Παρά τη σημασία του Αριστοτέλη, η φιλοσοφία της Αναγέννησης δεν ήταν το ίδιο με τον Αριστοτελισμό, αν κάποιος πάρει αυτή την ετικέτα για να υποδηλώσει ένα είδος σκέψης που αντιπροσωπεύει μια αποκλειστική δέσμευση για Αριστοτελικές έννοιες ή/και μέθοδοι. Αυτή η καταχώρηση θα δείξει ότι θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να βρεθούν παραδείγματα μιας τέτοιας «καθαρή» αφιέρωση στον Αριστοτέλη την περίοδο γ. 1350–1650. Ως αποτέλεσμα, είναι καλύτερο να ερμηνεύσουμε Αριστοτελισμός ως μελέτη των γραπτών που αποδίδονταν τότε (είτε δικαίως ή αδίκως) στον Αριστοτέλη.
Όπως άρχισαν ήδη να αναγνωρίζουν οι μελετητές της περιόδου, αυτά τα γραπτά δεν αποτελούν ένα συνεκτικό σύνολο. Ωστόσο, παρά τη μεταβλητή μορφή τους (σημειώσεις διαλέξεων από φοιτητές ή πρωτότυπες πραγματείες), οι διαφορετικές κοινού στο οποίο απευθύνονταν (μαθητές του Αριστοτέλη ή το ευρύτερο κοινό), η παρουσία ψευδογράφων όπως τα Προβλήματα, η εξέλιξη μέσα στο ίδιο το σκέψης, σφάλματα μετάδοσης και μετάφρασης, καθώς και η ποικιλία των απόψεις που υιοθέτησαν οι σχολιαστές του Αριστοτέλη, αυτή η μεγάλη και Το διαφοροποιημένο σώμα κειμένων αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμο για τη διδασκαλία και την πρακτική της φιλοσοφίας. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι Τα γραπτά του «Αριστοτέλη» καλύπτουν ένα αξιοσημείωτα ευρύ φάσμα πεδίο εφαρμογής: απευθύνονται σε κάθε κλάδο της φιλοσοφίας (λογική, φυσική φιλοσοφία, ηθική φιλοσοφία, μεταφυσική) καθώς και θέματα περισσότερα στενά συνδεδεμένη με τη λογοτεχνική θεωρία (ρητορική, ποιητική). Το ψευδές ασχολούνται επίσης με πολλά άλλα θέματα, συμπεριλαμβανομένης της φυσικής θεολογίας και φάρμακο.
Αυτό το λήμμα περιγράφει τις ιστορικές και ιστοριογραφικές διαστάσεις του Ο Αναγεννησιακός Αριστοτελισμός πριν από την άνοδο της πρώιμης νεωτερικότητας φιλοσοφία. Απεικονίζει την ποικιλία των λογοτεχνικών, γλωσσικών και θεσμικά πλαίσια μέσα από τα οποία προσεγγίστηκε ο Αριστοτέλης. Επιπλέον, παρέχει παραδείγματα ορισμένων προβλημάτων που συζητούνται στο του Αριστοτέλη και την περίπλοκη σχέση που διερμηνείς είδαν μεταξύ του αριστοτελισμού, άλλων φιλοσοφικών ρεύματα και τη χριστιανική θρησκεία. Δεδομένης της απεραντοσύνης ενός φαινόμενο που εκτεινόταν από την Κωνσταντινούπολη μέχρι τη Δυτική Ευρώπη και από εκεί στις παγκόσμιες αποικίες της, τα θέματα και οι διερμηνείς προορίζονται να είναι επεξηγηματικές και όχι περιεκτικές. Επί του παρόντος δεν υπάρχει εξαντλητική περιγραφή των χαρακτηριστικών και των ανάπτυξη του Αναγεννησιακού Αριστοτελισμού, αν και οι Schmitt 1983a και Martin 2014 είναι εξαιρετικά σημεία εκκίνησης.
1. Ιστοριογραφία
2. Ιστορική/-ές εξέλιξη/-εις
3. Πλαίσια, γλώσσες και είδη
4. Επιλεγμένα πεδία, θέματα και ανταγωνιστές
4.1 Πεδία
4.2 Συμφιλίωση του Αριστοτελισμού με τον Χριστιανισμό
4.2 Συμφιλίωση του Αριστοτελισμού με τον Χριστιανισμό
4.2.1 Κοσμολογία
4.2.2 Η Ψυχή
4.2.3 Ηθική φιλοσοφία
4.3 Αριστοτελισμός και άλλα φιλοσοφικά ρεύματα
4.2.2 Η Ψυχή
4.2.3 Ηθική φιλοσοφία
4.3 Αριστοτελισμός και άλλα φιλοσοφικά ρεύματα
4.3.1 Πλατωνισμός
4.3.2 Στωικισμός
4.3.3 Επικούρειος και σκεπτικισμός
4.3.4 Ύστερος Αντιαριστοτελισμός
5. Πηγές, Έργα Αναφοράς και Ζητούμενα4.3.2 Στωικισμός
4.3.3 Επικούρειος και σκεπτικισμός
4.3.4 Ύστερος Αντιαριστοτελισμός
1. Ιστοριογραφία
Παραδοσιακές (και πλέον σε μεγάλο βαθμό ξεπερασμένες) αναφορές της Αναγέννησης φιλοσοφία για να απεικονίσει τον Αριστοτελισμό ως ενοποιημένο, στατικό και στείρο ρεύμα σκέψης που βασιζόταν στα πανεπιστήμια και ήταν υποχώρησε από την άνοδο του πλατωνισμού, των ακαδημιών και ενός πιο ανθρωποκεντρική φιλοσοφική προσέγγιση (μερικές φορές προκαλεί σύγχυση ταυτίζεται με τον «ανθρωπισμό»). Αυτή η προοπτική, συχνά προερχόμενες από σιωπηρές αντιθρησκευτικές και αντισχολικές προκαταλήψεις, αξιοπιστία στις δεκαετίες του 1950 και του 1960 (και στη συνέχεια, πιο γρήγορα, δεκαετίες του 1970 και του 1980) χάρη στις μελέτες του Paul Oskar Kristeller, Μπρούνο Νάρντι, Αντονίνο Πόπι, Φ. Έντουαρντ Κραντς, Τσαρλς Β. Σμιτ, Charles H. Lohr και άλλοι μελετητές. Χτίζοντας πάνω στο υπέροχο επιτεύγματα ιστορικών της επιστήμης όπως ο Pierre Duhem και ο Lynn Thorndike, οι εξερευνήσεις αυτών των μελετητών για το σχόλιο ανέδειξε τη μακροβιότητα και την ποικιλομορφία των έργων του Αριστοτέλη επιρροή. Τα ρεπερτόρια των σχολιαστών του Αριστοτέλη του Lohr έδειξαν ότι, αντί να εξαφανιστούν, τα αριστοτελικά έργα αποτέλεσαν αντικείμενο ανανεωμένο ενδιαφέρον για την Αναγέννηση, έτσι ώστε,
ο αριθμός των λατινικών σχολίων για τον Αριστοτέλη που συντάχθηκαν σε αυτό τη σύντομη περίοδος [1500–1650] υπερβαίνει αυτή ολόκληρης της χιλιετίας από τον Βοήθιο στο Pomponazzi. (Lohr 1974: 228)
Οι Cranz και Schmitt (1984) τεκμηρίωσαν, μέσα από ένα ρεπερτόριο έντυπων εκδόσεις, πόσο επιρροή συνέχισε να έχει ο Αριστοτέλης (βλ. §5). Ο Schmitt υπογράμμισε επίσης έντονα την ποικιλία του αριστοτελικού ερμηνείες και προσεγγίσεις, προτείνοντας ότι πρέπει να μιλήσουμε για «Αναγεννησιακοί Αριστοτελισμοί» στον πληθυντικό και όχι ως ενιαία κίνηση (Schmitt 1983a: 10–33). Κανένας σοβαρός μελετητής αγνοεί τη σημασία του Αναγεννησιακού Αριστοτελισμού, ακόμη και ενώ δίνει έμφαση σε άλλα ρεύματα όπως ο Πλατωνισμός ή ο Στωικισμός. (Ο Επικούρειος, αντίθετα, κέρδισε λίγους οπαδούς εκείνη την περίοδο.) Η Η αριστοτελική παράδοση εξετάζεται τώρα από πολλές συμπεριλαμβανομένης της ιστορίας της εκπαίδευσης, της λογοτεχνίας, της τέχνης, μετάφραση και θρησκεία.
2. Ιστορική/-ές εξέλιξη/-εις
Η σκέψη του Αριστοτέλη είχε μια κάπως καθυστερημένη επίδραση στην αρχαίο κόσμο και απόλαυσε την ανθοφορία του πολύ αργότερα. ρωμαϊκός στοχαστές όπως ο Κικέρωνας, καθώς και οι πρώτοι Πατέρες της Εκκλησίας, γνώριζαν (του), αλλά ήταν ο Πλάτωνας που είχε σαφώς το πάνω χέρι, ακόμη και όταν Άγιος Αυγουστίνος του Ιπποπόταμου (354–430)—παρά το έργο Ελλήνων σχολιαστών όπως ο Ασπάσιος (δεύτερος αιώνας μ.Χ.), Αλέξανδρος της Αφροδισιάδας (τέλη δεύτερου έως αρχές τρίτου αιώνα), Πλωτίνος (204/5–270), Πορφύριος (234;–305;), Ιάμβλιχος (242;–325) και ο Θεμίστιος (fl. c. 350) στα ενδιάμεσα χρόνια. (Ένας άλλος σημαντικός σχολιαστής ήταν ο Johannes Philoponus [490–570], ο οποίος όμως ήρθε λίγο αργότερα.) Η ύστερη αρχαιότητα είδε Ο Βοήθιος (περ. 475–526) επιδραστική μετάφραση του Η λογική του Αριστοτέλη στα λατινικά, αλλά του Αριστοτέλη σημαντική τύχη στη Λατινική Δύση έπρεπε να περιμένει μέχρι να δωδέκατος και δέκατος τρίτος αιώνας, με την άνοδο των πανεπιστημίων. Αυτό μπορεί να οφειλόταν στην ανάγκη εξεύρεσης κατάλληλης βάσης για τη μελέτη της φιλοσοφίας. Σε κάθε περίπτωση, οι προσπάθειες μετάφρασης και Το σχόλιο για τα έργα του Αριστοτέλη επεκτάθηκε σε προηγούμενα σχόλια που παράγονται στον βυζαντινό και τον αραβικό κόσμο: έτσι, διερμηνείς όπως ο Ο Ευστράτιος της Νίκαιας (περ. 1050–περ. 1120) και ο Αβερρόης (Ιμπν Ρουσντ, 1126–1198) σύντομα απέκτησε μεγάλη επιρροή στη λατινική μετάφραση. Γύρω στο 1270 σχεδόν όλα τα έργα του Αριστοτέλη - και αρκετά Επιπλέον, τα πλαστά είχαν γίνει διαθέσιμα για μελέτη. (Η Αξιοσημείωτη εξαίρεση ήταν η Ποιητική, η οποία —παρά την σχόλιο του Αβερρόη – έγινε περισσότερο γνωστό στα τέλη του δέκατος πέμπτος αιώνας.) Αυτά τα έργα διδάσκονταν συνήθως στη φιλοσοφία μαθήματα, όπου ομαδοποιήθηκαν υπό τους τίτλους λογική, φυσική και ηθική φιλοσοφία και μεταφυσική. Ξεκινώντας από το δέκατο πέμπτο αιώνα, καθηγητές ανθρωπιστικών επιστημών ή ρητορικής θα μπορούσαν να διδάξουν, επιπλέον σε Λατίνους συγγραφείς όπως ο Κικέρωνας και ο Βιργίλιος, η Ρητορική και η Ποιητική του Αριστοτέλη, καθώς και η νόθα Ρητορική στον Αλέξανδρο.
