Κυριακή 12 Ιουνίου 2016

Τα ευρήματα της σκοτεινής ύλης πυροδοτούν διαμάχες

COSMOS_3D_dark_matter_mapΈνας λεκτικός πόλεμος έχει ξεσπάσει στην κοινότητα της σκοτεινής ύλης μετά την ανακοίνωση της πειραματικής ομάδας XENON100, που αντιτίθεται στον ισχυρισμό ότι η σκοτεινή ύλη έχει εντοπιστεί από δύο άλλα πειράματα. Όμως, λίγο αργότερα η ομάδα XENON100 δέχτηκε κι αυτή επίθεση από άλλους ερευνητές του ίδιου πεδίου.

Αυτός ο χάρτης παρουσιάζει την κατανομή της σκοτεινής ύλης που δημιούργησε τον βαρυτικό φακό που παρατηρήθηκε με το τηλεσκόπιο Hubble κατά τη διάρκεια της μελέτης COSMOS
 
Αρχικά, στην ανακοίνωση της η ομάδα XENON100 δημοσίευσε ανάλυση των πρώτων πειραματικών δεδομένων από τον δικό της ανιχνευτή της σκοτεινής ύλης. Ανέφερε ότι δεν στοιχειοθετείται η εύρεση της σκοτεινής ύλης, η ουσία που θεωρείται ότι αποτελεί πάνω από το 80% της μάζας του σύμπαντος. Το πείραμα χρησιμοποίησε ένα παρόμοιο φάσμα παραμέτρων με τα πειράματα DAMA και CoGeNT – που ψάχνουν κι αυτά την σκοτεινή ύλη – και οι φυσικοί των οποίων είχαν πριν λίγους μήνες υποστηρίξει ότι βρήκαν τις αποδείξεις για την σκοτεινή ύλη. Τελικά, η ομάδα XENON100 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα αποδεικτικά στοιχεία τόσο του DAMA όσο και του CoGeNT θα μπορούσαν να αποκλειστούν.
 
Λίγο αργότερα οι φυσικοί από τα πειράματα DAMA και CoGeNTη έβγαλαν ανακοίνωση όπου ισχυρίζονται ότι η ανάλυση των ερευνητών XENON100 είναι προβληματική και ότι οι αρχικές ενδείξεις τους για τη σκοτεινή ύλη δεν θα πρέπει να αμφισβητηθούν. Ζήτησαν δε από την ομάδα του XENON100 να ανακαλέσει την ανακοίνωση της. "Αυτά τα αποτελέσματα δεν μπορούν να τα υπερασπιστούν δήλωσε ο εκπρόσωπος της ομάδας CoGeNT Juan Collar του Πανεπιστημίου του Σικάγου.
Μια ακαριαία λάμψη δείχνει την παρουσία των WIMP’s
Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν σημειωθεί πολλά πειράματα με τη σειρά τα αποδεικτικά για τη σκοτεινή ύλη. Το 2008 η συνεργασία DAMA, η οποία βασίζεται στο εργαστήριο στο Gran Sasso στην Ιταλία, διαπίστωσε μια ακαριαία ‘λάμψη’, ενδεικτική των σωματιδίων της σκοτεινής ύλης – γνωστά ως Ασθενώς Αλληλεπιδρώντων Σωματιδίων με Μάζα, ή WIMP’s – τα οποία αλληλεπίδρασαν με πυρήνες ιωδιούχου νατρίου θαμμένους σε τεράστιους υπόγειους ανιχνευτές. Οι λάμψεις αυτές ήταν λιγότερο συχνές το χειμώνα από ότι το καλοκαίρι, γεγονός που υποδηλώνει ότι η τροχιά της Γης έφερνε περιοδικά τον πλανήτη μας προς ή μακριά του "ανέμου” της σκοτεινής ύλης του Γαλαξία μας.
 
Αρχές του 2010, η συνεργασία CoGeNT βασισμένη στο υπόγειο εργαστήριο Soudan  στη Μινεσότα, ανέφερε περισσότερα προκλητικά στοιχεία. Αυτή είχε καταγράψει εκατοντάδες ‘ριπές’ μέσα σε ένα ανιχνευτή γερμανίου, οι οποίες αντιστοιχούν την αλληλεπίδραση των πυρήνων γερμανίου με WIMPs.
 
Το πείραμα XENON100 – επίσης με βάση το Gran Sasso – φαίνεται να έχει τη δυνατότητα να διατηρήσει ή να ανατρέψει τα αποτελέσματα αυτά. Χρησιμοποιώντας το υγρό ξένον ως υλικό του ανιχνευτή, που είναι πολύ βαρύτερο από το ιωδιούχο νάτριο και συνεπώς πιο επιρρεπές σε συγκρούσεις με τα WIMP της σκοτεινής ύλης, οι ερευνητές χρειάζεται να λάβουν δεδομένα μόνο για λίγες ημέρες. Επιπλέον, ισχυρίζονται ότι έχει τη χαμηλότερη στάθμη θορύβου από κάθε άλλο πείραμα σκοτεινής ύλης.
 
Στην ανακοίνωση τους οι ερευνητές του πειράματος XENON100 εξήγησαν πως για μια περίοδο 11 ημερών πέρυσι δεν βρήκαν συγκρούσεις με WIMP. Ειδικότερα, αυτοί περιγράφουν ένα ανώτατο όριο για την πιθανή μάζα των WIMP σε συνάρτηση με την πιθανότητα ή την «ενεργό διατομή» της αλληλεπίδρασης των WIMP. Αυτό το ανώτατο όριο αποκλείει την αρκετά χαμηλή μάζα των wimps μεταξύ 7 και 20 GeV, όπως φαίνεται από τα δύο πειράματα DAMA και CoGeNT.
 
Όμως, οι φυσικοί των CoGeNT και DAMA πιστεύουνε ότι τα αποτελέσματα του XENON100 είναι αναξιόπιστα σε τόσο χαμηλές ενέργειες. Ισχυρίζονται ότι η αποτελεσματικότητα των ανιχνευτών XENON100 να καταγράψει τις αλληλεπιδράσεις της σκοτεινής ύλης, την οποία η ομάδα XENON100 υπολογίζει να είναι σταθερή, στην πράξη μειώνεται με τη μείωση της ενέργειας. Αν αυτό είναι αλήθεια τότε θα σήμαινε ότι οι ανιχνευτές με το ευγενές αέριο ξένον δεν είναι σε θέση να αποκλείσει τα αποδεικτικά στοιχεία των DAMA και CoGeNT για μικρής μάζας WIMPs.
 
Προσκαλούμε τους ερευνητές XENON100 να επανεξετάσουν τις απαιτήσεις τους
λέει ο Dan McKinsey, του Πανεπιστημίου του Yale και μέλος του CoGeNT.
 
Η Rita Bernabei, εκπρόσωπος της συνεργασίας DAMA, απορρίπτει επίσης τα συμπεράσματα της ομάδας XENON. “Τα αποτέλεσμα της δεν έχει καμία επίπτωση πάνω στα δεδομένα του DAMA για τα σωματίδια της σκοτεινής ύλης στην γαλαξιακή άλω," λέει.
 
Η πραγματική δοκιμασία της ανάλυσης της συνεργασίας XENON100 θα αξιολογηθεί σε λίγες μέρες  από ειδικούς του Physical Review Letters, όπου οι μετρήσεις τους έχουν υποβληθεί για εξέταση πριν δημοσιευτούν.

Νηπιοβαπτισμός - Ο ασφαλέστερος τρόπος προσηλυτισμού και πνευματικού βιασμού

«Αφού, λοιπόν, πορευτείτε, κάντε μαθητές όλα τα έθνη, βαπτίζοντάς τους στο όνομα του Πατέρα και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος».
Ιησούς Χριστός (Κατά Ματθαίον, 28: 19)

Τί είναι το βάπτισμα (βάφτιση);
Βάπτισμα ονομάζεται η ιερή τελετή των χριστιανικών εκκλησιών με χρήση ύδατος ως συμβόλου εξαγνισμού, η οποία σηματοδοτεί την εισαγωγή του πιστού στο σώμα της Εκκλησίας. Η λέξη «βάπτισμα» προέρχεται από το ρήμα βάπτω/βαπτίζω, που σημαίνει «βυθίζω συχνά ή έντονα, βουτάω, καταδύω».

