Είχε αδέλφια ο Χριστός;

Ναι, είχε τουλάχιστον έξι αδέλφια. Μεταξύ αυτών τον Ιάκωβο, τον Ιωσήφ, τον Σίμωνα, τον Ιούδα και τουλάχιστον δύο αδελφές. (Ματθαίος 13:54-56· Μάρκος 6:3) Τα αδέλφια του Ιησού ήταν βιολογικά παιδιά της μητέρας του, της Μαρίας, και του συζύγου της, του Ιωσήφ. (Ματθαίος 1:25) Η Αγία Γραφή αποκαλεί τον Ιησού «πρωτότοκο» της Μαρίας, κάτι που υποδηλώνει ότι η Μαρία έκανε και άλλα παιδιά.—Λουκάς 2:7.

Εσφαλμένες αντιλήψεις για τους αδελφούς του Ιησού

Προκειμένου να υποστηρίξουν την άποψη ότι η Μαρία ήταν αειπάρθενος, δηλαδή ότι παρέμεινε παρθένα σε όλη της τη ζωή, μερικοί εξηγούν με διάφορους τρόπους τη λέξη «αδελφοί». Για παράδειγμα, κάποιοι πιστεύουν ότι οι αδελφοί του Ιησού ήταν στην πραγματικότητα γιοι του Ιωσήφ από προηγούμενο γάμο. Ωστόσο, η Αγία Γραφή δείχνει ότι ο Ιησούς ήταν αυτός που κληρονόμησε το νόμιμο δικαίωμα να γίνει βασιλιάς σύμφωνα με την υπόσχεση που είχε δοθεί στον Δαβίδ. (2 Σαμουήλ 7:12, 13· Λουκάς 1:32) Αν ο Ιωσήφ είχε γιους μεγαλύτερους από τον Ιησού, νόμιμος κληρονόμος του θα ήταν ο πρώτος από εκείνους τους γιους.

Θα μπορούσε η λέξη «αδελφοί» να εννοεί τους μαθητές του Ιησού, δηλαδή τους πνευματικούς αδελφούς του; Όχι, επειδή η Αγία Γραφή λέει ότι για κάποιο διάστημα “οι αδελφοί του δεν ασκούσαν πίστη σε αυτόν”. (Ιωάννης 7:5) Η Γραφή κάνει διάκριση ανάμεσα στους αδελφούς του Ιησού και στους μαθητές του.—Ιωάννης 2:12.

Σύμφωνα με μια άλλη θεωρία, οι αδελφοί του Ιησού ήταν ξαδέλφια του. Ωστόσο, οι Ελληνικές Γραφές χρησιμοποιούν διαφορετικές λέξεις για να προσδιορίσουν τον «αδελφό», τον «εξάδελφο» και το «συγγενή». (Λουκάς 21:16· Κολοσσαείς 4:10) Πολλοί λόγιοι της Αγίας Γραφής αναγνωρίζουν ότι οι αδελφοί και οι αδελφές του Ιησού ήταν όντως αδέλφια του. Για παράδειγμα, Το Σχολιολόγιο της Βίβλου του Ερμηνευτή (The Expositor’s Bible Commentary) λέει τα εξής: «Ο πιο φυσιολογικός τρόπος για να κατανοήσουμε τη λέξη “αδελφοί” . . . είναι ότι αυτή αναφέρεται σε γιους της Μαρίας και του Ιωσήφ και, ως εκ τούτου, αδελφούς του Ιησού από την πλευρά της μητέρας του».* Σύμφωνα με το βιβλίο Εκκλησιαστική Ιστορία, του καθηγητή Β. Στεφανίδη, οι απολογητές Τατιανός και Τερτυλλιανός που έζησαν το 2ο και τον 3ο αιώνα δέχονταν ότι οι αδελφοί του Ιησού ήταν σαρκικοί αδελφοί του.

--------------------------

*Βλέπε επίσης The Gospel According to St. Mark, Second Edition, του Vincent Taylor, σελίδα 249, και A Marginal Jew​—Rethinking the Historical Jesus, του John P. Meier, Τόμος 1, σελίδες 331, 332.

Κομφούκιος: Η μεγαλύτερη δόξα μας δεν είναι ότι δεν πέφτουμε ποτέ, αλλά ότι σηκωνόμαστε κάθε φορά που πέφτουμε

Πέφτουμε και ξανασηκωνόμαστε;

Από μικρός άκουγα τη μοναστική ρήση «πέφτουμε και ξανασηκωνόμαστε». Η ζωή, έλεγαν, είναι ένας αδιάκοπος αγώνας απέναντι στην αμαρτία. Ο άνθρωπος πέφτει, μετανοεί, εξομολογείται, συγχωρείται και ξαναρχίζει από την αρχή. Το σημαντικό, σύμφωνα με αυτή τη λογική, δεν είναι τόσο τι κάνεις στους ανθρώπους, αλλά σε τι πνευματική κατάσταση θα σε βρει ο θάνατος.

Εδώ όμως γεννιέται ένα θεμελιώδες ερώτημα. Τι ακριβώς σημαίνει «πέφτω»; Αν βλάψω έναν συνάνθρωπό μου, το καταλαβαίνω. Αν κλέψω, αν εξαπατήσω, αν κακοποιήσω, υπάρχει πραγματικό θύμα. Όμως γιατί να θεωρείται εξίσου «πτώση» ο αυνανισμός, μια συναινετική σεξουαλική πράξη, σχέση ή το ότι δεν νήστεψα μια Παρασκευή; Ποιον ακριβώς έβλαψα;

Για μένα, η ηθική δεν ξεκινά από την υπακοή σε έναν υπερφυσικό νόμο. Ξεκινά από τις συνέπειες των πράξεών μας στους άλλους ανθρώπους. Αν μια πράξη δεν παραβιάζει την ελευθερία, την αξιοπρέπεια ή τα δικαιώματα κάποιου άλλου, τότε δεν βλέπω γιατί θα έπρεπε να τη βαφτίσω «αμαρτία».

Οι ανθρώπινοι νόμοι και η ανθρώπινη ηθική εξελίσσονται. Κάποτε η δουλεία ήταν νόμιμη, σήμερα θεωρείται αποτρόπαιη. Οι γυναίκες δεν είχαν δικαιώματα· σήμερα έχουν. Η κοινωνία διορθώνει τα λάθη της επειδή μπορεί να αμφισβητεί τις βεβαιότητές της. Τα θρησκευτικά δόγματα, αντίθετα, παρουσιάζονται ως αιώνιες αλήθειες που δεν επιδέχονται διόρθωση, ακόμη κι όταν συγκρούονται με τις σύγχρονες αξίες.

Και κάπως έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Πράξη, ενοχή, εξομολόγηση, ανακούφιση, νέα πράξη, νέα ενοχή. Η ευθύνη μεταφέρεται από τον άνθρωπο σε μια αόρατη μάχη με την «αμαρτία», τον «πειρασμό» ή τον «διάβολο». Αντί να αναρωτηθούμε πώς επηρεάσαμε τους γύρω μας, αναρωτιόμαστε αν προσβάλαμε τον Θεό.

Η δική μου οπτική είναι διαφορετική. Αν κάνω λάθος, δεν έχω να κατηγορήσω ούτε τον διάβολο ούτε την ανθρώπινη φύση μου. Έχω να κοιτάξω τον εαυτό μου στον καθρέφτη, να αναγνωρίσω το λάθος μου απέναντι σε αυτόν που έβλαψα και να προσπαθήσω να γίνω καλύτερος άνθρωπος. Όχι καλύτερος πιστός.

Και υπάρχει κάτι ακόμα. Αν αυτό που σε εμποδίζει να κάνεις κακό είναι ο φόβος της θεϊκής τιμωρίας ή η προσδοκία μιας ουράνιας ανταμοιβής, τότε η ηθική σου μοιάζει περισσότερο με συναλλαγή παρά με αρετή. Η καλοσύνη έχει αξία όταν επιλέγεται ελεύθερα, όχι όταν επιβάλλεται από φόβο.

Δεν είναι τυχαίο ότι η περίφημη μοναστική ρήση θυμίζει έντονα τον Κομφούκιο...«Η μεγαλύτερη δόξα μας δεν είναι ότι δεν πέφτουμε ποτέ, αλλά ότι σηκωνόμαστε κάθε φορά που πέφτουμε.» Μόνο που εκεί ο άνθρωπος σηκώνεται χάρη στη δική του δύναμη, στην αυτογνωσία και στην επιμονή του.

Στη χριστιανική εκδοχή, αντίθετα, ο άνθρωπος παρουσιάζεται ως ένας μόνιμα ένοχος που περιμένει χάρη. Όχι ως ελεύθερο ον που μαθαίνει από τα λάθη του, αλλά ως αμαρτωλός που χρειάζεται διαρκώς συγχώρεση.

Και αυτή είναι ίσως η βαθύτερη διαφωνία μου.

Δεν πιστεύω ότι ο άνθρωπος γεννιέται ένοχος.

Πιστεύω ότι γεννιέται ελεύθερος. Και ότι η αξία του δεν κρίνεται από το πόσο συχνά γονατίζει, αλλά από το πόσο υπεύθυνα στέκεται όρθιος απέναντι στους άλλους ανθρώπους. 

«Ιερές» ασυναρτησίες και μπουρδολογίες ΜΕΡΟΣ 30o

Ο παραλογισμός στη Βίβλο

Έχω χαρακτηρίσει αποσπάσματα παράλογα είτε επειδή φαίνονται παράλογα (γελοία ή παράλογα) είτε επειδή είναι απλά αστεία. Για παράδειγμα, η ιστορία για τον Σαμψών και τις 300 αλεπούδες στους Κριτές 15.4 είναι παράλογη (και αστεία), ενώ το ολόκληρη η πόλη που ζητά από τον Ιησού να φύγει στο Κατά Ματθαίον 8.34 αφού σκότωσε 2000 γουρούνια είναι απλά αστείο.

1 Κορινθίους

1. Ο καημένος ο Παύλος είναι μπερδεμένος. Πρώτα λέει ότι δεν βάφτισε κανέναν. Λοιπόν, εκτός από τον Κρίσπο και τον Γάιο. Και ίσως Ο Στέφανος και η οικογένειά του. Δεν μπορεί να θυμηθεί αν το έκανε σε κάποιον άλλο. 1:14-16
2. Ο Θεός σώζει τους ανόητους και είναι ευχαριστημένος με την ανοησία τους. 1:21
3. Ο Θεός έχει «διαλέξει τα ανόητα πράγματα του κόσμου για να ντροπιάσει τους σοφούς». 1:27
4. Αν θέλεις να είσαι καλός Χριστιανός πρέπει να προσπαθήσεις να μην ξέρεις τίποτα (εκτός από το για τον Ιησού, φυσικά). 2:2-5
5. Ο ένας λέει: Εγώ είμαι του Παύλου. και άλλος, είμαι από τον Απολλώ. Δεν είστε σαρκικοί;» Ή μπερδεμένος, ίσως; 3:4
6. «Αν το έργο κάποιου κατακαεί, θα ζημιωθεί: αλλά αυτός ο ίδιος θα σωθεί. αλλά έτσι σαν με φωτιά». 3:15
7. Οι Χριστιανοί που θέλουν να είναι σοφοί πρέπει να γίνουν ανόητοι. Αλλά τότε θα έχουν ένα πρόβλημα αφού οι ανόητοι δεν θα σταθούν μπροστά στον Θεό (Ψαλμός 5:5) 3:18-20
8. «Είμαστε ανόητοι για όνομα του Χριστού».
9. Οι Χριστιανοί είναι «ανόητοι για χάρη του Χριστού» και επομένως δεν θα στέκονται μπροστά του Θεού (Ψαλμός 5:5). 4:10
10. Ο Παύλος καθιερώνει τη δική του λατρεία (Χριστιανισμός) λέγοντας στους άλλους να τον ακολουθήσουν. 4:16
11. «Δεν ξέρετε ότι θα κρίνουμε αγγέλους; Πόσα άλλα πράγματα που σχετίζονται με αυτή τη ζωή;»
12. Οι πιστοί θα κρίνουν τους αγγέλους αφού πεθάνουν. Ποιος ήξερε; 6:3
13. Ένας πιστός δεν πρέπει να μηνύσει έναν άλλο πιστό στο δικαστήριο. 6:6-7
14. Ο Παύλος ρωτά αν πρέπει «να πάρει τα μέλη του Χριστού και να τα κάνει μέλη;» Ρωτάει περαιτέρω, «Δεν ξέρετε ότι αυτός που είναι προσκολλημένος σε μια είναι ένα σώμα;» 6:15-16
15. «Αλλά στους υπόλοιπους μιλάω εγώ, όχι ο Κύριος». Αλήθεια; Έτσι αυτά τα πράγματα είναι στις γραφές αλλά δεν είναι θεόπνευστα από τον Θεό; 7:12
16. «Ο άπιστος σύζυγος αγιάζεται από τη γυναίκα, και η άπιστη γυναίκα αγιάζεται αγιασμένο από τον σύζυγο». (Μπορείτε να σωθείτε παντρεύοντας έναν πιστό!) 7:14
17. «Αλλιώς τα παιδιά σου ήταν ακάθαρτα; αλλά τώρα είναι άγια».
18. Τα παιδιά των απίστων είναι ακάθαρτα. (Αλλά τα παιδιά των πιστών είναι άγια.) 7:14
19. Ο Παύλος λέει ότι όσοι περιτέμνονται δεν πρέπει «να γίνουν απερίτμητοι». (Είναι αρκετά δύσκολο να αναιρεθεί.) 7:18
20. Οι σκλάβοι δεν πρέπει να επιθυμούν την ελευθερία τους. Ωστόσο, δεν πρέπει να είναι υπηρέτες ανθρώπων. 7:21-23
21. «Όσον αφορά τις παρθένες, δεν έχω εντολή από τον Κύριο, αλλά δίνω την κρίση μου». Αυτή είναι λοιπόν μόνο η γνώμη του Παύλου Και δεν είναι θεόπνευστη γραφή; 7:25
22. Ο Παύλος, όπως ο Ιησούς και οι άλλοι συγγραφείς της Καινής Διαθήκης, αναμένει ότι το τέλος θα έρθει σύντομα. «Ο χρόνος είναι λίγος». Οπότε υπάρχει Δεν υπάρχει χρόνος για σεξ ή γάμο, αφού ο κόσμος θα τελειώσει σύντομα. 7:29
23. Η γνώση είναι κακή. 8:1
24. «Αν κάποιος νομίζει ότι ξέρει κάτι, δεν ξέρει τίποτα». 8:2
25. «Όσον αφορά, λοιπόν, τη βρώση εκείνων που προσφέρονται σε θυσία στα είδωλα...»
26. Η σύντομη απάντηση (που θα βρείτε διάσπαρτη σε αυτό το κεφάλαιο) είναι η εξής: Προχωρήστε και φάτε ζώα που θυσιάστηκαν σε άλλους θεούς. Προσπαθήστε να μην το κάνετε, όμως, όταν είστε πιο αδύναμοι Οι Χριστιανοί παρακολουθούν. Δεν θέλετε να σκανδαλίσετε τους αδύναμους, σωστά; 8:4
27. Μην είσαι ειδωλολάτρης. Αν γίνεις, ο Θεός θα σε κάνει να καθίσεις να φας και μετά να σηκωθείς για να παίξεις. 10:7
28. Αν βάλεις σε πειρασμό τον Χριστό (Πώς θα μπορούσες να βάλεις σε πειρασμό τον Χριστό;), θα πεθάνεις από δαγκώματα φιδιών. 10:9
29. Αν μουρμουρίζεις, θα καταστραφείς από τον καταστροφέα (Θεό). 10:10
30. Οι εθνικοί θυσιάζουν στους διαβόλους. Αν έχετε εθνικούς φίλους, τότε είστε φίλοι με διαβόλους. 10:20
31. «Αν κάποιος από αυτούς που δεν πιστεύουν σας καλέσει σε συμπόσιο, και είστε διατεθειμένοι να πάτε. Ό,τι σας έχει τεθεί, φάτε, χωρίς να ρωτάτε για χάρη της συνείδησής σας». Μη ρωτάς. Μην το πεις. 10:27
32. Στην προς Γαλάτας (1:10) ο Παύλος λέει, «Αν ακόμα αρέσω στους ανθρώπους, θα να μην είσαι δούλος του Χριστού». Σε αυτό το εδάφιο λέει, «Εγώ να ευχαριστείτε όλους τους ανθρώπους σε όλα». Επομένως ο Παύλος δεν είναι υπηρέτης του Χριστού. 10:33
33. Ο Παύλος λέει ότι όλοι πρέπει να τον ακολουθούν - όχι ο Ιησούς. Θα τα φροντίσει όλα αυτά για σένα. 11:1
34. «Κάθε άνθρωπος που προσεύχεται ή προφητεύει φορώντας καπέλο ατιμάζει το κεφάλι του». 11:4 Μμ
35. «Κάθε γυναίκα που προσεύχεται ή προφητεύει με ακάλυπτο το κεφάλι της, ατιμάζει το κεφάλι της: γιατί όλα αυτά είναι σαν να ήταν ξυρισμένα». 11:5
36. «Ένας άντρας... είναι η εικόνα και η δόξα του Θεού, αλλά η γυναίκα είναι η δόξα του άνδρα». 11:7
37. Κάθε γυναίκα πρέπει να έχει δύναμη στο κεφάλι της λόγω των αγγέλων. 11:10
38. «Κρίνετε μέσα σας: είναι ωραίο να προσεύχεται μια γυναίκα στον Θεό ακάλυπτη;» 11:13
39. «Αν ένας άντρας έχει μακριά μαλλιά, είναι ντροπή γι' αυτόν». 11:14
40. Αλλά αν μια γυναίκα έχει μακριά μαλλιά, είναι δόξα γι' αυτήν». 11:15
41. Όσοι τρώνε και πίνουν ανάξια συχνά αρρωσταίνουν και πεθαίνουν. (Και μετά πήγαινε στην κόλαση.) 11:30
42. «Πιστεύει τα πάντα» 13:7
43. «Είτε υπάρχουν προφητείες, θα αποτύχουν».
44. Ο Παύλος προφητεύει ότι όλες οι προφητείες θα αποτύχουν. Αλλά επειδή αυτό από μόνο του είναι μια προφητεία, θα αποτύχει (αν η προφητεία είναι σωστή), καθιστώντας την ψευδή προφητεία. 13:8
45. «Αυτός που μιλάει σε άγνωστη γλώσσα δεν μιλάει σε ανθρώπους, αλλά στον Θεό. γιατί κανένας δεν τον καταλαβαίνει». 14:2
46. «Αυτός που μιλάει σε άγνωστη γλώσσα οικοδομεί τον εαυτό του». 14:4
47. «Θα ήθελα να μιλάτε όλοι με γλώσσες». 14:5
48. «Ευχαριστώ τον Θεό μου, μιλάω γλώσσες περισσότερο από όλους σας». 14:18
49. «Οι γλώσσες είναι... ένα σημάδι... σε αυτούς που δεν πιστεύουν». (Ότι οι πιστοί είναι τρελοί.) 14:22
50. «Αν, λοιπόν, ολόκληρη η εκκλησία... γλωσσολαλιών, και εκεί έρχονται σε αυτά που είναι... Άπιστοι, δεν θα πουν ότι είστε τρελοί;» 14:23
51. «Αν κάποιος μιλάει σε άγνωστη γλώσσα, ας είναι ανά δύο, ή το πολύ κατά τρία, και αυτό φυσικά. και ας ερμηνεύσει κανείς». 14:27
52. «Αν δεν υπάρχει διερμηνέας, ας σιωπήσει στην εκκλησία. και ας μιλήσει στον εαυτό του και στον Θεό». (Αν δεν έχετε "διερμηνέα") 14:28
53. «Αλλά αν κάποιος είναι αδαής, ας αγνοεί». 14:38
54. «Φάνηκε από τον Κηφά και μετά από τους δώδεκα».
55. Αλλά ο Ιούδας κρεμάστηκε (Ματθαίος 27:3-5) και ο Ματθίας δεν εξελέγη (Πράξεις 1:9-26) μέχρι και μετά την ανάληψη. 15:5
56. «Αν οι νεκροί δεν αναστηθούν καθόλου; Γιατί λοιπόν βαφτίζονται για τους νεκρούς;» Αυτό είναι το εδάφιο που χρησιμοποιούν οι Μορμόνοι για να δικαιολογήσουν την πίστη τους στο βάπτισμα των νεκρών. 15:29
57. Ο Παύλος δείχνει την άγνοιά του (και του Θεού) για τη βιολογία λέγοντας ότι μόνο οι νεκροί σπόροι θα βλαστήσουν. Στην πραγματικότητα, ένας σπόρος πρέπει να είναι ζωντανό για να βλαστήσει. 15:36