Οι πρώτοι Ιταλοί ουμανιστές – που ορίζονται εδώ ως λογοτεχνικοί μελετητές—είχε μια αμφίθυμη στάση απέναντι στον Αριστοτέλη και Αριστοτελισμός. Στο διάσημο έργο του On His Own Ignorance and That πολλών άλλων (De sui ipsius et multorum ignorantia), Ο Πετράρχης (Francesco Petrarca, 1304–1374) επιτέθηκε σε μερικούς σύγχρονοι μελετητές που ακολουθούν τον Αριστοτέλη «τυφλά», αλλά και αντιτάχθηκε στη συζήτηση του Αριστοτέλη για το άχρηστο και το πιθανώς ψευδή θέματα όπως η ικανότητα του κροκόδειλου να κινείται την άνω γνάθο του ή τον αριθμό των τριχών στο κεφάλι ενός λιονταριού. Επίσης, επέκρινε την αντιμετώπιση της αρετής από τον Αριστοτέλη στα Ηθικά Νικομάχεια, υποστηρίζοντας ότι «το μάθημά του στερείται λόγια που τσιμπούν και βάζουν φωτιά και ωθούν στην αγάπη της αρετής και μίσος για την κακία» (Πετράρχης [CKR: 103]). Αν και επαγγελματίες η αντιπαλότητα μπορεί να έπαιξε κάποιο ρόλο, αυτή η στάση φαίνεται να ειδικά από μια σύγκρουση θεμάτων και μεθοδολογιών: Πετράρχης και Οι λογοτεχνικοί συνάδελφοί του εκτιμούσαν την ευγλωττία και την έβλεπαν ως κλειδί στην παραγωγή της αρετής. Μερικοί από αυτούς (συμπεριλαμβανομένου του Πετράρχη) ήταν ειδικά από τον Πλάτωνα, αν και λίγοι εκείνη την εποχή (ο Πετράρχης δεν ήταν εξαίρεση) θα μπορούσε να τον διαβάσει στο πρωτότυπο. Ωστόσο, αυτό δεν είναι λένε ότι γύρισαν την πλάτη τους στον Αριστοτέλη: τον ουμανιστή καγκελάριο της Φλωρεντίας, ο Λεονάρντο Μπρούνι (1370–1444), όχι μόνο έγραψε τον Βίο του Αριστοτέλη (Vita Aristotelis), αλλά Μετέφρασε εκ νέου την ηθική του φιλοσοφία (ηθική, πολιτική και οικονομία) στα Κικερώνεια Λατινικά, ισχυριζόμενος ότι τα έργα του στα ελληνικά ήταν «γεμάτη κομψότητα, απόλαυση και μια ορισμένη απύθμενη ομορφιά» (Bruni, The Correct Way to Translate [1987: 217]). Άλλοι μελετητές μελέτησαν (και μερικές φορές επαναμετέφρασαν) τη λογική του και έργα φυσικής φιλοσοφίας. Μέχρι τη δεκαετία του 1490, η πιο διάσημος ουμανιστής, ο νεαρός Angelo Poliziano (1454–1494), ήταν διδάσκοντας όλο το φάσμα των έργων του Αριστοτέλη στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας. Η αιτιολόγησή του ήταν ότι, ως γραμματικός (α φιλόλογος), ήταν ικανός σε όλους τους τομείς σπουδών. Στη δεύτερη μισό του δέκατου πέμπτου αιώνα, η Μπολόνια καυχιόταν για τουλάχιστον δύο ουμανιστές που δίδαξε, εκτός από πιο λογοτεχνικά και ρητορικά έργα, Τα Φυσικά του Αριστοτέλη (ο ελληνιστής Ανδρόνικος Κάλλιστος, αβέβαιες ημερομηνίες) και το έργο του De interpretatione (Antonio Urceo Cortesi, ή Codro, 1446–1500) (Γραμμές 2023: 186–191). Ο διάσημος Βενετός τυπογράφος Άλδος Μανούτιος εξέδωσε μια Ελληνική έκδοση των απάντων του Αριστοτέλη σε πέντε τόμους (1495–1498). Ομοίως, ο Desiderius Erasmus (†1536) του Το Ρότερνταμ ενδιαφερόταν για τον Αριστοτέλη και επέβλεπε έναν νέο Έλληνα έκδοση των έργων του (1516), αν και το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς του γαϊδάρου έγινε του Simon Grynaeus (Kraye 1990 και 1995).
Στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, τα έργα του Αριστοτέλη είχαν ασκήσει αποφασιστική επιρροή στη φιλοσοφία, τουλάχιστον από την εποχή της συνεισφορές του δέκατου τρίτου αιώνα του Robert Grosseteste (†1253)—βασικός μεταφραστής των έργων του Αριστοτέλη και διαφόρων Ελληνικών σχολίων—καθώς και του Μεγάλου Αλβέρτου (περ. 1200–1280) και τον Θωμά Ακινάτη (περ. 1225–1274), και οι δύο σχολίασε ένα ευρύ φάσμα των γραπτών του. Η επιρροή των ιταλικών ανθρωπισμού και της Μεταρρύθμισης του Μαρτίνου Λούθηρου ανακατευθύνθηκε (αλλά δεν μειώνει) αυτό το παλαιότερο ενδιαφέρον για τον Αριστοτέλη. Η Βιτεμβέργη ο καθηγητής Φίλιππος Μελάγχθων (1497–1560) μετριάστηκε. Οι βαθιές υποψίες του Λούθηρου για τις απόψεις του Σταγειρίτη, και Τα προτεσταντικά πανεπιστήμια συνέχισαν, όπως και αλλού, να έχουν Η αριστοτελική φιλοσοφία στον πυρήνα του καλλιτεχνικού τους προγράμματος. Πανεπιστήμια όπως το Παρίσι, η Οξφόρδη και η Σαλαμάνκα παρέμειναν σημαντικά κέντρα ερμηνείας του Αριστοτέλη. Ομοίως, τα σώματα των Εταιρεία του Ιησού (που ιδρύθηκε το 1540) και ταγμάτων όπως οι Δομινικανοί βασίστηκαν στο αριστοτελικό σώμα για το δικό τους φιλοσοφικό πρόγραμμα σπουδών στα προγράμματά τους παγκοσμίως. Παρά την άνοδο αντιαριστοτελισμού (βλ. §4.3.4), φοιτητών και επιστημόνων σε ολόκληρη την Ευρώπη (και πέραν αυτής, ιδίως στην αγγλικές, ισπανικές και πορτογαλικές αποικίες) συνέχισαν να ασχολούνται με Η σκέψη του Αριστοτέλη.
Το ίδιο ίσχυε και για τα πανεπιστήμια, των οποίων η διδασκαλία Ο «Αριστοτέλης» άντεξε πολύ μετά τη «νέα φιλοσοφία» του Φράνσις Μπέικον (1561–1626) και του Ρενέ Ο Ντεκάρτ (1596–1650) είχε αφήσει το στίγμα του. Αυτό δεν σημαίνει, Ωστόσο, είτε οι δάσκαλοι είτε οι φοιτητές συμφωνούσαν αναγκαστικά με αριστοτελικά δόγματα. Πράγματι, τα αρχεία φιλοσοφικών διαλέξεων δείχνουν ότι οι καθηγητές παρουσίασαν στους φοιτητές τις ιδέες του Αριστοτέλη και περίμενε από αυτούς να τα γνωρίζουν (η διδασκαλία αναγκαστικά περιλαμβάνει διαβιβάζοντας παγιωμένες απόψεις), αλλά στη συνέχεια ενσωμάτωσαν επίσης στις μαθήματα από πρόσφατα ή σύγχρονα στοιχεία (Brockliss 1987; Lines 2023). Ομοίως, τα σχολεία των θρησκευτικών ταγμάτων ήταν λιγότερο συντηρητικό από ό,τι θα περίμενε κανείς.
3. Πλαίσια, γλώσσες και είδη
Τα πανεπιστήμια και τα σχολεία των θρησκευτικών ταγμάτων, ωστόσο, ήταν από Δεν σημαίνει ότι τα μόνα πλαίσια στα οποία οι συζητήσεις για τον Αριστοτέλη έλαβαν χώρα θέση. Αρκετοί μορφωμένοι κύκλοι και πιο επίσημες ακαδημίες (συμπεριλαμβανομένων των η Accademia degli Infiammati στην Πάντοβα και η Accademia Fiorentina) διερεύνησε τα προκλητικά φιλοσοφικά έργα του Αριστοτέλη. Πριγκιπικός Τα δικαστήρια μπορεί να σκηνοθετούσαν αναγνώσεις και συζητήσεις των γραπτών του. (Ένας διάσημος υπόθεση είναι η αυλή του βασιλιά της Γαλλίας, Ερρίκου Γ'. βλέπε Yates 1947 και, ευρύτερα, Lines 2013). Δημοφιλή έργα όπως ο Leon Battista Τα βιβλία του Αλμπέρτι για την οικογένεια (I libri della famiglia) βασίστηκαν σε (πιθανώς πλασματικές) συνομιλίες μεταξύ φίλοι για την αριστοτελική ηθική φιλοσοφία - συγκεκριμένα τα Οικονομικά, ένα έργο για τη διαχείριση του νοικοκυριού που αποδόθηκε τότε στον Αριστοτέλη—και στον Οικονομικό του Ξενοφώντα (Cabrini 2007). Τα έργα του Σαίξπηρ κατά καιρούς ασχολούνται με πτυχές του Αριστοτελική σκέψη (π.χ. ηθική, ποιητική) ότι οι σύγχρονοι θα έχουν αναγνωρίσει.
Αυτό το ευρύ φάσμα πλαισίων διευκολύνθηκε από μια εξαιρετικά έντονη προσπάθεια να καταστήσει τις ιδέες και τα γραπτά του Αριστοτέλη προσβάσιμα στην δημοτική γλώσσα. Οι προηγούμενοι αιώνες είχαν ήδη δει μεταφράσεις ή διασκευές των έργων του Αριστοτέλη σε γλώσσες όπως τα γαλλικά και τα ιταλικά (βλ., για παράδειγμα, το Les livres du du trésor, που στη συνέχεια μεταφράστηκε στα ιταλικά). Στην Αναγέννηση, αυτό το φαινόμενο άνθισε: εκτός από πολλά νέα Λατινικές μεταφράσεις (γραμμένες από προσωπικότητες όπως η ελληνική μετανάστες Ιωάννης Αργυρόπουλος και Theodore Gaza), μεταφράσεις στα γαλλικά, ιταλικά, ισπανικά, αγγλικά, γερμανικά και άλλα διεύρυνε σημαντικά το δυνητικό αναγνωστικό κοινό αυτών των έργων (για την περίπτωση της Ιταλίας, βλ. Lines & Refini 2014 και Bianchi, Gilson, & Kraye 2016; ευρύτερα, Lines & Puliafito, 2019). Αλλά θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί όσον αφορά την ερμηνεία αυτού του φαινομένου με όρους διαδικασία «εκδημοκρατισμού της γνώσης» (Sgarbi 2022): Στο τέλος της ημέρας, μόνο οι άνθρωποι που ήξεραν να διαβάζουν, είχαν ήδη έλαβαν κάποια εκπαίδευση στη φιλοσοφία, έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον και είχαν κάποια μέσα αναψυχής και οικονομικά μέσα ήταν πιθανό να προσεγγίστε τα έργα του Αριστοτέλη. Ωστόσο, είναι αξιοσημείωτο ότι οι άνθρωποι εκπαιδεύτηκε σε χειρωνακτικές τέχνες όπως ο Benedetto Varchi (1503–1565) και γυναίκες όπως η Camilla Erculiani (πέθανε μετά το 1584) όχι μόνο το έκαναν, αλλά και συνέχισε να γράφει για τον Αριστοτέλη (Andreoni 2012; Erculiani Letters [2021]).
Αυτή η επέκταση των γλωσσών και του κοινού βρήκε επίσης ένα παράλληλο σε μια αυξανόμενος αριθμός ειδών που ασχολήθηκαν με τα γραπτά του Αριστοτέλη. Και πάλι, το φαινόμενο δεν ήταν άγνωστο τους προηγούμενους αιώνες, όπου κυριολεκτικά σχόλια, σχόλια ερωτήσεων και επιτομές (αλλά και οπτικές αναπαραστάσεις) παρείχαν πολλαπλές οδούς πρόσβασης στο Φιλόσοφος. Αλλά η Αναγέννηση είδε μια έκρηξη πρόσθετων μορφών: επιστολές, διάλογοι, ομιλίες, παραφράσεις, πραγματείες, δοκίμια, μαθητής έντυπες εκδόσεις (και στα Ελληνικά), ακόμη και λογοτεχνικές έργα όπως τα παραμύθια της Marguerite de Navarre (Langer, 1994) όλα προστέθηκαν στο προηγούμενο μείγμα, στο πλαίσιο μιας εκτεταμένης προσπάθειας επανερμηνεύουν και, αρκετά συχνά, σώζουν τις αριστοτελικές ιδέες από τις επιθέσεις Έμπαιναν κάτω. Νέες ανακαλύψεις ή θεωρίες για το σύμπαν, φυσική και ανθρώπινο σώμα. γεωγραφικές εξερευνήσεις· θεολογικές διαμάχες (όπως η αξιοκρατία της αβοήθητης αρετή ή τη φύση της Θείας Ευχαριστίας)· φιλολογικές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της ανάκτησης πολλών έργων από την αρχαιότητα. Η άνοδος του Η νέα φιλοσοφία – όλα αυτά με διάφορους τρόπους αμφισβητούνται σημαντικές πτυχές του παραληφθέντος αριστοτελικού πλαισίου, παράγοντας μια σχεδόν φρενήρη δραστηριότητα με στόχο την επαναξιολόγηση του Φιλοσόφου και βλέποντας πόσο μεγάλο μέρος του συστήματός του θα μπορούσε να διατηρηθεί υπό το φως των νέων τάσεις και κριτικές (Bianchi 2003; βλ. παρακάτω, §4.3.4).
