ΟΙ ΦΙΛΙΣΤΑΙΟΙ, Ο ΔΑΥΙΔ ΚΑΙ Ο ΓΟΛΙΑΘ

Oι Φιλισταίοι, εκτός των άλλων, ήταν σαν λαός και σπουδαίοι μεταλλωρύχοι. Η κατεργασία των μετάλλων υπήρξε η μεγάλη ειδικότητά τους, κι αυτό τους έδινε μια ιδιαίτερη δύναμη.

Οι εβραίοι αγόραζαν και τρόχιζαν τα γεωργικά τους εργαλεία στις πόλεις των Φιλισταίων, όπως πολλές φορές αναφέρει η Π. Διαθήκη.

Στο κείμενο του Σαμουήλ (Α’ 13.20) υπάρχει αναφορά στην ειδίκευση των Φιλισταίων στη μεταλλουργία.

Αλλά και σε αυτή την ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΡΜΑΤΩΣΙΑΣ ΤΟΥ ΓΟΛΙΑΘ (17:4-8, 17) βλέπουμε στοιχεία καθαρά μυκηναϊκά (μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για τον 12ο αιώνα π.Χ., όπου οι Μυκηναίοι έχουν επικρατήσει επί δύο αιώνες στην Κρήτη): κράνος από ορείχαλκο (Koba), αλυσιδωτή πανοπλία (siryon), κοπίδα (kidon), ακόντιο με ορειχάλκινη αιχμή (hanit), δακτύλιο και κορδόνι σφεντόνας.

Βλέπε την διδακτορική διατριβή του Ν.Π. Ολυμπίου, Προϊσραηλιτικοί Ιεροί Χώροι και Ναοί εις την Παλαιστίνην. Χώροι Συνεχούς Ναοδομίας, Αθήναι 1984 σ.88,185,312,437.

Σχετικά με την Μυκηναϊκή παρουσία στην παλαιστινιακή τοποθεσία Μεγγιδώ βλ. τις πρόσφατες επιστημονικές ανακοινώσεις του καθηγητή του Τελ Αβίβ Assaf Yasur Landau, the many faces of colonization: 12th century Aegean settlements in Cyprus and the Levant.

Ε. Παπαδοπούλου, Μινωϊκή και Μυκηναϊκή Παρουσία στην εγγύς Ανατολή και ειδικότερα στην κοιλάδα του Ιορδάνου. Στις Περιλήψεις του διεθνούς Συνεδρίου Πανεπιστημίου Αιγαίου, Ρόδος 7-11 Οκτωβρίου 2002, σ.22-23 και σ.26,

ΔΕΛΤΙΟΝ της Ελληνικής Εταιρείας Μεσανατολικών σπουδών, Δεκέμβριος 2001 Νο.1(1,σ.7, σχετικά με τις ανασκαφές του καθηγητού Αθ. Παπαδόπουλου στο Νεκροταφείο της θέσεως an Nag της Πρώιμης εποχής του Χαλκού, όπου παρατηρείται συνέχεια της λατρείας μέχρι και τους Βυζαντινούς χρόνους.

Μυκηναϊκά ευρήματα υπήρχαν και μέσα στο ναό του Σολομώντος.

Ειρήνη Λ. Μπουρδάκου, Ηρακλής Ο Εξερευνητής του Αρχαίου κόσμου σελ.47.

Η Παλαιά Διαθήκη προσπαθεί συνεχώς να παρουσιάσει τους πολυθεϊστές Ελληνοφιλισταίους σαν τους αρχετυπικούς εχθρούς των μονοθεϊστών Ισραηλιτών, το όργανο που ο Γιαχβέ επέλεξε για να τιμωρήσει/συνετίσει τους Ισραηλίτες για τις αμαρτίες τους, στην πραγματικότητα όμως οι καθημερινές σχέσεις των δύο λαών δεν ήταν τόσο εχθρικές.

Ο Δαυΐδ αναγκάστηκε να καταφύγει στους Φιλισταίους ως μισθοφόρος, όταν ο Σαούλ (πρώτος βασιλιάς του Ισραήλ που εκλέχθηκε για να τους καθοδηγήσει στον πόλεμο κατά των Φιλισταίων) επιχείρησε να τον σκοτώσει εξαιτίας της δημοφιλίας που είχε αποκτήσει με τον υποτιθέμενο άθλο του εναντίον του Γολιάθ. Πολλοί εβραίοι βασιλιάδες είχαν προσωπική φρουρά μόνο από Φιλισταίους, γιατί φοβόντουσαν τους δικούς τους, μην τους δολοφονήσουν.

Η αρχαιολογία έχει αποδείξει ότι υπήρχαν κανονικότατες εμπορικές σχέσεις μεταξύ Ισραηλιτών και Φιλισταίων, οι οποίοι είχαν και το μονοπώλιο της μεταλλουργίας.

Οι εβραίοι, παρά τις απαγορεύσεις των ιερέων, έπαιρναν για συζύγους, κόρες Φιλισταίων. Οι πανάσχημοι Χαλδαιοεβραίοι εντυπωσιάζονταν από την ομορφιά των Ελληνίδων Φιλισταίων. Ο ίδιος ο Κριτής των Ιουδαίων, ο Σαμψών, παντρεύθηκε, κατά σειρά, τρεις Ελληνοφιλισταίες.

Θαυμάστε απόσπασμα από την Παλαιά Διαθήκη,

Κριταί, 14,3:

«Ο πατήρ και η μήτηρ είπον τω Σαμψών. Μη ουκ γυνή εκ παντί του λαού, συ πορεύει λαβείν γυναίκα από των αλλοφύλων, των απεριτμήτων.

Είπε Σαμψών. Αυτή ευθεία εν οφθαλμοίς μου»

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: «Ο πατέρας και η μητέρα του Σαμψών του είπαν. Δεν υπάρχει για σένα μία εβραία γυναίκα στον λαό μας για να την πάρεις και πηγαίνεις και παίρνεις από τους αλλοφύλους , τους απερίτμητους; Απάντησε ο Σαμψών. Αυτή η Φιλισταία είναι η πεντάμορφη στα μάτια μου».

Κριταί 15, 4-6: «Σαμψών, ο γαμβρός του Φιλισταίου Θαμναθαίου».

Παρέκβαση: Θαμνί, Θαμναθαίος: Ελληνόηχο, μη εβραϊκό όνομα, ο Έλληνας πεθερός του Σαμψών. Κανένας στο σχολείο δεν μας είπε ότι ο Σαμψών είχε πεθερό Φιλισταίο με Ελληνικό όνομα. Κανένας φιλόλογος ή θεολόγος δεν προχώρησε σε ετυμολογία του ονόματος. Ποιός γραικύλος νεοέλληνας ξέρει ότι ο πεθερός του Σαμψών ήταν ο Θαμναθαίος ο Έλληνας; Άραγε πόσο ΤΟΡΕΦ μας χρειάζεται;

Θαμά, θαμάκις, επίρρημα = συχνάκις, συχνά, πολλάκις, Ιλιάδα Π,207 Πίνδαρος Ισμθ. 1,37. Θαμέες, θαμέσι, θαμέας, θαμύς, θαμειαί = πυκνός, Ιλιάδα Α,52 «πυραί καίοντο θαμειαί». Θαμίζω,θαμά, θαμινός, θαμινά = έρχομαι συχνάκις, συχνάζω, Οδύσσεια Θ161 «ούτι κομιζόμενος γε θάμιζεν». Θάμνα = οίνος δευτερίας, στεμφυλίτης. Θαμνάς (-θάμνος) = η ρίζα. Θάμνος, θαμινός = φυτόν μικρόν, χαμόκλαδον Οδύσσεια Ε471 «θάμνος εν πυκνοίσι» = εντός των πυκνών θάμνων.

Θαάσσω (θάσσω) = κάθομαι Ιλιάδα Ι 194 «λοπών έδος ένθα θάασσεν», Ύμνοι Ομήρου 468 «μετ΄αθανάτοισι θαάσεις».

Άρα πιθανώς: όνομα και περιοχή Θαμναθαίος = τόπος με πυκνά χαμόκλαδα, που κάθονται (μένουν) άνθρωποι. Αυτά, μέχρι που οι (ανύπαρκτοι) έλληνες φιλόλογοι μας πουν περισσότερα.

Ο Μωϋσής στις 10 εντολές που παρέδωσε στους Ιουδαίους, απαγορεύει την μοιχεία, όχι όμως και την πορνεία.

Η πορνεία απεναντίας ετιμάτο ιδιαιτέρως παρά των Ιουδαίων. Πάμπολλοι βιβλικοί δίκαιοι επισκέπτονταν καθημερινά πόρνες. Ο δίκαιος Σαμψών π.χ. είχε σαν τακτικότατη συνήθεια να επισκέπτεται τα πορνεία στις πόλεις των Φιλισταίων.

Κριταί, 16,1: «Και επορεύθη Σαμψών εις Γάζαν και είδεν εκεί γυναίκα πόρνην και εισήλθεν προς αυτήν».

Παρεμπιπτόντως ο Σαμψών ήταν Ναζηραίος, δηλαδή αφιερωμένος στο εβραϊκό ιερατείο από παιδί. Σαν Ναζηραίος, δηλαδή ειδικός πράκτορας του Ιουδαϊκού ιερατείου, ήταν ο καλύτερα εκπαιδευμένος και μυημένος στην δηλητηριοχρησία και στις πτωματικές τέχνες. Ως Ναζηραίος, ασχολούμενος συνεχώς με τις επικίνδυνες πτωματικές μαγγανείες, με τις οποίες δηλητηρίαζε τα νερά των Φιλισταίων και προκαλούσε λοιμούς, κινδύνευε να καταστεί και ο ίδιος ακάθαρτος (να μολυνθεί ). Έτσι οι εβραίοι ιερείς του επέβαλλαν ένα ευδιάκριτο προειδοποιητικό μήνυμα, τα μακριά μαλλιά. Σε περίπτωση που τα έκοβε, έδινε το μήνυμα και γινόταν εγκαίρως αντιληπτός από απόσταση: «Προσοχή, είμαι μιασμένος – μολυσμένος = εξασθενημένος, πρέπει να με υποδεχθείτε με τις αναγκαίες προφυλάξεις»

Ο ΓΟΛΙΑΘ (ΚΑΛΛΙΑΔΗΣ Ή ΚΑΛΕΑΔΗΣ), Ο ΔΑΥΪΔ ΚΑΙ Ο ΕΛΧΑΝΑΝ

Αν ρωτήσουμε οποιονδήποτε Έλληνα στο δρόμο «ποιος σκότωσε τον Γολιάθ;» όλοι θα απαντήσουν «ο Δαυΐδ».

Η νίκη του μικροκαμωμένου Ιουδαίου Δαυΐδ εναντίον του γιγαντόσωμου Έλληνα Γολιάθ εισχώρησε τόσο έντονα ΜΕΣΑ στο μυαλό μας, λόγω της ιουδαιοχριστιανικής προπαγάνδας από την παιδική ηλικία και έγινε τόσο παροιμιώδης που αποτυπώθηκε ανεξίτηλα στις μνήμες όλων μας. Όποιος όμως έχει διαβάσει καλά όλη την Παλαιά Διαθήκη ξέρει ότι ο Δαυΐδ δεν είναι ο μόνος που σκότωσε τον Γολιάθ.

Σε δύο άλλα χωρία της ΠΔ ως «Γολιαθοφόντης» ήρωας παρουσιάζεται ο -κατά τα άλλα άγνωστος- Έλχανάν!

Β΄ ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ 21-19: «Και εγένετο πόλεμος μετά των αλλοφύλων Φιλισταίων και επάταξεν Ελχανάν, υιός Αριωργίμ ο Βηθλεεμίτης, τον ΓΟΛΙΑΘ ΤΟΝ ΓΕΘΘΑΙΟΝ».

Σχόλια χριστιανών: «η ύπαρξις δύο συνωνύμων Γολιάθ εν Γεθ δεν είναι αδύνατος (!)».

Το παραπάνω βιβλικό χωρίο ήταν σκάνδαλο και έπρεπε να διορθωθεί. Έτσι πολύ αργότερα το διόρθωσαν, υπέρ του σπουδαιότερου ήρωα Δαυΐδ, με την προσθήκη ότι ο Ελχανάν σκότωσε όχι τον Γολιάθ, αλλά τον αδελφό του Λαχμί. Έτσι στην θεόπνευστο βίβλο ο Γολιάθ σκοτώνεται δύο φορές και μία ο αδελφός του:

Α΄ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΩΝ 20-5: «Και εγένετο πόλεμος μετά των αλλοφύλων Φιλισταίων και επάταξεν Ελχανάν, υιός Ιαίρ, τον Λαχμί, Αδελφόν Γολιάθ του Γεθθαίου».

Αυτό σημαίνει ότι η τελική εκδοχή της Βίβλου που παράχθηκε κατά την Βαβυλωνιακή Εξορία (μετά το 600 π.Χ), . ενσωμάτωσε δύο διαφορετικές παλαιότερες παραδόσεις για την Γολιαθοφονία, που υποτίθεται ότι συνέβη στα χρόνια του Δαυΐδ, δηλαδή μεταξύ 1000 με 950 π.Χ. Πως εξηγείται αυτό το παράδοξο; Προφανώς υπήρχε μια αρχική παράδοση με τον Ελχανάν ως Γολιαθοφόντη και αργότερα ο άθλος του μεταφέρθηκε στον Δαυΐδ από εκείνους τους συγγραφείς που είχαν σαν σκοπό να πλάσουν έναν αυθεντικό Ιουδαίο ήρωα Δαυΐδ.

Ο ίδιος ο Δαυΐδ δεν γνωρίζει καν και ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΙ ΠΟΥΘΕΝΑ τον άθλο που ο ίδιος έκανε. Η επική αυτή νίκη του εβραίου Δαυΐδ επί του Έλληνα Γολιάθ, παγκοσμίως γνωστή και παροιμιώδης, αγνοείται επιδεικτικά από την υπόλοιπη Παλαιά Διαθήκη. Ο πολυγραφότατος Δαυΐδ, που έγραψε πάνω από 150 ψαλμούς και ποιήματα, δεν αναφέρει πουθενά το σπουδαιότερο κατόρθωμά του. Η έλλειψη αυτή εξόργισε τους μεταγενέστερους ιουδαίους που επιχείρησαν να τη διορθώσουν με την δημιουργία νέου – μη αυθεντικού – ψαλμού, του 151 ψαλμού, που περιγράφει τον θάνατο του Γολιάδ.

Το πολύ μεταγενέστερο βιβλίο «Σοφία Σειράχ» που γράφηκε από τον ιουδαίο αρχιερέα Σίμωνα το 190 π.Χ. στους αλεξανδρινούς χρόνους, αναφέρει την ιστορία του Δαυΐδ και του Γολιάθ με σκοπό να απαλλάξει τον Δαυΐδ από την κατηγορία του μάγου επαοιδού και να τον αναδείξει σε ήρωα της εβραϊκής ιστορίας.

Η ιστορία αυτή με την πρόκληση σε μονομαχία για την επίλυση πολεμικών διεκδικήσεων, παραπέμπει έντονα σε ομηρικό ύφος, ενώ πουθενά αλλού δεν εμφανίζεται στην Παλαιά Διαθήκη τέτοια μονομαχία μεταξύ ηρώων. Αυτό δίνει λαβή να υποψιασθούμε ότι όλα αυτά γεννήθηκαν στα κεφάλια των μεταγενέστερων ιουδαίων, των ελληνιστικών χρόνων, που διάβαζαν Όμηρο.

Επίσης στην μετάφραση των Ο΄ το περιστατικό της μονομαχίας του Δαυΐδ με τον Γολιάθ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΠΛΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ, δηλαδή είναι αμφισβητούμενο απόσπασμα. (Α΄ Βασιλειών 17, 12-31, 41-50, 55-58).

ΤΕΛΙΚΩΣ: ΟΙ ΦΙΛΙΣΤΑΙΟΙ ΗΤΑΝ ΕΛΛΗΝΕΣ, ΠΙΟ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΜΑΣ ΣΗΜΕΡΑ.

Μιλούσαν ελληνικά, έγραφαν ελληνικά σε συλλαβική γραφή (από το 1.600 π.Χ. ! - 400 χρόνια πριν την εποχή του Τρωϊκού πολέμου), ίδια με την συλλαβική γραφή Α και Β της Κρήτης και της Πύλου, έκτισαν όμορφες πόλεις στην Παλαιστίνη, με ωραίους δρόμους, όμορφα οικοδομήματα και ναούς, καλλιεργούσαν σιτηρά (οι Φιλισταίοι λάτρευαν τον Θεό Δαγών, που στα εβραϊκά θα πεί σιτάρι και οι σύγχρονοι ιστορικοί τον αναφέρουν σαν τον Αρότριο Δία των Ελλήνων - επίσης λάτρευαν την ΠΟΤΝΙΑ, (Αθηνά ή Άρτεμι), - πολιούχος θεός της πόλεως Ακκαρών ήταν η Πότνια), λαχανικά, αμπέλια, ελιές και ζούσαν μία πολιτισμένη ελληνική ζωή, πριν τους τα αρπάξουν με δόλο και δηλητηριοχρησία, οι εισβολείς από την Αίγυπτο.

Οι εργατικοί Έλληνες Φιλισταίοι, όπως με ζήλια έγραφαν οι μοχθηροί περιτετμημένοι στα «ιερά» τους βιβλία, είχαν κάνει την πατρίδα τους, την γη Χαναάν (= χώρα του κόκκινου), τόσο όμορφη και παραγωγική, ώστε «η γη έρεε μέλι και γάλα».

Χαναάν σημαίνει «χώρα της πορφύρας», το όνομα δηλαδή προέρχεται από το ερυθρό χρώμα που εξάγεται από την επεξεργασία της πορφύρας.

Στις επιστολές της Αμάρνα του 14ου αιώνα π. Χ. οι κάτοικοι της Χαναάν αποκαλούνται «Kinanuh» ή «kinahhu», δηλαδή «Χαναναίοι = Πορφυροί - κόκκινοι». Το ὄνομα Φοίνικες (=πορφυροί) δόθηκε στους Χαναναίους του Λιβάνου από τους Μυκηναίους (Φιλισταίους), οι οποίοι είχαν συνάψει, από το 1700 π.Χ. εμπορικές σχέσεις με τους λαούς της παράκτιας ζώνης της Παλαιστίνης και μετά πολλοί Αχαιοί είχαν ΜΟΝΙΜΑ εγκατασταθεί εκεῖ με το όνομα Φιλισταίοι, Πουλεσάτι, Πελασγοί. Για παράδειγμα ο γίγαντας Γολιάθ (=Καλλιάδης ή Καλεάδης) ήταν Φιλισταίος - Πελασγός, δηλαδή Μυκηναίος κάτοικος της Παλαιστίνης. Οι Φιλισταίοι–Μυκηναίοι μεταφράζοντας στη δική τους Ελληνική Ινδοευρωπαϊκή γλώσσα τη σημιτική λέξη Kinanuh (= Χαναάν), ονόμασαν τους συγκατοίκους τους, της βόρειας Παλαιστίνης, Φοίνικες. Σύμφωνα με τον Εκαταίο τον Μιλήσιο και τον Στέφανο Βυζάντιο η Φοινίκη (ο σημερινός Λίβανος) και η Παλαιστίνη μαζί ονομαζόταν και Χνα ( = Χαναάν).