Το νόημα και οι προϋποθέσεις του βαπτίσματος
Τα νήπια βαπτίζονται, για να καθαρθούν από τον μολυσμό του «προπατορικού αμαρτήματος» και να είναι εύθετα στη «βασιλεία των ουρανών». Διότι η παρουσία του προπατορικού αμαρτήματος στα νήπια, έστω κι αν αυτά δεν έχουν προσωπικές αμαρτίες, τα εμποδίζει να γίνουν μέτοχα της «αιώνιας ζωής».

Σύμφωνα με την Εκκλησία, με το άγιο βάπτισμα μεταδίδεται στον βαπτιζόμενο:
1) Η άφεση όλων των αμαρτιών, δηλαδή η απαλλαγή από τον μολυσμό του προπατορικού αμαρτήματος και, όταν ο βαπτιζόμενος είναι μεγάλης ηλικίας, των προσωπικών αμαρτιών. Γι᾿ αυτό μετά το Βάπτισμα, ανεξαρτήτως προηγουμένης ζωής μπορεί ο αναγεννημένος χριστιανός και να ιερωθεί.

2) Η αναγέννηση, η δικαίωση, η υιοθεσία και η δυνατότητα σωτηρίας. Ο βαπτισμένος έχει επανέλθει στην προπτωτική κατάσταση του «κατ᾿ εικόνα και καθ᾿ ομοίωσιν», εκτός της ροπής προς το κακό, το οποίο όμως υπερνικάται (όταν κανείς ζει και αγωνίζεται εντός της Εκκλησίας) και του φυσικού θανάτου, ο οποίος όμως δεν έχει άλλες συνέπειες, εφ΄ όσον πλέον ο άνθρωπος μεταβαίνει με αυτόν τον φυσικό θάνατο στη ζωή (την αιώνιο). Η βάση της αγιότητας τέθηκε. Υπολείπεται η ενεργός, η προσωπική συμμετοχή του καθενός, για να γίνει «κατά χάριν Θεός».

Σύμφωνα με τους λόγους του Ιησού (Κατά Μάρκον, 16: 16), προϋπόθεση του βαπτίσματος είναι η πίστη σ' αυτόν.

Η πίστη αυτή περιλαμβάνει κυρίως τρία σημεία:
1) Την απόταξη του Σατανά, την απομάκρυνση του πιστού από κάθε τι το σατανικό. Σ᾿ αυτό συντελεί και ο εξορκισμός του Σατανά που γίνεται πριν από τη βάπτιση.

2) Τη σύνταξη του πιστού με τον Χριστό. Τη στροφή δηλαδή της σκέψεως, των πράξεων, της αγάπης και ολόκληρης της ζωής προς τον Χριστό.

3) Την προσκύνηση και τη λατρεία του Χριστού.

Ιστορική αναδρομή
Αν και ο όρος «βάπτισμα» δε χρησιμοποιείται για την περιγραφή ιουδαϊκών ιεροτελεστιών, το τελετουργικό εξαγνισμού (ή Μικβά -τελετουργική εμβάπτιση) στην ιουδαϊκή παράδοση έχει κάποιες ομοιότητες με το χριστιανικό βάπτισμα.

Στο «Τανάκ» και άλλα ιουδαϊκά κείμενα, η είσοδος ή εμβάπτιση στο νερό για τελετουργικό εξαγνισμό καθιερώθηκε για αποκατάσταση της τελετουργικής αγνότητας σε ιδιαίτερες περιπτώσεις.

Στην Καινή Διαθήκη η βάπτιση πρώτη φορά εμφανίζεται από τον Ιωάννη τον Προδρόμο. Αυτή τη βάπτιση την είχαν λάβει οι μαθητές και Απόστολοι του Χριστού αλλά και ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός. Το τελετουργικό ήταν ιδιαίτερα απλό, αφού σε τρεχούμενο ύδωρ, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος βάπτιζε τους πιστούς και τους καλούσε σε μετάνοια. Το βάπτισμα αυτό υπήρξε πρόδρομος του βαπτίσματος της χριστιανικής Εκκλησίας, αλλά είχε διαφορετικό περιεχόμενο και έννοια σε σχέση με το θεσμοθετημένο βάπτισμα της νεοσύστατης Εκκλησίας. Ο σκοπός ήταν η προετοιμασία για τον ερχομό του Μεσσία και η μετάνοια των πιστών Ιουδαίων.

Η διαμόρφωση του βαπτίσματος
Κατά τους αποστολικούς χρόνους μια σύντομη ομολογία της πίστεως αρκούσε για την παροχή βαπτίσματος στους πιστεύοντες, χωρίς ιδιαίτερη προγενέστερη κατήχηση ή ειδική προετοιμασία. Κατά τους μεταποστολικούς χρόνους όμως, προηγείτο του βαπτίσματος μια σύντομη κατήχηση με τις θεμελιώδεις αρχές της πίστεως. Το βάπτισμα τελείτο με κατάδυση στο νερό όπως γίνεται φανερό και από τη γραμματεία της εποχής.

Πιθανώς η κατήχηση δεν ήταν ιδιαίτερα εκτενής, δηλαδή αποτελούνταν από την εκμάθηση της Κυριακής προσευχής και τη διδασκαλία της εν Χριστώ σωτηρίας. Για τη διδασκαλία της εν Χριστώ σωτηρίας μαθαίνουμε από τον Βαρνάβα ότι περιείχε στοιχεία και προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης, ηθική κατήχηση και τη διδασκαλία περί των δύο οδών. Επίσης προετοιμαζόταν για το τελετουργικό του μυστηρίου. Με το πέρας τής διδασκαλίας και κατά την ετοιμασία του βαπτίσματος επιβαλλόταν διήμερος νηστεία και ομολογία πίστεως.

Το βάπτισμα αρχικά γινόταν σε ανοικτούς φυσικούς χώρους με τρεχούμενο νερό όπως οι λίμνες και τα ποτάμια ή άλλους ειδικούς χώρους, τα λεγόμενα «βαπτιστήρια». Με το πέρασμα του χρόνου η τελετή λάβαινε χώρα στους ναούς. Ο Ιουστίνος αναφέρει στο βάπτισμα ευχές για καθαγιασμό του νερού και εξορκιστικές ευχές, ενώ προς αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να ερμηνευτεί και η νηστεία προ του βαπτίσματος. Η προοδευτική ανάπτυξη της διδασκαλίας της εκκλησίας επέφερε αλλαγές και στη κατήχηση των βαπτιζομένων. Η κατήχηση αυξήθηκε ενώ στην ανατολή δημιουργήθηκαν δύο σώματα. Το σώμα των «ακροώμενων» και των «φωτιζομένων». Επίσης επετράπη η παρακολούθηση του διδακτικού μέρους της λειτουργίας, όχι όμως και του μυστηριακού. Η αρχική ομολογία των πρώτων αιώνων ήταν απλή, εν συνεχεία έγινε πιο σύνθετη λόγω των αιρετικών ομάδων.

Ως χρόνος τελέσεως του βαπτίσματος καθορίστηκε στη Δύση την προηγούμενη νύκτα των εορτών του Πάσχα και της Πεντηκοστής, ενώ στην Ανατολή με τις ίδιες εορτές και αργότερα με την προσθήκη της εορτής των Επιφανείων. Στη Δύση οι βαπτισθέντες επί 8 ημέρες έφεραν λευκό χιτώνιο και για αυτό τον λόγο το Σάββατο του Θωμά αποκλήθηκε «Sabbatum in albis», ενώ στην ανατολή «Διακαινίσιμος». Οι μοντανιστές μάλιστα έδιναν κατά τη βάπτιση μέλι και γάλα. Με το βάπτισμα συνδέθηκε τόσο η Θεία Ευχαριστία όσο και το χρίσμα.