2 Κορινθίους

1. Οι σωσμένοι άνθρωποι μυρίζουν καλά στον Θεό. 2:15
2. «Δεν κοιτάμε αυτά που βλέπονται, αλλά αυτά που δεν βλέπονται».
3. Οι πιστοί βλέπουν πράγματα που δεν μπορούν να φανούν (δηλαδή, που είναι είτε φανταστικά είτε ανύπαρκτα). 4:18
4. «Να περπατάτε με πίστη, όχι με όραση». (Μην κοιτάτε πού πηγαίνετε.) 5:7
5. Αν ο Παύλος είναι τρελός, φταίει ο Θεός. Αν είναι λογικός, είναι δικός σου. 5:13
6. Ο Ιησούς, που ήταν αναμάρτητος, έγινε αμαρτία. Αυτό έκανε τους πραγματικούς αμαρτωλούς αναμάρτητους. 5:21
7. «Δώσε. όχι απρόθυμα ή από ανάγκη: γιατί ο Θεός αγαπά τον χαρούμενο δότη».
8. Ο αγαπημένος στίχος του τηλεευαγγελιστή! 9:7
9. Υπομονή μαζί μου λίγο στην ανοησία μου. 11:1
10. «Όπως το φίδι ξεγέλασε την Εύα με την πανουργία του»
11. Ο Παύλος πίστεψε την ανόητη ιστορία του φιδιού στη Γένεση 3. 11:3
12. Ο Παύλος έδωσε το παράδειγμα για τους τηλεευαγγελιστές ληστεύοντας μερικές εκκλησίες. 11:8
13. Υπήρχαν αυτοί οι τύποι που ο Paul ήξερε κάποτε, αλλά απλά δεν μπορεί να θυμηθεί αν ήταν μέσα ή έξω από το σώμα. Ήταν ένα είδος εξωσωματικής εμπειρίας. Τέλος πάντων, ένας από αυτούς τους τύπους ήταν πολύ στον τρίτο ουρανό και ο άλλος ήταν στον παράδεισο. Άκουσε και αυτός πράγματα, αλλά είναι παράνομο να μιλάς γι' αυτά. 12:2-4
14. «Έγινα ανόητος στο να καυχιέμαι. Με αναγκάσατε». 12:11
15. «Όντας πανούργος, εγώ [ο Παύλος] σε έπιασα με δόλο». 12:16
16. Είσαι αδόκιμος; Εδώ είναι το τεστ: αν ξέρεις με βεβαιότητα ότι ο Ιησούς είναι μέσα σου, δεν είσαι αδόκιμος. Αλλιώς είσαι. 13:5
17. «Ο Θεός της αγάπης και της ειρήνης» απέχει όσο το δυνατόν περισσότερο από τον Βιβλικό Θεό. 13:11
18. Χαιρετήστε ο ένας τον άλλον με ένα άγιο φιλί. 13:12 (2205)

Το μεγάλο Τσίρκο

Υπάρχει κάτι βαθιά ειρωνικό στην εικόνα ανθρώπων που κηρύττουν την ταπεινότητα, την απομάκρυνση από τα υλικά αγαθά και την υποταγή στο θείο, ενώ γύρω τους συσσωρεύονται χρήματα, ακίνητα, δωρεές, περιουσίες και εξουσία.

Ο πιστός καλείται να απαρνηθεί τα εγκόσμια, αλλά το ιερατείο δεν φαίνεται να έχει την ίδια δυσκολία με την απόκτηση των εγκόσμιων.

Στον απλό άνθρωπο λένε να έχει πίστη.
Στον άρρωστο λένε να προσευχηθεί.
Στον απελπισμένο λένε να ελπίσει.
Στον φοβισμένο λένε να προσκυνήσει.

Και κάπου ανάμεσα σε μια θαυματουργή εικόνα, ένα λείψανο, μια Αγία Ζώνη, ένα μπουκαλάκι αγιασμό και μια υπόσχεση για θεϊκή βοήθεια, κάποιος βρίσκεται πάντα πρόθυμος να ανοίξει το πορτοφόλι του.

Το πιο εκπληκτικό όμως είναι ότι τα θαύματα έχουν μια περίεργη οικονομική λογική.
Αν κάποιος θεραπευτεί μετά από μια προσευχή, είναι θαύμα.
Αν δεν θεραπευτεί, ήταν θέλημα Θεού.
Αν κάποιος προσφέρει χρήματα και όλα πάνε καλά, ευλογήθηκε.
Αν χάσει την περιουσία του, δοκιμάστηκε.
Αν κάποιος αμφισβητήσει, είναι άπιστος.
Και αν κάποιος ζητήσει αποδείξεις, ξαφνικά το θαύμα αποκτά δικηγόρο.

Ο πιστός πρέπει να αποδεικνύει την πίστη του με χρήματα, δωρεές, τάματα και περιουσίες. Το ιερατείο όμως δεν χρειάζεται να αποδείξει σχεδόν τίποτα. Αρκεί να χαρακτηρίσει κάτι ιερό, θαυματουργό ή θεόσταλτο και ο άνθρωπος καλείται να το δεχτεί.

Και αν δεν το δεχτεί, τότε δεν είναι αρκετά ταπεινός. Πόσο βολικό.

Δεν με ενδιαφέρει αν κάποιος θέλει να πιστεύει σε θεούς, αγίους, λείψανα ή θαύματα. Η προσωπική πίστη είναι δική του υπόθεση.

Όταν όμως η πίστη μετατρέπεται σε εμπόριο ελπίδας, τότε το πράγμα αλλάζει.

Όταν ο φόβος του θανάτου γίνεται εργαλείο.
Όταν η ασθένεια γίνεται ευκαιρία.
Όταν η απόγνωση γίνεται αγορά.

Όταν η περιουσία ενός απλού ανθρώπου παρουσιάζεται ως εισιτήριο για θεϊκή εύνοια.
Τότε δεν μιλάμε πλέον απλώς για πίστη.
Μιλάμε για εξουσία.

Και η εξουσία που ζητά από τους άλλους να σιωπούν, να υπακούν και να πληρώνουν, ενώ η ίδια απολαμβάνει πλούτο, προνόμια και κοινωνική επιρροή, δεν είναι πνευματικότητα.

Είναι ένας πολύ παλιός μηχανισμός ελέγχου, ντυμένος με ράσα, μυστήριο και αρκετό φόβο για να παραμένει κερδοφόρος.

Και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι, αν αφαιρέσεις τα ράσα, τα λείψανα, τις εικόνες, τα θαύματα και τη θεϊκή γλώσσα, μένει κάτι πολύ απλό.

Ένας άνθρωπος φοβάται, ένας άλλος του προσφέρει ελπίδα και κάπου στη μέση υπάρχει ένα παγκάρι.

Το θαύμα, όπως φαίνεται, δεν χρειάζεται πάντα να θεραπεύει τον πιστό. Αρκεί να θεραπεύει τα οικονομικά του θαυματοποιού.

Υστερόγραφο. Και επειδή κάποιοι θα ενοχληθούν από την εικόνα, μια μικρή διευκρίνιση. Ο κλόουν δεν είναι προσβολή για το επάγγελμα. Ο κλόουν τουλάχιστον ξέρει ότι προσφέρει παράσταση και δεν ζητά από το κοινό να θεωρεί τα κόλπα του θεϊκά θαύματα.

Όσο για τους κλόουν με τα ράσα, εκεί η διαφορά είναι ότι ο πρώτος φοράει τη στολή για να διασκεδάσει τον κόσμο, ενώ ο δεύτερος συχνά περιμένει από τον κόσμο να πληρώσει για να πιστέψει ότι η παράσταση είναι αποκάλυψη.

ΜΕ ΠΟΙΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΑΙΡΝΕΙ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ Ο ΙΕΧΩΒΑΣ-ΓΕΣΟΥΑ (ΙΗΣΟΥΣ) ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ;

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ ΜΟΙΑΖΕΙ ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΟΥΔΑΪΚΗΣ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ.

Κάποτε λοιπόν, ο μετανοημένος βασιλιάς των Ιουδαίων Αχαάβ, (ο γνωστός αντίπαλος του προφήτη Ηλία), ρώτησε το "τάγμα" των προφητών, αν θα έπρεπε να δώσουν ή όχι μια μάχη (την μάχη της Γαλαάδ) ενάντια στον στρατό της Συρίας. Και οι τετρακόσιοι συνολικά προφήτες που αποτελούσαν το βασιλικό προφητικό σώμα, απάντησαν ομόφωνα καταφατικά. Μόνο ο πολύ γνωστός προφήτης της εποχής τους, ο Μιχαίας, προφήτευσε εντελώς αντίθετα από τους τετρακόσιους προφήτες και έδωσε απολύτως αρνητική απάντηση!

Οι αυλικοί άρχοντες, αναρωτήθηκαν τότε δικαιολογημένα, ποιά απ’ τις δυο παρατάξεις ψεύδεται ελέω θεού, οι τετρακόσιοι… ή ο ονομαστός προφήτης Μιχαίας;! Τότε ο προφήτης Μιχαίας ανέλαβε να τους εξηγήσει τι ακριβώς συμβαίνει και υπάρχει μεταξύ τους αυτή η αντιγνωμία!

Ο Μιχαίας λοιπόν τους έδωσε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εξήγηση:

«και ο Μιχαίας εξήγησε. Είδα (βασιλιά μου) τον Κύριο, τον θεό του Ισραήλ να κάθεται στον θρόνο του κι όλα τα ουράνια όντα να στέκονται γύρω του. Και είπε (ρώτησε) ο Κύριος, (προσέξτε τι ρωτάει ο υποτιθέμενος θεός!) ποιός θα εξαπατήσει τον Αχαάβ τον βασιλιά του Ισραήλ, ώστε να πάει στην (μάχη) Γαλαάδ και να σκοτωθεί. (!)

Ο ένας (άγγελος;) έλεγε το ένα και ο άλλος το άλλο. (υπήρχαν δηλαδή διάφορες παγιδοποιές προτάσεις μεταξύ των πνευμάτων!).

Τότε, ένα πνεύμα βγήκε, στάθηκε μπροστά στον Κύριο και είπε: εγώ θα τον εξαπατήσω.

Ο Κύριος το ρώτησε: με ποιόν τρόπο;

Και (το πνεύμα) είπε, θα πάω και θα γίνω πνεύμα ψεύδους στο στόμα των προφητών. Τότε ο Κύριος είπε. (εγκρίνοντας την απάτη!) Θα απατήσεις και θα κατορθώσεις. (ναι πράγματι έτσι θα κατορθώσεις να τον εξαπατήσεις!) Πήγαινε και κάνε όπως είπες, θα πετύχεις.

Έτσι (γι’ αυτό) λοιπόν (καταλήγει ο Μιχαίας) ο Κύριος, (ο Γιαχβέ!) έβαλε πνεύμα ψεύδους στο στόμα πάντων τούτων των προφητών». (Β.Β.) Α΄Βασιλέων ή (Ο΄) Γ΄Βασιλειών 22.18-22.[2]

Ο ΙΕΧΩΒΑ ΡΩΤΑΕΙ ΤΟΥΣ ΑΓΓΕΛΟΥΣ ΤΟΥ:

"ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΕΞΑΠΑΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΙΟΥΔΑΙΩΝ;"

Όπως λοιπόν γίνεται εδώ ξεκάθαρο, η εντελώς "θεϊκή" ερώτηση, προς τους παριστάμενους: «ποιός θα εξαπατήσει τον...(τάδε) βασιλιά;» (!), αποτελεί την ακριβέστερη προσωπογραφία του βιβλικού θεού, που είναι, η θεοποιημένη δύναμη της απάτης.[1]

Ο τέλειος αυτός συνωμότης "θεός", (θεός της χαλδαϊκής φαντασίας), εγκρίνει ευχαρίστως το ψεύδος και την απάτη, για να αποτελέσουν τα αναγκαία εργαλεία παγίδευσης. Στην προκείμενη περίπτωση, επιχειρεί την παγίδευση και τον θάνατο του ίδιου του βασιλέα των Ιουδαίων, δημιουργώντας ευκαιρίες παρέμβασης στην τοπική ιστορία!

Απ’ την άλλη, η αναντίρρητη, ψυχρή αποδοχή της προτεινόμενης χρήσης του ψεύδους και του δόλου από ολόκληρη την σύναξη, στο συνέδριο αυτό των υποτιθέμενων πνευμάτων, όπου ο ίδιος ο Γιαχβέ πολύ ανθρώπινα προεδρεύει αυτοπροσώπως, δείχνει την απόλυτη συναίσθηση όλων των παρευρισκομένων, ότι δεν υπάρχουν καλά και κακά μέσα, αλλά πως στην κυριολεξία... ο σκοπός αγιάζει τα μέσα!

