Το αυτοαναπαραγώμενο σύμπαν, τα φράκταλ, και ο γραμμικός άνθρωπος

«Τα σύννεφα δεν είναι σφαίρες, τα βουνά δεν είναι κώνοι, οι ακτές δεν είναι κύκλοι και ο φλοιός του δέντρου δεν είναι ομαλός, ούτε η αστραπή ταξιδεύει σε μια ευθεία γραμμή!» -Benoit Mandelbrot (The Fractal Geometry of Nature)

Όταν παρατηρείς την φύση, αντιλαμβάνεσαι πως τα πάντα κινούνται και επαναλαμβάνονται με ένα τρόπο κυκλικό. Στην αρχαιότητα όλοι οι πολιτισμοί, γνώριζαν πως στην φύση δεν υπάρχουν ευθείες γραμμές, αντίθετα, παντού κυριαρχούσε η επανάληψη, η κυκλικότητα των μορφών αλλά και των φυσικών φαινομένων.

Ο κύκλος του νερού και της βροχής, ο κύκλος της τροφικής αλυσίδας, οι κυκλικές φωλιές των πουλιών, ο κύκλος της οικογένειας, ο κύκλος των εποχών, κ.λ.π., καθόριζαν και καθορίζουν την ζωή των ανθρώπων σε μεγάλο βαθμό. Στο παρελθόν λόγω της ενότητας και της αλληλεξάρτησης που είχαν οι αρχαίοι πολιτισμοί με την φύση, οι άνθρωποι μπορούσαν να αντιληφθούν την κυκλικότητα και την ενότητας που την χαρακτηρίζει.

Εμείς σήμερα αντίθετα, ζούμε σε ένα μονοδιάστατα γραμμικό κόσμο, όπου κυριαρχούν παντού, οι ευθείες γραμμές και τα τετράγωνα, καταλήγοντας να σκεπτόμαστε επίσης «τετράγωνα και μονοδιάστατα».

Την ιδια στιγμή μέσω των σύγχρονων επιστημών, γνωρίζουμε πως κάθε μορφή στο φυσικό μας περιβάλλον απέχει πολύ από την Ευκλείδεια απλούστευση του γεωμετρικού σχήματος του, το οποίο δημιουργούν οι αισθήσεις μας, ή οι ανάγκες των μετρήσεών μας. Σε κάθε περίπτωση οι φυσικές ευθείες γραμμές σπανίως είναι ευθείες αφού πάντα έχουν κάποιο πλάτος και οι επίπεδες επιφάνειες ποτέ δεν είναι τελείως επίπεδες αφού και το πιο λεπτό φυσικό επίπεδο έχει κάποιο ύψος.

Tα μαθηματικά σχήματα, ο κύκλος, το τρίγωνο, το τετράγωνο, αποτελούν θεωρητικά κατασκευάσματα της Eυκλείδειας γεωμετρίας και σπανίως συναντώνται στη φύση γύρω μας. Και όχι μόνο αυτό. Αυτό που κυριαρχεί στην φύση είναι η επανάληψη, καθώς διάφορα φυσικά μοτίβα επαναλαμβάνονται από τον μικρόκοσμο μέχρι τον μακρόκοσμο.

Κάποια από αυτά τα επαναλαμβανόμενα χαρακτηριστικά μοτίβα είναι λ.χ : Το ηλιοτρόπιο, το δέρμα της Ζέβρας, οι ομόκεντροι κύκλοι που σχηματίζονται στον κορμό των δέντρων, οι κυψέλες τωνς μελισσών, η χιονονιφάδα, ο ιστός της αράχνης, ο έλικας του D.N.A, και τόσα άλλα. Τα μοτίβα αυτά ονομάζονται «Φράκταλ» (Fractal). Ο όρος φράκταλ (Fractal), προτάθηκε από τον Μπενουά Μάντελμπρο(Benoît Mandelbrot) το 1975 και προέρχεται από τη λατινική λέξη Fractus που σημαίνει «σπασμένος», «θρυμματισμένος» «κατακερματισμένος». «Φράκταλ» ονομάζεται ένα γεωμετρικό σχήμα που επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο βαθμό μεγέθυνσης, κι έτσι συχνά αναφέρεται σαν «απείρως περίπλοκο».

Το φράκταλ παρουσιάζεται ως μία «μαγική» εικόνα που όσες φορές και να μεγεθυνθεί οποιοδήποτε τμήμα του θα συνεχίζει να παρουσιάζει ένα εξίσου περίπλοκο σχέδιο με μερική ή ολική επανάληψη του αρχικού. Χαρακτηριστικό επομένως των φράκταλς είναι η λεγόμενη αυτοομοιότητα (self-similarity) σε κάποιες δομές τους, η οποία εμφανίζεται σε διαφορετικά επίπεδα μεγέθυνσης (σχήματα με την ιδιότητα της αυτοομοιότητας). «Αυτοόμοιο» είναι ένα αντικείμενο του οποίου τα μέρη από τα οποία αποτελείται μοιάζουν (είναι όμοια) με το σύνολο (το αντικείμενο).

Αυτή η επανάληψη των ακανόνιστων λεπτομερειών ή σχηματισμών, συμβαίνει προοδευτικά σε μικρότερες κλίμακες και είναι δυνατόν να συνεχίσουν απεριόριστα έτσι ώστε, κάθε τμήμα ενός τμήματος όταν μεγεθυνθεί να μοιάζει βασικά με το συνολικό αντικείμενο. Ουσιαστικά ένα «αυτοόμοιο» αντικείμενο παραμένει αναλλοίωτο σε αλλαγές κλίμακας (όπως επάνω έτσι και κάτω, όπως έξω έτσι και μέσα). Το φαινόμενο αυτό είναι εύκολο να παρατηρηθεί στις νιφάδες του χιονιού, στο φλοιό των δέντρων, στις ακτογραμμές, κ.λ.π.

Φαίνεται ότι τα φράκταλς είναι μια από τις δημιουργικές δυνάμεις στη φύση. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Πλωτίνος στις Εννεάδες : «Τα πάντα βρίσκονται σε μία ενότητα, η οποία έχει την αρχή της στο Έν. Το Όλον έχει την ικανότητα να αναπτύσσεται και να διακλαδίζεται χωρίς να χάνεται το επιμέρους ον εντός του ». Σε μία τέτοια συνάρτηση, ο άνθρωπος αποτελεί τμήμα του Όλου, ευρισκόμενος στην ύλη, αλλά αναπολώντας την Ουράνια καταγωγή του. Φανταστήτε για παράδειγμα, την εικόνα του ενός δέντρου στην ανεστραμμένη μορφή του, με τη ρίζα στον ουρανό και τα κλαδιά του στη γη.. .

Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι και πανεπιστήμονες, με τη γνωστή αδυναμία τους στην τελειότητα της αρμονίας, είχαν δώσει ξεχωριστή σημασία στην «Χρυσή Τομή ή Θεία Αναλογία» και ισούται, περίπου, με 1,62, η οποία σύμφωνα με τον Πυθαγόρα αποτελεί μια από τις κρυμμένες αρμονίες της φύσης.

O Πυθαγόρας παρατήρησε ότι τα φυτά και τα ζώα δεν αναπτύσσονται τυχαία, αλλά σύμφωνα με ακριβείς μαθηματικούς κανόνες. Δεν είναι τυχαία δηλαδή τα όμορφα σχέδια των λουλουδιών. Οι αρχαίοι Έλληνες βρήκαν ότι τα σχέδια των λουλουδιών βασίζονται σε γεωμετρική αναλογία. Επίσης η ακολουθία κάνει την εμφάνισή της στη διάταξη των φύλων γύρω από το μίσχο.

Ο Χρυσός αριθμός θεωρούταν από τους αρχαίους Έλληνες ως η θεϊκή αναλογία όπου η εφαρμογή του σε καλλιτεχνικά δημιουργήματα και κατασκευές οδηγούσε σε «άριστα» και «ωραία» αποτελέσματα. Οι αρχαίοι Έλληνες κατασκεύαζαν σχεδόν όλα τους τα κτίσματα αλλά και τις διακοσμήσεις τους, με τον κανόνα της χρυσής τομής. Ο «Χρυσός Λόγος Φ» ή «Χρυσή Τομή Φ ή Χρυσός Κανόνας Φ ή Θεϊκή Αναλογία» ορίζεται ως το πηλίκο των θετικών αριθμών όταν ισχύει που ισούται περίπου με 1,618.

Η χρυσή τομή συμβολίζεται με το γράμμα Φ προς τιμήν του Φειδία, τον σημαντικότερο γλύπτη της αρχαίας Ελλάδος. Η χρυσή τομή επηρέασε καταλυτικά όλες τις κατασκευές στον αρχαίο ελλαδικό χώρο και όχι μόνο. Στον Παρθενώνα από τα αετώματα και τα σκαλίσματα και τα κιονόκρανα, έως τις Πυραμίδες της Αιγύπτου όλα ακολουθούν τον κανόνα της χρυσής τομής. Ο αριθμός Φ, δίνει αρμονικές αναλογίες και για το λόγο αυτό έχει χρησιμοποιηθεί στην αρχιτεκτονική και τη ζωγραφική, τόσο κατά την Αρχαία Ελλάδα όσο και κατά την Αναγέννηση.

Γιατί όμως και στη Φύση έχει «επιλεγεί» η λογαριθμική σπείρα (είναι το σχήμα που σχηματίζεται σε αυτή την ακολουθία των χρυσών ορθογωνίων,) για να δημιουργηθούν μια πληθώρα από δομές; Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει με έκπληξη ότι η λογαριθμική σπείρα εμφανίζεται σε σχήματα φυσικών αντικειμένων με εντελώς διαφορετικές ιδιότητες.

Στη μικρότερη κλίμακα εμφανίζεται στα όστρακα πολλών θαλάσσιων οργανισμών, όπως για παράδειγμα είναι ο ναυτίλος. Στην ενδιάμεση κλίμακα εμφανίζεται στο σχήμα των κυκλώνων, όπως αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στις φωτογραφίες των μετεωρολογικών δορυφόρων. Τέλος, στη μεγαλύτερη δυνατή κλίμακα εμφανίζεται στο σχήμα των σπειροειδών γαλαξιών, τεράστιων σχηματισμών από εκατοντάδες δισεκατομμύρια αστέρια, τους οποίους μπορούμε να απολαύσουμε στις φωτογραφίες των σύγχρονων τηλεσκοπίων.

Φαίνεται λοιπόν ότι η Χρυσή Τομή αποτελεί έναν αριθμό με παγκόσμιες ιδιότητες, παρόμοιο με τον αριθμό π = 3,14 , ο οποίος ισούται με το πηλίκο της περιφέρειας ενός κύκλου διά τη διάμετρό του. Είναι προφανές πως η φύση είναι πολύ πιο σύνθετη και απρόβλεπτη από óτι φανταζόμαστε.Το σύμπαν αναπαράγει τον εαυτό του, είναι απείρως αλληλοσυνδεόμενο και αλληλοεξαρτώμενο.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο θα πρέπει να αντιληφθούμε πως το σύμπαν δεν είναι μονοδιάστατο και γραμμικό, και πως εμείς αποτελούμε ένα αναπόσπαστο απειροελάχιστο τμήμα του. 'Oπως και το σύμπαν, έτσι και στις ανθρώπινες κοινωνίες γινόμαστε ότι σκεφτόμαστε, αναπαράγοντας ένα κόσμο τον οποίο επιθυμούμε, συνεπώς είμαστε κατ΄αυτόν τον τρόπο, συνδημιουργοί του σύμπαντος.

Στον 21 αιώνα η ανθρώπινη φύση είτε θα ρέει σε μία ανεξέλεγκτη πορεία, ακολουθώντας τα θλιβερά γεγονότα που συμβαίνουν πάνω στον πλανήτη, είτε θα κληθεί να αλλάξει ολοκληρωτικά κατεύθυνση. Πλησιάζει η κομβική αυτή στιγμή, όπου όλο και περισσότεροι άνθρωποι θα συνειδητοποιήσουν ότι η πνευματική τους φύση είναι ένα σταθμός ανάμεσα στο χωροχρόνο και στο εικονικό βασίλειο, ανάμεσα στην Γη και στον Ουρανό.

Έως το πρόσφατο παρελθόν ο κόσμος ήταν διασπαρμένος σε εκατομμύρια ξεχωριστά και ασύνδετα φαινόμενα. Οι προσπάθειες για να συνδέσει κανείς αυτά τα φαινόμενα με κάποιου είδους σύστημα, με επιστημονικό ή φιλοσοφικό τρόπο, δεν οδηγούσαν πουθενά, γιατί οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να ανασυγκροτήσουν την ιδέα του συνόλου αρχίζοντας από ξεχωριστά γεγονότα, και δεν μπορούσαν μαντέψουν τις αρχές που διέπουν την διαίρεση του συνόλου, χωρίς να γνωρίζουν τους νόμους που διέπουν αυτή την διαίρεση.

Παρά αυτά, η ιδέα της ενότητας των πάντων υπήρχε στην μυστικιστική φιλοσοφική σκέψη, αλλά υπήρχε πάντα ή ανυπέρβλητη δυσκολία της γλώσσας. Βλέποντας την ατέλεια και την αδυναμία της συνηθισμένης γλώσσας, οι άνθρωποι που κατείχαν την μυστικιστική αυτή γνώση, προσπάθησαν να εκφράσουν την ιδέα της ενότητας με μύθους και με σύμβολα.

Σήμερα, παρόλο που δια μέσω της σύγχρονης φυσικής γνωρίζουμε πολύ καλύτερα από παλιά πως ένα φυτό ή ένα ζώο ή ακόμη και ο ίδιος άνθρωπος, στην πραγματικότητα δεν είναι απλά ένας οργανισμός, αλλά ένα σύνολο (δισεκατομμυρίων) συμ-βιωτικών κυττάρων, ή αλλιώς ένα υπερ-πολύπλοκο σύστημα, οι περισσότεροι δυσκολευόμαστε να δεχθούμε ότι σε υποατομικό επίπεδο, το μόνο που υπάρχει είναι ενέργεια.

Στην πραγματικότητα τα άτομα είναι απλά δονούμενη ενέργεια και τίποτα άλλο. Η κβαντική φυσική προχωράει ακόμα παραπέρα, και μας διδάσκει ότι η ενέργεια μπορεί να διαλυθεί στην κενότητα. Ένα κυβικό εκατοστό κενού αγνού μαύρου παγωμένου διαστήματος ενέχει περισσότερη ενέργεια από ότι ένα λαμπρό άστρο. Ανάμεσα στο απειροστά μικρό και στο άπειρα μεγάλο, ανάμεσα στον κόσμο των πρωτονίων, των νετρονίων, των φωτονίων, και στον κόσμο των πλανητικών συστημάτων, των γαλαξιών και των σχηματισμών τους, βρίσκεται η δική μας κλίμακα ζωής, ο δικός μας κόσμος.

Αυτός που συντίθεται από σωμάτια απίστευτα μικρά, από άτομα διαστάσεων 1:10 μέτρα, και που με τη σειρά του συνθέτει μεγακόσμους ασύλληπτων αποστάσεων: Με τους γαλαξίες να έχουν ακτίνα της τάξης των 10 χιλιομέτρων, με το παρατηρήσιμο σύμπαν να εκτείνεται σε μια ασύλληπτα μεγάλη διάμετρο. Από τον κόσμο του σχεδόν απειροστού, οικοδομείται το πεπερασμένο, ο κόσμος της δικής μας κλίμακας, και παραπέρα η απειρότητα των κόσμων.

Σε ένα αλληλοεξαρτώμενο και αλληλοσυνδεόμενο σύμπαν φαντάζει αδιανόητο να μελετήσει κανείς ένα σύστημα του σύμπαντος χωρίς να μελετήσει τον άνθρωπο. Ταυτόχρονα είναι αδύνατον να μελετήσει κανείς τον άνθρωπο χωρίς να μελετήσει το σύμπαν. Ο άνθρωπος είναι μία εικόνα του κόσμου. Δημιουργήθηκε από τους ίδιους νόμους που δημιούργησαν ολόκληρο τον κόσμο.

Tο σώμα μας περιέχει τρισεκατομμύρια κύτταρα.

Kάθε κύτταρο είναι τόσο πολύπλοκο, που χρειάζεται 30.000 κέντρα ανακύκλωσης για να διατηρήσει την πρωτεΐνη που το κρατάει υγιές. Είναι, δηλαδή, σαν να παίρνουμε νεκρά δέντρα, να τα βάζουμε σε ένα μηχάνημα και να μας δίνουν ένα ζωντανό δέντρο , το σώμα μας αποτελείται από κύτταρα, όργανα και συστήματα οργάνων. Aπό την άλλη μεριά, το ίδιο το σώμα αποτελεί κομμάτι ενός ανθρώπου, μιας οικογένειας, μιας κοινότητας, ενός οικοσυστήματος, του κόσμου όλου.

Aν αντιληφθούμε την αξία αυτών των δύο στοιχείων, θα καταλάβουμε ότι κάθε στοιχείο βρίσκεται σε μια συνεχή διαπραγμάτευση με απώτερο σκοπό την εκτόνωση των εντάσεων και τη δημιουργία και διατήρηση ενός σχήματος συνεργασίας που να μπορεί να επιβιώσει. Έτσι, στο σώμα μας, είναι φανερό ότι κάθε ελάχιστη μονάδα (κύτταρο) πρέπει να έχει ισότιμο δικαίωμα στην έκφραση του συμφέροντός του. H συνεργασία και η διαπραγμάτευση αυτών των συμφερόντων δημιουργεί ένα υγιές σώμα.

Αν ο άνθρωπος γνώριζε και καταλάβαινε τον εαυτό του, θα γνώριζε και θα καταλάβαινε ολόκληρο τον κόσμο, όλους τους νόμους που δημιουργούν και κυβερνούν τον κόσμο. Και αντίστροφα, μελετώντας και κόσμο και τους νόμους που κυβερνούν τον κόσμο, θα μάθαινε και θα καταλάβαινε τους νόμους που κυβερνούν τον ίδιο. Γι' αυτό τον λόγο, η μελέτη του κόσμου και η μελέτη του ανθρώπου θα πρέπει να βαδίζουν παράλληλα και η μία να βοηθάει την άλλη. Με τα λόγια του Πλωτίνου:

«Λένε ότι το ένα δεν είναι έξω από κανέναν, είναι παρόν μη αντιληπτό σε όλους… Το να γνωρίσουμε τον εαυτό μας σημαίνει ότι θα γνωρίσουμε την προέλευσή μας».