Σε ό,τι αφορά την τελετουργία, οι κατηχούμενοι που ήσαν επικίνδυνοι να πεθάνουν βαπτίζονταν δια ραντισμού, σε περίπτωση όμως που ζούσαν έπρεπε το βάπτισμα να συμπληρωθεί ειδάλλως θεωρείτο άκυρο, όπως η Σύνοδος τη Nεοκαισάρειας αποφάσισε. Επίσης αν πέθαινε ο κατηχούμενος απαγορευόταν η βάπτισή του, κάτι που είχαν στο τυπικό τους οι Μαρκιωνίτες. Οι εμφανίσεις αιρέσεων και θεολογικών ομάδων στο προσκήνιο ιδίως τον τρίτο αιώνα προκάλεσε εντάσεις στο εσωτερικό της Εκκλησίας που διαμόρφωσαν περαιτέρω το τυπικό της Εκκλησίας πάνω στο μυστήριο. Αυτά προέκυψαν από το ζήτημα της κύρωσης του βαπτίσματος των μετανοούντων στους κόλπους της Εκκλησίας. Αρκετές σύνοδοι ασχολήθηκαν με το ζήτημα και επικράτησε η άποψη πως έγκυρο βάπτισμα θεωρείται το βάπτισμα στο όνομα της Αγίας Τριάδας.

Νηπιοβαπτισμός και θέσπιση του βαπτίσματος δια νόμου
Ο νηπιοβαπτισμός προκάλεσε διχογνωμία κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Ο Ειρηναίος περί το 185 αναφέρεται ασαφώς για πρώτη φορά στο ζήτημα αυτό. Ο Τερτυλλιανός αποδοκίμαζε την πρακτική του βαπτίσματος νηπίων και προάσπισε την άποψη ότι θα έπρεπε να ενηλικιωθούν πρώτα: «Fiant Christiani cum Christum nosse potuerint», δηλαδή «ας γίνονται χριστιανοί (δηλαδή να βαπτίζονται) τα παιδιά όταν είναι πλέον σε θέση να γνωρίσουν τον Χριστό».

Αντιθέτως ο Κυπριανός, ο οποίος είχε την άποψη ότι «όλες οι αμαρτίες εξαλείφονται με το βάπτισμα», θεωρούσε και τα νήπια ανεξαιρέτως θα έπρεπε να βαπτίζονται, ενώ ο Ωριγένης θεωρούσε τον νηπιοβαπτισμό αποστολική παράδοση. Από τον 3ο αιώνα η Εκκλησία άρχισε να καθιερώνει τον νηπιοβαπτισμό. Εν τούτοις, δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία υπέρ του νηπιοβαπτισμού πριν από τον 3ο αιώνα, ενώ είναι προφανές ότι όλες οι αρχαίες βαπτιστήριες λειτουργίες αφορούσαν το βάπτισμα ενηλίκων.

Ως τον 6ο αιώνα το αργότερο καθιερώθηκε ευρύτερα το βάπτισμα νηπίων, καθώς και η υποχρέωση ότι το νήπιο θα ακολουθούσε την πίστη, καθώς ένας ενήλικος χριστιανός, ο λεγόμενος «ανάδοχος», αναλάμβανε εν ονόματι του νηπίου την υποχρέωση να ακολουθήσει ως ενήλικος την χριστιανική πίστη και προσωποποιούσε την ευθύνη του όλου σώματος της τοπικής εκκλησίας για την ορθή κατήχηση του νέου μέλους της. Το έθιμο του νηπιοβαπτισμού σύντομα μετά τη γέννηση του νηπίου διαδόθηκε ευρύτερα κατά τον 10ο και 11ο αιώνα και έγινε γενικότερα αποδεκτό κατά τον 13ο αιώνα.

Ο υποχρεωτικός βαπτισμός —νηπίων και ενηλίκων— αλλά και ο εξαναγκασμός ειδωλολατρικών και έτερων χριστιανικών ομάδων ώστε να εκχριστιανιστούν μέσω βαφτίσματος μαρτυρείται ήδη από τον 6ο αιώνα στον Ιουστινιάνειο Κώδικα που εκδόθηκε από τον Ιουστινιανό Α', όπου επαναλαμβάνεται για πολλοστή φορά, σχεδόν εναγωνίως, το ότι τάχα ο Χριστιανισμός είναι η «αληθινή πίστη» και καθυβρίζονται οι Έλληνες (οι μη χριστιανοί δηλαδή) ως «αλιτήριοι», ενώ για να μην ξεφεύγει κανείς και να εμπίπτουν όλοι στις διατάξεις, ως αποστάτες, είναι «νόμιμο» να τιμωρούνται με την θανατική ποινή:
Θεσπίζουμε δε και νόμο, σύμφωνα με τον οποίο όλα τα μικρά παιδιά πρέπει να δέχονται το σωτήριο βάπτισμα αμέσως και χωρίς καμμία αναβολή, ώστε όπως και οι μεγαλύτεροι να μπορούν να εκκλησιάζονται και να κατηχούνται στις θείες γραφές και τους θείους κανόνες.
 
Έτσι θα μπορούν να διαφυλάξουν την αληθινή πίστη των ορθοδόξων χριστιανών και δεν θα επιστρέψουν ξανά στην παλαιά πλάνη. Και όσων έχουν κάποιο στρατιωτικό ή άλλο αξίωμα και περιουσία μεγάλη και για να κρατήσουν τα προσχήματα εβαπτίσθησαν οι ίδιοι ή πρόκειται να βαπτισθούν, αφήνοντας όμως τις συζύγους τους και τα τέκνα τους ή τα άλλα μέλη του οίκου τους μέσα στην ελληνική πλάνη, διατάσσουμε να δημευθεί η περιουσία τους, να στερηθούν όλων των πολιτικών δικαιωμάτων τους και να τιμωρηθούν όπως τους αξίζει, αφού είναι φανερό ότι έτυχαν του αγίου βαπτίσματος δίχως να έχουν πίστη, και τα ίδια δε θα υφίστανται οι αλιτήριοι Έλληνες και οι Μανιχαίοι, τμήμα των οποίων είναι οι Βορβορίτες
Επίλογος
Ο νηπιοβαπτισμός είναι παράνομος ως πρακτική και θα έπρεπε να καταργηθεί και να γίνεται κατόπιν επιλογής ενηλίκου ατόμου και όχι ενός «βιασθέντος» νηπίου.

Η δημιουργία ποιμνίου από την Εκκλησία κι από νεαρή ηλικία, χωρίς φυσικά το άτομο να έχει αποδεχτεί τον χριστιανισμό συνειδητά, έρχεται σε αντίθεση όχι μόνο με το Σύνταγμα (στην ουσία, καταργείται η θρησκευτική ελευθερία που μνημονεύεται, καθώς στην πραγματικότητα υπάρχει «πειθαναγκασμός» με αποτέλεσμα τον προσηλυτισμό ενός άβουλου πλάσματος), αλλά και με την εντολή του Ιησού: «Πηγαίνετε σε όλο τον κόσμο, και κηρύξτε το ευαγγέλιο σε όλη την κτίση. Όποιος πιστέψει και βαπτιστεί θα σωθεί, όποιος όμως απιστήσει, θα κατακριθεί» (Μάρκος 16:15-16). Ο ίδιος ο Χριστός, δεχόταν την βάπτιση και την κατήχηση μόνο ενηλίκων. Δηλαδή, πρώτα πιστεύουμε και μετά βαπτιζόμαστε.

Ο νηπιοβαπτισμός είναι απαράδεκτος γιατί αφαιρεί το δικαίωμα από τον άνθρωπο να διαλέξει τον δικό του θεό ή ένα φιλοσοφικό σύστημα που θα τον προστατεύει από τους θεούς και τις δεισιδαιμονίες που επινόησαν οι πρόγονοί του πριν χιλιάδες χρόνια.

Η ενέργεια αυτή πρέπει να θεωρηθεί παράνομη γιατί παραβιάζει κάθε δεοντολογία περί ελευθερίας των ιδεών.

Οι ανοησίες, περί απαλλαγής του…προπατορικού αμαρτήματος, δεν μας αφορούν. Ανήκουν στη σφαίρα λογικής της εβραϊκής φιλολογίας και της θρησκευτικής παράκρουσης που ταλαιπωρούν κάθε αδαή πιστό.