Βαθύτατη απορία προκαλείται επίσης, απ’ την ολοφάνερα γήινη και εντελώς ανθρώπινη συμπεριφορά της σύναξης των "πνευμάτων". Τα δήθεν πνεύματα, δεν είναι τίποτε περισσότερο από "άγγελοι", δηλαδή άνθρωποι αγγελιοφόροι και όπως θα συνέβαινε σε οποιαδήποτε κανονική σύσκεψη ανθρώπων, ακούν το ζητούμενο, προτείνουν διάφορα, και τελικά ο προκαθήμενος (που φέρει το όνομα Γιαχβέ!) εγκρίνει την επικρατέστερη πρόταση, που εδώ δεν είναι άλλη απ’ την δόλια θεολογική παραπλάνηση των θυμάτων!

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΕΧΩΒΑ ΖΗΤΑΕΙ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ίδιος ο προεδρεύων "θεός", συμπεριφέρεται απολύτως ως ανθρώπινος προϊστάμενος, ζητώντας γνώμες και τρόπους εξαπάτησης, και μάλιστα ο δήθεν αυτός παντογνώστης... ρωτάει εντελώς ανθρώπινα, λεπτομέρειες, για το πως ακριβώς σκέφτεται να εφαρμόσει την συγκεκριμένη θανατηφόρα παραπλανητική του πρόταση, ο δόλιος "άγγελος"!

Ακόμα και σ’ αυτούς που δέχονται κατά γράμμα την συγκεκριμένη περιγραφή, απευθύνουμε την ερώτηση. Με γνώμονα την βιβλική αυτή εικόνα, δεν προκύπτει φυσιολογικά η σκέψη, ότι και οι ιερείς, οι προφήτες και γενικότερα οι επίγειοι υπηρέτες ενός τέτοιου "θεού", θα είχαν κάθε λόγο να συμπεριφέρονται ανάλογα, μιμούμενοι ευσεβώς, τον τύπο, αλλά και το πνεύμα δόλου μιας τέτοιας άκρως διδακτικής και αποτελεσματικής συνωμοτικής σύναξης; Η απάντηση είναι... ασφαλώς ναι!

Τελικά είμαστε υποχρεωμένοι να υποθέσουμε το αυτονόητο.

Προφανώς ο προφήτης Μιχαίας, μας κάνει την εξαιρετική χάρη να μας αποκαλύψει, ελαφρώς συγκαλυμμένα, το σκηνικό μιας κανονικής σύναξης του μυστικού ιερατείου, κατά του τότε βασιλέως! Μια εντελώς ανθρώπινη ανατρεπτική συνωμοσία, του μυστικού εβραϊκού ιερατείου, με τον προεδρεύοντα να κάθεται στην έδρα του Γιαχβέ, και να εγκρίνει ευχαρίστως το ψεύδος και την απάτη, ως αποτελεσματικά εργαλεία κατά του βασιλέως!

Ο φανερός βραχίονας του μυστικού ιερατείου λοιπόν, ο προφήτης Μιχαίας, μας εξηγεί, ότι κάποιος πονηρός "άγγελος" (αγγελιοφόρος) κατ’ εντολήν "θεού" (μυστικού ιερατείου) διοχέτευσε στους τετρακόσιους προφήτες, (δηλαδή στο φανερό ιερατείο) "πνεύμα ψεύδους", (ψευδείς πληροφορίες) για να οδηγήσουν τον βασιλιά τους σε εξοντωτική μάχη! Δηλαδή θέση και αντίθεση κατειλημμένη απ’ το ίδιο ιερατείο, αφού μόνο ένας, ο Μιχαίας, ο πραγματικός εκπρόσωπος του ιερατείου, γνώριζε την οριστική αποχή των πανίσχυρων προφητικών όπλων, απ’ την συγκεκριμένη μάχη.

Όλες αυτές οι θεολογικές ίντριγκες, μας δίνουν ανάγλυφη την εικόνα ενός συνωμοτικού κρυφού διευθυντηρίου ιερέων. Ενός ιερατικού πυρήνα, που αποτελούσαν το ιερατείο μέσα στο ιερατείο, ή αλλιώς το μυστικό ιερατείο, στις συνάξεις του οποίου, όχι μόνο προεδρεύει κάποιος φέροντας τον τίτλο του Ιεχωβά (!) αλλά η πανουργία, η παραπλάνηση, η μαγγανεία, το ψέμα και οι παντοειδείς απάτες, αποτελούσαν τα φυσιολογικά ζητούμενα των διαβουλεύσεών του.

Όμως, για να επιστρέψουμε στην βιβλική εξιστόρηση... ένας από τους τετρακόσιους εξαπατημένους προφήτες, δεν άντεξε τον βαρύ προσβλητικό υπαινιγμό του Μιχαία, ότι τετρακόσιοι προφήτες έγιναν αντικείμενο θεολογικού εμπαιγμού, απ’ τον ίδιο τους τον θεό... και εξοργισμένος του άστραψε μια δυνατή σφαλιάρα: «εράπισε τον Μιχαία επί την σιαγόνα» ρωτώντας τον ταυτόχρονα περιπαικτικά: «από ποιόν δρόμο πέρασε τώρα το πνεύμα του Κυρίου, φεύγοντας από μένα για να μιλήσει σε σένα;» Α΄Βασιλέων ή (Ο΄) Γ΄Βασιλειών 22.23-24.

Ο "καλός" μας ο προφήτης Μιχαίας, αφού δέχθηκε μια τέτοια δημόσια προσβολή, δεν απάντησε βέβαια, με το γνωστό στους Έλληνες: «πάταξον μεν άκουσον δε»,[2] ούτε φυσικά γύρισε να τον ραπίσουν κι από την άλλη σιαγόνα, όπως πολύ αργότερα θα εισηγηθεί κάποιος διάσημος συνάδελφος του προφήτη, προσπαθώντας να εμφυσήσει παθητικότητα στους πιστούς εθνικούς, αλλά σαν μιμητής και αξιόμαχος δούλος του θυμώδους Γιαχβέ, προφήτευσε αμέσως, τί άλλο... τον θάνατο του ευέξαπτου συναδέλφου του, κάτι που ασφαλώς συνέβη σύντομα, μια και ο Μιχαίας σαν μέλος του πανίσχυρου κρυφού ιερατείου, έχοντας εξουσία ζωής και θανάτου, μπορούσε άνετα να το... διευθετήσει!

Τελικά, η προφητική γνώμη των τετρακοσίων παραπληροφορημένων προφητών, όπως ήταν αναμενόμενο υπερίσχυσε και η μάχη έγινε. Ο Γιαχβέ-Σαβαώθ όμως, δεν εμφανίσθηκε στη μάχη να βοηθήσει με τις γνωστές του μαζικές εξοντώσεις αντιπάλων και ο βασιλιάς και μαζί του χιλιάδες Εβραίοι στρατιώτες, με ακλόνητη πίστη στον θεό των προφητών, έχασαν την ζωή τους, όλοι ανώνυμα θύματα της συγκεκριμένης σκευωρίας, που μοναδικό στόχο είχε να εξοντώσει τον βασιλιά των Ιουδαίων.

Η ειρωνεία της ιστορίας αυτής είναι, ότι ο στόχος της συγκεκριμένης μάχης ήταν η ανακατάληψη-απελευθέρωση μιας δικής τους πόλεως στη Γαλαάδ, που σκλαβωμένη υπέφερε υπό την κηδεμονία των Σύριων. Βλ. Α. Βασιλέων 22.3. Όμως, το άσπλαχνο και θεοκάπηλο κρυφό ιερατείο, δεν νοιαζόταν για τέτοιες λεπτομέρειες! Ήθελε τον θάνατο του βασιλιά τους και τον πέτυχε, οδηγώντας τον σε μια μάχη όπου τα πανίσχυρα ιερατικά όπλα (με το κωδικό όνομα Σαβαώθ) δεν εμφανίσθηκαν! Άφησε χιλιάδες ομόφυλούς του, να πέσουν σε μια καταδικασμένη και άνιση μάχη αδιαφορώντας για την συνεχιζόμενη σκλαβιά των επίσης ομοφύλων Γαλααδιτών, που συνέχισαν να υποφέρουν τον ζυγό των Συρίων.

Ο ΒΙΒΛΙΚΟΣ ΘΕΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΣ ΨΕΥΔΕΤΑΙ

Γίνεται λοιπόν εδώ φανερό, ότι "ο βιβλικός θεός" (δηλαδή ένας μυστικός ιερατικός πυρήνας) του ιουδαϊκού ιερατείου, ευχαρίστως έβαζε τους προφήτες του να ψεύδονται, εν γνώση ή εν αγνοία τους, αρκεί με ότι λένε ή κάνουν να εξυπηρετούν τα πανούργα σχέδιά του! Κατά συνέπεια, οι βιβλικοί προφήτες, εντελώς φυσιολογικά... ψεύδονται κατά περίπτωση! Ποιός θα μας πει λοιπόν, πότε πραγματικά οι προφήτες λένε την αλήθεια;

Γιατί να μην υποθέσουμε το αυτονόητο; ότι και εμείς οι εθνικοί, οι προσήλυτοι στον Ιουδαιο-χριστιανισμό, είμαστε στην θέση των εξαπατημένων εκείνων προφητών που κάποιοι τους έδωσαν εσκεμμένα δήθεν θεϊκές δυνάμεις και πληροφορίες;

Όπως γίνεται εδώ φανερό, "δόλιος βιβλικός θεός = Ιεχωβά" και "μυστικό ιερατείο" ταυτίζονται απολύτως!

Από δε τους μεθοδευμένους δόλους του αδίστακτου αυτού μυστικού ιερατείου, δεν εξαιρείται απολύτως κανείς! Ούτε οι απλοί Εβραίοι υπήκοοι, ούτε οι στρατιώτες του Ισραήλ, ούτε καν οι ίδιοι οι Εβραίοι βασιλείς!

Ακόμα και οι χαμηλόβαθμοι ιερείς και προφήτες, που δεν ανήκουν στη μυστική αυτή ομάδα, εξαπατώνται, παραπλανώνται ή προδομένοι αφανίζονται, ανάλογα με τα σενάρια που γράφει γι’ αυτούς, το αδίστακτο μυστικό ιερατικό διευθυντήριο, που απ’ τα παρασκήνια κρατάει τα τυραννικότερα ινία της εξουσίας, πάνω σε ολόκληρο τον εβραϊκό λαό!

Αναρωτιέμαι λοιπόν: τι παραπάνω έχει ένας Σατανάς ή Διάβολος (διαβολέας) απ' αυτόν τον θεό;
------------------------------
[1] Υπενθυμίζω τα λόγια της βιβλικής ηρωίδας Ιουδίθ: «ναι, ναι θεέ του πατρός μου και θεέ της κληρονομίας Ισραήλ, συ εισάκουσον της δεήσεώς μου και δός (εις τον) λόγον μου απάτη εις τραύμα και μώλωπα αυτών» Ιουδίθ 9.12.
[2] Πλούταρχος «Θεμιστοκλής 11.4.1. Λιγότερα

ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΤΟΝ ΓΕΣΟΥΑ-ΙΗΣΟΥ ΝΑ ΓΡΑΦΕΙ ΣΤΟ ΦΩΤΟΣΤΕΦΑΝΟ ΟΩΝ... Η ΛΕΞΗ ΟΩΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΥΘΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, Η ΙΔΙΑ ΛΕΞΗ, ΣΤΑ ΕΒΡΑΙΚΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΙΑΧΒΕ=ΙΑΧΩΒΑΣ ΙΑΧΩΒΑΣ ΙΑΧΩΒΑΣ ΠΟΙΟΣ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ; ΟΤΙ Ο ΘΕΟΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΙΑΧΩΒΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΜΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΙΗΣΟΥΣ; ΚΟΡΟΪΔΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ

ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΑΙΣΧΡΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

Ενημερωθήκαμε από μέλη μας για την νέα ωμή παρέμβαση της δικτατορεύουσας Ορθόδοξης Εκκλησίας στα επιστημονικά – ιστορικά θέματα που αφορούν στην Επανάσταση του 1821, αυτή την φορά σε επιστημονικό συνέδριο στην Σάμο.

Σε μια άκρως προσεκτική και επιεικέστατη τοποθέτηση του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και γνωστού ιστορικού κ. Βασίλη Κρεμμυδά στο συνέδριο «1821, Σάμος και επανάσταση: ιστορικές προσεγγίσεις», το οποίο διεξήχθη προ μηνός (στις 28 και 29 Μαΐου) στο Πυθαγόρειο της Σάμου, έκαναν την εμφάνισή τους ως πνευματική αστυνομία μερικοί εντόπιοι ρασοφόροι θεοκράτες και μαζί με τους γνωστούς «κοσμικούς» υποτακτικούς τους (που συχνά αρθρογραφούν στον τοπικό τύπο) έκαναν μία απίστευτη για επιστημονικό συνέδριο φασαρία μέσα στο αμφιθέατρο όπου εδίδετο η διάλεξη, επειδή ο ομιλητής τόλμησε να πει ότι η Εκκλησία… δεν βοήθησε και τόσο πολύ τους Έλληνες κατά την επανάσταση.

Το απέραντο θράσος που επέδειξαν οι θεοκράτες κορυφώθηκε μάλιστα μετά από λίγες ημέρες, όταν ο επικεφαλής τους για την Σάμο επιπροσθέτως απέστειλε και επιστολή διαμαρτυρίας στην Επιστημονική Επιτροπή του συνεδρίου, με την οποία ζήτησε να επέμβουν ευθέως οι θεοκράτες στα πρακτικά του συνεδρίου με δικό τους άρθρο, λες και έχουν κάποια επιστημονική υπόσταση, χαρακτηρίζοντας μάλιστα την εισήγηση του κ. Κρεμμυδά ως, άκουσον, άκουσον, «επιστημονικό τουρισμό»! Αυτοί που ανά τους αιώνες κατεδίωξαν την Επιστήμη και κατέσφαξαν τους λειτουργούς της, σήμερα έχουν το θράσος και επικαλούνται την… επιστημονικότητα!

Ας θυμηθούμε με την ευκαιρία ένα κομμάτι από την επαίσχυντη «Πατρική Διδασκαλία» της Ορθόδοξης Εκκλησίας εκείνα τα δύσκολα για τον Ελληνισμό χρόνια. Αντιγράφουμε λοιπόν από την «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» της «Εκδοτικής Αθηνών» (τόμος ΙΑ, σελίδα 449): «Ο Θεός ύψωσε την βασιλεία αυτήν των Οθωμανών περισσότερο από κάθε άλλη, δια να αποδείξη αναμφιβόλως ότι θείω εγένετο βουλεύματι. Ο διάβολος εμεθοδεύθη εις τον τρέχοντα αιώνα μιαν άλλην πονηρίαν και απάτην ξεχωριστήν, δηλαδή το νυν θρυλούμενον σύστημα της ελευθερίας, δέλεαρ του διαβόλου και φαρμάκι ολέθριον, δια να κατακρημνίση τους λαούς εις την απώλειαν και την ακαταστασίαν. Αδελφοί, μη πλανηθήτε, κλείστε τα αυτιά σας και μη δώσετε καμμίαν ακρόασιν εις ταύτας τας νεοφανείς ελπίδας της ελευθερίας, φυλάξατε στερεάν την πατροπαράδοτον σας πίστιν και ως οπαδοί του Ιησου Χριστού, απαρασάλευτον την υποταγήν εις την πολιτικήν διοίκησην».

Το θράσος αυτών των ανθρώπων είναι βεβαίως γνωστό (και προ πολλού εθνικά επικίνδυνο, αφού πλέον μπορούν και διατάσσουν την εκλεγμένη πολιτική ηγεσία), γι’ αυτό και δεν απευθυνόμαστε σε αυτούς. Εξάλλου, ως ο φορέας της Ελληνικής Εθνικής Θρησκείας το Ύπατο Συμβούλιο των Ελλήνων Εθνικών ποτέ δεν συνδιαλέγεται με τους σφαγείς των προγόνων μας και τους κατεδαφιστές και βεβηλωτές των Ιερών μας. Απευθυνόμαστε αποκλειστικά και μόνον στην Επιστημονική Επιτροπή του συνεδρίου και στον καθηγητή κ. Βασίλη Κρεμμυδά και τους ζητούμε να μην επιτρέψουν την παραμικρή παρέμβαση στο επιστημονικό τους έργο από εξω-επιστημονικούς και αντι-επιστημονικούς παράγοντες, όπως οι θρασείς θεοκράτες της Σάμου.