Διαβάζοντας τον στίχο 17,4 - 17,7, από το βιβλίο των εβραίων «Βασιλειών Α’» που είναι η περιγραφή της αρματωσιάς του Γολιάθ (ΚΑΛΕΑΔΗΣ), νομίζει κανείς ότι διαβάζει ΙΛΙΑΔΑ.

« Καὶ ἐξῆλθεν ἀνὴρ δυνατὸς ἐκ τῆς παρατάξεως τῶν ἀλλοφύλων Γολιὰθ ὄνομα αὐτῶν ἐκ Γέθ, ὕψος αὐτοῦτεσσάρων πήχεων καὶ σπιθαμῆς·

καὶ περικεφαλαία ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, καὶ θώρακα ἁλυσιδωτὸν αὐτὸς ἐνδεδυκώς, καὶ ὁ σταθμὸς τοῦ θώρακος αὐτοῦ πέντε χιλιάδες σίκλων χαλκοῦ καὶ σιδήρου·

καὶ κνημῖδες χαλκαῖ ἐπὶ τῶν σκελῶν αὐτοῦ, καὶ ἀσπὶς χαλκῆ ἀνὰ μέσον τῶν ὤμων αὐτοῦ·

καὶ ὁ κοντὸς τοῦ δόρατος αὐτοῦ ὡσεὶ μέσακλον ὑφαινόντων, καὶ ἡ λόγχη αὐτοῦ ἑξακοσίων σίκλων σιδήρου· καὶ ὁαἴρων τὰ ὅπλα αὐτοῦ προεπορεύετο αὐτοῦ».

ΑΥΤΟΙ ΗΤΑΝ ΟΙ ΦΙΛΙΣΤΑΙΟΙ.

Ένας Ελληνικός λαός που ζούσε ειρηνικά στην χώρα του, στην γη των Φιλιστιείμ = παλαιστιείμ = Παλαιστίνη (από το ΠΕΛΑΣΓΟΣ = περιπλανώμενος στο πέλαγος).

Τώρα πώς μάθαμε από το σχολείο να μισούμε αυτόν τον λαό, να μισούμε μία ελληνική φυλή, έχει να κάνει με την γνωστή ιστορία.

Ο λαός αυτός κατηγορήθηκε και αναθεματίσθηκε εις τον αιώνα τον άπαντα, γιατί προσπάθησε να υπερασπισθεί την γη του, τα χωράφια του και το βιός του, από τον εισβολέα και άρπαγα περιούσιο λαό του θεού.

Ο ΜΙΚΡΟΣΩΜΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΥΡΑΙΧΜΗΣ* ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΤΩΛΙΑ ΠΟΥ ΝΙΚΗΣΕ ΜΕ ΤΗΝ ΣΦΕΝΔΟΝΑ ΤΟΥ ΤΟΝ ΓΙΓΑΝΤΑ ΔΕΓΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΛΕΙΑ ΤΟ 1.104 Π.Χ.

Στην Ελληνική μυθολογία με το όνομα Πυραίχμης είναι γνωστά τα παρακάτω τρία πρόσωπα:

1. Ο αρχηγός των Παιόνων κατά τον Τρωικό Πόλεμο, σύμμαχος των Τρώων. Ο Πυραίχμης σκότωσε τον Εύδωρο, σύμβουλο του Πατρόκλου, αλλά στη συνέχεια σκοτώθηκε ο ίδιος, είτε από τον Πάτροκλο, είτε από τον Διομήδη, και ενταφιάσθηκε στην Τροία. Αυτός ο Πυραίχμης αναφέρεται στην Ιλιάδα (Β 848, Π 287).

2. Το πρόσωπο που βοήθησε τον `Οξυλο** να κατανικήσει τους Ηλείους.

3. Βασιλιάς της Ευβοίας, ο οποίος εξεστράτευσε κατά της Βοιωτίας, αλλά νικήθηκε από τον Ηρακλή. Ο Πυραίχμης διαμελίσθηκε από άλογα κοντά σε ένα ρυάκι που ονομαζόταν «Ηράκλειος». Υποτίθεται ότι κάθε φορά που άλογα έπιναν από το νερό αυτό, ακουγόταν μέσα από το ρυάκι ένα χρεμέτισμα.

· Κρουσίου: Λεξικόν Ομηρικόν, διασκευή από την 6η γερμανική έκδ. υπό Ι. Πανταζίδου, έκδοση «Βιβλιεκδοτικά καταστήματα Αναστασίου Δ. Φέξη», Αθήνα 1901, σ. 788

· Emmy Patsi-Garin: Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας, εκδ. οίκος «Χάρη Πάτση», Αθήνα 1969
---------------------------
*Πυραίχμης: Ο μικρόσωμος Αιτωλός που νίκησε τον γίγαντα Δέγμενο με τη σφεντόνα

Ο μύθος του Δαβίδ και του Γολιάθ φαίνεται να έχει ελληνική εκδοχή, ίσως όμως ήταν και το αντίστροφο: Ο Παυσανίας μας μιλά για έναν μικρόσωμο Αιτωλό τον Πυραίχμη, ο οποίος αντιμετώπισε έναν μεγαλόσωμο γίγαντα από την Ηλεία, τον Δέγμενο. Ο Πυραίχμης είχε απλά μια σφεντόνα, ενώ ο Δέγμενος ήταν ξακουστός για τις ικανότητες του τοξότης.

Ήταν η εποχή των “σκοτεινών” χρόνων, της εποχής βασιλείας του Όξυλου Αιτωλού, η οποία ανάγεται το 1104 π.Χ. Ο Όξυλος πέρασε απέναντι στην Ηλίδα ( τη σημερινή Ηλεία) και προσπάθησε να την οικήσει. Εκεί βρήκε την αντίσταση των Ηλείων. Ο Όξυλος έπρεπε να επιλέξει έναν στρατιώτη του για να μονομαχήσει με τον Ηλείο στρατιώτη Δέγμενο για τη βασιλεία της Ηλείας.

Ο στρατιώτης αυτός ήταν ο μικρόσωμος Πυραίχμης, ο οποίος όχι απλά αντιμετώπισε, αλλά κατάφερε και νίκησε τον Δέγμενο, που και πιο μεγαλόσωμος ήταν και κατείχε αρτιότερο όπλο το τόξο. Έτσι ο Πυραίχμης εξ αποστάσεως με ένα κτύπημα στο μέτωπο κατάφερε να εξουδετερώσει τον Δέγμενο. Έτσι άνοιξε ο δρόμος για την κυριαρχία του Όξυλου Αιτωλού, τον οποίο αργότερα οι Ήλειοι δέχτηκαν ως βασιλειά τους. Μάλιστα ο Όξυλος ο Αιτωλός θεωρούνταν ως ο πρόγονος-πατέρας των αθλητικών αγώνων, οι οποίοι αποτέλεσαν τους προπομπούς των Ολυμπιακών αγώνων που καθιερώθηκαν επίσημα το 776 π.Χ. Ως ακριβής τόπος προέλευσης του Όξυλου θεωρείται κατά μία εκδοχή η χώρα των Αγραίων στο σημερινό χώρο της λίμνης Κρεμαστών κοντά στην τοποθεσία ¨Σίδηρα” όπου μαρτυρείται τόσο αρχαίο στάδιο όσο και τοπωνύμιο με όνομα του Όξυλου ( στου Ξυλού).

Το συμπέρασμα είναι ότι υπάρχει “Αιτωλός Δαβίδ” ή αλλιώς “Εβραίος Πυραίχμης”. Οι αφετηρίες των μύθων ανάγονται από τη 2η χιλιετία π.Χ. Εκείνο που είναι σίγουρο είναι ότι τη νίκη ενός μικρόσωμου πολεμιστή έναντι ενός γίγαντα μοιράζονται (=κλέβουν από τους Έλληνες) από εκείνους τους αιώνες όλοι οι λαοί της Μεσογείου.

Με πληροφορίες από:

Βασίλης Μόλαρης, Η πανάρχαια πολεμική παράδοση του «κλέπτειν» στην Αιτωλοακαρνανία και η συμβολή της στην παλιγγενεσία του έθνους. Συνέδριο “Ο Βάλτος στην Επανάσταση του 1821”. Αμφιλοχία 16-17 Οκτωβρίου 2021.

(Παυσ. 5,4,2).

Pausanias. Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918.

**ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ: ΟΞΥΛΟΣ

Στην ελληνική μυθολογία ο Όξυλος ήταν γιος του Αίμονα και της Γόργης, αδελφής της Δηιάνειρας. Χρονικά κατατάσσεται στον 12ο αι. π.Χ., και η βασιλεία του χρονολογείται το 1104 π.Χ.

Με τον Όξυλο συνδέεται ο μύθος της επιστροφής των απογόνων του Αιτωλού στην Ήλιδα. Ο Όξυλος σκότωσε άθελά του τον αδελφό του Θέρμιο, οπότε αναγκάσθηκε να εκπατρισθεί και να μεταβεί στην Ήλιδα, όπου παρέμεινε επί ένα έτος. Επιστρέφοντας όμως στη χώρα του, την Αιτωλία, συνάντησε στον δρόμο του τους Ηρακλείδες, οι οποίοι τον πήραν ως οδηγό για την επάνοδό τους στην Πελοπόννησο. Στη συνέχεια, ο Όξυλος κατέλαβε την Ήλιδα, όπου μετοίκησε Αιτωλούς. Διατήρησε τις τοπικές λατρείες της περιοχής, διοίκησε με σύνεση και στόλισε την πόλη με ωραία έργα. Πήρε ως σύζυγό του την Πιερία και απέκτησαν τρεις γιους, τον Αιτωλό τον νεότερο, τον Ανδραίμονα και τον Λαΐα, ο οποίος και τον διαδέχθηκε στον θρόνο της Ήλιδας.

Ο Όξυλος αναφέρεται καμιά φορά ως ιδρυτής ή επανιδρυτής των Ολυμπιακών Αγώνων.[1]

[1]. Κρεσφόντου δὲ συμφρονήσαντος ὡς ἐς τοῦτον τὸν ἄνδρα ἔχοι τὸ μάντευμα, οὕτως ᾠκειώσαντο αὐτὸν οἱ Δωριεῖς. ὁ δὲ σφᾶς ναυσὶν ἐκέλευεν ἐς Πελοπόννησον κατιέναι μηδὲ στρατῷ πεζῷ διὰ τοῦ ἰσθμοῦ πειρᾶσθαι. ταῦτά τε δὴ παρῄνεσε καὶ ἅμα τὸν ἐς Μολύκριον ἐκ Ναυπάκτου πλοῦν καθηγήσατο αὐτοῖς: οἱ δὲ ἀντὶ τούτου δεηθέντι τὴν Ἠλείαν γῆν συνέθεντο αὐτῷ δώσειν. ὁ δὲ ἀνὴρ ἦν Ὄξυλος Αἵμονος τοῦ Θόαντος: Θόας δὲ ἦν οὗτος ὃς καὶ τοῖς Ἀτρέως παισὶν ἀρχὴν συγκαθεῖλε τὴν Πριάμου, γενεαὶ δὲ ἀπὸ Θόαντος ἀνήκουσιν ἓξ ἐς Αἰτωλὸν τὸν Ἐνδυμίωνος. [7] ἦσαν δὲ οἱ Ἡρακλεῖδαι συγγενεῖς καὶ ἄλλως τοῖς ἐν Αἰτωλίᾳ βασιλεῦσι, καὶ ἀδελφαὶ Θόαντι τῷ Ἀνδραίμονος καὶ Ὕλλου τοῦ Ἡρακλέους ἦσαν αἱ μητέρες. συνεπεπτώκει δὲ τῷ Ὀξύλῳ φυγάδι ἐξ Αἰτωλίας εἶναι: δισκεύοντα γάρ φασιν ἁμαρτεῖν αὐτὸν καὶ ἐξεργάσασθαι φόνον ἀκούσιον, τὸν δὲ ἀποθανόντα ὑπὸ τοῦ δίσκου τὸν ἀδελφὸν εἶναι τοῦ Ὀξύλου Θέρμιον, οἱ δὲ Ἀλκιδόκον τὸν Σκοπίου. IV. λέγεται δὲ καὶ ἄλλο ἐπὶ τῷ Ὀξύλῳ τοιόνδε, ὡς τοὺς παῖδας ὑποπτεύσειε τοῦ Ἀριστομάχου, μὴ τὴν Ἠλείαν τε ἰδόντες ἀγαθὴν οὖσαν καὶ ἐξειργασμένην διὰ πάσης οὐκ ἐθελήσωσιν ἔτι αὐτῷ διδόναι τὴν γῆν, καὶ τοῦδε ἕνεκα διὰ τῶν Ἀρκάδων καὶ οὐ διὰ τῆς Ἠλείας τοῖς Δωριεῦσιν ἡγήσατο. Ὀξύλῳ δὲ σπεύσαντι ἀμαχεὶ λαβεῖν τὴν Ἠλείων ἀρχὴν Δῖος οὐκ εἶκε, πρόκλησιν δὲ ἐποιεῖτο μὴ σφᾶς παρασκευῇ τῇ πάσῃ διακινδυνεῦσαι, προκριθῆναι δὲ ἀφ' ἑκατέρων στρατιώτην ἕνα ἐς τὴν μάχην: [2] καί πως συνήρεσε ταῦτα ἀμφοτέροις, οἱ δὲ ἐς τὸ ἔργον προταχθέντες Δέγμενός τε Ἠλεῖος ἦν τοξότης καὶ παρὰ τῶν Αἰτωλῶν Πυραίχμης σφενδόνην δεδιδαγμένος. κρατήσαντος δὲ τοῦ Πυραίχμου τήν τε βασιλείαν ἔσχεν Ὄξυλος καὶ Ἐπειοὺς τοὺς ἀρχαίους τὰ μὲν ἄλλα εἴασεν ἐπὶ τοῖς αὑτῶν μένειν, συνοίκους δέ σφισι τοὺς Αἰτωλοὺς ἐπὶ ἀναδασμῷ τῆς χώρας ἐπεισήγαγε. καὶ Δίῳ τε ἀπένειμε γέρα καὶ ἥρωσι τοῖς τε ἄλλοις κατὰ τὰ ἀρχαῖα ἐφύλαξε τὰς τιμὰς καὶ Αὐγέᾳ τὰ ἐς τὸν ἐναγισμὸν ἔτι καὶ ἐς ἡμᾶς αὐτῷ καθεστηκότα. [3] λέγεται δὲ ὡς καὶ τοὺς ἀνθρώπους ἐκ τῶν κωμῶν, ὅσοι τοῦ τείχους οὐ πολὺ ἀφεστήκεσαν, κατελθεῖν ἔπεισεν ἐς τὴν πόλιν καὶ πλήθει τε οἰκητόρων [καὶ] μείζονα καὶ εὐδαιμονεστέραν ἐς τὰ ἄλλα ἀπέφηνε τὴν Ἦλιν. ἀφίκετο δὲ αὐτῷ καὶ ἐκ Δελφῶν χρησμός, τὸν Πελοπίδην ἐπάγεσθαι συνοικιστήν: Ὄξυλος δὲ τὴν ζήτησιν ἐποιεῖτο σπουδῇ καὶ ἀναζητῶν εὗρεν Ἀγώριον τὸν Δαμασίου τοῦ Πενθίλου τοῦ Ὀρέστου, καὶ αὐτόν τε ἐξ Ἑλίκης τῆς Ἀχαιῶν καὶ σὺν τῷ Ἀγωρίῳ μοῖραν τῶν Ἀχαιῶν ἐπηγάγετο οὐ πολλήν. [4] τῷ δὲ Ὀξύλῳ Πιερίαν μὲν τῇ γυναικὶ ὄνομα εἶναι λέγουσι, πέρα δὲ τὰ ἐς αὐτὴν οὐ μνημονεύουσιν. Ὀξύλου δὲ γενέσθαι παῖδάς φασιν Αἰτωλὸν καὶ Λαί̈αν: προαποθανόντος δὲ Αἰτωλοῦ θάπτουσιν αὐτὸν οἱ γονεῖς ἐν αὐτῇ ποιησάμενοι τῇ πύλῃ τὸ μνῆμα, ἥτις ἐπ' Ὀλυμπίαν καὶ τὸ ἱερὸν ἄγει τοῦ Διός: ἔθαψαν δὲ αὐτὸν οὕτω κατὰ μαντείαν, ὡς μήτε ἐκτὸς τῆς πόλεως μήτε ἐντὸς γένοιτο ὁ νεκρός. ἐναγίζει δὲ ὁ γυμνασίαρχος ἔτι καὶ ἐς ἐμὲ καθ' ἕκαστον ἔτος τῷ Αἰτωλῷ. [5] μετὰ δὲ Ὄξυλον Λαί̈ας ἔσχεν ὁ Ὀξύλου τὴν ἀρχή.

Παυσανίου Ηλειακά Α΄

Πέντε βήματα για ισχυρές προθέσεις

Αγαπημένοι συν-οδοιπόροι

Μετάφρασα για εσάς ένα πολύ όμορφο άρθρο σχετικά με την πρόθεση. Πώς μπορούμε να υλοποιήσουμε χωρίς προσκόλληση; Πώς μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τη διαλογιστική μας διαδικασία ώστε να φυτέψουμε τα σποράκια του στόχου μας; Πώς να απελευθερώσουμε το αποτέλεσμα και να αφήσουμε τις λεπτομέρειες στο Σύμπαν;

Οι επιθυμίες μας είναι σημαντικό να τις εκπληρώνουμε αλλά παράλληλα να έχουμε επίγνωση και να μη παρασυρόμαστε από αυτές. Η απελευθέρωση με χάρη και η διαλογιστική στιγμή της ευδαιμονίας, μας βοηθούν στο ταξίδι μας.