Στο ελληνικό κράτος υπάρχει η επιλογή της μη βάπτισης, χωρίς όμως συνέπειες όπως παλιά!

Ονοματοδοσία και βάπτιση - Μια διαιωνιζόμενη παρανόηση

Υπάρχει πολύς κόσμος σήμερα, που πιστεύει η ονοματοδοσία ενός παιδιού που βαπτίζεται, προκύπτει απ' αυτή καθ' αυτή την διαδικασία του όλου τελετουργικού της βάπτισης και ότι η δήλωση του ονόματος στο Ληξιαρχείο, είναι μια δευτερεύουσα διαδικασία. Υπάρχει πολύς κόσμος επίσης, που πιστεύει ότι για να δώσει ένα όνομα στο παιδί του, θα πρέπει υποχρεωτικά να το πάει στην εκκλησία και να το βαφτίσει ένας παπάς. Υπάρχει τέλος κι ένα σημαντικό ποσοστό, που γνωρίζει την νόμιμο οδό, αλλά κάτω κι από την πίεση του κοινωνικού περίγυρου (τι θα πει ο κόσμος), αναγκάζεται ουσιαστικά να ακολουθήσει και την θρησκευτική οδό.

Θα πρέπει κατ' αρχάς να καταστεί σαφές, σύμφωνα και με τον Συνήγορο του Πολίτη, ότι ονοματοδοσία χωρίς το τελετουργικό της βάπτισης γίνεται, το αντίστροφο όχι. Κι αυτό γιατί, η ονοματοδοσία, είναι μια έννομη, υποχρεωτική και τυπική διαδικασία, ενώ η βάπτιση όχι. Δηλαδή, η βάπτιση παρ' ότι δεν θεωρείται παράνομη (παρ' ότι ο νηπιοβαπτισμός, αποτελεί στην ουσία πράξη προσηλυτισμού, χωρίς μάλιστα την συναίνεση του προσηλυτιζόμενου), εν τούτοις είναι μια άτυπη θρησκευτική διαδικασία, χωρίς καμμία νομική ισχύ, την οποία δεν υποχρεώνεται κάποιος ν' ακολουθήσει. Με λίγα λόγια, για να αποκτήσει ένα παιδί όνομα, η υποχρέωση των γονέων (ή των νομίμων κηδεμόνων) έγκειται κατ' αρχήν στο ότι θα πρέπει να πάνε στο Ληξιαρχείο και να υπογράψουν από κοινού, για το όνομα που επιθυμούν να πάρει το παιδί. Αν υπάρχει διαφωνία ανάμεσα στους γονείς για το όνομα που θα δώσουν στο παιδί, τότε η διαφορά λύνεται μέσω της δικαστικής οδού. Στην περίπτωση που ένας γονέας απουσιάζει, τότε απαιτείται έγγραφη εξουσιοδότησή του.

Βεβαίως με την ισχύουσα νομοθεσία της Ελλάδος, οι γονείς μπορούν καταχωρήσουν ταυτόχρονα με την ονοματοδοσία και την βάπτιση. Η καταχώριση βάπτισης όμως, έχει ως αποκλειστικό αποτέλεσμα την αναγραφή θρησκεύματος και ουδόλως επιδρά στο ήδη δηλωθέν (ή ταυτοχρόνως δηλούμενο) όνομα, ενώ μπορεί να γίνει και χωρίς εξουσιοδότηση γονέως ή ακόμη και με πρωτοβουλία άλλων προσώπων απαριθμουμένων στο άρθρο 26 παρ. 2 ν. 344/76 («η βάπτισις καταχωρίζεται εις το περιθώριον της ληξιαρχικής πράξεως γεννήσεως … επί τη προσαγωγή δηλώσεως του τελέσαντος ή συμπράξαντος εις την ιεροπραξίαν θρησκευτικού λειτουργού. … Υπόχρεοι προς δήλωσιν της βαπτίσεως είναι ο βαπτισθείς, … ο πατήρ ή η μήτηρ …, ο ανάδοχος και οι συγγενείς εξ αίματος του βαπτισθέντος μέχρι και του τρίτου βαθμού. … Η σημειουμένη βάπτισις περιλαμβάνει την χρονολογίαν της βαπτίσεως, το εις το νεογνόν τυχόν δοθέν όνομα, το όνομα και επώνυμον του δηλούντος, του αναδόχου, του ιερέως…»). Το γεγονός ότι ο νόμος, στην περιγραφή του περιεχομένου της δήλωσης βάπτισης, συμπεριλαμβάνει και «το εις το νεογνόν τυχόν δοθέν όνομα», δεν ιδρύει εναλλακτική διαδικασία ονοματοδοσίας ξεχωριστή από την κανονική, καθ’ όσον, όπως ήδη από μακρού (απόφαση 240/75 Ολομέλειας Αρείου Πάγου) και αδιαλείπτως δέχεται η νομολογία, η λήψη ονόματος δεν αποτελεί συστατικό στοιχείο της βάπτισης.

Η εκδοχή, ότι σε ονοματοδοσία προβαίνουν μόνον όσοι δεν τελούν βάπτιση, ή ότι επί τελεσθείσης βαπτίσεως παρέλκει η ονοματοδοσία, όχι μόνο δεν παρίσταται σύμφωνη προς τις νόμιμες διατάξεις, αλλ’ επί πλέον έχει ως αποτέλεσμα τον καταναγκασμό πολιτών σε ακούσια ληξιαρχική καταγραφή θρησκεύματος, δηλαδή ένα ενδεχόμενο σαφώς αντίθετο στο Σύνταγμα (αποφάσεις 2279-2286/2001 Συμβουλίου Επικρατείας: «η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης περιλαμβάνει και το δικαίωμα του ατόμου να μην αποκαλύπτει το θρήσκευμα που ακολουθεί … κανένας δεν μπορεί να εξαναγκασθεί με οποιονδήποτε τρόπο να αποκαλύψει είτε αμέσως είτε εμμέσως, το θρήσκευμα ή τις θρησκευτικές εν γένει πεποιθήσεις του, υποχρεούμενος σε πράξεις ή παραλείψεις από τις οποίες θα τεκμαίρεται η ύπαρξη ή η ανυπαρξία τους, και καμία κρατική αρχή ή κρατικό όργανο δεν επιτρέπεται να επεμβαίνουν στον απαραβίαστο χώρο αυτό της συνείδησης του ατόμου και να αναζητούν το θρησκευτικό του φρόνημα, πολύ δε περισσότερο να επιβάλλουν την εξωτερίκευση των όποιων πεποιθήσεων του ατόμου αναφορικά με το θείο»).

Εν όψει των ανωτέρω, αν ένας γονεύς, κατ’ αρχήν προτιθέμενος να προβεί μόνο σε ονοματοδοσία του τέκνου του, εξαναγκασθεί (διά της μη νόμιμης προβολής διοικητικών προσκομμάτων ή διά της παροχής μη ακριβών πληροφοριών ως προς τη νομική φύση των επίμαχων ληξιαρχικών εγγραφών) να προβεί, τελικώς, σε δήλωση βάπτισης, δικαιούται να εγκαλέσει τη διοίκηση για παραβίαση συνταγματικού του δικαιώματος και ν’ αξιώσει επαναφορά των πραγμάτων στη νόμιμη κατάσταση αυτών βάσει της αρχικής του επιθυμίας, ήτοι καταχώριση ονοματοδοσίας και διαγραφή της δήλωσης βάπτισης.

Το γεγονός ότι, σήμερα, η ληξιαρχική εγγραφή ονόματος του παιδιού έχει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο συντελεσθεί, δεν σημαίνει ότι το ζήτημα έχει καταστεί «άνευ αντικειμένου», καθ’ όσον η διοίκηση δεν είναι δυνατό, προς στήριξη ισχυρισμού περί αδυναμίας περαιτέρω ενεργειών της, να επικαλείται καταστάσεις τις οποίες η ίδια παρανόμως προκάλεσε.