4. Επιλεγμένα πεδία, θέματα και ανταγωνιστές
4.1 Πεδία
Αξίζει να σκιαγραφηθούν τα σημαντικότερα πεδία και έργα της Αριστοτέλης, πριν συζητήσει ορισμένα σημαντικά θέματα συζήτηση.
Η λογική ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος του μεσαιωνικού και αναγεννησιακού αριστοτελισμού, τόσο στην παροχή αρχών που ήταν θεμελιώδεις όσο και κοινές με τις αρχές άλλους κλάδους (όπως το δίκαιο, η θεολογία, η ιατρική) και θεωρείται προκαταρκτικό και βασικό μάθημα. Από όλους τους κλάδους της Αριστοτελική σκέψη, η λογική είχε τη μεγαλύτερη γενεαλογία στα λατινικά, αφού Κατηγορίες και Περί Ερμηνείας (μαζί με Εισαγωγή του Πορφύριου) είχε μεταφραστεί από τον Βοήθιο στο στις αρχές του έκτου αιώνα (logica vetus). έργα που έγιναν γνωστό τον δωδέκατο αιώνα—Θέματα, Σοφιστικά Διαψεύσεις, Προηγούμενες και Μεταγενέστερες Αναλύσεις—ήταν γνωστές ως η logica nova (Ashworth 1988). Μαζί, το παλιό και το νέο Η λογική παρείχε τα βασικά στοιχεία ενός τομέα που σχεδόν όλοι σπούδασαν στο σχολείο ή/και στο πανεπιστήμιο ή στα σχολεία/κολέγια του θρησκευτικά τάγματα. Ή, τουλάχιστον, αυτή ήταν η ιδέα. Στην πράξη, η λογική προσεγγίστηκε συχνά μέσω εγχειριδίων, όπως το εξαιρετικά δημοφιλές Summaries of Logic (Summulae logicales, c. 1240) από τον Πέτρου της Ισπανίας (το έργο συνέχισε να χρησιμοποιείται ευρέως τον δέκατο έκτο αιώνα) και τη Μικρή Λογική του Παύλου της Βενετίας (Logica Parva, περ. 1396–1399). Επιπλέον, υπό την επήρεια ο Ολλανδός ουμανιστής Rudolph Agricola (1443/4–1485), ο Η Αναγέννηση είδε μια αλλαγή στη διδασκαλία της λογικής, η οποία συχνά μετακινήθηκε σε μια στενότερη σχέση με τη ρητορική (Mack 1993; Lagerlund 2017; Knuuttila 2017).
Μετά τη λογική, οι μαθητές σε όλη την Ευρώπη αντιμετώπισαν τις ανώτερες πτυχές της Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη. Στην Ιταλία, η Φυσική, στις the Heavens, και το On the Soul θα ξεκινούσε συνήθως κάθε χρόνο μελέτης της φυσικής φιλοσοφίας, με τα κενά να συμπληρώνονται από πολλά από τα «ελάσσονα» έργα όπως το On Generation και το Η Διαφθορά, η Μετεωρολογία και τα έργα για τα ζώα, ή ακόμα και ψευδογραφήματα όπως το The Secret of Secrets or Problems. Ενδιαφέρον είχε επίσης η Μεταφυσική του Αριστοτέλη, που μελετήθηκε είτε μόνη της (ειδικά στο Βόρεια Ευρώπη) ή ως συμπλήρωμα των προβλημάτων της φυσικής φιλοσοφίας (συχνά συμβαίνει στα ιταλικά πανεπιστήμια). Η ηθική φιλοσοφία (συνήθως στις τη βάση των Ηθικών Νικομαχείων του Αριστοτέλη, και μερικές φορές επεκτείνεται—ειδικά στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη – επίσης στην Οικονομία και την Πολιτική) θα μπορούσε να διδαχθεί παράλληλα με τη φυσική φιλοσοφία ή αμέσως μετά. Αυτός ήταν ένας τομέας που αρχικά δυσκολευόταν να να αναγνωριστούν ως μόνιμοι υπάλληλοι και υποχρεωτικό μάθημα στην ιταλική πανεπιστήμια και διδασκόταν πιο τακτικά αλλού, ιδίως σε πανεπιστήμια που ιδρύθηκαν σύμφωνα με το παρισινό μοντέλο, συμπεριλαμβανομένου του Collegio Romano (Γραμμές 2002).
Η μελέτη έργων όπως η Ρητορική, η Ρητορική Αλέξανδρος, και η Ποιητική σχεδόν πάντα λάμβανε χώρα στο μαθήματα ή συζητήσεις ρητορικής και ανθρωπιστικών επιστημών και όχι φιλοσοφία. Ήταν μια μελέτη που αναπτύχθηκε ειδικά σε δέκατου έκτου αιώνα και έπρεπε να βρει δημιουργικούς τρόπους για να συμπληρώσει ο μακροχρόνιος ρόλος του Κικέρωνα (και η διαφήμιση της Rhetorica Herennium που του αποδίδεται) ως θεμέλιο για τη διδασκαλία της ρητορική στα σχολεία και τα πανεπιστήμια (Mack 2011: 24–26, 169–71).
Όλοι αυτοί οι τομείς προσεγγίστηκαν τόσο μέσω των σχετικών εργασιών του Αριστοτέλης (αρχικά μόνο σε μεσαιωνικές μεταφράσεις· από τον δέκατο πέμπτο αιώνα επίσης μέσω νέων μεταφράσεων και περιστασιακά μέσω του πρωτότυπο ελληνικό) και μέσα από μια πλούσια παράδοση σχολιασμού, στην οποία Ο Αβερρόης (και αργότερα, σε κάποιο βαθμό, οι Έλληνες σχολιαστές) έπαιξε ένα σημαντικό ρόλο, μαζί με γίγαντες του δέκατου τρίτου αιώνα λατινική παράδοση όπως ο Μέγας Αλβέρτος και ο Θωμάς Ακινάτης και αργότερα σημαίνοντες ερμηνευτές όπως ο Walter Burley (περ. 1275–1344/5) και John Buridan (περ. 1300–μετά το 1358). Η διδασκαλία στην τάξη θα μπορούσε να ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με τον συγκεκριμένο κλάδο της φιλοσοφίας, γεωγραφική περιοχή, τη χρονολογική στιγμή και τις προτιμήσεις των και/ή σπουδαστές, αλλά συνήθως αποτελούνταν από συνδυασμένο εξήγηση (και η επίλυση ερωτημάτων) του Αριστοτέλη κείμενο και τους σχολιαστές του. Η παρουσία στην ελληνική και την αραβική παραδόσεις σχολιασμού της πλατωνικής, νεοπλατωνικής και θεμελιωδώς Οι μη χριστιανικές ιδέες (π.χ. στα έργα του Αβερρόη) σήμαιναν ότι Οι μαθητές του Αριστοτέλη στη Λατινική Δύση αντιμετώπισαν το αίνιγμα της συμφιλιώνοντας αυτές τις πολλαπλές απόψεις τόσο μεταξύ τους όσο και με χριστιανικές παραδοχές (§i, 4.2). Επιπλέον, όπως αναμενόταν ανωτέρω, νέες ανακαλύψεις ή θεωρίες όπως ο Κοπέρνικος ή η άνοδος της «νέας επιστήμης») οδήγησε σε αμφισβητώντας σημαντικές πτυχές της κοινώς αποδεκτής κοσμοθεωρίας, συμπεριλαμβανομένου του κοσμολογικού μοντέλου που στηριζόταν στις απόψεις του Αριστοτέλης και Πτολεμαίος (§4.2.1).
Η διαθεσιμότητα σημαντικών νέων έργων, όπως η Ποιητική, προκάλεσε σημαντικές συζητήσεις και πολιτισμικές αλλαγές, μεταξύ άλλων Η θεωρία της θεατρικής γραφής. Σε άλλες περιπτώσεις, οι προσωπικότητες επέκριναν και δικάστηκαν για να αντικαταστήσει χονδρικά την επιρροή του Αριστοτέλη σε συγκεκριμένους τομείς. Ο Mario Nizolio υποστήριξε, στο έργο του On the True Principles and True Μέθοδος φιλοσοφίας ενάντια στους ψευδοφιλοσόφους (De veris principiis et vera ratione philosophandi contra ψευδοφιλόσοφος, 1553), κατά της αριστοτελικής διαλεκτικής και μεταφυσική. Ο Petrus Ramus (†1572), καθηγητής στο Παρίσι, πέρασε μεγάλο μέρος της καριέρας του προσπαθώντας να βρει τρόπους να αντικαταστήσει το ρητορική και λογική (Gilbert 1960; Couzinet 2015).
4.2 Συμφιλίωση του Αριστοτελισμού με τον Χριστιανισμό
Από τη σύνθεση του Χριστιανισμού από τον Θωμά Ακινάτη, Αριστοτελισμός και στοιχεία του πλατωνισμού, οι δυτικοί στοχαστές είχαν θεωρούσε τα χριστιανικά και αριστοτελικά δόγματα σε μεγάλο βαθμό (αν και όχι απαραίτητα πλήρως) συμβατές. Ταυτόχρονα, ήταν αρκετά γνωρίζοντας ότι ο Αριστοτέλης δεν ήταν μια αλάνθαστη αυθεντία. Το ήξεραν αυτό Υπήρχαν τομείς, όπως η ψυχολογία (βλ. παρακάτω, §4.2.2), στις οποίες οι διδασκαλίες του Αριστοτέλη ήταν τουλάχιστον δυνητικά προβληματική. Τέτοιες ρωγμές έγιναν όλο και πιο εμφανείς καθώς οι αναγνώστες του Ο Αριστοτέλης στη Λατινική Δύση εξοικειώθηκε περισσότερο με άλλα ερμηνευτικές παραδόσεις και με τα γραπτά φιλοσόφων όπως ο Πλάτωνα (ο οποίος κατά τον Μεσαίωνα είχε σημαντική έμμεση επιρροή, αλλά ήταν άμεσα γνωστή μέσω λίγων μόνο διαλόγων). Ο πλατωνισμός είχε ιδιαίτερη απήχηση στον Χριστιανισμό λόγω της διδασκαλίες για την αθανασία της ψυχής και την αποδοχή του από Πατέρες της Εκκλησίας όπως ο Αυγουστίνος. Με την εισροή του δέκατου πέμπτου αιώνα πολλούς Έλληνες μελετητές στην Ιταλία (ο Πλάτωνας εκτιμήθηκε περισσότερο από Αριστοτέλη στις βυζαντινές σχολές) και τα μεταγενέστερα λατινικά μετάφραση των πλήρων έργων του Πλάτωνα από τον Φλωρεντινό φιλόσοφος Marsilio Ficino (1433–1499), κάποιοι άρχισαν να βλέπουν Ο Αριστοτέλης ως λιγότερο χρήσιμος από τον δάσκαλό του για την ανάπτυξη ενός Χριστιανική φιλοσοφία. Σημαντική άνοδος της δραστηριότητας των επιστημονικές δημοσιεύσεις και αριστοτελικά σχόλια τόνισαν επίσης διάφορους τομείς στους οποίους οι χριστιανικές και αριστοτελικές απόψεις πιο αποκλίνουσες από ό,τι είχαν εμφανιστεί προηγουμένως. Η εν λόγω ευαισθητοποίηση οδήγησαν σε κινήσεις περιορισμού και διόρθωσης της ασεβούς ή της δυνητικά επικίνδυνες διδασκαλίες. Αυτά περιελάμβαναν τον περίφημο παπικό του 1513 βούλα Apostolici regiminis (που εκδόθηκε κατά τη διάρκεια του Πέμπτου Λατερανού Σύνοδος), η οποία διευκρίνισε το χριστιανικό δόγμα για την ψυχή και δίδαξε καθηγητές φιλοσοφίας για να αντικρούσουν επιχειρήματα που ήταν αντίθετα με Χριστιανικό δόγμα.