ΗΧΩ και ΝΑΡΚΙΣΣΟΣ

Όταν γεννήθηκε ο Νάρκισσος, γιoς του ποταμού Κηφισού και της νύμφης Λειριώπης, ο μάντης Τειρεσίας προφήτευσε ότι θα ζήσει ως τα βαθειά γεράματα, γιατί δεν θα μάθει ποτέ τον εαυτό του. Σύμφωνα με μία από τις παραδόσεις ήταν τόσο όμορφος που κανείς δεν μπορούσε να αντισταθεί στη γοητεία του. Ο Οβίδιος στο έργο του “Μεταμορφώσεις” αναφέρει ότι τον είχαν ερωτευθεί όλες οι νύμφες του δάσους.

Η Ηχώ ήταν μια από τις νύμφες, που ήταν αγιάτρευτα ερωτευμένη με τον Νάρκισσο, αλλά δεν μπορούσε να του μιλήσει, γιατί την είχε τιμωρήσει η Ήρα, να επαναλαμβάνει ηλιθίως, μόνο την τελευταία λέξη της φράσης των άλλων, όταν κατάλαβε πως τη παραπλανούσε μένοντας μαζί της να της μιλά με σκοπό να την κρατά απασχολημένη, όταν ο Δίας ερωτοτροπούσε με τις άλλες νύμφες, δίνοντας έτσι το χρόνο στις φίλες της να ξεφεύγουν την οργή της.

Η Ηχώ ακολουθούσε παντού τον Νάρκισσο, σιωπηλή και ερωτευμένη. Μια μέρα που ο Νάρκισσος κυνηγούσε ελάφια, άκουσε δίπλα του ένα απρόσμονο θόρυβο…

-Είναι κανείς εδώ; ρώτησε
και η Ηχώ απάντησε: ΕΔΩ…

ξαφνιασμένος ο Νάρκισσος λέει: ‘Ελα! Έλα.. Πλησίασε…

και η Ηχώ απαντά: ΠΛΗΣΙΑΣΕ και με χαρά προχώρησε προς τον Νάρκισσο.. αλλά εκείνος την σπρώχνει πάνω στους θάμνους και έφυγε…

Η Ηχώ.. έμεινε για ώρες, μόνη της να κλαίει, επαναλαμβάνοντας την λέξη “πλησίασε”. Πέρασε καιρός πολύς, αλλά η Ηχώ δεν μπορούσε να ξεχάσει τον Νάρκισσο και την άκαρδη και ύπουλη συμπεριφορά του… συνέχισε να κλαίει με παράπονο και να επαναλαμβάνει χωρίς σταματημό την τελευταία λέξη του Νάρκισσου, ΠΛΗΣΙΑΣΕ…

Ο Νάρκισσος συνέχισε να κυνηγά τα ελάφια.. ώσπου μια μέρα συνάντησε μια πανέμορφη λίμνη. Εντυπωσιάστηκε και σταμάτησε να την θαυμάσει… Ξάπλωσε στο έδαφος δίπλα της και είδε την μορφή του να καθρεφτίζεται στα πεντακάθαρα νερά της…

Ήταν τόση η έκπληξή του ώστε πέρασε για ώρες κοιτάζοντας κάθε λεπτομέρεια του προσώπου του… κάποια στιγμή προσπάθησε ν’αγγίξει και να χαϊδέψει την υδάτικη εικόνα του… αλλά έχασε την ισορροπία του και έπεσε στα βαθειά νερά της λίμνης και πνίγηκε.

Η Ηχώ… που δεν τον είχε συγχωρήσει… όλη την ώρα του φώναζε θυμωμένη… ”ΠΛΗΣΙΑΣΕ”, μόλις είδε τον Νάρκισσο πεθαμένο, πόνεσε πολύ… κι ήταν τόσο θλιμμένος ο θρήνος της, που ο Δίας συγκινημένος… μεταμόρφωσε τον Νάρκισσο σε ένα πανέμορφο λευκό λουλούδι της Άνοιξης και την Ηχώ την μεταμόρφωσε σε αέρινη Φωνή… ώστε να μπορεί να χαϊδεύει, για πάντα, απαλά τα πεταλά του και να σκορπά τριγύρω το μεθυστικό άρωμά του και να θυμίζει τον ανεκπλήρωτο έρωτα…

Ο ΚΩΝΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΕΙΩΝ

Βαλέριος Μάξιμος, έτος 18 μ.α.χ.χ.

Το έθιμον τούτο το παρετήρησα εις την νήσον Κέω, καθ΄ ην εποχήν μεταβαίνων εις Ασίας μετά του Σέξτου Πομπηίου εισήλθον εις την πόλιν της Ιουλίδος. Εκεί, γυνή τις εκ των της υψηλής περιωπής, αλλά παρά πολύ ηλικιωμένη, απεφάσισεν, αφού έδωκε λόγον εις τους συμπολίτας της περί των αιτιών, ών ένεκα εζήτει ν΄ αφήση την ζωήν, ν΄ αποθάνη δια του δηλητηρίου. Εκολακεύετο άλλως τε ότι η παρουσία του Πομπηίου ήθελε δώσει περισσοτέραν λαμπρότητα εις τον θάνατόν της. Η παράκλησίς της έγινε δεκτή από το ένδοξο πρόσωπον, το οποίον ήνωνε προς πάσαις ταίς αρεταίς την της σπανίας φιλανθρωπίας.

Πορευθείς λοιπόν εις την οικίαν αυτής, εύρεν αυτήν και προσεπάθησε δια λόγων ευφραδών, οίτινες έρρεον από του στόματός του ως από ακενώτου πηγής, να την αποτρέψη του σκοπού της. Μετά μακράς και ματαίας προσπαθείας απεφάσισε να της επιτρέψη την εκτέλεσιν. Η γυνή αύτη, υπερενενηκοντούτις, αλλ΄ εντελώς σώας τας φρένας και το σώμα, ήτο εξηπλωμένη επί της κλίνης της, ήτις ήτο διεσκευσμένη μετά περισσοτέρας επιμελείας ή κατά το σύνηθες.

Στηριχθείσα έπειτα επί του αγκώνος: «Σέξτε Πομπήιε», είπεν, «είθε οι Θεοί, τους οποίους αφήνω και όχι εκείνοι τους οποίους πηγαίνω να εύρω, ν΄ αποδώσωσι προς σε τας χάριτας, όστις δεν απηξίωσας μήτε να με παροτρύνης να ζήσω μήτε να με ίδης θνήσκουσαν. Δι εμέ, ήτις είδον πάντοτε την τύχη μειδιώσα, θέλω, φοβούμενη μήπως η αγάπη προς την ζωήν μ΄ εκθέση εις σκληράς μεταβολάς, ν΄ ανταλλάξω το λοιπόν των ημερών μου αντί τέλους ευτελεστάτου, το οποίον μοι επιτρέπει ν΄ αφήσω κατόπιν μου δύο θυγατέρας και επτά εγγονούς».

Μετά τους λόγους τούτους προέτρεψε τα τέκνα της εις ομόνοιαν, διένειμεν αυτοίς την περιουσία της, ενεπιστεύθη εις την πρεσβυτέραν των θυγατέρων της όλα τα ιερά αντικείμενα της λατρείας, έλαβε χειρί σταθερά το ποτήριον, εις ό ήτο το δηλητήριο, εποίησε σπονδάς εις τον Ερμήν παρακαλούσα αυτόν να την οδηγήση δι οδού ευκόλου εις την ευτυχεστέραν χώραν του Άδου και έπιεν απλήστως το θανατηφόρο ποτόν. Έδειξεν αλληλοδιαδόχως ποία μέρη του σώματός της το ψύχος κατελάμβανε και, όταν ησθάνθη ότι κυριεύει τα σπλάχνα της και την καρδιά της, προσεκάλεσε τας θυγατέρας της εις την εκπλήρωσιν του τελευταίου καθήκοντος, να κλείσωσι τους οφθαλμούς της. Ημείς εκστατικοί προ του καινοφανούς θεάματος απήλθομεν δακρυρροούντες.

ΣΟΛΩΝ: ΥΠΟΘΗΚΗ ΠΡΟΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥΣ

Η πόλη μας ποτέ δεν θα χαθεί σύμφωνα με τη θέληση
και τη διάθεση του Δία και των μακαρίων αθανάτων θεών.
Γιατί μια τόσο μεγαλόψυχη προστάτιδα, κόρη πατέρα ισχυρού,
η Παλλάδα Αθηνά, έχει τα χέρια της απλωμένα πάω από την πόλη.
Αλλά μόνοι τους οι πολίτες θέλουν να καταστρέφουν
τη μεγάλη πόλη με τις απερισκεψίες τους, παρασρμένοι από φιλοχρηματία,
και ο άδικος νους των αρχόντων του λαού. Είναι επόμενο γι’ αυτούς
εξαιτίας της μεγάλης αλαζονείας να πάθουν πολλά κακά.
Γιατί δεν ξέρουν να συγκρατούν την πλεονεξία και να απολαμβάνουν
τα στρωμένα ευφρόσυνα συμπόσια με κοσμιότητα...
.........
πλουτίζουν παρασυρμένοι σε άδικες πράξεις
.........
και, χωρίς να λογαριάζουν ούτε τα ιερά κτήματα ούτε και τα περιουσιακά στοιχεία του δημοσίου,
κλέβουν με αρπακτικές διαθέσεις άλλος από δω και άλλος από κει
και δεν σέβονται τους ιερούς θεσμούς της Δίκης,
η οποία, μολονότι σιωπά, γνωρίζει αυτά, που γίνονται και θα γίνονται και τα παρελθόντα,
και με τον χρόνο συνήθως έρχεται οπωσδήποτε, για να επιβάλλει τιμωρία.
Αυτό φθάνει κιόλας ως αναπόφευκτη συμφορά για όλη την πόλη,
και καταλήγει συνήθως αυτή πολύ γρήγορα σε ατιμωτική δουλεία,
που προκαλεί εμφύλια σύγκρουση και αφυπνίζει τον κοιμώμενο πόλεμο,
ο οποίος συνήθως οδηγεί στον θάνατο πολλούς στο άνθος της ηλικίας τους.
Γιατί εξαιτίας των εχθρών πολύ γρήγορα η πολυαγαπημένη πόλη
κατατρύχεται από πολιτικές ενώσεις, αγαπητές στους αδικοπραγούντες.
Αυτές οι συμφορές περιφέρονται στην πόλη.
Κι από τους φτωχούς
πολλοί φεύγουν σε ξένη χώρα,
πουλημένοι και δεμένοι με εξευτελιστικά δεσμά,
και υπομένουν με καταναγκασμό τις μισητές συνέπειες της δουλείας.
..........
Έτσι μια δημόσια συμφορά μεταβαίνει στο σπίτι του κάθε πολίτη ξεχωριστά.
Και οι αύλειες θύρες δεν μπορούν πια να τη συγκρατήσουν,
αλλά αυτή συνήθως πηδά πάνω από τον περίβολο και βρίσκει οπωσδήποτε
κάποιον, ακόμα κι αν, προσπαθώντας αυτός να αποφύγει το κακό, καταφεύγει στο βάθος των δωματίων.
Αυτά με προτρέπει η ψυχή μου να διδάξω στους Αθηναίους,
ότι η κακή διοίκηση προκαλεί πάρα πολλές συμφορές στην πόλη.
Ενώ η χρηστή διοίκηση όλα τα αναδεικνύει ταιριαστά και αρμονικά,
και συγχρόνως δένει με χειροπέδες τους αδικοπραγούντες.
Τις τραχύτητες της εξομαλύνει, παύει την πλεονεξία, ταπεινώνει την αλαζονεία,
ξηραίνει τα άνθη της άτης, μόλις αυτά εμφανισθούν,
επανορθώνει στρεψοδικίες και καταπραϋνει πράξεις αλαζονείας, παύει την εμφύλια έριδα.
Παύει την οργή από την ολέθρια έριδα και είναι κάτω απ’ αυτήν
τα πάντα στους ανθρώπους αρμονικά και συνετά.

Αρχαίο Κείμενο

Ημέτερη δε πόλις κατά μεν Διός ούποτ’ ολείται
αίσαν και μακάρων θεών φρένας αθανάτων.
Τοίη γαρ μεγάθυμος επίσκοπος οβριμοπάτρη
Παλλάς Αθηναίη χείρας ύπερθεν έχει.

Αυτοί δε φθείρειν μεγάλην πόλιν αφραδίηισιν
αστοί βούλονται χρήμασι πειθόμενοι,

δήμου θ’ ηγεμόνων άδικος νόος. οίσιν ετοίμον
ύβριος εκ μεγάλης άλγεα πολλά παθείν.

ου γαρ επίστανται κατέχειν κόρον ουδέ παρούσας
ευφροσύνας κοσμείν διαιτός εν ησυχίηι
.....
πλουτέουσιν δ’ αδίκοις έργμασι πειθόμενοι
..........

ούθ’ ιερών κτεάνων ούτε τι δημοσίων

φειδόμενοι κλέπτουσιν αφαρπαγήι άλλοθεν άλλος,
ουδέ φυλάσσονται σεμνά Δίκης θέμεθλα,

ή σιγώσα σύνοιδε τα γιγνόμενα προ τ’ εόντα,

τώι δε χρόνωι πάντως ήλθ’ αποτεισομένη,
τούτ’ ήδη πάσηι πόλει έρχεται έλκος άφυκτον,

ες δε κακήν ταχέως ήλυθε δουλωσύνην,

ή στάσιν έμφυλον πόλεμόν θ’ εύδοντ’ επεγείρει,
ός πολλών ερατήν ώλεσεν ηλικίην.

Εκ γαρ δυσμενέων ταχέως πολυήρατον άστυ
τρύχεται εν συνόδοις τοις αδικέουσι φίλους.
Ταύτα μεν εν δήμωι στρέφεται κακά.

Των δε πενιχρών
ικνέονται πολλοί γαίαν ες αλλοδαπήν
πραθέντες δεσμοίσί τ’ αεικελίοισι δεθέντες
κα κακά δουλωσύνης στυγνά φέρουσι βίαι
.......
ούτω δημόσιον κακόν έρχεται οίκαδ’ εκάστωι,
αύλειοι δ’ έτ’ έχειν ουκ εθέλουσι θύραι,

υψηλόν δ’ υπέρ έρκος υπέρθυρεν, εύρε δε πάντως,
ει και τις φεύγων εν μυχώι ήι θαλάμου.

Ταύτα διδάξαι θυμός Αθηναίοις με κελεύει,
ως κακά πλείστα πόλει Δυσνομίη παρέχει.
Ευνομίη δ’ εύκοσμα και άρτια πάντ’ αποφαίνει,
και θαμά τοις αδίκοις αμφιτίθησι πέδας.

Τραχέα λειαίνει, παύει κόρον, ύβριν αμαυροί,
αυαίνει δ’ άτης άνθεα φυόμενα,

ευθύνει δε δίκας σκολιάς, υπερήφανά τ’ έργα
πραύνει. Παύει δ’ έργα διχοστασίης,
Παύει δ’ αργαλέης έριδος χόλον, έστι δ’ υπ’ αυτής
πάντα κατ’ ανθρώπους άρτια και πινυτά.

Η καλλίκομη αρχοντική νεράιδα Καλυψώ

Η Καλυψώ, η Κίρκη και η Ναυσικά ήταν οι τρεις γυναίκες που σημάδεψαν το δεκαετές ταξίδι του πολέμαρχου Οδυσσέα στην προσπάθειά του να επιστρέψει από την Τροία πίσω στην πατρίδα του, την Ιθάκη. Στην ελληνική μυθολογία η Καλυψώ ήταν μια Νύμφη, κόρη του Άτλαντα και της Πλειόνης ή του θεού Ηλίου και της Περσηίδας. Ζούσε στη νήσο Ωγυγία, που οι αρχαίοι συγγραφείς τοποθετούν στη δυτική Μεσόγειο.*

Κατά τη μυθολογία, η Καλυψώ, η οποία τρεφόταν με αμβροσία και έπινε νέκταρ, είχε τη δύναμη να κάνει τους ανθρώπους αθάνατους. Φεύγοντας απ’ το νησί του Ήλιου ο Δίας έστειλε στον Οδυσσέα και τους συντρόφους του, άγρια καταιγίδα και κύµατα θεόρατα. Ένα αστροπελέκι χτύπησε το καράβι και το διέλυσε. Πνίγηκαν όλοι. Μόνο ο Οδυσσέας γλίτωσε. Πιασµένος από ένα ξύλο παράδερνε στη θάλασσα δέκα ολόκληρα µερόνυχτα. Τέλος, τα κύµατα τον έβγαλαν στο νησί της νύµφης Καλυψώς. Μετά από τρία χρόνια στη θάλασσα, ο Οδυσσέας έχασε όλους τους άνδρες του και τα πλοία του. Είναι μόνος, απομονωμένος και εντελώς μακριά από το σπίτι του. Η θάλασσα τον βγάζει σ’ ένα παραδεισένιο νησί, όπου κατοικεί μια άλλη όμορφη πλανεύτρα, η νύμφη Καλυψώ.

Η Καλυψώ κατοικούσε σε ένα μεγάλο σπήλαιο, κοντά στην είσοδο του οποίου υπήρχαν φυσικοί κήποι, ιερό δάσος και πηγές. Εκεί περνούσε την ημέρα της η Νύμφη, κλώθοντας και υφαίνοντας με τις υπηρέτριές της, που ήταν και αυτές Νύμφες. Στο σημείο αυτό, ο Οδυσσέας απλά χαίρεται που είναι ζωντανός. Το να βγει στο νησί μιας όμορφης νύμφης, είναι ένα απροσδόκητο δώρο.

Η Καλυψώ υποδέχθηκε τον Οδυσσέα στο νησί της ως ναυαγό. Στην Οδύσσεια αναφέρεται ότι η Καλυψώ τον ερωτεύθηκε και γι' αυτό τον κράτησε κοντά της επί 7 χρόνια. Ο Όμηρος την παρουσιάζει ως καλλίκομη νεράιδα στο στίχο 66 παινεύοντας τις όμορφες πλεξίδες της και αρχοντική στο στίχο 96, αφού κάθεται σε γυαλιστερό κι ωραίο κάθισμα, όπως οι θρόνοι των αρχόντων. Χαρακτηριστικά μας αναφέρει, πως την βρήκε στη σπηλιά της, να κορώνει στη σχάρα μια φωτιά μεγάλη και να τραγουδά με την ουράνια φωνή της υφαίνοντας στον αργαλειό με τη χρυσή σαΐτα.

 
Επίσης και οι ασχολίες της στο νησί, όπως την είδε και ο Ερμής, είναι όμοιες με αυτές μιας νοικοκυράς. Η Καλυψώ τον πήρε στη σπηλιά της και τον φρόντισε. Όταν συνήλθε, όµως, δεν τον άφηνε να φύγει. Επτά ολόκληρα χρόνια τον κράτησε στο νησί της.

