Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΓΛΑΥΚΟΥ ΚΑΙ Ο ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ

Ο Γλαύκος ήταν γιος του Μίνωα και της Πασιφάης. Παιδί ακόμα, κυνηγώντας ένα ποντικό έπεσε σε ένα πιθάρι γεμάτο μέλι και πνίγηκε.

Μετά έρευνες, βρέθηκε το πτώμα του Γλαύκου με τη βοήθεια του Θεού Απόλλωνα.

Σύμφωνα με χρησμό, ο μικρός Γλαύκος θα μπορούσε να αναστηθεί από όποιον κατάφερνε να περιγράψει το χρώμα μιας αγελάδας του κοπαδιού του Μίνωα, το χρώμα της οποίας άλλαζε τρεις φορές τη μέρα.

Ο Μίνωας ζήτησε από τους σοφότερους συμβούλους του, να περιγράψουν το χρώμα του θαυμαστού αυτού ζώου. Τον γρίφο έλυσε ο Πολύιδος, γιος του Κοιρανού, λέγοντας πως το ζώο αυτό είχε το χρώμα του μούρου: άσπρο στην αρχή (άγουρο), κόκκινο αργότερα και τελικά μαύρο (ώριμο).

Ο Μίνωας έκλεισε τότε τον Πολύιδο μαζί με το πτώμα του Γλαύκου και τον διέταξε να ξαναδώσει τη ζωή στον γιο του.

Καθώς ο Πολύιδος καθόταν απελπισμένος δίπλα στο πτώμα του μικρού Γλαύκου, είδε να προχωρά προς αυτόν ένα φίδι, φοβήθηκε φυσικά, και το σκότωσε. Λίγο αργότερα όμως φάνηκε δεύτερο φίδι που βλέποντας το πρώτο νεκρό, έφυγε για να επιστρέψει σε λίγο έχοντας στο στόμα του ένα χόρτο, με το οποίο άγγιξε το νεκρό φίδι και αμέσως αυτό αναστήθηκε.

Ο Πολύιδος άρπαξε τότε το χόρτο, άγγιξε με αυτό τον νεκρό Γλαύκο και αυτός αναστήθηκε. Ο Μίνωας όμως δεν έμεινε ευχαριστημένος, και πριν αφήσει τον Πολύιδο να επιστρέψει στην πατρίδα του, του ζήτησε να μάθει την τέχνη στον Γλαύκο. Ο Πολύιδος υπάκουσε, αλλά φεύγοντας έφτυσε στο στόμα του Γλαύκου, κάνοντάς τον να ξεχάσει όλα όσα είχε μάθει.

Σύμφωνα πάντως με άλλη παράδοση, ο Γλαύκος αναστήθηκε από τον Ασκληπιό. Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, ο Μίνωας έστειλε απελπισμένος τον νεκρό γιο του Γλαύκο, στο ασκληπιείο της Επιδαύρου, στον Ασκληπιό. Και αυτό διότι θεωρούσαν τον Ασκληπιό θνητό ήρωα με θεραπευτικές ικανότητες, που έφθαναν μέχρι και την επαναφορά των νεκρών στη ζωή.

Ο Ασκληπιός ήταν γιος της Κορωνίδας και του Θεού Απόλλωνα. Ο Απόλλωνας θεός του φωτός, της ιατρικής και της μουσικής, ερωτεύτηκε την Κορωνίδα, πριγκίπισσα της Θεσσαλίας. Από τον ερωτά τους συνελήφθη ο Ασκληπιός, η Κορωνίδα όμως σύναψε σχέση με έναν θνητό κατά την εγκυμοσύνη της.

Ένας κόρακας αποκάλυψε στον Απόλλωνα πως η ερωμένη του επρόκειτο να παντρευτεί τον θνητό. Ο Απόλλωνας τιμώρησε για τα κακά μαντάτα τον κόρακα, αλλάζοντας το λευκό του φτέρωμα στο γνωστό μας μαύρο. Κατόπιν τιμώρησε την ερωμένη του καίγοντάς τη, αν και σε άλλη εκδοχή του μύθου ήταν η Άρτεμις που εξέθεσε την «άπιστη» Κορωνίδα (ή Αρσινόη). Πριν να αποτεφρωθεί εντελώς η Κορωνίς, ο Απόλλωνας διέσωσε το έμβρυο που έφερε στη μήτρα της από τις φλόγες.

Ο νεογέννητος Ασκληπιός χρειαζόταν κάποιον για να τον μεγαλώσει. Έτσι ο Απόλλωνας τον άφησε να μεγαλώσει και να εκπαιδευτεί δίπλα στον σοφό κένταυρο Χείρωνα, εκπαιδευτή πολλών ηρώων όπως ο Αχιλλέας, ο Ιάσωνας, ο Πηλέας κ.α.

Ο Ασκληπιός έφερε τα προσωνύμια «ηπιόδωρος» που σημαίνει αυτός που δωρίζει την γαλήνη, «ηπιοδότης» που σημαίνει αυτός που προσφέρει καταπράυνση των πόνων, και «ηπιόφρων» που σημαίνει αυτόν που παρέχει αγάπη, στοργή και την ηρεμία. Το Ασκλ- παράγεται από την λέξη ασκάλαβο που σημαίνει φίδι, σαύρα, ερπετό. Το –ήπιος είναι κατά τον Πλούταρχο το δεύτερο συνθετικό και φυσικά σημαίνει ότι η λέξη ήπιος εννοεί, δηλαδή ο ήρεμος, ο πράος. Αυτή λοιπόν η λεκτική παραγωγή δίνει ως αποτέλεσμα «ο όφις που θεραπεύει, καταπραΰνει».

Τόση μεγάλη ήταν η πίστη στον Θεό Ασκληπιό, ώστε τον ονόμαζαν «Σωτήρα»όπως αυτός αναγραφόταν σε νομίσματα και επιγραφές. Ο Ασκληπιός απεικονίζεται γενειοφόρος με μακριά μαλλιά ακουμπισμένος σε βακτηρία (ρόπαλο) γύρω από την οποία είναι τυλιγμένο το φίδι, σύμβολο του θεραπευτή - θεού, έμβλημα σωφροσύνης και μυστικής γνώσης.

Επανερχόμενος στον μύθο ο Ασκληπιός έτυχε να παρατηρήσει, πως στο ρόπαλο στο οποίο στηριζόταν, τυλίχθηκε περιέργως ένα φίδι. Ο Ασκληπιός φοβούμενος το σκότωσε. Τότε ένα άλλο φίδι πλησίασε το σκοτωμένο, το δάγκωσε και το σκοτωμένο φίδι επανήλθε στην ζωή.

Ο Ασκληπιός κατάλαβε τότε πως το δηλητήριο του φιδιού, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε κατάλληλες, ελεγχόμενες δόσεις ως φάρμακο!

Ο Ασκληπιός πήρε τον Γλαύκο στο Εγκοιμητήριο ή Άβατον, όπου κατακλίνονταν οι ασθενείς περιμένοντας να εμφανιστεί στον ύπνο τους για να τους υποδείξει τον τρόπο θεραπείας τους. Με το δηλητήριο του φιδιού, ο Ασκληπιός παρασκεύασε μια ουσία, την οποία έδωσε στον νεκρό Γλαύκο και τον ανάστησε!.. Έκτοτε το φίδι έγινε σύντροφος και σύμβολο του Ασκληπιού…

Ο Γλαύκος επέστρεψε ζωντανός στην Κρήτη κι εμφανίσθηκε στον έκπληκτο πατέρα του προς δόξα του Ασκληπιού…

Λέγεται μάλιστα πως κατόπιν τούτου, ο Ασκληπιός ανάστησε και άλλους νεκρούς, (τον Καπανέα, τον Λυκούργο, και τον Ιππόλυτο γιο του Θησέα), ώστε ο Άδης διαμαρτυρήθηκε στον Δία, και αυτός έριξε έναν κεραυνό και σκότωσε τον θεό της Ιατρικής !

Δεν είναι φυσικά τυχαίο, πως το φίδι που τυλίγεται γύρω από το ρόπαλο μοιάζει πολύ με το κηρύκειο του Θεού Ερμή, για αυτό τον λόγο το κηρύκειο του Ερμή καθιερώθηκε και ως σύμβολο της Ιατρικής.
Είναι χαρακτηριστικό πως μετά τον θάνατο της Μέδουσας από τον Περσέα,
το αίμα της δόθηκε από την Θεά της Σοφίας Αθηνά, στον Ασκληπιό.

Με αίμα της Μέδουσας από την αριστερή της αρτηρία, ο Ασκληπιός μπορούσε να σκοτώσει και με αίμα από τη δεξιά της αρτηρία μπορούσε να θεραπεύσει. Αυτό αναπαραστάθηκε στο σύμβολο του κηρυκείου. Ο συμβολισμός όμως του Κηρυκείου δεν περιορίζεται σε αυτή μόνοτην ερμηνεία. Σύμφωνα με τον Πέτρο Γράβιγγερ, το Κηρύκειο του Ερμή με τα δυο συνεστραμμένα φίδια γύρω από μια κατακόρυφη ράβδο παριστάνει την πτώση της πρωταρχικής ύλης στη σταθμητή ύλη της γέννησης και την κατοπινή επιστροφή της στην αρχική πηγή από την οποία αυτή απέρρευσε. Τα δυο φίδια συμβολίζουν τα δυο ρεύματα του πρωταρχικού Χάους, το πέρας-άπειρο, φως-σκοτάδι ή άρρεν-θήλυ (το φίδι στα αριστερά είναι το «θηλυκό» ενώ στα δεξιά το «αρσενικό) . Ο κεντρικός λοιπόν άξονας είναι αυτός που διαχωρίζει και συγχρόνως συμβιβάζει τα αιωνίως αντίθετα και αντιστοιχεί στον Άξονα του Κόσμου.

Η καθοδική και ανοδική αντίστοιχα κατεύθυνση των δυο φιδιών συμβολίζει επίσης τις δυο πύλες των ηλιοστασίων και κατ' επέκταση τα δυο λειτουργήματα του Ερμή σαν αγγελιαφόρου των θεών στους ανθρώπους και σαν ψυχοπομπού, που επαναφέρει δηλαδή τις ψυχές στη πηγή από την οποία προήλθαν. Όπως ο Θύρσος του Διόνυσου, έτσι και το Κηρύκειο του Ερμή φαίνεται να αναφέρεται στο Δένδρο της Ζωής και στο νευρικό σύστημα του ανθρώπου κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης, το οποίο πρέπει να κυριαρχήσει ο μύστης.

Τα φτερά στην κορυφή του άξονα, συμβολίζουν την ατομική συνείδηση που ενώνεται με την κοσμική, όταν η ενέργεια ρέει ανεμπόδιστα σε όλο το σώμα μέχρι που ενεργοποιεί το ενεργειακό κέντρο της κορυφής και αυτή η διαδικασία φέρνει την πραγματική & ολοκληρωμένη ίαση.

Τρείς είναι οι βασικές ιδιότητες των φιδιών, που συμβάλουν στη χρησιμοποίηση τους, ως σύμβολο της ιατρικής ή του ελιξιρίου της ζωής. Η απόρριψη κατά τακτά διαστήματα του παλιού δέρματος του φιδιού και η εμφάνιση του νέου, η εκούσια νάρκη όμοια προς την ύπνωση στην οποία πέφτουν, και τέλος το δηλητήριό του, το οποίο σε κατάλληλες, ελεγχόμενες δόσεις μπορεί να αποτελέσει ιατρικό και φάρμακο. Αυτό συμβολίζει η ράβδος του Ασκληπιού.

Οι «Όφεις» που κατείχαν το μυστικό της αθανασίας ήταν ένα αλληγορικό όνομα για τους αρχαίους μυημένους ή «Δράκοντες της Σοφίας», οι οποίοι θεωρούνταν ότι κατέχουν τα μυστικά της Αθανασίας. Η υπερνίκηση του θανάτου, προϋποθέτει τη γνώση των μυστηρίων του υπνωτισμού. Οι απόκρυφες αυτές γνώσεις διδάσκονταν κατά τις μυητικές τελετές Αιγυπτιακών μυστηρίων που λάμβαναν χώρα στις υπόγειες στοές των Πυραμίδων.

Όπως προαναφέρθηκε, οι θεραπείες στα Ασκληπιεία (υπήρχαν περίπου τριακόσια) λάμβαναν χώρα στο Εγκοιμητήριο, όπου σημαντικό ρόλο στην θεραπεία των ασθενών, έπαιζαν τα όνειρα που έβλεπαν οι ασθενείς, μετά από ειδικές τελετουργίες.

Όταν οι ασθενείς προσέρχονταν στο ιερό αναζητώντας θεραπεία, δεν τους επιτρεπόταν αμέσως η είσοδος, παρά μόνο μετά τον εξαγνισμό τους.

Της διαδικασίας των τελετουργιών προϊστατο ο Πρωθιερέας ή Μεγάλος Ιερέας και τον βοηθούσαν οι Πυροφόροι, που εκτελούσαν χρέη διακόνου και βοηθών στις ιατρικές εργασίες, οι Ιερομνήμονες και οι θεράποντες νοσοκόμοι που ονομάζονταν Ασκληπιάδες. Ανάμεσά τους υπήρχαν και γυναίκες οι οποίες ανήκαν στην τάξη των Νακόρων ή Ζακόρων. Ο Γαληνός αναφέρει πως πριν από τον Ασκληπιό, η ιατρική ήταν απολύτως εμπειρική, και πως μόνο δια των φυτών εθεραπεύοντο οι άνθρωποι, ενώ αυτός την ανύψωσε σε θεία επιστήμη.Ο προσερχόμενος ασθενής στα Ασκληπιεία, πριν από την εγκοίμηση, έπρεπε να ακολουθήσει ένα προκαταρκτικό στάδιο. Μέρος της προετοιμασίας αποτελούσαν η νηστεία, λουτρά ζεστά και κρύα, παρακολούθηση θεατρικών πράξεων, μουσικών δρώμενων, ανάγνωση στη βιβλιοθήκη, γυμναστική, μαλάξεις, εισπνοή διαφόρων αναθυμιάσεων, πιθανώς χρήση ορισμένων ψυχοτρόπων ουσιών. Συζητήσεις με τους ιερείς και γιατρούς του Ασκληπιείου, ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις.

Προκειμένου για το Ασκληπιείο της Επιδαύρου για το οποίο έχουμε περισσότερες πληροφορίες, ο προσκυνητής – ικέτης μετά τα Προπύλαια, ακολουθούσε την ιερά οδό, που οδηγούσε στο ναό του Ασκληπιού. Μετά το ναό, ο ικέτης έπρεπε να σταθεί στην Ιερή Κρήνη, το νερό της οποίας χρησίμευε για τον καθαρμό του σώματος (συμβολική ψυχική κάθαρση), και συμβολικό ψυχικό εξαγνισμό.
Εν συνεχεία πήγαινε στο βωμό να προσφέρει τη θυσία. Μετά την θυσία μέσα στο ιερό έβλεπε τα αναθήματα και τις επιγραφές αυτών που είχαν θεραπευτεί. Μετά τις προσευχές, τους εξαγνισμούς και τις θυσίες, ο ασθενής έπρεπε να περάσει από θρησκευτικές δοκιμασίες για να ενισχυθεί η πίστη του και η ψυχή του να είναι έτοιμη να πλησιάσει το Θεό. Εκεί περίμεναν με αγωνία τον αριερέα να μπει από την είσοδο της ανατολής και να φωνάξει τρεις φορές: « Ασκληπιέ θαυματουργέ, σε περιμένουμε».

Μετά από αυτήν την προετοιμασία, η οποία ανάλογα με τη περίπτωση διαρκούσε μικρότερο ή περισσότερο χρονικό διάστημα, έφτανε η μεγάλη ώρα της εγκοίμησης.

Την κατάλληλη ημέρα, την οποία έκριναν οι ιερείς-θεραπευτές του Ασκληπιού, ο ασθενής οδηγούνταν στο Αβατον ή στον θάλαμο της Εγκοίμησης. Το κτίριο είχε έναν τμήμα του βυθισμένο μέσα στη γη ένας θάλαμος που έμοιαζε σαν μήτρα. Εκεί λάμβανε χώρα η θεραπευτική ύπνωση ενώ ο ασθενής ήταν ξαπλωμένος πάνω στο δέρμα ζώου. Κατά την διάρκεια του ύπνου του θα λάμβανε για ένα θεραπευτικό όνειρο –σύμβολο, την ‘επιφάνεια’ του θεού. Ο Θεός άγγιζε ή περιποιούταν το πάσχον σημείο ή έδινε συμβουλές.

Ο Λουκιανός αναφέρει ότι οι μετέχοντες στην θεραπευτική διαδικασία έπαιρναν όρκο σιωπής ότι δεν θα φανέρωναν τα ιατρικά ή άλλα μυστικά τους. Μόνον οι ανώτεροι στην ιεραρχία ασκούσαν την ιατρική, οι άλλοι περιορίζονταν στις θρησκευτικές θεραπείες, οι οποίες παρουσίαζαν στενές σχέσεις με τα Ελευσίνια μυστήρια.

Ο ύπνος λοιπόν και το όνειρο ήταν το μέσον για τη θεραπεία. Πολλές φορές στα αρχαία μυστήρια ο ύπνος ήταν μέσα στο τυπικό και αποτελούσε ένα είδος συμβολικού προσωρινού θανάτου, κατά τη διάρκεια του οποίου ο μυούμενος περνούσε σημαντικές εμπειρίες και μετά επέστρεφε ανανεωμένος, ξαναγεννημένος. Την άλλη μέρα, οι ασθενείς εξιστορούσαν τι είδαν στον ύπνο τους στους ιερείς, και ανάλογα με το όνειρο, τους δινόταν κάποια αγωγή για να ακολουθήσουν. Ήταν πολλές οι φορές όμως που ο ασθενής ξυπνούσε εντελώς θεραπευμένος και σε κάποιες περιπτώσεις, η θεραπεία έφτανε στα όρια του θαύματος, μετά από μακροχρόνιες ασθένειες.

H έννοια της ίασης για τα Ακσληπειία αφορούσε μία ευρύτερη σε σχέση με την σημερινή έννοια της θεραπείας πρακτική. Σε αντιστοιχία με την σύγχρονη ολιστική ιατρική, υπήρχε η αντίληψη του ανθρώπου ως ένα ενεργειακό πλέγμα, αρμονικά ενταγμένο, και αλληλοεξαρτόμενο τμήμα της κοσμικής τάξης.

Σε αυτό το πλαίσιο η Ίαση προυπόθετε την αποκατάσταση συνολικότερα των δυσλειτουργιών, τόσο στην ψυχή όσο και στο σώμα. Αυτό περιλάμβανε την επαφή με αυτό που ο ψυχίατρος Roberto Assagioli, ο θεμελιωτής της Ψυχοσύνθεσης, ονομάζει «ανώτερο ψυχοπνευματικό» μέρος του ανθρώπου. Η αποκατάσταση της υγείας επιτυγχανόταν με την υπερ-ατομική αντίληψη, μια προσπάθεια σύνδεσης με το κοσμικό γίγνεσθαι και το Όλον. Η σύγχρονη ομοιοπαθητική, η ινδική Αγιουβέρδα ή η κινέζικη ιατρική, αποτελούν αντίστοιχες προσεγγίσεις που αναγνωρίζουν τον άνθρωπο σαν ένα ενεργειακό όν και την ασθένεια σαν ένα μπλοκάρισμα ή αγκύλωση ροής της ενέργειας. Η ολιστική ιατρική αναγνωρίζει καθαρά την σημασία της αντιμετώπισης των ασθενειών μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σχέσεων και αλληλεπίδρασης της σωματικής, της συναισθηματικής, της νοητικής και ευρύτερα της ψυχικής ενέργειας.