4.2.1 Κοσμολογία
Η παραδοσιακή γεωκεντρική εικόνα του σύμπαντος (επεξεργασμένη από τον Πτολεμαίος, δεύτερος αιώνας μ.Χ., αλλά σε μεγάλο βαθμό οφειλόμενος στον Αριστοτέλη) είδε μια ακίνητη γη στο κέντρο, πάνω από την οποία ήταν το τέλειο και αμετάβλητες ουράνιες σφαίρες, που κυβερνώνται από έναν ακίνητο Κινούντα. Αυτό είχε γίνει πλήρως αποδεκτή από τους χριστιανούς στοχαστές και διαδόθηκε μέσω γραπτών όπως η Divina commedia (Θεία Κωμωδία) του Δάντη Αλιγκιέρι. Αν και δεν υπήρχε Δεν υπήρχε συγκεκριμένη βιβλική έγκριση γι' αυτό, δεν φαινόταν να υπάρχει λόγος να μην το αποδεχτούμε και είχε νόημα στη γλώσσα της Βίβλου όπως ο ήλιος που «στεκόταν ακίνητος» όταν ο Ιησούς του Ναυή χρειαζόταν περισσότερα Καιρός να νικήσει τους εχθρούς του (Ιησούς του Ναυή 10:12-14). Ένα σημαντικό πρόκληση σε αυτό το σύστημα ήταν το έργο του 1543 De revolutionibus orbium caelestium (Οι Επαναστάσεις του Ουράνιου Σφαίρες) του Πολωνού αστρονόμου Νικόλαου Κοπέρνικου (1473–1543), ο οποίος υποστήριξε αντ' αυτού ένα ηλιοκεντρικό μοντέλο για το πολλαπλών παρατηρήσεων και μαθηματικών υπολογισμών, καθώς και καθώς η συνάφεια αυτού του μοντέλου με ορισμένες θρησκευτικές και φιλοσοφικές υποθέσεις. Ως γνωστόν, η θεωρία του Κοπέρνικου ήταν υιοθετήθηκε και υποστηρίχθηκε από επιστήμονες και μαθηματικούς, όπως Johannes Kepler, Tycho Brahe και Galileo Galilei, των οποίων οι παρατηρήσεις φαινόταν να αποδεικνύει την ύπαρξη κομητών ως νέα ουράνια φαινόμενα (αμφισβητώντας έτσι την κοσμολογία του Αριστοτέλη, σύμφωνα με την οποία η οι ουρανοί ήταν αμετάβλητοι) και η περιστροφή της γης γύρω από τον ήλιο και τον δικό του άξονα. Η Καθολική Εκκλησία θεώρησε τον Κοπέρνικο ως αντίθετο με τον εκκλησιαστική διδασκαλία (1616) και απαγόρευσε στον Γαλιλαίο και σε άλλους να υποστηρίζοντάς το (1633). Παρ' όλα αυτά, η Εκκλησία δεν ήταν σε θέση να συγκρατήσει αυξανόμενη συναίνεση γύρω από τον ηλιοκεντρισμό, ιδιαίτερα στους Προτεστάντες εδάφη. Ούτε μπόρεσε αρκετά γρήγορα να φιμώσει τις εικασίες για το άπειρο και την πολλαπλότητα του σύμπαντος που προτάθηκε από εκκεντρικές αλλά φωνητικές φιγούρες όπως ο Τζορντάνο Μπρούνο (κάηκε στην πυρά στη Ρώμη το 1600).
Σε ορισμένους άλλους τομείς που σχετίζονται στενά με την κοσμολογία, όπως το ζήτημα της εποχή του κόσμου, η γνώμη ήταν εναντίον του Αριστοτέλη από νωρίς ημερομηνία. Ο Αριστοτέλης είχε υποστηρίξει στα Φυσικά, VIII.1–10 ότι Ο κόσμος πρέπει να είναι αιώνιος, δηλαδή χωρίς αρχή. Αλλά αυτή η έννοια αντιπαραβάλλεται τόσο εμφανώς με τη βιβλική αφήγηση της δημιουργίας (και με την ερμηνεία επιφανών Πατέρων της Εκκλησίας όπως ο Αυγουστίνος) ότι βρήκε λίγους αποδέκτες μεταξύ των ορθόδοξων χριστιανών. Το τέταρτο Λατερανό Η Σύνοδος (1215) εξύψωσε το δόγμα του Αυγουστίνου για τη δημιουργία nihilo στο δόγμα. Ωστόσο, του Αριστοτέλη (και του Αβερρόη) Η υιοθέτηση της αιωνιότητας βρήκε κάποια υποστήριξη. Μπιάτζιο Πελακάνι ντα Πάρμα (†1416), καθηγητής στα πανεπιστήμια της Παβίας, της Μπολόνια και Πάντοβα, αναγκάστηκε να ανακαλέσει την αποδοχή αυτής της θέσης στο επισκοπική αυλή της Παβίας το 1396. Νικολέττο Βέρνια (1420–1499), ένας καθηγητής της Πάδοβας, ανέλαβε επίσης την αιωνιότητα του κόσμου (Martin 2022). Για άλλους στοχαστές του δέκατου πέμπτου αιώνα, όπως όπως ο Marsilio Ficino, ο Giovanni Pico della Mirandola και ο Έλληνας εμιγκρέδες Γεμιστός Πλήθων, Γεώργιος της Τραπεζούντας και Καρδινάλιε Βησσαρίωνα, η αιωνιότητα του κόσμου ήταν μια σημαντική ανησυχία, κυρίως επειδή οι ύστεροι αρχαίοι Πλατωνιστές το αποδέχτηκαν αυτό έννοια. Δεδομένου ότι ο Πλάτωνας, αντίθετα, είχε δώσει μια περιγραφή της δημιουργίας στον Τίμαιο του, υπήρχε μια προφανής ασυμφωνία μεταξύ των αρχαίων αρχές. Για τον δέκατο έκτο αιώνα, το πρόβλημα της αιωνιότητας του ο κόσμος δεν έχει μελετηθεί καλά (Connell 2011, Dal Prete 2022). Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι ο Νικολό Μακιαβέλι ήταν ένας από αυτούς επιχειρηματολογώντας σθεναρά για την αιωνιότητα του κόσμου (βλ. Discorsi II, 5; Sasso 1987), όπως και ο Giordano Bruno (π.χ. στο De l'infinito, universo e mondi). Ιησουίτες όπως Ο Jacobus Ledesma διαφώνησε με αυτό το δόγμα (Martin 2014: 88–90), όπως και αρκετοί Φραγκισκανοί και Δομινικανοί (τόσο σε όσο και σε εκτός Ιταλίας), στοχεύοντας επίσης σε αυτό που, κατά την άποψή τους, ήταν μια πιο γενική κλίση προς τον Αβερροϊσμό μεταξύ των Ιταλών του δέκατου έκτου αιώνα. Παρόμοιες επικρίσεις εκφράστηκαν στο προτεσταντικό στρατόπεδο. Ο Λουθηρανός καθηγητής Nicolaus Taurellus (1547–1606) πρότεινε μια μεταφυσική προσέγγιση στο πρόβλημα της αιωνιότητας του κόσμου. ο Καλβινιστής Ο Otto Casmann (1562–1607) επέμεινε επίσης ότι δεν θα μπορούσε να είναι πρόβλημα που είχε δύο διαφορετικές λύσεις (μια φιλοσοφική και μια θεολογική). Μια εξαίρεση ήταν ο Ιούλιος Καίσαρας Σκάλιγκερ (1484–1558), ο οποίος ήταν πεπεισμένος για τη συμφωνία μεταξύ Αριστοτέλη και τον Χριστιανισμό και υποστήριξε ότι ο Αριστοτέλης πίστευε σε Η δημιουργία του κόσμου από τον Θεό (Martin 2014: 83, 96–99).
Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα προέκυψε από την άποψη του Αριστοτέλη ότι δεν είναι ουράνια παρέμβαση στον υποσελήνιο κόσμο. Η έννοια αυτή είχε συνέπειες για το πώς ερμηνεύτηκε ο ρόλος της θείας πρόνοιας. Έτσι, στοχαστές τόσο διαφορετικοί όσο ο Μελάγχθων, ο Ράμους, ο Φραντσέσκο Πατρίτσι ντα Cherso (1529–1597) και τον Άγγλο Richard του δέκατου έκτου αιώνα Ο Bostocke διερεύνησε το θέμα με κάποιες λεπτομέρειες - συνήθως καταλήγοντας ότι η διδασκαλία του Αριστοτέλη στον τομέα αυτό δεν ήταν σύμφωνη με με χριστιανική πίστη (Martin 2014, ad indicem).
Ο Αναγεννησιακός Αριστοτελισμός ασχολούνταν επομένως συνεχώς με την μεσαιωνική παράδοση σχολιασμού, καθώς και με τον Αβερρόη στο ειδικότερα.
4.2.2 Η Ψυχή
Οι επικαλύψεις μεταξύ Αριστοτελισμού και Αβερροϊσμού είναι και πάλι σχετικές σε ερωτήσεις για την ψυχή. Δύο μακροχρόνια προβλήματα στον Μεσαίωνα και οι συζητήσεις για την Αναγέννηση αφορούσαν την ατομικότητα και την αθανασία της λογικής διάνοιας ενός ανθρώπου. Μήπως κάθε άνθρωπος έχουν ατομική ψυχή, οπότε πώς εξηγούμε τα κοινά μας Μοτίβα σκέψης και αντιλήψεις; Και σε ποιο βαθμό είναι μια Η ψυχή του ατόμου δεμένη με το σώμα; Σε αυτά τα θέματα, ο Χριστιανός είναι αρκετά σαφής: η ψυχή είναι ατομική, και υπάρχει μια ατομική μεταθανάτια ζωή που επιφυλάσσει κάθε άνθρωπος. (Κατά το θάνατο, το Το σώμα απελευθερώνει την ψυχή του. Κατά την ανάσταση, η ψυχή και το σώμα και πάλι ενωμένοι.) Αυτές οι διδασκαλίες έχουν πολλά κοινά με Πλάτωνα (αν και η χριστιανική θέση αποδιδόταν στο σώμα ένα πιο θετικό σθένος), αλλά όχι με εκείνες του Αριστοτέλη και του Αβερρόης. Το δόγμα του Αριστοτέλη για τον υλομορφισμό (η ένωση των μορφή και ύλη) δείχνει μια στενή σχέση μεταξύ της διανοητική ψυχή και τις λειτουργίες της αίσθησης, που απαιτούν σώμα. Πράγματι, ισχυρίζεται:
Είναι σαφές ότι η ψυχή δεν μπορεί να διαχωριστεί από το σώμα – ή ορισμένα μέρη του, εάν έχει μέρη, δεν μπορούν να διαχωριστούν από το σώμα. (De anima II.1, 413a3–5)
Φαίνεται λοιπόν ότι η ψυχή (συμπεριλαμβανομένης, πιθανώς, της υψηλότερης μέρος, η λογική διάνοια) δεν μπορεί να επιβιώσει από το θάνατο του σώματος. Δεδομένου ότι οι μορφές στον Αριστοτέλη δεν είναι καθολικές όπως στον Πλάτωνα, η ψυχή είναι ατομικό αλλά όχι αθάνατο. (Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι Η θέση του Αριστοτέλη δεν ήταν καθόλου σαφής, ώστε να μπορεί να ερμηνεύεται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Η υλιστική ερμηνεία υποστηρίχθηκε σθεναρά από τον αρχαίο σχολιαστή του Αλέξανδρο του Αφροδισιάδα.) Τα ώριμα σχόλια του Αβερρόη για τον Αριστοτέλη δείχνουν μια πράκτορα διάνοια και μια υλική διάνοια, καθεμία από τις οποίες είναι μια ενιαία, χωριστή και αιώνια ουσία. Η θέση αυτή τονίζει την την αθανασία της ψυχής, αλλά αρνείται την ατομικότητά της, αφού η διανοητική ψυχή δεν είναι μοναδική για κάθε άτομο και, μετά το θάνατο, επιστρέφει στην ευρύτερη συμπαντική διάνοια της οποίας αποτελεί μέρος. Η καθιστά έτσι ανόητη τη χριστιανική πίστη στο άτομο αθανασία.