Ο τρόπος εγγραφής των κατ’ άρθρο 26 ν. 344/76 «δηλώσεων βάπτισης», ακόμη περισσότερο δε η αποδοχή «δηλώσεων βάπτισης», εκ μέρους του Ληξιαρχείου, χωρίς ταυτόχρονη υπόμνηση, προς τον δηλούντα γονέα, της εκκρεμούς έννομης υποχρέωσής του για ξεχωριστή (και κοινή με τον έτερο γονέα) «δήλωση ονοματοδοσίας» κατ’ άρθρο 26 ν. 344/76, παρέχουν πρόσφορο έδαφος για δημιουργία και διαιώνιση νομικής πλάνης περί ταύτισης των δύο αυτών πράξεων. Το ενδεχόμενο αυτό δεν στερείται σοβαρών πρακτικών συνεπειών, καθ’ όσον, ελλείψει κανονικής ονοματοδοσίας, η εγγραφή βάπτισης στο περιθώριο της ληξιαρχικής πράξης γέννησης είναι πιθανό να παρασύρει τους ενδιαφερομένους και τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες στην εντύπωση ότι η ονοματοδοσία είναι περιττή ακόμη και όταν η βάπτιση έγινε με δήλωση μόνον ενός εκ των γονέων. Ο κίνδυνος αυτός παρίσταται ιδιαίτερα έντονος σε περιπτώσεις υπηρεσιών αρμόδιων για άλλες επίσημες εγγραφές (δημοτολόγιο, μητρώο αρρένων, στρατολογικοί πίνακες, αρχείο δελτίων αστυνομικής ταυτότητας κ.ο.κ.), καθ’ όσον ενδεχόμενη εσφαλμένη αποδοχή και μεταγραφή του «βαπτιστικού» ονόματος ως κανονικού, αν και εγγενώς παράνομη λόγω έλλειψης συναίνεσης ενός εκ των γονέων, γεννά έννομες συνέπειες και παρίσταται δυσχερώς αναστρέψιμη.

Καταλήγοντας, σύμφωνα με έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών (Διεύθυνση Αστ. & Δημ. Κατάστασης, Διευκρινίσεις και οδηγίες προς τα Ληξιαρχεία, υπ’ αρ. πρωτ. Φ.104770/22433 24.10.2006):
«Η ονοματοδοσία αποτελεί την αποκλειστική διαδικασία κτήσης ονόματος νεογνού το οποίο καταχωρίζεται στη ληξιαρχική πράξη γεννήσεως ύστερα από δήλωση των γονέων του που ασκούν τη γονική μέριμνα ή του ενός απ’ αυτούς εφόσον έχει έγγραφη εξουσιοδότηση του άλλου, θεωρημένη για το γνήσιο της υπογραφής. Αν ο ένας από τους γονείς δεν υπάρχει ή δεν έχει τη γονική μέριμνα, η δήλωση του ονόματος γίνεται από τον άλλο γονέα.

Η βάπτιση καταχωρίζεται στο περιθώριο της ληξιαρχικής πράξεως γέννησης, περιλαμβάνει τα στοιχεία που περιγράφονται στην παρ. 3 του άρθρου 26 ν. 344/76 και δηλώνεται από τους υποχρέους, όπως καθορίζονται στην παρ. 2 του ιδίου άρθρου».

Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει αβίαστα ότι οι δύο ανωτέρω περιγραφόμενες πράξεις είναι ξέχωρες μεταξύ τους και η μεν ονοματοδοσία έχει σαν αποτέλεσμα την κτήση ονόματος, η δε βάπτιση, κατά πάγια νομολογία, την κτήση θρησκεύματος και δεν επιδρά καθόλου στο ήδη δηλωθέν ή ταυτόχρονα δηλούμενο όνομα.

Συνεπώς μία δήλωση βάπτισης δεν μπορεί να εκληφθεί και σαν δήλωση ονοματοδοσίας αν δεν γίνεται με τους όρους του άρθρου 25 του ν. 344/76, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 15 ν. 1438/84, δηλαδή αν δεν γίνεται και από τους δύο γονείς ή αν δεν συνοδεύεται από εξουσιοδότηση του απόντος γονέως.

ΔΕΣ και: Προσηλυτισμός, νηπιοβαπτισμός και...«ελεύθερη βούληση»

Το νόημα της ζωής σε πέντε φράσεις

H Bronnie Ware είχε μια δίψα για τη ζωή από τη στιγμή που γεννήθηκε. Σαν παιδί, ήταν το μαύρο πρόβατο της οικογένειας καθώς είχε αποκτήσει μια διαφορετική αντίληψη για τη ζωή.

Η επαγγελματική της ζωή ανάστατη, νομαδική, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης. Από καλλιεργητής λαχανικών στη Μέση Ανατολή, μπαργούμαν σε τροπικά νησιά…διευθύντρια τράπεζας.

Η Bronnie δεν φοβήθηκε ποτέ τις αλλαγές, βρήκε το δρόμο της αυτόν της φιλοσοφίας όπου κάθε άνθρωπος εάν κάνει ευχάριστα πράγματα τότε βρίσκει την πραγματική γαλήνη μέσα του, όπως λέει η ίδια.

Παραμένει ευγενής χωρίς να χάνει την πίστη της προς τον συνάνθρωπο μοιράζοντας τις εμπειρίες της μαζί μας.

Για αρκετά χρόνια εργάστηκε σε οίκους ευγηρίας. Ήταν ο τελευταίος σταθμός των ανθρώπων λίγο πριν το θάνατο. Όπως λέει μοιραζόταν πολλά μαζί τους τις τελευταίες εβδομάδες της ζωής τους.

Η Bronnie θεωρεί ότι οι άνθρωποι ωριμάζουν όταν έρχονται αντιμέτωποι με το θάνατο. Αρνητικά συναισθήματα κυριεύουν το περισσότερο κόσμο φόβος, θυμός, τύψεις ωστόσο κάθε άνθρωπος προσπαθεί να βρει τη γαλήνη λίγο πριν φύγει από τη ζωή.

Συνομιλώντας μαζί τους πέντε είναι τα κύρια πράγματα για τα οποία λυπόντουσαν και μας τα παρουσιάζει.

1. Μακάρι να είχα το θάρρος να ζήσω τη ζωή μου όπως ήθελα
και όχι όπως μου επέβαλαν
Αυτό το λένε οι περισσότεροι άνθρωποι όταν συνειδητοποιούν ότι η ζωή τους έχει σχεδόν τελειώσει και κοιτούν στο παρελθόν είναι εύκολο να δουν πόσα όνειρα έμειναν ανεκπλήρωτα Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν εκπλήρωσαν ούτε τα μισά από όσο είχαν ονειρευτεί.
Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν να προσπαθήσετε να εκπληρώσετε μερικά από τα όνειρά σας στην πορεία. Από τη στιγμή που αρρωστήσεις είναι πολύ αργά. Η υγεία φέρνει μια ελευθερία που πολύ λίγοι συνειδητοποιούν, έως ότου έρθει ο καιρός και δεν την χάνουν.

2. Μακάρι να μην εργαζόμουν τόσο σκληρά
Αυτό το λένε κυρίως άνδρες ασθενείς. Είναι όλοι αυτοί που δεν πρόλαβαν να χαρούν τα παιδιά τους, δεν κατάφεραν να τα πάρουν μια αγκαλιά, να τα μεγαλώσουν, να χαρούν την εφηβεία τους. Είναι όλοι αυτοί που δεν έψαξαν αγάπη από το σύντροφό τους.
Η Bronnie από την πλευρά της μας συμβουλεύει να απλοποιήσουμε τον τρόπο ζωής μας κάνοντας συνειδητές επιλογές στην πορεία. Δημιουργώντας περισσότερο χώρο στη ζωή σας, γίνεστε πιο ευτυχισμένοι και πιο ανοικτοί σε νέες ευκαιρίες.

3. Μακάρι να είχα το θάρρος να εκφράσω τα συναισθήματά μου
Πολλοί άνθρωποι δεν εκφράζουν τα συναισθήματά τους, προκειμένου να διατηρήσουν ισορροπίες με τους άλλους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να είμαστε μέτριοι ως οντότητες. Υπάρχουν πολλές ασθένειες που σχετίζονται με την πικρία και τη δυσαρέσκεια.
Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις αντιδράσεις των άλλων. Ωστόσο όταν αλλάζετε τον τρόπο επικοινωνίας μιλώντας ειλικρινά, θα θέσετε τις σχέσεις σε ένα εντελώς νέο και υγιές επίπεδο.