Αλλά μας βοηθούν και στην εκπλήρωση ενός ακόμη μεγαλύτερου στόχου που υποσχεθήκαμε ως ψυχές πως θα εν-θυμηθούμε: να ενωθούμε με τον Θεό, το Σύμπαν, το Όλα Όσα Είναι ενώ βρισκόμαστε στο περιορισμένο μας σώμα.
Με αγάπη,

Η πρόθεση είναι το αρχικό σημείο κάθε ονείρου. Είναι η δημιουργική δύναμη που εκπληρώνει όλες μας τις ανάγκες, είτε πρόκειται για χρήματα είτε για σχέσεις, για πνευματική αφύπνιση ή αγάπη.

Οτιδήποτε συμβαίνει στο σύμπαν ξεκινάει από μια πρόθεση. Όταν αποφασίζω να αγοράσω ένα δώρο γενεθλίων, να κουνήσω τα δάχτυλα των ποδιών μου ή να τηλεφωνήσω σε κάποιον φίλο μου, όλα ξεκινούν από μια πρόθεση.

Οι σοφοί της Ινδίας παρατήρησαν πριν από χιλιάδες χρόνια πως το πεπρωμένο μας ουσιαστικά διαμορφώνεται από τις πιο βαθιές μας επιθυμίες και προθέσεις. Τα κλασικά Βεδικά κείμενα γνωστά ως Upanishads τονίζουν πως «Είστε αυτό που είναι οι βαθύτερες επιθυμίες σας. Οι προθέσεις σας ακολουθούν τις επιθυμίες σας. Η θέλησή σας ακολουθεί τις προθέσεις σας. Οι πράξεις σας ακολουθούν τη θέλησή σας. Το πεπρωμένο σας ακολουθεί τις πράξεις σας».

Η πρόθεση είναι μια καθοδηγούμενη παρόρμηση της συνειδητότητάς μας η οποία περιέχει τον σπόρο αυτού που θέλετε να δημιουργήσετε. Όπως οι πραγματικοί σπόροι, έτσι και η πρόθεση δεν μπορεί να βλαστήσει όσο την κρατάτε. Μόνο όταν απελευθερώσετε τις προθέσεις σας στα γόνιμα βάθη της συνειδητότητάς σας, μπορούν να βλαστήσουν και να ανθίσουν. Στο βιβλίο μου «Οι Επτά Πνευματικοί Νόμοι της Επιτυχίας», ο νόμος της πρόθεσης και της επιθυμίας εξηγεί τα πέντε βήματα που χρειάζονται για να τιθασεύσουμε τη δύναμη της πρόθεσης ώστε να δημιουργήσουμε ό,τι επιθυμούμε.

Αφεθείτε στο κενό

Τον περισσότερο καιρό ο νους μας είναι βυθισμένος σε σκέψεις, συναισθήματα και αναμνήσεις. Πέρα από αυτόν τον θορυβώδη εσωτερικό διάλογο, υπάρχει μια κατάσταση αγνής επίγνωσης η οποία συχνά αναφέρεται ως «κενό». Ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία που έχουμε για να εισέλθουμε σε αυτό το κενό είναι ο διαλογισμός. Ο διαλογισμός μάς πηγαίνει πέρα από τον εγωκεντρικό νου, στη σιωπή και την ακινησία της αγνής συνειδητότητας. Αυτή είναι η ιδανική κατάσταση στην οποία μπορούμε να φυτέψουμε τους σπόρους της πρόθεσης.

Απελευθερώστε τις προθέσεις και τις επιθυμίες σας

Μόλις εγκατασταθείτε σε μια κατάσταση αναπαυτικής επίγνωσης, απελευθερώστε τις προθέσεις και τις επιθυμίες σας. Η καλύτερη ώρα για να φυτέψετε τις προθέσεις σας είναι κατά τη διάρκεια του διαλογισμού, καθώς η επίγνωσή σας παραμένει εστιασμένη στο σιωπηλό επίπεδο όλων των δυνατοτήτων. Αφού θέσετε μια πρόθεση, απελευθερώστε την – απλά σταματήστε να τη σκέφτεστε. Συνεχίστε αυτή τη διαδικασία για λίγα λεπτά μετά τον καθημερινό σας διαλογισμό.

Παραμείνετε εστιασμένοι σε μια κατάσταση αναπαυτικής επίγνωσης

Η πρόθεση είναι πολύ πιο ισχυρή όταν προέρχεται από ένα μέρος ικανοποίησης παρά από την αίσθηση της έλλειψης ή της ανάγκης. Παραμείνετε εστιασμένοι και αρνηθείτε να επηρεαστείτε από τις αμφιβολίες ή την κριτική των άλλων. Ο ανώτερος εαυτός σας γνωρίζει πως όλα είναι μια χαρά και θα είναι μια χαρά, ακόμα κι αν δεν ξέρει το πότε, το πώς ή το τι θα συμβεί.

Αποσπασθείτε από το αποτέλεσμα

Εγκαταλείψτε την άκαμπτη προσήλωσή σας σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα και ζήστε στη σοφία της αβεβαιότητας. Η προσκόλληση βασίζεται στον φόβο και στην ανασφάλεια, ενώ η απόσπαση βασίζεται στην αναμφισβήτητη πίστη στη δύναμη του πραγματικού Εαυτού. Βάλτε πρόθεση τα πράγματα να εξελιχθούν όπως πρέπει, απελευθερώστε τη και επιτρέψτε στις ευκαιρίες να έρθουν προς το μέρος σας.

Αφήστε το Σύμπαν να φροντίσει για τις λεπτομέρειες

Οι εστιασμένες σας προθέσεις θέτουν την απεριόριστη οργανωτική δύναμη του σύμπαντος σε κίνηση. Εμπιστευθείτε αυτή την απεριόριστη οργανωτική δύναμη να ενορχηστρώσει την ολοκληρωτική εκπλήρωση των επιθυμιών σας. Μην ακούτε τη φωνή που λέει πως πρέπει να έχετε τον έλεγχο, πως η επίμονη επαγρύπνηση είναι ο μόνος τρόπος για να γίνει το οτιδήποτε. Το αποτέλεσμα το οποίο προσπαθείτε τόσο σκληρά να επιτύχετε, μπορεί να μην είναι τόσο καλό για εσάς όσο αυτό που έρχεται με φυσικό τρόπο. Έχετε απελευθερώσει τις προθέσεις σας στο γόνιμο έδαφος των αγνών δυνατοτήτων και θα βλαστήσουν όταν έρθει η σωστή εποχή.

Το αντίθετο του εθισμού είναι η σύνδεση

Οι ισχυρότερες ανθρώπινες σχέσεις μας δημιουργούν ανοσία προς τον συναισθηματικό πόνο;

Μια συναρπαστική νέα προοπτική αρχίζει να αναδύεται για τον εθισμό. Ο Τζοχάν Χάρη, συγγραφέας του «Chasing The Scream», πραγματικά αιχμαλώτισε το κοινό στην ομιλία του «Όλα όσα γνωρίζετε για τον εθισμό είναι λάθος» όπου ολοκλήρωσε με την παρακάτω δήλωση:

«Το αντίθετο του εθισμού δεν είναι η εγκράτεια. Είναι η σύνδεση.» – Τζοχάν Χάρη

Αυτές οι δηλώσεις ενισχύονται από ένα αυξανόμενο αριθμό ειδικών, συμπεριλαμβανομένου του ειδήμονα για τον εθισμό Γιατρού Γκάμπορ Μέιτ, ο οποίος αναφέρει την «συναισθηματική απώλεια και το τραύμα» ως τους πυρήνες του εθισμού. Συγκρίνετε αυτή την «συναισθηματική απώλεια» με την ιδέα του Τζοχάν Χάρη για την έλλειψη σύνδεσης και είναι σαφές ότι μιλάνε για μια παρόμοια συναισθηματική κατάσταση.

Αν η σύνδεση είναι το αντίθετο του εθισμού, τότε είναι απαραίτητη η εξέταση από την νευροεπιστήμη για την ανθρώπινη σύνδεση. Το 2000 δημοσιεύτηκε μια γενική θεωρία για την αγάπη, σε συνεργασία τριών καθηγητών ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο. Η «Μια Γενική Θεωρία Για Την Αγάπη» αποκαλύπτει ότι οι άνθρωποι απαιτούν κοινωνική σύνδεση για την βέλτιστη ανάπτυξη του εγκεφάλου και ότι τα μωρά που μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον με αγάπη «έχουν ανοσία» ψυχολογικά και νευρολογικά λόγω της αγάπης. Όταν τα πράγματα γίνονται δύσκολα στην ενήλικη ζωή, η νευρική καλωδίωση που αναπτύχθηκε σε μια παιδική ηλικία με αγάπη οδηγεί σε αυξημένη συναισθηματική ανθεκτικότητα. Αντίθετα, όσοι μεγάλωσαν σε ένα περιβάλλον όπου η αγάπη ήταν ασταθής ή απούσα, είναι λιγότερο πιθανό να είναι ανθεκτικοί στους συναισθηματικούς πόνους.

Πώς σχετίζεται αυτό με τον εθισμό; Ο Γκάμπορ Μέιτ παρατήρησε ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό παιδικών τραυμάτων στους εθισμένους με τους οποίους δουλεύει, και τα τραύματα δημιουργούνται σε ένα περιβάλλον όπου η αγάπη απουσιάζει. Υποστηρίζει ότι είναι εξαιρετικά συνηθισμένο γεγονός τα άτομα με εξαρτήσεις να έχουν μειωμένη ικανότητα αντιμετώπισης του συναισθηματικού πόνου εξ ου και ο αυξημένος κίνδυνος εξάρτησης από τα ναρκωτικά.

Πώς επηρεάζεται η ικανότητα μας να συνδεόμαστε από τα τραύματα

Τα τραύματα, είναι γνωστό ότι προκαλούν διακοπές στις υγιείς νευρικές καλωδιώσεις, και στους αναπτυσσόμενους και στους ώριμους εγκεφάλους. Ένα βαθύτερο ζήτημα εδώ, είναι ότι οι άνθρωποι με τραύματα, ιδιαίτερα τα παιδιά, συχνά έχουν μια αίσθηση ότι ο κόσμος δεν είναι πλέον ασφαλής ή ότι δεν μπορούν πλέον να εμπιστευθούν τους ανθρώπους. Αυτή η διάβρωση (ή η πλήρης καταστροφή) της εμπιστοσύνης ότι η οικογένεια και η κοινωνία θα μας κρατήσουν ασφαλείς, οδηγούν στην απομόνωση- οδηγώντας ταυτόχρονα στην έλλειψη αυτής της σύνδεσης που ο Τζοχάν Χάρη λέει ότι είναι το αντίθετο του εθισμού. Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν ναρκωτικά το κάνουν για να αποφύγουν τον πόνο του τραύματος και για να αντικαταστήσουν την απουσία σύνδεσης από την ζωή τους.

Κοινωνικές λύσεις για τον εθισμό

Η λύση στο πρόβλημα του εθισμού σε κοινωνικό επίπεδο είναι απλή και αρκετά εύκολη στην εφαρμογή. Αν ένα άτομο γεννηθεί σε ένα οικογενειακό περιβάλλον όπου δεν υπάρχει η υποστήριξη και η αγάπη ή λόγω κάποιου άλλου τραύματος έχει απομονωθεί και υποφέρει από εθισμούς, πρέπει να υπάρξει πολιτισμική απάντηση ώστε το άτομο να γνωρίζει πως εκτιμάται από την κοινωνία (ακόμα και αν δεν εκτιμάται από την οικογένεια). Η Πορτογαλία έδειξε 50% μείωση των εθισμών χάρη σε προγράμματα ειδικά σχεδιασμένα να επαναδημιουργούν την σύνδεση μεταξύ του εξαρτημένου και της κοινωνίας.

Προσωπικές λύσεις για τον εθισμό

«Μην ρωτάς για τον εθισμό αλλά για τον πόνο» – Γκάμπορ Μέιτ

Η αναδημιουργία των δεσμών είναι ουσιώδης μακροπρόθεσμα, αλλά η ανθρώπινη σύνδεση είναι ζωτικής σημασίας για την επίλυση του τραύματος. Όταν ένα άτομο αποφασίζει τελικά να αντιμετωπίσει και να νιώσει τον πόνο που απέφευγε τόσα χρόνια ή δεκαετίες, δεν μπορεί να κάνει τα πρώτα βήματα μόνος.

«Πρέπει να είσαι μαζί με τον πόνο, αλλά πρέπει να έχεις υποστήριξη» – Γκάμπορ Μέιτ

Αυτή η υποστήριξη είναι ουσιαστικά η επανεισαγωγή της φροντίδας και της υποστήριξης που είναι τόσο σημαντικές για την δημιουργία της νευρικής δομής της συναισθηματικής ανθεκτικότητας στην αρχή της ζωής. Με αυτόν τον τρόπο, αρχίζουμε να αντικαθιστούμε αυτό που λείπει και χάρη στις αποκαλύψεις της νευροεπιστήμης, γνωρίζουμε ότι μπορεί να γίνει νευρική επανασύνδεση στην ενήλικη ζωή. Αν και είναι απαραίτητο για τους εξαρτημένους να αισθάνονται ότι έχουν υποστήριξη για να αντιμετωπίσουν και να νιώσουν τον πόνο που προσπαθούσαν να αποφύγουν, αυτό είναι τελικά ένα εσωτερικό ταξίδι που πρέπει να κάνουν ατομικά.

«Ότι και αν κάνεις, μην προσπαθείς να ξεφύγεις από τον πόνο σου, αλλά να είσαι μαζί του. Επειδή η προσπάθεια του να ξεφύγεις από τον πόνο, δημιουργεί περισσότερο πόνο».– Το Θιβετιανό Βιβλίο για την Ζωή και τον Θάνατο

Οι ρίζες της θεραπείας

Όταν είμαστε μικροί, οι γονείς μας φροντίζουν για μας, μέχρι που μπορούμε τελικά να φροντίσουμε μόνοι μας τον εαυτό μας, γιατί εξάλλου δεν θα είναι μαζί μας για πάντα. Ίσως, σε συναισθηματικό επίπεδο να ισχύει το ίδιο: οι γονείς μας μας αγαπούν μέχρι να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας. Τα προγράμματα στην Πορτογαλία έδειξαν ότι οι εθισμένοι βελτιώνονται όταν νιώθουν ότι εκτιμούνται από την κοινωνία. Είτε το συνειδητοποιούν είτε όχι, με την εκτίμηση της κοινωνίας, μαθαίνουν να εκτιμούν τον εαυτό τους. Όταν οι άνθρωποι είναι εκεί για να δώσουν αγάπη και υποστήριξη σε έναν εξαρτημένο που επιθυμεί να αντιμετωπίσει τον συναισθηματικό του πόνο, τον αγαπούν και τον φροντίζουν μέχρι να μάθει να το κάνει μόνος του. Έχοντας αυτό κατά νου, ίσως η νευρική καλωδίωση της συναισθηματικής ανθεκτικότητας που αναπτύχθηκε μέσω της αγάπης, μόλις αναπτυχθεί πλήρως, απλώς ονομάζεται αγάπη για τον εαυτό του.

Rabindranath Tagore : Αν κλείσεις την πόρτα σε όλα τα λάθη, η αλήθεια θα μείνει απ’ έξω

11 αποφθέγματα και το ποίημα `Ο μικρός μου εαυτός` του πρώτου συγγραφέα από την Ασία που του απονεμήθη το βραβείο Νόμπελ.

“Με τη δύναμη της Θέλησης ο άνθρωπος αλλάζει τον εαυτό του. Με τη δύναμη της Αγάπης αλλάζει τους άλλους. Με τη δύναμη της Σκέψης αλλάζει τον κόσμο.” είναι κάποια από τα σπουδαία λόγια του Rabindranath Tagore.

Από τη σοφία του όχι μόνο έχω συγκινηθεί αλλά νομίζω ότι δίνει με ένα μαγικό τρόπο την ευκαιρία να “ανέβεις” ένα σκαλοπάτι πιο πάνω στην ύπαρξη.

Αυτό δεν είναι τυχαίο αφού το έργο του Ινδού συνθέτη, συγγραφέα και φιλόσοφο, είχε σημαντική επίδραση στη λογοτεχνία και τη μουσική της Βεγγάλης στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα. Μάλιστα, το 1913 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας και ήταν ο πρώτο συγγραφέας από την Ασία στον οποίο απονεμήθη “για τον βαθειά ευαίσθητο, φρέσκο και όμορφο στίχο του, με τον οποίο, με μεγάλη ικανότητα, έχει καταστήσει την ποιητική του σκέψη, εκφρασμένη στις δικές του Αγγλικές λέξεις, μέρος της λογοτεχνίας της Δύσης”.

Επέλεξα 11 αποφθέγματά του και το ποιήμα του “Ο μικρός μου εαυτός”. Σας τα παραθέτω:

1. Οι συμβουλές είναι σαν τα φάρμακα: οι πιο πικρές είναι συχνά οι καλύτερες.
2. Αν κλείσεις την πόρτα σε όλα τα λάθη, η αλήθεια θα μείνει απ’ έξω.
3. Ο Θάνατος δεν είναι όταν σβήνουν τα φώτα. Είναι το σβήσιμο της λάμπας επειδή ήρθε η αυγή.
4. Με τη δύναμη της θέλησης ο άνθρωπος αλλάζει τον εαυτό του. Με τη δύναμη της αγάπης αλλάζει τους άλλους. Με τη δύναμη της σκέψης αλλάζει τον κόσμο.
5. Αυτός που τραγουδάει πάει από τη χαρά στη μελωδία. Αυτός που ακούει πάει από τη μελωδία στη χαρά.
6. Έχω δεχτεί την πρόσκληση στη γιορτή του Κόσμου και έχω παίξει όσο περισσότερο μπόρεσα.
7. Καμιά πρόοδος δεν είναι δυνατή σε μια κοινωνία χωρίς να περάσει μέσα από τον πόνο, και είναι εκεί που ο υλιστής είναι ανήμπορος.
8. Συχνά ψάχνουμε εκείνο που δεν μπορούμε να βρούμε και βρίσκουμε εκείνο που δεν ψάχνουμε.
9. Είναι εύκολο να συντρίψουμε, στο όνομα της εξωτερικής ελευθερίας, την εσωτερική ελευθερία του ανθρώπου.
10. Για να απολαύσεις κάτι είναι σημαντικό να το προστατέψεις με το τείχος του ελεύθερου χρόνου.
11. Πιστεύω στο αληθινό σμίξιμο της Δύσης με την Ανατολή.