Η εγκοίμηση συνεπώς ήταν ένας μυητικός τρόπος θεραπείας που εφαρμοζόταν με αρκετή επιτυχία στα αρχαία θεραπευτήρια. Για όσους ήθελαν να προχωρήσουν περισσότερο στις τεχνικές αυτές, πίσω από τα κατά τόπους ιερά υπήρχαν τα Μυστήρια, τα οποία πρόσφεραν σ' έναν μικρό αριθμό ανθρώπων τη δυνατότητα της Μύησης, δηλαδή του περάσματος σ' ένα ανώτερο επίπεδο συνείδησης.

Την θεραπευτική τέχνη του Ασκληπιού συνέχισαν , οι γιοι του, Μαχάονας και Ποδαλείριος. Ο Μαχάονας σύμφωνα με τον Όμηρο, θεράπευσε τον Μενέλαο, όταν ο τελευταίος είχε τραυματιστεί σε μάχη κατά τον τρωικό πόλεμο, από το βέλος ενός Τρώα πολεμιστή. Η σύζυγος του Ασκληπιού η Επιόνη, ανακούφιζε τον πόνο, η κόρη του Υγεία ήταν η θεά της υγείας, η κόρη του Πανάκεια, αντιπροσώπευε την ίαση και ο γιος του, Τελεσφόρος την ανάρρωση.

Aράχνη υφαίνει ηλεκτροστατικό ιστό!

Στην προσπάθειά της να αναπτύξει λεπτότερες αλλά ισχυρότερες ίνες, η βιομηχανία πλαστικών θα μπορούσε να αντλήσει έμπνευση από τις αράχνες του είδους Uloborus plumipes. Σε αντίθεση με τις περισσότερες αράχνες, οι οποίες παγιδεύουν τη λεία τους σε κολλώδεις ιστούς, οι αράχνες U.plumipes υφαίνουν χνουδωτούς ιστούς που θυμίζουν μαλλί και κυριολεκτικά τραβούν τα θύματα από μακριά με στατικό ηλεκτρισμό. Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Biology Letters, το μετάξι της αράχνης U.plumipes αποτελείται από ασυνήθιστα λεπτές ίνες με διάμετρο στην κλίμακα των νανομέτρων (εκατομμυριοστών του χιλιοστού), αντί στην κλίμακα των μικρομέτρων (χιλιοστά του χιλιοστού) όπως οι περισσότερες αράχνες.

Ο αδένας που παράγει το ηλεκτροστατικό μετάξι, με την ονομασία χιτινώδης πλάκα, είναι από τους μικρότερους που έχουν βρεθεί ποτέ με διάμετρο 60 μικρόμετρα. Συγκριτικά, η διάμετρος μιας ανθρώπινης τρίχας είναι περίπου 100 μικρόμετρα. Oλόκληρη η χιτινώδης πλάκα καλύπτεται από μικροσκοπικές δομές σαν ακροφύσια, από τις οποίες αναβλύζουν μετάξι σε υγρή μορφή. Καθώς η αράχνη τραβά το μετάξι από τον αδένα, το τινάζει απότομα και το μετατρέπει σε στέρεες ίνες. Δεδομένου ότι οι ίνες αυτών των διαστάσεων τείνουν να γίνονται ισχυρότερες με το τέντωμα, το τίναγμα του μεταξιού δεν αποκλείεται να αυξάνει και την αντοχή του.

Για να φορτίσει τις ίνες με στατικό ηλεκτρισμό, η αράχνη περνά τις ίνες από ένα εξάρτημα σαν χτένα που υπάρχει στα πίσω πόδια της. Αυτό το «ξάσιμο» των ινών δίνει στο μετάξι και την χνουδωτή του εμφάνιση. Επόμενο βήμα των ερευνητών είναι να εξετάσουν τις μηχανικές ιδιότητες του μεταξιού και να το συγκρίνουν με τους ιστούς άλλων αραχνών. Το μετάξι της αράχνης είναι πιο ελαφρύ και πιο γερό από το ατσάλι, και η βιομηχανία βιοτεχνολογίας προσπαθεί εδώ και δεκαετίες να αναπτύξει συνθετικές μορφές που μπορούν να παραχθούν σε μεγάλες ποσότητες.

Μαγικά κάστρα πάγου & φωτιάς!

Ο Sam Scholes συλλαμβάνει την κίνηση της φωτιάς μπροστά από μεγάλα κομμάτια πάγου που σχηματίζουν μοναδικά σκηνικά. Ο φωτισμός είναι το κλειδί της επιτυχίας καθώς ο καλλιτέχνης τοποθετεί φλεγόμενα κομμάτια χάλυβα δίπλα στον πάγο, με τη βοήθεια του φίλου του Scott Stringham ο οποίος αναλαμβάνει να κινείται κατά το δοκούν δίπλα στον πάγο. Στη συνέχεια ο φωτογράφος απαθανατίζει την περιδίνηση και την ταλάντευση της φωτιάς σε συνδυασμό με το παγωμένο σκηνικό. Βάση του η παγωμένη εγκατάσταση στα Midway Ice Castles στη Γιούτα όπου αφιέρωσε πολύ χρόνο για να πετύχει το ιδανικό αποτέλεσμα.

Η Βλακεία Είναι η πιο επικίνδυνη δύναμη του κόσμου

“…Το βαρύ φορτίο των συμφορών και των αθλιοτήτων που πρέπει να υποφέρουν τα ανθρώπινα όντα, είτε σαν άτομα, είτε σαν μέλη μιας οργανωμένης κοινωνίας, είναι ουσιαστικά το αποτέλεσμα του εντελώς απίθανου – και θα τολμούσα να πω βλακώδους – τρόπου με τον οποίο οργανώθηκε η ζωή από τις απαρχές της.” CIPOLLA CARLO

Η Βλακεία Είναι η πιο επικίνδυνη δύναμη του κόσμου. Δεν μπορούμε να την εξαλείψουμε, αλλά μπορούμε να την αναγνωρίσουμε. Αν και, κάποιες φορές, μας βοηθά να προοδεύσουμε. Η βαθύτερη αιτία της βλακείας, είναι η δυσανεξία της απέναντι στο δικό της Απύθμενο Εσωτερικό Κενό… Ο Βλάξ αυτό το εσωτερικό του Κενό, το υποψιάζεται, κι αν είναι λίγο καλλιεργημένος Βλάξ το γνωρίζει καλά, αλλά καθώς αδυνατεί, φοβάται, δειλιάζει, να το παραδεχτεί, το Απωθεί. Το παραγεμίζει είτε σωματικά -λαιμαργία- είτε στρεφόμενος προς τον εξωτερικό κόσμο με Κακία.

Είναι γνωστόν πως το ον που έχει ως υπέρτατον σκοπό ζωής τα κατώτερα ενεργειακά κέντρα, τροφή-σεξ είναι εκτός από ΟΠ, Νεκρός και Βλάξ. όσο πιο Βλάξ είναι τόσο πιο πολύ θέλει να πείσει τον εαυτό του κατ’ αρχάς, πως είναι σωστός αλλά και Μοναδικός ο σκοπός του. Αυτή την γελοιότητα την αποκαλεί Μοναδική Αλήθεια και προσπαθεί με νύχια και με δόντια να την επιβάλει στους υπόλοιπους.

Προσπαθώντας να Επιβάλλει τη σαθρή –το γνωρίζει πως είναι σαθρή και αυτό τον κάνει Βλάκα- εξουσία του ελπίζει να ξεχάσει την εσωτερική του κενότητα ..αλλά εκείνη επιστρέφει τα βραδιά καθώς ετοιμάζεται να κοιμηθεί ..η τα πρωινά λίγα δευτερόλεπτα πριν ανοίξει τα ματιά του. Φαύλος κύκλος.

Ποιες δραστηριότητες επιλέγει συνήθως ο Βλάκας; Επειδή είναι φοβισμένος, δειλός, ανασφαλής, επιλεγεί δραστηριότητες που του δίνουν μια Ψευδαίσθηση παντοδυναμίας. Καθώς είναι περιορισμένος στην Βλακεία του διαθέτει και ορισμένα πλεονεκτήματα. Οργανωτικότητα, επιμονή και υπομονή. Τα καταφέρνει συνήθως να οικειοποιείται δουλειές άλλων. Εξάλλου διαθέτει και ένα σπάνιο χάρισμα. Δεν έχει καθόλου την αίσθηση της Ευγνωμοσύνης … της αναγνώρισης, της διαφοροποίησης. Για τον βλάκα όλα = όλα ίδια. Το άλογο στο λιβάδι, η βρύση που τρέχει, ο πολιτικός που ψήφισε και η φορολογική του δήλωση είναι όλα ίδια και στρέφονται αποκλειστικά εναντίον του.

Είναι απόλυτα, απόλυτος σε οτιδήποτε πρεσβεύει. Συνήθως πείθει, επειδή απευθύνεται σε βλάκες.

Επίσης ποτέ μα ΠΟΤΕ, δεν πιστεύει πως είναι ο ίδιος βλάξ. Οι άλλοι είναι πάντα. Έτσι γίνεται αδίσταχτα θρασύς, θανάσιμα επικίνδυνος, ανυπέρβλητα αλαζονικός ..και πείθει. Γιατί πάντα υπάρχουν αρκετοί βλάκες για να σχηματίσουν μια πλειοψηφία. Αυτό είναι το μυστικό όπλο του βλάκα. Γι αυτό ακριβώς πρέπει να εξολοθρεύουμε τη βλακεία, γιατί κάνει βλάκες αυτούς που τη συναντούν.

Καθώς επίσης είναι και βλάκας δεν μπορεί να διανοηθεί ότι κάνει κάτι το κακό, καρπούμενος τον πνευματικό ή μη μόχθο, άλλων. Αυτό αποτελεί το ΜΥΣΤΙΚΟΥ ΌΠΛΟ ΤΟΥ ΒΛΑΚΑ.


Ποια Ύπαρξη ενοχλεί περισσότερο τον Βλάκα; Η αλογόμυγα … Γιατί τον βάζει σε υποψίες αυτογνωσίας. –λέει επιτυχημένα ο κ. Κόυνερ

-Ναι κύριε Κόυνερ ..Αλλά γιατί από την άλλη η αλογόμυγα πάει και κολάει στα μούτρα του Βλάκα;

- Διότι δεν μπορεί να ανεχτεί την Βλακεία … Αυτή είναι η μοίρα της Αλογόμυγας .

Και γιατί ο Βλάκας παρόλο που είναι πιο δυνατός δεν εξοντώνει την Αλογόμυγα;

Γιατί είναι Βλάκας και Υπερβολικός. Προσπαθεί να την εξοντώσει με Κανονιές .. Μόνο ένας βλάκας θα προσπαθούσε να εξοντώσει μια Αλογόμυγα με κανόνι…- Και ποια θα ήταν η λύση;

Η λύση θα ήταν να έπαυε να είναι Βλάκας. Αλλά καθώς αυτό είναι αδύνατον δυστυχώς δεν υπάρχει λύση: Ούτε για τον Βλάκα αλλά και ούτε για την Αλογόμυγα …

Και δεν είναι Τραγικό για τον Βλάκα να πρέπει να υποφέρει διαρκώς την ενοχλητική του Αλογόμυγα;

-Ε όχι και τόσο. TI να πούνε και όσοι θα πρέπει να υποφέρουνε τον ΒΛΑΚΑ;

Πως είναι δυνατόν ο Βλάξ να μην έχει ΚΑΘΟΛΟΥ την αίσθηση του χιούμορ;

- Στην ουσία η έκλειψη Χιούμορ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΤΟΝ ΒΛΑΚΑ. Διότι , αν είχε στοιχειώδη αίσθηση του Χιούμορ Δεν θα έπαιρνε και τον εαυτό του τόσο σοβαρά, οπότε θα έπαυε νάνε και Βλάκας .

-Και ποια είναι τα πιο σημαντικά Χαρακτηριστικά της Βλακείας; Πρώτα απ όλα ο Βλάξ δεν έχει καμιά ικανότητα μεταφορικής σκέψης. Ο βλάξ τα παίρνει όλα Κ Υ Ρ Ι Ο Λ Ε Κ Τ Ι Κ Α… Έτσι αδυνατεί να καταλάβει ποτέ ο συνομιλητής του μεταφέρει μια άποψη άλλων από την άποψη του ιδίου του συνομιλητή του. Δεν μπορεί να αντιληφθεί την εντός εισαγωγικών φράση …Παράδειγμα: Λέει η Βίβλος: ”Ο Άφρων είπε: Δεν υπάρχει Θεός ”-και λέει ο Άφρων (δηλαδή ο Βλάξ): “Είδατε; Το λέει και η Βίβλος. Δεν υπάρχει θεός”.  Ο κ. Κόυνερ και ο Βλάκας

Άλλο ένα χαρακτηριστικό που περιγράφει τον βλάκα είναι … “Ο ήλιος βγαίνει όταν λαλεί ο κόκορας.” …άρα, λέει ο βλάξ “ο κόκορας βγάζει τον ήλιο…!”. Υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα για να αντιληφθείς πως μπροστά σου έχεις έναν βλάκα εν πλήρη δράση, όταν προσπαθεί με σθένος, επιμονή και εμπάθεια να σου πλασάρει τις εμφυτεύσεις του σαν την μοναδική αλήθεια πού μόνο αυτός κατέχει. Αν σκαλίσεις επιφανειακά τις θεωρήσεις του, ο Γούγλης είναι χρήσιμος σε αυτό, θα βρεις πολύ εύκολα συνήθως, από που τις έχει αντιγράψει και σου τις πουλάει σαν δικές του.

Δοκίμιο Περί Ανθρώπινης Βλακείας του CIPOLLA CARLO

“Δύο πράγματα είναι ατελείωτα: το σύμπαν και η βλακεία του ανθρώπου, όμως για το σύμπαν δεν είμαι ακόμα σίγουρος”. (Σ. Είπε ο Αϊνστάιν περιγράφοντας θαυμάσια τον εαυτό του.) Το θέμα της βλακείας ερευνήθηκε από στατιστικής πλευράς σε μεγάλα πανεπιστήμια των ΗΠΑ και εντόπισε το ίδιο ακριβώς ποσοστό «βλακών» ανάμεσα στις καθαρίστριες , τους διοικητικούς υπαλλήλους , τους φοιτητές και τους καθηγητές. Προφανώς, αν η έρευνα στρεφόταν και προς τους ίδιους τους ερευνητές θα ανακάλυπταν και το δικό τους ποσοστό ηλιθίων. Άρα βλάκες υπάρχουν παντού. Από που προέρχεται όμως η βλακεία ;

Α . Η «Προέλευση των Βλακών»

Στην αυγή της ιστορίας , στα πρώτα βήματα του ανθρώπου ως είδος ο αγώνας για επιβίωση υπήρξε ανελέητος. Ο πανίσχυρος νόμος της Φυσικής επιλογής εξαφάνιζε χιλιάδες είδη που δεν κατόρθωναν να επιζήσουν (το 99,9% όλων των ειδών που υπήρξαν ποτέ έχουν εξαφανιστεί). Και οι ανθρώπινες φυλές που χάθηκαν από διάφορες αιτίες είναι αναρίθμητες. Κυρίως αφανίστηκαν από τον συνεχή μεταξύ τους ανταγωνισμό και τις άγριες συγκρούσεις : «Η πάλη της επιβίωσης ανάμεσα σε έμβια του ίδιου είδους είναι απείρως σκληρότερη αφού συχνάζουν στις ίδιες περιοχές και αναζητούν την ίδια τροφή» (Δαρβίνος). Αυτοί που κυριάρχησαν δεν ήταν οι πιο μπρατσωμένοι αλλά οι πιο έξυπνοι και επιδέξιοι , που με τη σειρά τους κληροδότησαν αυτές τις ιδιότητες στους απογόνους τους. Δίχως αυτό το διαρκές μακελειό και αλληλοφάγωμα θα ήταν αδύνατον να φτάσει ο άνθρωπος στο σημερινό επίπεδο ευφυΐας και πολιτισμού.

Πριν από 30.000 χρόνια περίπου, μια μεγαλειώδης βιολογική έκρηξη στην κρανιακή κάψα του δίποδου ζώου που λέγεται άνθρωπος , ένα νοητικό Big Bang, του άνοιξε τα παράθυρα στον μετωπικό φλοιό (νεοφλοιός), εκεί που είναι η έδρα της σκέψης και του αναστοχασμού. Αυτό ήταν και το τελευταίο του μεγάλο και αποφασιστικό απόκτημα. Ο άνθρωπος κυριολεκτικά «άλλαξε μυαλά».Το μέγεθος και οι αυλακώσεις του εγκεφάλου που χώρισαν τους ανθρώπους από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο χωρίζουν και τους ίδιους ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, φύλου, πλούτου, σπουδών, ιδεολογίας και άλλων ταξικών διακρίσεων σε δύο βασικές κατηγορίες : στους ΕΞΥΠΝΟΥΣ και στους ΒΛΑΚΕΣ. Αν και η μεταξύ τους διάκριση δεν είναι δύσκολη, όσοι ανήκουν στην πρώτη κατηγορία δεν το λένε και όσοι ανήκουν στη δεύτερη δεν το ξέρουν.

Β . Οι Βλάκες & Οι  Έξυπνοι

Οι άνθρωποι αυτοί ανήκουν σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, η επίδρασή τους όμως επάνω μας είναι ανάλογη με την κοινωνική ισχύ που διαθέτουν. Διαφορετικά, λόγου χάρη, αισθανόμαστε τη βλακεία ενός πολιτικού ή ενός επιχειρηματία από την ηλιθιότητα ενός αγρότη ή εργάτη. Εν πάση περιπτώσει, η αρνητική αυτή ιδιότητα ενδημεί σε όλες τις εποχές και σε όλους τους λαούς, είναι δε αδύνατο να εξαλειφθεί εξαιτίας της μοναδικής ικανότητας των βλακών να συσπειρώνονται και να επιβιώνουν, κάθε φορά που οι κοινωνίες κάνουν προσπάθειες να τους θέσουν στο περιθώριο.

Τι εννοούμε όμως με τη λέξη «βλακεία»; Η έννοια, αν και είναι ενστικτωδώς γνωστή σε όλους, μοιάζει να ξεφεύγει από οποιονδήποτε θεωρητικό ορισμό. Δεν είναι απλώς το αντίθετο της εξυπνάδας, γιατί υπάρχουν έξυπνοι άνθρωποι που, κάποιες φορές, συμπεριφέρονται σαν βλάκες. Ο μοναδικός που κατάφερε να δώσει έναν πειστικό ορισμό στη βλακεία ήταν, το 1988, ο ιστορικός και οικονομολόγος Κάρλο Τσιπόλα:

«Βλάκας είναι αυτός που με τις ενέργειές του προκαλεί ζημιά σε κάποιον άλλο, αλλά παράλληλα δεν πετυχαίνει κάποιο πλεονέκτημα για τον εαυτό του ή ακόμα υφίσταται ζημιά και ο ίδιος.»

«Η ζωή μας είναι γεμάτη απώλειες χρήματος, χρόνου, ενέργειας, ησυχίας και καλής διάθεσης, λόγω των απίθανων πράξεων κάποιου παράλογου πλάσματος που μας τυχαίνει τις πιο απρόσμενες στιγμές και ζημιώνει, ακυρώνει και δυσκολεύει τη ζωή μας, χωρίς να έχει απολύτως τίποτα να κερδίσει από τις πράξεις του».