 
Η Καλυψώ υπόσχεται στον Οδυσσέα την αθανασία, αν μείνει μαζί της για πάντα. Αλλά αυτός αρνείται, γνωρίζοντας ότι πρέπει να επιστρέψει στη γυναίκα του και στο βασίλειό του. Στην πραγματικότητα είναι μια ανόητη επιλογή, το να επιλέξει τη θνητότητα και να συνεχίσει να είναι άνθρωπος αντί ημίθεος, αλλά για τον Οδυσσέα δεν τίθεται θέμα, πρέπει να απορρίψει την Καλυψώ και να την αφήσει, για να εκπληρώσει το πεπρωμένο του σαν άνθρωπος.

 Ώσπου τον λυπήθηκε η Αθηνά και παρακάλεσε τον πατέρα της, το ∆ία, να τον βοηθήσει. Εκείνος έστειλε τον Ερµή στην Καλυψώ και τη διέταξε ν’ αφήσει τον Οδυσσέα να φύγει.

Παράλληλα με τα παραπάνω, η γυναικεία φύση της Καλυψώς, αποδεικνύεται στο στίχο 130, που “ρίγησε”, όταν άκουσε τα λόγια του Ερμή. Ξαφνιάστηκε μια και δεν περίμενε ν΄ ακούσει κάτι τέτοιο ύστερα από τόσα χρόνια, που είχε μείνει μαζί της ο Οδυσσέας στο νησί.

 
Επίσης, οργίζεται με τους θεούς, που αποκαλεί άσπλαχνους και ζηλόφθονες στο στίχο 132, αναφέροντας παρόμοιες περιπτώσεις έρωτα θεάς με θνητό, οι οποίοι από ζήλια σκότωσαν τους θνητούς (στίχος 133). Συνεχίζει ακόμα στο στίχο 144 αγανακτισμένη και αδικημένη από τον φθόνο των θεών, να μιλά για το πώς έσωσε τον Οδυσσέα από βέβαιο θάνατο, όταν ο ίδιος ο Δίας είχε στραφεί εναντίον του (στίχοι 145-152).

 
Επιπρόσθετα, σ΄ αυτούς τους στίχους παρατηρείται η πρώτη προσπάθεια γυναικείας χειραφέτησης, κατά την Ομηρική εποχή την οποία πρώτη κάνει μια θεά. Όμως και πάλι δεν θα αντιταχθεί στο λόγο του βασιλιά των θεών, υπακούοντας στον άντρα, όπως θα έκανε κάθε γυναίκα, αφήνοντας τελικά τον Οδυσσέα να γυρίσει στην πατρίδα του (στίχοι 153-4-5).

 
Παρόλα αυτά είναι μια ερωτευμένη γυναίκα, που νοιάζεται και ενδιαφέρεται για τον Οδυσσέα. Έτσι θα του πει τον τρόπο με τον οποίο θα γυρίσει ασφαλής στην Ιθάκη. Τέλος την βλέπουμε να συγκρίνει τον εαυτό της με την Πηνελόπη λέγοντας, πως η ίδια είναι πιο όμορφη-καλλονή (στίχοι 232-235). Εδώ φαίνεται ξεκάθαρα πως η θεά ζηλεύει μια θνητή γυναίκα.

Από όλα τα παραπάνω συμπεραίνουμε, ότι η Καλυψώ συμπεριφέρεται πολλές φορές ως μια κοινή θνητή γυναίκα. Μια γυναίκα η οποία επιμελείται την εμφάνισή της, γιατί θέλει ν΄ αρέσει στο άλλο φύλο. Φροντίζει ακόμα το νησί της, υποδέχεται τους ξένους, όπως αρμόζει σε μία οικοδέσποινα και τέλος τρέφει αισθήματα για έναν άντρα-θνητό και τον διεκδικεί, όπως θα έκανε κάθε θνητή γυναίκα για τον άντρα που αγαπάει. Επιπρόσθετα η θεά μας, όπως μας αποκαλύπτει και ο Όμηρος μέσα από τους στίχους του τηρεί το τυπικό της φιλοξενίας. Όμοια και η Καλυψώ υποδέχτηκε τον Ερμή με χαρά, τον φρόντισε, του έδωσε νέκταρ και αμβροσία, όπως αρμόζει άλλωστε στους θεούς. Στη συνέχεια πρόθυμα θα πραγματοποιούσε την επιθυμία του καλεσμένου της.

Μετά από αυτό, η Καλυψώ με μεγάλη της λύπη τον άφησε να φύγει, αφού πρώτα του έδωσε ξυλεία και πανί για να κατασκευάσει μία σχεδία, καθώς και προμήθειες (ακόμα και «μαύρο κρασί») για το ταξίδι του. Επίσης του υπέδειξε ποιους αστέρες να παρατηρεί για να ρυθμίζει την πορεία του.

Όταν το πλοίο ολοκληρώνεται, ο Οδυσσέας επιστρέφει στη θάλασσα. Έχει περάσει σχεδόν είκοσι χρόνια μακριά από το σπίτι του.

 
Από τη συμβίωση της μαζί του, γεννήθηκαν ο Ναυσίθεος, ο Ναυσίνοος και ο Αίσων ή Αύσονα (που αργότερα εγκαταστάθηκε στην Ιταλία),ενώ ο Ησίοδος (Θεογονία, Β 1017-1018) αναφέρει μόνο δύο γιους τον Ναυσίθοο και τον Ναυσίνοο. (Ο Ναυσίθοος αυτός δεν πρέπει να συγχέεται με τον βασιλιά των Φαιάκων Ναυσίθοο που αναφέρεται στην Οδύσσεια.).Μεταγενέστεροι μύθοι αναφέρουν ότι ο Οδυσσέας και η Καλυψώ απέκτησαν μαζί ένα γιο, τον Λατίνο, γιος που αποδίδεται και στην σχέση του με την μάγισσα Κίρκη.

------------------------
* Το νησί αυτό άλλοι το τοποθέτησαν στον κόλπο της Νεάπολης ή του Τάραντα, και άλλοι στο Ιόνιο Πέλαγος συγκεκριμένα έχει προταθεί μεταξύ άλλων ότι ήταν στη Θέουτα, απέναντι από το Γιβραλτάρ, ή το νησί Γκόζο δίπλα στη Μάλτα.

Περί μάθησης, σοφίας, φιλοσοφίας

*Από τους εχθρούς πολλά μπορούν να διδαχθούν οι σοφοί*. (Αριστοφάνης από Αθήνα) περ. 445 - 385 π.χ..

*Ότι μαθαίνει το παιδί με αγάπη το διατηρεί στοργικά μέχρι τα γηρατειά του*. (Ευριπίδης από Σαλαμίνα) περ. 480 - 406 π.χ.

*Όποιος παραμελεί στη νεότητα του τη μάθηση και τον χρόνο που πέρασε έχει χάσει και το μέλλον έχει πεθάνει για αυτόν*. (Ευριπίδης).

*Μια φύση ευγενική με μέτρια εξάσκηση και με συνδρομή ενός δασκάλου μπορεί πολύ εύκολα να πετύχει την τέλεια αρετή*. (Ζήνων ο Στωικός από Κιτίο Κύπρου).

*Όταν η τύχη σε σπρώχνει προς την φιλοσοφία σε ευεργετεί*. (Ζήνων ο Στωικός) 336 - 264 π.χ..

*Η φιλοσοφία δεν είναι σύμφυτη με τον ανθρώπινο χαρακτήρα αλλά με τον Θείο*. (Ηράκλειτος από Έφεσο) περ. 540 - περ. 475 π.χ..

*Μία είναι η σοφία : Να γνωρίζουμε τη σκέψη η οποία ρύθμισε τα πάντα για πάντα*. (Ηράκλειτος) .

*Η παιδεία είναι ένας άλλος ήλιος για τους μορφωμένους*. Δηλαδή για αυτούς που έχουν ευγενική φύση - ψυχή . (Ηράκλειτος από τα Απόκρυφα αποσπάσματα).

*ΠΟΛΥΜΑΘΙΗ ΝΟΟΝ ΟΥ ΔΙΔΑΣΚΕΙ*. *Η πολυμάθεια δε διδάσκει να έχεις νου (σωφροσύνη)*.(Ηράκλειτος, αποσπάσματα για μια Ηθική).

Υ.Γ.: *Οι πολλές γνώσεις δεν είναι απαραίτητο δείγμα σοφίας, αλλά κυρίως ζήτημα μνήμης, που αναπτύσσεται σε βάρος της κρίσης και της οξύτητας του πνεύματος*. (Α. Χρύσας).

Υ.Γ.2: Αναζήτησε τη σοφία, όχι τη γνώση. Η γνώση είναι του παρελθόντος, η σοφία του μέλλοντος . (Αυτόχθονη Αμερικανική Παροιμία).

*Τα γηρατειά και χρόνος διδάσκουν τα πάντα*. (Σοφοκλής από Αθήνα) 496 - 406 π.χ..

*Τόσο στη φιλοσοφία όσο και αλλού υπάρχει πρόοδος*. (Μελέαγρος από Γάδαρα Συρίας, 2ος - αρχές 1ου αι. π.χ.).

*ΜΗ ΕΙΝΑΙ ΒΑΣΙΛΙΚΗΝ ΑΤΡΑΠΟΝ ΕΠΙ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΝ*. (Ευκλείδης,4-3ος αιων π.Χ., Αλεξανδρινός μαθηματικός). Δηλαδή δεν υπάρχει βασιλικός [σύντομος] δρόμος για να μάθεις γεωμετρία (απευθυνόμενος στον Πτολεμαίο).

*ΔΕΙ ΠΑΙΔΕΥΕΣΘΑΙ ΚΑΙ ΤΑΣ ΠΑΡΘΕΝΟΥΣ*. Πρέπει να καλλιεργούνται (μορφώνονται) και τα κορίτσια . (Κλεόβουλος ο Ρόδιος , 6ος αι. π.χ.) .

*Να αγαπάμε τη μάθηση και να αποφεύγουμε την αμάθεια*. (Κλεόβουλος).

*Η γνώση της άγνοιας είναι η αρχή της σοφίας*. (Κλεόβουλος).

*Το κέρδος από τη φιλοσοφία είναι το να μπορείς να επικοινωνείς με τον εαυτό σου*. (Αντισθένης από Αθήνα) 444 - 366 π.χ.

*Ο σοφός είναι αυτάρκης γιατί του ανήκουν όλα όσα έχουν οι άλλοι*. (Αντισθένης).

*Όταν ο σοφός ασχοληθεί με την πολιτική δεν θα ακολουθήσει τους ισχύοντες νόμους αλλά τον νόμο της αρετής*. (Αντισθένης).

*Για το σοφό τίποτε δεν είναι ξένο ή ακατόρθωτο*. (Αντισθένης).

*Από τη σοφία έμαθα να μιλώ με τον εαυτό μου*. (Αντισθένης).

*Ο σοφός δεν υπερέχει τόσο στην επιλογή των καλών , όσο στην αποφυγή των κακών, έχοντας ως σκοπό το να μη ζει επίπονα και στενάχωρα*. (Ηγησίας από Κρήτη , 3ος αι. π.χ.).

*O νους των σοφών , όπως το χρυσάφι , έχει μεγάλο βάρος*. (Δημόφιλος , 3ος αι. π.χ.).

*Το χελιδόνι μας καθιέρωσε την ωραία εποχή και οι λόγοι του σοφού την ηρεμία της ψυχής*. (Δημόφιλος).

*Είναι πολλά εκείνα που εμποδίζουν τη γνώση , τόσο η αβεβαιότητα όσο και η συντομία της ανθρώπινης ζωής*. (Πρωταγόρας από Άβδηρα, 480 - 410 π.χ.).

*Οι σοφοί δεν υπάρχει περίπτωση να νιώσουν λύπη , γιατί η λύπη είναι παράλογη συστολή της ψυχής*. (Απολλόδωρος από Σελεύκεια).

*Ο σοφός μπορεί να είναι κυνικός, γιατί ο κυνισμός είναι ο σύντομος δρόμος για την αρετή*.(Απολλόδωρος).

*Η μόρφωση αποκτάται με τον χρόνο και με φροντίδα*. (Μητροκλής από Θράκη, 4ος αι. π.χ.).

*Μη διστάζεις να πορευτείς πολύ μακριά για να πας σ εκείνους που συνηθίζουν να διδάσκουν κάτι χρήσιμο*. (Ισοκράτης) .

*Δεν υπάρχει ούτε θα υπάρξει άνθρωπος που να γνωρίζει κάτι με σαφήνεια * (Ξενοφάνης από Κολοφώνα, 6ος αι. π.χ.).

*Όσο είμαστε νέοι , είμαστε ανδρείοι, η σύνεση όμως αναπτύσσεται στα γηρατειά*. (Βίων από Βορυσθένη, 3ος αι. π.χ.).

*Η σοφία, δεν υπάρχει σε ένα , αλλά σε όλα τα ζωντανά . Όλα έχουν αντίληψη*  (Επίχαρμος από Συρακούσες, 530 - 440 π.χ.).

*ΠΑΘΕΙ ΜΑΘΟΣ*. (Αισχύλος , Πβ. Αισχ. Αγαμ.177). Δηλαδή αυτός που παθαίνει μαθαίνει, εξού και τα γνωμικά του Λαού *του έγινε το πάθημα μάθημα και *τα παθήματα των πρώτων, γεφύρι των δεύτερων.

*Σοφός είναι όποιος ξέρει τα χρήσιμα και όχι τα πολλά*. (Αισχύλος από Ελευσίνα, 525 - 456 π.χ.).

*Η μόρφωση είναι το ραβδί που χρειάζεται κάποιος για να περπατήσει*. (Μένανδρος από Αθήνα, 324 - 291 π.χ.).

*Με τη φιλοσοφία πρέπει ν' ασχολείσαι μέχρι στιγμής, που έχεις καταλάβει, ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ ενός στρατηλάτη και ενός ονηλάτη (οδηγό του γαϊδάρου)*. (Κράτης από Θήβα , 4ος αι. π.χ.).

*Ο ΜΕΝ ΠΕΠΑΙΔΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΝ ΠΛΟΥΤΟ ΚΑΙ ΕΝ ΠΕΝΙΑ ΟΥ ΤΑΡΑΣΣΕΤΑΙ Ο ΔΕ ΑΠΑΙΔΕΥΤΟΣ ΕΝ ΑΜΦΟΙΝ* (Αρίστων) Δηλαδή η καλλιέργεια (εκπαίδευση) βοηθά τον άνθρωπο στην σωστότερη αντιμετώπιση των καθημερινών του προβλημάτων.

*Να είσαι παιδί με τα παιδιά, άνδρας με τον άνδρες, γέροντας με τους γέροντες΄ αυτό είναι το ταλέντο του σοφού*. (Πίνδαρος).

*ΑΓΑΘΑ ΚΟΠΟΙΣ ΚΤΩΝΤΑΙ*. Ιδρώτα και κόπο θέλει η αρετή.

*ΤΑΣ ΛΕΩΦΟΡΟΥΣ ΜΗ ΒΑΔΙΖΕΙΝ*. Δηλαδή να μην βαδίζεις στους εύκολους δρόμους.

*Μαθαίνοντας τους άλλους, μαθαίνουμε και οι ίδιοι*. (Σενέκας).

*Η σοφία είναι μόνη από τα αποκτήματα μας, αθάνατη*. (Ισοκράτης).

*Ο γεωργός εξημερώνει και καλλιεργεί τη γη, ο φιλόσοφος την ψυχή*. (Θεόκριτος).

*Αν υποθέσουμε ότι αυτό είναι δυνατό, (να μεταδώσουμε τη σοφία παντού) τότε ειλικρινά ο τρόπος ζωής των θεών θα περάσει στους ανθρώπους. Τα πάντα θα είναι γεμάτα δικαιοσύνη και φιλαλληλία και δεν θα έχουμε ανάγκη από τείχη η νόμους*. (Διογένης ο Οινοανδέας, Επικούρειος φιλόσοφος).

*ΕΙΣ ΤΟΝ ΜΕΝ ΠΑΤΕΡΑ ΟΦΕΙΛΩ ΤΟ ΖΗΝ, ΕΙΣ ΤΟΝ ΔΕ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟ ΤΟ ΕΥ ΖΗΝ*. Δηλαδή στον πατέρα μου οφείλω ότι ζω (υπάρχω) στον δάσκαλο μου ότι ζω καλά. (Μ. Αλέξανδρος).

*Η σοφία (φρόνηση), δυναμώνει την ψυχή , βελτιώνει την υγεία της και χρησιμεύει σαν μέσο για την εξεύρεση και επίτευξη της αρετής*. (Γ. Σαχακιάν) .

Βιολογία και Φιλοσοφία

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΣΩΚΡΑΤΙΚΗ, Η ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η συμβολή των μεγάλων Ελλήνων φιλοσόφων στην πρόοδο του ανθρώπινου πνεύματος είναι δεδομένη. Οι απόψεις τους, που αποτελούν διαχρονικές διδαχές, σε συνδυασμό με τις σύγχρονες επιστημονικές γνώσεις μπορούν να δημιουργήσουν το καλύτερα εφαρμόσιμο πλαίσιο έρευνας και εκπαίδευσης στις Βιολογικές Επιστήμες.

Ο Σωκράτης ο Αθηναίος, ο Αριστοτέλης ο Σταγειρίτης και ο Επίκουρος ο Αθηναίος είναι τρεις μεγάλοι φιλόσοφοι, που προσπάθησαν να διερευνήσουν τις σημαντικές έννοιες της Ζωής και της Φύσης με σκοπό την εκπαίδευση των συνανθρώπων τους. Οι φιλοσοφικές απόψεις και η παιδαγωγική προσέγγιση των τριών φιλοσόφων διέφεραν σε σημαντικά σημεία.

Οι βιογραφίες τους περιλαμβάνονται στο έργο του Διογένη Λαέρτιου «Βίοι Φιλοσόφων», αλλά οι πρωτογενείς πηγές σχετικά με τις απόψεις των τριών φιλοσόφων διαφέρουν ως προς την ποσότητα και την αυθεντικότητά τους. Ο εσωτεριστής Σωκράτης δεν έγραψε τίποτα, αλλά γνωρίζουμε τις απόψεις του κυρίως από τα έργα των μαθητών του Πλάτωνα και Ξενοφώντα. Πολλά από τα έργα του πολυγραφότατου πανεπιστήμονα Αριστοτέλη έχουν σωθεί. Αντίθετα, η μεγάλη πλειοψηφία των έργων του επίσης πολυγραφότατου και φιλάνθρωπου Επίκουρου έχουν χαθεί και μόνο τρεις επιστολές του και ένας κατάλογος των βασικότερων απόψεών του («Κύριαι δόξαι») έχουν διασωθεί από τον βιογράφο του Διογένη Λαέρτιο.