Οι ιστορικοί της φιλοσοφίας έχουν κατατάξει τους υποστηρικτές αυτών των δύο θέσεις ως Αλεξανδρινοί και Αβερροϊστές αντίστοιχα και έχουν σημειώσει η περιστασιακή έκφραση αυτών των ερμηνειών ήδη στη Μέση Ηλικίες: παραδείγματα είναι τα έργα του Σίγερ της Βραβάντης (περ. 1240–1284) και διάφορες εκκλησιαστικές καταδίκες (όπως αυτές του 1270 και 1277 στο Παρίσι. Bianchi 1997). Ωστόσο, είναι στο δέκατο πέμπτο και δέκατο έκτο αιώνες που αυτές οι θέσεις ήρθαν στο προσκήνιο πιο έντονα, όπως υποδεικνύεται από τη δραστηριότητα των καθηγητών στην Πάντοβα και τη Μπολόνια. Εκπαιδευτικοί όπως ο Biagio Pelacani da Parma και ο Nicoletto Vernia στην Πάντοβα (§4.2.1) και ο Αλεσάντρο Αχιλλίνι (1463–1512) στη Μπολόνια προήχθη Οι ερμηνείες του Αβερρόη για την ψυχή. Αλλά έπρεπε να παλέψουν με αντικρούσεις, όχι μόνο από υποστηρικτές της ορθόδοξης χριστιανικής θέση, αλλά από οπαδούς του Αλεξάνδρου της Αφροδισιάδας (Martin 2014: κεφ. 3).
Ο πιο διάσημος Αλεξανδρινός ήταν ο Pietro Pomponazzi (1462–1525), ένας καθηγητής στην Πάντοβα και τη Μπολόνια. Η πραγματεία του Πομπονάτσι Περί του Η αθανασία της ψυχής (De immortalitate animae, 1516) προκάλεσε σάλο. Διευκρίνισε ότι, από φιλοσοφικής απόψεως, Δεν υπήρχαν πειστικά επιχειρήματα για την αθανασία της ψυχής. Αυτή η θέση δεν ήταν εντελώς νέα, αφού —όπως είπε ο Πομπονάτσι ο ίδιος σημείωσε—ο John Duns Scotus (περ. 1265–1308) είχε εξέφρασε παρόμοια άποψη. Ερχόμενοι στα χνάρια των Αποστολικών regiminis bull του 1513, ωστόσο, η πραγματεία του Pomponazzi μπορούσε να αντικρούσει πειστικά τις θέσεις που ήταν αντίθετες προς την Χριστιανισμός. Αντίθετα, πρόσφερε μόνο μια σύντομη, μισογυνιστική συμπέρασμα που υποστηρίζει τη χριστιανική θέση απλώς και μόνο ως ζήτημα πίστη. Επιπλέον, η πραγματεία φαινόταν να υπονοεί ότι μια χριστιανική άποψη της ψυχής, με βάση την έμφαση του Θωμά Ακινάτη στην αθανασία και διαχωρισμός, δεν ήταν απαραίτητα για μια ενάρετη ζωή, αλλά είχε εισαχθεί για να διατηρήσει την τάξη στην κοινωνία. Αυτά και Άλλες πτυχές των εργασιών οδήγησαν σε έντονες συζητήσεις και κριτική; Ο ίδιος ο Pomponazzi δέχτηκε πιέσεις να ανακαλέσει μερικά από τα δηλώσεις του, αλλά η προστασία ισχυρών προστάτων του επέτρεψε να συνέχισε τη διδασκαλία του σε μεγάλο βαθμό ανενόχλητος μέχρι το θάνατό του το 1525. Σε αντίθεση με το On Fate (De fato) και το On Ξόρκια (De incantationibus), δημοσίευσε μερικά δεκαετίες μετά το θάνατό του, το Περί της Αθανασίας της Ψυχής δεν τοποθετήθηκε ποτέ στο Ευρετήριο Απαγορευμένων Βιβλίων. Είναι αξιοσημείωτο, ωστόσο, ότι η μόνη επίσημη ανατύπωση του έργου του δέκατου έκτου αιώνα έγινε 1525; Εκεί συνοδεύτηκε από άλλα έργα και από την κριτική επιχειρήματα του Δομινικανού μοναχού Giovanni Crisostomo Javelli (Pomponazzi 1525; Spruit 2017). (Μια έκδοση του Pomponazzi's πραγματεία εμφανίστηκε επίσης το 1534, αλλά χωρίς ένδειξη τυπογράφου και χωρίς την απάντηση του Javelli.)
Οι συζητήσεις για την ψυχή δεν σταμάτησαν με τον Πομπονάζι. Το θέμα συνέχισε να αποτελεί μήλο της έριδος τόσο για τους οπαδούς του Πομπονάτσι όπως ο Ναπολιτάνος Simone Porzio (1496–1544; Ντελ Σολντάτο 2010) και τον καθηγητή της Πάδοβας Giacomo Zabarella (1533–1589) και επίσης για αρκετούς στοχαστές που τάχθηκαν εναντίον του. Όπως θα δούμε, ορισμένοι αυτών των μελετητών επηρεάστηκαν έντονα στα επιχειρήματά τους από το δόγματα αρχαίων φιλοσόφων όπως ο Πλάτωνας (§4.3).
4.2.3 Ηθική φιλοσοφία
Η πρόκληση της ευθυγράμμισης του Αριστοτέλη με τις χριστιανικές υποθέσεις επεκτάθηκε επίσης στη σφαίρα της ηθικής φιλοσοφίας (Kraye 1988, 1998). Αυτό συνήθως θεωρείται ότι αποτελείται από ηθική, οικονομία ή διαχείριση νοικοκυριών και πολιτική, κλάδοι που προσεγγίστηκαν μέσω των Ηθικών Νικομαχείων, της Οικονομίας και της η Πολιτική αντίστοιχα. (Η αυθεντικότητα των Οικονομικών είναι αμφίβολη· άλλα έργα ηθικής από Ο όρος «Αριστοτέλης» περιλαμβάνει τα Ηθικά του Ευδήμειου και τη Μεγάλη Ηθική, αλλά η τελευταία είναι και πάλι μάλλον πλαστή.) Από χριστιανική άποψη, υπήρχαν πολλά προβλήματα με Η ηθική θεωρία του Αριστοτέλη. Το κυριότερο μεταξύ αυτών ήταν η άποψή του για ευτυχία ή άνθηση (ευδαιμονία), που και οι δύο προϋποθέτουν ότι η εξοικείωση μπορεί να παράγει ηθική αρετή χωρίς την παρέμβαση θεία χάρη και λειτουργεί εξ ολοκλήρου σε γήινη προοπτική, χωρίς λαμβάνοντας υπόψη τη μετά θάνατον ζωή ή τον Θεό. Η τελευταία άποψη είναι φαίνεται από την αρχή κιόλας των Ηθικών Νικομαχείων, η οποία ισχυρίζεται ότι:
Κάθε τέχνη και κάθε έρευνα, και ομοίως κάθε πράξη και επιλογή, είναι σκέφτηκε να στοχεύσει σε κάποιο καλό. και για το λόγο αυτό, η καλή (tagathon) ορθώς ανακηρύχθηκε ως εκείνο στο οποίο όλοι οι τα πράγματα στοχεύουν.... Αν τότε, υπάρχει κάποιο τέλος στα πράγματα που κάνουμε, που επιθυμούμε για χάρη της..., είναι σαφές ότι αυτό πρέπει να είναι το καλό και κύριο καλό. (Ι.1–2, 1094α)
Ο Αριστοτέλης συνεχίζει, στο πρώτο βιβλίο των Ηθικών, εξερευνήστε τον καλύτερο ορισμό αυτού του ανθρώπινου αγαθού ή της ευδαιμονίας, που «αποδεικνύεται ότι είναι η δραστηριότητα της ψυχής σύμφωνα με με [την καλύτερη και πληρέστερη] αριστεία», συνοδευόμενη από απόλαυσης και των εξωτερικών αγαθών, καθώς και κατά τη διάρκεια μιας πλήρους διάρκεια ζωής (I.7, 1098a16–18).
Για τους Χριστιανούς, η ταύτιση του υπέρτατου αγαθού με μια γήινη δραστηριότητα κατάσταση ισοδυναμεί με ειδωλολατρία, αφού μόνο ο Θεός μπορεί να είναι ο απόλυτος και ύψιστο αγαθό. Έτσι, στοχαστές του δέκατου τρίτου αιώνα όπως ο Θωμάς Ακινάτης είχε ήδη διαφωνήσει με τον Αριστοτέλη ως προς το σημείο αυτό, υποστηρίζοντας ότι, αντίθετα, «η τελευταία μακαριότητα ή ευτυχία κάθε νοήμονος ουσία είναι να γνωρίζεις τον Θεό» (Summa contra Gentiles, III, 25). (Άλλοι χριστιανοί ερμηνευτές που έδωσαν μεγαλύτερη έμφαση στην Αντίθετα, η θέληση τόνισε τον στόχο της αγάπης προς τον Θεό.) Αυτό δεν δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι οι σκέψεις του Αριστοτέλη για την ηθική ήταν άχρηστα – πράγματι, ο Τόμας έγραψε μια λεπτομερή κυριολεκτική σχολιασμός στα Ηθικά Νικομάχεια. Ωστόσο, αυτό σήμαινε ότι οι χριστιανοί ερμηνευτές σημείωσαν το ενδιαφέρον του Αριστοτέλη μόνο για μια πτυχή της ανθρώπινης εμπειρίας. Ωστόσο, η ανησυχία για την θέση του Αριστοτέλη συνεχίστηκε και οδήγησε τον Λεονάρντο Μπρούνι να προσφέρει Μια εναλλακτική απόδοση του Tagathon στη μετάφραση του (1416/1417): αντί για bonum (ή «το καλό», όπως το έλεγε η μεσαιωνική μετάφραση), αυτό έγινε summum bonum («το υψηλότερο αγαθό»), σε μια προφανή αναφορά όχι σε ανθρώπινο αγαθό αλλά στον Θεό. (Αυτή η απόδοση ήρθε για κάποια αυστηρή κριτική και διορθώθηκε από άλλες μεταφράσεις, όπως του Ιωάννη Αργυρόπουλου [περ. 1415–1487], ο οποίος μεταφράζει το tagathon ως "bonum quoddam" ή "ένα συγκεκριμένο καλό".) Άλλοι διερμηνείς συνέδεσαν το θέμα του ευτυχία πιο κοντά στις χριστιανικές ανησυχίες τονίζοντας την θρησκευτικές και απόκοσμες διαστάσεις. Μια τέτοια επέμβαση μερικές φορές περιλάμβανε τον εκχριστιανισμό άλλων παγανιστικών ρευμάτων. Ένα καλό παράδειγμα είναι Ο διάλογος του Λορέντζο Βάλλα (1407–1457) Περί ηδονής (στην τελική του εκδοχή, De vero falsoque bono), ο οποίος ταυτίζει την επικούρεια ευτυχία με την απόλαυση του Θεού, τόσο σε αυτό ζωή και στο επέκεινα (Nauta 2006: 152–90). Τον ακολούθησαν από τον Bartolomeo Facio (πριν από το 1410–1457), του οποίου το On the Ευτυχία της ζωής (De vitae felicitate) και Περί του ανθρώπου Η αριστεία (De hominis excellentia) τόνισε την ευδαιμονία της ενατένισης του Θεού (Trinkaus 1970: I, 200–29), ενώ Ο Marsilio Ficino τόνισε την απόκοσμη διάσταση της ευτυχίας στο το γράμμα του «Περί Ευτυχίας». Αυτοί οι συγγραφείς βασίστηκαν σε φιλοσοφικές παραδόσεις εκτός του Αριστοτελισμού, προκειμένου να επανερμηνεύουν και διορθώνουν την έννοια της ευδαιμονίας του Αριστοτέλη (Γραμμές 2019α).