Ένα πράγμα είναι λοιπόν ξεκάθαρο: η βλακεία έχει μια ευκρινή κλίση να μετασχηματίζεται σε πράξεις, και αυτό την καθιστά επικίνδυνη. Η δε προαναφερθείσα μοναδική ικανότητα των βλακών να συσπειρώνονται και να επιβιώνουν την καθιστά ανίκητη. Οι πέντε θεμελιώδεις νόμοι της ανθρώπινης βλακείας:

>1.Πάντα και αναπόφευκτα ο καθένας από μας υποτιμά τον αριθμό των ηλίθιων ατόμων που κυκλοφορούν.

>2. Η πιθανότητα να είναι ένα συγκεκριμένο πρόσωπο ηλίθιο είναι ανεξάρτητη από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό του ίδιου προσώπου.

>3. Ηλίθιο άτομο είναι εκείνο που προκαλεί κάποια βλάβη σ’ ένα άλλο άτοµο ή οµάδα ατόµων, χωρίς παράλληλα να εξασφαλίζει κανένα όφελος για τον εαυτό του, αντιθέτως μπορεί να υφίσταται και ο ίδιος ζημιά.

>4. Τα μη ηλίθια άτομα υποτιμούν πάντα τη βλαπτική ενέργεια των ηλίθιων ατόμων. Ιδίως οι μη ηλίθιοι ξεχνούν διαρκώς ότι σε οποιαδήποτε στιγμή και τόπο και σε οποιαδήποτε περίσταση η συναναστροφή και/ή ο συγχρωτισμός με ηλίθια άτομα αποδεικνύεται ασφαλώς ένα σοβαρότατο σφάλμα.

>5. Το ηλίθιο άτομο είναι ο πιο επικίνδυνος τύπος που υπάρχει.

Οι μη ηλίθιοι έχουν την τάση να ΜΗΝ λαμβάνουν σοβαρά υπ όψιν τους τις ενέργειες των ηλιθίων και να τις γελοιοποιούν βλέποντάς τες ως συμβάντα που «βγάζουν γέλιο» ή ως ανέκδοτα» . Όταν όμως γελάμε με τη βλακεία, μπορούμε να την κάνουμε «συμπαθητική» και συνεπώς να την υποτιμήσουμε περαιτέρω. Αν και στην τέχνη ο βλάκας είναι (εντελώς ?) αναγνωρίσιμος, δεν ισχύει το ίδιο για την αληθινή ζωή. Έχει βασική σημασία να συνειδητοποιήσουμε περί τίνος πρόκειται, για να μπορέσουμε να ελέγξουμε καλύτερα τις συνέπειες.

Δε θα μπορέσουμε ποτέ να τη νικήσουμε ολοκληρωτικά, όμως τα αποτελέσματά της μπορούν να είναι λιγότερο βαριά αν καταλάβουμε πώς λειτουργεί. Άλλωστε η βλακεία έχει τρία χαρακτηριστικά.

>1) Η βλακεία είναι ασυναίσθητη και υποτροπιάζει. «Ο κίνδυνος της βλακείας προέρχεται από τον βλάκα που δεν ξέρει ότι είναι βλάκας».  Αυτό δίνει μεγαλύτερη δύναμη και αποτελεσματικότητα στην καταστρεπτική δράση της. Ο βλάκας δε γνωρίζει τα όριά του, παραμένει προσκολλημένος στις πεποιθήσεις του και δεν ξέρει πώς να αλλάξει, με αποτέλεσμα να επαναλαμβάνει επ’ άπειρον τα ίδια λάθη.

Σε κλινικό επίπεδο, η βλακεία είναι η χειρότερη ασθένεια, γιατί είναι αθεράπευτη. Ο βλάκας έχει την τάση να επαναλαμβάνει πάντα την ίδια συμπεριφορά, γιατί δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί τη ζημιά που προκαλεί και συνεπώς δεν μπορεί να αυτοδιορθωθεί. Αυτός είναι και ο ορισμός της Σχιζοφρένειας, “η επανάληψη της βλακείας”.

>2) Η βλακεία είναι μεταδοτική. Το πλήθος, δηλαδή, συμπεριφέρεται με περισσότερο βλακώδη τρόπο από τα μεμονωμένα άτομα που το συνθέτουν. Αυτό εξηγεί γιατί ολόκληροι λαοί (όπως η ναζιστική Γερμανία και η φασιστική Ιταλία) μπορούν εύκολα να χειραγωγηθούν, ώστε να επιδιώκουν τρελούς σκοπούς. Αυτό το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα γνωστό στην ψυχολογία. Η συναισθηματική μετάδοση, που είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της ομάδας, μειώνει την κριτική ικανότητα. Παρατηρείται τότε η «πόλωση της λήψης αποφάσεων»: επιλέγεται η πιο απλή λύση,που συνήθως είναι και η λιγότερο έξυπνη.3) Εκτός από το πλήθος, υπάρχει και ένας άλλος παράγοντας που γιγαντώνει τη βλακεία: η εξουσία. «Η εξουσία αποβλακώνει», έγραψε ο Γερμανός φιλόσοφος Φρίντριχ Νίτσε. Τα άτομα που έχουν εξουσία τείνουν να πιστεύουν ότι, ακριβώς επειδή έχουν εξουσία, είναι οι καλύτεροι, οι πιο ικανοί, οι πιο έξυπνοι, οι πιο σοφοί από όλη την ανθρωπότητα. Εξάλλου, περιστοιχίζονται από αυλικούς, οπαδούς και κερδοσκόπους, που ενισχύουν διαρκώς αυτή την ψευδαίσθηση. Με αυτό τον τρόπο όποιος βρίσκεται στην εξουσία καταλήγει να διαπράττει κατά γενική ομολογία τις μεγαλύτερες ανοησίες.

Άλλωστε η εξουσία (πολιτική, οικονομική ή γραφειοκρατική) αυξάνει κατακόρυφα την καταστρεπτική δύναμη ενός βλάκα. Η ιστορία βρίθει περιστατικών με συγκλονιστικά λάθη εκτίμησης.

Ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ στις 14 Ιουλίου του 1789 (την ημέρα της κατάληψης της Βαστίλης, το γεγονός με το οποίο ξεκίνησε η Γαλλική Επανάσταση) σημείωσε στο ημερολόγιό του: «Σήμερα τίποτα καινούριο». Η ίδια ανόητη αίσθηση του ανίκητου ίσως οδήγησε τον Τζορτζ Άρμστρογκ Κάστερ να επιτεθεί στους Ινδιάνους της Μοντάνα το 1876 (κοντά στον πύργο Λιτλ Μπιγκ Χορν εκατοντάδες άντρες του αμερικανικού στρατού κατασφάχτηκαν από τη συμμαχία των Ινδιάνων Σιου με τους Σεγιέν) ή τον Ναπολέοντα να εισβάλει στη Ρωσία το χειμώνα του 1812 (κατά τη διάρκεια του οποίου η Μεγάλη Στρατιά της Γαλλίας αποδεκατίστηκε από το κρύο και την ανέχεια). Χωρίς να υπολογίσουμε τις –προβλεπόμενες– πανωλεθρίες στο Βιετνάμ και το σημερινό Ιράκ. ..και την Λιβύη, την Αίγυπτο, την Συρία και πάει λέγοντας.

Η βλακεία επίσης δεν έχει κοινωνική τάξη. Την συναντάς παντού. Όμως όσο πιο ισχυρό είναι ένα άτομο, όσο μεγαλύτερη εξουσία έχει κοινωνικά τόσο πιο επικίνδυνο μπορεί να αποδειχθεί.«Ηλίθιους συναντά κάποιος και μεταξύ γραφειοκρατών, πολιτικών, στρατηγών ή ιερωμένων. Οι εκλογές είναι ένας πολύ αποτελεσματικός θεσμός, ο οποίος εξασφαλίζει τη διατήρηση σταθερού ποσοστού ηλιθίων ανάμεσα στους ισχυρούς».

Εύλογα λοιπόν γεννιέται το ερώτημα για το αν υπάρχει τρόπος να απαλλαχτούμε από την παγκόσμια βλακεία.

«Όχι, δεν υπάρχει. Γιατί δεν έχει αναπτυχθεί καμιά λογική μέθοδος που να προβλέπει με ακρίβεια το πώς, το πότε και το γιατί θα χτυπήσει, ένα ηλίθιο πλάσμα. Ενώ οι πράξεις του κακού είναι κατά κάποιον τρόπο προβλέψιμες και αποτρέψιμες, οι πράξεις του ηλίθιου είναι απολύτως απρόβλεπτες. Ο ηλίθιος, με το χαμόγελο στα χείλη, με πλήρη φυσικότητα, χωρίς καμιά πρόθεση, τύψεις, και αιτία, θα εμφανιστεί ξαφνικά και θα καταστρέψει όλα σου τα σχέδια – και θα το κάνει από καθαρή βλακεία».

Γ. Η χρησιμότητα των Βλακών. Απ όλα όσα έχουμε αναφέρει μέχρι στιγμής εύκολα συνάγεται ότι η βλακεία είναι επικίνδυνη, καταστρεπτική και πιθανόν ανίκητη. Γιατί κανείς όμως δεν έχει κάνει έστω και το παραμικρό εναντίον της; Απ όσο ξέρω καμιά μελέτη στον κόσμο δεν ασχολείται με το πρόβλημα, κανένα ιατρικό ερευνητικό κέντρο δεν αναζητά τα αίτια ή την θεραπεία της .

Μήπως κατά κάποιο τρόπο η βλακεία και οι φορείς της είναι κοινωνικά χρήσιμοι; Η πρώτη παγκόσμια μελέτη για το θέμα αυτό είναι Ελληνική .


Εὐάγγελος Λεμπέσης – Ἡ Τεράστια Κοινωνικὴ Σημασία τῶν Βλακῶν ἐν τῷ Συγχρόνῳ Βίῳ

Τὸ πλέον γνωστὸ αὐτὸ ἔργο τοῦ Εὐάγγελου Λεμπέση, δημοσιεύτηκε ἀρχικὰ στὴν «Ἐφημερίδα τῶν Ἑλλήνων Νομικῶν» τὸ ἔτος 1941 μὲ ἀποτέλεσμα τὴν πολεμικὴ συζητήσεων κριτικῶν καὶ ἀντιπαραθέσεων στὶς ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς. Εἶναι γεμάτο ἀπὸ ὀξυδερκεῖς παρατηρήσεις πάνω στὸ τεράστιο θέμα τῆς βλακείας στὶς σύγχρονες κοινωνίες. Εἶναι μακροσκελές, στὴν καθαρεύουσα, ἀλλά, κατὰ κρίση ἀγαθοῦ, ἀνδρὸς ἀξίζει τὸν κόπο νὰ διαβαστεῖ καὶ νὰ γίνει κτῆμα ὅλων.

Πρόλογος

Ἁπλὴ ὑποσημείωσις ἐξ ὀλίγων γραμμῶν εἰς ἄλλην μελέτην μου ἡ παροῦσα μικρὰ ἐργασία ἐξελίχθη εἰς τὸ ἀνὰ χείρας δοκίμιον χάρις εἰς τὴν παρώθησιν τοῦ διαπρεπεστάτου νομικοῦ καὶ ἀγαπητοῦ φίλου Διευθυντοῦ τῆς «Ἐφημερίδος τῶν Ἑλλήνων Νομικῶν», κ. Ν. Π. Θηβαίου. Εἰς αὐτὸν ἑπομένως τὸν ἀνεξάντλητον εἰς ἐμπνεύσεις καὶ εἰς παντοειδῆ πρωτοτυπίαν ἐπιστήμονα καὶ συγγραφέα ὀφείλεται τόσον ἡ συγγραφή, καθὼς καὶ ἡ δημοσίευσις εἰς τὴν «Ἐφημερίδα τῶν Ἑλλήνων Νομικῶν», ὡς καὶ ἡ ἐνταῦθα ἀναδημοσίευσις τῆς παρούσης μικρᾶς πραγματείας. Ὀφείλομεν χάριτας εἰς αὐτόν, ἀπὸ κοινοῦ συγγραφεὺς καὶ ἀνανῶσται, διὰ τὴν σύντομον αὐτὴν ἐντρύφησιν εἰς τὸν χλοερὸν τοῦτον κόσμον μιᾶς κατηγορίας συνανθρώπων, τῶν ὁποίων ἡ κοινωνικὴ σημασία ἔχει δεινῶς ὑποτιμηθῆ καὶ τῶν ὁποίων τὰ δικαιώματα εἶναι ἐξησφαλισμένα οὐ μόνον -φεῦ!- ἐν τῷ βασιλείῳ τῶν οὐρανῶν, ἀλλ᾿ ἔτι πλέον ἐπὶ τοῦ χλοεροῦ τούτου πλανήτου!

Ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ παρόντος δοκιμίου οὐδεμίαν προεργασίαν γνωρίζω καὶ συνεπῶς δέον νὰ κριθῶ ἐπιεικῶς, ὡς πάντη στερούμενος «βοηθημάτων». Τολμῶ ἐν τούτοις νὰ φρονῶ, ὅτι τούτων οὐδόλως παρίσταται ἀνάγκη, διότι ἀληθῶς ἐξαιρετικῶς μέγας εἶναι ὁ πλοῦτος τοῦ ἀμέσου κοινωνικοῦ ἐμπειρικοῦ ὑλικοῦ καὶ ἐλαχίστη ἡ ἐκ τῆς ἐλλείψεως γραπτῶν βοηθημάτων στενοχωρία τοῦ γράψαντος.

Ὡς πρὸς τὴν μέθοδον τέλος δέον νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι κατεβλήθη ἐνδελεχὴς προσπάθεια, ὅπως αὕτη εἶναι αὐστηρῶς ἐπιστημονική. Διότι πράγματι – ὡς ἐλπίζω ν᾿ ἀποδειχθῇ – πλὴν τῶν ἄλλων δεδικαιολογημένων ἀξιώσεων, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχη παρὰ τῶν λοιπῶν ἀτυχῶν συνανθρώπων, ἡ εὐτυχὴς καὶ παντοδύναμος κοινωνικὴ κατηγορία, ἥτις ἐξετάζεται ἐνταῦθα, εἶναι καὶ ἡ ἀξίωσις ν᾿ ἀποτελέσῃ σοβαρώτατον θέμα σοβαροῦ ἐπιστημονικοῦ χειρισμοῦ.

Θὰ ἔπρεπεν ἴσως, ἐκ λόγων εὐγνωμοσύνης πρὸς τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ θέμα τῆς παρούσης μελέτης δυνάστας τῆς ἀνθρωπότητος ν᾿ ἀφιερωθῇ αὕτη εἰς αὐτούς. Ἐκ λόγων δικαιοσύνης ὅμως ἀφιεροῦται – καὶ οὐκ ἐπ᾿ ἐλάχιστον, πρὸς διδαχήν των – εἰς τοὺς δυναστευομένους: δηλονότι εἰς τοὺς εὐφυεῖς!

I

Εἰς τὴν πολυπληθῆ κατηγορίαν τῶν βλακῶν προσάπτεται ἀσφαλῶς ἄδικος καὶ ἐπιστημονικῶς ἐσφαλμένη μομφή, ὅταν οὗτοι χαρακτηρίζονται εἴτε ὡς ἄχρηστοι καὶ περιττὸν βάρος τῆς κοινωνίας, εἴτε ὡς παρασιτικοί, ἐκφράζεται δὲ συχνὰ ἡ ἀνόητος, ὡς θὰ ἴδωμεν, εὐχὴ ὅπως οὗτοι ἐκλείψουν. Τὸ πρόβλημα τῶν βλακῶν δὲν εἶναι ἐν τούτοις ἁπλοῦν ὅταν ληφθῆ πρώτον ὕπ᾿ ὄψιν ἡ στερεὰ καὶ ἀπολύτως ἀναγκαία θέσις, ἣν οὗτοι ἐπαξίως κατέχουν ἐν τῷ κοινωνικῷ διαφορισμῶ. Οἱ βλᾶκες διαιροῦνται οὕτως εἰς δυὸ ὅλως ἀντιθέτους μεταξὺ τῶν «ὁμάδας», διεπομένας ὅμως ἀμφοτέρας ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ νόμου, τοῦ διαφορισμοῦ

Ἡ πρώτη ἐκ τούτων ὁμὰς καταλαμβάνει ὡς γνωστὸν τὰς ὑποδεεστέρας ἐν τῇ κοινωνίᾳ θέσεις, ἤτοι εὑρίσκεται εἰς τὰς κατωτάτας βαθμίδας τοῦ κοινωνικοῦ διαφορισμοῦ. Πόσον εὐεργετικὴ διὰ τὴν κοινωνίαν εἶναι ἡ ὁμὰς αὕτη εἶναι περιττὸν νὰ τονισθῆ, διότι ἄνευ αὐτῆς δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἐκμετάλλευσις καὶ ἄνευ ἐκμεταλλεύσεως δὲν θὰ ὑπῆρχε πολιτισμός. Εἰς δὲ τὴν γλῶσσαν τοῦ κοινωνικοῦ διαφορισμοῦ: Ἄνευ αὐτῆς δὲν θὰ ὑπῆρχε διαφορισμός, διότι ἀντὶ τῆς ἀνισότητος, θὰ ὑπῆρχεν ἰσότης, ἔστω καὶ ἐκ τῶν ἄνω, δηλαδὴ θὰ ἦσαν ὅλοι εὐφυεῖς, ὅπερ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ διαφορισμοῦ τὸ αὐτό: ὡς νὰ ἦσαν ὅλοι βλᾶκες· διότι ὁ διαφορισμὸς ἀπαιτεῖ ρητῶς καὶ εὐφυεῖς καὶ βλάκας, περικοπτωμένων δὲ οἱονδήποτε ἐκ τῶν δυὸ τούτων σκελῶν του, αἴρεται ὁλόκληρος.

Ἄνευ δέ, κατ᾿ ἀκολουθίαν, τοῦ διαφορισμοῦ, καθισταμένου δυνατοῦ μόνον διὰ τῆς σοβαρᾶς συμβολῆς τῶν βλακῶν, δὲν ὑπάρχει κοινωνία. Τοιαύτη λοιπὸν ἡ τεραστία κοινωνικὴ σημασία τῶν βλακῶν, ἥτις ἄλλως τε ὑπὸ πάντων ἀναγνωρίζεται, μολονότι μόνον εἰς τὸν κοινωνιολόγον εἶναι ἐπιστημονικῶς γνωστή.