Σε αυτό το δοκίμιο θα καταγραφούν περιληπτικά τα βασικά σημεία της κοσμοθεωρίας, της διερευνητικής προσέγγισης της ζωής και της εκπαιδευτικής μεθοδολογίας του κάθε φιλοσόφου. Στη συνέχεια, θα γίνει προσπάθεια σύγκρισης των προβλέψεών τους με τα ευρήματα της σύγχρονης επιστημονικής γνώσης καθώς και εκτίμηση της συμβολής τους στην καλύτερη δυνατή έρευνα και εκπαίδευση στις Βιολογικές Επιστήμες.

2. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ (470-399 π.Χ.)

2.1. Η φιλοσοφία του Σωκράτη

Ο Σωκράτης πίστευε ότι η άυλη ψυχή και το υλικό σώμα είναι δύο διαφορετικές υποστάσεις. Ο αισθητός υλικός κόσμος, που οι άνθρωποι βλέπουν και αγγίζουν είναι ένα σκιώδες είδωλο του μοναδικού αληθινού κόσμου των ιδεών. Ένας δημιουργός θεός έφτιαξε τον υλικό κόσμο με βάση τις ιδέες, που είναι αιώνιες και οι μόνες αληθινά υπαρκτές. Όποτε το κρίνει σωστό ο μοναδικός θεός παρεμβαίνει στον κόσμο, δηλαδή υπάρχει θεία πρόνοια.

Η ψυχή είναι η έδρα των νοητικών λειτουργιών αλλά και της ηθικής συνείδησης. Ο Σωκράτης πίστευε ότι ο άνθρωπος χρησιμοποιώντας τη λογική του, την ενδοσκόπηση και τη διαλεκτική μπορεί να γνωρίσει τις σταθερές και αναλλοίωτες αρχές που θα τον οδηγήσουν στο Αγαθό, δηλαδή την αρετή της δίκαιης διαβίωσης. Δεν μαθαίνουμε τίποτα, αλλά απλώς θυμόμαστε ό, τι γνώριζε η αθάνατη ψυχή μας όταν βρισκόταν στον κόσμο των ιδεών. Η ψυχή του κάθε ανθρώπου προορίζεται μετά από μια σειρά μετενσαρκώσεων να ενωθεί με το αιθέριο σώμα των άστρων.

Η μελέτη της Φύσης δεν έχει να προσφέρει τίποτα κατά τον Σωκράτη, επειδή ο υλικός κόσμος είναι μια σκιά και οι αισθήσεις μάς απατούν. Πίστευε ότι δεν χρειάζεται να μελετάμε τα ουράνια φαινόμενα γιατί δεν θα μάθουμε ποτέ τη φύση τους, την οποία θα γνωρίζαμε αν ήθελε o θεός να την γνωρίζουμε. Η άποψη του Σωκράτη συμπυκνώνεται στο ρητό «πίστευε και μη ερεύνα».

2.2. Η βιολογική έρευνα κατά τον Σωκράτη

Ο Σωκράτης πίστευε ότι δεν χρειάζεται να διερευνούμε ούτε τα φυσικά και τα βιολογικά φαινόμενα, αφού θα γνωρίζαμε και γι’ αυτά αν ήθελε ο θεός. Θεωρούσε βέβαιη την αιώνια ύπαρξη των ψυχών και τους διαρκείς κύκλους μετενσάρκωσής τους. Στο τέλος της ζωής του ο Σωκράτης είπε: «Είμαι πεπεισμένος πως υπάρχει αληθινά αυτό που λέμε ζεις ξανά και πως οι ζωντανοί προέρχονται από τους νεκρούς».

Σύμφωνα με το μαθητή του Πλάτωνα, ο Σωκράτης υποστήριζε ότι μια αγνή ψυχή ενός αριστοκράτη άνδρα λόγω των υλικών επιθυμιών μπορεί να ξεπέσει στην επόμενη μετενσάρκωση σε φτωχό άνδρα. Αν η ψυχή παγιδευτεί απελπιστικά σε υλικές επιθυμίες, υποβιβάζεται στις επόμενες ζωές διαδοχικά σε δούλο άνδρα, σε γυναίκα και στη συνέχεια σε ζώα. Οι λαίμαργοι και οι αλκοολικοί μπορούν να γεννηθούν γαϊδούρια, οι βίαιοι και οι άδικοι σαν λύκοι και γεράκια και όσοι παρασύρονται τυφλά από τα κοινωνικά γεγονότα σαν μέλισσες και μυρμήγκια. Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, η ψυχή αποκτά ξανά τη δυνατότητα να επανέλθει σε ανθρώπινη μορφή με ανανεωμένη την ευκαιρία να απελευθερωθεί από τον κύκλο μετενσαρκώσεων και να ενωθεί με τα άστρα.

2.3. Η παιδαγωγική προσέγγιση του Σωκράτη

Ο Σωκράτης προσποιείτο ότι δεν γνωρίζει τίποτα, αλλά ότι ήθελε να μάθει τι είναι καλό και κακό, όσιο και ανόσιο, θάρρος και δειλία. Ο φιλόσοφος εφάρμοζε την διαλεκτική μέθοδο, σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος με ερωτήσεις και απαντήσεις μπορεί να προσεγγίσει την αλήθεια φτάνοντας στη γνώση που έχει ήδη μέσα του. Με τη χρήση των επίμονων και σαφών ερωτήσεων έκανε το συνομιλητή του να βάζει το νου του σε κίνηση, να γεννάει σκέψεις, ιδέες, απορίες για το πώς να ενεργεί στη ζωή του, πώς να κρίνει τους άλλους και τον εαυτό του. Κατά συνέπεια δίδασκε την αυτογνωσία και αναζητούσε την αιώνια αλήθεια της ηθικής, της δικαιοσύνης και του θείου.

Στα θετικά σημεία του Σωκράτη ήταν η διατύπωση της περιέργειας (που αποτελεί το πρώτο βήμα της έρευνας) και το γεγονός ότι άνοιξε το δρόμο για τη θεμελίωση της Ηθικής ως μέρους της Φιλοσοφίας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Σωκράτης ήταν ένας από τους πρώτους μεγάλους παιδαγωγούς της ανθρωπότητας, καθώς προώθησε την αυτοδιδασκαλία καθιστώντας το δάσκαλο καθοδηγητή και όχι μεταδότη γνώσεων.

Αρνητικό του σημείο ήταν ότι οι ερωταποκρίσεις δεν κατέληγαν στην εξαγωγή λογικών συμπερασμάτων ή στην απόκτηση αντικειμενικής γνώσης της πραγματικότητας («ένα πράγμα γνωρίζω, ότι δεν γνωρίζω τίποτα»).

3. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ (384-322 π.Χ.)

3.1. Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη

Ο ιδρυτής της Περιπατητικής Σχολής Αριστοτέλης πίστευε σε έναν υλικοπνευματικό κόσμο που είχε δημιουργηθεί τελεολογικά και ντετερμινιστικά από μία αλυσίδα αιτίου-αιτιατού με έναρξη το θεϊκό πρώτο κινούν ακίνητο. Με μία σειρά λογικών συλλογισμών είχε καταλήξει ότι υπάρχουν 47 ή 55 θεοί ως πρωταρχικά αίτια. Δεν υπάρχει άλλη θεϊκή παρέμβαση (θεία πρόνοια) στον κόσμο. Με τη βοήθεια των αισθήσεων, που είναι αξιόπιστες, ο άνθρωπος μπορεί να παρατηρήσει και με τη λογική να κατανοήσει το σκοπό της ύπαρξης όλων των πραγμάτων στον κόσμο. Η Φύση μπορεί να κατανοηθεί σε μεγάλο βαθμό, αφού καταγραφούν και κατηγοριοποιηθούν με μεγάλη σχολαστικότητα όλες οι γνώσεις, εκτός από κάποια αξιώματα τα οποία πρέπει να γίνουν αποδεκτά χωρίς να αποδειχθούν.

Ο κόσμος αποτελείται από τα τέσσερα στοιχεία φωτιά, νερό, γη και αέρα, τα οποία μέσω της μετουσίωσης μετατρέπονται το ένα στο άλλο. Επιπλέον, στον κόσμο υπάρχει σε μικρή ποσότητα και μία πέμπτη θεϊκή ουσία, ο αιθέρας (πεμπτουσία), που αποτελεί και συστατικό της ανθρώπινης ψυχής. Ο αιθέρας είναι αγέννητος, άφθαρτος, αναλλοίωτος. Ο κόσμος είναι στατικός και αποτελείται από την επίπεδη γη με το στερέωμα, δηλαδή το θόλο όπου είναι καρφωμένα τα άστρα, ο ήλιος και η σελήνη. Ο άνθρωπος είναι ο ανώτερος και τελειότερος ζωντανός οργανισμός. Η ψυχή του ανθρώπου είναι ιδιότητα του σώματός του και διαλύεται μετά τον θάνατο.

Ο σκοπός του ανθρώπου είναι η τελειοποίηση των δυνατοτήτων του. Ο Αριστοτέλης δεχόταν ότι η ανθρώπινη φύση ελκύεται από την ηδονή, αλλά θεωρούσε ανώτερη την ηδονή που πηγάζει από τις πνευματικές ενασχολήσεις και τη μάθηση. Οι ανθρώπινες ενέργειες αποσκοπούν στην ευδαιμονία, την οποία θεωρούσε ως «δραστηριότητα της ψυχής σύμφωνα με την αρετή, που έχει ένα ώριμο πρόσωπο». Για τα πάντα προτιμούσε τη χρυσή μεσότητα. Για παράδειγμα, η αρετή που κυριαρχεί στα πάθη παίζει ρυθμιστικό ρόλο ανάμεσα στην υπερβολή και την έλλειψη.

3.2. Η βιολογική έρευνα κατά τον Αριστοτέλη

Ο Αριστοτέλης υπήρξε πολυγραφότατος και τα έργα του είχαν ως αντικείμενο τη Λογική, την Ηθική, την Πολιτική, τη Φυσική και κυρίως τη Βιολογία, η οποία κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος των ερευνών του. Οι βιολογικές μελέτες του βασίζονταν σε δείγματα ζώων και φυτών που μάζεψε ο ίδιος στη Μικρά Ασία, στη Λέσβο, στην Πέλλα και την Αθήνα, αλλά και πολλά που του έστειλε ο μαθητής του Μέγας Αλέξανδρος από μακρινές χώρες. Στηρίχθηκε σε προσωπικές παρατηρήσεις και ανατομικές μελέτες που διεξάγονταν με μεθοδικότητα και ταξινόμησε με εκπληκτική οξυδέρκεια ένα μεγάλο αριθμό πληροφοριών.

Τα βιολογικά έργα του είναι τα “Περί Ζώων Ιστορίαι” (το αρχαιότερο γνωστό βιολογικό κείμενο), “Περί Ζώων Μορίων”, “Περί Ζώων Γενέσεως”, “Περί Ζώων Πορείας”, “Περί Ψυχής”, “Μικρά Φυσικά”, “Περί Ζώων Κινήσεως” και “Περί Φυτών”. Κατά τον Αριστοτέλη οι ζωντανοί οργανισμοί αποτελούν μία ιεραρχική πυραμίδα με κορυφαίο τον άνδρα και μετά τη γυναίκα, τα θηλαστικά, τα άλλα ζώα και τελευταία τα φυτά, που είναι εκφυλισμένα ζώα.

Η συμβολή του Αριστοτέλη στις Βιολογικές Επιστήμες είναι τεράστια. Ο Σταγειρίτης φιλόσοφος θεωρείται ο πατέρας της Ζωολογίας αλλά και της Ψυχολογίας. Ειδικότερα, η συμβολή του στην βιολογική κατάταξη των ζωντανών οργανισμών ήταν ότι τεκμηρίωσε την έννοια του είδους με πολλούς ελεγχόμενους χαρακτήρες και το καθιέρωσε ως βασική μονάδα κατάταξης, καθιέρωσε πολυάριθμες ταξινομικές ομάδες κατηγοριών που διατηρούνται και σήμερα και έθεσε τη βάση της ζωολογικής ονοματολογίας, με βάση τα εμφανή και μοναδικά χαρακτηριστικά των ζώων. Ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούνται διεθνώς τα ονόματα που έδωσε σε διάφορα ζώα, όπως κολεόπτερα, δίπτερα, πάνθηρ, λυγξ και πολλά άλλα.

Ένα από τα αρνητικά του Αριστοτέλη ήταν η πεποίθηση ότι «όλα στη Φύση έχουν κάποιο σκοπό». Αντίθετα ο διάδοχός του στην Περιπατητική Σχολή Θεόφραστος αρνήθηκε να δεχθεί την τελεολογία του Αριστοτέλη, επειδή παρατήρησε ότι στη Φύση υπάρχουν πολλά περιττά πράγματα (π.χ. οι μαστοί στα αρσενικά ζώα). Με αυτό το σκεπτικό, δεν δέχθηκε την άποψη του δασκάλου του ότι τα φυτά είναι εκφυλισμένα ζώα. Ο Θεόφραστος θεωρείται ο ιδρυτής της Βοτανικής επειδή περιέγραψε αναλυτικά τα γνωστά φυτά της εποχής του και τα ταξινόμησε ως ξεχωριστούς βιολογικούς οργανισμούς από τα ζώα.

3.3. Η παιδαγωγική προσέγγιση του Αριστοτέλη

Σκοπός της μάθησης σύμφωνα με τον Αριστοτέλη είναι η επίτευξη της τελείωσης, η οποία έγκειται στην πραγμάτωση των ιδιαίτερων δυνατοτήτων της νόησης που διαθέτει ο άνθρωπος. Η τελείωση του ανθρώπου ("εντελέχεια") ταυτίζεται με την ευδαιμονία, η οποία εκτός από την ευχαρίστηση από την απόλαυση υλικών ή πνευματικών αγαθών, επιδιώκει και την άσκηση της αρετής στην πράξη. Οι άριστοι και ευδαίμονες πολίτες, που διακρίνουν το ορθό και το αληθές και έχουν κατακτήσει την αρετή, αποτελούν τη βάση για την ευδαιμονία της πόλεως. Η εκπαίδευση που αποκτούν τους βοηθά να γίνουν καλύτεροι μέσα από τον ορθολογισμό και την ορθοπραξία.

Η παιδαγωγική του Αριστοτέλη βασιζόταν στην προφορική ανάπτυξη ενός θέματος από το δάσκαλο-αυθεντία, που κατείχε την αδιαμφισβήτητη γνώση και την πρακτική εμπειρία και τη μετέδιδε προς τους μαθητές του. Την προφορική διδασκαλία μπορεί να συμπλήρωνε και η πρακτική ανατομική επίδειξη.

4. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ (341-270 π.Χ.)

4.1. Η φιλοσοφία του Επίκουρου

Ο Επίκουρος ο Αθηναίος συνδύασε τη Φυσική του Δημόκριτου του Αβδηρίτη και την Ηθική του Αριστοτέλη του Σταγειρίτη, αλλά και μετεξέλιξε τις ιδέες τους δημιουργώντας μια συνεπή κοσμοθεωρία χωρίς εννοιολογικά κενά. Ο φιλόσοφος δέχθηκε τη δημοκρίτεια ατομική θεωρία, σύμφωνα με την οποία όλα στη Φύση αποτελούνται από άφθαρτα άτομα και κενό. Το σύμπαν είναι αιώνιο («τίποτα δεν δημιουργείται από το τίποτα»), η συνολική ύλη διατηρείται, αλλά αλλάζει διαρκώς μορφές, αφού ο αριθμός των ατόμων είναι άπειρος, όπως και οι συνδυασμοί τους στην αιωνιότητα, που δημιουργούν εξελικτικά ήλιους, σφαιρικούς κόσμους (πλανήτες), βράχους και ζωντανούς οργανισμούς. Οι θεοί υπάρχουν μέσα σε μακάρια αθανασία, αλλά δεν ασχολούνται μαζί μας (δεν υπάρχει θεία πρόνοια), όπως δείχνει η ανθρώπινη εμπειρία. Δεν πρέπει να τους φοβόμαστε αλλά να προσπαθούμε να τους μιμηθούμε στην αρετή και την ευδαιμονία.

Ο Επίκουρος άφησε κάποια θέση για το τυχαίο στην αναγκαιότητα των φυσικών νόμων. Εκτός από τις φυσιολογικές ισοταχείς κινήσεις των ατόμων και τις κινήσεις μετά από σύγκρουση με άλλα άτομα, υποστήριξε την ύπαρξη της σπάνιας τυχαίας παρέκκλισης κάποιου ατόμου σε απρόβλεπτο χρόνο, που σπάει τη ντετερμινιστική αλυσίδα αίτιου-αιτιατού και επιτρέπει την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου. Ο φιλόσοφος δέχθηκε ότι αφού ο άνθρωπος είναι μία κατασκευή από άτομα, ακολουθεί τους ίδιους φυσικούς νόμους δημιουργίας, εξέλιξης και φθοράς όπως όλα τα συσσωματώματα ατόμων. Υιοθετώντας τη βιολογική προσέγγιση του Αριστοτέλη, αποδέχθηκε την αξιοπιστία των αισθήσεων ως βάση της πληροφόρησής μας για το περιβάλλον, εφόσον έτσι προσαρμοστήκαμε κατά την πορεία της Εξέλιξης για να ζήσουμε στο συγκεκριμένο κόσμο. Επιπλέον, όπως και ο Αριστοτέλης, θεώρησε ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι ιδιότητα του σώματός του και διαλύεται μετά τον θάνατο.

Ο Επίκουρος αναγνώρισε τη φυσική τάση του ανθρώπου για την επιδίωξη της ηδονής και την αποφυγή του πόνου. Η φρόνηση βοηθά τον άνθρωπο να επιλέγει εκείνες τις ηδονές που δεν θα τον βλάψουν επιφέροντας πόνο αντί για ευχαρίστηση. Συμφώνησε με τον Αριστοτέλη ότι ο σκοπός της ζωής είναι η ευδαιμονία, την οποία όρισε ως «ηδονική κατάσταση απουσίας του σωματικού πόνου και της ψυχικής ταραχής», κατά συνέπεια εφικτή για όλους τους ανθρώπους ανεξάρτητα από το φύλο και την κοινωνική τους θέση. Η κατάσταση ευτυχίας μπορεί να επιτευχθεί με τη συνειδητοποίηση της φύσης του ανθρώπου και του σύμπαντος, την απελευθέρωση από τους αβάσιμους φόβους, τη φρόνηση για τη συνετή ικανοποίηση των φυσικών αναγκών, τη συναισθηματική ισορροπία και το συμμετοχικό αγαθό της φιλίας.