Ο μικρός μου εαυτός

Ήρθα μόνος στο δρόμο της πίστης μου .
Αλλά ποιος είναι αυτός ο εαυτός μου μέσα στο σκοτάδι;
Παραμέρισα για ν` αποφύγω την παρουσία του
αλλά δεν του ξέφυγα.
Κάνει την σκόνη να σηκώνεται από την γη με το σίγουρο βάδισμα του.
Προσθέτει τη δυνατή του φωνή σε κάθε λέξη που προφέρω.
Είναι ο μικρός μου εαυτός, ο αφέντης μου που δεν γνωρίζει ντροπή.
Αλλά εγώ ντρέπομαι να περάσω την πόρτα σου
με την συντροφιά του.

Οι άνθρωποι φανερώνουν τον αληθινό τους εαυτό όταν δεν σε χρειάζονται πια

Μετά την πρώτη «ψυχρολουσία» ψάχνεις να βρεις τη δική σου αντίδραση σε αυτό που συμβαίνει. Να μιλήσεις, να προκαλέσεις, να σιωπήσεις, να αγνοήσεις ή να απομακρυνθείς; Ό,τι και να διαλέξεις, μέσα σου γνωρίζεις ότι τίποτα δεν θα είναι το ίδιο πια. Αποστασιοποιείσαι συναισθηματικά κι από εδώ και πέρα είσαι πάντα πιο προσεκτικός ως προς το τι κάνεις και ως προς το τι λες. Χάνεις, δηλαδή, τη δική σου αυθεντικότητα και τον αυθορμητισμό. Νιώθεις πιο σφιγμένος, πιο μαζεμένος. Αρχίζεις, δυστυχώς, και εσύ να σκέφτεσαι καχύποπτα και δεν νιώθεις άνετα να μένεις πολύ ώρα με αυτούς τους ανθρώπους.

Πολλές φορές θα συναντήσουμε στη ζωή μας ανθρώπους που άλλα λένε όταν είμαστε παρόντες κι άλλα όταν λείπουμε. Είναι πολύ λυπηρό να διαπιστώνεις πόση υποκρισία μπορεί να κρύβεται πίσω από μια συμπεριφορά. Στην αρχή δυσκολεύεσαι να το πιστέψεις κι αναρωτιέσαι μήπως έχει γίνει κάποιο λάθος. Όταν, όμως, επιβεβαιώνεσαι σοκάρεσαι και στη συνέχεια απογοητεύεσαι. Απογοητεύεσαι, γιατί δεν το περίμενες από τα συγκεκριμένα άτομα, γιατί αισθάνεσαι ότι δεν έχεις κάνει κάτι ώστε να αξίζεις μια τέτοια αντιμετώπιση.

Αναρωτιέσαι ποια είναι εκείνη η αιτία που κάνει τα άτομα να προσποιούνται, να λένε άλλα από αυτά που εννοούν, ενώ θα μπορούσαν να είναι πιο ευθείς, πιο ειλικρινείς. Αν δεν συμπαθείς κάποιον, δεν χρειάζεται να του δείχνεις καταναγκαστικά ότι τον συμπαθείς. Με ευγενικό και διακριτικό τρόπο μπορείς να απέχεις και να αποφεύγεις. Δεν υπάρχει λόγος να γίνεσαι καυστικός, κακοπροαίρετος πίσω από την πλάτη του.

Οι ανθρώπινες σχέσεις πλήττονται από το ψέμα, την υποκρισία, την ανεντιμότητα. Γιατί τόσος κόπος, όμως, να διατηρήσουμε σχέσεις που δεν μας αρέσουν ή δεν μας ταιριάζουν; Γιατί μπαίνουμε στη διαδικασία να δώσουμε μια διαφορετική εικόνα στον άλλο από εκείνη που πραγματικά ισχύει;

Μπορεί να θέλουμε να κερδίσουμε κάτι, να θέλουμε να αποφύγουμε τσακωμούς και φασαρίες ή μπορεί να μην γίνεται να χαλάσουμε σχέσεις συγγενικές ίσως. Ό,τι και να ισχύει, το μόνο σίγουρο είναι ότι στο τέλος με κάποιον τρόπο η αλήθεια θα αποκαλυφθεί. Κάποια στιγμή θα γίνει αντιληπτό αν κάποιος πραγματικά μας φέρεται αυθεντικά ή καταβάλλει προσπάθεια να φανεί «σωστός» απέναντί μας.

Παρά τα όσα θα συναντήσουμε, παρά τις απογοητεύσεις που θα βιώσουμε, δεν θα πρέπει να πέσουμε στην παγίδα να βλέπουμε όλους τους ανθρώπους καχύποπτα. Όποιας κατηγορίας ανθρώπους και να συναντήσουμε, εμείς οφείλουμε να παραμείνουμε πιστοί στην αλήθειά μας.

Δεν χρειάζεται να υιοθετήσουμε το μοντέλο που ακολουθούν οι άλλοι. Δε χρειάζεσαι τα ψέματα για να αγαπήσεις και να αγαπηθείς, για να εξελιχθείς, για να επιβιώσεις. Είναι πιο έντιμο να είσαι ειλικρινής και να πορευτείς χωρίς την ανάγκη να αρέσεις σε όλους. Υπερασπίζεσαι αυτό που είσαι –δεχόμενος φυσικά και την καλοπροαίρετη κριτική-, αλλά δεν θα πρέπει να επιδιώκεις διακαώς να γίνεις συμπαθής από όλους ή να τα έχεις καλά με όλους.

Με «όπλα» την ευγένεια, τη διακριτικότητα, την αξιοπρέπεια, την ακεραιότητα και την ωριμότητά σου μπορείς να αντιμετωπίσεις κάθε λογής ανθρώπους. Δεν είναι εύκολο να παραμείνεις αυθεντικός. Ωστόσο, αν το χάσεις αυτό, κινδυνεύεις να χάσεις την αληθεια σου, την ουσία σου.

Αν έχεις ανάγκη από κολακίες και ψεύτικα λόγια, μπορεί εύκολα να παρασυρθείς και να αναζητάς συνεχώς την επιβεβαίωση, ακόμα κι αν βαθιά μέσα σου ξέρεις ότι δεν είναι αληθινή. Αν, όμως, αντέχεις την απόρριψη, τη μη αποδοχή από ανθρώπους που ίσως τελικά ούτε και εσύ θα ήθελες να έχεις στη ζωή σου, τότε δεν χρειάζεται να στεναχωριέσαι για σχέσεις που αποδεικνύονται ανάξιες των προσδοκιών σου.

Άλλωστε, δεν χρειαζόμαστε πολλούς ανθρώπους γύρω μας, αλλά μόνο αυτούς που το ενδιαφέρον τους, ο λόγος τους, η έγνοια τους για σένα είναι τόσο γνήσια που δεν γίνεται να μην το νιώσεις. Η καλοσύνη και η αγάπη σε «διαπερνούν» και σε «αγγίζουν» τόσο πολύ που σε κάνουν να ξεχωρίζεις οτιδήποτε άλλο είναι ψεύτικο και προσποιητό. Ας εστιάσουμε, λοιπόν, στις σχέσεις που μας γεμίζουν και μας εμπνέουν κι ας αφήσουμε όλους τους άλλους που κακοπροαίρετα μιλούν για εμάς να παραμείνουν αυτό που είναι, γιατί ίσως αυτό έχουν μάθει να είναι…

Η απώλεια της βιοποικιλότητας απειλεί ύπουλα την ανθρωπότητα

Είδη φυτών και ζώων εξαφανίζονται ολοένα και ταχύτερα λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας. Ποιες είναι οι αιτίες και γιατί είναι σημαντική η βιοποικιλότητα;

Η βιοποικιλότητα, ή πιο απλά η ποικιλία όλων των οργανισμών που ζουν στον πλανήτη μας, μειώνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, όπως οι αλλαγές στη χρήση της γης, η ρύπανση και η κλιματική αλλαγή.

Τι είναι η βιοποικιλότητα;

Ως βιοποικιλότητα ορίζεται η ποικιλία των έμβιων όντων στον πλανήτη γη. Περιλαμβάνει τον αριθμό των ειδών, τη γενετική ποικιλότητα και την αλληλεπίδραση αυτών των μορφών ζωής μέσα σε σύνθετα οικοσυστήματα.

Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύτηκε το 2019, έως και ένα εκατομμύριο είδη πανίδας και χλωρίδας αναμένεται να απειληθούν με εξαφάνιση, από τα 8 εκατομμύρια που υπολογίζεται ότι υπάρχουν στον πλανήτη, πολλά εκ των οποίων εντός των επόμενων δεκαετιών. Ορισμένοι ερευνητές εκτιμούν μάλιστα ότι διανύουμε ήδη την έκτη μαζική εξαφάνιση των κυρίαρχων μορφών ζωής στην ιστορία της γης. Οι προγενέστερες μαζικές εξαφανίσεις εξάλειψαν μεταξύ του 60% και του 95% όλων των ειδών. Τα οικοσυστήματα χρειάζονται εκατομμύρια χρόνια για να επανέλθει η ζωή στα προηγούμενα επίπεδα ποικιλότητας.

Γιατί είναι σημαντική η βιοποικιλότητα;

Τα υγιή οικοσυστήματα μας παρέχουν πολλά στοιχεία ζωτικής σημασίας που θεωρούμε δεδομένα. Τα φυτά μετατρέπουν την ενέργεια του ήλιου, καθιστώντας την διαθέσιμη σε άλλες μορφές ζωής. Τα βακτήρια και άλλοι ζωντανοί οργανισμοί διασπούν την οργανική ύλη σε θρεπτικά στοιχεία παρέχοντας στα φυτά υγιές έδαφος για να αναπτυχθούν. Οι επικονιαστές είναι απαραίτητοι στην αναπαραγωγή των φυτών, εξασφαλίζοντας παράλληλα την παραγωγή των τροφίμων μας. Τα φυτά και οι ωκεανοί αποτελούν σημαντικές δεξαμενές άνθρακα. Επίσης, ο κύκλος του νερού βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους ζωντανούς οργανισμούς.

Με λίγα λόγια, η βιοποικιλότητα μας παρέχει καθαρό αέρα, φρέσκο νερό, έδαφος καλής ποιότητας και επιτρέπει την επικονίαση των καλλιεργειών μας. Μας βοηθά να καταπολεμήσουμε και να προσαρμοστούμε στην κλιματική αλλαγή, αλλά και να μειώσουμε τις δυσμενείς επιπτώσεις των φυσικών κινδύνων.

Δεδομένου ότι οι ζωντανοί οργανισμοί αλληλοεπιδρούν στα δυναμικά οικοσυστήματα, η εξαφάνιση ενός είδους μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην τροφική αλυσίδα. Είναι αδύνατο να γνωρίζουμε τις ακριβείς επιπτώσεις των μαζικών εξαφανίσεων για τον άνθρωπο, αλλά γνωρίζουμε ότιη ποικιλομορφία της φύσης μας επιτρέπει, προς το παρόν, να αναπτυχθούμε.

Οι κύριες αιτίες για την απώλεια της βιοποικιλότητας

Αλλαγές στη χρήση γης (π.χ. αποψίλωση, εντατική μονοκαλλιέργεια, αστικοποίηση)
Άμεση εκμετάλλευση όπως το κυνήγι και η υπεραλίευση
Κλιματική αλλαγή
Ρύπανση

Τι μέτρα προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο;

Οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν θερμά τους ευρωπαϊκούς στόχους προστασίας του 30% τουλάχιστον των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ (δάση, υγροβιότοποι, τυρφώνες, λειμώνες και παράκτια οικοσυστήματα) αλλά και την πιο αυστηρή προστασία του ένα τρίτου τουλάχιστον αυτών των περιοχών, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου των πρωτογενών και των υπεραιωνόβιων δασών που σώζονται μέχρι σήμερα.

Θέλουν οι στόχοι αυτοί να είναι δεσμευτικοί και να εφαρμοστούν από τα κράτη μέλη σε εθνικό επίπεδο, σε συνεργασία με τις περιφερειακές και τοπικές αρχές.

Τα μέλη του Κοινοβουλίου εξέφρασαν επίσης ανησυχίες για τη μείωση του πληθυσμού των επικονιαστών, κάνοντας έκκληση για επείγουσα αναθεώρηση της πρωτοβουλίας της ΕΕ για τους επικονιαστές.

Όσο ελευθερωνόμαστε, τόσο χαιρόμαστε με τη ζωή μας

Αν μεγαλώσατε στην επίκριση, στον έλεγχο και στις υποδείξεις, ένας έλεγχος αποφασίζει για τις κινήσεις σας.

Κάθε φορά που τολμάτε στα δικά σας θέλω, ο έλεγχος αναστέλλει τις αποφάσεις σας. Ελέγχετε την επιθυμία σας, φοβάστε να αφεθείτε σε αυτήν.

Υποσυνείδητα συντηρείτε το βίωμά σας, τα συναισθήματα που ζήσατε στο βίωμά σας. Ο φόβος της επίκρισης και της τιμωρίας του παρελθόντος γίνεται φόβος του παρόντος.

Αυτό που χρειάζεστε είναι να χαλαρώσετε τον έλεγχο σας, να μην επαναλαμβάνετε στον εαυτό σας ό,τι μάθατε. Να κατανοήσετε, να συγχωρήσετε, να αποδεσμευτείτε από το παρελθόν, διαφοροποιούμενοι από συμπεριφορές που πλήττουν την αξία σας και να αποδεχτείτε τον εαυτό σας εκτιμώντας σας.

Αν αποδεχτείτε το είναι σας, οι εμπειρίες που θα επιλέγετε θα είναι εκείνες όπου η επιθυμία σας για αυτό που είστε θα ανθίζει και θα καρποφορεί. Θα έχετε την διαύγεια που χρειάζεστε για να δείτε τι θέλετε και να το υλοποιήσετε. Ελεύθεροι από ανάγκη για επιβεβαίωση θα κοιτάτε μόνο σε ό,τι σας εκφράζει, ό,τι επιθυμεί η δική σας ψυχή. Θα νιώθετε όμορφα με το είναι σας και είτε μόνοι σας είτε με άλλους θα χαίρεστε εκτιμώντας κάθε σας στιγμή.

Όσο όμως δεν αποδέχεστε τον εαυτό σας, θα επιζητάτε την επιβεβαίωση. Θα επιλέγετε εμπειρίες όπου αυτό που θα σας συνδέει θα είναι η ανάγκη σας να αποκατασταθεί η εικόνα του εαυτού σας. Θα ελκύεστε από καταστάσεις όπου η αγωνία τους να ζήσουν όσα δεν έζησαν μέσα από σας θα ταιριάζει με τη δική σας αγωνία. Η εξάρτηση, ο έλεγχος, η αδυναμία να βάλετε προτεραιότητες και να αφοσιωθείτε θα σας προκαλούν σύγχυση, δεν θα έχετε την διαύγεια που χρειάζεστε. Για να βάλετε προτεραιότητες και να σας ενδιαφέρει μοναχά ό,τι εκφράζει την αλήθεια σας, πρέπει να συνειδητοποιήσετε ότι δεν μπορούμε να ζήσουμε με μαγικό τρόπο όσα δεν ζήσαμε. Ότι μπορούμε αν το θέλουμε και αν εργαστούμε πάνω σε αυτό, να δημιουργήσουμε υγιείς συνθήκες, εκτιμώντας τον εαυτό μας με αφοσίωση και επαγρύπνηση.

Αν συντηρείτε την επίκριση, δεν μπορείτε να εμπιστευτείτε την επιθυμία σας. Επικρίνετε τον εαυτό σας, επικρίνετε τους άλλους νομίζοντας πως αν όλα λειτουργούν σε ένα πλαίσιο τελειότητας η επίκριση ως δια μαγείας θα εξαφανιστεί από τη ζωή σας. Επικρίνετε για να προλάβετε την επίκριση, να μην τιμωρηθείτε, να μην τιμωρηθούν κι εκείνοι. Έτσι ερμηνεύετε τη φροντίδα, την οποία όσο κι αν τη χρειάζεστε, τελικά τη στερείτε από τον εαυτό σας και τις σχέσεις σας.

Ο φόβος ότι αυτό που κάνετε ίσως επικριθεί ή αμφισβητηθεί σας γεμίζει αμφιβολίες και σας κάνει να προσκολλάστε στην προοπτική της αποτυχίας, ώσπου η αυτοεκπληρούμενη προφητεία με ένα μοιραίο τρόπο προκαλεί το αποτέλεσμα που φοβάστε.

Οι σκέψεις αυτές δεν επιτρέψουν στη σκέψη σας ανάσες ελευθερίας, ενώ στα συναισθήματα σας κυριαρχεί ο φόβος, η αγωνία, ο θυμός, η εξάρτηση από τις αντιδράσεις των άλλων, ο αρνητισμός, η μη δέσμευση με την αληθινή σας επιθυμία.

Σαν από αντίδραση επιμένετε στον τρόπο που ζήσατε, αρνούμενη -ος να διαφοροποιηθείτε από αυτόν. Πιστεύετε ότι αυτό που σας αξίζει είναι η επίκριση και η αμφιβολία, κάτι που σας κάνει να μην παρατηρείτε καθαρά αυτό που θέλετε ώστε να δίνεστε σε αυτό με συνέπεια και αφοσίωση. Λειτουργείτε είτε ανώριμα και αντιδραστικά στον ώριμο εαυτό σας που επιθυμεί την εξέλιξη και τη σοβαρότητα είτε ακολουθείτε αυστηρά στερεότυπα που περιορίζουν αυτό που θέλετε.

Εξαρτάστε από άλλους για να πάρετε την επιβεβαίωση που χρειάζεστε, κι όταν δεν την παίρνετε θυμώνετε μαζί τους. Το κριτήριο στις εμπειρίες σας είναι η αποκατάσταση της εικόνας σας, κάτι όμως που δεν μπορεί να σας το δώσει κανείς αλλά μόνο ο εαυτός σας. Όσο επιλέγετε καταστάσεις από ανάγκη, τόσο απογοητεύεστε, κάτι που επηρεάζει ακόμα περισσότερο την αρνητική εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας.

Όσο αναζητάτε τις δικές σας αλήθειες, αυτές που σας βοηθούν να είστε ο εαυτός σας, ένας εαυτός που εξελίσσεται, προοδεύει, ένας εαυτός με ευθύνη στα βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς σας, τόσο δέχεστε και αφήνεστε στα ώριμά σας θέλω.

Αφήνεστε σε αυτό που επιθυμείτε χωρίς λογοκρισία, χωρίς την ανάγκη της απολογίας. Νιώθετε εμπιστοσύνη στον εαυτό σας γιατί επιλέγετε με κριτήρια αξίας. Δεσμεύεστε αλλά και δεν διστάζετε να αποχωρήσετε χωρίς ενοχή από ό,τι θα μπορούσε να αλλοιώσει την αξία της αλήθειάς σας.