                                                                          II

Ἡ κατὰ τῶν βλακῶν καταφορὰ προκαλεῖται ἄλλως τε ὑπὸ τῆς δευτέρας ὁμάδος αὐτῶν, πλέον ἐνοχλητικῆς της πρώτης, ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα ἡ καταφορὰ αὕτη, ἐφ᾿ ὅσον ἐμφανίζεται ὡς λογικὴ κρίσις, εἶναι ἀκοινωνιολόγητος, ἤτοι ἀντεπιστημονική. Κατηγοροῦνται δηλαδὴ οἱ βλᾶκες τῆς δευτέρας ταύτης κατηγορίας ὅτι παναξίως κατέχουν σπουδαίας ἐν τῇ κοινωνίᾳ θέσεις. Ἀλλ᾿ ἡ κρίσις αὕτη προδίδει πλήρη μίας ὠρισμένης μορφῆς τοῦ διαφορισμοῦ ἄγνοιαν. Ἡ μορφὴ αὕτη δεδομένη μὲ φυσικὴν ἀναγκαιότητα ὡς ὁ νόμος τοῦ διαφορισμοῦ εἶναι ὁ στοιχειώδης κανών: «δέκα βλάκες καθ᾿ ἑνὸς εὐφυοῦς· δέκα ἀνίκανοι καθ᾿ ἑνὸς ἱκανοῦ· δέκα ἀδύνατοι καθ᾿ ἑνὸς ἰσχυροῦ κ.ο.κ.». Τὸ φαινόμενον τοῦτο, κλασσικόν, τυπικὸν καὶ αἰώνιον ἀφ᾿ ἧς ὑπάρχει ἀνθρωπίνη κοινωνία, δι᾿ ὅλης της Ἱστορίας τῆς ἀνθρωπότητος, δύνανται νὰ εἶναι «τυχαῖον»; Ἀλλὰ τυχαῖον εἶναι ὅ,τι ἀδυνατεῖ νὰ συλλάβῃ ὁ ἀνθρώπινος νοῦς.Οὐδέποτε ὅμως ὅ,τι πρὸ πολλοῦ ἔχει συλληφθῆ εἰς τὸν θεμελειώδη νόμον τοῦ διαφορισμοῦ. Καὶ τὸ μὲν ψυχολογικὸν ἐλατήριον τοῦ συνασπισμοῦ τῶν ὁπωσδήποτε «κάτω» κατὰ τῶν ὁπωσδήποτε «ἄνω» εἶναι δεδομένη διὰ τοῦ ressentiment.

Ὁ συνασπισμὸς τῶν βλακῶν ἐνταῦθα εἶναι μηχανικὴ ὀργάνωσις βάσει τῆς ἀρχῆς τῆς «ἐλαχίστης προσπαθείας» πρὸς ἀντιμετώπισιν ἰσχυροτέρας δυνάμεως εἰς τὸ πρόσωπον τῶν ὀλίγων ἢ τοῦ ἑνός. Ἡ ὀργάνωσις αὕτη περιωρισμένης ἐκτάσεως καλεῖται κοινωνιολογικῶς κλίκα (clique).

2. Ἡ ἔμφυτος τάσις τοῦ βλακός, ἐξικνουμένη συχνότατα εἰς ἀληθῆ μανίαν ὅπως ἀνήκῃ εἰς ἰσχυρὰς καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρας πάσης φύσεως ὀργανώσεις, ἐξηγεῖται πρώτον μὲν ἐκ τῆς εὐκολίας τῆς ἀγελοποιήσεως, εἰς ἣν μονίμως ὑπόκειται, λόγω ἐλλείψεως ἀτομικότητος (ἐξ οὗ καὶ τὸ μῖσος τοῦ κατὰ τοῦ ἀτόμου καὶ τοῦ ἀτομικισμοῦ), δεύτερον δὲ ἐκ τοῦ ἀτομικοῦ ζῳώδους πανικοῦ, ὑπὸ τοῦ ὁποίου μονίμως κατατρύχεται, ἐκ τοῦ δεδικαιολογημένου φόβου μήπως περιέλθη εἰς τὸ παντὸς εἴδους προλεταριάτον. Ἀποτελεῖ δὲ ἡ τάσις αὕτη ἀμάχητον σχεδὸν τεκμήριον περὶ τοῦ βαθμοῦ τῆς πνευματικῆς του ἀναπηρίας. Τοιουτοτρόπως δημιουργεῖται αὐτόματος συρροὴ βλακῶν εἰς τὰς πάσης φύσεως ὀργανώσεις, αἴτινες, ἐὰν μὲν εἶναι συμφεροντολογικαί, διατηροῦν τουλάχιστον τὴν σοβαρότητα τῶν συμφερόντων των, ἐὰν ὅμως εἶναι «πνευματικαί» περιέρχονται σὺν τῷ χρόνῳ εἰς πλήρη βλακοκρατίαν.

Εἰς τὸ φαινόμενον τοῦτο ὀφείλει τὸν ἐκφυλισμὸν τοῦ λ.χ. ὁ μασσωνισμός, oι ἁπανταχοῦ Ῥοταριανοὶ ὅμιλοι, ὅλοι oι «πνευματικοί» σύλλογοι, καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ… Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν!. Ἑπόμενον εἶναι κατόπιν τούτων, ὅτι ὅπως ἡ λεγεὼν τῶν βλακῶν ὠθεῖται ἀκατανικήτως πρὸς τὴν ἀγέλην καὶ πρὸς τὰς πάσης φύσεως ὀργανώσεις, οὕτω ὑφίσταται ἀκατανίκητον ἕλξιν ἀπὸ τὰς παντὸς εἴδους ἀγελαίας ἀντιατομικὰς καὶ ὁμαδιστικὰς θεωρίας, ἀπὸ τοῦ πάσης φύσεως παρεμβατισμοῦ ἢ διευθυνομένης οἰκονομίας ἢ 4ης Αὐγούστου μέχρι τοῦ σοσιαλισμοῦ καὶ τοῦ κομμουνισμοῦ (Ἄλλοι εἶναι οἱ ἐκμεταλλευταὶ τῶν θεωριῶν αὐτῶν). Τούτων δεδομένων ἐξηγεῖται καὶ ἡ ἀτελεύτητος καὶ αὐστηροτάτη ἐπιλογὴ βλακῶν εἰς τὰ ὁμαδικὰ συστήματα ἡ ὁποία, τὴ βοηθεῖα μίας πολιτικῆς βίας, κατοχυροῦται καὶ ὡς πολιτικὸν καὶ κοινωνικὸν καθεστὼς(4η Αὐγούστου), τόσῳ μᾶλλον, ὅσο ἡ ἐλευθερία τῆς σκέψεως, χρήσιμος μόνον εἰς ἐκείνους, οἵτινες διαθέτουν σκέψιν, εἶναι μονίμως καὶ ἐξόχως ἀντιπαθητικὴ εἰς τοὺς βλάκας, διότι ἀσκουμένη ὑπὸ τῶν ἄλλων στρέφεται ἐναντίον των, ἴδια ὁσάκις οὗτοι κατέχουν ἐξουσιαστικὰς θέσεις, ἢ ἔχουν συνδέση συμφέροντα μὲ τοὺς κατέχοντας αὐτάς.

Ἡ ἔλλειψις ἰδίας γνώμης, ἡ κολακεία καὶ ἡ ρᾳδιουργία (ἴδε κατωτέρω) τοὺς προορίζουν ἄλλως τε εἰδικῶς διὰ τὰς καταστάσεις ταύτας. Ἡ ἀκατανίκητος ἐπίσης τάσις τῶν βλακῶν πρὸς τὰς πάσης φύσεως ἀγελαίας ἐμφανίσεις (κοσμικαὶ συγκεντρώσεις καὶ causerie τρεφομένη ἐκ τῶν περιεχομένων τῶν ἐφημερίδων καὶ τῶν ραδιοφώνων, μόδα, κλπ.) καὶ διακρίσεις (τίτλοι, διπλώματα παράσημα) εἶναι κατόπιν τῶν ἀνωτέρω αὐτονόητος.

                                         III
3. Ἀλλὰ πόθεν εἶναι δεδομένη ἡ πραγματικὴ δυνατότης τῆς ἀποτελεσματικῆς δράσεως τῆς βλακικῆς ἀγέλης; Ἡ δυνατότης αὕτη εἶναι δεδομένη ἀπολύτως ἀντικειμενικῶς καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ ψυχολογικοῦ ἐλατηρίου (τοῦ ressentiment), τὸ ὁποῖον ἄλλως οὐδεμίαν θὰ εἶχε κοινωνικὴν δρᾶσιν καὶ ἀκολούθως κοινωνιολογικὴν σημασίαν. Εἶναι δεδομένη ἐκ τῆς μοιραίας θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχουν εἰς τὴν κλίμακα τοῦ κοινωνικοῦ διαφορισμοῦ οἱ βλᾶκες, θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ἀναντικατάστατοι, διότι εἶναι θέσις ὑποδεεστέρα, ἀλλὰ καὶ ἀπολύτως ἀπαραίτητος διὰ τὸν ὅλον κοινωνικὸν μηχανισμόν, ὁ ὁποῖος βασίζεται ἀπολύτως εἰς τὰς κατωτέρας αὐτοῦ βαθμίδας. Εὐκρινέστατα διαφαίνεται ἡ ἐξάρτησις αὕτη τῶν ἀνωτέρω βαθμίδων καὶ προσώπων ἀπὸ τῶν κατωτέρων τοιούτων ὅπου αὕτη λαμβάνει μορφὰς καθαρῶς ἐκβιαστικάς, τὰς ὁποίας γνωρίζουν πάντες οἱ κοινωνικοὶ ἄνθρωποι. Ὡς παράδειγμα δύναται νὰ χρησιμεύση ἡ παρέλκυσις ἢ ὁ ἐνταφιασμὸς μίας ὑποθέσεως εἰς οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν ὑπὸ κατωτέρων ὑπαλλήλων, ἡ ἔκδοσις ἐντάλματος συλλήψεως κατὰ καταζητουμένου ἐκληματίου, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ κατώτερα ἀστυνομικὰ ὄργανα εἶναι ἀλληλέγγυα πρὸς αὐτὸν κλπ

4. Λαμβανομένης ἤδη ὑπ᾿ ὄψιν τῆς ἐπικαίρου ταύτης θέσεως τῶν κατωτέρων βαθμίδων καὶ προσώπων ἐν τῷ κοινωνικῷ διαφορισμῶ καθίσταται ἀπολύτως νοητὴ καὶ ἡ ἄνοδος αὐτῶν εἰς ἀνωτέρας βαθμίδας διὰ κοινοῦ μεταξὺ τῶν συνασπισμοῦ ἀναδεικνύοντος ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους ἀφ᾿ ἑνὸς μὲν δι᾿ ὀργανωμένης ἀντιστάσεως (boycotage) πρὸς τὰ ἄνω καὶ παραλύσεως τῶν τυχὸν ἀντιθέτων ἐνεργειῶν τῶν ὑπερκειμένων παραγόντων πρὸς ἀνάδειξιν ἄλλου πράγματι ἱκανοῦ, προσώπου, ἀφ᾿ ἑτέρου δὲ δι᾿ ὀργανωμένης προωθήσεως προσώπου ἐκ τῶν κόλπων αὐτῶν, πρὸς τὴν ἀνωτέραν βαθμίδα.

Τὸ φαινόμενον τοῦτο καλεῖται κλίκα. Ὅτι τὴν ἐξέλιξιν ταύτην οὐδεὶς δύναται νὰ σταματήση εἶναι φανερόν, ὅσον εἶναι φανερὰ ἡ νομοτελειακὴ συνάρτησις τῶν ὡς ἄνω δεδομένων. Κατὰ τὴν αὐτὴν συνάρτησιν τὸ φαινόμενον συνεχίζεται: «ἑνὸς βλακὸς προκειμένου μύριοι ἕπονται»,ὁ δὲ οὕτω ἀνελθῶν βλὰξ θὰ προωθήση ὁ ἴδιος πρόσωπα μόνον κατώτερα ἑαυτοῦ, μέχρις ὅτου ἡ μία βίαια ἔξωθεν ἐπέμβασις, ὑπαγορευομένη ὑπὸ τῆς ἀνάγκης ἄλλου τινὸς κοινωνικοῦ ὀργανισμοῦ, ἢ ὁ φυσικὸς ἐκφυλισμὸς ἑνὸς τοιούτου ὀργανισμοῦ ἐκ τῶν ἔσω, ἐπιφέρει θεμελιώδη τινὰ ἀνατροπὴν ἢ καὶ αὐτὸν τοῦτον τὸν τερματισμὸν τοῦ βίου τοῦ ἐκφυλισθέντος ὀργανισμοῦ. Οὕτω λ.χ., εἰς παρομοίαν περίπτωσιν ἡ τὸ 1910 ἀνελθοῦσα κοινωνικὴ ὁμὰς ἀνέτρεψε τὴν ἱεραρχίαν τῶν ἀξιῶν καὶ τῶν προσώπων καὶ ἐντὸς τοῦ παλαιοκομματισμοῦ, καταστήσασα δυνατὴν τὴν ὑπεφαλάγγισιν τῶν παλαιῶν αὐτοῦ ἀρχηγῶν ὑπὸ νέων (Γούναρη, Στράτου κλπ.)

5. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἄνευ συνασπισμοῦ καὶ ὀργανώσεως, ἄνευ«κλίκας», ἀνερχόμενοι βλᾶκες ἢ ἀνίκανοι γενικῶς, ἀτομικῶς καὶ μόνον ἐπικρατοῦντες, εὑρίσκονται ἐν τούτοις δεσμευμένοι ὑπὸ τοῦ κοινωνικοῦ διαφορισμοῦ εἰς ἴσον βαθμὸν ὡς καὶ οἱ ὀργανωμένοι τοιοῦτοι. Διότι ἀντικειμενικῶς αἱ θέσεις τὰς ὁποίας λαμβάνουν εἶναι τοιαύται, ὥστε ἡ ἀνεπάρκεια τῶν ἢ νὰ εἶναι πλεονεκτικὴ ἢ νὰ εἶναι ἀνεκτή, οὐδέποτε ὅμως θέσεις ἀπαιτούσαι πραγματικὰ προσόντα, ἐκ τῶν ὁποίων, καὶ ἂν ἀκόμη φθάνουν εἰς αὐτάς, ἀνατρέπονται καὶ κρημνίζονται εἰς τὴν πρώτην ἀντίξοον περίστασιν καὶ ὑπὸ μεγάλου τινὸς ἢ μικροῦ πνέοντος ἀνέμου.

Οὕτω λ.χ. πολλοὶ ἐξ αὐτῶν κατέλαβον διαδοχικῶς πλεῖστα ἀξιώματα τῆς κοινωνίας καὶ τῆς πολιτείας, ἀπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, μέχρι τοῦ «Προέδρου τοῦ Συλλόγου Προστασίας Ἐγγύων Μυιῶν», τοῦ «Γενικοῦ Γραμματέως τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Πωλητῶν Ποντικοπαγίδων» κ.ο.κ., ἀξιώματα βεβαίως, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε θὰ ἐπιδιώξη σοβαρῶς ἀπασχολούμενος ἄνθρωπος. Εἰς τὰ ἀξιώματα ταῦτα προστίθενται φυσικὰ καὶ διακρίσεις οἶον παράσημα, διπλώματα, δεξιώσεις κλπ

Ο causeur συνάδελφος τοῦ ἀνωτέρω ἀποτελεῖ ἀληθῆ κοινωνικὴν μάστιγα, διότι ὡς causerie ἐκλαμβάνει τὸ νὰ λέγῃ εἰς τοὺς χειμαζομένους συνανθρώπους τί ἀνέγνωσεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, τί ἤκουσεν εἰς τὸ ραδιόφωνον καὶ τί τοῦ εἶπον διάφοροι καθ᾿ ὁδόν, ἐξικνούμενος ἔστιν ὅτε εἰς τὰ σχόλιά του, ὅταν ἀποφασίση νὰ σχολιάση εἰς δυσθεώρητα ὕψη ὀξυδερκείας καὶ πνευματικῆς χάριτος: ὅτι λ.χ. κατὰ τὴν νύκτα ἀναμφιβόλως ἐπικρατεῖ σκότος, τὴν δὲ βροχὴν ἀκολουθεῖ ὁπωσδήποτε ἡ ὑγρασία… Εἰς ταῦτα προστίθεται ἐνίοτε καὶ ἡ «προστατευτική» στάσις αὐτοῦ ἔναντι τῶν πνευματικῶς ἀνωτέρων του, σκοποῦσα τὴν ὑποτίμησιν αὐτῶν εἰς τὰ ὄμματα τοῦ κόσμου κλπ.

                                                  IV
6. Ἐνδιαφέρον εἶναι τέλος ἐνταῦθα τὸ φαινόμενον μερικῶν εὐφυῶν ἀνθρώπων, οἵτινες, ἐνστικτωδῶς διαισθανόμενοι τὸν κοινωνικῶς ἀνυπέρβλητον ρόλον τῶν βλακῶν καὶ τὴν λαμπρὰν κοινωνικὴν αὐτῶν σταδιοδρομίαν – ἐv τῇ «χρυσῇ» μέσῃ ὁδῷ τῆς μετριότητος ἐννοεῖται – ἀποφασίζουν νὰ ὑποδυθοῦν τὸν ρόλον αὐτόν, ὅπως ἀνέλθουν διὰ τῆς μεθόδου τῆς «νύσσης», ὡς αὕτη εὐφυέστατα ἀποκαλεῖται παρὰ τῷ λαῷ. Ἀλλ᾿ ὁ ρόλος οὗτος εἶναι ἐξαιρέτως δύσκολος ἐκ δυὸ λόγων: Πρῶτον ὑποκειμενικῶς ἡ ὕπαρξις πνευματικῆς καὶ ψυχικῆς ζωῆς ἔχει ὡς γνωστὸν ἀναποτρέπτους ἀντανακλάσεις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς φυσιογνωμίας, αἴτινες μὲ τὴν τελειοτέραν ὑπόκρισιν, δύσκολον εἶναι ν᾿ ἀποκρυβοῦν, πλὴν τῆς περιπτώσεως καθ᾿ ἣν εἶναι δεδομένον τάλαντον μεγάλου ἠθοποιοῦ.

Ἡ ἁπλὴ παρουσία τοῦ εὐφυοῦς ἀνθρώπου εἶναι κατὰ κανόνα διὰ τὸν βλᾶκα εἰς τὸ ἔπακρον προκλητική.Τὸ ψυχολογικὸν σύμπλεγμα τῶν συναισθημάτων, τὸ ὁποῖον αὕτη ἐξαπολύει πάρ᾿ αὐτῶ εἶναι τὸ αὐτὸ ἀκριβῶς μὲ ἐκεῖνο τοῦ καταδιωκομένου καὶ πανικοβλήτου ζῴου ἢ ἀνθρώπου, ἐν καταστάσει φυγῆς ἢ ἀμύνης. Τὸ μῖσος, ὁ φόβος, ὁ φθόνος μετὰ τοῦ θράσους συμπλέκονται κατὰ τρόπον, δηλοῦντα διὰ τὸν ἐξησκημένον ὀφθαλμὸν σαφῶς εἰς πᾶσαν φράσιν, ἴδια ὑποτιμητικὴν ἢ μειωτικήν, τὴν κατάστασιν ἀμύνης. Δεύτερον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ βλακός, ἡ ἔνστικτος καχυποψία αὐτοῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἡ ὑπόκρισις τοῦ εὐφυοῦς ν᾿ ἀποβαίνῃ ματαία, ἡ δὲ πραγματικὴ εἰλικρίνεια αὐτοῦ νὰ ἐκλαμβάνεται ὡς ὑπόκρισις. Ὁ βλὰξ ὡς πλησιέστερος πρὸς τὸ ζωϊκὸν βασίλειον, ἔχει τὴν ἔνστικτον καχυποψίαν οὕτω ἀνεπτυγμένην, ὥστε ν᾿ ἀδυνατῇ νὰ διαγνώσῃ ἢ νὰ ἐννοήση συλλογισμοὺς καὶ λογικοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ εὐφυοῦς, βασιζομένους ὄχι εἰς τὸ ἔνστικτον ἀλλὰ εἰς τὴν διάνοιαν.