4.2. Η βιολογική έρευνα κατά τον Επίκουρο

Ο Επίκουρος δέχθηκε την αξιοπιστία των αισθήσεων σύμφωνα με τη βιολογική προσέγγιση του Αριστοτέλη, αλλά περιέγραψε τους μηχανισμούς της αίσθησης με βάση την ατομική θεωρία. Άτομα από το περιβάλλον ερεθίζουν ειδικούς υποδοχείς στα αισθητήρια όργανά μας έτσι ώστε μπορούμε να βλέπουμε, να ακούμε, να γευόμαστε. Η υλικότητα των αισθήσεων αποδεικνύεται από την κατάργησή τους μετά το θάνατο. Αναγνώρισε ότι η συμπεριφορά του ανθρώπου εξαρτάται φυσιολογικά από τα ένστικτα (π.χ. ικανοποίηση της πείνας), τα συναισθήματα (π.χ. ευχαρίστηση) και τις νοητικές λειτουργίες (π.χ. δημιουργική φαντασία).

Προώθησε το βιολογικό τρόπο σκέψης προτείνοντας τη γένεση της ζωής στην αρχέγονη γη, την κληρονομικότητα των βιολογικών χαρακτηριστικών μέσω επικρατητικών και υπολειπόμενων σπερμάτων, την Εξέλιξη των ζωντανών οργανισμών και την επιβίωση εκείνων με την καλύτερη προσαρμογή στο περιβάλλον τους. Ο Επίκουρος θεώρησε βέβαιο ότι υπάρχουν πολλοί σφαιρικοί κόσμοι (πλανήτες), που μπορεί να μοιάζουν ή όχι με τη γη, στους οποίους υπάρχουν ζωντανοί οργανισμοί, δηλαδή μίλησε για ύπαρξη εξωγήινης ζωής!

Η μεθοδολογία του φιλοσόφου ήταν να αποδέχεται ως πιθανή κάθε θεωρία που εξηγούσε ένα φαινόμενο, αποδεχόμενος ως βέβαιη γνώση μόνο ό, τι είναι ολοφάνερο σύμφωνα με τη μαρτυρία των αισθήσεων ή του νόμου της αναλογίας. Επιπλέον, μίλησε και για τα δύο σφάλματα που αναγνωρίζει η επιστημονική μεθοδολογία: το τυχαίο και το συστηματικό. Προσπαθώντας να κατανοήσει την πραγματικότητα, ο Επίκουρος έκτισε τα θεμέλια της αντικειμενικής επιστημονικής έρευνας, η οποία βασίζεται στην πειραματική παρατήρηση. Ο διάδοχος του Θεόφραστου στην Περιπατητική Σχολή Στράτωνας άρχισε να καταστρώνει πειράματα για να ελέγξει τις απόψεις του Επίκουρου, που ήταν σύγχρονός του στην Αθήνα. Για πρώτη φορά στην Ιστορία πραγματοποιούνται και καταγράφονται πειράματα, π.χ. επιβεβαίωση ότι ο αέρας έχει υλική υπόσταση, αναποδογυρίζοντας ένα άδειο δοχείο μέσα σε νερό και παρατηρώντας τις φυσαλίδες που αναδύονται. Ο Στράτωνας τελικά θα δεχθεί ότι όλα στη Φύση αποτελούνται από μικροσκοπικά αόρατα σωματίδια και κενό.

4.3. Η παιδαγωγική προσέγγιση του Επίκουρου

O Επίκουρος θεώρησε την αφιλοκερδή και ειλικρινή φιλία ως την υπέρτατη ανθρώπινη σχέση και βάση της ευτυχισμένης ζωής. Η σχέση με τους μαθητές του βασιζόταν στη φιλία, την ψυχική ηρεμία και τον αμοιβαίο σεβασμό. Ο έμπειρος δάσκαλος έπρεπε να βοηθήσει τους νεότερους φίλους του να βαδίσουν τον ίδιο δρόμο της φρόνησης και της γνώσης. Χρησιμοποιούσε βιωματική προσέγγιση της γνώσης με τη βοήθεια των αισθήσεων και της εμπειρίας.

Ο Επίκουρος πρέσβευε ότι με την επιστημονική γνώση ο άνθρωπος καταπολεμά τους ανυπόστατους φόβους και οδηγείται στην ευδαιμονία. Η γνώση βρίσκεται με τη βοήθεια των αισθήσεων και όχι με τις διάφορες θεωρίες. Ο στόχος είναι η ευχαρίστηση που είναι ταυτόχρονη με την απόκτηση γνώσεων.

5. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΩΝ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ

Η φιλοσοφική άποψη του Σωκράτη είναι κυρίως ιδεαλιστική, ενώ εκείνες του Αριστοτέλη και του Επίκουρου είναι πιο φυσιοκρατικές. Ειδικότερα η φιλοσοφία του Επίκουρου, η οποία περιλαμβάνει την ατομική θεωρία, την κοσμολογία και την Εξέλιξη των ειδών είναι εκείνη που προσεγγίζει περισσότερο την σύγχρονη Επιστήμη.

Η βιολογική έρευνα απορρίπτεται από την ιδεαλιστική φιλοσοφία του Σωκράτη (εκτός από την Ηθική), ενώ ο Αριστοτέλης με την αποδοχή των αισθήσεων θεμελιώνει τη Ζωολογία και τη βιολογική έρευνα, που συνεχίζει στη Βοτανική ο Θεόφραστος. Ο Επίκουρος με τις θεωρίες του για την Εξέλιξη των ειδών, την κληρονομικότητα των βιολογικών χαρακτηριστικών και τους σωματιδιακούς μηχανισμούς των αισθήσεων προσφέρει το υπόβαθρο της μοριακής βάσης της ζωής (Μοριακή Βιολογία). Επιπλέον, ο Επίκουρος συνδέει την ελεύθερη βούληση με το τυχαίο (την ύπαρξη του οποίου υποστηρίζει και η αρχή απροσδιοριστίας της κβαντικής φυσικής) και θέτει τις μεθοδολογικές βάσεις της πειραματικής Επιστήμης γενικότερα.

Με την παιδαγωγική προσέγγισή του, ο Σωκράτης μπορεί να κεντρίζει το ενδιαφέρον του συνομιλητή του και να τον κατευθύνει στην ενδοσκόπηση και στην αναζήτηση της αλήθειας, αλλά δεν προσφέρει ουσιαστική γνώση και κατανόηση για τη φύση της ζωής και του ανθρώπου. Αντίθετα, ο Αριστοτέλης έχει συγκεκριμένο παιδαγωγικό σκοπό που οδηγεί στην πνευματική και ηθική τελείωση του ανθρώπου με τη συμβολή του ορθολογισμού. Η παιδαγωγική αξία της διδασκαλίας του Επίκουρου είναι μεγάλη, επειδή η βιωματική απόκτηση της επιστημονικής γνώσης μέσα σε συνθήκες φιλίας και πνευματικής απόλαυσης οικοδομεί τη φρόνηση του ανθρώπου απομακρύνοντας τους ανυπόστατους φόβους και τον οδηγεί σε κατάσταση ευδαιμονίας.

Συμπερασματικά, ο Σωκράτης με την απορητική στάση του φαίνεται να αντιστοιχεί πνευματικά στην παιδική ηλικία της ανθρώπινης σκέψης, ο Αριστοτέλης στην εφηβεία της που χαρακτηρίζεται από δογματισμό καθώς μόλις αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον κόσμο και ο Επίκουρος στην ώριμη ηλικία της ανθρώπινης σκέψης με τη διατύπωση πολλών πιθανών ερμηνειών και την αποδοχή μόνον όσων στηρίζονται σε εμπειρικά δεδομένα.

Η «λογική πίστη» του Πασκάλ μοιάζει περισσότερο με ασφάλεια ζωής, όχι με πνευματική αφοσίωση

Πολλοί πιστοί χριστιανοί χρησιμοποιούν υπέρ της πίστης τους το απαρχαιωμένο επιχείρημα που διατύπωσε ο Γάλλος μαθηματικός, φιλόσοφος και θεολόγος του 17ου αιώνα, ο Μπλεζ Πασκάλ (Blaise Pascal). Το γνωστό ως «το Στοίχημα του Πασκάλ» (le Pari de Pascal). Αυτό μας λέει εν ολίγοις ότι είναι προς το συμφέρον μας να πιστεύουμε στον (χριστιανικό) θεό διότι έτσι δεν θα χάσουμε τίποτα σε καμία περίπτωση.



Αυτό προέρχεται ασφαλώς από την χριστιανική μονοθεϊστική σκοπιά των πραγμάτων και είναι όπως όλα τα χριστιανικά επιχειρήματα καθαρά μονόπλευρο και μεροληπτικό. Επομένως δεν αντέχει στην βάσανο της λογικής κριτικής και έχει ανασκευαστεί συνοπτικά με τις εξής θέσεις.

1. Το «Επιχείρημα των πολλών θρησκειών ή του λάθος θεού»

Αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν πολλοί πιθανοί θεοί, σε ποιον να πιστέψεις; Στον θεό των χριστιανών, των μουσουλμάνων, τους θεούς των Ινδών κ.λπ.; Ποιάς θρησκείας τους κανόνες θα πρέπει να ακολουθήσεις ώστε να έχεις αιώνια ζωή; Δεν μπορεί να έχουν όλες οι θρησκείες δίκιο.

Άρα το στοίχημα σε αυτήν την περίπτωση δεν είναι απλό. Αν διαλέξεις λάθος πίστη, ίσως χάσεις αντί να κερδίσεις. Οπότε το επιχείρημα καταρρέει, γιατί δεν μπορεί κανείς να κρίνει ποιος Θεός είναι ο σωστός ή ο αληθινός. Φυσικά κάθε θρησκεία θεωρεί αληθινό τον δικό της και γι’αυτό μιλάμε για παράλογο επιχείρημα και μεροληπτικό που θεωρεί αβάσιμα και με τυφλή πίστη ως δεδομένο εν προκειμένω μόνον τον χριστιανικό θεό.

2. Το «Επιχείρημα της ανειλικρινούς πίστης»

Μπορείς πραγματικά να «πιστέψεις» επειδή σε συμφέρει; Ο Πασκάλ λέει ότι μπορείς να αρχίσεις να συμπεριφέρεσαι σαν πιστός και τελικά να πιστέψεις. Πολλοί όμως υποστηρίζουν ότι αυτό είναι υποκριτική πίστη, όχι αληθινή πίστη. Η γνήσια πίστη δεν γεννιέται από υπολογιστικό συμφέρον, αλλά από πεποίθηση.

3. Το «Επιχείρημα της απώλειας»

Ο Πασκάλ λέει ότι «δεν χάνεις τίποτα». Είναι αλήθεια; Όχι ακριβώς. Αν πιστεύεις ενώ ο Θεός δεν υπάρχει τότε: 

α) θα περιορίσεις άσκοπα την ελευθερία σου, 

β) θα ακολουθήσεις άσκοπα κανόνες ή στερηθείς άσκοπα πράγματα που θεωρείς αμαρτωλά, 

γ) θα αποκλείσεις άλλες πιθανότητες στη ζωή.

Άρα υπάρχει κόστος με την πίστη και δεν είναι «στοίχημα» όπου δήθεν δεν χάνεις τίποτα. Αντίθετα χάνεις πάρα πολλά όπως έχει διδάξει η ιστορία.

4. Το «Επιχείρημα της αβεβαιότητας»

Ο Πασκάλ αντιμετωπίζει την ύπαρξη του Θεού σαν πιθανότητα σε στοίχημα. Αλλά η ύπαρξη του Θεού δεν μπορεί να είναι τυχαίο γεγονός όπως ρίψη ζαριών. Δεν έχει νόημα να της αποδίδεις πιθανότητα. Η πίστη δεν είναι υπολογιστική πράξη, αλλά μια συνθήκη επιβεβλημένη από την εκάστοτε κοινωνική συνήθεια ή μια υπαρξιακή ανάγκη και σπάνια ατομική επιλογή.

5. Το «Ηθικό επιχείρημα»

Στην περίπτωση που δεχτεί κανείς ότι ο Θεός υπάρχει και είναι δίκαιος και πανάγαθος, θα δεχόταν πίστη μόνο από συμφέρον; Πολλοί θεολόγοι (ακόμα και Χριστιανοί) απαντούν πως όχι. Ένας δίκαιος Θεός θα έκρινε την ειλικρίνεια και όχι την σκοπιμότητα της πίστης. Η «λογική πίστη» του Πασκάλ μοιάζει περισσότερο με ασφάλεια ζωής, όχι με πνευματική αφοσίωση.

Δεν πρέπει να διαπράττεις μοιχεία;

Δεν πρέπει να διαπράξεις μοιχεία είναι α ισχυρός και μυθιστόρημα που προκαλεί σκέψη από συγγραφέα Τζον Γκρίσαμ . Η ιστορία ακολουθεί τη ζωή ενός παντρεμένου ζευγαριού, που αγωνίζεται να κρατήσει τον γάμο του μαζί. Ο σύζηγος, Κλέιτον , είναι επιτυχημένη δικηγόρος και η σύζυγος, Λίντα , είναι μια μαμά που μένει στο σπίτι. Η σχέση του ζευγαριού δοκιμάζεται όταν ο Κλέιτον κατηγορείται για μοιχεία.

Το μυθιστόρημα είναι γραμμένο σε α πιάνοντας και ελκυστικός στυλ, με έντονη εστίαση στα συναισθήματα των χαρακτήρων. Ο Γκρίσαμ κάνει εξαιρετική δουλειά εξερευνώντας την πολυπλοκότητα του γάμου και τις συνέπειες της μοιχείας. Οι χαρακτήρες είναι καλά ανεπτυγμένοι και η ιστορία είναι γεμάτη ανατροπές.

Το μυθιστόρημα είναι α πρέπει να διαβαστεί για όποιον ενδιαφέρεται να εξερευνήσει τα θέματα του γάμου, της μοιχείας και των συνεπειών της απιστίας. Η γραφή του Γκρίσαμ είναι συναρπαστικό και οι χαρακτήρες του είναι πιστευτός . Δεν πρέπει να διαπράξεις μοιχεία είναι α καθηλωτικό και ισχυρός μυθιστόρημα που θα αφήσει τους αναγνώστες με πολλά να σκεφτούν.

Η Έβδομη Εντολή λέει:

Μην διαπράττεις μοιχεία. (Εξοδος 20:14)

Αυτή είναι μια από τις συντομότερες εντολές που φέρεται να δόθηκαν από τους Εβραίους και πιθανότατα έχει τη μορφή που είχε αρχικά όταν γράφτηκε για πρώτη φορά, σε αντίθεση με τις πολύ μεγαλύτερες εντολές που πιθανώς προστέθηκαν κατά τη διάρκεια των αιώνων. Είναι επίσης ένα από αυτά που θεωρούνται από τα πιο προφανή, πιο εύκολα κατανοητά και πιο λογικά να περιμένουμε από όλους να υπακούσουν. Αυτό, ωστόσο, δεν είναι απολύτως αληθές.

Το πρόβλημα, φυσικά, έγκειται στη σημασία της λέξης «μοιχεία*» Οι άνθρωποι σήμερα τείνουν να την ορίζουν ως οποιαδήποτε πράξη σεξουαλικής επαφής εκτός γάμου ή, ίσως λίγο πιο στενά, οποιαδήποτε πράξη σεξουαλικής επαφής μεταξύ ενός παντρεμένου ατόμου και κάποιου που δεν είναι σύζυγός τους. Αυτός είναι πιθανώς ο κατάλληλος ορισμός για μια σύγχρονη κοινωνία, αλλά δεν είναιδενπώς προσδιοριζόταν πάντα η λέξη.

Τι είναι η μοιχεία;

Οι αρχαίοι Εβραίοι, ειδικότερα, είχαν μια πολύ περιορισμένη κατανόηση της έννοιας, περιορίζοντάς την μόνο σε σεξουαλική επαφή μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας που είτε ήταν ήδη παντρεμένοι είτε τουλάχιστον αρραβωνιασμένοι. Η οικογενειακή κατάσταση του άνδρα ήταν άσχετη. Έτσι, ένας παντρεμένος άνδρας δεν ήταν ένοχος για «μοιχεία» επειδή έκανε σεξ με μια ανύπαντρη, ανύπαντρη γυναίκα.

Αυτός ο στενός ορισμός έχει νόημα αν θυμηθούμε ότι εκείνη την εποχή οι γυναίκες αντιμετωπίζονταν συχνά ως κάτι περισσότερο από περιουσία - κάτι ελαφρώς υψηλότερο από τους σκλάβους, αλλά όχι τόσο υψηλό όσο αυτό των ανδρών. Επειδή οι γυναίκες ήταν σαν ιδιοκτησία, η σεξουαλική επαφή με μια παντρεμένη ή αρραβωνιασμένη γυναίκα θεωρήθηκε ως κατάχρηση της περιουσίας κάποιου άλλου (με πιθανή συνέπεια τα παιδιά των οποίων η πραγματική καταγωγή ήταν αβέβαιη - ο κύριος λόγος για τη μεταχείριση των γυναικών με αυτόν τον τρόπο ήταν ο έλεγχος της αναπαραγωγικής τους ικανότητας και εξασφαλίζει την ταυτότητα του πατέρα των παιδιών της). Ένας παντρεμένος άνδρας που έκανε σεξ με μια ανύπαντρη γυναίκα δεν ήταν ένοχος για τέτοιο έγκλημα και επομένως δεν διέπραττε μοιχεία. Αν επίσης δεν ήταν παρθένα, τότε ο άντρας δεν ήταν ένοχος για κανένα απολύτως έγκλημα.

Αυτή η αποκλειστική εστίαση σε παντρεμένες ή αρραβωνιασμένες γυναίκες οδηγεί σε ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα. Επειδή δεν χαρακτηρίζονται όλες οι εξωσυζυγικές σεξουαλικές πράξεις ως μοιχεία, ακόμη και η σεξουαλική επαφή μεταξύ μελών του ίδιου φύλου δεν θα υπολογίζεται ως παραβίαση της Έβδομης Εντολής. Μπορεί να θεωρηθούν ως παραβιάσεις τουάλλανόμους, αλλά δεν θα ήταν παραβίαση του Δέκα εντολές — τουλάχιστον, όχι σύμφωνα με την κατανόηση των αρχαίων Εβραίων.