Δεν γίνεστε ένας ρόλος προκειμένου να αναπαράγετε στερεότυπα που γαλουχηθήκατε προσδοκώντας σε μια επιβεβαίωση αλλά εξετάζετε το καθετί αν συντονίζεται με τη δική σας επιθυμία. Παρατηρείτε αν η επιθυμία σας συντονίζεται με το είναι σας. Εκτιμάτε αν οι εμπειρίες που επιλέγετε ανταποκρίνονται στην αλήθεια του εαυτού σας, στην αλήθεια των επιθυμιών σας.

Εμπιστεύεστε τον εαυτό σας, τον αντιμετωπίζεται με ωριμότητα και κάθε φορά που θέλετε να κάνετε κάτι αναρωτιέστε: Με εκφράζει αληθινά; Νιώθω πως με αυτό που κάνω συμβάλω στην εκτίμηση του εαυτού μου; Νιώθω ελεύθερος να είμαι ο εαυτός μου σε αυτό, ένας εαυτός που αγωνίζομαι να πραγματώσω αυτό που είναι ο προορισμός μου;

Το μυαλό μας φτιάχνει σενάρια που μας εμποδίζει να ζήσουμε. Όσο ελευθερωνόμαστε από αυτά, χαιρόμαστε με την ζωή που ζούμε γιατί τη νιώθουμε δική μας.

Κοινωνιοπαθείς και ψυχοπαθείς

Μπορεί να έχετε ακούσει ανθρώπους να αποκαλούν κάποιον άλλο ψυχοπαθή, ή κοινωνιοπαθή. Αλλά τι πραγματικά σημαίνουν αυτές οι λέξεις; Δεν θα βρείτε τους ορισμούς στο επίσημο εγχειρίδιο της ψυχικής υγείας, το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών.

Οι γιατροί δεν διαγιγνώσκουν επίσημα τους ανθρώπους ως ψυχοπαθείς, ή κοινωνιοπαθείς. Αντ’ αυτού χρησιμοποιούν έναν διαφορετικό όρο: αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας.

Οι περισσότεροι ειδικοί πιστεύουν ότι οι ψυχοπαθείς και οι κοινωνιοπαθείς έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά. Τέτοια άτομα έχουν μια κακή εσωτερική αίσθηση του σωστού και του λάθους. Επίσης, δεν φαίνεται να κατανοούν τα συναισθήματα ενός άλλου ατόμου. Υπάρχουν όμως και κάποιες διαφορές.

Έχουν Συνείδηση;

Μια βασική διαφορά ανάμεσα σε έναν ψυχοπαθή και έναν κοινωνιοπαθή είναι αν έχει συνείδηση, την “μικρή φωνή μέσα μας” που μας λέει πότε κάνουμε κάτι λάθος, λέει ο δρ. L. Michael Tompkins, ψυχολόγος στο Κέντρο Θεραπείας Ψυχικής Υγείας της κομητείας του Σακραμέντο στις ΗΠΑ.

Ο ψυχοπαθής δεν έχει συνείδηση. Αν σας πει ψέματα για να σας κλέψει τα χρήματά σας, δεν θα νιώσει ηθικούς ενδοιασμούς, αν και μπορεί να το προσποιηθεί. Μπορεί να παρατηρεί τους άλλους και στη συνέχεια να μιμείται όσα κάνουν, ώστε να μην γίνει αντιληπτός, λέει ο δρ. Tompkins.

Ένας κοινωνιοπαθής έχει συνήθως συνείδηση, αλλά είναι αδύναμη. Τέτοια άτομα μπορεί να γνωρίζουν ότι το να κλέβουν τα χρήματα ενός άλλου είναι λάθος και μπορεί να νιώσουν ενοχές ή τύψεις, αλλά αυτό δεν θα σταματήσει τη συμπεριφορά τους.

Και οι δύο δεν έχουν αυτό που λέμε ενσυναίσθηση: την ικανότητα να έρχονται στη θέση κάποιου άλλου και να καταλαβαίνουν το πώς εκείνος νιώθει. Αλλά ένας ψυχοπαθής έχει λιγότερο ενδιαφέρον για τους άλλους, λέει ο δρ. Aaron Kipnis, συγγραφέας του The Midas Complex. Κάποιος με αυτόν τον τύπο προσωπικότητας βλέπει τους άλλους σαν αντικείμενα, που μπορεί να χρησιμοποιήσει για δικό του όφελος.

Δεν είναι πάντα βίαιοι

Στις ταινίες και τις τηλεοπτικές σειρές, οι ψυχοπαθείς και οι κοινωνιοπαθείς είναι συνήθως οι κακοί που σκοτώνουν, ή βασανίζουν αθώους ανθρώπους. Στην πραγματική ζωή, μερικοί άνθρωποι με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας μπορεί να είναι βίαιοι, αλλά οι περισσότεροι δεν είναι. Αντίθετα χρησιμοποιούν μεθόδους χειραγώγησης και συμπεριφέρονται απερίσκεπτα προκειμένου να πάρουν αυτό που θέλουν.

“Στη χειρότερη περίπτωση, είναι ψυχροί και μεθοδικοί δολοφόνοι”, λέει ο δρ. Kipnis. Άλλοι, λέει, είναι επιδέξιοι στο να ανέρχονται επαγγελματικά επίπεδα, ακόμα κι αν πρέπει να βλάψουν κάποιον για να φτάσουν εκεί.

Εάν αναγνωρίζετε ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά σε ένα μέλος της οικογένειας, ή συνάδελφό σας, μπορεί να μπείτε στον πειρασμό να πιστέψετε ότι ζείτε, ή συνεργάζεστε με έναν ψυχοπαθή, ή κοινωνιοπαθή. Αλλά μόνο και μόνο επειδή ένα άτομο είναι κακόβουλο, ή εγωιστικό, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει κάποια διαταραχή.

“Ψυχρός ψυχοπαθής, θερμοκέφαλος κοινωνιοπαθής”

Δεν είναι εύκολο να εντοπίσεις έναν ψυχοπαθή. Μπορεί να είναι έξυπνοι, γοητευτικοί και καλοί στο να μιμούνται συναισθήματα. Μπορεί να προσποιούνται ότι ενδιαφέρονται για εσάς, αλλά στην πραγματικότητα, μάλλον δεν τους νοιάζει.

“Είναι ικανοί ηθοποιοί, των οποίων η μοναδική αποστολή είναι να χειραγωγούν τους ανθρώπους για προσωπικό όφελος”, λέει ο δρ. Tompkins.

Οι κοινωνιοπαθείς είναι λιγότερο ικανοί στην κοινωνική συναναστροφή. Ξεκαθαρίζουν ότι δεν ενδιαφέρονται για κανέναν άλλον εκτός από τον εαυτό τους. Συχνά κατηγορούν τους άλλους και δικαιολογούν τη δική τους συμπεριφορά.

Ορισμένοι ειδικοί βλέπουν τους κοινωνιοπαθείς ως “θερμοκέφαλους”. Ενεργούν χωρίς να σκέφτονται το πώς θα επηρεαστούν οι άλλοι.

Οι ψυχοπαθείς είναι πιο “ψυχροί” και μεθοδικοί. Σχεδιάζουν προσεκτικά τις κινήσεις τους και χρησιμοποιούν την επιθετικότητά τους με προγραμματισμένο τρόπο, για να πάρουν αυτό που θέλουν. Αν αναζητούν περισσότερα χρήματα, ή μια καλύτερη θέση στο γραφείο, για παράδειγμα, θα στήσουν ένα σχέδιο για να εξαλείψουν τυχόν εμπόδια, ακόμα κι αν αυτό είναι η δουλειά, ή η φήμη κάποιου άλλου.

Διαφορές εγκεφάλου

Πρόσφατες έρευνες δείχνουν, ότι ο εγκέφαλος ενός ψυχοπαθούς δεν είναι σαν των άλλων ανθρώπων. Μπορεί να έχει διαφορές που δυσκολεύουν το άτομο να ταυτιστεί με την κακή κατάσταση κάποιου άλλου.

Οι διαφορές αυτές μπορούν ακόμη και να αλλάξουν βασικές λειτουργίες του σώματος. Για παράδειγμα, όταν οι περισσότεροι άνθρωποι βλέπουν αίμα ή βία σε μια ταινία, η καρδιά τους χτυπά πιο γρήγορα, η αναπνοή τους επιταχύνεται και οι παλάμες τους ιδρώνουν.

Ένας ψυχοπαθής έχει την αντίθετη αντίδραση. Γίνεται πιο ήρεμος. Ο δρ. Kipnis λέει ότι αυτό το χαρακτηριστικό βοηθά τους ψυχοπαθείς να είναι ατρόμητοι και να επιδίδονται σε επικίνδυνη συμπεριφορά.

“Δεν φοβούνται τις συνέπειες των πράξεών τους”, λέει ο ίδιος.

Αρίστιππος ο Κυρηναίος: Ο ιδρυτής της ηδονιστικής σχολή

Ο Αρίστιππος ο Κυρηναίος παραμέριζε τους ηθικούς κανόνες προκειμένου να απολαμβάνει τη ζωή και ίδρυσε μια ολόκληρη σχολή. Όχι απαραίτητα μόνο για τις γυναίκες και τα ποτά. Οτιδήποτε δεν ήταν υλικό και πρόσφερε ηδονή, ευδαιμονία και χαρά ήταν θεμιτό ακόμα και αν ακουμπούσε τα όρια του ηθικού ή τα ξεπερνούσε κάποιες φορές. Άλλωστε ένα από τα επίδικα των αρχαίων ηδονιστών ήταν το τι ακριβώς είναι ηθικό και από ποιόν ορίζεται. «Η τέχνη της ζωής έγκειται στο να αρπάζεις τις απολαύσεις καθώς περνούν δίπλα σου. Όμως, οι πιο έντονες απολαύσεις δεν είναι πνευματικές ούτε πάντα ηθικές» είχε πει ο Αρίστιππος ο Κυρηναίος πως «Κρατεί ηδονής ουχ’ ο απεχόμενος, άλλ’ ο χρώμενος μεν, μη προεκφερόμενος δε», δηλαδή «εγκρατής στις απολαύσεις δεν είναι ο απέχων, αλλά αυτός που τις γεύεται χωρίς να παρεκτρέπεται».

Ο ιδρυτής της ηδονιστικής σχολής

Το όνομα του αρχαίου φιλόσοφου, Αρίστιππου του Κυρηναίου, δεν αναφέρθηκε τυχαία. Ο Αρίστιππος ήταν ο ιδρυτής της ηδονιστικής σχολής. Γεννήθηκε στην Κυρήνη της Αφρικής το 435 από εύπορη οικογένεια. Αποφάσισε όμως να φύγει μακριά από την πατρική εστία προκειμένου να συνεχίσει τις σπουδές του. Αρχικά γίνεται μαθητής του Πρωταγόρα αλλά στη συνέχεια πηγαίνει στην Αθήνα όπου γοητεύεται από τις διδαχές του Σωκράτη και γίνεται μαθητής του. Όταν ο Αρίστιππος γνώρισε τον Σωκράτη είχε ήδη διαμορφώσει την κοσμοθεωρία του σχετικά με την ηδονή. Το ότι ήρθε τόσο κοντά με τον Σωκράτη δεν φαίνεται να του άλλαξε άποψη. Ίσα- ίσα. Ο Αρίστιππος επί της ουσίας τροποποίησε τη Σωκρατική άποψη και ταύτισε την ηδονή με το αγαθό.

Με το πέρασμα του χρόνου διαφοροποιήθηκε τόσο πολύ από τον δάσκαλό του που έφυγε από κοντά του και άρχισε να διδάσκει τη δική του θεωρία. Είναι ο πρώτος μαθητής του Σωκράτη ο οποίος μετά τον θάνατο του μεγάλου δασκάλου εμφανίστηκε ως σοφιστής, δηλαδή επαγγελματίας και αμειβόμενος δάσκαλος, αρχικά στην Αθήνα και αργότερα σε άλλες πόλεις. Για τον Αρίστιππο οι πάντες και τα πάντα χρησίμευαν σαν «οχήματα» αρκεί να τον οδηγούσαν στην ηδονή. Έκανε ότι ήταν απαραίτητο προκειμένου να μπορεί να φτάνει στην ευδαιμονία. Η μάχη ανάμεσα στο «ηθικό» και το «ανήθικο» ήταν άνιση.

Φιλοξενήθηκε από τυράννους, τους οποίους κολάκευε και ζούσε με πολυτέλεια στις αυλές τους. Ως σοφιστής έπαιρνε υψηλά δίδακτρα τα οποία στη μεγάλη τους πλειονότητα τα σπαταλούσε για να αγοράζει την συντροφιά της διασημότερης και ομορφότερης πόρνης των αρχαίων χρόνων της Λαϊδας. Πέρα από το χαρακτηριστικό περιστατικό με τον Διογένη*, λέγεται πως κάποτε είχαν ρωτήσει τον Αρίστιππο αν τον πειράζει που η περιώνυμη εταίρα δεν τον αγαπάει και εκείνος (πιστός στη φιλοσοφία του) είχε απαντήσει: «Και τα ψάρια και το κρασί δεν μ’ αγαπάνε, αλλά εγώ τα απολαμβάνω».

Πάντα ετοιμόλογος και τρομερά οξυδερκής ο Αρίστιππος είχε κληθεί από κάποιον να διδάξει τον γιό του. Όταν ο αρχαίος φιλόσοφος απαίτησε τα… τσουχτερά δίδακτρα, ο πατέρας αντέδρασε λέγοντας του πως με το ποσό αυτό θα ήταν δυνατόν να αγοράσει ένα βόδι. Τότε ο Αρίστιππος τον προέτρεψε να το κάνει λέγοντάς του «αγόρασέ το, λοιπόν, κι έτσι θα έχεις δύο μαζί βόδια στο σπίτι σου».

Τι πρέσβευε η ηδονιστική σχολή

Το να ικανοποιείς τις αισθήσεις σου δεν είχε τίποτα το μεμπτό για τον Αρίστιππο. Αυτός ήταν άλλωστε ο πυρήνας της ηδονιστικής φιλοσοφίας του. Εκεί που εστίαζε, ωστόσο, ήταν στο ότι οι ηδονές δεν θα έπρεπε να ελέγχουν τον άνθρωπο, δεν θα έπρεπε δηλαδή να τον καθιστούν σκλάβο τους. Αντίθετα ανά πάσα στιγμή θα έπρεπε ο άνθρωπος να έχει την ικανότητα να απομακρυνθεί από αυτές χωρίς να νιώσει την παραμικρή έλλειψη. Η φιλοσοφία πάνω στη οποία βασίστηκε ο Αρίστιππος για τη δημιουργία της ηδονιστικής σχολής, στην πραγματικότητα πατούσε πάνω σε… δυο βάρκες. Από την μια ήταν ένας άνθρωπος που μπορούσε να φοράει τα πιο ακριβά ρούχα αλλά και να κυκλοφορεί με κουρέλια, να κοιμάται στα σπίτια πλουσίων αλλά και στην ύπαιθρο με την ίδια ευκολία. Στόχος του ήταν να δείξει πως η εξωτερική εικόνα ενός ανθρώπου δεν είχε την παραμικρή σημασία μπροστά στην εσωτερική.

Από την άλλη δεν έβρισκε κανέναν λόγο αρκετά σημαντικό ώστε να μην προσφέρει το καλύτερο δυνατό στον εαυτό του από πλευρά πολυτέλειας. Η φιλοσοφία του ήταν καθαρά ηδονιστική και ευδαιμονική χωρίς να τον νοιάζει ούτε στιγμή από πού προέρχονται τα οφέλη αυτά.

Ταυτόχρονα, ωστόσο, ο κίνδυνος όλη αυτή η διαρκής αναζήτηση της ηδονής να ξεφύγει από κάθε έλεγχο, ήταν το μοναδικό πρόβλημα για τον Αρίστιππο ο οποίος, όμως, εμφάνιζε ως ζωτικής σημασίας την απόκτηση της σωστής παιδείας και φιλοσοφίας προκειμένου κάτι τέτοιο να αποφευχθεί.

Για τη φιλοσοφία του Αρίστιππου υπάρχουν μόνο δύο αισθήματα: ο πόνος και η ηδονή. Άρα, νομοτελειακά, το αγαθό ταυτίζεται με το ευχάριστο (που προκαλεί ηδονή), ενώ το κακό με το δυσάρεστο (που προκαλεί πόνο). Παράλληλα, ωστόσο, θεωρούσε την φρόνηση του ανθρώπου ως βασική προϋπόθεση ώστε να κυριαρχήσει στις προκλήσεις του περιβάλλοντος του και να επιβάλει τις δικές του επιθυμίες, όντας κύριος του εαυτού του χωρίς να γίνεται έρμαιο των επιθυμιών του («έχω και ουκ έχομαι», έλεγε χαρακτηριστικά) και έτσι να αποκτά μια μόνιμη εσωτερική ελευθερία.

Η φιλοσοφική του σχολή στην Κυρήνη άνθησε και άκμασε ως την εποχή των Πτολεμαίων, ενώ σε γενικές γραμμές η φιλοσοφία του, αν και πρωτοποριακή, δεν κατάφερε να διαδραματίσει κάποιο σημαντικό ρόλο όσο άλλες στην πάροδο των μετέπειτα αιώνων.

------------------------------

*Η Λαΐδα έζησε την περίοδο του Πελοποννησιακού Πολέμου, από το 431 π.Χ. μέχρι το 404 π.Χ. Η φήμη της ήταν τέτοια που την πλησίαζαν άνδρες από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Εκείνη το εκμεταλλεύτηκε ζητώντας υπέρογκα ποσά για να κοιμηθεί μαζί τους!

Στα πόδια της είχε όποιον άνδρα ήθελε, ωστόσο, η διάσημη εταίρα ενοχλήθηκε από την… πρωτοφανή αδιαφορία που έδειχνε για εκείνη ο Διογένης όταν τα καλοκαίρια πήγαινε στην Κόρινθο. Έτσι σκέφτηκε να κάνει κάτι που θα τον εξέθετε.

Μία ημέρα τον πλησίασε και του είπε πως τον θαυμάζει και πως θα του επιτρέψει να κοιμηθεί μαζί της για ένα βράδυ αρκεί στο δωμάτιο που θα συνευρεθούν να μην υπάρχει το παραμικρό φως.

Ο Διογένης δέχθηκε και έτσι το ραντεβού κλείστηκε. Ο σπουδαίος φιλόσοφος βρέθηκε στο σκοτεινό δωμάτιο και πέρασε τη νύχτα του στο πλάι μιας άσχημης και ηλικιωμένης υπηρέτριας της φημισμένης εταίρας.