Ένας άλλος λόγος ανησυχίας ήταν τόσο η πλαισίωση όσο και το περιεχόμενο του Η περιγραφή του Αριστοτέλη για τις ηθικές αρετές. Ως ειδωλολάτρης, δίνει δεν υπάρχει χώρος για τη λειτουργία της θείας χάρης, υποθέτοντας ότι η εκπαίδευση και η Η εξοικείωση, με αρκετά κίνητρα, θα παράγει το επιθυμητό ιδιότητες και βοηθούν τους ανθρώπους να επιτύχουν τη χρυσή τομή, ας πούμε μεταξύ της φιλαργυρίας και ασωτία ή φόβος και απερίσκεπτο θάρρος (Νικομάχεια Ηθική, Βιβλίο II). Αυτό δημιούργησε μια δυσκολία ειδικά για Προτεστάντες διερμηνείς, οι οποίοι έδιναν μεγαλύτερη έμφαση από τους Καθολικούς για την απόλυτη ανικανότητα της αβοήθητης ανθρώπινης προσπάθειας να επιτύχει το καλό. Η αγάπη (η μεγαλύτερη από τις χριστιανικές αρετές) λείπει από τον Αριστοτέλη, όπως και η πίστη. Ούτε υπάρχει χώρος για άλλες σημαντικές αρετές όπως ως ταπεινοφροσύνη. Περιγραφή του καρπού του Αγίου Πνεύματος που δίνεται από Ο Απόστολος Παύλος λέει για την αντίθεσή του με τις ειδωλολατρικές αρετές: «Ο καρπός του Πνεύματος είναι αγάπη, χαρά, ειρήνη, υπομονή, καλοσύνη, καλοσύνη, πίστη, πραότητα, εγκράτεια» (Γαλάτες 5:22-23). Οι χριστιανοί σχολιαστές θα μπορούσαν επομένως να παραδέχονται τη χρησιμότητα της συζήτησης για τις αρετές που ο Αριστοτέλης εξετάζει στα Βιβλία III–V (το τελευταίο, η δικαιοσύνη, είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε ένα πολιτικό περιβάλλον), υποστηρίζοντας παράλληλα ότι Η μερική αφήγηση του Αριστοτέλη πρέπει να συμπληρωθεί με το Χριστιανικό μήνυμα. Αυτή ήταν η περίπτωση του Μελάγχθων. Αυτός και άλλοι θεώρησε προβληματικό το γεγονός ότι ο αστερισμός των αριστοτελικών αρετών δεν χαρτογραφείται εντελώς στα χριστιανικά. Ωστόσο, όσο μεγαλύτερη είναι η πρόβλημα ήταν ότι η συζήτηση του Αριστοτέλη ήταν σαφώς ελλιπής και δεν είχε τη δύναμη του μηνύματος του Ευαγγελίου να παράγει αρετή στην ανθρώπινη όντα. Σε αυτόν τον τομέα, μόνο το έργο του Αγίου Πνεύματος είναι αρκετό. Παρ' όλα αυτά, ο Μελάγχθων υποστηρίζει ότι η πολιτική διάσταση του Οι αρετές του Αριστοτέλη είναι σημαντικές και αξίζει να μελετηθούν (Μελάγχθων 1532: sigs. Αιιr–Διv).
Η σύνδεση που καθιέρωσε ο Αριστοτέλης μεταξύ ηθικής και πολιτικής ήταν επίσης σημαντική από την οπτική γωνία της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας. Σε κατανόηση της ηθικής από τον Αριστοτέλη, οι ενάρετοι νομοθέτες ήταν απαραίτητο για να βοηθήσει τους νέους να εξοικειωθούν με την άσκηση αρετή. Θα αναμενόταν, με τη σειρά τους, να συνεχίσουν να είναι ενάρετοι κατά την ανάληψη των καθηκόντων τους και προάγουν την αρετή στους άλλους. Επιπλέον, Ο Αριστοτέλης είδε μια συνέχεια μεταξύ των αρχών που διατυπώνονται στα Ηθικά και εκείνων που συζητούνται στα Πολιτικά: ήταν απλώς θέμα διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής από το άτομο στο κοινότητα. Όλα αυτά ταίριαζαν καλά με τις μεσαιωνικές υποθέσεις (που βασίζονται σε μέρος για την Παλαιά Διαθήκη: βλέπε Παροιμίες και Σειράχ, επίσης γνωστό ως Ecclesiasticus) που έβλεπε τους ηγεμόνες ως πρότυπα τόσο της ανθρώπινης αρετής (δικαιοσύνη, έλεος κ.λπ.) και ευσέβεια. Ο Κανόνας των Πριγκίπων (De regimine principum) του Ζιλ της Ρώμης (†1316) είναι μόνο ένας από τους πολυάριθμους καθρέφτες για πρίγκιπες που θυμίζουν στους μονάρχες την απαιτούμενα πρότυπα συμπεριφοράς. Τα γραπτά των Ιταλών ουμανιστών δεν τόσο πολύ αμφισβητούν αυτόν τον δεσμό μεταξύ αρετής και πριγκιπικού αξιώματος όπως επεκτείνουν την αρχή στα δημοκρατικά συντάγματα, υποστηρίζοντας για παράδειγμα ότι το ίδιο το popolo έπρεπε να είναι ενάρετο για να κυβερνούν με επιτυχία και ακμάζουν. (Αυτή ήταν μια ηχώ της βιβλικής σκέψεις: βλέπε Δευτερονόμιο 5:1-11.) Ωστόσο, ορισμένες από αυτές τις ουμανιστές συγγραφείς έβλεπαν τα πράγματα, όχι τόσο από την οπτική γωνία των Ελλήνων σκέψη, όπου οι ηθικές αρετές επέτρεψαν την πολιτική αυτοκυριαρχία και την διατήρηση των συνταγμάτων, αλλά στη ρωμαϊκή, η οποία θεωρούσε τους ως αγωγούς στρατιωτικής δύναμης και δόξας. Μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική παράδειγμα είναι η Ιστορία της Φλωρεντίας του Λεονάρντο Μπρούνι Άνθρωποι (Historiarum Florentinarum libri XII, ολοκληρώθηκε το 1442). Με διάφορους τρόπους, αυτό το έργο προβλέπει τη ρωμαϊκή έμφαση του Ο Νικολό Μακιαβέλι (1469–1527) έργα (Ο Πρίγκιπας ή Il principe και οι Λόγοι για τον Λίβιο ή Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio), με την επικέντρωσή τους στην πολιτική επιτυχία (Hankins 2019: κεφ. 10 και 18–20). Για τον Μακιαβέλι, τέτοια επιτυχία θα μπορούσε να διασφαλιστεί με την τήρηση των συμφωνηθέντων προσωπικών και αρετές, αλλά θα μπορούσε επίσης, αν χρειαζόταν, να επιδιωχθεί χωρίς αυτές.
4.3 Αριστοτελισμός και άλλα φιλοσοφικά ρεύματα
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ερωτήματα που διερευνήθηκαν στην §4.2 σχετικά με τη συμβατότητα του Αριστοτελισμού με τον Χριστιανισμό ήταν στενά συνδεδεμένες με τις κυμαινόμενες τύχες άλλων φιλοσοφικά ρεύματα από την αρχαιότητα. Ένας τρόπος σκέψης Ο αριστοτελισμός του δέκατου πέμπτου και δέκατου έκτου αιώνα είναι μια προσπάθεια να παρέχουν μια εναλλακτική σύνθεση του Αριστοτελισμού και του Χριστιανισμού σε αυτό που προμήθευσε ο Θωμάς Ακινάτης. Υπήρχαν, ωστόσο, αξιοσημείωτα διαφορές και προκλήσεις. Πρώτα απ 'όλα, φιλόσοφοι όπως Ο Pomponazzi υποστήριξε ότι η φιλοσοφία και η θεολογία πρέπει να λειτουργούν και οι δύο αυτόνομες σφαίρες αντί να αλληλοεπηρεάζονται, όπως σκέφτηκε ο Τόμας. Δεύτερον, ο αριθμός των πηγών που έπρεπε να ενσωματωθούν ήταν τόσο πολύ μεγαλύτερο και πιο διαφοροποιημένο από αυτό στο Thomas' διάθεση. Αυτή η ενότητα εστιάζει στο δεύτερο φαινόμενο και προσφέρει μια σύντομη περιγραφή των αλληλεπιδράσεων μεταξύ του Αριστοτελισμού και της Αναγεννησιακός Πλατωνισμός, Στωικισμός, Επικούρειος και Σκεπτικισμός. Επίσης, σχολιάζει την άνοδο του αντιαριστοτελισμού.
Αρχικά οι στοχαστές της Αναγέννησης θεωρούσαν ότι η αρχαιότητα προσυπογράφει ένα κοινό σύνολο ιδεών με μικρές μόνο παραλλαγές, έτσι ώστε οι διαφορές ήταν μόνο επιφανειακές και verbis (θέμα λέξεων). Όπως Εξοικειώθηκαν καλύτερα με τις πολλαπλές παραδόσεις της σκέψης Από την αρχαιότητα, ωστόσο, συνειδητοποίησαν ότι οι διαφορές πολύ βαθύτερα. Αυτό έθεσε μια σειρά προκλήσεων για την επιχείρηση ειδωλολατρική φιλοσοφία, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις, αποκάλυψε επίσης ότι προσπάθεια να είναι σε μεγάλο βαθμό μάταιη. Ένα θετικό αποτέλεσμα ήταν, κατά καιρούς, μια πιο κριτική στάση απέναντι σε όλα τα αρχαία φιλοσοφικά ρεύματα.
4.3.1 Πλατωνισμός
Η άμεση επιρροή των γραπτών του Πλάτωνα ήταν περιορισμένη στο Μεσαίωνας σε λίγους μόνο διαλόγους: ο Μένων, ο Φαίδων και το αρχικό μέρος του Τίμαιου. Κατά τη διάρκεια τον δέκατο πέμπτο αιώνα, πολλά περισσότερα από τα γραπτά του εμφανίστηκαν στα λατινικά μετάφραση, επεκτείνοντας σημαντικά την άμεση επιρροή του (Kraye 1988: 349–59). Οι μελετητές συζήτησαν —συχνά έντονα— το σχετική υπεροχή του Αριστοτέλη ή του Πλάτωνα (βλ., για παράδειγμα, το διαμάχη μεταξύ του Γεωργίου της Τραπεζούντας και του Βησσαρίωνα μετά το 1458. Monfasani 2021: 339–60). Το πλήρες εύρος της σκέψης του Πλάτωνα προέκυψε από τη λατινική έκδοση του Marsilio Ficino λειτουργεί το 1484. (Θα ακολουθήσουν μεταφράσεις των ελληνικών σχολίων.) Όπως αναφέρεται στην §4.2.2, φαινόταν απλό να ενσωματωθούν οι διδασκαλίες του Πλάτωνα για την ψυχή με χριστιανικές απόψεις, μια επιχείρηση που ενθαρρύνεται από το παράδειγμα του σημαντικούς Πατέρες της Εκκλησίας όπως ο Αυγουστίνος. (Οι Χριστιανοί βρήκαν μερικά άλλων απόψεων του Πλάτωνα, όπως η κοινότητα των συζύγων και η ιδιοκτησία, μάλλον πιο δύσκολο να καταπιεί. βλέπε Hankins 1990.) Ο ίδιος ο Φιτσίνο, αν και εκπαιδεύτηκε ως σχολαστικός φιλόσοφος, ήταν σημαντικός αρχιτέκτονας της η επιχείρηση να φέρει τον Αριστοτελισμό, τον Πλατωνισμό και τον Χριστιανισμό σε αρμονία μεταξύ τους, όπως μαρτυρεί το σημαντικό έργο του Πλατωνική Θεολογία (Theologia Platonica). Του υποβοηθήθηκε από την άποψή του για μια αιώνια φιλοσοφία, της οποίας τόσο οι Συμμετείχαν οι παγανιστικές και μωσαϊκές παραδόσεις (Schmitt 1966). Το παράδειγμά του απόλαυσε πολλούς οπαδούς. Στο Παρίσι, ο Jacques Lefèvre d'Étaples (περ. 1460–1536) παρήγαγε μεγάλο αριθμό σχόλια στον Αριστοτέλη που πρόσφεραν μια ευσεβή ανάγνωση του φιλόσοφος, συχνά καταφεύγοντας σε μια αναπλαισίωση των ιδεών του στον πιο εύγευστο Πλάτωνα. Στην Ιταλία, οι συγγενείς Alessandro και Ο Francesco Piccolomini ήταν επίσης πρόθυμος να δει τους δύο φιλοσόφους ως συμπληρωματικές, παρά ως αντίθετες. Όταν ο Αλεσάντρο (1508–1579) δημοσίευσε τη δεύτερη, μετονομασμένη εκδοχή του καθομιλουμένη αντιμετώπιση των Ηθικών του Αριστοτέλη (Della institutione morale libri XII, 1560), πρόσθεσε στο βιβλία του Αριστοτέλη ένα για τον έρωτα και το ακολούθησε αμέσως με ένα αντιμετώπιση του γάμου και της οικογένειας. Συμπλήρωνε έτσι Τα ηθικά γραπτά του Αριστοτέλη με τροποποιημένη και εκχριστιανισμένη εκδοχή της θεωρίας του Πλάτωνα για την αγάπη. Φραντσέσκο (1523–1607), από την πλευρά του, είχε πλήρη επίγνωση (και ανέφερε) τις σύγχρονη συζήτηση για το τι πρέπει να κάνουμε με τον Πλάτωνα στο Α Περιεκτική Φιλοσοφία των Ηθών (Universa philosophia de Moribus, 1583: 274–275). Σε αντίθεση με εκείνους που νόμιζαν ότι έπρεπε να εξυψώσουν τον έναν αρχαίο φιλόσοφο έναντι του άλλου (Mario Nizolio [1498–1566], για παράδειγμα, ή Francesco Patrizi da Cherso, και την προτίμησή τους για τον Πλάτωνα), περιέγραψε κάθε φιλόσοφο απαραίτητο μάτι και, ως εκ τούτου, να διασφαλίζει την ορθή όραμα. Στη δική του πραγματεία, στην οποία ο Θεός και μια χριστιανική μετά θάνατον ζωή στο επίκεντρο, διαμόρφωσε πώς οι αρχαίες και χριστιανικές πηγές θα μπορούσαν να μπορούν να συνδυαστούν αποτελεσματικά (Lines 2002: 281–285). Μια παρόμοια Η τάση προς τη συμφιλίωση του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη μπορεί να φανεί στο Ισπανός ουμανιστής Σεμπαστιάν Φοξ Μορσίλο (περ. 1526–1560) και ο καθηγητής της Οξφόρδης John Case (1540/41;–1600). Ο Καθρέφτης των Ηθικών Ερωτημάτων του Κέις για όλα τα Ηθικά του Αριστοτέλη (Speculum moralium quaestionum in universam ethicen Αριστοτέλης, 1585) αντιμετωπίζει τον Πλάτωνα με σεβασμό ακόμα και όταν ο Αριστοτέλης κάνει διαφορετικά. Αυτή η συμπάθεια μπορεί να οφείλεται εν μέρει στην επιθυμούν να δείχνουν ότι η διδασκαλία του Αριστοτέλη για την ψυχή συμφωνεί με τον Χριστιανισμό (Schmitt 1983b). Ομοίως, τον δέκατο έβδομο αιώνα οι λεγόμενοι Πλατωνιστές του Κέιμπριτζ—συμπεριλαμβανομένων προσωπικότητες όπως ο Henry More (1614–1687) και ο Ralph Cudworth (1617–1688)—βασίστηκε σε διάφορες φιλοσοφικές παραδόσεις, όπως όπως ο Αριστοτελισμός και ο Στωικισμός, εκτός από τον Πλατωνισμό, ενώ εξετάζοντας προσεκτικά ζητήματα που συνορεύουν με τη θεολογία, όπως την ύπαρξη του Θεού και την αθανασία της ψυχής (Kraye 1998: 1290–93).