Η μοιχεία σήμερα

Οι σύγχρονοι Χριστιανοί ορίζουν τη μοιχεία πολύ ευρύτερα, και κατά συνέπεια, σχεδόν όλες οι εξωσυζυγικές σεξουαλικές πράξεις αντιμετωπίζονται ως παραβιάσεις της Έβδομης Εντολής. Το αν αυτό είναι δικαιολογημένο ή όχι είναι συζητήσιμο - τελικά, οι Χριστιανοί που υιοθετούν αυτή τη θέση δεν προσπαθούν συνήθως να εξηγήσουν πώς ή γιατί είναι δικαιολογημένο να επεκτείνουν τον ορισμό της μοιχείας πέρα ​​από τον τρόπο που χρησιμοποιήθηκε αρχικά όταν δημιουργήθηκε η εντολή. Αν περιμένουν από τους ανθρώπους να ακολουθήσουν έναν αρχαίο νόμο, γιατί να μην τον ορίσουν και να τον εφαρμόσουν όπως ήταν αρχικά; Εάν οι βασικοί όροι μπορούν να επαναπροσδιοριστούν τόσο πολύ, γιατί είναι αρκετά σημαντικό να ασχοληθούμε;

Ακόμη λιγότερο συζητήσιμες είναι οι προσπάθειες να διευρυνθεί η κατανόηση της «μοιχείας» πέρα ​​από τις ίδιες τις σεξουαλικές πράξεις. Πολλοί έχουν υποστηρίξει ότι η μοιχεία πρέπει να περιλαμβάνει λάγνες σκέψεις, λάγνα λόγια, πολυγαμία κ.λπ.

«Έχετε ακούσει ότι ειπώθηκε από τους παλιούς καιρούς: «Μη μοιχεύσετε· αλλά σας λέω, ότι όποιος κοιτάζει μια γυναίκα για να την ποθήσει, έχει ήδη μοιχεύσει μαζί της στην καρδιά του». Ματθαίος 5:27-28)

Είναι λογικό να υποστηρίζουμε ότι ορισμένες μη σεξουαλικές πράξεις μπορεί να είναι λανθασμένες και ακόμη πιο λογικό να υποστηρίζουμε ότι οι αμαρτωλές πράξεις ξεκινούν πάντα με ακάθαρτες σκέψεις, και επομένως για να σταματήσουμε τις αμαρτωλές πράξεις πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στις ακάθαρτες σκέψεις. Δεν είναι λογικό, ωστόσο, να ταυτίζουμε τις σκέψεις ή τα λόγια με την ίδια τη μοιχεία. Κάτι τέτοιο υπονομεύει τόσο την έννοια της μοιχείας όσο και τις προσπάθειες αντιμετώπισής της. Το να σκέφτεστε να κάνετε σεξ με ένα άτομο με το οποίο δεν θα έπρεπε να κάνετε σεξ μπορεί να μην είναι σοφό, αλλά δεν είναι σχεδόν το ίδιο πράγμα με την ίδια την πράξη - όπως και η σκέψη για φόνο δεν είναι το ίδιο με τον φόνο.

ΔΕΣ: Οι οικογενειακές ηθικές αξίες στην Αγία Γραφή

-------------------------------

*Βιβλικοί στίχοι για τη μοιχεία και την πορνεία

Η Βίβλος είναι γεμάτη από στίχους για τη μοιχεία και την πορνεία, που είναι δύο από τις πιο σοβαρές αμαρτίες στα μάτια του Θεού. Η μοιχεία ορίζεται ως η σεξουαλική επαφή μεταξύ ενός παντρεμένου και κάποιου άλλου εκτός της συζύγου του, ενώ η πορνεία ορίζεται ως η σεξουαλική επαφή μεταξύ δύο ατόμων που δεν είναι παντρεμένοι. Και τα δύο θεωρούνται σοβαρά αμαρτήματα στα μάτια του Θεού, και η Βίβλος έχει πολλά να πει γι' αυτά.

Μοιχεία

Η Βίβλος είναι ξεκάθαρη ότι η μοιχεία είναι αμαρτία. Στο βιβλίο της Εξόδου, ο Θεός λέει, «Μη μοιχεύσεις». (Έξοδος 20:14). Στο βιβλίο του Λευιτικού, ο Θεός λέει: «Αν κάποιος μοιχεύει με τη γυναίκα ενός άλλου άντρα —με τη γυναίκα του πλησίον του— και ο μοιχός και η μοιχίδα θα θανατωθούν». (Λευιτικό 20:10).

Πορνεία

Η Βίβλος έχει επίσης πολλά να πει για την πορνεία. Στο βιβλίο των Κορινθίων, ο Παύλος λέει: «Φύγε από τη σεξουαλική ανηθικότητα. Όλες οι άλλες αμαρτίες που διαπράττει ένα άτομο είναι έξω από το σώμα, αλλά όποιος αμαρτάνει σεξουαλικά, αμαρτάνει ενάντια στο σώμα του». (1 Κορινθίους 6:18). Στο βιβλίο των Γαλάτας, ο Παύλος λέει, «Οι πράξεις της σάρκας είναι προφανείς: σεξουαλική ανηθικότητα, ακαθαρσία και ασέβεια. ειδωλολατρία και μαγεία. μίσος, διχόνοια, ζήλια, κρίσεις οργής, εγωιστικές φιλοδοξίες, διχόνοιες, φατρίες και φθόνος. μέθη, όργια και άλλα παρόμοια». (Γαλάτες 5:19-21).

Η Βίβλος είναι ξεκάθαρη ότι τόσο η μοιχεία όσο και η πορνεία είναι σοβαρές αμαρτίες στα μάτια του Θεού. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ο Θεός είναι ένας στοργικός και συγχωρητικός Θεός και ότι είναι πρόθυμος να μας συγχωρήσει εάν μετανοήσουμε για τις αμαρτίες μας. Πρέπει να αγωνιζόμαστε να ζούμε μια ζωή που είναι ευάρεστη στον Θεό και να αποφεύγουμε αυτές τις αμαρτίες.

Αυτή η συλλογή Γραφών παρέχεται ως βοήθημα για όσους επιθυμούν να μελετήσουν τι λέει η Αγία Γραφή για τη μοιχεία και την πορνεία.

Τι είναι η μοιχεία και η πορνεία;

Η μοιχεία είναι η πράξη της σεξουαλικής επαφής μεταξύ ενός παντρεμένου άνδρα και κάποιου άλλου εκτός της συζύγου του ή η σεξουαλική επαφή μεταξύ μιας παντρεμένης γυναίκας και κάποιου άλλου εκτός του συζύγου της. Η μοιχεία παραβιάζει τον δεσμό του γαμήλια ένωση. Η πορνεία είναι ένας γενικότερος όρος που συνήθως αναφέρεται σε οποιοδήποτε είδος σεξουαλικής κακής συμπεριφοράς ή σεξουαλικής ακαθαρσίας εκτός των ορίων του γάμου. Συχνά χρησιμοποιείται συμβολικά στη Γραφή για να σημαίνει ότι ακολουθεί κανείς τα είδωλα ή την εγκατάλειψη του Θεού.

Βιβλικοί στίχοι για τη μοιχεία και την πορνεία

Εξοδος πλήθους 20:14
«Δεν πρέπει να διαπράττεις μοιχεία». (NLT)

Λευιτικόν 18:20
«Μην μολύνεις τον εαυτό σου κάνοντας σεξουαλική επαφή με τη γυναίκα του γείτονά σου». (NLT)

Δευτερονόμιο 5:18
«Δεν πρέπει να διαπράττεις μοιχεία». (NLT)

Δευτερονόμιο 22:22-24
«Αν ανακαλυφθεί ότι ένας άντρας διαπράττει μοιχεία, τόσο αυτός όσο και η γυναίκα πρέπει να πεθάνουν. Με αυτόν τον τρόπο, θα καθαρίσετε το Ισραήλ από τέτοιο κακό. Ας υποθέσουμε ότι ένας άντρας συναντά μια νεαρή γυναίκα, μια παρθένα που είναι αρραβωνιασμένη, και έχει σεξουαλική επαφή μαζί της. Εάν αυτό συμβεί μέσα σε μια πόλη, πρέπει να τους πάρετε και τους δύο στις πύλες αυτής της πόλης και να τους λιθοβολήσετε μέχρι θανάτου. Η γυναίκα είναι ένοχη γιατί δεν ούρλιαξε για βοήθεια. Ο άντρας πρέπει να πεθάνει επειδή παραβίασε τη γυναίκα ενός άλλου άντρα. Με αυτόν τον τρόπο, θα εξαλείψετε αυτό το κακό από ανάμεσά σας ». (NLT)

Ησάιας 23:17
Και θα συμβεί μετά το τέλος των εβδομήντα ετών, ότι ο Κύριος θα επισκεφθεί την Τύρο, και θα στραφεί στο μισθό της, και θα διαπράξει πορνεία με όλα τα βασίλεια του κόσμου επάνω στο πρόσωπο της γης. (KJV)

Ιερεμίας 3:8
Και είδα, πότε για όλες τις αιτίες που οπισθοδρόμησα Ο Ισραήλ διέπραξε μοιχεία, την είχα αφήσει μακριά και της έδωσα διαζύγιο. Ωστόσο, η δόλια αδελφή της Ιούδας δεν φοβήθηκε, αλλά πήγε και έπαιξε την πόρνη επίσης. (KJV)

Ιεζεκιήλ 16:26
Πόρνευσες και με τους Αιγύπτιους, τους γείτονές σου, μεγάλους από σάρκα. και αύξησε τις πόρνες σου, για να με εξοργίσεις. (NKJV)

Ματθαίος 5:27–28
«Ακούσατε την εντολή που λέει: «Μη μοιχεύσεις». Αλλά λέω, όποιος ακόμη και κοιτάζει μια γυναίκα με πόθο, έχει ήδη μοιχεύσει μαζί της στην καρδιά του ». (NLT)

Ματθαίος 15:19
Διότι από την καρδιά βγαίνουν πονηροί λογισμοί, φόνοι, μοιχεύσεις, πορνείες, κλοπές, ψευδομαρτυρίες, βλασφημίες… (KJV)

Ματθαίος 19:9
Και σας λέω, όποιος αποχωριστεί τη γυναίκα του, εκτός αν είναι για πορνεία, και παντρευτεί άλλη, μοιχεύει· και όποιος παντρευτεί την αποχωρισμένη, μοιχεύει. (KJV)

Ματθαίος 5:31–32
«Έχετε ακούσει το νόμο που λέει: «Ένας άνθρωπος μπορεί διαζύγιο η γυναίκα του δίνοντάς της απλώς γραπτή ειδοποίηση διαζυγίου». Αλλά λέω ότι ένας άντρας που χωρίζει τη γυναίκα του, εκτός αν έχει απιστήσει, την κάνει να διαπράξει μοιχεία. Και όποιος παντρεύεται διαζευγμένη γυναίκα επίσης μοιχεύει ». (NLT)

1 Κορινθίους 5:1
Αναφέρεται κοινώς ότι υπάρχει πορνεία ανάμεσά σας, και τέτοια πορνεία που δεν λέγεται μεταξύ των Εθνών, ώστε να έχει κανείς τη γυναίκα του πατέρα του. (KJV)

1 Κορινθίους 6:9–10
Δεν ξέρετε ότι οι άδικοι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού; Μην ξεγελιέστε: ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε θηλυκοί, ούτε κακοποιοί του εαυτού τους με τους ανθρώπους, ούτε κλέφτες, ούτε φιλάργυροι, ούτε μέθυσοι, ούτε λοιδορροί, ούτε εκβιαστές, δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. (KJV)

1 Κορινθίους 7:2
Αλλά λόγω του πειρασμός στη σεξουαλική ανηθικότητα, κάθε άντρας πρέπει να έχει τη δική του γυναίκα και κάθε γυναίκα τον άντρα της. (ESV)

2 Κορινθίους 12:21
Και μήπως, όταν επιστρέψω, ο Θεός μου θα με ταπεινώσει ανάμεσά σας, και θα κλάψω πολλούς που έχουν ήδη αμαρτήσει, και δεν έχουν μετανοήσει για την ακαθαρσία και την πορνεία και την ασέβεια που διέπραξαν. (KJV)

Γαλάτες 5:19
Τώρα τα έργα της σάρκας είναι φανερά, που είναι αυτά. Μοιχεία, πορνεία, ακαθαρσία, ασέβεια ... (KJV)

Εφεσίους 5:3–5
Αλλά η πορνεία, και κάθε ακαθαρσία, ή πλεονεξία, ας μην ονομαστεί μια φορά ανάμεσά σας, όπως γίνεται με τους αγίους. Ούτε ακαθαρσίες, ούτε ανόητα λόγια, ούτε αστεία, που δεν είναι βολικά, αλλά μάλλον ευχαριστίες. Διότι αυτό ξέρετε, ότι κανένας πόρνης, ούτε ακάθαρτος, ούτε φιλάνθρωπος, που είναι ειδωλολάτρης, δεν έχει κληρονομιά στη βασιλεία του Χριστού και του Θεού. (KJV)

Κολοσσαείς 3:5
Σκοτώστε, λοιπόν, τα μέλη σας που είναι στη γη: την πορνεία, την ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία και την πλεονεξία, που είναι ειδωλολατρία. (NKJV)

Α΄ Θεσσαλονικείς 4:3–4
Διότι αυτό είναι το θέλημα του Θεού, ακόμη και ο αγιασμός σας, να απέχετε από την πορνεία: Να ξέρει ο καθένας από εσάς πώς να κατέχει το σκεύος του σε αγιασμό και τιμή... (KJV)

Εβραίους 13:4
Δώστε τιμή στο γάμο και μείνετε πιστοί ο ένας στον άλλον στο γάμο. Ο Θεός σίγουρα θα κρίνει τους ανήθικους και αυτούς που διαπράττουν μοιχεία. (NLT)

Ιούδας 7
Ακόμη και ως Σόδομα και Γόμορρα, και οι πόλεις γύρω τους, με παρόμοιο τρόπο παραδίδονται στην πορνεία και κυνηγούν την παράξενη σάρκα, παρουσιάζονται για παράδειγμα, υποφέροντας την εκδίκηση της αιώνιας φωτιάς. (KJV)

Αποκάλυψη 17:2
Με τους οποίους οι βασιλιάδες της γης έχουν πορνεύσει, και οι κάτοικοι της γης έχουν μεθύσει από το κρασί της πορνείας της. (KJV)

Όσο για τον Έρωτα αλλά -και στο σεξ- μεταξύ των ανθρώπων ο χριστιανισμός τον θεωρεί ως θανάσιμη αμαρτία, ανωμαλία και διαστροφή, ενώ ο Έρωτας προς τον Θεό είναι ένα προνόμιο που δίδετε σε ορισμένους μόνο εκλεκτούς του με συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις. Επίσης υπάρχει η αντιερωτική, αηδιαστική, ανώμαλη, αποστροφή του χριστιανισμού για το σώμα που θεωρείται αμαρτωλό και ακάθαρτο από την γέννησή του ως τον θάνατό του.

 
Ο χριστιανισμός δεν έπαψε ποτέ να θεωρεί τον σαρκικό έρωτα ακόμα και την οικογενειακή ζωή ανάρμοστη για τον πραγματικό χριστιανό. Με πολύ μεγάλο δισταγμό κάνει την υποχώρηση -κατ’ οικονομίαν (= με την ανοχή του θεού)- στην αναγκαιότητα για να διαιωνιστεί το ανθρώπινο γένος (ποίμνιο) των πιστών της.

Η εντολή της μοιχείας είναι η ποιο χείριστη απαίτηση της θρησκείας προς τον άνθρωπο, την ζωή του, την ευτυχία του, τα πάθη του και τα ένστικτά του, αντιφυσική, αντιεξελικτική, αντιερωτική, αντισυναισθηματική και απάνθρωπη.

 
Ο Σωκράτης δηλώνει ότι ο έρως είναι: "ο τόκος εν τω καλώ"!

«Ιερές» αντιφάσεις και ασυναρτησίες ΜΕΡΟΣ ΜB' (427 - 440)

Αντιφάσεις της Βίβλου

(Έχω σταχυολογήσει 560 αντιφάσεις από ένα σύνολο περίπου 35000 αντιφάσεις και ασυναρτησίες που θα σας τις παρουσιάσω σε συνέχειες)

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΡΟΣ MA'

Όλες οι αντιφάσεις στη Βίβλο Ανά βιβλίο:

Ματθαίος

427. Υπάρχει ασυγχώρητη αμαρτία;

Ναι.

Σύμφωνα με τον Ιησού, μπορείτε να συγχωρεθείτε κάθε είδους αμαρτία και βλασφημία, εκτός από μία: τη βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος.

Διά τούτο σας λέγω, Πάσα αμαρτία και βλασφημία θέλει συγχωρηθή εις τους ανθρώπους, η δε βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος δεν θέλει συγχωρηθή εις τους ανθρώπους. Και πας όστις λαλήση λόγον κατά του Υιού του ανθρώπου, θέλει συγχωρηθή εις αυτόν· όστις δε λαλήση κατά του Πνεύματος του Αγίου, δεν θέλει συγχωρηθή εις αυτόν ουδέ εν τω αιώνω τούτω ούτε εν τω μέλλοντι. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 12:31-32

Όποιος, όμως, βλασφημήσει κατά του Αγίου Πνεύματος δεν έχει ποτέ συγχώρηση, αλλά κινδυνεύει με αιώνια καταδίκη. Μάρκος 3:29

Εις δε τον βλασφημούντα κατά του Αγίου Πνεύματος δεν θέλει συγχωρηθή. Κατά Λουκάν 12:10

Εκείνοι που αρνούνται τον Ιησού θα απορριφθούν από τον Ιησού. (Πράγμα που σημαίνει ότι ο Ιησούς δεν θα τους συγχωρήσει ποτέ που τον αρνήθηκαν.)


Όστις με αρνηθή έμπροσθεν των ανθρώπων, και εγώ θέλω αρνηθεί εμπροσθεν του Πατρός μου του εν ουρανοίς. Ματθαίος 10:33

Όχι.

Σύμφωνα με αυτά τα εδάφια, οι πιστοί μπορούν να συγχωρεθούν τα πάντα.

Διαμέσου του ονόματός του καθένας που πιστεύει σ' αυτόν θα λάβει άφεση αμαρτιών. Πράξεις 10:43

Και από αυτόν δικαιώνονται όλοι όσοι πιστεύουν από όλα. Πράξεις 13:39

Και εσείς, όντας νεκροί στις αμαρτίες σας και στην ακροβυστία της σάρκας σας, ζωοποιούσε μαζί του, αφού σας συγχώρησε όλα τα παραπτώματα. Κολοσσαείς 2:13

Ο μεγάλος Θεός και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός. Ο οποίος έδωσε τον εαυτό του για χάρη μας, για να μας λυτρώσει από κάθε ανομία. Τίτον 2:13-14

Αν ομολογούμε τις αμαρτίες μας, είναι πιστός και δίκαιος για να μας συγχωρήσει τις αμαρτίες μας και να μας καθαρίσει από κάθε αδικία. 1 Ιωάννη 1:9

428. Αναγνώρισε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής τον Ιησού ως Υιό του Θεού;

Ναι, τον αναγνώρισε αμέσως.