4. Μακάρι να είχα διατηρήσει επαφή με τους φίλους μου
Συχνά δεν συνειδητοποιούμε τα πραγματικά οφέλη της φιλίας. Ο πολυάσχολος τρόπος ζωής φθείρει τη φιλία. Αυτό όμως που μένει στο τέλος είναι αυτό γι’ αυτό διαφυλάξετε την ως κόρη οφθαλμού.

5. Μακάρι να είχα αφήσει τον εαυτό μου να είναι πιο ευτυχισμένος
Πολλοί δεν είχαν αντιληφθεί μέχρι το τέλος της ζωής τους ότι η ευτυχία είναι μια επιλογή. Είχαν μείνει κολλημένοι σε παλιά πρότυπα και συνήθειες. Ο φόβος της αλλαγής τους έκανε να προσποιούνται ακόμα και στον ίδιο τους το εαυτό.

Ευτυχία, Ελευθερία, Ευψυχία

Ευτυχία, Ελευθερία, ΕυψυχίαΕιλικρινά ποιος βλέπει τη ζωή μαγική μέσα στην καθημερινότητα;
Ποιος προλαβαίνει να δει την μαγεία; Να την ζήσει, να την Απολαύσει;
Κι όμως, η μαγεία υπάρχει ακόμη και τις μέρες που τα βλέπουμε όλα γκρίζα. Θα αναρωτιέστε το πού και δικαίως. Μαγεία λοιπόν υπάρχει εκεί που συμβαίνει το απροσδόκητο, η έκπληξη, η χαρά, το γέλιο, ο θαυμασμός. Από το πολύ απλό του να δούμε κάποιον γνωστό στον δρόμο που είχαμε να συναντήσουμε καιρό και να νιώσουμε χαρά, μέχρι το να ακούσουμε μια φράση από ένα ραδιόφωνο και να εμπνευστούμε για κάτι.

Το μόνο που χρειάζεται είναι ν’ αφεθείς σ΄αυτό για να νιώσεις την μαγεία. Να ανοίξεις την καρδιά σου, τα αισθήματα σου και το μυαλό σου. Να είσαι ανοιχτός σε νέες γνωριμίες και νέες σκέψεις. Είναι ωραίο να σπάς την ρουτίνα, την λίμναση, τις συνήθειες. Να νιώθεις πώς είσαι μέσα στο παιχνίδι της ζωής κι όχι μαριονέτες αυτής ή του Μεγάλου Παράσιτου. Να μην φοβάσαι να γελάσεις ή και να κλάψεις, να είσαι χαρούμενος ή και θλιμμένος, να είσαι μοναχός ή με παρέα, ν’ αγαπήσεις, να θαυμάσεις, να αισθανθείς. Να το πάρεις απόφαση ότι όλα είναι μες στο παιχνίδι και να δώσεις τον καλύτερο εαυτό σου και η Δύναμη θα σε ανταμείψει με λίγη από την μαγεία της.

Ας αρχίσεις να ονειρεύεσαι αυτό που θέλεις να κάνουμε, (κι όχι αυτό που επιθυμείς) η Δύναμη σου χαρίζει τόλμη, μαγεία και στρώνει το μονοπάτι για να το πραγματοποιήσεις. Όσο φιλοσοφικά, ουτοπικά ή θεωρητικά κι αν σου φαίνονται, όλα αυτά, είναι πραγματικότητα. Ναι, ακόμα κι όταν γυρνάς στο σπίτι σου από μια άσχημη μέρα, το να βρίσκεις την οικογένειά σου είναι μαγεία. Το να ακούς την κόρη σου να σου λέει «Ήρθες μαμά»; ή το να κοιμάσαι στον καναπέ απ΄την κούραση κι ο σύντροφος σου να σε κρατά αγκαλιά ή το να υποφέρεις από κάτι σοβαρό και οι φίλοι σου να προσπαθούν να σε κάνουν να γελάσεις κρύβοντας τον δικό τους φόβο κι αγωνία.

Σ΄όλα αυτά υπάρχει μαγεία. Η μαγεία της ζωής η μαγεία της Δύναμης. Αυτήν την μαγεία που την βλέπουν ολοκάθαρα κάποιοι ονειροπόλοι και προσπαθούν να σε κάνουν να την δεις κι εσύ. Γιατί ναι η ζωή είναι ωραία όταν την μοιράζεσαι αλλά κι όταν την ΖΕΙΣ. Πάντα υπάρχει κάτι στο οποίο μπορείς να στηριχθείς και να σηκωθείς για να συνεχίσεις να παίζεις το παιχνίδι της ζωής. Αρκεί να το δεις, με τα αιθερικά μάτια, αυτά που “βλέπουν” ότι δεν μπορούν να δουν τα μάτια του σώματος! Επιπλέον μην ξεχνάς πως είναι αδύνατον να δεις με τα μάτια σου, είναι αδύνατον να βιώσεις, αυτό που δεν υπάρχει μέσα σου. Α Δ Υ Ν Α Τ Ο Ν.-

Καταστροφικές αναβολές
Η αναβλητικότητα είναι συνώνυμο της τεμπελιάς και πηγάζει απ’ την φυγοπονία και την εγωπάθεια. Ο Δάντης σίγουρα κάτι τέτοιο είχε στο μυαλό του όταν όριζε την οκνηρία ως θανάσιμο αμάρτημα. Έχετε αναλογιστεί ποτέ, πόσες μέρες πήγαν χαμένες, πόσες ευκαιρίες χάθηκαν, πόση ευτυχία αφήσατε να γλιστρήσει από τα χέρια σας, επειδή δεν πήρατε μια μεγάλη απόφαση, επειδή πιστέψατε -λανθασμένα- πως υπήρχε αρκετός χρόνος κι αύριο, επειδή δειλιάσατε να κάνετε εκείνο το βήμα, εκείνη την κίνηση που έπρεπε – όταν έπρεπε;

Η οκνηρία σε αντίθεση με τα άλλα θανάσιμα αμαρτήματα, [φυσικά χωρίς την τιμωρία κάποιου Θεού – Μπαμπούλα] τα οποία σχετίζονται με την υπερβολή και την έλλειψη ελέγχου, έχει να κάνει με την υπερβολική στασιμότητα, με την έλλειψη κινήτρων, σκοπών, στόχων, εσωτερικά ή εξωτερικά. Τι σας κάνει όμως να μένετε αδρανείς; Τι είναι αυτό που σας κάνει να θέλετε ν’ αποφύγετε πράξεις, έργα και κατ’ επέκταση κάθε είδους εξέλιξη ή διαφορετικότητα; Ένας άνθρωπος φυγόπονος, δειλός, αναβλητικός είναι συνήθως ένας άνθρωπος φοβισμένος. Το να μην αρπάζει μια ευκαιρίας ζωής, είτε αυτή είναι επαγγελματικής φύσεως, είτε συναισθηματικής, έχει να κάνει με τον φόβο που ο ίδιος επέτρεψε να ριζώσει μέσα του με την βοήθεια και την επιβολή του ενεργειακού μεγάλου παράσιτου.

Αυτός ο φόβος, είναι συνήθως φόβος παρελθόντος, πληγωμένο κομμάτι του εγωισμού, αποτέλεσμα περασμένης αποτυχίας, η οποία σε αποθαρρύνει να οδηγήσεις τον εαυτό σε καινούργιες χαρές κι εμπειρίες. Έτσι προβάλλεις στο παρόν σου φόβους, λάθη κι αποτυχίες του παρελθόντος. Με απλά λόγια, αντί να ζεις στο ΠΑΡΟΝ, ΖΕΙΣ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ.