Ἄοπλος καὶ ἀνυπεράσπιστος ἔναντι τῶν ψυχρῶν ὑπολογισμῶν τῆς ξένης διανοίας, ἢς ὁ μηχανισμὸς τυγχάνει εἰς αὐτὸν νοητικῶς ἀπροσπέλαστος, μίαν μόνην ἄμυναν διαθέτει, ἀκριβῶς ὅπως τὸ ζῷον καὶ ὁ πρωτόγονος ἄνθρωπος: τὴν ἔνστικτον καχυποψίαν. Οὕτω ἐξηγεῖται καὶ ἡ φυσικὴ καὶ πνευματικὴ κατωτερότης τῶν λαῶν, οἵτινες ἐμπνέονται βασικῶς ὑπὸ τῆς καχυποψίας, ἣν αὐταρέσκως ἐκλαμβάνουν ὡς εὐφυΐαν. Ἔναντι τῶν Εὐρωπαίων οἵτινες οὐδεμίαν ἀνάγκην ἔχουν αὐτῆς, ὡς ἀντιλαμβανόμενοι νοητικῶς τὸν κόσμον. Ἐκ τούτων ἐπίσης φαίνεται σαφῶς, ὅτι ἡ καχυποψία καὶ ἡ ἀπότοκος αὐτῆς πονηρία εἶναι ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετόν της εὐφυίας ὡς πρὸς τὸν ὅλον αὐτῆς ἐκτοπιζομένης πάντοτε ὑπὸ τῆς δευτέρας. Λέγομεν ἀντίθετος μόνον ὡς πρὸς τὸν ρόλον, διότι ἡ διάνοια δὲν εἶναι τί τὸ ἀνεξάρτητον ἢ ἀντίθετόν του ἐνστίκτου, ἀλλὰ τουναντίον ἡ ἀνάπτυξις καὶ ὁ διὰ λογικῶν μέσων πλουτισμὸς αὐτοῦ εἰς τὴν ἀρχικὴν αὐτοῦ πάντοτε κατεύθυνσιν.

7. Πονηρία εἶναι ἡ ἐνεργητικὴ ὄψις τῆς καχυποψίας καὶ τὸ δεύτερον στάδιον αὐτῆς, ἤτοι ἡ δρᾶσις αὐτῆς, δρᾶσις ὅμως ζωϊκῶς ἀμυντικῆς φύσεως, διότι προϋποθέτει τὴν πνευματικὴν κατωτερότητα καὶ τὴν πνευματικὴν ἀμηχανίαν τοῦ βλακός, ὡς ζῴου ἐνστικτώδους καὶ πνευματικῶς πανικοβλήτου. Ἡ ἁπλὴ καχυποψία εἶναι ἄμυνα παθητικῆς φύσεως, καθ᾿ ὃ μὴ ἐνεργοῦσα ἐπὶ ἄλλων ἀτόμων. Ἡ πονηρία εἶναι ἄμυνα ἐνεργητικῆς φύσεως, διότι ἀποτελεῖ ἐγκεφαλικὴν ἐνέργειαν, σχηματισμὸν συλλογισμῶν καὶ συμπερασμάτων, ἀγόντων εἰς πράξεις («τὸν ἐγέλασε» κ.λπ.) καὶ συνεπῶς ἐνεργεῖ ἐπὶ ἄλλων ἀτόμων. Ἄσχετον τὸ ζήτημα τῆς βλακώδους ποιότητος τῶν συλλογισμῶν καὶ συμπερασμάτων.

Ἡ χρησιμοποίησις ἤδη τῶν βλακωδῶν τούτων συλλογισμῶν καὶ συμπερασμάτων, μὲ μιὰν λέξιν τῆς πονηρῖας, χρησιμοποίησις ὅμως γενικώτερον ψυχολογικῶς ἐπιδρώσα ἐπὶ τοῦ ἄλλου ἀτόμου, ἤτοι χρησιμοποίησις αὐτῆς ἐν συνδυασμῷ μὲ στοιχεῖα κατωτάτης πνευματικῆς ὑποστάθμης (κολακεία, ψεῦδος, ρᾳδιουργία, συκοφαντία, σωματεμπορία, συμπαθὴς μορφὴ τοῦ βλακὸς ἀκόμη, ἐπίκλησις τῆς πολυτεκνίας του, προσφορὰ ἀνηθίκων καὶ εὐκόλων ὑπηρεσιῶν εἰς τὸ κολακευόμενον πρόσωπον, χαφιεδισμός, ξεσκονίσματα, τὸ «ποιεῖν τὸν καραγκιόζην», ἢ τὸν gigolot, χειροφιλήματα πρὸς τὸν «Ἐθνικὸν Κυβερνήτην», ἐκφωνήσεις λόγων, συρραφὴ κολακευτικῶν στίχων, μεταφορὰ λαχανικῶν, κλπ.

8. Ἂν ὁ βλὰξ καταφεύγει εἰς τὴν ἐπιτηδειότητα λόγω τῶν πενιχρῶν πνευματικῶν τοῦ μέσων ἐκ τῆς αὐτῆς ἐλλείψεως ἀνωτέρων πνευματικῶν μέσων ὠθεῖται καὶ πρὸς τὴν ἀπάτην. Ἀπάτη εἶναι ὡς γνωστὸν ἡ ἀποσιώπησις τῆς ἀληθείας ἢ ἡ παράστασις ψευδῶν πραγμάτων ὡς ἀληθῶν.

Ἐξ αὐτοῦ τούτου τοῦ ὁρισμοῦ αὐτῆς συνάγεται ὅτι ἡ ἀπάτη δὲν ἀνάγεται εἰς τὴν εὐφυΐαν τοῦ ἀπατεῶνος, διότι πᾷς ἄνθρωπος δύναται νὰ παραστήση ψευδῶς πράγματα ὡς ἀληθῆ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ βλάξ, ἀλλ᾿ εἰς τὴν εὐπιστίαν τοῦ θύματος.Ὅτι λοιπὸν καταφεύγει εἰς αὐτήν, ὡς διανοητικῶς εὐκολώτερον μέσον ὁ βλὰξ ἐπειδή, στερούμενος εὐφυΐας, εἶναι ἀνίκανος νὰ μεταχειρισθῆ ἔντιμα μέσα, εἶναι αὐτονόητον, διότι ἔντιμα μέσα ὡς δυσκολώτερα, χρησιμοποιεῖ μόνον ὁ κεκτημένος πραγματικὴν ἀτομικὴν ἀξίαν. Πόθεν λοιπὸν προέρχεται ἡ εὐρέως διαδεδομένη ἀντίληψις, ὅτι ὁ ἀπατεὼν ὄχι μόνον ἀποκλείεται νὰ εἶναι βλάξ, ἀλλ᾿ ἀναγκαίως εἶναι εὐφυής, ἀντὶ τῆς ὡς ἄνω ἀναλύσεως, ἐξ ἢς ἀντιθέτως προκύπτει, ὅτι ὁ ἀπατεὼν ὄχι μόνον ἀποκλείεται νὰ εἶναι εὐφυής, ἀλλ᾿ εἶναι ἀναγκαίως βλάξ;

Ἡ ἀντίληψις αὕτη προέρχεται ἐκ τῆς «θεωρίας» τοῦ βλακὸς περὶ τῆς εὐπιστίας. Εἰθισμένος ὁ βλὰξ νὰ «σκέπτεται» οὐχὶ διὰ τοῦ νοητικοῦ μηχανισμοῦ, ἀλλὰ διὰ χονδροειδῶν ἔξωθεν ἐντυπώσεων, δὲν ἐρευνᾷ τὰς αἰτιοκρατικὰς σχέσεις, ἀλλὰ περιορίζεται εἰς τὸ γεγονὸς μίας ἐπιτυχούσης ἀπάτης, γεγονὸς ἐξ οὗ καὶ μόνου συνάγει τὴν βλακείαν τοῦ θύματος καὶ τὴν εὐφυΐαν τοῦ ἀπατεῶνος. Ὅτι ἡ ἀπάτη δὲν ὀφείλεται εἰς εὐφυίαν ἀνελύθη, νομίζομεν ἐπαρκῶς. Ὅτι ὅμως ἡ εὐπιστία τοῦ θύματος ἀποτελεῖ βλακείαν, τοῦτο εἶναι ἀληθὲς μνημεῖον βλακικὴς «διανοίας» καὶ πολιτιστικῆς ὑποστάθμης. Διότι ἡ εὐπιστία ἑνὸς ἀτόμου, ὡς προϋποθέτουσα τὰ ἄλλα ἄτομα ὡς ἔντιμα καὶ συνεπῶς ὡς εὐφυά, εἶναι ἀσφαλῶς τὸ μέγιστον τῶν τεκμηρίων τῆς πνευματικῆς του ἀναπτύξεως καὶ τοῦ πολιτισμοῦ του. Ὅσον ὑψηλότερον ἐπὶ τῶν βαθμίδων τῆς εὐφυΐας καὶ τοῦ πολιτισμοῦ ἵσταται ἐν ἄτομον ἢ εἷς λαός, (οἱ Εὐρωπαῖοι ἐν σχέσει πρὸς τοὺς Ἀνατολίτας) τόσον περισσότερον εὔπιστος εἶναι.

Ὁ τελευταῖος τῶν βλακῶν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξαπατήσῃ ἕνα Κὰντ ἢ ἕνα Μπετόβεv καὶ ὁ τελευταῖος τῶν Ἑλλήνων ἕνα Εὐρωπαῖον… Τὸ μειδίαμα τοῦ οἴκτου,τὸ ὁποῖον ρίπτουν οἱ «ἀφελεῖς κουτόφραγκοι», δημιουργοὶ τῶν πνευματικῶν ἀξιῶν καὶ ἐξουσιασταὶ τοῦ κόσμου, ἐπὶ τῶν δυστυχῶν «ἔξυπνών» της Μεσογείου καὶ τῆς Ἀνατολῆς, ἂς εἶναι καὶ ἡ τιμωρία τῶν βλακῶν καὶ διὰ τὴν «θεωρίαν» των ταύτην!

     V
9. «Ὅτι ὁ βλάξ, ἀκολουθῶν τὴν ἔνστικτον αὐτοῦ καχυποψίαν, εὑρίσκεται ἐντὸς τῆς πραγματικότητος, τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, θέτει δὲ αὐτὸν ἐν τῷ Κοινωνικῷ βίῳ εἰς «ἀνωτέραν» μοῖραν λ.χ. τοῦ μεταφυσικοῦ, τοῦ ὁποίου ὁ ἐνστικτώδης κόσμος ἔχει ὑποστὴ νοσηρὰν ἀτροφίαν, ἔναντι τοῦ διανοητικοῦ αὐτοῦ κόσμου, ὅστις ἔχασε πᾶσαν ἐπαφὴν μετὰ τῆς πραγματικότητος. Ἐὰν δεχθῶμεν, ὡς ὑποχρεούμεθα, πρῶτον ὅτι τὸ ἔνστικτον εἶναι ἀλάθητον, καθ᾿ ὃ ἀνεξήγητον καὶ ἄφθαρτον, δεύτερον ὅτι ὁ κόσμος τῶν ἐνστίκτων εἶναι ὁ κατ᾿ ἐξοχὴν φυσικῶς ὑγιὴς κόσμος, τρίτον ὅτι ἡ κοινωνία ὡς συνέχεια τῆς φύσεως εἶναι ὑγειὴς ὀργανισμός, ἀπαρτιζόμενος ὑπὸ ὑγειῶν ἀτόμων, τότε τὸ συμπέρασμα περὶ τῆς ὑπεροχῆς τοῦ βλακὸς ἐπὶ τοῦ μεταφυσικοῦ ἐν τῇ κοινωνίᾳ, εἶναι συμπέρασμα ἀναγκαστικὸν καὶ ἀνέκκλητον, ἐπαληθευόμενον ἄλλως τε, κατὰ φυσικὴν ἀναγκαιότητα, ὑπ᾿ αὐτῆς ταύτης τῆς κοινωνικῆς πραγματικότητος ὅλων τῶν ἐποχῶν καὶ τῶν λαῶν. Τὸ ὅτι οἱ μεταφυσικοὶ ἐπεκράτησαν (ὄχι ἤνθισαν) εἰς ἐποχὰς παρακμῆς τῶν κοινωνιῶν δὲν εἶναι τυχαῖον.

Ὁ βλάξ, ὡς ἐλέχθη καὶ ἀνωτέρω, διαισθανόμενος ἐν τῇ καχυποψίᾳ του τὴν ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τοῦ εὐφυοῦς, εἶναι θεμελιωδῶς ἐντὸς τῆς πραγματικότητος, διότι διαισθάνεται ὀρθῶς τὸν κίνδυνον νὰ περιέλθῃ κοινωνικῶς εἰς τὴν κάτω τάξιν. Ἐὰν διὰ τῆς καχυποψίας αὐτῆς καὶ μόνης προστατεύεται ἔναντι τοῦ φυσικοῦ αὐτοῦ προορισμοῦ του, τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα. Φανερὸν εἶναι, ὅτι τὸ ἔνστικτον ἀποτελεῖ μέσον προσανατολισμοῦ καὶ στοιχειώδους ἀμύνης εἰς τὸν πρωτόγονον ἄνθρωπον, ὄχι ὅμως μέσον κατισχύσεως καὶ ὑπεροχῆς ἐν προηγμένῃ κοινωνίᾳ μετὰ προηγουμένου κοινωνικοῦ διαφορισμοῦ καὶ ἀναπτύξεως τῶν νοητικῶν του ἀνθρώπου μέσων, τῶν ὁποίων ἡ κατ᾿ ἄτομα ἀνισότης εἶναι ἐξ ἴσου φυσικῶς δεδομένη. Ὁ βλὰξ ὁμοιάζει ἐνταῦθα τὸ ζῷον, τὸ ὁποῖον ἐξ ἐνστίκτου γνωρίζει νὰ διαφεύγῃ πάντα κίνδυνον, πλὴν ἀνωτέρας ὠμῆς βίας, εἰς τὴν ζούγκλαν, εἰσερχόμενον ὅμως εἰς κεντρικὴν ὁδὸν μεγαλουπόλεως, εὑρίσκεται αἰφνιδίως ὑπὸ τοὺς τροχοὺς αὐτοκινήτου. Τοῦτο εἶναι ἄγνωστος καὶ ἀκατανόητος εἰς αὐτὸ μηχανή, βασιζομένη βεβαίως κατὰ τελευταῖον λόγον εἰς τὸ ἔνστικτον τοῦ ἀνθρώπου, κατασκευασθεῖσα ὅμως διὰ τῆς διανοίας του.

Πῶς ἤδη οἱ πνευματικῶς κατώτεροι ἄνθρωποι εὑρίσκονται ὑπὸ τοὺς τροχοὺς διαφόρων κοινωνικῶν «αὐτοκινήτων», – τοῦτο δεικνύει ἡ θέσις αὐτῶν εἰς τὴν κάτω τάξιν. Τὴν «μηχανήν» αὐτὴν εἶναι βεβαίως ἀδύνατον νὰ διαφύγῃ καὶ ὁ βλάξ, τοῦ ὁποίου καὶ ἡ ἄνοδος εἶναι αὐστηρῶς ἐντὸς ὡρισμένων πλαισίων περιωρισμένη. Ὅτι δὲ τέλος ὁ μεταφυσικὸς οὐδὲ τὸ ζῷον, οὐδὲ τὸν βλάκα δύναται νὰ περιπλέξῃ εἰς τροχούς, τοῦτο εἶναι εὐνόητον ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι οὗτος φέρεται ἐπὶ τοῦ Πηγάσου…

VI

10. Ὡς πρὸς τὴν κοινωνικὴν προέλευσιν τῶν βλακῶν διαπιστοῦται ὅτι ἡ παραγωγὴ βλακῶν δὲν εἶναι ταξική. Ἡ πονηρὰ φύσις δὲν ἔδωκεν εἰς ὡρισμένην τινὰ κοινωνικὴν τάξιν τὸ ἐπίζηλον τοῦτο προνόμιον. Ἐπεδαψίλευσεν ἴσως ὡς φαίνεται, εἰς τὴν ἑκάστοτε ἄνω τάξιν τοὺς διασκεδαστικωτέρους ἁπλῶς τύπους βλακῶν, ἀλλὰ δὲν ἐστέρησεν οὐδεμίαν ἄλλην κοινωνικὴν τάξιν τῆς σοβαρᾶς συμβολῆς των. Ὁ βλὰξ ὑπουργός, ὁ ἀγόμενος καὶ φερόμενος ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων του καὶ τὰ μέλη ἑνὸς ἐργατικοῦ σωματείου, τὰ ὁποῖα ἐκμεταλλεύεται ὁ πονηρὸς ἐργατοκάπηλος, ἀποτελοῦν δυὸ ἀντίθετα παραδείγματα τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ βλακεία δὲν ἔχει ταξικὴν τὴν πατρίδα.

Ψυχολογικὰ δὲ εἶναι κυρίως τὰ περιεχόμενα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν τὰς ποικιλίας καὶ παραλλαγὰς μεταξὺ τῶν βλακῶν. Ὁ fils a papa τῆς ἄνω τάξεως, ὁ ὁποῖος λόγω φυσικῆς ἀτροφίας τοῦ βουλητικοῦ του κόσμου, λαμβάνει σοβαρῶς ὑπ᾿ ὄψιν τὴν ἀτελεύτητον σειρὰν τῶν ἀπαγορεύσεων τῆς οἰκογενείας του, στερούμενος δὲ καὶ ἰδῖας πνευματικότητος, καταντᾷ εἰς τὸ τέλος τύπος χωρὶς τὴν ἐλαχίστην προσωπικότητα, ὀνομάζεται ὑπὸ τῆς τάξεώς του ἐπιεικέστατα «καλὸ παιδί», εἰς δὲ τὴν ἀντικειμενικὴν διάλεκτον θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποκληθῇ «εὐπρεπὴς βλάξ», ἐνῷ τὸ «τέκνον τοῦ λαοῦ» εἰς τὴν αὐτὴν περίπτωσιν ὀνομάζεται ὑπὸ τοῦ εὐφυεστέρου καὶ κυριολεκτοῦντος λαοῦ δραστικώτατα «κόπανος».

Σημαντικῶς αὐστηροτέρα εἶναι ἑπομένως ἡ φυσικὴ ἐπιλογὴ ἐντὸς τῆς κάτω τάξεως: ἐνῷ λ.χ. ὁ fils a papa εἰς τὴν μαθητικὴν ἡλικίαν τυγχάνει τῆς ἀγωγῆς, τῶν μορφωτικῶν μέσων καὶ τῶν περιποιήσεων τῆς τάξεώς του καὶ παραμένει ψυχικῶς ἀμείωτος, ὅπερ ἐπαυξάνει τὴν γελοίαν αὐτοπεποίθησίν του εἰς πρεσβυτέραν ἡλικίαν, δυνάμενος νὰ φθάσῃ ἀνενοχλήτως καὶ εἰς ὑψηλὰ ἀξιώματα, ἡ δὲ ἀτομική του ὕπαρξις ὡς μὴ ὤφειλε, εἶναι γνωστὴ ἐν τῇ κοινωνίᾳ. Ἀντιθέτως τὸ τέκνον τοῦ λαοῦ καὶ σκληρώτερον χειραγωγεῖται ὑπὸ τῶν γονέων του καὶ τῶν συμμαθητῶν τοῦ ἐν τῷ σχολείῳ μέχρι πλήρους ψυχικῆς ἐξουθενώσεως διὰ σκληρᾶς ὑποτιμήσεως, προπηλακισμῶν, φαρσῶν, ὕβρεων καὶ βιαιοπραγιῶν καὶ δυσκολώτερον εἶναι κατόπιν τούτων ν᾿ ἀνέλθῃ τὴν κοινωνικὴν κλίμακα, ὁ δὲ βλὰξ τῶν λαϊκῶν τάξεων οὕτως καὶ συμπαθέστερος εἶναι καὶ ἄγνωστος καὶ ἀκινδυνώτερος καὶ ὀλιγώτερον γελοῖος, καθ᾿ ὃ σεμνότερος καὶ ἐστερημένος τῆς αὐτοπεποιθήσεως ἢ ἐπάρσεως τοῦ βλακὸς τῶν ἄνω τάξεων, εἰς τὸν ὁποῖον λόγω ἀτροφίας τοῦ βουλητικοῦ του καὶ τῆς μαλθακότητος τοῦ οἰκογενειακοῦ του περιβάλλοντος προστίθεται ἔστιν ὅτε καὶ ἀηδὴς γυναικωτὸς χαρακτήρ. Ἑνιαῖον ὅμως εἶναι τὸ πνευματικὸν προλεταριᾶτον πάσης ταξικῆς καταγωγῆς.