Ως Έλληνες που απευθυνόμαστε σε Έλληνες περιμένουμε να σταθούν στο επιστημονικό τους ύψος και πάση θυσία να υπερασπισθούν την επιστημονική τους ακεραιότητα, τιμώντας τον όρκο που κάποτε έδωσαν, όταν έλαβαν το πρώτο τους πτυχίο, ότι θα υπερασπίζονται πρωτίστως την Επιστήμη. Περιμένουμε να γυρίσουν την πλάτη στα ψεύδη της Εκκλησίας και να μην της επιτρέψουν όπως τόσοι και τόσοι άλλοι προσκυνημένοι έχουν μέχρι τώρα πράξει, να διαστρέψει την αλήθεια με την δική τους υπογραφή. Αλλιώς, δυστυχώς, θα είναι και αυτοί όπως και οι πολλοί άλλοι υπόλογοι απέναντι στην Ιστορία, αλλά και σε αυτό το ίδιο το πραγματικό ελληνικό έθνος.

Ένα άλλο συνοπτικό παζλ: Η μεγάλη παράλειψη του Λουκά

Δεν έχει περάσει καιρός από τότε που έγραψα κάτι για το Συνοπτικό Πρόβλημα, οπότε σκέφτηκα να ρίξω μια πιο προσεκτική ματιά σε ένα πολύ γνωστό θέμα: τη Μεγάλη Παράλειψη του Λουκά.

Είναι σχεδόν καθολικά αναγνωρισμένο ότι το Ευαγγέλιο του Λουκά αντιγράφει στενά από τον Μάρκο, ξαναγράφοντας (με διάφορες τροποποιήσεις) τη μεγάλη πλειοψηφία των περικοπών του Μάρκου και διατηρώντας τις γενικά στην ίδια σειρά. Ωστόσο, μια αναστάτωση συμβαίνει μετά την ιστορία του Μάρκου για το τάισμα των πέντε χιλιάδων, καθώς ο Λουκάς φαινομενικά παραλείπει τα πάντα από το Μάρκο 6:45 έως το 8:26. Κατόπιν, από το 8:27 και μετά, ο Λουκάς συνεχίζει την πιστή αντιγραφή του Μάρκου. Οι μελετητές αποκαλούν αυτό το άλμα «Μεγάλη Παράλειψη» του Λουκά ως λογοπαίγνιο με τις λέξεις «Μεγάλη Αποστολή».

Τα μέρη του Μάρκου που παραλείπει εδώ ο Λουκάς περιλαμβάνουν τον Ιησού που περπατά στη θάλασσα, αρκετές θεραπευτικές ιστορίες, την ομιλία για την αγνότητα και τη μόλυνση, τη διατροφή των τεσσάρων χιλιάδων και την απαίτηση των ανθρώπων για σημεία από τον ουρανό.

Οι λόγιοι της Αγίας Γραφής έχουν προτείνει αρκετούς λόγους για να εξηγήσουν γιατί το έκανε αυτό ο Λουκάς. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ματιά στο κείμενο του Λουκά μπορεί να μας επιτρέψει να αποκλείσουμε μερικά από αυτά.

Πρόταση #1: Ο Λουκάς είχε στην κατοχή του ένα ημιτελές αντίγραφο του Μάρκου.

Ο B.H. Streeter, στο θεμελιώδες βιβλίο του Τα Τέσσερα Ευαγγέλια, προτείνει ότι αυτό το τμήμα του Μάρκου έλειπε από το χειρόγραφο που κατείχε ο συγγραφέας του Λουκά. Γράφει:

Η απουσία από τον Λουκά του ισοδύναμου του Μκ. vi.45–viii.26 είναι, εκ πρώτης όψεως, απόδειξη ότι εν πάση περιπτώσει το μεγαλύτερο μέρος αυτού του τμήματος απουσίαζε από το αντίτυπο του Μάρκου, αν και ήταν αναμφίβολα παρόν σε αυτό που χρησιμοποίησε ο Ματθαίος. (Streeter 1924, σελ. 172)

Πρέπει να φανταστούμε, λοιπόν, ότι ο Λουκάς είχε είτε μια πρώιμη, ημιτελή έκδοση του Μάρκου¹ είτε μια ολοκληρωμένη έκδοση με αυτό το τμήμα σκισμένο (ή, αν ήταν σε μορφή κώδικα, έλειπε μια σελίδα).

Ο S.G. Wilson, στο βιβλίο του Luke and the Law, συμφωνεί ότι αυτή είναι η προτιμώμενη εξήγηση.

Είναι δύσκολο να βρεθεί μια εύλογη εξήγηση για την παράλειψη ενός τόσο μεγάλου μπλοκ συνεχούς υλικού. Η έννοια της σκόπιμης παράλειψης θα ήταν αρχικά πιο εύλογη αν τα περικόπια ήταν διάσπαρτα σε όλο τον Μάρκο, αλλά, όπως έχουν τα πράγματα, η τυχαία παράλειψη είναι η απλούστερη και πιο καθαρή εξήγηση. (Wilson 1984, σελ. 52)

Ωστόσο, ο Βέλγος μελετητής Frans Neirynck το 1990 περιέγραψε αυτή την εξήγηση ως «τώρα γενικά εγκαταλελειμμένη» - για καλό λόγο, όπως θα δούμε σύντομα.

Πρόταση #2: Ο Λουκάς αντιτάχθηκε στο τμήμα του Μάρκου που παρέλειψε.

Η άποψη ότι ο Λουκάς επέλεξε σκόπιμα να παραλείψει αυτό το υλικό είναι ευρύτερα αποδεκτή από τους μελετητές², αλλά υπάρχει λιγότερη συμφωνία σχετικά με τον λόγο για τις αντιρρήσεις του Λουκά. Εδώ είναι μερικοί λόγοι που βρήκα στη βιβλιογραφία.

Αποφυγή ζεύγους γεωτρήσεων — Μερικοί λόγιοι πιστεύουν ότι ο Λουκάς απλώς βρήκε αυτό το τμήμα του Μάρκου περιττό και μικρής αξίας. Η σίτιση των τεσσάρων χιλιάδων μοιάζει τόσο πολύ με τη σίτιση των πέντε χιλιάδων που πολλοί θεωρούν ότι είναι μια απλή παραλλαγή της ίδιας παράδοσης. Ο Ιησούς που περπατά στη θάλασσα και καταπνίγει την καταιγίδα (Μκ 6:45-52) θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί ως ένα διπλό της προηγούμενης ηρεμίας της θάλασσας από τον Ιησού (Μκ 4:35-41 / Λκ 8:22-25). Ωστόσο, αυτό το επιχείρημα δεν ισχύει πραγματικά για τα άλλα περικόπια.

Μια διαφορετική γεωγραφική εστίαση — Πολλοί έχουν παρατηρήσει ότι η παράλειψη του Λουκά εξαλείφει το ταξίδι του Ιησού από τη Γαλιλαία στην Τύρο (Μκ 7:24), τη Σιδώνα και τη Δεκάπολη (Μκ 7:31). Ομοίως, η αναφορά της Καισάρειας του Φιλίππου (Μκ 8:27) παραλείπεται από τον παράλληλο του Λουκά (Λκ 9:18-20), όπως και η επιστροφή του Ιησού στη Γαλιλαία (Μκ 9:30 / Λκ 9:43). Ο Joseph Fitzmyer, στο σχόλιό του για τον Λουκά, υποστηρίζει την άποψη ότι ο Λουκάς θέλει να αποφύγει αυτή την παράκαμψη στη χώρα των εθνικών:

Η απεικόνιση του Ιησού από τον [Λουκά] ως απασχολημένου με την Ιερουσαλήμ ως πόλη του πεπρωμένου και η ανησυχία του να μετακινήσει τον Ιησού αποφασιστικά προς αυτήν έχουν ως αποτέλεσμα την παράλειψη γεωγραφικών προσδιορισμών και ορισμένων επεισοδίων που εντοπίζονται ρητά στον Μάρκο. Εδώ η αρχή είναι πιθανώς η επιθυμία να μην αποσπαστεί η προσοχή του αναγνώστη από την Ιερουσαλήμ. Αυτός φαίνεται να είναι ο κύριος λόγος για τη Μεγάλη Παράλειψη³.... (σελ. 94)

Ο Λουκάς δεν αγνοεί σχεδόν καθόλου τους μαθητές ή τους οπαδούς του Ιησού σε περιοχές στα βόρεια της Γαλιλαίας... Αλλά αποφεύγει επιμελώς οποιαδήποτε αναφορά σε μια διακονία του Ιησού σε μια τέτοια περιοχή. (σελ. 166)

Η παράλειψη της σίτισης των τεσσάρων χιλιάδων θα μπορούσε επίσης να ταιριάζει σε αυτή τη θεωρία, αφού ο Μάρκος φαίνεται να σκοπεύει το πρώτο θαύμα σίτισης να στοχεύσει τους Εβραίους (εξ ου και τα δώδεκα καλάθια με τα υπολείμματα, που αντιπροσωπεύουν τις δώδεκα φυλές) και το δεύτερο να στοχεύσει τους Εθνικούς.

Θεολογικές αντιρρήσεις — Μερικοί μελετητές έχουν προτείνει ότι αυτές οι περικοπές του Μάρκου ήταν ασύμβατες με τη θεολογία του Λουκά. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό του Καναδού θεολόγου Michael Pettem, ο οποίος υποστήριξε σε μια εργασία του 1996 ότι ο Λουκάς πίστευε — σε αντίθεση με τον Μάρκο — ότι ο Μωσαϊκός νόμος παρέμενε σε ισχύ για τους Εβραίους. Επομένως, δεν μπορούσε να κρατήσει υλικό του Μάρκου στο οποίο ο Ιησούς φαινόταν να απορρίπτει τις εβραϊκές πρακτικές καθαριότητας (Μκ 7:1-23). Ωστόσο, ο Pettem αποτυγχάνει να εξηγήσει ικανοποιητικά γιατί έπρεπε να παραλειφθεί το υπόλοιπο υλικό και βασίζεται πάρα πολύ (κατά τη γνώμη μου) στη βεβαιότητά του ότι ο Λουκάς και οι Πράξεις μοιράζονται τον ίδιο συγγραφέα. (Βλ. Pettem 1996 στην παρακάτω βιβλιογραφία.)

Πολλοί μελετητές συνδυάζουν αρκετούς από αυτούς τους λόγους για να εξηγήσουν τα περικόπια που παραλείπονται ένα προς ένα. Ωστόσο, ο Wilson σωστά επισημαίνει πόσο απίθανο είναι σχεδόν κάθε περικόπιο στο οποίο αντιτίθεται ο Λουκάς για διάφορους λόγους να συμβαίνει μαζί με την ίδια σειρά.

Πρόταση #3: Ο Λουκάς παρέλειψε αυτό το μέρος του Μάρκου για δομικούς λόγους.

Σύμφωνα με τον αείμνηστο Γερμανό θεολόγο Hans Conzelmann, ο Λουκάς ήθελε το θαύμα της σίτισης να κορυφωθεί με τη μυστική αποκάλυψη ότι ο Ιησούς ήταν ο Μεσσίας. Επομένως, ήταν λογικό να συντομεύσουμε αυτό το τμήμα και να ρωτήσουμε τον Ιησού τον Πέτρο αμέσως μετά το τάισμα, «Ποιος λέει ο λαός ότι είμαι;» Ο Λουκάς προσπαθούσε επίσης να ξαναδουλέψει το Μεσσιανικό Μυστικό μοτίβο του Μάρκου σε μια στρατηγική δημοσίων σχέσεων από τον Ιησού για να διασφαλίσει ότι τα Πάθη θα πραγματοποιηθούν όπως προβλέπεται.

Είναι σαφές ότι η Σίτιση, η Εξομολόγηση, η Πρόβλεψη του Πάθους και η Μεταμόρφωση αποτελούν έναν πλήρη κύκλο, στον οποίο ο Λουκάς αποδίδει εξέχουσα λειτουργία σε όλο του το οικοδόμημα. Η γεωγραφική προσέγγιση αυτών των περιστατικών, όποια και αν είναι η αιτία τους, παράγει μια σειρά από χριστολογικές δηλώσεις τις οποίες ο Λουκάς εναρμονίζει τη μία με την άλλη αλλάζοντας τις πηγές του και εισάγοντας παραλλαγές μαρκανικών μοτίβων.

Στα συμφραζόμενα του Λουκά οι άνθρωποι είναι ίδιοι με εκείνους στο Τάισμα. Επομένως, τα λόγια στο εδάφιο 23 κ.ε. έρχονται σε έντονη αντίθεση με το ״glory״ που φάνηκε στο θαύμα, και με αυτόν τον τρόπο γίνεται σαφής η σωστή κατανόηση του θαύματος. Στον Μάρκο η διάκριση μεταξύ μαθητών και ανθρώπων φαίνεται να εξαρτάται από τη θεωρία του μυστικού, η οποία δεν υπάρχει σε αυτή τη μορφή για τον Λουκά. … Στο ix, 21 ο Λουκάς βασίζει την εντολή της μυστικότητας στο αναπόφευκτο του Πάθους, ενώ στον Μάρκο το μυστικό είναι θέμα θεμελιώδους αρχής. (Conzelmann 1982, σελ. 56)

Είναι όντως παράλειψη η Μεγάλη Παράλειψη;

Θα μας ωφελούσε να εξετάσουμε εν συντομία τα περικόπια που παραλείφθηκαν για να δούμε αν η υπόθεση ότι ο Λουκάς τα αγνόησε είναι σωστή. Εξάλλου, παρόλο που η γενική αφηγηματική δομή του Λουκά ακολουθεί τον Μάρκο, εξακολουθεί να μετατοπίζεται αρκετά γύρω από τη σειρά του υλικού του Μάρκου και να επαναδιατυπώνει ελεύθερα τα πράγματα όπως χρειάζεται. Στην πραγματικότητα, ένα άρθρο για το New Jerome Bible Commentary, ο προαναφερθείς Frans Neirynck έδειξε ότι μεγάλο μέρος αυτού του «παραλειφθέντος» υλικού θα μπορούσε να βρεθεί αλλού στον Λουκά, και βρήκα μερικά ακόμη παραδείγματα μόνος μου.

Mk 6.49-52 — Ο Ιησούς περπατά στη θάλασσα
Όπως σημειώθηκε νωρίτερα, αυτή η περικοπή είναι κάπως περιττή, γιατί ο Λουκάς έχει ήδη συμπεριλάβει το προηγούμενο επεισόδιο ηρεμίας της λίμνης. Ωστόσο, ο Λουκάς δανείζεται τρία στοιχεία από αυτό το περικόπιο: (1) την αναφορά της Βηθσαϊδά, την οποία ο Λουκάς μεταφέρει στην ιστορία του τροφίματος στο 9:10, (2) τον Ιησού που ανεβαίνει σε ένα βουνό για να προσευχηθεί, η οποία εμφανίζεται τώρα στο Λκ 6:12, και (3) τον Ιησού που μπερδεύεται με φάντασμα από τους μαθητές του, κάτι που συμβαίνει στο Λκ 24:36-39.

Μκ 7.1-23 — Οι παραδόσεις των πρεσβυτέρων
Δύο στοιχεία από αυτό το απόσπασμα εμφανίζονται αλλού στον Λουκά. Πρώτον, η παρατήρηση των Φαρισαίων ότι οι μαθητές δεν πλένουν τα χέρια τους βρίσκεται στο Λκ 11:37-38, όπου ένας Φαρισαίος παρατηρεί ότι ο Ιησούς δεν πλένει τα χέρια του. Δεύτερον, η διδασκαλία του Ιησού ότι το κακό προέρχεται από μέσα από τον άνθρωπο, και όχι από έξω, εμφανίζεται στο Λκ 6:45.

Μκ 7:24-30 — Η θεραπεία της κόρης της Συροφοίνισσας

Όπως επεσήμανα σε προηγούμενο άρθρο, η συστέγαση της πείνας, των σκύλων και της κατανάλωσης ψίχουλων από το τραπέζι βρίσκει το δρόμο της στην παραβολή του Λουκά για τον Λάζαρο και τον πλούσιο, η οποία εκφράζει καλύτερα την οπτική του Λουκά για τις σχέσεις Εβραίων-Εθνικών. Το μοτίβο της γυναίκας που επιστρέφει για να βρει το παιδί της θεραπευμένο εξ αποστάσεως εφαρμόζεται στη θεραπεία του υπηρέτη του εκατόνταρχου (Λκ 7:10). Και η Elizabeth Dowling υποστηρίζει ότι ο Σαμαρείτης λεπρός του Λουκά (Λκ 17:11-19) προορίζεται να εκπληρώσει τον ίδιο ρόλο διέλευσης ορίων με τη Συροφοίνισσα του Μάρκου. (Dowling 2013, σελ. 196-197)

Μκ 8:11-13 — Κανένα σημείο για αυτή τη γενιά
Η απαίτηση των Φαρισαίων για ένα σημείο από τον ουρανό για να δοκιμάσει τον Ιησού χρησιμοποιείται από τον Λουκά στα εδάφια 11:16 και 11:53-54. Η απάντηση του Ιησού ότι κανένα σημείο δεν θα δοθεί σε αυτή τη γενιά μετατρέπεται στη διδασκαλία του Λουκά για το «σημείο του Ιωνά» στο 11:29.