Αναβάλλεις κάθε εξέλιξη, τσιγκουνεύεσαι όλα αυτά που νιώθεις και δίνεις, αποφεύγοντας τελικά, την ουσιαστική συσχέτιση και τον έντονο συναισθηματικό εμπλεγμό σε οτιδήποτε κάνεις, με φόβο πως αν πράξεις διαφορετικά, αν δώσεις και δοθείς θα πληγωθείς ξανά, θα στερέψεις ξανά, θα βρεθείς στο τίποτα ξανά.

Αυτό είναι Συγκινησιακή Πανούκλα. Αυτό είναι φαύλος κύκλος. Αποφεύγοντας να αναλάβεις δράση, αποφεύγοντας την ζωή δηλαδή, δήθεν για να γλιτώσεις από πιθανό κι ενδεχόμενο πόνο ή επαναλαμβανόμενο λάθος, απογοητεύεσαι έτσι κι αλλιώς από την άνοστη, βαρετή, δίχως εκπλήξεις ζωή που ζεις. Ένας εγωπαθής δειλός είναι ανίκανος να δείξει και να νιώσει αγάπη. Αυτό είναι προνόμιο των γενναίων.

Η αναβλητικότητα σου δεν πηγάζει όμως μόνο από φόβους ξαναειδωμένους. Υπάρχουν και οι φόβοι δειλίας του άγνωστου πόνου. Προτιμάς να μένεις άπραγος, ζώντας σε μία αποστειρωμένη φούσκα, αποστειρώνοντας ο,τι νιώθεις, γεμίζοντας τα κενά της ζωής σου, με δήθεν ενδιαφέροντα, καταπιέζοντας τα πραγματικά θέλω σου, την πραγματική επιθυμία σου, που ναι ίσως να έχει ένα ρίσκο μέσα της, αλλά σε φέρνει πιο κοντά στην ευτυχία σου και την ανεξαρτησία σου. Μεγαλύτερο όμως είναι το ρίσκο όταν συνεχώς αναβάλλεις μια επιθυμία, ένα σχέδιο ψυχής. Κάθε καθυστέρηση του, το φέρνει πιο κοντά στην καταστροφή. Γιατί το να γνωρίζεις πιο είναι το σωστό για τον εαυτό -υλικό κι αιθερικό-  και να μην το κάνεις είναι η μεγαλύτερη δειλία.

Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν υπάρχει χώρος για δειλία, αναβολές και καθυστερήσεις στη ζωή μας. Όχι γιατί έτσι απλώς ζούμε μισά, αλλά γιατί έτσι δεν ζούμε καν. Μια ευκαιρία ζωής μας έχει δοθεί από την ΔΥΝΑΜΗ και πρέπει να την αδράξουμε. Είμαστε πολύ πιο δυνατοί απ’ όσο νομίζουμε. Δεν έχει νόημα να κλειστούμε στην φούσκα, σε μια ζωή δίχως ρίσκα. Δεν αποφεύγεις τα απρόοπτα και τον πόνο έτσι. Αποφεύγεις να ζήσεις.

Η Δύναμη της Αυτογνωσίας
Μπορείς να κάνεις χρόνια κάποιο ψυχολογικό πρόγραμμα όμως αυτό δεν είναι αυτογνωσία. Η αυτογνωσία γεννιέται όταν έχεις επίγνωση του εαυτού σου μέσα στις σχέσεις, που σου δείχνουν αυτό που είσαι κάθε στιγμή. Οι σχέσεις σου είναι ένας καθρέφτης στον οποίο βλέπεις τον εαυτό σου όπως πραγματικά είσαι. Αλλά οι πιο πολλοί από μας δεν έχουμε την ικανότητα να κοιταζόμαστε έτσι όπως είμαστε στις σχέσεις, επειδή αμέσως αρχίζουμε να κατακρίνουμε ή να δικαιολογούμε αυτό που είμαστε. Κρίνουμε, αξιολογούμε, συγκρίνουμε, απορρίπτουμε ή αποδεχόμαστε, αλλά ποτέ δεν παρατηρούμε πραγματικά το ολοφάνερο δηλ. «αυτό που είναι, όπως είναι» και για τους περισσότερους ανθρώπους αυτό μοιάζει να είναι ό,τι πιο δύσκολο έχουν να κάνουν, αυτό και μόνο, όμως, είναι η αρχή της αυτογνωσίας.

Αν κανείς έχει τη δυνατότητα να βλέπει τον εαυτό του όπως είναι σ’ αυτό τον εκπληκτικό καθρέφτη των σχέσεων, που δεν παραμορφώνει, αν κανείς μπορεί απλώς να κοιτάζει μέσα σ’ αυτό τον καθρέφτη με πλήρη προσοχή και να βλέπει [με το βλέπειν κι όχι με τα μάτια] πραγματικά «αυτό που είναι», να έχει την επίγνωσή του χωρίς να επικρίνει, χωρίς να κάνει κριτική, χωρίς να αξιολογεί – κι αυτό το κάνεις όταν ενδιαφέρεσαι σοβαρά να το κάνεις- τότε θ’ ανακαλύψεις ότι ο νους είναι ικανός να απελευθερωθεί από κάθε διαμόρφωση.

“Οφείλουμε να ζούμε την κάθε μέρα μας σαν να είναι η τελευταία, να αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους που έχουμε στη ζωή μας με αυτό τον τρόπο. Έτσι τίποτα δε θα έχουμε ως δεδομένο στη ζωή μας. Τα πάντα θα εκτιμώνται την στιγμή που υπάρχουν και τα ζούμε. Δε θα αφήνουμε τίποτα για αύριο. Οι ευκαιρίες και οι στιγμές είναι μοναδικές. Οι αναβολές και οι δισταγμοί τις καταστρέφουν. Μια φορά ζούμε, δεν υπάρχει τρόπος να υπάρξουμε δύο φορές. Και μάλλον δε θα υπάρξουμε ξανά ποτέ. Και εσύ που δεν εξουσιάζεις το αύριο, αναβάλλεις την χαρά. Και η ζωή πάει χαμένη με τις αναβολές και ο καθένας πεθαίνει απασχολημένος”. Επίκουρος

Γεννιόμαστε Άθεοι
Κανείς δεν γνωρίζει κάποιον Θεό, μέχρι την στιγμή που θα του τον επιβάλλει κάποιος
Το θρησκευτικό μονοπάτι που ακολουθεί ο καθένας, δεν είναι τίποτα άλλο παρά ΘΕΜΑ ΤΥΧΗΣ κι ΕΠΙΒΟΛΛΗΣ, αφού εξαρτάται από το που θα γεννηθεί. Κάθε μέρος ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ τον δικό του Θεό και κάθε νεογέννητο στιγματίζεται και μαρκάρεται πριν ακόμα γεννηθεί με το πιο μονοπάτι θ’ακολουθήσει. Κοιτώντας όμως το θέμα σφαιρικά, προκύπτει το ερώτημα τι είναι αυτό που ώθησε το ανθρώπινο ζώο στην πίστη και στην υποδούλωση σε ένα δήθεν ανώτερο ον;

Τι καθιστά κάποιον Θεό απαραίτητο στο ανθρώπινο ζώο; Εμείς δημιουργήσαμε τον Θεό κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν ή αυτός εμάς; Μετά από τόσους αιώνες φιλοσοφικής ανάλυσης και περισυλλογής, οι απαντήσεις ούτε που αχνοφαίνονται. Ο μόνος σύμμαχος στην αναζήτηση της λύσης του γόρδιου δεσμού είναι η (προ)ιστορία του είδους μας.

Εκεί, συναντάμε αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία: Ανατρέχοντας στις απαρχές της -θεωρητικά γνωστής- ύπαρξής μας (10.500 π.κ.ε) και μελετώντας την πορεία μας μέχρι σήμερα, δεν μπορεί παρά να παρατηρήσει κανείς ότι πίσω από οποιαδήποτε θρησκευτική, δογματική και νεκρή αμφίεση, από τον πολυθεϊσμό της αρχαίας Βαβυλώνας, Αιγύπτου και της αρχαίας Ελλάδας, μέχρι και τις σημερινές διαφορετικές εκδοχές του μονοθεϊσμού, κάθε σκέψη η ενέργειά του ανθρώπινου ζώου κινείται γύρω από τους κύριους άξονες: Την καταπράυνση των φόβου, πόνου, ανασφάλειας, την ικανοποίηση των συναισθηματικών αναγκών και την ικανοποίηση του εγώ.