VII

11. Ἡ ἠθικὴ τέλος σχέσις μεταξὺ βλακὸς καὶ ἐπιτηδείου ἢ ἀπατεῶνος εἶναι ἀπροσδοκήτως διάφορος τῆς ἣν ἐκλαμβάνει συνήθως ἡ «κοινὴ γνώμη». Ὁ συνήθης κοινωνικὸς ἄνθρωπος θεωρεῖ τὸν ἐπιτήδειον καὶ τὸν ἀπατεῶνα ὡς ἀνηθίκους μέν, ἀλλ᾿ ὡς ὑποδιαιρέσεις τοῦ εὐφυοῦς. Ὅλως τὸ ἀντίθετον ὅμως συμβαίνει: ὁ ἐπιτήδειος καὶ ὁ ἀπατεὼν εἶναι ἀκριβῶς ὑποδιαιρέσεις τοῦ βλακός. Καὶ ἰδοὺ πῶς. Εἴπομεν ἀνωτέρω ὅτι ἡ πονηρία, ἐκτὸς ἐὰν εἶναι μέσον ἀμύνης τῶν εὐφυῶν οὐχὶ κατὰ τῶν βλακῶν ἀλλὰ κατὰ τῆς πονηρίας των, ἀποτελεῖ φυσικὴν ἰδιότητα τῶν βλακῶν καὶ δὴ φυσικὴν συνέπειαν τοῦ γεγονότος, ὅτι, λόγω ἀτροφίας τοῦ νοητικοῦ τῶν μηχανισμοῦ, ἀποτελεῖ αὕτη τὴν μόνην ἄμυναν αὐτῶν κατὰ πάσης ἔξωθεν ἐπιθέσεως. Ἀπὸ τῆς διαπιστώσεως τῆς ἀληθείας ταύτης μέχρι τῆς ἀκολούθου ἀληθείας ὑπάρχει ἓv καὶ μόνον βῆμα: ὅτι μόνον ὁ πνευματικῶς ἀνάπηρος ἔχει ἀνάγκην τῆς ἐπιτηδειότητος καὶ τῆς ἀπάτης διὰ νὰ προωθηθῆ ἢ νὰ ἐπικρατήση. Οὐδεὶς ἄνθρωπος ἀξίας ἔχει ἀνάγκην νὰ γίνῃ ἐπιτήδειος ἢ ἀπατεών.

Ἡ καθημερινὴ κοινωνικὴ πεῖρα διδάσκει ὅτι τὰ ἐπίθετα ταῦτα οὐδέποτε κατώρθωσαν νὰ «κολλήσουν» εἰς ἀνθρώπους πραγματικῆς ἀξίας, οἱ ὁποῖοι, ἐὰν ὑπῆρξαν μισητοί, ἐχαρακτηρίσθησαν ἴσως ὡς «κακοί», ὡς «καταχθόνιοι», ὡς «γόητες», ὡς «τορπιλληταί» ἢ ὡς «λιβελλογράφοι», οὐδέποτε ὅμως ὡς ἐπιτήδειοι ἢ ἀπατεῶνες, καὶ ὅταν ἀκόμη ὑπῆρξαν συντηρητικοὶ εἰς τὰς σχέσεις τῶν μετὰ τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων καὶ κατώρθωσαν πάντοτε νὰ προωθηθοῦν ἢ νὰ ἐπικρατήσουν.

Ἀπόλυτος ἐσωτερικὴ συνέπεια τῆς πνευματικῆς ἀναπηρίας τοῦ βλακὸς εἶναι ἄλλως τὲ ὄχι μόνον ἡ ἀγελαία του τάσις, ὄχι μόνον ἡ προώθησίς του «πλάτην μὲ πλάτην» μὲ τὴν λεγεῶνα τῶν ὁμοίων του, ὄχι μόνον ἡ προσφυγὴ εἰς τὰ εὐτελέστερα μέσα τῆς ἐπιτηδειότητος, τὴν ἔλλειψιν ἀντιθέτου γνώμης, τὴν προσφορὰν εὐκόλων καὶ ἀνηθίκων ἐκδουλεύσεων καὶ τὴν κολακείαν, ἀλλὰ καὶ ἡ συστηματικὴ ἀποφυγὴ πάσης συγκρούσεως καὶ πάσης μάχης. Καὶ ὅταν ἀκόμη ὁ βλάξ, ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ ἐπιτηδείου ἢ τοῦ ἀπατεῶνος, ἐξαναγκασθῇ νὰ δώσῃ μάχην, θὰ δώσῃ αὐτὴν διὰ τῶν πνευματικῶς εὐκολοτέρων καὶ συνεπῶς τῶν ἀνηθικωτέρων «ὅπλων»: τοῦ ψεύδους, τῆς διαστροφῆς, τῆς ρᾳδιουργίας καὶ τῆς συκοφαντίας.

Ἐξ οὗ ἕπεται τὸ ἀκλόνητον δόγμα: καὶ ἡ ἀνηθικότης εἶναι ἀποκλειστικὸν προνόμιον τῶν βλακῶν!

Τέλος  μερικές συμβουλές προς τους καταδυναστευομένους από την βλακεία.

>Μην διαφωνείς δημόσια με έναν ηλίθιο… Ο κόσμος μπορεί να μην καταλάβει τη διαφορά.

>Μπορείς εν μέρη, να προφυλαχθείς από τους ηλίθιους, όχι όμως από τους ηλίθιους και βλάκες μαζί.

>Είναι αδύνατο να προφυλάξεις κάτι από τη βλακεία, γιατί οι βλάκες είναι ικανότατοι αντιγραφείς.

>Ένας ηλίθιος σε ψηλό πόστο μοιάζει με κάποιον στην κορυφή ενός ψηλού βουνού. Όλα του φαίνονται μικρά και σε όλους φαίνεται μικρός

>Μη διαφωνείς ποτέ με έναν ηλίθιο. Θα σε ρίξει στο επίπεδό του, και θα σε κερδίσει, έχει τεράστια εμπειρία στην βλακεία.

ΕΠΕΙΓΟΝ
Να σωθούμε άμεσα από τους βλάκες … !!!!

Να τους χαρίσουμε τον κόσμο τους, είναι δικαιωματικά δικός τους !

Να κάνουμε ότι είναι απαραίτητο για να φύγουμε από τον κόσμο των ηλιθίων. Άμεσα !!!

Καταργήστε τον Θεό

Καταργήστε τον Θεό, καταργήστε την Ηλιθιότητα

Στα ενδιαφέροντα αναγνώσματα πολιτικής θεωρίας, οι θρησκείες συναντιούνται ως άρνηση ισότητας και ελευθερίας. Στον βαθμό που ο Θεός είναι τα πάντα, η απόλυτη αλήθεια, η δύναμη και η ζωή, ο πραγματικός κόσμος και οι άνθρωποι είναι το τίποτα, το ψέμα, η αδυναμία και ο θάνατος. Για αυτό ο Διαφωτισμός αρνήθηκε, απέρριψε τον Θεό και τοποθέτησε στη θέση του τον άνθρωπο:

Η θρησκεία, κάθε θρησκεία, είναι από τη φύση της υποδούλωση, πτώχευση και ανθρώπινος εκμηδενισμός.

Με τον Μπακούνιν να αντιστρέφει την περίφημη ρήση του Βολταίρου, καταλήγοντας πως ακόμα κι αν υπήρχε Θεός, θα έπρεπε να τον καταργήσουμε. Στα καθ’ ημάς, η χριστιανική θρησκεία αποτελεί κρατική θρησκεία και, κατ’ επέκταση, κρατική ιδεολογία. Για αυτό επιβάλλεται ο πιστός στον Θεό να υπακούει τυφλά τον κυβερνήτη, τον μονάρχη, τον πρωθυπουργό. Ακόμα και σήμερα, μετά τις αστικές επαναστάσεις, που η Εκκλησία δεν παίζει τον ίδιο ρόλο – παρά την τεράστια δύναμη που συνεχίζει να έχει.

Με τον Νίτσε να διευκρινίζει την παρεξήγηση στη λέξη Χριστιανισμός, καθώς κατά βάθος μόνο ένας χριστιανός υπήρξε και πέθανε στον σταυρό. Και είναι λάθος να εντοπίζεται στην πίστη για λύτρωση μέσω του Χριστού, το διακριτικό γνώρισμα του χριστιανού. Μόνο μία ζωή όμοια με του Χριστού λειτουργεί σαν χριστιανική πρακτική. Ο Γερμανός φιλόσοφος συμπληρώνει ότι η χριστιανική έννοια του Θεού των αρρώστων, του Θεού ως πνεύμα κ.λπ., είναι το τελευταίο στάδιο της κατιούσας εξέλιξης των θεϊκών τύπων.

Ο θάνατος δεν θα έχει εξουσία

Ένας εκφυλισμός στο αντίθετο της ζωής, αντί για το αιώνιο Ναι της. Μία διακήρυξη πολέμου κατά τής φύσης και της βούλησης για ζωή, μία βούληση για το μηδέν που την κήρυξαν αγία. Μοιραία αυτή η έννοια του Θεού, που στηρίζεται στη βάση τής απόλυτης αλήθειας, είναι από τις πιο διεφθαρμένες που επιτεύχθηκαν στη Γη. Μπορούμε να ψηλαφίσουμε την εικόνα ενός Θεού όπως την παρουσιάζει ο Βίλχεμ Ράιχ, που αναδεικνύει σαν Θεό τον άνθρωπο που στέκεται απέναντί μας, κι όχι μέσω της θλιβερής κλειστότητας που πηγάζει από τις θρησκείες;

Εδώ μπορεί να φανεί χρήσιμος ο προβληματισμός στο μυστήριο του συμπαντικού κακού που βάζει ο Ανατόλ Φρανς, στην Ανταρσία των Αγγέλων. Μία ανατρεπτική σάτιρα που εκλαϊκεύει την εικόνα του Θείου, την κάνει ισομεγέθη του ανθρώπου και οικειοποιεί εκείνη του Εωσφόρου, που δεν έχει καμία σχέση με το αντιπαθητικό δημιούργημα των θρησκειών. Αντίθετα, λειτουργεί ως το ιστορικά ελεύθερο πνεύμα τού αιώνια εξεγερμένου. Στη σάτιρα του Φρανς, που ήταν καλλιεργημένος άνθρωπος και εχθρός των φανατισμών, αντάρτες άγγελοι κατεβαίνουν στη Γη.

Παίρνουν ανθρώπινη μορφή και συνωμοτούν για να ρίξουν από τη θέση του τον Θεό και να βάλουν στο θρόνο του τον Εωσφόρο. Μόνο που μερικοί από αυτούς βλέποντας πως όσα συμβαίνουν στη Γη είναι χειρότερα εκείνων που συμβαίνουν στον ουρανό, ξεχνούν την αποστολή τους και ρίχνονται με ζήλο στους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες. Μία τέτοια ανατρεπτική συνεργασία ανθρώπου με το Θείο, που εκλαϊκεύει και μετασχηματίζει την εικόνα του και γίνεται σύμβολο απελευθερωτικής γνώσης και γονιμοποιού εξέγερσης, θα συσπείρωνε γύρω της αμέτρητους υποστηρικτές. Με πρώτο τον γράφοντα.

Κι ο θάνατος δεν θα έχει εξουσία

Ένας από τους κορυφαίους αγγλόφωνους ποιητές με βαθιά γνώση της λογοτεχνίας, ο Ντίλαν Τόμας, της έδειχνε περίπου ασέβεια στα κείμενά του. Γνώριζε ότι αν η γραφή του γινόταν βορά της φόρμας αιτίου και αιτιατού, θα ήταν μια χαμένη γραφή. Έπραττε ως συνδημιουργός του κοινωνικού, υποστηρίζοντας και αναδεικνύοντας την προσωπικότητά του. Χωρίς να φιλοδοξεί, χωρίς να αποζητά αποτέλεσμα. Έκανε τέχνη για την τέχνη, όπως ένας ευτυχισμένος καθημερινός άνθρωπος και όχι ως νευρωτικός διανοούμενος. Με το βαλς λυρισμού που χόρευε με την ποίηση, να συμπυκνώνεται σε μεγάλο βαθμό στον στίχο:

«Κι αν οι ερωτευμένοι χαθούν κι αυτοί, ο έρωτας δεν θα χαθεί. Κι ο θάνατος δεν θα έχει εξουσία».

Τα ποιήματά του, βέβαια, δύσκολα θα βρεθούν σε σχολικό εγχειρίδιο. Το δίπολο κράτους-εξουσίας γνωρίζει πως θα λειτουργήσει σαν φουρνέλο στα θεμέλιά του, αν κάποιος έφηβος κατανοήσει τον πολιτισμό ως παράγωγο ελευθερίας. Με τους απολογητές αυτού του διπόλου, να λοιδορούν οτιδήποτε εκφράζει ελευθερία. Κι εδώ πρέπει να κατανοήσουμε ότι η εξουσία και η κουλτούρα είναι εχθροί που δεν συμβιβάζονται. Εκεί που κυριαρχεί η μία, απουσιάζει η άλλη. Με την κεκτημένη γνώση να προέρχεται από τον Νίτσε:

«Η Κουλτούρα και το Κράτος, ας μη γελιέται κανείς για αυτό, είναι ανταγωνιστές. Το Πολιτιστικό Κράτος είναι απλώς μια σύγχρονη ιδέα. Όλες οι μεγάλες περίοδοι πολιτισμού, είναι περίοδοι πολιτικής παρακμής. Οτιδήποτε σπουδαίο υπάρχει από πολιτιστική άποψη, είναι μη-πολιτικό ακόμα και «αντιπολιτικό».

Η πολιτική κυριαρχία κηδεμονεύει κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής, προκειμένου να δημιουργήσει και να διατηρήσει την ομοιομορφία και να υποτάξει τις δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας. Κι εδώ αρκεί να αναλογιστεί ο καθένας μας τους βάλτους της ομοιομορφίας που βυθιζόμαστε στην καθημερινότητα: από το in fashion ντύσιμο και το hi-tech κινητό τηλέφωνο μέχρι την αλόγιστη χρήση του Facebook, ως προαπαιτούμενα για να βρίσκεται κάποιος εντός κλίματος εποχής.

Πώς μπορεί να παράγει πολιτισμό, άρα ελευθερία, ένας άνθρωπος που είναι αγκιστρωμένος σε αυτή τη μεταμφιεσμένη καταστολή ιδεών, οικειοθελώς ντυμένος με τον ζουρλομανδύα κανόνων πνευματικής στειρότητας που επιβάλλουν τα θλιβερά κοινωνικά στερεότυπα;

Ένα αξίωμα: Δεν χρειάζονται χρήματα για να παραχθεί πολιτισμός. Μεράκι χρειάζεται και μύχια ανάγκη επικοινωνίας εκείνου που εκφράζει και εκείνου που εισπράττει. Ένα κομμάτι χαρτί και ένα μολύβι για να αποτυπωθεί μία σκέψη ή οι νότες μίας μελωδίας. Για να δημιουργηθεί ένα σκίτσο και το αφήγημά του. Ας θυμηθούμε την πολιτιστική και κοινωνική παρέμβαση που σκίτσαραν στα αφηγήματά τους από τον Μποστ και τον Αρχέλαο, μέχρι τον ΚΥΡ, τον Γιάννη Καλαϊτζή, τον  Ανδρέα Πετρουλάκη και αμέτρητοι άλλοι. Με εκφραστική οικονομία που αναδεικνύει εκείνο το ξενόφερτο «μία εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις» (-H μικροσύσπαση σε ένα πρόσωπο, αναλογεί σε δεκάδες λέξεις κειμένου).

Τα σκίτσα και τα κόμικς είναι μια μορφή λαϊκής ριζοσπαστικής τέχνης, που αποκρυσταλλώνει και γελοιοποιεί την εξουσία και τους υμνητές της. Για αυτό «περιθωριοποιήθηκαν» ως υποδεέστερη μορφή τέχνης, που αναπαράγεται μαζικά μέσω τυπογραφικής ανατύπωσης, οπότε δεν έχει θέση στις ελιτίστικες εκθέσεις υψηλής διανόησης των γκαλερί. Των φυλακών της τέχνης δηλαδή, που η απεύθυνση γίνεται από λίγους σε ακόμα λιγότερους. Όταν η εξουσία αντιληφθεί ότι κάτι την απειλεί, το παραγκωνίζει, το διαβάλλει, το λοιδορεί . Κι ο πολιτισμός, σε όποια μορφή του, την απειλεί.

«Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας»

Eνα άρθρο, ένα βιβλίο κ.λπ. δεν έχουν τη δύναμη από μόνα τους, σαν τυπωμένες σελίδες, να αλλάξουν την κοινωνία. Κι αυτό είναι κάτι που ομολογούν με βεβαιότητα λογοτέχνες, δημοσιογράφοι κ.λπ., που γράφουν και δημοσιεύουν τα κείμενα και τα πονήματά τους επί σειρά ετών. Ο ρόλος τους είναι να αλλάξουν τους ανθρώπους που θα τα διαβάσουν, να τους ενεργοποιήσουν, κι έπειτα να αλλάξουν την κοινωνία γύρω τους. Πρώτα ανατρέπεται η κατεστημένη εικόνα του ατόμου και έπειτα της ολότητας – οι αλλαγές αρχίζουν από το μέρος και απλώνονται στο σύνολο.

Ένα ενδιαφέρον ανάγνωσμα -που έπεσε για δεύτερη φορά, πρόσφατα, στα χέρια μου- είναι «Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας» του Ιταλού ακαδημαϊκού Κάρλο Τσιπόλα. Ένα πνευματώδες δοκίμιο, σύντομο, με ασφαλή συμπεράσματα για την ανθρώπινη συμπεριφορά, στα όρια του κυνισμού. Ένα ανάγνωσμα που μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της αλλαγής από το μέρος στο όλον. Ο νόμος που χαρακτηρίζει χρυσό ο Τσιπόλα στο πόνημά του, αναφέρει ότι ηλίθιος ονομάζεται το άτομο που οι πράξεις του προκαλούν ζημιές σε ένα άλλο άτομο ή σε μία ομάδα ατόμων, χωρίς ο ίδιος να αποκομίζει κέρδη. Ενώ, πιθανά, να υφίσταται ακόμα και ζημιές.

Οπότε για να παρατηρήσουμε πόσο μεγάλη και πολυπληθής είναι η κατηγορία με τους ηλίθιους, πρέπει να κάνουμε έρευνα -και αναγωγή- από τον μικρόκοσμό μας μέχρι τον μακρόκοσμο γύρω μας. Δηλαδή από το πολύ στενό περιβάλλον μας (γειτονιά, εργασιακός χώρος, ακόμα και οικογένεια ή φίλους), μέχρι ανθρώπους που τυχαία συνδιαλεγόμαστε μαζί τους στον δρόμο, καλλιτέχνες (καλώς ή κακώς εννοούμενους), όσους κυβερνούν διαχρονικά κ.λπ. Μία διαδικασία που χρειάζεται να γίνεται τακτικά για να έχει ισχυρή και επίκαιρη νοηματοδότηση, προκειμένου να βρούμε σταθερό βηματισμό, να είμαστε δημιουργικοί και να μην πληγωνόμαστε.