Την επόμενη μέρα, και αφού θεωρούσε πως πέτυχε τον σκοπό της, η Λαΐδα άρχισε να διαδίδει την παγίδα που έστησε στον Διογένη, μέσα στην οποία έπεσε ο φιλόσοφος, με σκοπό να τον εξευτελίσει.

Όταν ο Διογένης ρωτήθηκε για το αν είναι πραγματικότητα όλα αυτά που διαδίδονται σε βάρος του, απάντησε: «Λύχνου σβεσθέντος, πάσα γυνή Λαϊς», δηλαδή «στο σκοτάδι, όλες οι γυναίκες σαν τη Λαΐδα είναι»!

Η απάντηση αυτή έκανε την διάσημη πόρνη να καταλάβει πως ο Διογένης δεν ήταν ένας απλός άνθρωπος και τότε του έκανε δώρο μια πραγματική νύχτα μαζί της. Κάτι που φυσικά ο κυνικός φιλόσοφος δέχθηκε με χαρά!

Στα «πικάντικα» παραλειπόμενα εκείνης της ιστορίας, υπάρχει και αυτό που έγινε με τον φιλόσοφο Αρίστιππο, ιδρυτή της ηδονιστικής σχολής, που εκείνη την περίοδο θεωρούταν ο πιο «τακτικός» πελάτης της Λαΐδας! Τόσο τακτικός που είχε γίνει ο περίγελος της περιοχής καθώς όλοι τον κορόιδευαν για τα τεράστια ποσά που ξόδευε για να αγοράζει τη συντροφιά της.

Όταν μαθεύτηκε ότι η διάσημη εταίρα προσέφερε δωρεάν το κορμί της στο Διογένη, όλοι περίμεναν την έντονη αντίδραση του Αρίστιππου στον οποίο ουδέποτε είχε κάνει ένα τέτοιο δώρο. Όταν, ωστόσο, εκείνος το έμαθε απάντησε με εξίσου φιλοσοφική διάθεση, που πιθανότατα θα ζήλευε ακόμα και ο ίδιος ο Διογένης. «Την πληρώνω για να ευχαριστεί εμένα, όχι για να μην ευχαριστεί άλλους», είπε απόλυτα ήρεμος!

Πλάτων-Heidegger: Τι είναι αθεϊσμός;

ΠΛΑΤΩΝ ‒ ΧΑΪΝΤΕΓΚΕΡ: Φιλοσοφία και Αθεϊσμός

§1 Προκαταρκτικά

Κυριολεκτικά, ο όρος άθεος σημαίνει χωρίς θεό. Για να κατανοήσουμε τις διάφορες χρήσεις του στην πορεία της ιστορίας, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι δεν υπάρχει κανένα ρήμα, που να αποδίδει ακριβώς, άμεσα και μονολεκτικά αυτό τον αρνητικό όρο. Ανάλογα με τα συμφραζόμενα, μπορεί να υπονοηθούν πολλά. Κάποιος μπαίνει στον πειρασμό να χρησιμοποιήσει το ρήμα πιστεύω: άθεος είναι αυτός που δεν πιστεύει στην ύπαρξη θεού ή θεών, αλλά μιλάει επίσης για αθεϊστική θεωρία ή διδασκαλία, που υποδηλώνει το ρήμα αρνούμαι: μια θεωρία είναι αθεϊστική, όταν αρνείται την ύπαρξη του θεού. Άλλες φορές, άθεος είναι αυτός που αρνείται να σεβαστεί τους θεούς και να εκφράσει την αφοσίωσή του σ’ αυτούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα χρειαστεί να υπονοούμε ένα παθητικό ρήμα, ο άθεος είναι τότε ένα ον εγκαταλελειμμένο από τον θεό, ένα καταραμένο άτομο ή ακόμη και αντίπαλος της θρησκείας, ένας αντιθεϊστής. Το επίθετο άθεος, σε κάθε περίπτωση, μπορεί να ισχύει για καθετί που στερείται θεού, αποκλείεται από το ίδιο εκείνο το στοιχείο, που ιδρύει τη θρησκευτική κοινότητα. Από το ανάλογο πλαίσιο εξαρτάται αν η αρνητική προφορά έχει μια διανοητική έννοια της δυσπιστίας ή μια κοινωνική έννοια του αποκλεισμού.

§2 Πλάτων

Η αντιμετώπιση του αθεϊσμού σε δυο διαφορετικά πλαίσια:

Ι. Πρώτον, στην Απολογία του Σωκράτη (26 b-e), ο Σωκράτης κατηγορείται ως άθεος, χωρίς να είναι πραγματικά άθεος. Γι' αυτό, ο Πλάτων διακρίνει τον σχετικό άθεο, που δέχεται τη μια και όχι την άλλη θεότητα, και τον απόλυτο άθεο (παράπαν ἄθεος), που δεν πιστεύει στην ύπαρξη κανενός θεού. Η φιλοσοφική έννοια της πίστης χρησιμεύει για να τονίσει τη διανοητική σημασία του αθεϊσμού. Η έννοια του θείου δεν προκύπτει από τους θεούς, αλλά αντίστροφα: οι τελευταίοι δεν είναι χωρίς όρους θείοι, αλλά γίνονται θείοι, όταν πρώτα φτάσουν συντεταγμένα με την πομπή τους στον υπερουράνιο τόπο, στο νοητό τόπο των Ιδεών. Γι’ αυτόν τον τόπο μας μιλάει ο Πλάτων στον Φαίδρο (247c3 κ.εξ.):

«Τον υπερουράνιο τόπο ούτε κανείς από τους ποιητές μας εδώ κάτω τον ύμνησε ως τώρα ούτε ποτέ θα τον υμνήσει επάξια. Σε τούτο τον τόπο ενδημεί η ουσία που αληθινά υπάρχει, χωρίς χρώμα και σχήμα ή μορφή και χωρίς να μπορεί να την αγγίξει κανείς· ο νους μόνο, ο κυβερνήτης της ψυχής μπορεί να τη δει· και η τάξη της αληθινής γνώσης σχετίζεται με αυτή (την ουσία)».

Η περιοχή τούτη των Ιδεών είναι ο τόπος, όπου οι θεοί και οι ψυχές των ανθρώπων μπορούν να δουν την αληθινή ουσία, το αληθινό ον, τη γνώση, την ομορφιά και τη δικαιοσύνη. Οι θεοί λοιπόν γίνονται θείοι, όταν έρχονται σε επαφή με αυτά τα πράγματα. Ωστόσο δεν μπορούν να προσδιορίσουν ή να καθορίσουν ακριβώς το θείο. Το θείο είναι χαρακτηριστικό της Ιδέας όπως και το αθάνατο, και διέπεται από την αναγκαιότητα της διαλεκτικής, στην οποία υπάγονται και οι θεοί, όπως και καθετί άλλο που ανήκει στην περιοχή του γίγνεσθαι. Θείοι, κατ’ αυτό το πνεύμα, είναι μόνο οι φιλόσοφοι, χωρίς βέβαια να είναι θεοί (Σοφιστής 216b-c).

ΙΙ. Δεύτερον: στο δέκατο βιβλίο των Νόμων, στο μεγαλύτερο μέρος του, ο Πλάτων στρέφει το ενδιαφέρον του στην κοινωνική σημασία του αθεϊσμού. Σχολιάζει την έννοια των εγκλημάτων ασέβειας που εγγράφεται στο αθηναϊκό ποινικό δίκαιο:

«Σε όποιον προσβάλλει με λόγια και έργα τους θεούς, χρειάζεται να προτάξουμε μια συμβουλή σχετικά με την ποινή που πρέπει να του επιβάλλεται. Ο άνθρωπος που πιστεύει ότι υπάρχουν θεοί, με βάση τους νόμους, ποτέ δεν προβαίνει σε ασεβείς πράξεις με τη θέλησή του ούτε ξεστομίζει λόγια που αντιβαίνουν τον νόμο. Αν όμως συμβεί αυτό, θα υπάρχει μια από τις παρακάτω τρεις αιτίες: ή θα πιστεύει, όπως είπα, ότι δεν υπάρχουν θεοί ή ότι υπάρχουν χωρίς να νοιάζονται για το ανθρώπινο γένος ή τρίτον δελεάζονται και μεταπείθονται εύκολα με θυσίες και προσευχές» (Νόμοι, 885b).

Εδώ συμβαίνει το παράδοξο, κατά τον Πλάτωνα, αυτοί οι άνθρωποι να χάνονται μέσα στις απολαύσεις, τη στιγμή μάλιστα που όλοι, Έλληνες και βάρβαροι, πιστεύουν στην ύπαρξη των θεών. Κυρίως όμως φταίει η αμάθεια, που μεταδίδεται από υλιστικής υφής συγγράμματα και κατακυριεύει, πρωτίστως, τους νέους, που χωρίς να έχουν καθολική γνώση των πραγμάτων, δέχονται τη μη ύπαρξη των θεών, αντιπαραθέτοντας το είδος ή την ιδέα των θεών που τους επιβάλλει η φύση, η πρωτόγονη φυσική ζωή, με το είδος των θεών που υπαγορεύει ο νόμος· όσο όμως μεγαλώνουν, ωριμάζουν και μαθαίνουν, σχηματίζουν μια πιο ξεκάθαρη γνώμη για τόσο σοβαρά θέματα, ακούγοντας διάφορες γνώμες και προπάντων αυτά που λέει ο νομοθέτης.

ΙΙΙ. Αυτό λοιπόν που προτείνει ο Πλάτων στην αντιμετώπιση μιας τέτοιας ασέβειας ή αθεϊσμού είναι, από την πλευρά του νομοθέτη, να φροντίζει μεθοδικά για την εξημέρωση των ψυχών τους και όχι να τους απειλεί με τιμωρίες, με στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων, με θανάτους, φυλακίσεις και παρόμοια (ό.π., 890b-d). Απ’ αυτή την άποψη, ο φιλόσοφος επιχειρεί να δείξει, αφενός, ότι οι κυρώσεις πρέπει να είναι ανάλογες με το βαθμό υπαιτιότητας και, αφετέρου, ότι οι διατάξεις του ποινικού δικαίου δικαιολογούνται μόνο υπό την προϋπόθεση ότι μπορεί να αποδειχθεί ότι η ψυχή προϋπάρχει της φύσης, της ύλης και ότι επομένως είναι η σκέψη και ο νους, που νομοθετούν για την ύπαρξη της θεότητας και όχι η ύλη, δηλαδή οι πέτρες, η φωτιά κ.λπ. Σε ένα λοιπόν γενικό πλαίσιο, ο Πλάτων διακρίνει δυο είδη θεών: τους «κατά νόμον», και τους «κατά φύσιν». Αν ο Πλάτωνας μπορούσε να συλλάβει διανοητικά τον αθεϊσμό, δεν θα μπορούσε να υποστηρίξει την Ιδέα. Ο θεός του Πλάτωνα, ο θεός των φιλοσόφων και των λογίων είναι ο απολύτως απλός που στο θρησκευτικό αίσθημα του κόσμου καταργεί κάθε χωρισμό. Αλλά οι σχέσεις των φιλοσόφων με τη θρησκεία θα είναι σχεδόν πάντα διφορούμενες.

§3 Χάιντεγκερ

Οι αρχαίοι φιλόσοφοι ερμήνευαν τις παραδοσιακές πεποιθήσεις μέσω φυσικών ή ηθικών αλληγοριών. Ο Kant και ο Fichte θα ερμηνεύσουν τη θρησκευτική πίστη ως μια ηθική πίστη στην παγκόσμια κοινότητα των ελεύθερων όντων, έτσι ώστε η λέξη "θεός" να είναι λίγο περισσότερο από την αναπαράσταση αυτού του υπέρτατου Αγαθού που είναι ενυπάρχον στην πίστη. Εξ ου και η «διαμάχη για τον αθεϊσμό» την εποχή του Fichte. Όσο για τον Hegel, πέτυχε το μεγάλο κατόρθωμα να κάνει τη μυστικιστική άρνηση να μην ξεχωρίζει από την αθεϊστική άρνηση. Η διαλεκτική είναι ένας κύκλος που επιστρέφει αιώνια στην αφετηρία του.

I. Για τον Χάιντεγκερ, η φιλοσοφία είναι αθεϊσμός, στο μέτρο που δεν έχει καμιά σχέση με την πίστη και τη θρησκεία. Αυτό δεν σημαίνει, σε καμιά περίπτωση, ότι ο αθεϊσμός μπορεί να αναχθεί σε μια απλή θεωρητική θέση που αρνείται την ύπαρξη του θεού, κάτι δηλαδή, που εξακολουθεί να είναι θεολογική θέση. Με τον αθεϊσμό ο Χάιντεγκερ προσδιορίζει πρώτα απ' όλα τη στάση που συνίσταται στο να είναι κανείς μακριά από κάθε θρησκευτικότητα, καθώς τούτη παραπέμπει στο γεγονός ότι η θρησκεία δημιουργεί δεσμούς και κάνει τους ανθρώπους να δένονται με τη θρησκεία όσο με τίποτε άλλο. Γι’ αυτό είναι υπό τη μορφή του αθεϊσμού, που η φιλοσοφία αποσπάται από αυτούς τους δεσμούς και επαναφέρει το Dasein, την ανθρώπινη ύπαρξη στην πραγματικότητα των γεγονότων.

II. Από οντολογικοϊστορική άποψη, ο αθεϊσμός είναι το πεπρωμένο της μεταφυσικής αλλά και του χριστιανισμού στη συνάντησή του με τη μεταφυσική. Η φράση του Νίτσε «Ο θεός είναι νεκρός», μακριά από το να εκφράζει έναν χυδαίο αθεϊσμό, σηματοδοτεί το σημείο ολοκλήρωσης της μεταφυσικής σε έναν μηδενισμό που είναι η αντιστροφή της πλατωνικής μεταφυσικής, καθιστώντας έτσι δυνατή την κατανόηση του χριστιανισμού ως πλατωνισμού για τον λαό. Ο Νίτσε, που αναγγέλλει τον θάνατο του θεού, λέει επίσης ότι ο θεός πέθανε από το ασφυκτικό περιβάλλον της θεολογίας.

ΙΙΙ. Κατ’ αυτή τη σχέση, η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την απο-θεοποίηση ως μορφή αυτού που ο Χαίλντερλιν αποκαλεί «απόσυρση του θείου», του οποίου ο χριστιανισμός είναι η απόλυτη έκφραση. Όπως ο παγανισμός προϋποθέτει τη χριστιανική ερμηνεία, κάθε εκκοσμίκευση προϋποθέτει μια κληρικοποίηση, που η ίδια είναι το αποτέλεσμα ενός εξελληνισμού της Αποκάλυψης. Πιο αρχέγονο τότε από την αντίθεση θεϊσμού-αθεϊσμού είναι η οντοθεολογική συγκρότηση της μεταφυσικής. Σχολιάζει σχετικά ο Χάιντεγκερ:

«Ένα πέμπτο φαινόμενο της σύγχρονης εποχής είναι η απο-θεοποίηση. Αυτή η έκφραση δεν σημαίνει την απλή εξάλειψη των θεών, έναν χονδροειδή αθεϊσμό. Αποθεοποίηση είναι η διπλή διαδικασία, κατά την οποία αφενός η κοσμοεικόνα εκχριστιανίζεται, στο βαθμό που η παγκόσμια βάση θεωρείται ως το Άπειρο, το Ανυπόθετο, το Απόλυτο, και αφετέρου ο Χριστιανισμός μεθερμηνεύει τη χριστιανικότητά του ως μια κοσμοθεωρία (τη χριστιανική κοσμοθεωρία) και έτσι γίνεται σύγχρονος. Η αποθεοποίηση είναι η κατάσταση της αναποφασιστικότητας για τον θεό και τους θεούς. Ο Χριστιανισμός έχει το μεγαλύτερο μερίδιο στις επιδόσεις του. Αλλά η αποθεοποίηση τόσο λίγο αποκλείει τη θρησκευτικότητα, ώστε μόνο μέσω αυτής η σχέση με τους θεούς μετατρέπεται σε θρησκευτικό βίωμα. Όταν έφτασε εκεί, οι θεοί τράπηκαν σε φυγή. Το κενό που προκύπτει αντικαθίσταται από την ιστορική και ψυχολογική εξερεύνηση του μύθου» (GA5, 76).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Η έννοια της θεότητας είναι συνυφασμένη με τη γλώσσα μας. Ο Βιτγκενστάιν λέει πως Θεός είναι ό,τι μάθαμε γι' αυτόν, ο κάθε άνθρωπος, από μικροί. Θα μπορούσαμε να πούμε εδώ πως είναι η Ιδέα, της οποίας τα φαινόμενα είναι η έννοια (ή το βίωμα) του Θεού, έτσι όπως ο καθείς το εννοεί-βιώνει, συμπεριλαμβανομένων και των αθέων.

Αν κοιτάξω ειλικρινά μέσα μου να δω τι από αυτό το αίσθημα-βίωμα ή διανόημα περί θεού ισχύει, παρατηρώ πως ενώ δεν πιστεύω σε κανέναν θεό που δεν αποκαλύπτεται, πιστεύω πως τα πάντα δύνανται να αποκαλυφθούν ως στοιχεία του λόγου και του βίου, άρα και ο θεός. Αλλά όχι μόνο. Υπ' αυτή την έννοια, όπως δύναται να αποκαλύπτεται θρησκευτικώς ή όπως άλλως ο όποιος θεός, μπορούν να αποκαλυφθούν ποιητικώς οι νεράιδες, όπως ακριβώς και φιλοσοφικώς οι Ιδέες στον κόσμο των οποίων ενοικεί ο υπερβατικός θεός. Δεν γεννάται, τουλάχιστον για μένα, θέμα αληθείας υπάρξεως κάποιων από αυτούς τους κόσμους. Αυτό με κάνει να μπορώ να βρίσκομαι ελεύθερος σε αυτούς του κόσμους και να τους χαίρομαι μέσω των ποιητικών, θεολογικών και φιλοσοφικών έργων που αναφέρονται σε αυτούς τους κόσμους.

Δεν γεννάται, τουλάχιστον για μένα, θέμα αληθείας υπάρξεως κάποιων από αυτούς τους κόσμους.