Την επαύριον ο Ιωάννης βλέπει τον Ιησούν ερχόμενον προς αυτόν και λέγει· Ιδού ο Αμνός του Θεού, όστις αίρει την αμαρτίαν του κόσμου.

... Και είδον, και έδωσα μαρτυρία ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού. ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 1:29-34

Όχι, ακόμα δεν ήταν σίγουρος πότε ήταν στη φυλακή.

Ο δε Ιωάννης, ακούσας εν τη φυλακή τα έργα του Χριστού, απέστειλεν δύο των μαθητών αυτού, Και του είπε: Εσύ είσαι αυτός που θα έρθει, ή εμείς περιμένουμε άλλον; ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 11:2-3

Ο Ιωάννης, προσκαλών αυτόν δύο μαθητών αυτού, τους έστειλε στον Ιησού, λέγοντας: Εσύ είσαι αυτός που πρόκειται να έρθει; ή κοιτάξτε εμείς για άλλον; Κατά Ιωάννην 7:19

429. Ήταν ο Ιωάννης ο Βαπτιστής ο Ηλίας;

Ναι.

Ο Ιησούς είπε στον Ιωάννη ότι ο Βαπτιστής ήταν ο Ηλίας.

Ο Ιησούς άρχισε να λέει στα πλήθη σχετικά με τον Ιωάννη [τον Βαπτιστή]... Αυτός είναι για τον οποίο είναι γραμμένο: Ιδού, στέλνω τον αγγελιοφόρο μου μπροστά από το πρόσωπό σου, ο οποίος θα προετοιμάσει τον δρόμο σου μπροστά σου... Αυτός είναι ο Ηλίας, που επρόκειτο να έρθει. Ματθαίος 11:7-14

Όταν οι αγγελιαφόροι του Ιωάννη αναχώρησαν, άρχισε να μιλά στον λαό σχετικά με τον Ιωάννη... Ούτος είναι εκείνος, περί του οποίου είναι γεγραμμένον· Ιδού, εγώ αποστελλώ τον μηνυτήν μου έμπροσθέν σου, όστις θέλει ετοιμάσει τον δρόμον σου έμπροσθέν σου. ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 7:24-27

Εγώ όμως σας λέω ότι ο Ηλίας έχει ήδη έρθει... Τότε κατάλαβαν οι μαθητές ότι τους μίλησε για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 17:12-13

Όχι.

Ο Ιωάννης αυτός ο Βαπτιστής είπε ότι δεν ήταν ο Ηλίας.

Αυτή είναι η αφήγηση του Ιωάννη, όταν οι Ιουδαίοι έστειλαν ιερείς και Λευίτες από την Ιερουσαλήμ για να τον ρωτήσουν: Ποιος είσαι; ... Και τον ρώτησαν: Τι λοιπόν; Εσύ είσαι ο Ηλίας; Και λέει: Δεν είμαι. Κατά Ιωάννη 1:19-21

430. Ποιος είναι υπέρ ή κατά του Ιησού;

Όσοι δεν είναι μαζί του είναι εναντίον του.

Όποιος δεν είναι μαζί μου είναι εναντίον μου. Ματθαίος 12:30, Λουκάς 11:23

Όσοι δεν είναι εναντίον του Ιησού είναι υπέρ του.

Επειδή, όποιος δεν είναι εναντίον μας, είναι με το μέρος μας. Μάρκος 9:40

Γιατί αυτός που δεν είναι εναντίον μας είναι με το μέρος μας. Κατά Λουκάν 9:50

431. Έκανε ο Ιησούς πολλά σημεία και τέρατα;

Ναι, ο Ιησούς έκανε πολλά σημεία και τέρατα.

Ο Ιησούς έκανε πολλά σημεία, θαύματα και θαύματα όπου κι αν πήγαινε. Ήταν διάσημος για αυτά. 

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΔΙΔΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΙΗΣΟΥ ΕΝΤΟΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΚΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΩΝ

#	ΘΑΥΜΑΤΑ	ΜΑΤΘ.	ΜΑΡΚ.	ΛΟΥΚ.	ΙΩΑΝ.
1	Ένας λεπρός	8: 1-4	1: 40-45	5: 12-16	ΟΧΙ
2	Το θαύμα εν Κανά	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	2: 1-12
3	Ο δούλος του εκατοντάρχου	8: 5-13	ΟΧΙ	7: 1-10	ΟΧΙ
4	Ο υιός του Βασιλικού	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	4: 43-54
5	Η πενθερά του Πέτρου	8: 14-17	1: 29-39	4: 38-44	ΟΧΙ
6	Οι δύο δαιμονιζόμενοι των Γεργεσηνών	8: 28-34	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ
7	Ο ένας δαιμονιζόμενος των Γεργεσηνών ή Γερασηνών ή Γαδαρηνών (αναλόγως την έκδοση που κρατάτε)	ΟΧΙ	5: 1-20	8: 26-39	ΟΧΙ
8	Ο παραλυτικός	9: 2-8	2: 1-12	5: 18-25	ΟΧΙ
9	Ο παράλυτος στην κολυμβήθρα της Βηθεσδά	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	5: 1-18
10	Η αιμορροούσα	9: 20-22	9: 21-43	8: 43-48	ΟΧΙ
11	Οι δύο τυφλοί	9: 27-31	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ
12	Ο εκ γενετής τυφλός	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	9: 1-41
13	Ο κωφός δαιμονιζόμενος	9: 32-34	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ
14	Ο δαιμονιζόμενος της Καπερναούμ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	4: 31-37	ΟΧΙ
15	Ο άνθρωπος με το ξηρό χέρι	12: 9-14	3: 1-6	6: 6-11	ΟΧΙ
16	Ένας κωφός δαιμονιζόμενος	ΟΧΙ	ΟΧΙ	11: 14-16	ΟΧΙ
17	Η κόρη της Χαναναίας	15: 21-28	7: 24-30	ΟΧΙ	ΟΧΙ
18	Ο σεληνιαζόμενος νέος	17: 14-21	9: 14-29	9: 37-42	ΟΧΙ
19	Οι δύο τυφλοί της Ιεριχούς	20: 29-34	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ
20	Ο ένας τυφλός της Ιεριχούς	ΟΧΙ	ΟΧΙ	18: 35-43	ΟΧΙ
21	Ο τυφλός Βαρ Τιμαίος της Ιεριχούς	ΟΧΙ	10: 46-52	ΟΧΙ	ΟΧΙ
22	Ο κωφός Μογίλαλος	ΟΧΙ	7: 31-37	ΟΧΙ	ΟΧΙ
23	Ο δαιμονιζόμενος της Συναγωγής	ΟΧΙ	1: 21-28	4: 31-37	ΟΧΙ
24	Ο τυφλός Της Βηθσαϊδά (με δύο προσπάθειες)	ΟΧΙ	8: 22-26	ΟΧΙ	ΟΧΙ
25	Η ανάσταση του υιού της χήρας της Ναΐν	ΟΧΙ	ΟΧΙ	11: 1-44	ΟΧΙ
26	Η κυφή	ΟΧΙ	ΟΧΙ	13: 10-17	ΟΧΙ
27	Ο υδρωπικός	ΟΧΙ	ΟΧΙ	14: 1-6	ΟΧΙ
28	Οι δέκα λεπροί	ΟΧΙ	ΟΧΙ	17: 11-19	ΟΧΙ
29	Η γαλήνευση της τρικυμίας	8: 23-27	4: 35-41	8: 22-25	ΟΧΙ
30	Ο Ιησούς βαδίζει επί των υδάτων	14: 22-33	6: 45-56	ΟΧΙ	6: 15-21
31	Ο χορτασμός 5.000 ανθρώπων	14: 13-21	6: 30-44	9: 10-17	6: 1-14
32	Ο χορτασμός 4.000 ανθρώπων	15: 32-39	8: 1-10	ΟΧΙ	ΟΧΙ
33	Το νόμισμα σε στόμα ιχθύος	17: 24-27	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ
34	Θαυμαστή αλιεία	ΟΧΙ	ΟΧΙ	5: 1-11	ΟΧΙ
35	Άλλη μια θαυμαστή αλιεία	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	21: 1-12
36	Η άκαρπη συκιά	21: 18-22	5: 12-14	ΟΧΙ	ΟΧΙ
37	Η ανάσταση της θυγατρός τού Ιαείρου	9: 18-26	5: 21-43	8: 40-56	ΟΧΙ
38	Αποκαλύψεις στην Σαμαρείτιδα	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	4: 1-38
39	Η ανάσταση του Λαζάρου	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	11: 1-47
40	Το αυτί του δούλου (Μάλχου) του Αρχιερέως	ΟΧΙ	ΟΧΙ	22: 47-53	ΟΧΙ

Και βγήκαν έξω, και κήρυξαν παντού, ο Κύριος δουλεύοντας μαζί τους και επιβεβαιώνοντας τη λέξη με σημάδια ακόλουθος. Μάρκος 16:20

Ούτοι ήλθον προς τον Ιησούν νυκτός και είπον προς αυτόν· Ραββί, ημείς να ξέρεις ότι είσαι δάσκαλος που προέρχεται από τον Θεό: γιατί κανένας δεν μπορεί να τα κάνει αυτά θαύματα που κάνεις, αν ο Θεός δεν είναι μαζί του. Ιωάννης 3:2

Αλλά αν και είχε κάνει τόσα θαύματα πριν από αυτούς, ωστόσο δεν πίστευαν σε αυτόν. Κατά Ιωάννην 12:37

Και πολλά άλλα σημεία αληθινά έκανε ο Ιησούς παρουσία του τους μαθητές του, που δεν είναι γραμμένοι σε αυτό το βιβλίο. Κατά Ιωάννην 20:30

Άνδρες Ισραηλίτες, ακούστε αυτά τα λόγια· Ιησούς από τη Ναζαρέτ, ένας άνθρωπος επιδοκιμασμένος από τον Θεό ανάμεσά σας με θαύματα και τέρατα και σημεία, που έκανε ο Θεός μέσω αυτού ανάμεσά σας, όπως και εσείς οι ίδιοι ξέρω. Πράξεις 2:22

Όχι, ο Ιησούς αρνήθηκε να εκτελέσει οποιοδήποτε σημείο.

Και στέναξε βαθιά μέσα στο πνεύμα του, και λέει: Γιατί το κάνει αυτό γενιά αναζητά ένα σημάδι; Αληθώς σας λέγω, Δεν θέλει Σημείο να δοθεί σε αυτή τη γενεά. Μάρκος 8:12

Αυτή είναι μια πονηρή γενιά: αναζητούν ένα σημείο. και θα Κανένα σημείο δεν πρέπει να δοθεί, αλλά το σημείο του προφήτη Ιωνά. Λουκάς 11:29

Εκτός από το σημείο του Ιωνά.

Γενεά πονηρή και μοιχαλίδα ζητάει σημείον· και Δεν θα του δοθεί κανένα σημείο, αλλά το σημείο του προφήτη Ιωνά. Ματθαίος 12:39, 16:4

432. Είχε ο Ιησούς μυστικές διδασκαλίες;

Ναι

Ο Ιησούς είπε στους μαθητές του ότι μιλούσε με παραβολές για να μην καταλάβει κανείς άλλος τι έλεγε. (Η διδασκαλία του ήταν ένα μυστικό που μοιραζόταν μόνο με τους μαθητές του.)

Και οι μαθητές Ήρθε και του είπε: Γιατί τους μιλάς με παραβολές; Εκείνος απάντησε και είπε Σε αυτούς, επειδή σας δόθηκε να γνωρίσετε τα μυστήρια της βασιλείας του ουρανού, αλλά σε αυτούς δεν δίνεται. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 13:10-11

Όταν ήταν μόνος, οι γύρω του μαζί με τους δώδεκα τον ρώτησαν την παραβολή. και είπε προς αυτούς· Εις εσάς εδόθη να γνωρίσετε το μυστήριον της βασιλείας του Θεού, εις δε τους έξω, Όλα αυτά γίνονται με παραβολές. Μάρκος 4:10-11

Οι μαθητές του τον ρώτησαν, λέγοντας: Ποια μπορεί να είναι αυτή η παραβολή; Και είπεν· Εδόθη εις εσάς να γνωρίσετε τα μυστήρια της βασιλείας του Θεού· αλλά σε άλλους με παραβολές. ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 8:9-10

Διέταξε επίσης τους μαθητές του να μην πουν σε κανέναν ποιος είναι.

Τότε παρήγγειλε στους μαθητές του να μη πουν σε κανέναν ότι αυτός είναι ο Ιησούς Χριστός. Ματθαίος 16:20

Και τους πρόσταξε να μην πουν σε κανέναν γι' αυτόν. Μάρκος 8:30

Και τους πρόσταξε αυστηρά, και τους πρόσταξε να μην πουν σε κανέναν αυτό το πράγμα. Λουκάς 9:21

Είπε στον Πέτρο, τον Ιωάννη και τον Ιάκωβο να μην πουν σε κανέναν για τη μεταμόρφωση.

Και ενώ κατέβαιναν από το βουνό, ο Ιησούς τους πρόσταξε, λέγοντας: Μη πείτε το όραμα σε κανέναν, μέχρις ότου ο Υιός του ανθρώπου αναστηθεί από τους νεκρούς. Ματθαίος 17:9, Μάρκος 9:9

Όχι

Ο Ιησούς είπε στον αρχιερέα ότι μιλούσε ανοιχτά σε όλους για τα πάντα. Είπε στο δικό του μαθητές τα ίδια πράγματα που είπε σε όλους τους άλλους.

Ο αρχιερέας τότε ρώτησε τον Ιησού για τους μαθητές του και για τη διδασκαλία του. Ο Ιησούς του απάντησε: Μίλησα ανοιχτά στον κόσμο. Δίδαξα ποτέ στη συναγωγή και στο ναός, όπου καταφεύγουν πάντα οι Εβραίοι. και στα κρυφά δεν είπα τίποτα. ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 18:19-20

433. Ο Ιησούς μιλούσε πάντα με παραβολές;

Ναι

Και με πολλές τέτοιες παραβολές τους μίλησε τον λόγο, καθώς μπορούσαν να τον ακούσουν. Αλλά χωρίς παραβολής δεν τους μίλησε, και όταν έμειναν μόνοι, εξήγησε τα πάντα στους μαθητές του. Μάρκος 4:33-34

Ο Ιησούς μίλησε στα πλήθη με παραβολές. Ποτέ δεν τους μίλησε χωρίς να χρησιμοποιήσει παραβολές. Ματθαίος 13:34

Όχι

Ο Ιησούς δεν μίλησε ποτέ με παραβολές - τουλάχιστον όχι στο ευαγγέλιο του Ιωάννη.

Ο Ιησούς κάνει μακροσκελείς ομιλίες στο ευαγγέλιο του Ιωάννη, αλλά δεν λέει ούτε μια παραβολή.

434. Πότε απορρίφθηκε ο Ιησούς από τους ανθρώπους στη γενέτειρά του, τη Ναζαρέτ;

Στην αρχή της διακονίας του
(Αμέσως μετά τον πειρασμό από τον διάβολο)

Και όταν ο διάβολος τελείωσε όλους τους πειρασμούς, έφυγε από κοντά του για ένα διάστημα...

Και ο Ιησούς επέστρεψε με τη δύναμη του Πνεύματος στη Γαλιλαία...

Και ήρθε στη Ναζαρέτ, όπου είχε ανατραφεί...

Και πάντες εν τη συναγωγή, ακούοντες ταύτα, επλήσθησαν οργής,

Και αφού σηκώθηκαν, τον έδιωξαν έξω από την πόλη, και τον οδήγησαν στο μέτωπο τού βουνού, επάνω στο οποίο ήταν χτισμένη η πόλη τους, για να τον ρίξουν με το κεφάλι.

Εκείνος όμως περνώντας ανάμεσά τους πήρε το δρόμο του. ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 4:13-30

Πολύ αργότερα
(Μετά την Επί του Όρους Ομιλία, κλήση μαθητών, διάφορες θεραπείες κ.λπ.)

Και όταν ο Ιησούς τελείωσε αυτές τις παραβολές, αναχώρησε από εκεί.

Και όταν ήρθε στη χώρα του... Προσβλήθηκαν από αυτόν...

Και δεν έκανε εκεί πολλά θαύματα εξαιτίας της απιστίας τους. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 13:53-58

Και εξελθών εκείθεν ήλθεν εις την πατρίδα αυτού. ...

Και προσβλήθηκαν από αυτόν. ...

Και δεν μπορούσε εκεί να κάνει κανένα μεγάλο έργο (Μάρκος 6:1-5)

435. Νόμιζε ο Ηρώδης ότι ο Ιησούς ήταν ο Ιωάννης ο Βαπτιστής;

Ναι

Ο Ηρώδης νόμιζε ότι ο Ιησούς ήταν ο Ιωάννης ο Βαπτιστής μετενσαρκωμένος.