Ο Τσιπόλα παρατηρεί εύστοχα ότι τα μη ηλίθια άτομα παραβλέπουν ή ακόμα και υποτιμούν ότι ο συγχρωτισμός τους με τους ηλίθιους, αποτελεί μοιραίο λάθος. Από τη στιγμή όμως που δεν μπορεί να αποφευχθεί η επαφή με αυτή την κατηγορία ανθρώπων, λόγω της γενικευμένης ηλιθιότητας που μας περιβάλλει, πρέπει να γίνονται αντιληπτοί ποιοι είναι και πού βρίσκονται. Ακόμα κι αν αναφερόμαστε στον διπλανό μας στον χώρο εργασίας, σε εκείνον που ουρλιάζει για την καθαρότητα της φυλής του, στον έμμισθο κρατικό υπάλληλο που κάνει κατάχρηση της εξουσίας που του δίνει το εθνόσημο που φέρει, για να τονώσει το Εγώ του.

Τον ηλίθιο ανθρωπάκο είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε και να φοβόμαστε, γιατί μπορεί να γίνει περισσότερο επικίνδυνος από τον κακοποιό και σε κάθε περίπτωση εξαντλεί την όποια εξουσία έχει στα χέρια του. Ακόμα και εκείνη της διεκπεραιωτικής σφραγίδας, σε μία δημόσια υπηρεσία.

Το πάζλ του κόσμου....

Ένας δασκάλος έφερε μία ημέρα μερικά κομμάτια από χαρτόνι. Είχε κόψει ολόκληρο τον παγκόσμιο χάρτη στα μικρά αυτά κομμάτια, και τα είχε βάλει επάνω στην έδρα. Ρώτησε τότε: 

«Μπορεί κάποιος να έρθει και να τα βάλει στη σωστή θέση ;»

Πολλοί προσπάθησαν και απέτυχαν. Μόνο ένα αγόρι, βλέποντας ότι όλοι αποτυγχάνουν να φτιάξουν τον παγκόσμιο χάρτη βάζοντας τα κομμάτια μαζί, κοίταξε ένα κομμάτι από την ανάποδη πλευρά. Τότε γύρισε ανάποδα όλα τα κομμάτια και ανακάλυψε την εικόνα ενός ανθρώπου. Συναρμολόγησε τα κομμάτια της εικόνας του ανθρώπου που ήταν πολύ ευκολότερο από το να συναρμολογήσει τον χάρτη κι αυτό ήταν το κλειδί. Από τη μια πλευρά ήταν φτιαγμένος ο άνθρωπος κι από την άλλη πλευρά ο παγκόσμιος χάρτης.

Ίσως να ισχύει το ίδιο και για τον πραγματικό κόσμο… αν μπορέσουμε να φτιάξουμε τον άνθρωπο, θα φτιαχτεί και ο κόσμος. Εάν μπορέσουμε να κάνουμε τον άνθρωπο λίγο περισσότερο σιωπηλό, γαλήνιο, φιλικό, εάν μπορέσουμε να ενώσουμε τα κομμάτια που τον διχάζουν εσωτερικά, τα έθνη δε θα υπάρχουν πια, οι πόλεμοι θα σταματήσουν, όλες οι βρώμικες πολιτικές θα εξαφανιστούν. Ο κόσμος θα γίνει αληθινά ένας παράδεισος. Στην πραγματικότητα, άλλος παράδεισος δεν υπάρχει, εκτός αν δημιουργήσουμε εμείς έναν σ’ αυτόν εδώ τον πλανήτη.

Η ΑΓΝΟΙΑ ΤΟΥ ΒΕΛΤΙΣΤΟΥ...

Κακὸν ἄρα, ὡς ἔοικεν, ἐστὶν ἡ τοῦ βελτίστου ἄγνοια καὶ τὸ ἀγνοεῖν τὸ βέλτιστον… Τό γε τῶν ἄλλων ἐπιστημῶν κτῆμα, ἐάν τις ἄνευ τοῦ βελτίστου κεκτημένος ᾖ, ὀλιγάκις μὲν ὠφελεῖν, βλάπτειν δὲ τὰ πλείω τὸν ἔχοντα αὐτό.

Κακὸ λοιπόν είναι, καθὼς φαίνεται, η άγνοια του καλύτερου και το να αγνοεὶ
κανεὶς το καλύτερο…
Η απόκτηση βεβαίως των άλλων γνώσεων, εάν κανείς τις προσλαμβάνει χωρίς την γνώση τού καλύτερου, λίγες φορές ωφελεί, ενώ τις περισσότερες βλάπτει αυτόν που τις έχει.

Πλάτων, Ἀλκιβιάδης Β΄ - Περὶ Προσευχῆς

Δημιουργήσετε «χημεία» με το άτομο που σας ενδιαφέρει

Έχετε ποτέ σκεφτεί τι είναι αυτό που κάνει τους ανθρώπους ελκυστικούς; Πέρα από κάποια στερεοτυπικά θετικά χαρακτηριστικά όπως π.χ. μια καλή εξωτερική εμφάνιση, κάποια θετικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, η επαγγελματική επιτυχία ή η οικονομική επιφάνεια, τι είναι αυτό που ελκύει τους ανθρώπους κοντά μας; Τι είναι αυτό που μας κάνει να λέμε για κάποιον «ο τάδε μου είναι συμπαθής» ή να υποστηρίζουμε ότι με ένα συγκεκριμένο άτομο μας ενώνει μια ιδιαίτερη χημεία;

Πολλοί είναι αυτοί που θεωρούν την αυτόματη έλξη και συμπάθεια ανάμεσα σε δύο άτομα κάτι το μυστηριώδες και τους είναι δύσκολο να το αποδώσουν σε συγκεκριμένες συμπεριφορές. Η αλήθεια όμως είναι ότι όπως όλα τα μυστήρια, αν εξετάσεις τη συμπάθεια, την έλξη και τη «χημεία» πιο προσεκτικά, θα σου αποκαλύψουν κι αυτές τα μυστικά τους.

Ναι, υπάρχουν συγκεκριμένες συμπεριφορές που αν κάποιος τις υιοθετήσει θα μπορέσει να γίνει πιο συμπαθής σε ανθρώπους που έχει επιλέξει, συμπεριλαμβανομένου άτομα του αντίθετου φύλου με τα οποία επιθυμεί κάποιος να δημιουργήσει ένα κλίμα οικειότητας. Παρακάτω παραθέτω μερικές από αυτές:

Σε αντίθεση με αυτό που πολλοί ίσως νομίζουν, αυτό που η μεγάλη πλειοψηφία των ατόμων εκτιμά σε κάποιον δεν είναι τα προσωπικά του χαρακτηριστικά (πχ πόσο όμορφος, έξυπνος, ετοιμόλογος και καλλιεργημένος είναι) αλλά το κατά πόσο δίνει σημασία στους ίδιους. Μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων, όταν θέλουν να γοητεύσουν κάποιον/α, ξοδεύουν όλη τους την ενέργεια στο να τον / την εντυπωσιάσουν με αυτό που είναι ή με αυτό που κάνουν. Δυστυχώς συχνά η τακτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα να απομακρύνει τους άλλους από κοντά μας παρά να δημιουργεί το κλίμα της οικειότητας που τόσο επιθυμούμε. Αν επιθυμείτε να φέρετε κάποιον κοντά σας το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να στρέψετε το φακό στον ίδιο. Ρωτήστε τον για τον εαυτό του. Εκφράστε το ενδιαφέρον σας για ότι τον αφορά. Ανοίξτε της την πόρτα. Κρατήστε τη ζακέτα της ώστε να την φορέσει. Προσφερθείτε να του γεμίσετε το ποτήρι με νερό. Με λίγα λόγια εστιάστε σε αυτόν που έχετε απέναντί σας. Αυτό όχι μόνο θα γίνει δεκτό με ενθουσιασμό αλλά θα αφαιρέσει και από εσάς το άγχος και την αγωνία να αρέσετε.

Αφήστε στην άκρη τα ανταγωνιστικά σας ένστικτα. Μην μετατοπίζετε συνέχεια το κέντρο της συζήτησης ώστε να πείτε κάτι καινούριο. Ελέγξτε την ανάγκη σας να έχετε την τελευταία κουβέντα. Πείτε «έχεις δίκιο», «αυτό δεν το είχα σκεφτεί», «συμφωνώ μαζί σου». Επιτρέψτε της να κερδίσει σε ένα στοίχημα ή σε ένα παιχνίδι, αφήστε τον να κερδίσει σε μια λογομαχία.

Πείτε αυτό που σκέφτεστε. Εκφράστε την άποψή σας. Ζητήστε αυτό που θέλετε. Όσο και αν ακούγεται παράδοξο ένα άτομο υπερβολικά βολικό μπορεί συχνά να κουράζει τους άλλους. «Πού να πάμε;»-«Όπου θες!», «Τι να κάνουμε;» – «Ότι θες!». Αν κάποιος ζητάει τη γνώμη σας για κάτι σημαίνει ότι έχει σημασία για αυτόν και θέλει να σας ευχαριστήσει. Μην του το στερείτε. Εκφράστε τις επιθυμίες σας με ενθουσιασμό.

Η ευγένεια υποχρεώνει. Μην είστε αγενείς. Μην είστε απαιτητικοί. Μη γίνεστε πιεστικοί. Σε γενικές γραμμές να φέρεστε στους άλλους όπως θα θέλατε να σας φέρονται και αυτοί. Δώστε χρόνο στη γυναίκα που φλερτάρετε. Μην πιέζετε τον άντρα που σας ενδιαφέρει για μεγαλύτερη εγγύτητα από αυτή που ο ίδιος επιθυμεί. Σεβαστείτε τα όρια και τις επιθυμίες του ανθρώπου που έχετε μπροστά σας.

Ξεχάστε τα κλισέ του τύπου «όσο πιο πολύ τον/την φτύνω τόσο πιο πολύ κολλάει» ή ότι στους άντρες αρέσουν οι «δύσκολες» και στις γυναίκες τα «κακά παιδιά». Κανένας δεν θέλει να τον απορρίπτουν και να τον υποτιμούν. Εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις (στις οποίες πιθανόν υπάρχει κάποια παθολογία), κανένας άντρας δεν θα ασχοληθεί με μια γυναίκα με την οποία δεν έχει καμία απολύτως πιθανότητα επιτυχίας, ούτε καμία γυναίκα θα ερωτευτεί έναν άντρα που δεν θα γύριζε ποτέ να την κοιτάξει. Η έλξη που ασκούν σε κάποιους οι «δύσκολες» και τα «κακά παιδιά» σχετίζεται περισσότερο με τα αντιφατικά μηνύματα οι «δύσκολες» και τα «κακά παιδιά» στέλνουν στους άλλους παρά με την κατά μέτωπο απόρριψη. Εν ολίγοις τα άτομα αυτά στέλνουν ταυτόχρονα δύο αντιφατικά μηνύματα (σε ένα επίπεδο επικοινωνίας αφήνουν να εννοηθεί ότι σε θέλουν και σε ένα άλλο πως όχι) γεγονός που μπερδεύει και αποπροσανατολίζει το δέκτη των μηνυμάτων. Η αλήθεια όμως είναι ότι το μήνυμα που συνήθως κάνει τον άλλον να «κολλάει», είναι το θετικό μήνυμα και όχι το αρνητικό.

Να θυμάστε ότι οι παραπάνω συμπεριφορές λειτουργούν σαν τα κλειδιά που ανοίγουν τις περισσότερες πόρτες. Φυσικά, για να έχουν αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι γνήσιες και να απευθύνονται σε άτομα για τα οποία έχουμε πραγματικό ενδιαφέρον, είτε αυτό είναι φιλικό είτε ερωτικό. Να θυμάστε ότι στις σχέσεις η συμπεριφορά μας λειτουργεί σαν ένας καθρέφτης. Και αυτό που θα προσφέρουμε, είναι αυτό που θα εισπράξουμε πίσω.

Τα Απίστευτα Οφέλη του Φιλιού για την Υγεία

Ένα φιλάκι την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα!

Τι πιο όμορφο πράγμα από το να ξεκινά κανείς την ημέρα του με ένα γλυκό φιλί! Τα φιλιά δεν είναι απλώς καλά να τα παίρνουμε και να τα δίνουμε, αλλά μας κάνουν και καλό στην υγεία!
Επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι ορμόνες όπως η τεστοστερόνη μπορεί να διεισδύσουν στους βλενογόνους αδένες στο στόμα, και έτσι η σωματική χημική αυτή ουσία να περάσει από τον άντρα στη γυναίκα, όταν αυτοί φιλιούνται με βαθύ φιλί. Με αυτόν τον τρόπο εντείνεται χημικά η σεξουαλική επιθυμία της γυναίκας, ώστε να ακολουθήσει η ερωτική πράξη, σύμφωνα με την Andréa Demirjian, συγγραφέα του βιβλίου «Kissing: Everything You Ever Wanted to Know about One of Life's Sweetest Pleasures».

Ξέρατε ότι ο μέσος άνθρωπος ξοδεύει περισσότερα από 20.000 λεπτά από τη ζωή του να φιλιέται;

Ξέρατε ότι το CNN παρουσίασε ρεπορτάζ για τα οφέλη του φιλιού; (αλλά δεν έβαλε τόσα πολλά οφέλη όσα παραθέτω εδώ!)

14 Απίστευτα Οφέλη του Φιλιού για την Υγεία:

1. Μειώνει το στρες
Με τα φιλιά μειώνεται η ορμόνη του στρες κορτιζόλη και αυξάνονται τα επίπεδα της σεροτονίνης (φυσική ορμόνη του οργανισμού που συνδέεται με το συναίσθημα της χαράς και της ευεξίας). Το φίλημα μειώνει το άγχος και έχει παρόμοια οφέλη με τον διαλογισμό.

2. Μειώνει την αρτηριακή πίεση
Με τα φιλιά διαστέλλονται τα αιμοφόρα αγγεία και οι αρτηρίες, κάτι το οποίο βοηθά στο να μειωθεί η αρτηριακή πίεση.

3. Μειώνει την κακή χοληστερόλη (χοληστερίνη)
Όπως αναφέραμε, το φιλί μειώνει το στρες και αυξάνει τα επίπεδο ενδορφίνης στον οργανισμό, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η ροή του αίματος και να γίνεται πιο γρήγορος ο καρδιακός ρυθμός, με αποτέλεσμα τη μείωση της ‘κακής’ LDL χοληστερόλης (χοληστερίνης).

4. Μειώνει τον πόνο
Κουρασμένοι , με πονοκέφαλο και πόνο στη μέση μετά από μια δύσκολη μέρα; Πάρτε δυο φιλιά από ένα αγαπημένο σας πρόσωπο και αφήστε στην άκρη τα παυσίπονα! Με τα φιλιά εκκρίνονται ενδορφίνες, ή αλλιώς ενδογενείς μορφίνες του οργανισμού, που καταπολεμούν τον πόνο σαν την μορφίνη, χωρίς παρενέργειες! Αλλά και η ίδια λειτουργία της διαστολής των αιμοφόρων αγγείων και των αρτηριών βοηθάει στην ανακούφιση από τον πόνο, ιδιαίτερα στον πονοκέφαλο και τους πόνους της περιόδου.

5. Βελτιώνει τη διάθεση αυξάνοντας τις ορμόνες της χαράς και της ευεξίας
Τα φιλιά κάνουν τον εγκέφαλο να εκκρίνει ένα ελιξίριο φυσικών χημικών –τη σεροτονίνη, τη ντοπαμίνη, την ωκυτοκίνη- που σχετίζονται με το συναίσθημα της χαράς και της ευεξίας και που επίσης βοηθάνε στο να δεθούν συναισθηματική δύο άνθρωποι. Η ωκυτοκίνη ονομάζεται και ‘ορμόνη της αγάπης’, επειδή έχει βρεθεί ότι όσο υψηλότερο το επίπεδό της στον οργανισμό, τόσο περισσότερη ικανότητα να αγαπήσει, να δεθεί συναισθηματικά και να παραμείνει πιστό στη σχέση του το άτομο αυτό.
Ξέρατε ότι το φιλί ενεργοποιεί στον εγκέφαλο τις περιοχές που σχετίζονται με την ανταμοιβή αλλά και τον εθισμό;

6. Βελτιώνει την ποιότητα της σχέσης
Πρόσφατη επιστημονική έρευνα έδειξε ότι ζευγάρια που αφιέρωσαν 6 εβδομάδες στο να φιλιούνται και τήρησαν αυτή την προτεραιότητα του φιλήματος, είχαν μειωμένα επίπεδα στρες, χοληστερόλης και καλύτερη ποιότητα σχέσης. Με ένα σμπάρο πολλά τρυγόνια, λοιπόν!

7. Προλαμβάνει τα…. Σφραγίσματα στα δόντια
Ναι, σωστά διαβάσατε! Όταν φιλιέστε, αυξάνεται η παραγωγή σιέλου στο στόμα σας και αυτό βοηθάει στο να ξεπλυθεί η παραπανίσια οδοντική πλάκα που συμβάλει στο να χαλάσουν τα δόντια. Βέβαια αυτό λειτουργεί και αντίστροφα, δηλαδή αν κάποιος έχει κακή στοματική υγιεινή τα βακτήρια από το στόμα του θα πάνε στο στόμα του ατόμου στο οποίο δίνει το φιλί και έτσι μπορεί να του καταστρέψει τα δόντια. Ευτυχώς όμως, οι περισσότεροι άνθρωποι πλένουν τα δόντια τους πριν φιληθούν! Αυτό ισχύει και για τις μαμάδες και του μπαμπάδες που φιλάνε τα παιδιά τους: αν δεν έχουν πλύνει καλά τα δόντια τους, μπορεί τα βακτήρια από το στόμα τους να χαλάσουν τα δόντια του παιδιού τους και έτσι να χρειαστούν σφράγισμα.

8. Καίει θερμίδες
Και όμως, ένα παθιασμένο φιλί σας βοηθάει να 8-16 θερμίδες. Πάντως, δε σας συνιστώ να κόψετε το γυμναστήριο! 

9. Αυξάνει την αυτοπεποίθηση
Μία πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι οι άντρες που παίρνουν ένα παθιασμένο φιλί πριν φύγουν για τη δουλειά τους κερδίζουν περισσότερα χρήματα! Αυτό, λένε οι ερευνητές, δείχνει ότι το φιλί –και πιθανότατα η ευτυχισμένη οικογενειακή ζωή- κάνει τους ανθρώπους πιο χαρούμενους, τονώνει την αυτοπεποίθησή τους με αποτέλεσμα να είναι πιο παραγωγικοί στην εργασία τους.

10. Τονώνει τους μυς του προσώπου και μειώνει τις ρυτίδες
Για να φιληθούμε δραστηριοποιούνται 34 μυς του προσώπου και 112 μυς που σχετίζονται με τη στάση του σώματος! Έτσι, ένα παθιασμένο φιλί σας βοηθάει να σφίξετε τους μυς στο λαιμό και γύρω από το στόμα, με αποτέλεσμα να πετύχετε ένα πιο ‘σφιχτό’ πρόσωπο! 

11. Συμβάλλει στη μακροβιότητα
Έχει βρεθεί ότι τα ζευγάρια που φιλιούνται σε καθημερινή βάση ζούνε 5 χρόνια περισσότερο σε σχέση με τα ζευγάρια που δε φιλιούνται τακτικά.