Όλοι αυτοί οι κόσμοι, της φιλοσοφίας, της θρησκείας, της ποίησης, που ο καθένας από την πλευρά του προσεγγίζει το θείο, δύνανται να είναι πηγές αληθείας, όπως και πηγές ψεύδους, αναλόγως του κάθε προσωπικού/συλλογικού βιώματος/πορείας/οδού. Το ίδιο ισχύει και για τον αισθητό κόσμο. Δεν γεννάται θέμα αληθείας υπάρξεως για τον ίδιο τον αισθητό κόσμο. Θέλω να πω, λίγο μας αφορά αυτό. Αυτό που μας αφορά είναι αν, πώς και κατά πόσο ο αισθητός, όπως και ο κάθε κόσμος, αποτελούν πηγή της αλήθειας ή τους ψεύδους που λειτουργεί εντός μας.

Όλα αυτά που θα ήθελες να σου είχαν πει οι γονείς σου για την ζωή

Και ξαφνικά προσγειώνεσαι στην ενήλικη ζωή, έχοντας μαζί σου μία αποσκευή. Είναι αυτή η αποσκευή που κουβαλάς από τότε που θυμάσαι τον εαυτό σου. Τι περιέχει αυτή; Όνειρα, στόχους, προσδοκίες, γνώσεις, ικανότητες, επιτυχίες, απογοητεύσεις, φόβους, επιδοκιμασίες, επικριτικές φωνές και άλλα πολλά. Για να γεμίσει αυτή η αποσκευή, χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια, αρκετές καταστάσεις. Έφτασες να είσαι από μικρό παιδί, έφηβος και από έφηβος τώρα ενήλικας. Και τρομάζεις, τρομάζεις πολύ γιατί κάπου εκεί στην εφηβεία νόμιζες πως ξεκαθάρισες την βαλίτσα σου, πέταξες όσα δεν ήθελες και κράτησες αυτά που σε ικανοποιούσαν. Είσαι, όμως σίγουρος ότι κράτησες τα σωστά; Άφησες χώρο στη βαλίτσα για νέα πράγματα, στόχους, εμπειρίες, συναισθήματα; Πέταξες όλα εκείνα που δεν θα χρειαστείς;

ΣΕ ΟΛΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΓΕΙΩΣΗ ΣΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ, ΗΤΑΝ ΠΑΡΟΝΤΕΣ Η ΚΑΙ ΑΠΟΝΤΕΣ ΔΥΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ, ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΣΟΥ.

Ήταν αυτοί που πάσχιζαν με έμμεσο ή άμεσο τρόπο να σου γεμίσουν ή να σου αδειάσουν την βαλίτσα από ό,τι αυτοί θεωρούσαν περιττό. Ήταν αυτοί που σε επιβράβευαν σε μία επιτυχία σου, γεμίζοντας με αυτοεκτίμηση την αποσκευή ή αυτοί που προσδοκούσαν πολλά από σένα, δημιουργώντας χώρο για φόβους και ενοχές. Ήταν αυτοί που σου κρατούσαν το χέρι, που σε συμβούλευαν στις εύκολές και δύσκολες στιγμές. Αυτοί που τελικά κάποιες φορές για όσα επέλεξες ή δεν επέλεξες θα αναφωνήσουν “Είδες που στα έλεγα εγώ;”.

Υπάρχουν, όμως και εκείνοι οι ενήλικες που θα ήθελαν να είχαν γεμίσει τις βαλίτσες τους με άλλες αλήθειες, αυτές που ξέχασαν να τους πουν οι γονείς τους, αυτές που ούτε οι ίδιοι οι γονείς γνώριζαν ή ασυνείδητα έκρυψαν. Στην ερώτηση “Τι θα ήθελες να σου έχουν πει οι γονείς σου για τη ζωή που δεν σου το είπαν;”, οι απαντήσεις ποικίλλουν, είναι μοναδικές και όλους κάπου μας αγγίζουν. Τι απαντήσατε εσείς σε αυτή την ερώτηση;

Η ΖΩΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΔΙΚΑΙΗ ΚΑΙ ΟΜΟΡΦΗ, ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΔΕΝ ΜΑΣ ΦΕΡΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΦΕΡΟΜΑΣΤΕ ΕΜΕΙΣ.

“Ότι υπάρχουν φοβίες, που αν δε τις ζήσω, δε μπορώ να φανταστώ καν ότι υπάρχουν! Ότι η ζωή είναι σκληρή, πολύ σκληρή και μόνο όταν το συνειδητοποιήσει κανείς αυτό.. Παύει να είναι”

“Ότι οι άνθρωποι δε θα σου φερθούν πάντα το ίδιο καλά με εσένα..”

“Ότι η ζωή δε θα σε ανταμείψει υποχρεωτικά, επειδή είσαι καλό παιδί!”

“Το ότι ο κόσμος είναι απαθής και ζει κλεισμένος μέσα στο ψέμα του”

“Ό,τι ο κόσμος που μας περιτριγυρίζει είναι και κακός τελικά…!!!”

Η ΠΙΣΤΗ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ ΚΑΙ Η ΑΓΑΠΗ ΠΡΟΣ ΑΥΤΟΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΌΤΕΡΟ ΟΠΛΟ ΣΟΥ. ΝΑ ΑΓΑΠΑΣ ΤΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΣΟΥ, ΝΑ ΣΕ ΑΠΟΔΕΧΕΣΑΙ, ΝΑ ΣΕ ΘΑΜΑΥΜΑΖΕΙΣ.

“Το να εμπιστεύεσαι και να πιστεύεις στον εαυτό σου….”

“Ζήσε παιδί μου τη ζωή σου και ας φας τα μούτρα σου! Η ζωή είναι γεμάτη υπέροχη μαθήματα και εμείς θα είμαστε μαζί σου σε αυτά.”

“Να κοιτάζουμε να είμαστε πρώτα εμείς ευτυχισμένοι για να μπορούμε να την προσφέρουμε στους άλλους.”

“Δεν χρειάζεται να υποδύεσαι τον τέλειο άνθρωπο. Όταν κάνεις λάθος, παραδέξου το, δεν είναι ντροπή. Αυτοσαρκάσου, αποδέξου τις αδυναμίες σου και πάντα να προσπαθείς να βελτιώνεσαι.”

“Δεν υπάρχουν πρέπει στη ζωή. Ζήσε τη ζωή σου όπως εσύ τη θες .Άδραξε κάθε στιγμή και κάθε ευκαιρία.”

“Nα αγαπώ και να προσέχω πρώτα από όλους τον εαυτό μου , να χαρώ την ζωή μου ό,σο είμαι νέα, να διεκδικώ τα θέλω μου , να εκφράζω τα συναισθήματά μου …πολλά θα ήθελα να μου έχουν πει , μα περισσότερα να μην έχουν κάνει!!!”

“Να έχεις πάντα φωνή και άποψη. Να βγαίνεις μπροστά να την λες. Αξίζεις. Να το διεκδικείς.”

“Ότι δεν χρειάζεται «να είσαι πάντα η καλύτερη » και να μη φοβάμαι να αποτύχω. Αντιθέτως να χαίρομαι και να παίρνω δύναμη από κάθε αποτυχία που βιώνω αφού αυτή θα με οδηγήσει στην αυτοβελτίωση. Επίσης, δεν έχει σημασία τι έγινες ή θα γίνεις στη ζωή σου, αλλά η προσπάθεια του να γίνεις κάτι. (εντάξει το δεύτερο μου το είχαν πει αλλά θα ήθελα να το ακούω πιο συχνά)”

“Οι δικές σου ανάγκες ως προτεραιότητα δεν είναι εγωισμός” (...το κατάφερα όμως χάθηκε χρόνος)”

3. ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΗΡΩΕΣ, ΕΧΟΥΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΙ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ, ΚΑΤΙ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ, ΕΧΟΥΝ ΜΙΑ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΚΟΥΒΑΛΑΝΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΕΙ.

“Πως είναι κ αυτοί άνθρωποι”

“Οι γονείς μας κάναν ό,τι καλύτερο μπορούσαν. Πολλές φορές αυτό μπορεί να ήταν πολύ λίγο για εμάς. Όμως χρειάζεται πάντα να κοιτάμε πως μεγάλωσαν οι ίδιοι και τι έζησαν εκείνοι ως παιδιά. Θα ήθελα να μου είχαν πει ότι ο κόσμος είναι Παραδεισένιος και ότι όταν αποδέχεσαι και αγαπάς τον εαυτό σου, εκπέμπεις απέραντη αγάπη και αυτό μόνο θα συναντάς στο δρόμο σου! Δεν το ήξεραν όμως. Έτσι τους το μαθαίνω τώρα εγώ!”

“Να ήτανε ειλικρινείς σε όλα τα στάδια τις ζωής μού χωρίς να με προστατεύουν πάντοτε για το τί θα δω η τι θα ακούσω Επίσης να με αφήνανε να κάνω λάθη.”

4. ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟΥΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΜΑΣ ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΜΑΣ ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ.

“Να μην επωμιστώ αυτό που ενδεχομένως επωμίστηκαν από τους δικούς τους. Να γίνω άνθρωπος εντελώς διαφορετικός από εκείνους όσων αφορά τα λάθη τους κ να μην επιτρέψω στα παιδιά μου αύριο να συμπεριφέρονται σε μένα όπως εγώ σε εκείνους τώρα.

Το κλειδί της επιτυχίας είναι φυσικά να μη γίνω εγώ σαν αυτούς για να μην επιβαρύνω τα παιδιά μου. 

Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΗ, ΕΙΝΑΙ ΟΜΩΣ ΚΑΙ ΟΜΟΡΦΗ. ΜΠΟΡΕΙ ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΝΑ ΚΙΝΕΙΤΑΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΧΡΗΜΑ, ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΤΟ ΣΕΞ, ΚΙΝΕΙΤΑΙ ΟΜΩΣ ΚΑΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ. ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΔΕΙΣ ΤΗΝ ΖΩΗ ΜΕ ΧΑΛΑΡΗ ΜΑΤΙΑ.

“Χαλαρά , γιατί η ζωή είναι λίγη και η καλή ζωή ακόμα πιο λίγη”

“Τίποτα δεν είναι δεδομένο”

“Τiς αλήθειες της”

Οι γονείς τελικά πολλά σου είπαν πολλά δεν σου είπαν, πολλά ανακάλυψες μόνος σου, πολλά θα μάθεις στη συνέχεια της ενήλικης ζωής σου. Μήπως ήρθε η στιγμή να αναλογιστείς και την αντίθετη ερώτηση “Τι εσύ δεν έχεις πει ποτέ στους γονείς σου που θα ήθελες να τους πεις;”

Εύχομαι το δικό σου ταξίδι στην ενηλικίωση να είναι μαγικό, μοναδικό, να σε φέρει πιο κοντά στις αλήθειες σου, να σε κάνει να αγαπήσεις και να αγαπηθείς. Να πιστέψεις σε σένα. Να συγχωρήσεις τους γονείς σου. Μα πάνω απ’ όλα να συγχωρήσεις τον εαυτό σου. Το αξίζεις!

Ο έρωτας ως απάντηση στην κατάθλιψη και το θάνατο

Ο Επίκουρος έλεγε: “Όταν εμείς είμαστε εδώ και ζούμε, ο θάνατος είναι μακρυά.” Όπως αναφέρει και ο Υalom στο βιβλίο του “Στον κήπο του Επίκουρου”, όχι με την έννοια του να ξορκίσουμε το θάνατο ή να κάνουμε πως δεν υπάρχει, μιας και ο θάνατος είναι το μόνο σίγουρο και τετελεσμένο της ύπαρξης, αλλά συνειδητοποιώντας τη θνητότητά μας, να μπορέσουμε να απολαύσουμε και να ζήσουμε ευχάριστα και αγαπητικά τη ζωή μας.

Η ζωή, όπως έλεγε και ο αείμνηστος Λιαντίνης, είναι ένας στίβος πιθανοτήτων, μια ανοιχτή δυνατότητα ότι τα πάντα μπορούν να συμβούν.

Συναντώ κάθε μέρα ανθρώπους που αποφεύγουν το θάνατο μέσω της αποφυγής δυσάρεστων καταστάσεων χωρίς επεξεργασία, της υπερκατανάλωσης αγαθών, όπου κανείς δεν χορταίνει εντελώς, μέσω της επίσκεψης στους πλαστικούς χειρουργούς και πολλών άλλων, μήπως και πείσουν τους εαυτούς τους ότι ο θάνατος δε θα τους αγγίξει.

Αυτό που δε συνειδητοποιούν όμως είναι ότι αποφεύγοντας το θάνατο, αποφεύγουν και τη ζωή, γιατί πεθαίνουν λίγο λίγο κάθε μέρα. Χάνουν τη χαρά της έκπληξης, του απρόβλεπτου, τη χαρά ότι είναι υγιείς και γερνούν και μπορούν να απολαύσουν τις ρυτίδες τους ως κληρονομιά εμπειριών ζωής. Χάνουν τη δυνατότητα να μπορούν να χαίρονται τον εαυτό τους, όπως είναι, με τα καλά και τα δυσάρεστα της κάθε ηλικιακής φάσης, κατορθώνοντας έτσι ακόμα και από τα δυσάρεστα βιώματα να αποκομίσουν κάτι κάλο και γόνιμο για τους ίδιους.

Έτσι, με μαθηματική ακρίβεια, οδηγούνται στην κατάθλιψη και στη μοιραία παράδοση στο πεπρωμένο, μην παίρνοντας τα ηνία της ζωής τους.

Επομένως, η απάντηση στο θάνατο δεν είναι η μάταιη απάρνησή του. Η απάντηση που αντιστοιχεί στην κατάθλιψη και το θάνατο είναι ο έρωτας. Ο θάνατος είναι το μηδέν και ο έρωτας το είναι. Ο έρωτας με την έννοια του ερωτισμού, της ερωτικής στάσης απέναντι στη ζωή. Βάζω ερωτισμό στη σε ότι κάνω, στη δουλειά μου, στη σχέση μου με το παιδί μου, το σύντροφό μου, με το συνάδελφο, με το φίλο. Ερωτισμό βάζει η καλή μαγείρισσα στο φαγητό της, γιατί κανένα φαγητό δεν μπορεί να βγει νόστιμο, αν δεν υπάρξουν συστατικά όπως το μεράκι και το νοιάξιμο.

Ζωή χωρίς ερωτισμό είναι πικρή, άγευστη, βαρετή. Ο θάνατος είναι αναμεμειγμένος με τη ζωή. Δεν υπάρχει ζωή χωρίς θάνατο και θάνατος χωρίς ζωή. Όπως δεν υπάρχει πόνος χωρίς χαρά και το αντίστροφο. Ακόμα και στη φύση βλέπουμε αυτή την εναλλαγή, με τις σκοτεινές νύχτες και τα υπέρλαμπρα πρωινά. Άλλωστε, μέχρι να συναντήσουμε τον οριστικό, τον απόλυτο θάνατο, συναντάμε μικρούς θανάτους κατά την πορεία της ζωής μας. Όχι μόνο με την έννοια της απώλειας, άλλα με την ταχεία εναλλαγή κύκλων που κλείνουν και άλλων που ανοίγουν. Το παιδί που αφήνει την πατρική εστία για να πάει να σπουδάσει ή να ανοίξει το δικό του σπιτικό είναι μια απώλεια για το γονιό, το κλείσιμο ενός κύκλου ζωής. Είναι όμως και ένα μεγάλο ΝΑΙ στη ζωή, μια δέσμευση, μια εξέλιξη, ένα προχώρημα, ένα προσωπικό στοίχημα του νεαρού ενήλικα για να σταθεί μόνος στη ζωή και να τον καμαρώσουν και απολαύσουν οι γονείς του.

Το εφήμερο της ζωής είναι που προσκαλεί για βίωμα με αυθεντικά ερωτικό τρόπο. Οι θεοί του Ολύμπου προσπαθούσαν να δημιουργήσουν ίντριγκες και παρουσιάζονται από τη μυθολογία ότι ζούσαν μια ζωή ανιαρή, διότι γνώριζαν πως είναι αθάνατοι. Αυτό το τέλος λοιπόν είναι που προστάζει να ζήσουμε τη ζωή μας με τέλος , δηλαδή με σκοπό. Μιας και το τέλος έχει διττή σημασία, σημαίνει το τέρμα, άλλα και το σκοπό.

Η απάντηση στην κατάθλιψη και το θάνατο είναι η επένδυση σε καλές και υγιείς σχέσεις, να φροντίζουμε τις σχέσεις μας , όπως φροντίζουμε τα λουλούδια στην αυλή μας για να μη μαραθούν, να μην πεθάνουν. Να βάζουμε ερωτισμό και αγάπη σε ό, τι κάνουμε, να αφουγκραζόμαστε ακόμα και τα δυσάρεστα συναισθήματά μας και να τα επεξεργαζόμαστε, γιατί είναι αυτά που υποδηλώνουν την ανθρώπινη μας διάσταση και τη θνητότητά μας και συνηγορούν στην ανάπτυξη και την ολοκλήρωση, να βρούμε ένα προσωπικό νόημα ζωής και να το υπηρετήσουμε. Όπως στα μεγάλα ναι και τα μεγάλα όχι του Καβάφη, ας πούμε ένα μεγάλο «ΝΑΙ» στη ζωή.

Cherry-picking ή η επιλεκτική αλήθεια

Η αγαπημένη δράση των πολιτικών είναι το Cherry-picking (επιλογή κερασιών) ή η επιλεκτική αλήθεια, η απόκρυψη στοιχείων ή η πλάνη των ελλιπών αποδεικτικών στοιχείων. Είναι η πράξη επιλογής ορισμένων (σκοπίμως) μόνο υποθέσεων ή δεδομένων, που όμως φαίνεται να επιβεβαιώνουν μια συγκεκριμένη θέση των πολιτικών. Ενώ αγνοούν ένα σημαντικό μέρος σχετικών και παρόμοιων υποθέσεων ή δεδομένων, που μπορεί να έρχονται σε αντίθεση με τις θέσεις τους.

Και αυτή η επιλεγμένη συλλογή υλικού (εδώ τα κεράσια) παρουσιάζεται σαν να είναι όλη η υπόθεση, αποπροσανατολίζοντας εύκολα τους ανθρώπους στο να πιστέψουν ότι αυτή η θεωρία υποστηρίζεται από στοιχεία.

Ο όρος βασίζεται στην διαδικασία συγκομιδής φρούτων, όπως τα κεράσια. Ο εργάτης αναμένεται να επιλέξει μόνο τα πιο ώριμα και υγιεινά φρούτα. Έτσι, ένας παρατηρητής που βλέπει μόνο τον επιλεγμένο καρπό μπορεί να συμπεράνει λανθασμένα ότι το μεγαλύτερο μέρος, ή ακόμα και το σύνολο, των καρπών του δέντρου είναι σε εξίσου καλή κατάσταση. Αυτό μπορεί επίσης να δώσει μια εσφαλμένη εντύπωση για την ποιότητα του καρπού (καθώς είναι μόνο δείγμα και δεν είναι ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα ).