Εν τω καιρώ εκείνω ήκουσεν ο τετράρχης Ηρώδης την φήμην του Ιησού και είπε προς τους δούλους αυτού· Ούτος είναι Ιωάννης ο Βαπτιστής· Αναστήθηκε από τους νεκρούς. και γι' αυτό δυναμαισίες φανερώνονται σ' αυτόν. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 14:1-2

Ακούσας δε ο Ηρώδης, είπεν· Ο Ιωάννης, τον οποίον εγώ απεκεφάλισα, αυτός ανέστη εκ νεκρών. Μάρκος 6:16

Όχι

Οι άνθρωποι έλεγαν ότι ο Ιησούς ήταν ο Ιωάννης ο Βαπτιστής που είχε αναστηθεί από τους νεκρούς, ή ο Ηλίας (Ηλίας), ή ένας από τους άλλους προφήτες. Αλλά ο Ηρώδης δεν πίστευε ότι ο Ιησούς ήταν ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, λέγοντας: «Τον Ιωάννη τον αποκεφάλισα, αλλά ποιος είναι αυτός;»

Ήκουσεν δε ο τετράρχης Ηρώδης πάντα όσα έγεινεν υπ' αυτού [Ιησούς], και εαπορείτο διότι ελέγη υπό μερικών ότι ο Ιωάννης ανέστη εκ νεκρών· Και από μερικούς, ότι ο Ηλίας είχε εμφανιστεί. και για άλλους, ότι ένας από τους παλιούς προφήτες αναστήθηκε. Και είπεν ο Ηρώδης· Ιωάννην απεκεφάλισα· τις δε είναι ούτος, περι του οποίου ακούω τοιαύτα; Και επιθυμούσε να τον δει. Λουκάς 9:9

436. Επιδοκιμάζει ο Θεός τη θανατική ποινή;

Ναι

Οι Εβραϊκές Γραφές απαιτούν τη θανατική ποινή:

Για φόνο

Όποιος χύσει αίμα ανθρώπου, από άνθρωπο θα χυθεί το αίμα του. Γένεση 9:6

Όποιος σκοτώσει κάποιον, ο φονιάς θα θανατωθεί. Αριθμοί 35.30

Για ανυπάκουα παιδιά

Όστις πατάξη τον πατέρα αυτού ή την μητέρα αυτού, θέλει οπωσδήποτε θανατωθή. Έξοδος 21:15

Όποιος καταραστεί τον πατέρα του ή τη μητέρα του, θα θανατωθεί οπωσδήποτε. Έξοδος 21:17

Γιατί καθένας που καταριέται τον πατέρα του ή τη μητέρα του θα τεθεί οπωσδήποτε. Σε θάνατο: καταράστηκε τον πατέρα του ή τη μητέρα του. το αιμα αυτου θελει εισθαι επ' αυτον. Λευιτικό 20:9

Για μάγισσες

Δεν θα αφήσεις μια μάγισσα να ζήσει. Έξοδος 22:18

Για την θηριωδία (τόσο το ανθρώπινο όσο και το θηρίο)

Όποιος πλαγιάσει με κτήνος θα θανατωθεί οπωσδήποτε. Έξοδος 22:19

Και εάν τις κοιμηθή μετά κτήνους, θέλει εξαπανταχού θανατωθή· θα σκοτώσει το θηρίο. Λευιτικό 20:15

Και αν μια γυναίκα πλησιάσει σε κάποιο κτήνος, και ξαπλώσει σ' αυτό, θα θανατωσον την γυναικα και το θηριον· εξαπαντος θελουσι θανατωθη· το αιμα αυτων θελει εισθαι επ' αυτους. Λευιτικό 20:16

Για τη λατρεία ενός άλλου θεού

Αυτός που θυσιάζει σε οποιονδήποτε θεό εκτός από τον Κύριο μόνο, αυτός θα είναι καταστράφηκε ολοσχερώς. Έξοδος 22:20

Για την παραβίαση του Σαββάτου

Θα τηρείτε λοιπόν το σάββατο. επειδή, είναι άγιο σε σας: ο καθένας όστις μολύνει αυτήν, θέλει εξαπανταχού θανατωθή. Έξοδ.31:14

Έξι μέρες μπορεί να γίνει δουλειά. αλλά στο έβδομο είναι το Σάββατο της ανάπαυσης, άγιο προς τον Κύριον· πας όστις κάμη εργασία εν τη ημέρα του σαββάτου, θέλει εξαπανταχού θανατωθή. Έξοδος 31: 15

Έξι ημέρες θα εργάζονται στο κρεβάτι, αλλά την έβδομη ημέρα θα υπάρχει σε σας ένα ημέρα αγία, σάββατο ανάπαυσης στον Κύριο· όποιος κάνει εργασία σ' αυτήν θα θανατωθεί. Έξοδος 35:2

Για μοιχεία

Και ο άνθρωπος που μοιχεύει με τη γυναίκα του άλλου, αυτός που διαπράττει μοιχεία με τη γυναίκα του πλησίον του, ο μοιχός και η μοιχαλίδα θα θανατωθούν οπωσδήποτε. Λευιτικό 20:10

Για αιμομιξία

Και ο άντρας που κοιμάται με τη γυναίκα τού πατέρα του ξεσκέπασε τη γυναίκα τού πατέρα του γυμνότητα: και οι δύο θα θανατωθούν οπωσδήποτε. το αιμα αυτων θελει εισθαι επ' αυτους. Λευιτικό 20:11

Και αν κάποιος κοιμηθεί με τη νύφη του, σίγουρα θα κοιμηθούν και οι δύο να θανατωθούν: προκάλεσαν σύγχυση· το αιμα αυτων θελει εισθαι επ' αυτους. Λευιτικό 20:12

Και αν κάποιος πάρει γυναίκα και τη μητέρα της, είναι κακία: θα είναι Κάηκε στη φωτιά, και αυτός και αυτοί. για να μην υπάρχει κακία ανάμεσά σας. Λευιτικό 20:14

Για την ομοφυλοφιλία

Αν και ένας άντρας πλαγιάζει με ανθρώπους, όπως πλαγιάζει με μια γυναίκα, και οι δύο έχουν διαπράξει βδέλυγμα: θα θανατωθούν οπωσδήποτε· το αιμα αυτων θελει εισθαι επ' αυτους. Λευιτικό 20:13

Για βλασφημία

Όποιος βλασφημήσει το όνομα του Κυρίου, θα θανατωθεί οπωσδήποτε, και όλοι η συναγωγη εξαπαντος θελει λιθοβολησει αυτον. Λευιτικό 24:16

Για κλοπή σκλάβων

Αυτός που κλέβει έναν άνθρωπο, και τον πουλάει, ή αν βρεθεί στο δικό του χέρι, θα θανατωθεί οπωσδήποτε. Έξοδος 21: 16

Επειδή δεν ήμουν παρθένα τη νύχτα του γάμου

Αν κάποιος πάρει γυναίκα, και μπει σ' αυτήν, και τη μισήσει... και πες, Εγώ πήρε αυτή τη γυναίκα, και όταν ήρθα σε αυτήν, δεν την βρήκα παρθένα: Τότε θα πατέρα της κοπέλας, και τη μητέρα της, να πάρουν και να φέρουν τα σημάδια του Η παρθενία της κοπέλας στους πρεσβύτερους της πόλης στην πύλη... Αλλά αν αυτό το πράγμα είναι αλήθεια, και οι μάρκες παρθενίας δεν θα βρεθεί για το παιδί· τότε θα βγάλουν το κορίτσι στην πόρτα τού σπιτιού τού πατέρα της, και οι άνδρες της πόλης της θα τη λιθοβολήσουν με πέτρες, και θα πεθάνει, επειδή ενήργησε μωρία στον Ισραήλ, να πορνεύει στον οίκο τού πατέρα της: έτσι θα βάλεις το κακό μακριά από ανάμεσά σας. ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 22:13-22

Για θύματα βιασμού που δεν κλαίνε αρκετά δυνατά

Αν μια κοπέλα που είναι παρθένος αρραβωνιαστεί με έναν άνδρα, και έναν άνδρα Βρείτε την στην πόλη και ξαπλώστε μαζί της. Τότε θα τους βγάλετε και τους δύο έξω στην πύλη εκείνης της πόλης, και θα Λιθοβολήστε τους με πέτρες για να πεθάνουν. η κοπέλα, επειδή δεν έκλαψε, όντας στην πόλη. και ο άνθρωπος, γιατί αυτός ταπείνωσε τη γυναίκα τού πλησίον του· και θα εξαλείψεις το κακό από ανάμεσά σας. ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 22:23-24

Και η Καινή Διαθήκη (μερικές φορές) συμφωνεί.

Ο Ιησούς επέκρινε τους Φαρισαίους επειδή δεν σκότωναν παιδιά που καταριούνται τους γονείς τους, όπως απαιτούσε «ο εντολή του Θεού» (Έξοδος 21:17, Λευιτικό 20:9).

Εκείνος όμως αποκρίθηκε και τους είπε: Γιατί και εσείς παραβαίνετε την εντολή του Θεού από την παράδοσή σας; Διότι ο Θεός προσέταξε, λέγων, Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα, και Όποιος καταριέται πατέρα ή μητέρα, ας πεθάνει με θάνατο. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 15:3-4

Ο Παύλος άφησε να εννοηθεί ότι ένας μακρύς κατάλογος αδικημάτων είναι «άξια θανάτου», συμπεριλαμβανομένης της ομοφυλοφιλίας.

Ο Θεός τους παρέδωσε σε ποταπές στοργές: γιατί ακόμη και οι γυναίκες τους άλλαξαν τη φυσική χρήση σε αυτό που είναι ενάντια στη φύση: Και ομοίως και οι άνθρωποι, αφήνοντας τη φυσική χρήση του Η γυναίκα, που καίγονταν στον πόθο τους ο ένας προς τον άλλον. Ο Θεός τα παρέδωσε σε ένα αδόκιμο μυαλό... γεμάτοι από κάθε αδικία, πορνεία, πονηρία, πλεονεξία, κακία· γεμάτο φθόνο, φόνο, συζήτηση, δόλο, κακοήθεια. ψιθυριστές, κακοποιοί, μισητές του Θεού, περιφρονητικοί, υπερήφανοι, καυχησιάρηδες, εφευρέτες κακών, ανυπάκουοι στους γονείς, Χωρίς κατανόηση, παραβάτες της διαθήκης, χωρίς φυσική στοργή, αδυσώπητοι, ανελεήμονες... Αυτοί που πράττουν τέτοια πράγματα είναι άξιοι θανάτου, όχι μόνο κάνουν το ίδιο, αλλά έχουν ευχαρίστηση σε αυτούς που τα κάνουν. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 1:28-32

Και ότι οι άρχοντες έχουν τη δύναμη να εκτελέσουν την οργή του Θεού με το σπαθί.

Κάθε ψυχή ας υποτάσσεται στις ανώτερες δυνάμεις. Γιατί δεν υπάρχει δύναμη παρά μόνο από τον Θεό: οι δυνάμεις που είναι διορισμένοι από τον Θεό. ... Γιατί οι άρχοντες δεν είναι τρόμος για τα καλά έργα, αλλά για τα κακά. ... Αν εσύ Κάνε το κακό, να φοβάσαι. διότι μάταια δεν βαστάζει, διότι είναι διάκονος του Θεού, εκδικητής, διά να εκτελέση οργήν επί τον πράττοντα το κακόν. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 13:1-4

Ενώ η Αποκάλυψη δηλώνει στην πραγματικότητα ότι:

Αυτός που σκοτώνει με μάχαιρα πρέπει να θανατωθεί με μάχαιρα. Αποκάλυψη 13:10

Όχι, ο Θεός αποδοκιμάζει τη θανατική ποινή.

Σύμφωνα με τη Γένεση 9:6 και τους Αριθμούς 35:30, οι λασπωτές πρέπει να σκοτώνονται. Και όμως, αφού ο Κάιν σκότωσε τον Άβελ, ο Θεός έβαλε κάποιο σημάδι στον Κάιν για να εμποδίσει άλλους να τον σκοτώσουν.

Και ο Κύριος έβαλε ένα σημάδι στον Κάιν, για να μην τον βρει κανείς Σκοτώσει. Γένεση 4:15

Ο Ιησούς άφησε να εννοηθεί ότι η θανατική ποινή πρέπει να εκτελείται μόνο από αναμάρτητους ανθρώπους.

Και οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι έφεραν σ' αυτόν μια γυναίκα που είχε συλληφθεί σε μοιχεία· και αφού την έβαλαν στο μέσον, του λένε: Κύριε, αυτή η γυναίκα πιάστηκε σε μοιχεία, στο ίδιο ενεργώ. Ο δε Μωυσής εν τω νόμω προσέταξεν εις ημάς να λιθοβοληθώσι τοιούτοι· Λες;
...
Ιησούς... Τους είπε: Ο αναμάρτητος ανάμεσά σας, ας ρίξει πρώτα μια πέτρα εναντίον της. Ιωάννης 8:3-7

437. Πώς ανακάλυψε ο Πέτρος ότι ο Ιησούς ήταν ο Μεσσίας;

Ο Θεός του το αποκάλυψε. Κανένας άνθρωπος δεν του το είπε.

Και αποκριθείς ο Σίμων Πέτρος είπεν· Συ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος. Και αποκριθείς ο Ιησούς είπε προς αυτόν· Ευλογημένος είσαι, Σίμων Βαριωνά, διότι σαρξ και αίμα δεν απεκάλυψαν εις σε, αλλά ο Πατήρ μου ο εν τοις ουρανοίς. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 16:16-17

Του είπε ο αδερφός του Ανδρέα.

Ένας από τους δύο που άκουσαν τον Ιωάννη να μιλάει, και τον ακολούθησαν, ήταν ο Ανδρέας, ο αδελφός του Σίμωνα Πέτρου. Βρίσκει πρώτα τον αδελφό του Σίμωνα, και λέγει προς αυτόν· Ευρομεν τον Μεσσίαν, όστις μεθερμηνευόμενος είναι ο Χριστός. ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 1:40-41

438. Προειδοποίησε ο Ιησούς τους αποστόλους για το θάνατο και την ανάστασή του;

Ναι, το έκανε.

Από τότε άρχισε ο Ιησούς να δείχνει στους μαθητές του πώς πρέπει να πάει στα Ιεροσόλυμα, και να πάθει πολλά από τους πρεσβυτέρους και αρχιερείς και γραμματείς, και να θανατωθεί, και να αναστηθεί την τρίτη ημέρα. Ματθαίος 16: 21

Ιδού, ανεβαίνουμε στην Ιερουσαλήμ. και ο Υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί στους αρχιερείς και στους γραμματείς, και θα τον καταδικάσουν σε θάνατο, και θα τον παραδώσουν στα έθνη για να τον εμπαιπώσουν, και να μαστιγώσουν, και να τον σταυρώσουν, και την τρίτη ημέρα θα αναστηθεί. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 20:18-19

Ιησούς... είπε στους μαθητές του: Ξέρετε ότι μετά δύο ημέρες είναι η γιορτή του πάσχα, και ο Υιός του ανθρώπου παραδίδεται για να σταυρωθεί. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 26:1-2

Τότε λέγει προς αυτούς ο Ιησούς· Πάντες σεις θέλετε σκανδαλισθή δι' εμέ την νύκτα ταύτην· διότι είναι γεγραμμένον· Θέλω πατάξει τον ποιμένα, και θέλουσι διασκορπισθή τα πρόβατα του ποιμνίου. Αλλά αφού αναστηθώ, θα πάω πριν από σας στη Γαλιλαία. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 26:31-32

Και ήρχισε να διδάσκη αυτούς, ότι πρέπει ο Υιός του ανθρώπου να πάθη πολλά, και να καταφρονηθή από των πρεσβυτέρων και των αρχιερέων και γραμματέων, και να θανατωθή, και μετά τρεις ημέρας να αναστηθή. Μάρκος 8:31

λέγοντας: Ιδού, ανεβαίνουμε στην Ιερουσαλήμ· και ο Υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί στους αρχιερείς, και στους γραμματείς· και θέλουσι καταδικάσει αυτόν εις θάνατον και θέλουσι παραδώσει αυτόν εις τα έθνη· και θέλουσι εμπαιξενήσει αυτόν και μαστιγώσει αυτόν και θελουσι φτύσει αυτόν και θελουσι θανατώσει αυτόν, και την τρίτην ημέραν θέλει αναστηθή. Μάρκος 10:33-34

Αλλά αφού αναστηθώ, θα πάω πριν από σας στη Γαλιλαία. Μάρκος 14:28

Και παίρνοντας προς αυτόν τους δώδεκα, τους είπε: Δέστε, ανεβαίνουμε στην Ιερουσαλήμ, και όλα όσα είναι γραμμένα από τους προφήτες σχετικά με τον Υιό του ανθρώπου θα εκπληρωθούν. Διότι θέλει παραδοθή εις τα έθνη, και θέλει εμπαιχθή και κακολογηθή και εμπτυσθή· και θέλουσι μαστιγώσει αυτόν και θελουσι θανατώσει αυτόν, και την τρίτην ημέραν θέλει αναστηθή. ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 18:31-33

Όχι, δεν το έκανε.

Επειδή, δεν γνώριζαν ακόμα τη γραφή, ότι πρέπει να αναστηθεί από τους νεκρούς. Ιωάννης 20:9

439. Πότε έγινε η μεταμόρφωση;

Έξι ημέρες αφότου ο Ιησούς προείπε το θάνατό του.

Αληθώς σας λέγω, Είναι τινές που στέκονται εδώ, οι οποίες δεν θα γευτούν θάνατο, μέχρις ότου δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται με τη δική του βασίλειο. Και μετά από έξι ημέρες ο Ιησούς παίρνει τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη τον αδελφό του, και τους ανεβάζει σε ένα ψηλό βουνό χωριστά, και μεταμορφώθηκε μπροστά τους. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 16:28 - 17:2

Αληθινά σας λέω, ότι υπάρχουν μερικοί από αυτούς που στέκονται εδώ, που δεν θα γευτούν θάνατο, μέχρις ότου δουν τη βασιλεία του Θεού έρχονται με δύναμη. Και μετά από έξι ημέρες ο Ιησούς παίρνει μαζί του τον Πέτρο και τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, και τους οδηγεί σε ένα υψηλό βουνό χωριστά από μόνα τους: και μεταμορφώθηκε πριν αυτούς. ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 9:1-2

Οχτώ ημέρες αφότου ο Ιησούς προείπε το θάνατό του.

Αλλά σας λέω μια αλήθεια, υπάρχουν κάποιοι που στέκονται εδώ, οι οποίοι Δεν θα γευτούν θάνατο, μέχρις ότου δουν τη βασιλεία του Θεού. Και περίπου οκτώ ημέρες μετά από αυτά τα λόγια, πήρε Ο Πέτρος και ο Ιωάννης και ο Ιάκωβος, και ανέβηκαν σε ένα βουνό για να προσευχηθούν. Και όπως Προσευχήθηκε, η όψη του άλλαξε και τα ρούχα του ήταν λευκό και αστραφτερό. Και ξάφνου, δύο άνθρωποι μιλούσαν μαζί του, που ήταν ο Μωυσής και ο Ηλίας. ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 9:27-28

440. Κατάλαβαν οι μαθητές όταν ο Ιησούς τούς είπε για τον επερχόμενο θάνατό του;

Ναι Και λυπήθηκαν πολύ που το άκουσαν.

Και ενώ έμεναν στη Γαλιλαία, ο Ιησούς είπε σ' αυτούς: Ο Υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί στα χέρια των ανθρώπων, και θα τον θανατώσουν, και την τρίτη ημέρα θα αναστηθεί. Και λυπήθηκαν υπερβολικά. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 17:22-23

Όχι Αλλά φοβόντουσαν πολύ να τον ρωτήσουν τι εννοούσε.

Δίδαξε τους μαθητές του, και τους είπε: Ο Υιός του ανθρώπου παραδόθηκε σε χέρια ανθρώπων, και θα τον θανατώσουν. και αφού θανατωθεί, θα αναστηθεί την τρίτη ημέρα. Αλλά δεν κατάλαβαν αυτό το ρητό και φοβήθηκαν να τον ρωτήσουν. ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 9:30-31

Ας βυθισθή εις τα ώτα σας τα λόγια ταύτα· διότι ο Υιός του ανθρώπου θέλει παραδοθή εις χείρας ανθρώπων. Αλλά δεν κατάλαβαν αυτόν τον λόγο, και ήταν κρυμμένος απ' αυτούς, ώστε να μην τον καταλάβουν· και φοβήθηκαν να τον ρωτήσουν για αυτόν αυτόν τον λόγο. ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 9:44-45

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ... ΜΕΡΟΣ ΜΓ'