12. Δείχνει πόσο συμβατοί είστε με τον/τη σύντροφό σας
Το φιλί αποτελεί ένα μέτρο που δείχνει πόσο πολύ σας τραβάει ερωτικά ένα άτομο. Όλοι οι άνθρωποι θυμούνται το πρώτο τους ερωτικό φιλί! Πολλές σχέσεις δεν έχουν προχωρήσει επειδή το πρώτο φιλί ήταν καταστροφικό! Οι γυναίκες μάλιστα κρίνουν ερωτικά τον άντρα από το πώς φιλάει και θεωρούν ότι το φιλί είναι σημαντική ένδειξη αν η σχέση τους πάει καλά.

13. Τονώνει το ανοσοποιητικό σύστημα
Το φίλημα τονώνει το ανοσοποιητικό σύστημα (εκτός βέβαια και αν σας φιλήσει κάποιος που είναι άρρωστος!). Η ανταλλαγή σάλιου που γίνεται μέσω του φιλιού είναι ο καλύτερος τρόπος να ανταλλάξετε με κάποιον… μικρόβια! Έτσι, γίνεται μια διαδικασία φυσικού εμβολιασμού, αφού ο οργανισμός σας θα αναπτύξει αντισώματα εναντίον των συγκεκριμένων μικροβίων και έτσι θα θωρακιστείτε και δε θα αρρωσταίνετε!

14. Μειώνει τις αλλεργικές αντιδράσεις
Το φιλί μειώνει τα αντισώματα IgE στο αίμα, τα οποία είναι υπεύθυνα για την έκκριση ισταμίνης που προκαλεί αλλεργικά συμπτώματα (πχ, φτέρνισμα, δακρυσμένα μάτια). Έτσι, το φίλημα μειώνει τις αλλεργικές αντιδράσεις σε άτομα που έχουν αλλεργίες που σχετίζονται με τη μύτη και το δέρμα.

Πώς έγινε η εξέλιξη του φιλιού;

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το φιλί εξελίχτηκε προκειμένου να δραστηριοποιήσει τα μέρη του εγκεφάλου που σχετίζονται με το ένστικτο για σεξ και αναπαραγωγή, για ερωτική αγάπη και συναισθηματικό δέσιμο, ώστε οι άνθρωποι να ψάξουν να βρουν τον κατάλληλο σύντροφο για να κάνουν τα παιδιά τους μαζί, να τα μεγαλώσουν συνεργατικά και να έχουν την υποστήριξή του μέχρι τα παιδιά να μεγαλώσουν λιγάκι και να είναι αυτόνομα.

Τα χείλη είναι γεμάτα από αισθητήριους νευρώνες που δραστηριοποιούνται όταν τα ακουμπάνε τα χείλη κάποιου άλλου. Αυτή η διαδικασία βοηθά στην έκκριση μιας ορμόνης που σχετίζεται με το συναισθηματικό δέσιμο.

Μπορεί να υπάρχει και άλλος λόγος που εξελίχθηκε το φιλί: σε μερικά πολιτισμικά πλαίσια δεν υπάρχει φίλημα ως προκαταρκτικό για το σεξ. Έτσι, είναι πιθανό το φιλί να ξεκίνησε από τη μητέρα στο παιδί, και όχι ανάμεσα στα μέλη του ζευγαριού. Τα παλιά χρόνια η επαφή μητέρας-παιδιού στόμα με στόμα είχε μια τεράστια εξελικτική χρησιμότητα (πριν τις κρέμες και τα αλεσμένα φαγητά!): η μητέρα μασούσε το φαγητό και το έδινε στο μικρό παιδί –που είχε σταματήσει να θηλάζει αλλά δε μπορούσε ακόμα να μασήσει-. Με αυτό τον τρόπο το παιδί έπαιρνε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για να αναπτυχθεί σωστά, ενώ παράλληλα ενισχυόταν η διαδικασία της πέψης. Παράλληλα, με αυτή τη διαδικασία της ‘μασημένης τροφής’ από τη μητέρα στο παιδί απαραίτητες βιταμίνες όπως η B-12 μπορούσαν να απορροφηθούν πιο εύκολα. Τέλος, με αυτό τον τρόπο αναπτυσσόταν δυνατός συναισθηματικός δεσμός ανάμεσα σε μητέρα και παιδί. Η ελληνική γλώσσα έχει διατηρήσει στην έκφραση «σου δίνω μασημένη τροφή» την παραπάνω χρήσιμη διαδικασία!

ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΙΟΥ

Φιλί στο μάγουλο: δείχνει στοργή, υποστήριξη, εγγύτητα, άσχετα με το αν υπάρχει φυσική έλξη.

Φιλί στα χείλη: δείχνει πάθος, έρωτα, σεξουαλική έλξη, ενδεχομένως σημαίνει «σε θέλω», «σε αγαπώ», «θέλω να είμαστε ζευγάρι». Αν όμως το φιλί στα χείλη είναι γρήγορο και πεταχτό, αυτό είναι πιθανότερο ότι σημαίνει «είμαστε φίλοι». Γι’ αυτό και το σημαντικό για να κατανοήσει κανείς τη σημασία του φιλιού είναι η έντασή του.

Φιλί στη βάση του λαιμού: δείχνει οικειότητα, στενή σχέση αλλά και ερωτική διάθεση από τη μεριά αυτού που δίνει τέτοιο φιλί. Το φιλί αυτό δείχνει ότι το άτομο που το δίνει επιθυμεί να κατακτήσει τον άλλον. 

Φιλί στο αυτί: φανερώνει έντονο ερωτικό πάθος, σεξουαλική πρόθεση και δύναμη. Το φιλί αυτό είναι γεμάτο ενέργεια, είναι σκανταλιάρικο και παιχνιδιάρικο, αλλά δε θα πρέπει να ερμηνεύεται απαραιτήτως ως ένδειξη αγάπης και σταθερότητας σε μια σχέση.

Φιλί στα χέρια: είτε σε γυναίκα είτε σε άνδρα, είναι ένδειξη θαυμασμού προς τον αποδέκτη του φιλιού, ένδειξη τρυφερότητας, εμπιστοσύνης αλλά και επιθυμία για αγάπη.

Φιλί μαζί με αγκαλιά: αποτελεί έκφραση έντονης στοργής, δοσίματος στον άλλον. Τα δύο άτομα που φιλιούνται επιθυμούν να αφεθούν ερωτικά ο ένας στον άλλον και να ‘δεθούν’ συναισθηματικά.

Να αγαπάτε τον εαυτό σας, να αγαπάτε την κάθε μέρα σας, να αγαπάτε τη ζωή σας!

Η διαδικασία της αυτοϊασης είναι έμφυτη

Όλα τα ζωντανά όντα είναι εκ γενετής εξοπλισμένα από τη μητέρα φύση να ζήσουν αυτάρκη και σε καλή υγεία. Η κακή υγεία είναι μια αφύσικη κατάσταση για κάθε έμβιο ον. Η διαδικασία της αυτοϊασης του σώματος είναι αυτόματη σε κάθε ζωντανό σύστημα, όπως ακριβώς και η διαδικασία της αναπνοής, η πέψη, η αναπαραγωγή κτλ.

Η υγεία είναι μια φυσιολογική και φυσική κατάσταση της ζωής και χαρίζει στον άνθρωπο αρμονία και ισορροπία. Κάθε έμβιο ον έχει την ιδιότητα της ομοιόστασης, έτσι ονομάζεται η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί τις συνθήκες του εσωτερικού του περιβάλλοντος (θερμοκρασία, συγκέντρωση διαφόρων συστατικών, κτλ), παρά τις εξωτερικές μεταβολές. Όμως τι είναι αυτό που κάνει τον άνθρωπο διαφορετικό από τα άλλα έμβια πλάσματα στον τομέα της υγείας; Η απάντηση είναι κυρίως η συναισθηματική στάση και η ανθρώπινη αδυναμία να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες του ανθρώπινου εγκεφάλου για να ζήσει μια πιο υγιή και πιο ευτυχισμένη ζωή.

Στον κόσμο υπάρχουν δύο κύριες ομάδες ανθρώπων: αυτοί που πιστεύουν ότι η ζωή τους επηρεάζεται καθολικά από εξωτερικές επιδράσεις και, συνεπώς, είναι πέρα από τον έλεγχό τους και εκείνοι που πιστεύουν ότι όλα όσα τους συμβαίνουν είναι κυρίως αυτά που παράγονται από τον εαυτό τους και ως εκ τούτου είναι ελεγχόμενα από τους ίδιους. Τους τελευταίους, ας τους ονομάσουμε «εσωτερικούς».

Είναι οι άνθρωποι που τείνουν να είναι πιο σίγουροι για τον εαυτό τους, πιο πλούσιοι σε επινοητικότητα, καλύτερα μορφωμένοι, πιο προσαρμόσιμοι στις διακυμάνσεις της πραγματικότητας και πιο εύκολα σε θέση να αποφύγουν ή να εγκαταλείψουν τις εξωτερικές επιδράσεις ή εξαρτήσεις. Την πρώτη ομάδα ανθρώπων θα την ονομάσουμε «εξωτερικούς». Είναι οι άνθρωποι που έχουν την πεποίθηση ότι η τύχη τους είναι στα χέρια των άλλων ή απλά πιστεύουν ότι τα πάντα είναι θέμα καλής ή κακής τύχης, τείνουν να είναι καχύποπτα άτομα, να απογοητεύονται εύκολα και να είναι λιγότερο δημιουργικοί.

Το φαινόμενο Placebo και το φαινόμενο Nocebo
Οι γιατροί έχουν αποδείξει την λειτουργικότητα του φαινομένου Placebo σε πειράματα τους για τον ελέγχο των νέων φάρμακων, δηλαδή το πώς οι ασθενείς αντιδρούν θετικά ως προς τα χάπια ζάχαρης σαν να ήταν πραγματικό φάρμακο. Το ερώτημα που ευλόγως προκύπτει: γιατί δεν χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς η ευμενής επίπτωση που το μυαλό του σώματος, με τη δύναμη της πίστης στην ίαση, παράγει;

Το φαινόμενο Nocebo είναι ο κακός αδερφός του Placebo. Είναι ο όρος που ορίζει την αρνητική επίδραση που μπορεί να προκύψει στο σώμα λόγω της δύναμης της καταστροφικής πίστης. Το φαινόμενο Nocebo εμφανίζεται όταν κάποιος επιδεινώνει από μόνος του την κατάσταση της υγείας του μέσω της αρνητικής σκέψης. Είναι δυνατόν να παρουσιάσει συμπτώματα ασθένειας ακόμα και αν οι εργαστηριακές του εξετάσεις είναι καλές.

Αυτή είναι η τρομερή δύναμη της σκέψης στο σώμα μας και ωφέλιμο θα είναι να την κατανοήσουμε και να την χρησιμοποιήσουμε για την ευημερία μας.

Ας υποθέσουμε για μια στιγμή ότι ο μόνος λόγος που κάποιος θεραπεύεται ή όχι μέσα από μια θεραπευτική μέθοδο οφείλεται στην πεποίθησή του για αυτή τη θεραπεία. Δυστυχώς, αυτό είναι κάτι περισσότερο από μια εικασία, αλλά συνήθως απορρίπτεται εκ των προτέρων από τον ιατρό-σύμβουλο. Ωστόσο, οι φοιτητές της ιατρικής σχολής μαθαίνουν από πολύ νωρίς ότι το 70% ή και περισσότερο από τους μελλοντικούς τους ασθενείς θα διαμαρτύρονται κυρίως για ψυχοσωματικά συμπτώματα, αλλά στη συνέχεια, όταν θα γίνουν γιατροί υποτιμούν σκόπιμα ή παραμελούν τη σημασία του νου στην θεραπεία του σώματος, καταφεύγουν ολοταχώς στα φάρμακα και τις πολύτιμες συνταγές τους. Ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της ιατρικής, είχε πει: «Είναι πιο σημαντικό να γνωρίζουμε τι είδους άτομο έχει μια ασθένεια, από το να γνωρίζουμε τι είδους ασθένεια έχει ένα άτομο.»

Αυτοθεραπεία και πίστη έχουν κάτι κοινό
Η ομάδα των «εσωτερικών» ατόμων πιστεύουν ότι η θεραπεία τους σε μεγάλο βαθμό αυτοδημιουργείται, ενώ η ομάδα των «εξωτερικών» ατόμων πιστεύει πιο εύκολα σε κάτι ή σε κάποιον ως μέσο-θεραπεία για τη διαδικασία επούλωσης. Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι και οι δύο ομάδες ατόμων αντλούν πίστη για καλή υγεία, αλλά από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Έτσι λοιπόν, είτε η θετική σκέψη για την δύναμη του εαυτού μας, είτε η θετική σκέψη προς τον θεό ή προς το φάρμακο βοηθάει σε μεγάλο βαθμό στην ίαση.

Το 1975 ο Dr Ader επινόησε τον όρο ψυχονευροανοσολογία για να περιγράψει το πως ο νους επηρεάζει το σώμα. Η ψυχονευροανοσολογία εισέρχεται στην σφαίρα των νευρολογικών μονοπατιών που συνδέουν το ανοσοποιητικό σύστημα και τον εγκέφαλο. Όταν υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ του μυαλού και του σώματος, βλέπουμε τη φυσική και ψυχική ασθένεια, αν και αρχικά παρουσιάζονται μόνο ψυχοσωματικά συμπτώματα.

Οι άνθρωποι διαφέρουν τόσο πολύ μεταξύ τους στον τρόπο που αντιμετωπίζουν μια νόσο, η έρευνα έχει δείξει ότι υπάρχουν διαφορές στη γενετική, στις διατροφικές συνήθεις αλλά και στο μυαλό. Παρά το γεγονός ότι η γενετική μηχανική έχει σημειώσει κάποια πρόοδο, ένα μεγάλο κομμάτι παραμένει ακόμη ανεξερεύνητο από το πεδίο των ιατρικών ερευνητών. Από την άλλη η συμπεριφορά και οι διατροφικές συνήθειες μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον καθένα.
Η αλλαγή στη διατροφή και στην προσωπική στάση απέναντι στην ζωή έχει βοηθήσει κάποιους ανθρώπους, ακόμη κ με σοβαρές ασθένειες όπως ο καρκίνος ή το AIDS, να έχουν πραγματικά δει βελτίωση στην υγεία τους ή ακόμη και να θεραπευτούν από την ασθένεια τους.

Επιλέξτε να εκφράσετε μόνο θετικές σκέψεις και συναισθήματα
Αποφασίστε να εκφράσετε τα συναισθήματα και τις σκέψεις σας με θετική διάθεση. Αποφασίστε να είστε ειλικρινείς με τους εαυτούς σας και με τους άλλους, και κάντε μόνο ότι αισθάνεστε πως θα σας κάνει ευτυχισμένους. Το να κάνουμε ότι μας κάνει ευτυχισμένους μας βοηθάει να μην εσωτερικεύουμε καταστροφικά συναισθήματα που μπορεί να βοηθήσουν στην ανάπτυξη σωματικών ασθενειών και ψυχικών διαταραχών.

Η θετική έκφραση είναι μια απελευθέρωση για τον οργανισμό μας. Οι φόβοι, οι αμφιβολίες και τα συναισθηματικά μπλοκαρίσματα αντικαθίστανται με το θάρρος, την δύναμη και την πυγμή να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις και τις περιπέτειες της κάθε καινούργιας μέρας. Στην πραγματικότητα, αν εκφράσετε τα συναισθήματά σας θετικά και αγαπήσετε τον εαυτό σας θα ενθαρρύνετε το ανοσοποιητικό σύστημα φυσικά και γρήγορα. Ένα ισχυρότερο ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί, με τη σειρά του, να νικήσει την εισβολή παθογόνων μικροοργανισμών στο σώμα και επίσης να σας δώσει μια καλύτερη απάντηση στις δυσκολίες της εποχής.

Μια θετική συναισθηματική στάση είναι περισσότερο σύμφωνη με την καλή υγεία, ενώ μια αρνητική στάση είναι μια ανοιχτή πόρτα στην κακή υγεία. Είναι επίσης ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι η έννοια αυτή είναι απλά ένα θέμα κοινής λογικής για ένα άτομο που ανήκει στην ομάδα των «εσωτερικών», αλλά θεωρείται απολύτως γελοίο για ένα άτομο που ανήκει στην ομάδα των «εξωτερικών».

Τι καταστρέφει το ανοσοποιητικό σύστημα; Τι βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα;
Αν μπορούσαμε να μετρήσουμε με ένα εργαλείο, το ανοσοποιητικό σύστημα και να δείξουμε τις αλλαγές από τη μια μέρα στην άλλη, από τη μια στιγμή στην άλλη, ανάλογα με την διατροφή και επίσης μεταξύ του ενός και του άλλου τρόπου σκέψης, τα αποτελέσματα θα ήταν συγκλονιστικά. Η αντοχή στις ασθένειες, είναι γεγονός, ποικίλλει σε σχέση με την αντοχή του ανοσοποιητικού συστήματος. Κάνοντας πράξη τα πράγματα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα, όπως η καλή και σωστή διατροφή, ο διαλογισμός, η καθοδηγούμενη νοερή απεικόνιση, οι θετικές επιβεβαιώσεις, η χαλάρωση, οι βαθιές αναπνοές και η κατανόηση, θα έχετε μια πραγματικά καλή υγεία.

Δεδομένου ότι η συναισθηματική στάση έχει άμεση σχέση με το ανοσοποιητικό σας σύστημα, ένα πρόσωπο που εκφράζει ευτυχία, γέλιο, αγάπη, καλοσύνη και κατανόηση, είναι πολύ λιγότερο πιθανό να παρουσιάσει μια ασθένεια από ότι ένα πρόσωπο που εκφράζει θυμό, φόβο, αμφιβολία, δυσαρέσκεια, κατάθλιψη και ανησυχία. Θετικές σκέψεις, φυσικά τρόφιμα, καθοδηγούμενη νοερή απεικόνιση, θετικές επιβεβαιώσεις, βότανα, άσκηση, ήλιος, κτλ. όλα αυτά τα πράγματα επηρεάζουν με επωφελή τρόπο το ανοσοποιητικό σας σύστημα. Σε μια μελέτη των γυναικών με καρκίνο του μαστού, διαπιστώθηκε ότι όσοι είδαν τους εαυτούς τους να λαμβάνουν δύναμη από το εσωτερικό του εαυτού τους ή να έχουν μια θετική ψυχική στάση, είχαν μεγαλύτερη αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος προς την ασθένεια και έζησαν δύο φορές περισσότερο από εκείνα τα άτομα τα οποία είχαν ως μοναδικό στήριγμα το φάρμακο.

Με χαρά, αυτοπεποίθηση, αγάπη, με ένα θετικό πλαίσιο του μυαλού σας, το οποίο αξιοποιεί τις δυνατότητες του εγκεφάλου σας, σίγουρα θα ζήσετε ως ένα υγιέστερο και ευτυχέστερο πρόσωπο. Το άτομο που είναι πάντα θυμωμένο, φοβισμένο, και καταθλιπτικό, συνεχώς βυθίζεται σε μια αρνητική διάθεση. Παρότι η λειτουργία του εγκεφάλου μόλις άρχισε να γίνεται καλύτερα κατανοητή, η έρευνα έχει δείξει ότι ο κύριος ρόλος του εγκεφάλου είναι να κρατήσει την υγεία στο μυαλό και το σώμα.

Αξιοποιώντας τις δυνατότητες του εγκεφάλου σας με μια πιο ολιστική αντιμετώπιση θα ζήσετε μια ζωή πιο υγιή και ευτυχισμένη.