Μκ. 8:14-21 — Το προζύμι των Φαρισαίων και του Ηρώδη
Αυτή η περικοπή σίγουρα επαναχρησιμοποιήθηκε από τον Λουκά στην αναφορά του για το προζύμι των Φαρισαίων στο 12:1.

Μκ 6:53-56, 7:31-37 και 8:22-26 — Θεραπεύοντας τους αρρώστους, τους κωφάλαλους και τους τυφλούς
Κατά τη γνώμη μου, ο Λουκάς έχει συμπυκνώσει όλες αυτές τις ιστορίες θαυμάτων σε μια συντομότερη αναφορά του Ιησού που θεραπεύει τους αρρώστους και δίνει όραση στους τυφλούς στο 7:21-22.

Είμαι πεπεισμένος από αυτά τα παραδείγματα ότι το μεγαλύτερο μέρος του υλικού του Μάρκου στη λεγόμενη Μεγάλη Παράλειψη δεν παραλείφθηκε τελικά από τον Λουκά. Κατά την άποψή μου, αυτό αποκλείει τη θεωρία του Streeter για ένα ελαττωματικό χειρόγραφο και θέτει υπό αμφισβήτηση ορισμένες από τις άλλες εξηγήσεις. Η προσέγγιση του Conzelmann, μάλλον, φαίνεται η πιο πιθανή να είναι σωστή. Εν ολίγοις, ο Λουκάς ήθελε να συνδέσει τις μυστικές διδασκαλίες του Ιησού για τα Πάθη με τα δημόσια θαύματά του, τα οποία απαιτούσαν την παράλειψη ενός τμήματος του Μάρκου. Ωστόσο, επαναχρησιμοποίησε όσο περισσότερο από αυτό το υλικό μπορούσε σε άλλα μέρη του Ευαγγελίου του.

-------------------
Υποσημειώσεις

1. Σε αυτή την υποθετική πρώιμη εκδοχή του Μάρκου δίνεται συχνά ο τίτλος Ur-Markus. Η θεωρία ότι ο Λουκάς χρησιμοποίησε μια παλαιότερη έκδοση του Μάρκου πιστώνεται γενικά στον Bussmann, Synoptische Studien (3 τόμοι, 1925–31). Αυτό το βιβλίο δεν είναι διαθέσιμο σε μένα.
2. Αυτή η άποψη πιστώνεται γενικά στον Vincent Taylor, Behind the Third Gospel: A Study of the Proto-Luke Hypothesis, 1926. Αυτό το βιβλίο δεν είναι διαθέσιμο σε μένα.
3. Δεν ξέρω γιατί ο Fitzmyer επιμένει να το αποκαλεί «Μεγάλη Παράλειψη», κάτι που κανείς άλλος δεν κάνει.

Βιβλιογραφία

• B.H. Streeter, The Four Gospels: A Study of Origins, Treating of the Manuscript Tradition, Sources, Authorship, & Dates, 1924.
• S.G. Wilson, Ο Λουκάς και ο Νόμος, 1984.
• Τζόζεφ Α. Φιτζμάιερ, Το Ευαγγέλιο κατά Λουκάν Α ́-Θ ́, 1982.
• Michael Pettem, «Η Μεγάλη Παράλειψη του Λουκά και η Άποψή του για το Νόμο», NTS 42, 1996.
• Frans Neirynck, "Synoptic Problem", στο The New Jerome Bible Commentary, 1990.
• Hans Conzelmann, Η Θεολογία του Αγίου Λουκά, 1982.
• Elizabeth V. Dowling, "To the Ends of the Earth: Attitudes to Gentiles in Luke-Acts", στο Attitudes to Gentiles in Ancient Judaism and Early Christianity, 2013.

«Ιερές» ασυναρτησίες και μπουρδολογίες ΜΕΡΟΣ 29o

Ο παραλογισμός στη Βίβλο

Έχω χαρακτηρίσει αποσπάσματα παράλογα είτε επειδή φαίνονται παράλογα (γελοία ή παράλογα) είτε επειδή είναι απλά αστεία. Για παράδειγμα, η ιστορία για τον Σαμψών και τις 300 αλεπούδες στους Κριτές 15.4 είναι παράλογη (και αστεία), ενώ το ολόκληρη η πόλη που ζητά από τον Ιησού να φύγει στο Κατά Ματθαίον 8.34 αφού σκότωσε 2000 γουρούνια είναι απλά αστείο.

Ρωμαίους

1. Οι άθεοι έχουν σκοτεινές και ανόητες καρδιές. 1:21
2. Ο Θεός θα κρίνει τα μυστικά των ανθρώπων χρησιμοποιώντας το ευαγγέλιο του Παύλου. 2:16
3. «Αν είσαι παραβάτης του νόμου, η περιτομή σου γίνεται ακροβυστία».
4. Εάν κάνετε περιτομή και παραβιάσετε το νόμο, η ακροποσθία σας θα μεγαλώσει ξανά. 2:25
5. Ο Παύλος κάνει την πολύ καλή ερώτηση: «Υπάρχει αδικία που παίρνει εκδίκηση [πάνω σε αθώους ανθρώπους];» Η Η προφανής απάντηση σε αυτό είναι, ναι. Στη συνέχεια, ο Παύλος προσθέτει γρήγορα: «Μιλάω ως άντρας». Τι άλλο θα μπορούσε να μιλήσει; Ένας γάιδαρος ή ένας Ο Θεός, ίσως; 3:5
6. Ο Παύλος λέει ότι ο Αβραάμ χρειαζόταν τη βοήθεια του Θεού για να γίνει πατέρας του Ισαάκ όταν ήταν 100 ετών. Αλλά ο Αβραάμ, όταν ήταν ακόμη μεγαλύτερος, κατάφερε να αποκτήσει άλλα έξι παιδιά με μια νέα σύζυγο χωρίς καμία θεϊκή βοήθεια (Γένεση 21:2, 25:1-2). 4:19
7. Οι ένοχοι «δικαιώνονται» και «σώζονται από την οργή» με το αίμα ενός αθώου θύματος. 5:9
8. «Αν... συμφιλιωθήκαμε με τον Θεό με τον θάνατο του Υιού του», τότε ο Θεός είναι πραγματικά ένα τέρας. 5:10
9. Ο Θεός τιμωρεί τους πάντες για την αμαρτία κάποιου άλλου. Στη συνέχεια τους σώζει σκοτώνοντας ένα αθώο θύμα. 5:12
10. Ο Θεός έδωσε το νόμο έτσι ώστε «να αφθονεί το αμάρτημα». 5:20
11. Δεν υπάρχει τίποτα καλό στον Παύλο. 7:18
12. «Αυτοί που είναι στη σάρκα δεν μπορούν να ευαρεστήσουν τον Θεό». 8:8
13. Αν ο Χριστός είναι μέσα σας, το σώμα είναι νεκρό. 8:10
14. Ο Θεός μεσολαβεί στον Θεό μιλώντας στον εαυτό του, και μερικές φορές ακόμη και διαφωνώντας μαζί του. 8:27
15. «Όλα συνεργούν προς το αγαθό σε εκείνους που αγαπούν τον Θεό».
16. Ένα από τα μεγαλύτερα και πιο παράλογα ψέματα σε όλη τη Γραφή. 8:28
17. Αν είσαι παιδί της σάρκας, δεν είσαι ο σπόρος του Θεού. Ό,τι κι αν είναι αυτό. 9:8
18. Ο Παύλος λέει ότι όλοι, ακόμη και στην εποχή του, είχαν κηρυχθεί το ευαγγέλιο σε αυτούς. Ακόμα και οι ιθαγενείς Αμερικανοί, οι Ασιάτες, Νησιώτες του Ειρηνικού; 10:18
19. «Η σωτηρία ήρθε στα έθνη, για να τους παρακινήσει [τους Ιουδαίους] σε ζηλοτυπία». 11:11
20. «Αυτή είναι η διαθήκη μου προς αυτούς, [τους Ιουδαίους], όταν αφαιρέσω τις αμαρτίες τους».
21. Κάποια μέρα ο Θεός θα αφαιρέσει όλες τις εβραϊκές αμαρτίες. 11:27
22. «Όσον αφορά το ευαγγέλιο, είναι εχθροί για χάρη σας, αλλά όσον αφορά την εκλογή, Είναι αγαπητοί για χάρη του Πατέρα».
23. Οι Εβραίοι είναι εχθροί των Χριστιανών, αλλά ο Θεός τους αγαπά για χάρη των προγόνων τους. 11:28
24. Οι εθνικοί ήταν άπιστοι, αλλά τώρα οι Εβραίοι είναι οι άπιστοι και ο Θεός σώζει τους εθνικούς μέσω της εβραϊκής απιστίας. Είναι όλα μέρος του Το σχέδιο του Θεού. 11:30
25. Οι άπιστοι Εβραίοι θα λάβουν έλεος μέσω του ελέους των πιστών. 11:31
26. «Ο Θεός ολοκλήρωσε όλους αυτούς [τους Ιουδαίους] στην απιστία, για να ελεήσει όλους».11:32 
27. «Οι άρχοντες δεν είναι τρόμος για τα καλά έργα, αλλά για τα κακά».
28. Αν συμπεριφέρεστε σωστά, κανένας βασιλιάς ή κυβέρνηση δεν θα σας κακομεταχειριστεί. 13:3
29. Είναι λάθος να δανειζόμαστε χρήματα. 13:8
30. «Αν υπάρχει άλλη εντολή...»
31. Ο Παύλος προσπαθεί να απαριθμήσει τις Δέκα Εντολές, αλλά κατέληξε μόνο σε πέντε (τις καλές κοσμικές ανθρωπιστικές). Λοιπόν, ούτε ο Ιησούς μπορούσε να τα απαριθμήσει όλα. (Ματ 19:17-19) 13:9
32. Μόνο οι λαπάδες είναι χορτοφάγοι. 14:2 (2136)

Η ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΒΡΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΔΟΓΜΑ

Το θρησκευτικό πνεύμα της χριστιανικής γραμματείας σε συνδυασμό με την αναμφισβήτητη επιρροή της γλώσσας στον ψυχισμό του ανθρώπου, οδηγεί στην αλλοίωση, ή ολοκληρωτική διαστρέβλωση του εννοιολογικού τους περιεχομένου, καθώς άνευ αναφοράς στον Θεό τους, καταντούν κενές νοήματος στη συνήθη χρήση τους έως σήμερα.

Ακολουθούν ως παραδείγματα, ορισμένες από τις λέξεις αυτές με αντιπαραβολή της προτέρας Αρχαιοελληνικής και νεώτερης χριστιανικής-εβραϊκής σημασίας τους.

Αγάπη: Στα αρχαία ελληνικά, εκ του «άγαμαι» και του ποιητικού τύπου του «αγάζομαι» (=θαυμάζω, παραξενεύομαι). Στη χριστιανική-εβραϊκή γραμματεία έλαβε την έννοια, όχι μόνον της αντιθέσεως προς το μίσος, αλλά και της φιλότητος, υπό την σκέπη όμως του Θεού, κατά τους βιβλικούς συγγραφείς.

Άγγελος: Στα αρχαία ελληνικά, αυτός που κομίζει μήνυμα, ο αγγελιαφόρος. Στον Χριστιανισμό (αλλά και στον Ιουδαϊσμό και στο Ισλάμ), οι άγγελοι είναι υπερκόσμια όντα, μέσω των οποίων ο Γιαχβέ κάνει γνωστή την βουλή του στους θνητούς.

Αγιότητα: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε την αγνότητα, ενίοτε όμως σήμαινε και τη μιαρότητα. Περαιτέρω έλαβε τη σημασία της αφιερώσεως στον Θεό.

Αδελφοσύνη: Παράγεται εκ του «αδελφός» (ο προερχόμενος από την ίδια μήτρα -δελφύς=μήτρα). Έφθασε να σημαίνει την «εν Πνεύματι Αγίω» αποκλειστικά αδελφική σχέση όλων των θνητών εχόντων ως πατέρα τον Θεό.

Αιωνιότητα: Στα αρχαία ελληνικά, η λέξη ήταν δηλωτική του μεγάλου χρονικού διαστήματος, της εποχής ή της ηλικίας, ανάλογα με την περίπτωση χρήσεώς της. Η σημασία της στο χριστιανικό-εβραϊκό λεξιλόγιο είναι αυτή της ατελεύτητης ζωής στην υπερκόσμια διάσταση του Γιαχβέ.

Αλήθεια: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε το μη αποκεκρυμμένο, την πραγματικότητα. Και μόνο η θεολογική αναφορά στον Θεό ως απόλυτη «Αλήθεια» υστερεί ως προς την αποδεικτική πλευρά, καθώς η υφή της έννοιας «αλήθεια» {α-λήθω=λανθάνω} προϋποθέτει τη σαφή και αντικειμενική απόδειξη.

Αμαρτία: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε την αποτυχία, την αστοχία. Ο όρος σημαίνει πλέον την κακοπραγία που αντιβαίνει στην όποια Θεία Βούληση του Γιαχβέ.

Αρετή: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε την παλικαριά, την γενναιότητα. Η χριστιανική-εβραϊκή της έννοια, είναι η συμμόρφωση με όσα εντέλλεται ο Θεός.

Δαίμονας: Στα αρχαία ελληνικά, η Θεότητα. Η αρνητική σημασία της λέξεως σήμερα, συνίσταται στην ταύτισή της με το κακό πνεύμα. Δαίμονες επίσης ονομάζονταν και οι ψυχές των ανθρώπων, που αποτελούσαν τον συνδετικό κρίκο μεταξύ Θεών και θνητών.

Διάβολος: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε τον συκοφάντη, τον ψευδώς κατηγορών. Η προσωποποίησή του και η σημασία που έλαβε έκτοτε, δεν χρήζουν σχολιασμού.

Δόγμα: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε τη γνώμη, την απόφαση, το ψήφισμα. Στο χριστιανικό-εβραϊκό λεξιλόγιο η λέξη σημαίνει την μη επιδεχόμενη αμφισβήτηση της αυθεντικής θεωρίας περί Θεού.

Εκκλησία: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε τη συνέλευση του δήμου. Έχει πλέον την έννοια του συνόλου των πιστών στον χριστιανικό Θεό Γιαχβέ-Χριστό

Ελπίδα: Στα αρχαία ελληνικά, η προσδοκία, η αναμονή. Η αναφορά της ελπίδας στον Θεό, την κατατάσσει μεταξύ των τριών βασικών χριστιανικών- εβραϊκών αρετών (πίστη, ελπίδα, αγάπη).

Ευλογία: Στα αρχαία ελληνικά, ο έπαινος, το εγκώμιο. Σήμερα έφθασε να σημαίνει την ιερατική ευχή και την θεϊκή τύχη, έγκριση, βοήθεια ή ανταμοιβή από τον Γιαχβέ-Χριστό.

Εωσφόρος: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε τον φωτοδότη, αυτόν που φέρει την αυγή της ημέρας. Ήταν προσωνύμιο του θεού Απόλλωνα. Το μίσος κατά του Ελληνισμού υπήρξε η αίτια ταυτίσεώς του με τον Σατανά. 

Θεός: Στα αρχαία ελληνικά, σύμφωνα με τον Πλάτωνα, η λέξη προκύπτει εκ του ρήματος «Θέω»* (δράμω, σπεύδω, τρέχω). Η ετυμολογία της λέξεως, φανερώνει την ανθρωπομορφική, περί Θεών, αντίληψη των αρχαίων Ελλήνων. Κατόπιν, «Θεός» εκλήθη το εξωσυμπαντικό-υπερκόσμιο ον (Γιαχβέ), που κατά τη σημιτική αντίληψη εξουσιάζει τον κόσμο. * Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο («Ευτέρπη», 52) η λέξη προκύπτει από το ρήμα «τίθημι» «θεοὺς δὲ προσωνόμασαν σφέας ἀπὸ τοῦ τοιούτου, ὅτι κόσμῳ θέντες τὰ πάντα πρήγματα καὶ πάσας νομὰς εἶχον»

Κοινωνία: Στα αρχαία ελληνικά, η συναναστροφή, η επικοινωνία. Οι συγγραφείς της εβραϊκής εκκλησίας περιορίζουν την αρχική ευρύτητα αυτής της έννοιας στη σχέση μεταξύ πιστού-Θεού και πιστών μεταξύ των.

Κόλαση: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε την τιμωρία. Ο αρχαίος αυτός δικανικός όρος, έφθασε να σημαίνει τον τόπο ή την μέθοδο τιμωρίας των μη υπάκουων στον Γιαχβέ-Χριστό, μετά τον θάνατό τους.