Αν και από χριστιανική άποψη φαινόταν δυνατός ο συνδυασμός Αριστοτελισμός και Πλατωνισμός (όπως είδαμε παραπάνω, η επιχείρηση δεν ήταν ήταν πιο δύσκολο να κάνει τον Αριστοτελισμό να συμφωνήσει με άλλους φιλοσοφικές σχολές. Επομένως, τα ρεύματα αυτά λειτουργούσαν περισσότερο ως εναλλακτικές λύσεις παρά ως πιθανά συμπληρωματικά συστήματα.
4.3.2 Στωικισμός
Οι στωικές ιδέες κυκλοφόρησαν στην Αναγέννηση τόσο έμμεσα (μέσω του επιδραστικά έργα του Κικέρωνα) και, πιο άμεσα, μέσω της γνήσιας και πλαστά γραπτά του Σενέκα και μέσω του Εγχειριδίου του Επίκτητου. Το τελευταίο έργο, που μεταφράστηκε για πρώτη φορά στα λατινικά στο δέκατο πέμπτο αιώνα, έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στη συχνά τυπωμένη απόδοση του Angelo Poliziano. Ο Ισπανός ουμανιστής Χουάν Λουίς Βίβες (1493–1540) ήταν αυστηρός επικριτής της αριστοτελικής ηθικής, προτιμώντας τα δόγματα του Πλάτωνα και, ιδιαίτερα, των Στωικών. Ισχυρίστηκε στο έργο του Origins, Schools, and Merits of Philosophy (De initiis, sectis et laudibus philosophiae, 1518) ότι δεν Σκεφτείτε ότι υπήρχε πιο αληθινός Χριστιανός από τον Στωικό σοφό. Παρ' όλα αυτά, ο στωικισμός έτεινε να δυσκολεύεται να γίνει αποδεκτός από στοχαστές (όπως ο Έρασμος και ο Μισέλ ντε Μονταίν [1533–1592]) που σημείωσε τη λιτότητα, την εστίαση μόνο στην αρετή και την προβληματική στάση απέναντι στην αυτοκτονία (την οποία η αίρεση συγχωρούσε). Αυτά τα σημεία το έκαναν δύσκολο να θεωρηθεί συμβατό με τον Χριστιανισμό (Kraye 1988: 367–70; Kraye 1998: 1286–90). Το βασικό πρόσωπο στη δημιουργία Η στωική φιλοσοφία πιο αποδεκτή ήταν ο Φλαμανδός ουμανιστής Justus Λίπσιος (1547–1606). Ο Lipsius παρείχε μια νέα έκδοση του Σενέκα (1605), του οποίου προηγήθηκε ο Οδηγός της Στωικής Φιλοσοφίας (Manuductio ad Stoicam philosophiam, 1604) και ο Στωικός Φυσιολογία (Physiologia Stoicorum, 1604). Πήγε στο μεγάλα μήκη για να δείξει πόσο κοντά ήταν ο Στωικισμός στον Χριστιανισμό (Papy 2001) και είχε σημαντική επιρροή σε σύγχρονους όπως ο Ο Ισπανός Francisco de Quevedo (1580–1645), ο οποίος προχώρησε ακόμη περισσότερο στο ίδιο μονοπάτι, αλλά επαίνεσε τους μεταγενέστερους Στωικούς πάνω από τον Σενέκα (Γραμμές & Kraye 2013: 43–47).
4.3.3 Επικούρειος και σκεπτικισμός
Ο Κεβέδο, ωστόσο, είχε επίσης έντονο ενδιαφέρον για τον Επικούρειο. Πράγματι, Θεώρησε ότι οι δύο φιλοσοφίες ήταν σε γενικές γραμμές παρόμοιες (και συμβατές με τον Χριστιανισμό). Ήταν ένας από τους λίγους στην Αναγέννηση που δεν παραποιούν τη φιλοσοφία του Επίκουρου ως μια θηριώδη αφοσίωση τις αισθήσεις και επομένως κάτι που πρέπει να απεχθάνεται. Κατά τη διαδικασία, Ωστόσο, έκανε τον Επίκουρο να πιστεύει στη μετά θάνατον ζωή (σε μεγάλο βαθμό επειδή ήταν, και πάλι, πρόθυμος να προσαρμόσει την παγανιστική φιλοσοφία με την χριστιανικό μήνυμα). Στην υπεράσπιση του Επίκουρου κατά του Κοινώς Held Opinion (Defensa de Epicuro, 1635), ο Κεβέδο ήταν αντλώντας από πηγές που είχαν γίνει πρόσφατα διαθέσιμες τον δέκατο πέμπτο και δέκατος έκτος αιώνας: Βιβλίο Χ των Βίων των Φιλοσόφων του Διογένη Λαέρτιου, ποίημα του Λουκρήτιου De rerum natura, και Σέξτος Εμπειρικός. Η απουσία τόσο του Αριστοτέλη όσο και του Πλάτωνα μπορεί να είναι θεωρηθεί ως μια προσπάθεια δημιουργίας ενός ανεξάρτητου χώρου για φιλοσοφικές συζήτηση: με άλλα λόγια, ένα απαλλαγμένο από τα δύο κυρίαρχα κλασικά παραδόσεις, αλλά ακόμα πιστός στο χριστιανικό δόγμα. Το έργο του Κεβέδο δεν ήταν ακόμη μια ρητή κριτική του Αριστοτέλη, όπως αυτή του σχεδόν σύγχρονος Πιερ Γκασσεντί (1592–1655). Οι παράδοξες ασκήσεις του Γκασσεντή κατά των Αριστοτελικών (Exercitationes paradoxicae adversus Aristoteleos, 1624) τον δείχνει να απορρίπτει τις ουσίες και τα καθολικά του Αριστοτέλη, καθώς και όπως και άλλες πτυχές της φιλοσοφίας του. αφού όλα όσα γνωρίζουμε έρχονται σε μέσω των αισθήσεων, αλλά οι αισθήσεις δεν είναι αξιόπιστες, έπεται ότι και οι γνώσεις μας είναι αβέβαιες. Έτσι, η Η μέθοδος αποδεικνύεται ελαττωματική. Ο γάμος του Γκασσεντί Ο επικούρειος και ο σκεπτικισμός συνέβαλαν πολύ στη δημιουργία του Επικούρειου φυσική και ηθική αποδεκτές και ακόμη και της μόδας. Επικούρειος έγινε άμεση απειλή για τον Αριστοτελισμό (Kraye 1998: 1293–98). Άλλη μια παλαιότερη και σημαντική επίθεση στον Αριστοτελισμό από έναν σκεπτικιστή άποψη ήταν αυτή του Francisco Sanches (1551–1623), του οποίου το That Nothing is Known (Quod nihil scitur, 1581) στοχεύει έντονα τις μεθόδους και τα συμπεράσματα του Αριστοτέλη και του οπαδούς (Popkin 2003).
4.3.4 Ύστερος Αντιαριστοτελισμός
Μερικές από τις ισχυρότερες επιθέσεις στον Αριστοτέλη και τον Αριστοτελισμό ήρθαν προς το τέλος του δέκατου έκτου αιώνα στην Ιταλία (βλ. Martin 2014: 113–120). Το Peripatetic του Francesco Patrizi Συζητήσεις (Discussiones peripateticae, 1571 και 1581) αμφισβητεί έντονα την αυθεντικότητα του παραληφθέντος αριστοτελικού corpus, σκιαγραφεί την άνοδο πολυάριθμων αιρέσεων διαφορετικών ερμηνείες και, αντιθέτως, επιδοκιμάζει την ακρίβεια των Οι ερμηνείες του Αβερρόη. Η Νέα Φιλοσοφία του Το Σύμπαν (Nova de universis philosophia, 1591) σκιαγραφείται τους τρόπους με τους οποίους η φιλοσοφία του Αριστοτέλη ήταν ασυνεπής με χριστιανικές αρχές και επεσήμανε τη χρησιμότητα του Πλάτωνα. Τζιρόλαμο Καρντάνο (1501–1576), Μπερναρντίνο Τελέσιο (1509–1588), Τζορντάνο Μπρούνο (1548–1600) και Τομάζο Ο Campanella (1568–1639) προώθησε ένα είδος εμπειριστικού νατουραλισμού που συχνά βασίζονταν σε επικούρειες, ερμητικές ή αστρολογικές επιρροές και θα μπορούσε να παρεκκλίνει σε θεολογικά αμφισβητήσιμες περιοχές του πανθεϊσμού και παναισθησισμός (Copenhaver & Schmitt 1992: 285–328). Η πειραματική και μαθηματική προσέγγιση του Galileo Galilei (1564–1642), μαζί με τις επιστημονικές του ανακαλύψεις, εμμέσως αμφισβήτησε τόσο την αριστοτελική φυσική όσο και την κοσμολογία, ενώ προσπάθησε να μην να φαίνεται ότι διαταράσσει τις παραδοσιακές ερμηνείες της Γραφής. Η Ο καθηγητής της Πάδοβας Cesare Cremonini (1550–1631) ανέφερε πολλά τομείς στους οποίους η φιλοσοφία του Αριστοτέλη διαφωνούσε Χριστιανισμού, αν και επέμενε στην υποχρέωσή του να διδάσκει Αριστοτέλη, ακόμη και σε τομείς στους οποίους ήταν αντίθετο με το Χριστιανικό δόγμα. Οι Ιταλοί καινοτόμοι (novatores), μαζί με τους με άλλους όπως ο Francisco Sanches, είναι γνωστό ότι επηρέασαν Γάλλοι στοχαστές όπως ο Marin Mersenne (1588–1648) και Ρενέ Ντεκάρτ (1596–1650), του οποίου ο χωρισμός Ο Αριστοτέλης ήταν ίσως λιγότερο ριζοσπαστικός και βαρυσήμαντος από τους ίδιους ισχυρίζεται.