Το Cherry-picking έχει και αρνητική χροιά, καθώς η πρακτική παραμελεί, παραβλέπει ή αποκρύπτει άμεσα στοιχεία που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια πλήρη εικόνα των πραγμάτων.

Επίσης, το Cherry-picking μπορούμε να το βρούμε σε πολλές λογικές πλάνες. Όπως, για παράδειγμα, η “επιλεκτική χρήση αποδεικτικών στοιχείων” απορρίπτει το υλικό που δεν ευνοεί ένα επιχείρημα. Ορισμένοι μελετητές ταξινομούν το Cherry-picking ως μία μεροληψία επιβεβαίωσης. Έτσι μια μελέτη ή έρευνα θα δώσει τα επιθυμητά, προβλέψιμα αποτελέσματα που μπορεί να είναι παραπλανητικά ή ακόμη και εντελώς αντίθετα με την πραγματικότητα, αν δεν πάρουμε υπ΄ όψιν όλα τα στοιχεία.

Υπάρχει και μια ανέκδοτη ιστορία για τον άθεο φιλόσοφο του 5ου αιώνα π.Χ. τον Διαγόρας από τη Μήλο. Μας λέει πώς, όταν έδειξαν τα αναθηματικά δώρα ανθρώπων που υποτίθεται ότι είχαν γλιτώσει τον θάνατο από ναυάγιο προσευχόμενοι στους θεούς, επεσήμανε ότι πολλοί άνθρωποι είχαν πεθάνει στη θάλασσα παρά τις προσευχές τους. Ωστόσο αυτές οι περιπτώσεις δεν μνημονεύτηκαν πουθενά.
Στην επιστήμη

Η συλλογή κερασιών είναι ένα από τα γνωσιολογικά χαρακτηριστικά της άρνησης και χρησιμοποιείται ευρέως από διαφορετικούς αρνητές της επιστήμης για να αντικρούσουν φαινομενικά τα επιστημονικά ευρήματα. Για παράδειγμα, χρησιμοποιείται στην άρνηση της κλιματικής αλλαγής, στην άρνηση της εξέλιξης από τους δημιουργιστές, στην άρνηση των αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία από την κατανάλωση προϊόντων καπνού και στο παθητικό κάπνισμα.

Η αυστηρή επιστήμη εξετάζει όλα τα στοιχεία (αντί να επιλέγει μόνο κάποια ευνοϊκά στοιχεία), ελέγχει τις μεταβλητές για να προσδιορίσει τι πραγματικά δουλεύει, χρησιμοποιεί τυφλές παρατηρήσεις για να ελαχιστοποιήσει τις επιπτώσεις της μεροληψίας και χρησιμοποιεί εσωτερικά συνεπή λογική.

Ενώ η ψευδο-επιστήμη κάνει επιλεκτικές επιλογές μεταξύ ανταγωνιστικών αποδεικτικών στοιχείων, έτσι ώστε να τονιστούν εκείνα τα αποτελέσματα που υποστηρίζουν μια δεδομένη θέση τους, αγνοώντας ή απορρίπτοντας τυχόν ευρήματα που δεν την υποστηρίζουν. Αυτή φυσικά είναι μια πρακτική «Cherry-picking» και αποτελεί χαρακτηριστικό της κακής επιστήμης.

Το ραγισμένο δοχείο

Μια γριά γυναίκα, Kινέζα, κουβαλούσε νερό με δύο μεγάλα δοχεία κρεμασμένα από τους ώμους της.

Το ένα δοχείο ήταν άψογο και μετέφερε πάντα όλη την ποσότητα νερού που έπαιρνε.

Το άλλο είχε μια ρωγμή και στο τέλος της μακριάς διαδρομής από το ρυάκι στο σπίτι έφθανε μισοάδειο.

Έτσι για δύο ολόκληρα χρόνια η γριά κουβαλούσε καθημερινά μόνο ενάμισι δοχείο νερό στο σπίτι της.

Φυσικά το τέλειο δοχείο ένοιωθε υπερήφανο που εκπλήρωνε απόλυτα και τέλεια το σκοπό για τον οποίο είχε κατασκευαστεί. Το ραγισμένο δοχείο ήταν δυστυχισμένο, που μόλις και μετά βίας μετέφερε τα μισά από αυτά που έπρεπε, ένοιωθε ντροπή για την ατέλεια του.

Ύστερα από δύο χρόνια δεν άντεχε πια την κατάσταση αυτή και αποφάσισε να μιλήσει στη γριά.

-Ντρέπομαι τόσο για τον εαυτό μου και θέλω να σου ζητήσω συγγνώμη!

-Μα γιατί; ρώτησε η γριά. Για ποιο λόγο νιώθεις ντροπή;
-Ε, να! Δύο χρόνια τώρα μεταφέρω μόνο το μισό νερό λόγω της ρωγμής μου και εξαιτίας μου κοπιάζεις άδικα κι εσύ!
Η γριά χαμογέλασε:
-Παρατήρησες ότι στο μονοπάτι υπάρχουν λουλούδια μόνο στη δική σου πλευρά και όχι στη μεριά του άλλου δοχείου;

Πρόσεξα την ατέλειά σου και την εκμεταλλεύτηκα. Φύτεψα σπόρους στην πλευρά σου και εσύ τους πότιζες. Δύο χρόνια τώρα μαζεύω τα άνθη και στολίζω το τραπέζι μου. Αν δεν ήσουν εσύ αυτή η ομορφιά δε θα λάμπρυνε το σπίτι μου!

Βέβαια δεν ήταν η ατέλεια του δοχείου που το έκανε ξεχωριστό αλλά η ιδιαίτερη ικανότητα της γυναίκας εκείνης να διακρίνει και να χρησιμοποιήσει την αδυναμία του.

Ο καθένας μας έχει τις “ρωγμές” του και τις “αδυναμίες” του που μπορούν ακόμη κι αυτές να γίνουν χρήσιμες και να ομορφύνουν τη ζωή μας. Κάθε “ρωγμή” μπορεί να κάνει τη ζωή μας πιο πλούσια και πιο ενδιαφέρουσα, αρκεί να βρει κάποιος την ομορφιά που μπορεί να δώσει η ατέλειά μας.

“Ραγισμένοι” φίλοι, μην ξεχνάτε να σταματάτε στην άκρη του δρόμου και να απολαμβάνετε το άρωμα των λουλουδιών που φυτρώνουν στη μεριά σας. Αν ο καθένας μας μετέτρεπε, σαν τη γριά γυναίκα της ιστορίας μας τις ατέλειες του διπλανού του σε κάτι χρήσιμο και όμορφο σίγουρα ο κόσμος μας θα ήταν καλύτερος!

Η Αγάπη δεν είναι σχέση αλλά εσωτερική κατάσταση

Το παρόν βρίσκεται πέρα από τους προσδιορισμούς μας. Είναι όπως είναι. Μπορείς όμως να έχεις προσδοκίες για το μέλλον και για το πώς θα έπρεπε να είναι. Μπορείς να αγαπάς στο παρόν, μόνο αν η αγάπη σου δεν έχει προσδοκία, απαίτηση, μόνον αν είναι δίχως όρους.

Επίσης, αν αγαπάς μόνο έναν άνθρωπο και όχι και έναν άλλο, τότε δεν μπορείς ποτέ να αγαπάς στο παρόν. Αν η αγάπη σου είναι σχέση και όχι εσωτερική κατάσταση, δεν μπορείς να αγαπάς στο παρόν. Αν λέω πως μπορώ να αγαπώ μόνον εσένα, τότε, όταν δεν είσαι εδώ, δεν θα αγαπώ. Επί είκοσι τρεις ώρες θα είμαι χωρίς αγάπη και μόνο μια ώρα, όταν είμαι μαζί σου, θα αγαπώ. Είναι αδύνατο αυτό!

Δεν γίνεται να είσαι σε κατάσταση αγάπης τη μια στιγμή και την άλλη να μην είσαι.

Αν είμαι υγιής, είμαι υγιής όλο το εικοσιτετράωρο. Είναι αδύνατο να είμαι υγιής μια ώρα και άρρωστος τις υπόλοιπες είκοσι τρεις. Η υγεία δεν είναι σχέση, αλλά κατάσταση της ύπαρξης.

Η αγάπη δεν είναι σχέση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, αλλά εσωτερική κατάσταση.

Αν αγαπάς, αγαπάς όλο τον κόσμο. Αγαπάς ακόμα κι όταν είσαι μόνος σου, όταν δεν είναι κανένας άλλος μαζί σου. Είναι ακριβώς σαν την αναπνοή. Αν κάνω όρκο πως θα αναπνέω μόνο όταν είμαι μαζί σου, μόνο θάνατος θα ακολουθήσει. Η αναπνοή δεν είναι σχέση, δεν είναι εξαρτημένη από καμιά σχέση. Για το αιθερικό σώμα, η αγάπη είναι ακριβώς σαν την αναπνοή. Είναι η αναπνοή του.

Έτσι λοιπόν ή αγαπάς ή δεν αγαπάς. Το είδος της αγάπης που έχει δημιουργήσει η ανθρωπότητα είναι πολύ επικίνδυνο. Ούτε καν η αρρώστια δεν έχει προκαλέσει τόσες ανοησίες όσες έχει προκαλέσει αυτή η δήθεν αγάπη. Ολόκληρη η ανθρωπότητα είναι άρρωστη, εξαιτίας αυτής της λανθασμένης ιδέας για την αγάπη.

Όπου κι αν βρίσκεσαι, απλώνεται το άρωμα της αγάπης σου. Και αυτή η αγάπη έχει τη δική της ανταπόκριση, το δικό της αντίλαλο.

Η πραγματική αγάπη δεν είναι λειτουργία του εγώ. Το εγώ ζητά συνεχώς δύναμη κι έτσι ακόμη κι όταν νομίζεις πως αγαπάς, επειδή δεν είναι πραγματική η αγάπη σου, αλλά απλώς μέρος του εγώ σου, θα είναι βίαιη. Όποτε αγαπάμε, πρόκειται για βία, για ένα είδος πολέμου. Πατέρας και γιος, μητέρα και κόρη, άντρας και γυναίκα δεν αγαπιούνται, τους έχουμε μετατρέψει σε εχθρούς. Μαλώνουν συνεχώς και μόνο όταν δεν μαλώνουν λέμε ότι υπάρχει αγάπη. Ο ορισμός είναι αρνητικός. Ανάμεσα σε δύο μάχες υπάρχει ένα κενό, ένα διάστημα ειρήνης.

Στην πραγματικότητα όμως, ανάμεσα σε δύο πολέμους δεν υπάρχει δυνατότητα ειρήνης. Η δήθεν ειρήνη είναι απλώς μια προετοιμασία για τον επερχόμενο πόλεμο. Δεν υπάρχει ειρήνη ανάμεσα στους συζύγους, δεν υπάρχει αγάπη. Το κενό που ονομάζουμε αγάπη είναι μια απλή προετοιμασία για τον επόμενο καυγά. Νομίζουμε ότι υπάρχει υγεία, όταν βρισκόμαστε ανάμεσα σε δύο αρρώστιες και νομίζουμε ότι υπάρχει αγάπη, όταν βρισκόμαστε ανάμεσα σε δύο καυγάδες. Δεν είναι αγάπη αυτό. Είναι απλώς ένα κενό ανάμεσα στους καυγάδες. Δεν μπορείς να καυγαδίζεις συνεχώς όλο το εικοσιτετράωρο, έτσι κάποια στιγμή αρχίζεις να αγαπάς τον εχθρό σου.

Η αγάπη δεν είναι σχέση, αλλά εσωτερική κατάσταση. Αν έρχεται σ’ εσένα η αγάπη ως εσωτερική κατάσταση, τότε το δεύτερο σώμα σου, το αιθερικό, γίνεται ήρεμο, χωρίς εντάσεις, χαλαρωμένο. Υπάρχουν και άλλοι λόγοι έντασης στο δεύτερο σώμα, αλλά μιλάω για εκείνον που μπορεί να γίνει ευκολότερα κατανοητός. Επειδή νομίζουμε ότι ξέρουμε την αγάπη, μπορούμε να το συζητήσουμε.

Δράση και αντίδραση – Ο μύθος του Ηρός του Αρμενίου

Στα Ερμητικά Κείμενα αναφέρεται:

«Ο Έρως και η Ανάγκη, ω ψυχές, θα είναι κύριοί σας, γιατί αυτοί, ύστερα από μένα, είναι οι κύριοι και διοικητές των τάξεων. Ψυχές, όσες υπηρετείτε την αγέραστη εξουσία μου, να γνωρίζετε ότι όσο είστε αναμάρτητες, θα κατοικείτε στις περιοχές του ουρανού.

Εάν όμως κάποια από σας κάνει κάτι το αξιόμεμπτο, αφού καταδικαστεί, θα μπει να κατοικήσει σε χώρο που έχει προοριστεί για θνητά σπλάχνα… Τις μεταβολές σας δεν τις νομοθέτησα, βέβαια, στην τύχη, αλλά είναι προς το χειρότερο αν διαπράξετε κάτι άσχημο και προς το καλύτερο αν αποφασίσετε κάτι αντάξιο της γέννησής σας… Να έχετε, λοιπόν, υπόψη σας ότι για τις προηγούμενες πράξεις σας υποφέρετε την τιμωρία αυτής της ενσωμάτωσης».

Ο Πλάτωνας, στο έργο του Πολιτεία στο οποίο παρουσιάζεται ο μύθος του Ηρός του Αρμενίου, αναφέρεται σ’ ένα ρυθμικό νόμο, σύμφωνα με τον οποίο οι ψυχές έρχονται και φεύγουν από τη γη:

«Είδε, λοιπόν, εκεί πρώτα τις ψυχές, αφού δικάστηκαν, να ξεκινούν από τα δύο αντικρινά χάσματα του ουρανού και της γης. Από το ένα της γης είδε να ανεβαίνουν ψυχές γεμάτες ακαθαρσία και σκόνη, και από το άλλο του ουρανού να κατεβαίνουν άλλες καθαρές. Όλες έδιναν την εντύπωση πως έρχονταν από δρόμο μακρινό και με ευχαρίστηση πήγαιναν να κατασκηνώσουν στο λιβάδι.

Όσες από αυτές γνωρίζονταν, χαιρετιόντουσαν μεταξύ τους και ζητούσαν πληροφορίες. Όσες έφθαναν από τη γη ρωτούσαν τις άλλες για τα εκεί και όσες έφθαναν από τον ουρανό ήθελαν πάλι να μάθουν από τις άλλες για τα δικά τους περιστατικά. Έπειτα έλεγαν ιστορίες από τις μεταξύ τους αναμνήσεις.

Οι πρώτες ιστορούσαν με θρήνους και με δάκρυα όσα έπαθαν και είδαν κατά την πορεία τους κάτω στη γη, μιας πορείας που η διάρκειά της ήταν χίλια περίπου χρόνια.

Οι άλλες πάλι που έφθαναν από τον ουρανό, έλεγαν τις ηδονές που δοκίμασαν και το κάλλος των θεαμάτων που είδαν. Για όλες τις αδικίες που έκανε ο καθένας στη ζωή του και για όλους όσους αδίκησε, τιμωρήθηκε χωριστά δέκα φορές και η διάρκεια της κάθε τιμωρίας ήταν εκατό χρόνια, όση είναι και η διάρκεια της ανθρώπινης ζωής.

Έτσι πλήρωναν δέκα φορές το κάθε αδίκημα. Μ’ αυτό τον τρόπο, εκείνοι που έγιναν αίτιοι πολλών συμφορών με την προδοσία πόλεων ή στρατοπέδων ή εκείνοι που έγιναν ένοχοι άλλων κακουργημάτων, υπέφεραν δεκαπλάσια βασανιστήρια για κάθε έγκλημα. Απεναντίας, όσοι έκαναν μεγάλες ευεργεσίες και υπήρξαν δίκαιοι στους ανθρώπους και ευσεβείς απέναντι στους θεούς, έπαιρναν με την ίδια αναλογία την ανταμοιβή για τις καλές τους πράξεις…

Μόλις έφθασαν εκεί (όπου βασιλεύει η Ανάγκη και οι τρεις θυγατέρες της, η Λάχεση, η Κλωθώ και η Άτροπος) ένας προφήτης έδειξε στον καθένα τη θέση του και τη σειρά του και, αφού πήρε από τα γόνατα της Λάχεση κλήρους και παραδείγματα ανθρώπινων βίων, ανέβηκε πάνω σ’ ένα ψηλό βήμα και είπε: …ψυχές εφήμερες, τώρα αρχίζει μία περίοδος ζωής για το θνητό γένος με απόληξη πάλι το θάνατο. Δε θα σας διαλέξει ο δαίμονας, αλλά εσείς θα διαλέξετε το δαίμονά σας. Ο πρώτος που θα τον υποδείξει ο κλήρος θα επιλέξει πρώτος το βίο του που θα τον ζήσει κατ’ ανάγκη. …

Ο καθένας είναι υπεύθυνος για την εκλογή του, ο θεός είναι ανεύθυνος. …Και, αφού οι ψυχές διάλεξαν τους βίους τους, παρουσιάστηκαν μπροστά στη Λάχεση. Εκείνη έδωκε συνοδό στον καθένα το δαίμονα που διάλεξε, για να τον χρησιμεύσει ως φύλακας στη νέα , του ζωή και βοηθός στην εκπλήρωση του προορισμού της εκλογής του.

Αυτός οδηγούσε την ψυχή προς την Κλωθώ, για να επικυρώσει εκείνη τη μοίρα που της έλαχε, με το χέρι της και με μια περιστροφή που έδινε στο περιδινούμενο αδράχτι. Αφού ερχόταν σε επαφή με το αδράχτι, την έφερνε έπειτα στο γνέσιμο της Ατρόπου, κάνοντας έτσι ανέκκλητα όσα είχε κλώσει η Κλωθώ. Και από εκεί, χωρίς πια να επιτρέπεται να στρέψουν πίσω, περνούσαν κάτω από το θρόνο της Ανάγκης, από το ένα μέρος στο άλλο. Τέλος, αφού περνούσαν και οι άλλοι, άρχιζαν όλοι μαζί να πορεύονται προς την πεδιάδα της Λήθης…

Κάθε ψυχή ήταν υποχρεωμένη να πιει ορισμένη ποσότητα απ’ αυτό το νερό, μερικοί όμως, δεν είχαν αρκετή φρόνηση να συγκρατηθούν και τότε έχαναν για πάντα κάθε ανάμνηση των προηγούμενων».