Λόγος: Η λέξη ήταν πολυσήμαντη. Η κύρια έννοιά της, ωστόσο, είναι αυτή του νόμου λειτουργίας του σύμπαντος. Στη χριστιανική-εβραϊκή θεολογία σημαίνει αφ’ ενός τον νόμο δημιουργίας του σύμπαντος (τον Λόγο του Θεού ως ενσάρκωση του οποίου φέρεται ο Χριστός-Γιαχβέ, ως ενδιάθετος Λόγος) κι αφ’ ετέρου τον προφορικό ή γραπτό λόγο των βιβλικών προσώπων και συγγραμμάτων.

Πίστη: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε την αξιοπιστία, την εμπιστοσύνη. Στη θρησκευτική Χριστιανική-Εβραϊκή της χρήση, η έννοια επιτείνεται με την αποδοχή του Θεού ως απολύτου κυρίου και την υποταγή σ’ αυτόν.

Πνεύμα: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε το φύσημα, την πνοή, την αναπνοή. Στη φιλοσοφία εφέρετο ενίστε και ως το ανώτερο μέρος της ψυχής ως κάτι κεχωρισμένο απ’ αυτήν. Στην θρησκευτική Χριστιανική-Εβραϊκή χρήση, σημαίνει το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος ως ομοούσιο με τα δύο άλλα και ουσιαστικά την ψυχή του κάθε ανθρώπου. Ασχολίαστο κι αυτό!!!

Σωτηρία: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε τη διάσωση από κίνδυνο. Στο Χριστιανικό-Εβραϊκό λεξιλόγιο σημαίνει τη λύτρωση από τα διαβολικά δεσμά του κόσμου και την διά της υπακοής στον Θεό αποφυγή της Κολάσεως.

Χάρη: Στα αρχαία ελληνικά, σήμαινε την εύνοια, τη γοητεία, το θέλγητρο, την αίγλη. Στο χριστιανικό-εβραϊκό λεξιλόγιο ως γνώρισμα του Θεού και των αγίων, απαντά με την πρώτη σημασία, καθώς οι υπόλοιπες απαγορεύονται.

Οι αλλαγές των νοημάτων στα παραπάνω λήμματα είναι έκδηλες και αναμφισβήτητες. Η βασικότερη συνέπεια αυτών, δεν είναι μόνο οι παρανοήσεις στη χρήση λέξεων σαν αυτές, αλλά κυρίως η αποκοπή των χρηστών της ελληνικής γλώσσας από τις γενετικές απαρχές της. Συνεπώς το επιχείρημα ότι η συγγραφή της Βίβλου (από τους 72 Εβραίους) και της πατερικής γραμματείας στα ελληνικά, έσωσε και τη γλώσσα μας από αφανισμό είναι μάλλον αδόκιμο. Ακριβέστερο θα ήταν, εάν ελέγετο ότι ο Χριστιανισμός-Εβραϊσμός της Ανατολής παρήλλαξε ή διαστρέβλωσε εσκεμμένα το νόημα των λέξεων, δίδοντας σ’ αυτές άλλο περιεχόμενο, αυτό που συνέφερε στο δόγμα με ταυτόχρονη καταστροφή της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας

ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ - Χριστιανισμός 2 ασύμβατες έννοιες

Το εκπονηθέν υπό του παλατίου και λανσαρηθέν υπό του Μεταξά ιδεολόγημα περί του Ελληνοχριστανικού ιδεώδους αποτελεί παρά ΦΥΣΙ ΣΥΖΕΥΞΙΝ...

ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ:

ΑΙΣΧΥΛΟΣ

ΟΥΚ ΕΙΘΙΣΤΑΙ ΤΟΙΣ ΕΛΛΗΣΙ ΠΡΟΣΚΥΝΕΕΙΝ

[Δεν συνηθίζεται στους Έλληνες να προσκυνούν...]

Η στάση του ανθρώπινου σώματος δεν είναι βιολογικά ουδέτερη.

Φέρει εντός της συμβολισμούς ύπαρξης, πως στέκεσαι στον κόσμο, έτσι τον αντιλαμβάνεσαι.

Η ορθότητα δεν είναι απλώς σωματική είναι οντολογική.

Αντίθετα, η υποταγή, όταν ενσωματώνεται σωματικά, γονυκλισία, προσκύνημα, σκυμμένος αυχένας, αποκτά κοσμοθεωρητικό περιεχόμενο.

Στην Ελληνική παράδοση, το ορθό ανάστημα υπήρξε βάση για μια κοσμοθέαση που θέτει τον άνθρωπο δίπλα στον κόσμο, όχι κάτω απ’ αυτόν.

Οι Έλληνες στέκονται όρθιοι απέναντι στα φαινόμενα, παρατηρούν και ερμηνεύουν δεν ικετεύουν.

Μαρτυρίες της Ορθότητας στην Αρχαία Γραμματεία...

Ο Δημοσθένης στον λόγο του Περί της Παραπρεσβείας δηλώνει ρητά...

«Προσκυνείν ώσπερ έν τοίς βαρβάροις»

Μτφρ... Το προσκύνημα αρμόζει στους βαρβάρους.

Ο Θέογνις καταδικάζει ακόμα και την κλίση της κεφαλής ως σημάδι δουλοπρέπειας:

«Ού ποτέ δουλική κεφαλή ιθεία πέφυκεν…»

Ο Ιάμβλιχος σημειώνει ότι οι Πυθαγόρειοι απείχαν από ικεσίες, δεήσεις και χαμερπείς στάσεις, διότι τις θεωρούσαν ανελεύθερες και άνανδρες.

Αυτή η στάση είναι συγκεκριμένη, σωματική, πολιτισμικά κωδικοποιημένη. Ο άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος να σκύβει ούτε απέναντι σε θεούς.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ:

[Από την Ενσώματη Ελευθερία στην εσωτερικευμένη Κόλαση...]

Η εμφάνιση του Χριστιανισμού επιφέρει ένα ριζικό υπαρξιακό αναπροσανατολισμό, ο άνθρωπος δεν στέκεται πια όρθιος απέναντι στη ζωή, αλλά γονατίζει μπροστά στην παντοδυναμία ενός Θεού.

Το σώμα γίνεται φορέας ταπείνωσης, όχι γνώσης.

Αυτό συνοδεύεται από μια βαθύτερη μετατόπιση.

Ο κόσμος θεωρείται πια χωροχρονική κόλαση.

Η ζωή είναι ένας ποταπός δοκιμαστικός σταθμός, μια αυτοτιμωρία για το προπατορικό αμάρτημα.

Μέσα σ’ αυτό το σκοτεινό πλαίσιο, ο άνθρωπος καλείται να σκύψει, να σιωπήσει, να υπομείνει...

Γιατί;

Διότι υπάρχει υπόσχεση ότι η αληθινή δικαίωση θα έρθει μετά τον θάνατο.

Ο παράδεισος γίνεται ηθικό καταφύγιο, δικαιολόγηση της κοσμικής αδικίας.

-Αντί να επαναστατεί, ο άνθρωπος συνηθίζει την αδικία.

-Αντί να δρά, μαθαίνει να ελπίζει.

-Αντί να ορθώνεται, γονατίζει.

-Η κόλαση δεν βρίσκεται πια στη φαντασία. Βρίσκεται εδώ, στη ζωή, και πρέπει να την αντέξεις ταπεινά, για να κερδίσεις τον άλλο κόσμο.

-Αυτό δεν είναι πια πολιτισμός ορθίων ανθρώπων, αλλά οικοδόμημα σκυμμένων υπάρξεων.

-Ο άνθρωπος υπάκουος υπάλληλος της μεταθανάτιας επιβράβευσης, έτσι και οι κοινωνίες μετατρέπονται από συμμετοχικές, σε εξαρτημένες.

Από παρατηρητές, σε προσμένοντες.

Από δημιουργούς κόσμων, σε καταναλωτές ελπίδας.

Το οντολογικό πρότυπο αλλάζει, ο ορθός άνθρωπος δεν έχει θέση στη νέα μεταφυσική τάξη πραγμάτων.

Αυτό που ζητείται είναι υπακοή, όχι αλήθεια, πίστη, όχι κατανόηση.

Από παρατηρητές, σε προσμένοντες.

Από δημιουργούς κόσμων, σε καταναλωτές ελπίδας.

Το οντολογικό πρότυπο αλλάζει, ο ορθός άνθρωπος δεν έχει θέση στη νέα μεταφυσική τάξη πραγμάτων.

Αυτό που ζητείται είναι υπακοή, όχι αλήθεια, πίστη, όχι κατανόηση.

ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ: ΔΥΟ ΞΕΝΟΙ

Τελευταίως (όχι και πολύ τελευταίως δηλαδή) επιχειρείται μια προσπάθεια να αποδειχθεί ότι υπάρχει ένας πολιτισμός ο οποίος , εντελώς αυθαίρετα και προσβλητικά, ονομάστηκε "ελληνοχριστιανικός". Παρόμοια τέτοια αφηγήματα δημιουργήθηκαν κατά καιρούς με σκοπό να εξωραΐσουν σκοτεινές διαδρομές (βλέπε "ελληνορωμαϊκός" πολιτισμός)

Το αφήγημα που ονομάζεται ελληνοχριστιανικός πολιτισμός εξυπηρέτησε κατά καιρούς διάφορες πλευρές αλλά ποτέ δεν αποδείχθηκε ότι ισχύει επειδή απλώς δεν υπάρχει καμία απόδειξη.

Είναι βεβαίως γεγονός ότι η νέα θρησκεία είχε ανάγκη να στηριχτεί φιλοσοφικά ώστε να μπορέσει να θεολογήσει και αργότερα να δημιουργήσει δόγμα. Έτσι προσέφυγε στην ανεξάντλητη Ελληνική δεξαμενή γνώσης την οποία και κατέκλεψε με δύο τρόπους: Πρώτα απ όλα τα στελέχη της νέας θρησκείας ήταν ελληνοθρεμένα και αυτομόλησαν προς το "εξ ανατολών φως". Ύστερα οι πάντες επιδόθηκαν σε μια άνευ προηγουμένου λογοκλοπή των κειμένων, των θέσεων και των συλλογισμών των Ελλήνων ενσωματώνοντας στα βιβλία τους είτε αυτούσια, είτε παραποιημένα είτε και εντελώς πλαστά κείμενα. (π.χ οι επιστολές μεταξύ Παύλου και Σενέκα!!!). Δεν μπορείς να μην τους κατηγορήσεις για όλα αυτά: Η παλαιά διαθήκη ήταν αρκετή για τους λαούς της ερήμου αλλά δεν θα είχε κανένα έρεισμα από μόνη της σε λαούς μπολιασμένους με την Φιλοσοφική και ορθολογική Σκέψη.

Σ' αυτά τα πλαίσια του συγκερασμού δεν είναι λίγοι εκείνοι που ισχυρίζονται ότι ο Θείος Σωκράτης προανήγγειλε την έλευση του Ιησού χωρίς όμως να μπορούν να πουν που και τι διάβασαν ώστε να υποστηρίζουν κάτι τέτοιο. Κατά διαστήματα βέβαια βλέπουμε κάποιες διάτρητες απόπειρες εμφάνισης αποσπασμάτων αλλά μάταια.. Όποιος έχει διαβάσει την Ελληνική γραμματεία ξέρει καλά πως δεν υπάρχει καμία τέτοια προδρομική αναφορά!

ΔΕΣ: Η θεωρία περί των προαγγέλων του Ιησού και οι πηγές των υποστηρικτών της

Καθώς οι Χριστιανοί αρχικά υπέστησαν πράγματι διωγμούς και βασανιστήρια (στα πλαίσια μιας αυτοκρατορίας με αμφιλεγόμενη πορεία πολιτισμού τουλάχιστον προς το τέλος της) ορκίστηκαν εκδίκηση και την πήραν. Μέσα στην πορεία της Ιστορίας ισοπέδωσαν τον Ελληνισμό αλλά και όλους τους άλλους πολιτισμούς που βρέθηκαν στον δρόμο τους. Επιβλήθηκαν δια πυρός και σιδήρου, έκλεισαν τις φιλοσοφικές σχολές, απαγόρευσαν επί ποινή θανάτου τους ολυμπιακούς αγώνες, έκαψαν βιβλία και βιβλιοθήκες, επέβαλαν νηπιοβαπτισμό, αντικατέστησαν κρατικές λειτουργίες με μυστήρια της εκκλησίας τους, εξέμεσαν βρωμερούς αφορισμούς εναντίων των Ελλήνων, τους συκοφάντησαν με θράσος σαν ειδωλολάτρες, ισοπέδωσαν ιερά, ακρωτηρίασαν έργα τέχνης, εξαπέλυσαν διωγμούς, δημιούργησαν ιερά εξέταση, έκαψαν "μάγισσες", εκχριστιάνισαν μακρινούς περήφανους λαούς και τους έβαλαν στα γόνατα, καθυστέρησαν την εξέλιξη του πολιτισμού.

Αυτή λοιπόν η νέα θρησκεία είχε τους θεωρητικούς της. Τον Αθανάσιο, τον Βασίλειο, τον Χρυσόστομο(!) και άλλους. Κάποιους εξ αυτών τους φορτωθήκαμε ως προστάτες των γραμμάτων. Ένας λαός ο οποίος επινόησε τα "γράμματα" αναγκάστηκε ταπεινωμένος να αποδεχτεί τους τρεις ιεράρχες ως προστάτες τους. Κάτι σαν το σύνδρομο της Στοκχόλμης δηλαδή.

Για όλα όσα είπαμε ακόμα και κάποιος που θα θελήσει να ερευνήσει επιπόλαια θα βρει πλήθος πηγών και αποδείξεων. Αν θελήσει δε ας συγκεντρώσει μια ανθολογία ύβρεων των "πατέρων" οι οποίοι μας "καθοδηγούσαν" επί δυο χιλιάδες χρόνια στο δρόμο της αγάπης και της πνευματικής ανύψωσης. Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα, από τα πλέον ήπια με το οποίο, με παραληρηματικό λόγο, μας λούζει ο αγαθός παππούλης ο αγιο-Βασίλης:

"Μη δειλιάζετε από των ελληνικών πιθανολογημάτων… τα οποία είναι σκέτα ξύλα, μάλλον δε δάδες που απώλεσαν και του δαυλού την ζωντάνια και του ξύλου την ισχύ, μη έχοντας δε ούτε και του πυρός την φωτεινότητα, αλλά σαν δάδες καπνίζουσσες καταμελανώνουν και σπιλώνουν όσους τα πιάνουν και φέρνουν δάκρυα στα μάτια όσων τα πλησιάζουν. Έτσι και (των Ελλήνων) η ψευδώνυμος γνώση σε όσους την χρησιμοποιούν» Εις Προφήτην Ησαΐαν Προοίμιον 7.196.3.

Όντως;
Είναι δυο κόσμοι διαφορετικοί;

Ο ΠΕΡΙΟΥΣΙΟΣ ΛΑΟΣ

Αγανάκτηση και οργή για την πειρατική, δολοφονική ενέργεια των Ισραηλινών, που όλο και πιο καθαρά λειτουργούν με την αλαζονία του στρατοκράτη που θεωρεί τον εαυτό του υπεράνω όλων και απαιτεί υποταγή στις απόψεις του, γράφοντας στα παλιά του παπούτσια διεθνείς συμβάσεις, ανθρώπινα δίκαιώματα, και Ο.Η.Ε.

Αυτά ήταν τα συναισθήματα όλων των τίμιων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο μετά το κτηνώδες και άνανδρο μακελειό των πάνοπλων Ισραηλινών κομάντος ενάντια σε άοπλους ακτιβιστές που μετέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια στην ταλαίπωρη Γάζα.

Ωσπου άκουσα στην τηλεόραση έναν Ισραηλινό στρατιώτη να αιτιολογεί την επιχείρηση και άρχισα να προβληματίζομαι. Ρε μπας και έχουν δίκιο, αναρωτήθηκα;

Τι είπε λοιπόν ο παληκαράς, απλά και αφοπλιστικά;

-Αντέδρασαν… Μας δυσκόλεψαν και αναγκαστήκαμε να αλλάξουμε τη μέθοδο της επιχείρησης μας.

Δηλαδή, ενώ έπλεαν σε διεθνή ύδατα μετέχοντας σε μια ειρηνική αποστολή, είδαν ξαφνικά να κατεβαίνουν από ελικόπτερα οπλισμένοι σαν αστακοί στρατιώτες και αντί να σκύψουν το κεφάλι, τόλμησαν να διαμαρτυρηθούν, να προβάλλουν κανόνες διεθνούς δικαίου και να αντισταθούν όσο μπορούσαν. Δεν δέχτηκαν την άνευ όρων υποταγή και αυτό έδωσε το δικαίωμα στους επιδρομείς να “αλλάξουν μέθοδο” και να δολοφονήσουν πάνω από 10 ανθρώπους.