Στην Αγγλία (σε αντίθεση με την Προτεσταντική Γερμανία), αρκετοί λόγιοι ήταν προκατειλημμένο έναντι του αριστοτελισμού λόγω των ιστορικών δεσμών του με Καθολικισμός και εξαπέλυσε αυτό που μπορεί να φαίνεται άδικη κριτική εναντίον του. Επιπλέον, αρκετοί Άγγλοι συγγραφείς, αντλώντας από την γραπτά του Ολλανδού στοχαστή Gerardus Johannes Vossius (1577–1649), υποστήριξε ότι ο Αριστοτέλης είχε εσφαλμένα προσδιορίσει φύση με τον Θεό. Ο Φράνσις Μπέικον, στο έργο του De dignitate et augmentis scientiarum (1623, μια λατινική επανεπεξεργασία του The Advancement of Μάθηση του 1605), σημείωσε ότι αυτή η προοπτική έμοιαζε αδικαιολόγητα για τελικές αιτίες στη φυσική και όχι στη μεταφυσική και αγνόησε το μεγαλύτερη τελική αιτία όλων (δηλαδή, ο Θεός). Το αποτέλεσμα, σκέφτηκε, ήταν επιζήμια για την επιστήμη. Εδώ η διακριτική θέση της αγγλικής γλώσσας στοχαστές, με τη διπλή απειλή που αντιμετωπίζουν οι αντιληπτό τόσο από τον Καθολικισμό όσο και από τον αντι-Τριαδισμό (Martin 2014: κεφ. 8).
Οι προκλήσεις για τον Αριστοτελισμό προήλθαν επίσης από άλλες σύγχρονες εξελίξεις όπως η θεωρία του διεθνούς δικαίου. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές με την σχετικά με τις απόψεις του Αριστοτέλη για τη δουλεία. Η Πολιτική του γράφτηκε σε ένα πλαίσιο στο οποίο η κατοχή σκλάβων ήταν ευρέως διαδεδομένη, και δικαιολόγησε την πρακτική μέσω της έννοιας της «φυσικής δουλεία» (Βιβλίο Ι). Κατά τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση, Αυτή η αντίληψη έμεινε σε μεγάλο βαθμό αδιαμφισβήτητη: οι σκλάβοι (ειδικά από το Μεσόγειος και Βόρεια Αφρική) εξακολούθησε να αποτελεί κοινό θέαμα πόλεις. Μόνο με τις ισπανικές κατακτητικές και κατακτητικές υποδούλωση στον Νέο Κόσμο στην οποία η πρακτική αυτή ερώτηση. Στο περίφημο ντιμπέιτ του Βαγιαδολίδ (1550–1551), ο Χουάν Ginés de Sepúlveda (1490–1573) και ο Δομινικανός Ο Bartolomé de Las Casas (1484–1566) επιχειρηματολόγησε υπέρ και κατά το δόγμα της φυσικής δουλείας αντίστοιχα. Ντομίνγκο ντε Σότο στήριξε τη θεωρία, εφαρμόζοντας το ius gentium στην πλαίσιο των αποικιών. Το θέμα δεν ήταν ακαδημαϊκό, αφού αφορούσε το δικαίωμα του ισπανικού στέμματος να στερεί από τους Αμερινδιάνους τις αποικίες τους για την ανεξαρτησία και την περιουσία τους. Ωστόσο, όπως και η επιχειρήματα για τη χειραφέτηση οδήγησαν στην κατάργηση της θανατικής ποινής μόνο στην δέκατος ένατος αιώνας.
5. Πηγές, Έργα Αναφοράς και Ζητούμενα
Η τρέχουσα κατανόησή μας για τον Αναγεννησιακό Αριστοτελισμό ήταν βοηθήθηκε σε μεγάλο βαθμό από αρκετούς γενναίους (αλλά παρόλα αυτά ελλιπείς) βιβλιογραφικές επιχειρήσεις, οι οποίες αποτέλεσαν τη βάση για την πολλές σύγχρονες μελέτες του Αριστοτελισμού. Lohr 1988– (ακόμα λείπει ο τόμος 4) είναι μια προσπάθεια καταγραφής των περισσότερων μεσαιωνικών και Αναγεννησιακά σχόλια για τον Αριστοτέλη στα λατινικά, συμπεριλαμβανομένων και των δύο χειρόγραφα και έντυπες εκδόσεις. Ταξινομημένα αλφαβητικά ανά συγγραφέα, Τα λήμματα δίνουν τις αρχές και τις εξηγήσεις των χειρογράφων και παρέχουν χρήσιμες βιογραφικές και βιβλιογραφικές πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης της δευτερογενούς βιβλιογραφίας. Σημειώστε ότι ο τόμος 2 (Αναγέννηση Συγγραφείς, 1500–1650) σε πολλές περιπτώσεις δεν αναπαράγουν την πλήρη δευτερογενή βιβλιογραφία που περιλαμβανόταν στο Τα πρωτότυπα άρθρα του Lohr από τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 (βλ. Βιβλιογραφία). Επίσης, δεν περιλαμβάνει ανώνυμους τίτλους, και σε μερικούς περιπτώσεις χάνει εντελώς έναν σημαντικό συγγραφέα (όπως ο Ulisse Αλντροβάντι). Δεδομένης της εστίασης στα λατινικά, τα έργα στην καθομιλουμένη δεν είναι εξεταστεί.
Στο άλλο άκρο της πληρότητας βρίσκεται ο Risse 1998, ο οποίος δεν δεν επικεντρώνεται μόνο στα αριστοτελικά έργα, αλλά κατ' αρχήν περιλαμβάνει όλα τα τύπωσε φιλοσοφικά έργα (όχι μόνο σχόλια) μέχρι το 1800. Ρίσε τα χωρίζει σε κατηγορίες, έτσι ώστε όλα τα έργα της λογικής, για Για παράδειγμα, καθίστε στον ίδιο τόμο. Σε κάθε τόμο τα λήμματα είναι χρονολογικά και συνοδεύονται από ελάχιστη Βιβλιογραφικές πληροφορίες. Έργα όλων των ειδών και γλωσσών συνωστίζονται δίπλα-δίπλα. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι διαφωτιστικό, αλλά είναι πολύ δύσκολο να κρίνετε μόνο από έναν τίτλο εάν ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, για παράδειγμα, είναι σχολιασμό, μετάφραση ή κάτι άλλο. Ένα σημαντικό μειονέκτημα είναι ότι δεν δίνονται χειρόγραφες πληροφορίες· Επιπλέον, δεδομένης της εξέλιξη των ψηφιακών βιβλιογραφικών εργαλείων τις τελευταίες δεκαετίες, πιθανό ότι πολλά στοιχεία έχουν παραβλεφθεί.
Υπάρχουν επίσης πιο εξειδικευμένα αποθέματα. Cranz και Schmitt 1984 δίνει έναν χρονολογικά ταξινομημένο κατάλογο των εκδόσεων του Αριστοτέλη στο δέκατος έκτος αιώνας. Και πάλι, οι βιβλιογραφικές λεπτομέρειες που παρέχονται είναι αλλά μπορεί να είναι χρήσιμο για να βοηθήσει στον εντοπισμό, ας πούμε, των πολλαπλών εκδόσεων του ένα συγκεκριμένο έργο. Επομένως, έχει πολλά από τα μειονεκτήματα και τις αρετές του Το ρεπερτόριο του Risse. Ακολουθεί ο πιο πρόσφατος υποψήφιος, Lohr 2023 την τυπική σειρά του αριστοτελικού κανόνα και στη συνέχεια απαριθμεί τα λατινικά Εκδόσεις ανά πρώτο έτος εκτύπωσης και μεταφραστή. Αυτό το ρεπερτόριο, δημοσιεύεται μετά θάνατον, δίνει στον αναγνώστη μια εύχρηστη επισκόπηση της αριθμός έντυπων μεταφράσεων κάθε «Αριστοτελικού» δουλειά. Σωστά περιλαμβάνει incipits και explicits για όλα τα στοιχεία. Οι μελετητές μπορεί, ωστόσο, να βρουν απογοητευτική την έλλειψη ενός δείκτη τέτοιων και, ιδίως, την απόφαση των συντακτών να περιορίσουν την αριθμός ψευδογράφων που περιλαμβάνονταν αρχικά από τον Lohr. Ωστόσο, αυτό μπορεί να χρησιμεύσει ως χρήσιμη βάση για περαιτέρω έρευνα, κυρίως επειδή το χρονολογικό του εύρος είναι αρκετά ευρύ (1450 έως 1650).
Τέλος, ορισμένοι μελετητές έχουν δημοσιεύσει πιο στοχευμένα ρεπερτόρια. Σε 2006 Ο Lawrence Green δημοσίευσε μια πολύ ενημερωμένη λίστα έντυπων Αναγεννησιακά έργα για τη ρητορική (Green &; Murphy, 2006). Αυτό είναι άλλο ένα μαμούθ και χρήσιμο εγχείρημα. Αν και διατρέχει τον κίνδυνο ξεπεραστεί από νεότερα εργαλεία καταλογογράφησης, επιτρέπει, ωστόσο, στην χρήστης να συγκρίνει, ας πούμε, τις εκδόσεις και τα σχόλια του Κικέρωνα με αυτά του Αριστοτέλης. Ο Γκριν αντιμετώπισε επίσης το πρόβλημα των «φαντασμάτων» με φυσική επιθεώρηση όσο το δυνατόν περισσότερων αντικειμένων. Άλλοι έχουν σπουδάσει πρόσληψη ενός συγκεκριμένου αριστοτελικού έργου σε μια πιο περιορισμένη γεωγραφικό πλαίσιο, όπως τα σχόλια και άλλα έργα για τα Ηθικά Νικομάχεια στην ιταλική χερσόνησο (Lines 2002: 472–539). Ακόμη και εδώ, όμως, υπάρχουν περιορισμοί, όπως ένα επικεντρωθείτε μόνο σε λατινικά έργα. Αυτή η έλλειψη έχει πλέον αντιμετωπιστεί μέσω μιας επιγραμμικής, ελεύθερα προσβάσιμης βάσης δεδομένων για την καθομιλουμένη Ο Αριστοτελισμός στην Ιταλία της Αναγέννησης, γ. 1400–γ. 1650. Αυτό το έργο, που τώρα χρειάζεται επικαιροποίηση, έχει προσφέρει μια διαφορετική ορισμένες από τις διάφορες γλωσσικές ενασχολήσεις με Αριστοτέλης κατά την περίοδο.
Αν και τα εργαλεία αυτά μπορούν να προσφέρουν σημαντική πρόοδο για τη μελέτη των Αναγεννησιακού Αριστοτελισμού, πολλές από τις πτυχές του συνεχίζουν να είναι κακώς κατανοητή. Πολλές άλλες πτυχές απαιτούν περαιτέρω έρευνα, όπως τα ακόλουθα:
- τον βαθμό στον οποίο ακολουθήθηκε πραγματικά η σκέψη του Αριστοτέλη σε διδακτικά πλαίσια
- την αποτελεσματικότητα τόσο της Καθολικής όσο και της Προτεσταντικής εκκλησιαστικής «αιρετικές» ερμηνείες των Τα γραπτά του Αριστοτέλη
- Η αναλογία μεταξύ λατινικών και δημοτικών έργων Αριστοτέλης
- την ανάπτυξη και τη σημασία του αντιαριστοτελισμού
- ανθρωπισμός και αριστοτελισμός
- γυναίκες συγγραφείς για τον Αριστοτέλη
- τον ρόλο που διαδραμάτισαν Έλληνες λόγιοι όπως ο Ιωάννης Αργυρόπουλος και Theodore Gaza
- η επιρροή της αρχαίας και μεσαιωνικής (βυζαντινής) ελληνικής Σχόλια
- οι αλλαγές στον Αριστοτελισμό που επέφερε η έντυπη μορφή
- τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης Αριστοτελισμός
- τη γλώσσα ή τις γλώσσες και τις μορφές στις οποίες ο Αριστοτελισμός εκφρασμένη