Αυτά άκουσα και άρχισα να αναρωτιέμαι αν είναι δικαιολογημένη η αγανάκτηση του “πολιτισμένου” κόσμου. Γιατί; Μα διότι σχεδόν όλοι οι “πολιτισμένοι, αλλά και…πολλοί απολίτιστοι” λαοί είναι χριστιανοί ή μουσουλμάνοι. Ολοι αυτοί έχουν σαν ιερό βιβλίο την Παλαιά Διαθήκη των Εβραίων η οποία ως θεόπνευστος πρέπει να τηρείται κατά γράμμα.

Αν πάμε στο Δευτερονόμιο (Κ,10-16) θα δούμε ότι ο Κύριος των Ισραηλινών, αλλά και… δικός μας (για να μην ξεχνιόμαστε), δίνει οδηγίες και διατάσσει τον Ιησού του Ναυή:

“…Οταν πολιορκείς μια πόλη αλλοφύλων θα την καλέσεις να γίνει υποτελής σου
και να σε δουλεύει…Εαν αρνηθεί, τότε ο Κύριος θα σου την παραδώσει και θα
κατασφάξεις (εν στόματι μάχαιρας) όλους τους κατοικούντας αυτήν…”

Αυτό πολύ απλά είπε ο Ισραηλινός στρατιώτης. Δεν δέχτηκαν να μας υπηρετήσουν, δεν μας υπάκουσαν αδιαμαρτύρητα και φυσικά κάναμε αυτό που επιτάσσει ο Κύριος. Σκοτώσαμε! Και πάλι καλά που δεν τους καθαρίσαμε όλους όπως λέει ξεκάθαρα η Βίβλος.

Γιατί αγανακτούν λοιπόν χριστιανοί και μουσουλμάνοι; Δεν έχουν καταλάβει ακόμα ότι ο Χριστούλης της δήθεν αγάπης και ειρήνης λειτούργησε σαν Δούρειος Ιππος του σκληρού, μισαλλόδοξου, μικροπρεπούς και φοβικού θεού της Παλαιάς Διαθήκης των Εβραίων; Και ότι αποδεχόμενοι τη μυθολογία και τους προφήτες των Εβραίων σαν αναπόσπαστο τμήμα της θρησκείας τους, πρέπει αναγκαστικά να δεχτούν και τα θεϊκά δικαιώματα του “περιούσιου λαού”;

Οι Ισραηλίτες, δεκαετίες τώρα, δείχνουν καθαρά ότι λειτουργούν με τη βεβαιότητα αλλά και την ασφάλεια του λαού που έχει την άδεια από τον θεό του, να σφάζει, να βιαιοπραγεί και να καταπιέζει όσους δεν δέχονται τα δικά του σχέδια για “ζωτικό χώρο”, επέκταση και προοπτική παγκόσμιας επικράτησης στο μέλλον δια των όπλων ή της οικονομικής υποδούλωσης μέσω των Τραπεζών.

Και,τυπικά τουλάχιστον, πρέπει να έχουν την αποδοχή των λαών που προσεύχονται στους προφήτες τους, προσκυνούν το θεό τους και έχουν υποβιβάσει την ιστορία τους με την Εβραϊκή μυθολογία.

Και του δικού μας φυσικά, αφού η επικρατούσα θρησκεία στον τόπο μας είναι η Ορθόδοξη Χριστιανική. Η οποία παρ’όλο το μίσος και τη χολή κατά των Ελλήνων που περιέχει η Π.Δ. και παρ’όλη την καταστροφή και ισοπέδωση που υπέστη ο Ελληνικός Πολιτισμός από την εφαρμογή της, εξακολουθεί να τη θεωρεί ιερή και απαραβίαστη και να υποχρεώνει τους Ελληνες να τιμούν και να λατρεύουν όλους τους υβριστές και καταστροφείς του πολιτισμού τους.

Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν ότι, μπορεί εμείς ατομικά να αγανακτούμε για τα πέρα από κάθε λογική και κανόνα εγκλήματα των Ισραηλινών, η θρησκεία μας όμως όχι μόνο τα αποδέχεται αλλά και τα θεωρεί “εκ θεού εκπορευόμενα”, επομένως ευλογημένα!

Τι λένε άραγε πάνω σ’αυτό το θέμα οι εκπρόσωποι της;

Η πηγή Q ήταν κάτω από τη μύτη μας όλο αυτό το διάστημα; Ο Λουκάς, ο Ματθαίος και η Διδαχή

Σε αυτό το άρθρο, εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο στα σκοτεινά βάθη του Συνοπτικού Προβλήματος και ένας νέος ηθοποιός εμφανίζεται στη σκηνή: ένα αρχαίο έργο γνωστό ως Διδαχή ή Η Διδασκαλία των Αποστόλων. (Το όνομα συνήθως προφέρεται "did-a-key".) Αυτό ήταν ένα αρχαίο έγγραφο που περιείχε τόσο ηθικές διδασκαλίες όσο και οδηγίες για τη διεξαγωγή της εκκλησίας, και μπορεί κάλλιστα να χρονολογείται ήδη από τον πρώτο αιώνα. Περιέργως, η συνάφειά του με το Συνοπτικό Πρόβλημα έχει ως επί το πλείστον παραβλεφθεί μέχρι πρόσφατα. Θα υποθέσω, για χάρη της συζήτησης, μερικές από τις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξα σε προηγούμενα άρθρα, τα οποία θα συνοψίσω εδώ:

1. Είναι πρακτικά αδιαμφισβήτητο ότι ο Μάρκος ήταν το αρχαιότερο κανονικό Ευαγγέλιο και ότι τόσο ο Λουκάς όσο και ο Ματθαίος αντέγραψαν το μεγαλύτερο μέρος του Μάρκου στα δικά τους Ευαγγέλια. Εάν δεν είστε εξοικειωμένοι με το Συνοπτικό Πρόβλημα και την κριτική των πηγών, θα πρέπει να ξεκινήσετε με το άρθρο μου για την Εκδοτική Κόπωση στα Συνοπτικά.
2. Τα αποσπάσματα που μοιράζονται ο Λουκάς και ο Ματθαίος αλλά όχι ο Μάρκος (η «διπλή παράδοση») εξηγούνται συνήθως από μια υποθετική πηγή που ονομάζεται «Q» από την οποία αντέγραψαν και οι δύο. Μια μειοψηφία μελετητών προτείνει αντ' αυτού ότι ο Λουκάς αντέγραψε τον Ματθαίο ή ότι ο Ματθαίος αντέγραψε τον Λουκά. Αφού ανέλυσα ένα τέτοιο απόσπασμα (την Παραβολή των Ταλάντων/Λιρών), κατέληξα διστακτικά στο συμπέρασμα ότι η αντιγραφή του Ματθαίου από τον Λουκά ταίριαζε καλά με τα στοιχεία. Η εφαρμογή ήταν ακόμη καλύτερη αν υποθέταμε μια πρώιμη εκδοχή του Λουκά («Πρωτο-Λουκάς») που έμοιαζε με το Ευαγγέλιο του Μαρκίωνα.
3. Τα εδάφια στα οποία ο Λουκάς και ο Ματθαίος συμφωνούν εναντίον του Μάρκου συνήθως εξηγούνται από την επικάλυψη Mark-Q, αλλά αυτή η υπόθεση δεν είναι χωρίς προβλήματα. Το απόσπασμα που ανέλυσα (η Διαμάχη του Βεελζεβούλ), μια από τις πιο ενοχλητικές από αυτές τις «μικρές συμφωνίες», είναι επίσης εύκολα εξηγήσιμο αν ο Ματθαίος αντέγραψε τον Λουκά (ή τον Πρωτο-Λουκά).

Μέχρι στιγμής, η περιορισμένη εξερεύνηση του Συνοπτικού Προβλήματος δεν απαιτούσε την ύπαρξη του Q. Ωστόσο, μου ζήτησε να παραμερίσω την ευρέως διαδεδομένη υπόθεση (για την οποία δεν υπάρχουν πραγματικές αποδείξεις) ότι ο Ματθαίος γράφτηκε νωρίτερα από τον Λουκά και να είμαι ανοιχτός σε άλλες πιθανότητες.

Αν υπήρχε το Q, τι είδους έγγραφο θα ήταν;

Για δεκαετίες, οι μελετητές έχουν ασχοληθεί με την ανακατασκευή του Q σαν να ήταν ένα ενιαίο, συνεκτικό έγγραφο - παρόλο που κανένα τέτοιο έγγραφο δεν σώζεται ή δεν πιστοποιείται από κανέναν αρχαίο συγγραφέα. Επιπλέον, η ετικέτα θα μπορούσε εύκολα να εφαρμοστεί σε πολλά, μικρότερα έγγραφα. Αν και ο νόμος της φειδωλότητας υπονοεί ότι δεν χρειαζόμαστε καθόλου ένα Q αν ο Ματθαίος αντιγράφοντας τον Λουκά εξηγεί την κατάσταση των κειμένων των Ευαγγελίων μας, αν ένα έγγραφο που ταιριάζει στην περιγραφή έπεφτε στην αγκαλιά μας, προφανώς θα έπρεπε να προσπαθήσουμε να το ενσωματώσουμε στο Συνοπτικό Πρόβλημα. Η Διδαχή μπορεί να είναι ένα τέτοιο έγγραφο.

Η Διδαχή και η συνάφειά της

Η Διδαχή ήταν κάποτε γνωστή σε εμάς μόνο μέσω αναφορών αρχαίων χριστιανών συγγραφέων. Ωστόσο, ένα αντίγραφο ανακαλύφθηκε σε μια βιβλιοθήκη το 1873 και οι μελετητές σύντομα παρατήρησαν ότι είχε στενή αλληλογραφία με τον Λουκά και τον Ματθαίο. Ωστόσο, επειδή ορισμένα μέρη του εγγράφου υπονοούσαν μια μετα-Ευαγγελική χρονολόγηση, η σημασία του για το Συνοπτικό Πρόβλημα παραβλέφθηκε. Οι μελετητές υπέθεσαν ότι οι κειμενικοί παραλληλισμοί της Διδαχής προέκυψαν επειδή είτε είχε αντιγράψει τον Λουκά και τον Ματθαίο είτε είχε αντιγράψει μια κοινή πηγή που χρησιμοποιούσαν ο Λουκάς και ο Ματθαίος.

Η Διδαχή είναι ευρέως κατανοητό ότι είναι ένα σύνθετο κείμενο που έχει επεξεργαστεί και επεκταθεί αρκετές φορές. αλλά αυτό που ο μελετητής της Καινής Διαθήκης Alan Garrow διαπίστωσε πριν από μερικά χρόνια ήταν ότι μεγάλο μέρος του εγγράφου φαίνεται να προϋπήρχε των Ευαγγελίων μας (Garrow, 2004). Και αυτό σημαίνει ότι η ίδια η Διδαχή θα μπορούσε να είναι υποψήφια για το έγγραφο Q που λείπει. (Ή τουλάχιστον ένα από αυτά.)

Ο Garrow έχει μια εξαιρετική σειρά βίντεο στον ιστότοπό του που εξηγούν αυτήν την υπόθεση σε γενικές γραμμές, με ένα άρθρο ακαδημαϊκού περιοδικού που επίκειται. Θα ήθελα να αναλύσω ένα βασικό απόσπασμα και να δω τι μπορούμε να μάθουμε για τη σχέση μεταξύ του Λουκά, του Ματθαίου και της Διδαχής.

Η Επί του Όρους Ομιλία (ή Πεδιάδα)

Ένα μεγάλο μέρος της διπλής παράδοσης αποτελείται από τις διδασκαλίες που συνθέτουν την Επί του Όρους Ομιλία στο Κατά Ματθαίον και την Επί του Όρους Ομιλία στο Λουκά. Τα εδάφια για το να αγαπάς τους εχθρούς σου (Λουκάς 6:27-36 / Ματθαίος 5:38-48, 7:12) έχουν ευρεία συμφωνία, συμπεριλαμβανομένων πολλών πανομοιότυπων λέξεων και φράσεων, μεταξύ τους και με τη Διδαχή 1:2-5. Αυτά τα αποσπάσματα είναι επίσης αξιοσημείωτα επειδή περιέχουν δύο από τα πιο αξιομνημόνευτα ρητά σε ολόκληρη τη Βίβλο.

Μπήκα στον κόπο να χρωματίσω όλες τις άμεσες αντιστοιχίες που μπορούσα να βρω. (Τυχόν λάθη είναι δικά μου.) Το άχρωμο υλικό περιλαμβάνει επίσης πολυάριθμους παραφραστικούς παραλληλισμούς.

Κάντε κλικ στην εικόνα για να κατεβάσετε τη σύνοψη PDF

Μπορούμε να δούμε καθαρά, λοιπόν, ότι υπάρχει υλικό που μοιράζονται ο Λουκάς και η Διδαχή, ο Ματθαίος και η Διδαχή, ο Λουκάς και ο Ματθαίος, και οι τρεις. Αυτό φαίνεται να υπονοεί δύο σειρές πιθανοτήτων: (1) Είτε ο Λουκάς και ο Ματθαίος αντιγράφουν απευθείας από κάποια μετάφραση της Διδαχής, είτε ισχύει το αντίστροφο. Εάν η Διδαχή είναι η πηγή, τότε για όλες τις προθέσεις και τους σκοπούς, θα πρέπει να χαρακτηρίζεται ως "Q". (2) Είτε ο Λουκάς χρησιμοποιεί επίσης τον Ματθαίο, είτε ο Ματθαίος χρησιμοποιεί επίσης τον Λουκά. Μπορεί η πιο προσεκτική ανάλυση να προτείνει απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα;

Η Διδαχή ως παράδειγμα του δόγματος των «δύο δρόμων»

Τα βίντεο του Garrow δείχνουν την εφαρμογή πολλών εργαλείων κειμένου για τον προσδιορισμό της κατεύθυνσης της εξάρτησης. Το ένα είναι να αναζητήσετε δακτυλικά αποτυπώματα - διακριτικά στοιχεία της επεξεργασίας ενός συγγραφέα που εμφανίζονται σε άλλο έργο. Ένα άλλο είναι να αναλύσουμε εάν η αντιγραφή προς τη μία κατεύθυνση θα απαιτούσε πιο δύσκολες επεξεργασίες από την αντιγραφή προς την άλλη. Θα τα εξηγήσω λίγο περισσότερο με παράδειγμα.

Ένας από τους λόγους, δείχνει ο Garrow, που η Διδαχή 1.2-5 φαίνεται να είναι πρωτότυπη είναι ότι συντίθεται με μια σκόπιμη δομή που χρησιμοποιεί ένα κοινό εβραϊκό/χριστιανικό πλαίσιο διδασκαλίας γνωστό ως «δύο δρόμοι» ή «δύο δρόμοι». Η βασική δομή αυτής της διδασκαλίας, την οποία βρίσκουμε και στην Επιστολή του Βαρνάβα του πρώτου αιώνα, είναι να εισαγάγει τους δύο τρόπους ζωής και θανάτου ακολουθούμενους από θετικές εντολές να αγαπάς τον Θεό και τον πλησίον σου καθώς και πολλές, κυρίως αρνητικές, ηθικές εντολές. Για παράδειγμα, το Barnabas περιλαμβάνει το ακόλουθο περιεχόμενο:

Υπάρχουν δύο δρόμοι διδασκαλίας και εξουσίας, ο δρόμος του φωτός και ο δρόμος του σκότους... Αυτός λοιπόν είναι ο δρόμος του φωτός...

Αγάπα αυτόν που σε έφτιαξε...
Μην επινοείτε μια κακή συνωμοσία εναντίον του γείτονά σας.
Μην κάνετε την ψυχή σας αυθάδη.
Μην αναμειγνύεστε σε σεξουαλική ανηθικότητα.
Μην διαπράττετε μοιχεία.
Μην εμπλέκεστε σε παιδεραστία.
Αγάπα τον πλησίον σου περισσότερο από τον εαυτό σου.
Μην αποβάλλετε ένα έμβρυο και μην σκοτώνετε ένα παιδί που έχει ήδη γεννηθεί. [και ούτω καθεξής]
(Αποσπάσματα από το Βαρνάβα 18-19)

Η Διδαχή έχει το ίδιο είδος δομής:

Υπάρχουν δύο δρόμοι: ο ένας της ζωής, ο άλλος του θανάτου... Τώρα, ο τρόπος ζωής είναι αυτός:

Πρώτον, θα αγαπήσετε τον Θεό που σας έπλασε.
Δεύτερον, αγάπα τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου.
Ό,τι δεν θα έκανες σε σένα, μην το κάνεις σε άλλον.
[Θετικά ρητά που απεικονίζουν τον Χρυσό Κανόνα που παρεμβάλλονται εδώ.]
Δεν θα φονεύσεις.
Μη μοιχεύσεις.
Δεν θα διαφθείρεις αγόρια.
Δεν θα πορνεύσεις.
Δεν πρέπει να δολοφονήσετε ένα παιδί με έκτρωση ή να διαπράξετε παιδοκτονία. [και ούτω καθεξής]
(Αποσπάσματα από το Διδαχή 1:1-2.2)

Ένας από τους πρώτους συντάκτες της Διδαχής εισήγαγε μια λίστα θετικών ρήσεων σε αυτή την αμφίδρομη δομή αμέσως μετά τον Χρυσό Κανόνα. (Γνωρίζουμε ακόμη ότι αυτή η ενότητα έλειπε από ορισμένες εκδόσεις.) Αυτό που είναι εντυπωσιακό για τον Λουκά είναι ότι έχει αναδιατάξει αυτά τα ρητά και έχει βάλει τον Χρυσό Κανόνα στη μέση. Είναι πιο δύσκολο να υποστηρίξουμε το αντίθετο, ότι η δομή των «δύο δρόμων» της Διδαχής αναπτύσσεται από το κήρυγμα του Λουκά.

Ο Ματθαίος έχει επίσης ξαναδουλέψει τη δομή της Διδαχής. Μετατρέπει το αμφίδρομο υλικό σε μια ακολουθία από μίνι κηρύγματα, καθένα από τα οποία ξεκινά με το «Ακούσατε ότι ειπώθηκε...» και ενσωμάτωσε τα θετικά ρητά σε δύο από αυτά τα τμήματα κηρύγματος, ενώ μετακίνησε τον Χρυσό Κανόνα σε μεταγενέστερο σημείο του κειμένου (7:12). Η διασκευή του είναι επίσης μια καινοτομία στην πιο παραδοσιακή δομή της Διδαχής, ωστόσο διατηρεί μεγάλο μέρος της ακριβούς διατύπωσης της Διδαχής.

Συνοπτικά, το «δακτυλικό αποτύπωμα» της Διδαχής - η προσθήκη θετικών ηθικών διδασκαλιών στο αμφίδρομο πλαίσιο - εμφανίζεται σε μια αναθεωρημένη μορφή στον Λουκά και τον Ματθαίο, υπονοώντας ότι είναι προγενέστερη.

Ο Χρυσός Κανόνας

Ο Χρυσός Κανόνας είναι ίσως το πιο αξιομνημόνευτο απόσπασμα της Καινής Διαθήκης, το κόσμημα της χριστιανικής ηθικής. Η εξέλιξή του σε αυτά τα κείμενα είναι πολύ ενδιαφέρουσα.

Ο Χρυσός Κανόνας δεν είναι εφεύρεση του Χριστιανισμού. Στην πραγματικότητα, εμφανίζεται σε πολλές περιπτώσεις στα γραπτά παλαιότερων Ελλήνων φιλοσόφων, καθώς και στα γραπτά του Εβραίου σοφού Hillel, αλλά πρακτικά πάντα αρνητικά: μην κάνεις στους άλλους αυτό που δεν θέλεις να σου κάνουν. Αυτή είναι η μορφή με την οποία εμφανίζεται στη Διδαχή.

Η εκδοχή που βρίσκεται στο Λουκάς 6:31 (και στο Ματθαίος 7:12) είναι, αντίθετα, θετική. Κάντε στους άλλους όπως θέλετε να κάνουν σε εσάς. Ο Garrow υποστηρίζει ότι αυτή η τροποποίηση ήταν μια φυσική συντακτική αλλαγή, δεδομένης της νέας ρύθμισης του Λουκά για αυτήν - μεταξύ μιας σειράς άλλων θετικών εντολών όπου μια αρνητική θα φαινόταν παράταιρη. Στην πορεία, ο Λουκάς δημιούργησε κάτι εντελώς νέο: μια θετική διατύπωση του Χρυσού Κανόνα που δεν έχει προηγούμενη βεβαίωση, αλλά ακούγεται τόσο καλύτερα που γίνεται η τυπική έκδοση από εκεί και πέρα. Σύμφωνα με τον Garrow, η θετική εκδοχή αυτού του κανόνα «δεν εμφανίζεται πουθενά στο αρχαίο αρχείο πριν εμφανιστεί στον Λουκά και τον Ματθαίο».

Είναι απίθανο η Διδαχή να αντέγραψε από τον Λουκά και τον Ματθαίο, μετατρέποντας τον Χρυσό Κανόνα ξανά σε αρνητική εντολή.

Τι υποδηλώνει, αν μη τι άλλο, ότι ο Λουκάς και όχι ο Ματθαίος ήταν ο καινοτόμος; Μου φαίνεται ότι ένας υπαινιγμός είναι η τοποθέτησή του στα δύο Ευαγγέλια. Ποιες είναι οι πιθανότητες ο Λουκάς να έψαξε τον Ματθαίο, να βρήκε τον θετικό Χρυσό Κανόνα δύο κεφάλαια πιο κάτω και να τον μετέφερε σε ένα απόσπασμα που τυχαίνει να παραλληλίζεται με τον αρνητικό Χρυσό Κανόνα της Διδαχής; Από την άλλη πλευρά, είναι εύκολο να δούμε τον Ματθαίο να δανείζεται τον θετικό Χρυσό Κανόνα του Λουκά και να τον επανατοποθετεί στην Επί του Όρους Ομιλία του.

Επιπλέον, η έκδοση του Ματθαίου περιέχει κάποια πρόσθετη διατύπωση από τη Διδαχή που δεν έχει του Λουκά. Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς ότι ο Ματθαίος, έχοντας και τα δύο εδάφια μπροστά του, προτίμησε τον θετικό Χρυσό Κανόνα του Λουκά αλλά πρόσθεσε κάποιο επιπλέον κείμενο της Διδαχής. Είναι πιο δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι ο Λουκάς εκτέλεσε την περίπλοκη λειτουργία επεξεργασίας της σύγκρισης του Ματθαίου με τη Διδαχή και της διαγραφής των λέξεων που ταίριαζαν. Όπως μπορείτε να δείτε παρακάτω, για να έχει αντιγράψει ο Λουκάς τον Ματθαίο, θα πρέπει να έχει αντιγράψει όλο το μπλε κείμενο παραλείποντας επιλεκτικά τα κόκκινα τμήματα.

Διδαχή 1:2d
πάντα δὲ ὅσα ἐὰν θελήσῃς μὴ γίνεσθαί σοι, καὶ σὺ ἄλλῳ μὴ ποίει
Σε όλα, όπως δεν θα σας συνέβαινε, μην κάνετε σε άλλον.

Κατά Λουκάν 6:31
καὶ καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως
Όπως θέλετε να κάνουν σε εσάς οι άνθρωποι, κάντε το ίδιο και σ' αυτούς.

Ματθαίος 7:12α
Πάντα οὖν ὅσα ἐὰν θέλητε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, οὕτως καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς
Σε όλα, όπως θέλετε να κάνουν σε εσάς οι άνθρωποι, το ίδιο να κάνετε και σε αυτούς.

Κόκκινο = Ματθ + Διδάχη, Μπλε = Ματθ + Λουκάς, Ροζ = Ματθ + Λουκάς + Διδάχη

Αυτά τα παραδείγματα, τα οποία μάλλον δεν έχω κάνει καλή δουλειά να εξηγήσω, κάνουν μια αρκετά καλή υπόθεση για τη Διδαχή ως προγενέστερη πηγή, ακολουθούμενη από τον Λουκά και μετά τον Ματθαίο — τουλάχιστον όσον αφορά αυτό το απόσπασμα. Ας δούμε όμως ένα ακόμη παράδειγμα.

Αγάπα τους εχθρούς σου

«Να αγαπάτε τους εχθρούς σας» πρέπει επίσης να συγκαταλέγεται στα πιο αξιομνημόνευτα ρητά της Αγίας Γραφής. Αυτή η προτροπή εμφανίζεται στο Λουκάς 6:27 και στο Ματθαίο 5:44, με παρόμοια έκφραση στη Διδαχή 1:3. Η συνοπτική, προκλητική διατύπωσή του δεν επιβεβαιώνεται ενώπιον του Λουκά και του Ματθαίου. Επιπλέον, είναι εύκολο να δούμε πώς μπορεί να προέρχεται από τη Διδαχή.

Ο Λουκάς έχει αναμφισβήτητα πάρει το «αγάπα αυτούς που σε μισούν» (1:3cβ) της Διδαχής και το χώρισε στη μέση για να δημιουργήσει ένα δίστιχο, «Αγάπα τους εχθρούς σου / κάνε καλό σε αυτούς που σε μισούν». (Οι προσθήκες του Λουκά είναι με έντονους χαρακτήρες.) Η λέξη «εχθροί» προέρχεται από τη Διδαχή 1:3β, όπου χρησιμοποιείται στον ρηματικό της τύπο, «μισώ» (ἐχθρῶν).

Στη συνέχεια, ο Λουκάς προσθέτει ένα δεύτερο δίστιχο, «Ευλογήστε αυτούς που σας καταριέστε / προσευχηθείτε για εκείνους που σας κακομεταχειρίζονται». Αυτό είναι ένα αυτολεξεί απόσπασμα της Διδαχής 1:3β, εκτός από το ότι ο Λουκάς αντικαθιστά το «μίσος» με τη «κακομεταχείριση» (το οποίο έχει ήδη χρησιμοποιήσει στο πρώτο δίστιχο). Ο Λουκάς δεν αντιγράφει την αναφορά της Διδαχής στον διωγμό, ένα θέμα που δεν τον απασχολεί σχεδόν καθόλου στο Ευαγγέλιό του, σε αντίθεση με τον Ματθαίο. (Η μόνη χρήση της λέξης από τον Λουκά που υπονοεί μια πρόσφατη ή παρούσα ανησυχία για το κοινό είναι στο 11:49, ένα εδάφιο που δεν εμφανίστηκε στο Ευαγγέλιο και μπορεί να είχε προστεθεί αργότερα.)

Ο Ματθαίος απλοποιεί τα δύο δίστιχα του Λουκά σε ένα. Αντιγράφει αυτολεξεί το «αγαπάτε τους εχθρούς σας» του Λουκά, ακολουθούμενο από το «προσευχηθείτε για εκείνους που σας διώκουν» — επαναφέροντας τη λέξη «διώξτε» από τη Διδαχή στη διάταξη του Λουκά. Και δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο συνεχιζόμενος διωγμός είναι ένα θέμα της Επί του Όρους Ομιλίας του Ματθαίου (εμφανίζεται τρεις φορές στο 5:10–12) και αλλού (10:23), εξ ου και το ενδιαφέρον του να το χρησιμοποιήσει και εδώ.

Ο Garrow παρέχει άλλα παραδείγματα στα βίντεό του που δείχνουν την προφανή εξάρτηση του Λουκά και του Ματθαίου από τη Διδαχή.

Είναι ενδιαφέρον ότι ο Delbert Burkett (σελ. 90, βλ. βιβλιογραφία) έχει καταλήξει ανεξάρτητα στο συμπέρασμα ότι η διευθέτηση αυτών των εντολών από τον Λουκά είναι δευτερεύουσα και ότι το απόσπασμα «αγαπάτε τους εχθρούς σας» (Λουκάς 6:27) πρέπει αρχικά να ανήκε δίπλα στη δικαίωσή του (Λουκάς 6:32-33), «αν αγαπάτε αυτούς που σας αγαπούν, ποια τιμή είναι αυτή σε εσάς; Γιατί και οι αμαρτωλοί αγαπούν αυτούς που τους αγαπούν». Σίγουρα — στη Διδαχή, αυτές οι γραμμές εμφανίζονται δίπλα-δίπλα! Λέγοντάς μας πώς θα έπρεπε να μοιάζει η πηγή Q, ο Burkett περιέγραψε εν αγνοία του το περιεχόμενο της Διδαχής 1.3. (Σημειώνοντας, παρεμπιπτόντως, ότι η Διδαχή έχει τους πιο αυθεντικούς «Εθνικούς» παρά τους πιο κατάλληλους «αμαρτωλούς» του Λουκά.)

Κανονικός Λουκάς εναντίον Πρωτο-Λουκά

Υπάρχουν λίγες διαφορές μεταξύ του Ευαγγελίου και του κανονικού Λουκά που μπορούν να προσδιοριστούν με βεβαιότητα. Μια καλά επιβεβαιωμένη, αν και μικρή, διαφορά είναι η ελαφρώς διαφορετική διατύπωση της αρχής του 6:29. Σύμφωνα με την ελληνική ανακατασκευή του Harnack, αυτή η εκδοχή ξεκινούσε με ἐάν τίς («αν κάποιος»), που τυχαίνει να ταιριάζει απόλυτα με τη Διδαχή. (Το εδάφιο Κατά Λουκάν 6:29 αρχίζει τώρα με τῷ, «σ' αυτόν που».) Μπορούμε να υποθέσουμε ότι το πρώτο ήταν ο τρόπος με τον οποίο διάβαζε αρχικά ο Λουκάς.

Λοιπές παρατηρήσεις

Το Ματθαίος 5:45 έχει ένα ενδιαφέρον απόσπασμα που φαίνεται να προέρχεται από άλλη πηγή εκτός από τον Λουκά και τη Διδαχή — αν και ο παραλληλισμός του Λουκά στο 6:35 σημαίνει λίγο-πολύ το ίδιο πράγμα.

… για να είστε γιοι του Πατέρα σας στους ουρανούς. γιατί κάνει τον ήλιο του να ανατέλλει στους κακούς και στους καλούς, και στέλνει βροχή σε δικαίους και σε αδίκους. (Ματθ. 5:45)

Το πρώτο μέρος είναι ισοδύναμο με το «θα είστε γιοι του Υψίστου [ή του Θεού]» του Λουκά, αλλά το μέρος για τον ήλιο και τη βροχή είναι ενδιαφέρον. Θα μπορούσε, στην πραγματικότητα, να είναι ένα παλιό ραβινικό ρητό, επειδή η έκφραση «ο ήλιος ανατέλλει στο καλό και στο κακό» σε σχέση με την καλοσύνη του Θεού εμφανίζεται σε ένα εβραϊκό midrash στο Canticles (Cant. Zuta 1.1· βλ. Kister, σελ. 132). Ίσως ο Ματθαίος είδε τη λέξη-κλειδί πονηρούς («το κακό») στο Λουκάς 6:35 και θυμήθηκε ένα ρητό που εξέφραζε ένα παρόμοιο συναίσθημα με πιο ποιητικούς όρους. Θα έλεγα ότι η εκδοχή του Λουκά («γιατί είναι καλός με τους αχάριστους και τους κακούς») είναι λίγο πιο εύστοχη, και επομένως πιο πρωτότυπη, αφού μόλις περιέγραψε τις αρετές της προσφοράς σε ανθρώπους που είναι αχάριστοι και κακοί. Τούτου λεχθέντος, είναι δύσκολο να δούμε τον Λουκά να προσπερνά μια τόσο ωραία έκφραση αν αντέγραφε από τον Ματθαίο.

Συμπέρασμα

Κατά τα φαινόμενα, μπορεί να υποστηριχθεί ότι ο Λουκάς και ο Ματθαίος χρησιμοποιούν τη Διδαχή ως κοινή πηγή με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποιούν τον Μάρκο. Εάν αυτές οι παρατηρήσεις συνεχίσουν να ισχύουν, τότε ίσως θα πρέπει να θεωρήσουμε τη Didache ως "Q" — ή τουλάχιστον, ως μία πηγή "Q". Επιπλέον, όπως και οι περικοπές που εξετάστηκαν σε προηγούμενα άρθρα, έτσι και αυτή παρουσιάζει σημεία αντιγραφής του Ματθαίου από τον Λουκά. Η επικείμενη εργασία του Alan Garrow για τους Συνοπτικούς και τη Διδαχή θα ρίξει αναμφίβολα περισσότερο φως σε αυτό το θέμα. Εάν αυτή η υπόθεση πείσει άλλους μελετητές, θα είναι πρόθυμο το πεδίο των μελετών της Καινής Διαθήκης να επανεκτιμήσει τη μακροχρόνια εξάρτησή του από την παραδοσιακή υπόθεση Q;

ΔΕΣ: «Ιερές» παραχαράξεις

-----------------
Βιβλιογραφία

Alan J. P. Garrow, "An Extant Instance of Q" (διαδικτυακή σειρά βίντεο).

Alan J. P. Garrow, Το Ευαγγέλιο της εξάρτησης του Ματθαίου από τη Διδαχή (JSNT Supplement Series 254), 2004.

Delbert Burkett, Επανεξετάζοντας τις πηγές του Ευαγγελίου: Τόμος 2, η ενότητα και η πολλαπλότητα του Q, 2009.

Menahem Kister, «Λέξεις και τύποι στα Ευαγγέλια», Η επί του Όρους Ομιλία και το εβραϊκό της περιβάλλον, 2005.

Τα βίντεο του Garrow συζητήθηκαν επίσης πρόσφατα στη μπλογκόσφαιρα στο Exploring Our Matrix.