Ο Θεός του φόβου κι ο Θεός της παράνοιας: Στον πρωτόγονο άνθρωπο, το συναίσθημα του φόβου αποτέλεσε την αιτία δημιουργίας των θρησκευτικών ιδεών. Ο φόβος της πείνας, των άγριων θηρίων, της αρρώστιας και του θανάτου είναι μερικά είδη του εν λόγω συναισθήματος. Δημιουργώντας τον «Θεό του φόβου», ο σκοπός του ανθρώπου ήταν πλέον να εξασφαλίσει μέσω διάφορων ενεργειών (πχ. θυσίες) την εύνοιά τους. Δημιουργήθηκε μάλιστα και μια κάστα ιερέων, ως μεσολαβητές, οι οποίοι αποτέλεσαν τον συνδετικό κρίκο μεταξύ των ανθρώπων και των πραγμάτων που φοβούνται, μέχρι σήμερα αυτή η πρωτόγονη και βάρβαρη κατάσταση δεν έχει αλλάξει στο ελάχιστο.

Η επιθυμία και η ανάγκη (;) των πιό αδύναμων του είδους μας για καθοδήγηση, αγάπη και υποστήριξη, δημιούργησε την νοητική σύλληψη ενός Θεού, ο οποίος αγαπά τους υπήκοους πιστούς του, τους προστατεύει, αλλά τους επιβραβεύει και τιμωρεί. Επίσης τιμωρεί όποιους δεν είναι δικοί του πιστοί αλλά ανήκουν σε κάποιον άλλον Θεό !!! Οι περισσότερες θρησκείες, μεταξύ των οποίων ο δωδεκαθεϊσμός κι ο χριστιανισμός είναι αυτού του τύπου.

Κοσμικό θρησκευτικό συναίσθημα: Σε σχέση με τα θρησκευτικά ανελεύθερα δογματικά ρεύματα, το «κοσμικό θρησκευτικό συναίσθημα» δεν συσχετίζεται τόσο με το πολιτισμικό επίπεδο ενός έθνους, όσο με την νοητική κατάσταση ενός εξελιγμένου ανθρώπου. Είναι δύσκολο να εξηγηθεί σε κάποιον που το στερείται εντελώς, κυρίως, γιατί συγκριτικά με τις δογματικές και νεκρές μορφές θρησκείας, δεν υπάρχει καμία ανθρωπομορφική σύλληψη κάποιου Θεού. Σύμφωνα μάλιστα με διαχρονικές έρευνες μόνο εξαιρετικά προικισμένα με υψηλή νοημοσύνη άτομα μπορούν να προχωρήσουν σε αυτό το επίπεδο.

Εδώ τα άτομα αντιλαμβάνονται την κενότητα των ανθρωπίνων επιθυμιών και σκοπών. Αντιμετωπίζουν την ύπαρξή τους σαν ένα είδος φυλακής και θέλουν να βιώσουν το σύμπαν σαν ένα αυτοτελές σύνολο. Για αυτούς είναι αδιανόητος ένας Θεός που τιμωρεί κι επιβραβεύει όπως και ένας άνθρωπος που ζει με τον φόβο της τιμωρίας ή με την ελπίδα της μεταθανάτιας αμοιβής. Παρόλο που μπορεί να θεωρηθούν άθεοι, στην πραγματικότητα, είναι οι μόνοι βαθύτατα θρησκευόμενοι άνθρωποι. Άνθρωποι που ο χρόνος κράτησε αγνώστους μεταξύ τους, άνθρωποι όπως ο Λάο Τσε, ο Ηράκλειτος (γενικά οι Ελληνες φιλόσοφοι αν κι όχι όλοι) οι Βούδες, ο Γαλιλαίος, ο Μπαρούχ Σπινόζα, ο Εβολα, ο Κρισναμούρτι, ο Νίτσε κι άλλοι έχουν υπάρξει μεταξύ τους τα πιο ένθερμα ένθεα αδέρφια.

Αρχαιοελληνικοί κανόνες στη καθημερινότητα
Αν συναντούσαμε σήμερα κάποιους σοφούς προγόνους μας, τι θα μας συμβούλευαν να κάνουμε ώστε να βιώνουμε το ευ ζην στην καθημερινότητά μας; Προφανώς θα μας προέτρεπαν να είμαστε: Αγαθοί, δηλαδή να ακτινοβολούμε από την εσωτερική φλόγα και ταυτόχρονα να είμαστε ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ γιατί αυτό σημαίνει η λέξη “Αγαθός”.

Θα συνιστούσαν το Γνώθι σαυτόν, που σημαίνει να βουτήξουμε στην εσωτερική φλόγα, ώστε να γνωρίσουμε ποιοι πραγματικά είμαστε, τι θέλουμε και πώς επιθυμούμε να πορευτούμε στη ζωή. Μόνο έτσι μπορούμε να βαδίσουμε με αποφασιστικότητα στο δικό μας μονοπάτι, χωρίς να μας επηρεάζουν άνθρωποι, γεγονότα ή καταστάσεις και χωρίς να καταπιεζόμαστε.

Οπωσδήποτε θα θεωρούσαν απαραίτητο το Νους υγιής εν σώματι υγιή, γιατί μόνο όταν υπάρχει ισορροπία διανόησης και σώματος μπορεί ο άνθρωπος να βρίσκεται σε αρμονία με τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του.

Χωρίς αμφιβολλία θα ανέφεραν και το ελεύθερον το εύψυχον –«Το εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύψυχον» [ευτυχισμένοι είναι οι ελεύθεροι και ελεύθεροι είναι οι γενναίοι] από τον Επιτάφιο του Περικλή – γιατί η Ευτυχία προϋποθέτει την Ελευθερία κι αυτή την Ευψυχία.

Τὸ εὔδαιμον: Ευδαιμονισμός, η υπέρτατη αρχή του βίου είναι η ευτυχία του ατόμου. Αυτή η αρχή χαρακτηρίζει την αρχαία εποχή.  Ο Αριστοτέλης δίδασκε ότι η ευδαιμονία επιτυγχάνεται και θεμελιώνεται στον ενάρετο βίο. Ο μεγάλος Περικλής, στον Επιτάφιο θέτει τις προϋποθέσεις της. «τὸ εὔδαιμον τὸ ἐλεύθερον, τὸ δ’ ἐλεύθερον τὸ εὔψυχον» Στην νεώτερη φιλοσοφία επανέρχεται με τη σημασία της κοινωνικής ευημερίας , της ωφέλειας και της ευτυχίας όσο το δυνατόν περισσότερων ανθρώπων. Ευτυχία!! Το χαμόγελο πριν κοιμηθείς μετά από μια δύσκολη μέρα. Η εσωτερική γαλήνη που σου δίνει η βεβαιότητα ότι το πάλεψες και σήμερα, άσχετα από το αποτέλεσμα, ότι έδωσες τη μάχη σου με φρόνημα γενναίο, σαν Ελεύθερος και συνειδητοποιημένος άνθρωπος, στα μικρά ή στα μεγάλα που προέκυψαν.

Τὸ ἐλεύθερον: Η Ελευθερία κάνει ευδαίμων τον άνθρωπο. Η Ελευθερία σε όλες τις μορφές της, μα κυρίως η διανοητική ελευθερία. Ελεύθερος από τα δεσμά του φόβου, των προκαταλήψεων, των δογμάτων, ελεύθερος από κάθε δυνάστη, κάθε σκέψη ωφελιμιστική, κάθε μικρότητα που περιορίζει τις βλέψεις σου στην απόκτηση υλικών μόνον πραγμάτων ή εφήμερης δόξας. Ελεύθερος από το Εγώ, είναι η μόνη ελευθερία που εχει αξία, όπως και η μόνη ελευθερία που είναι εφικτή για τον άνθρωπο μέσα στην φυλακή του Κύριου Δημιουργού – Θεού. Ελευθερία να επιλέγεις, να διατυπώνεις τις σκέψεις σου χωρίς φόβο και πάθος. Ελευθερία να μάχεσαι για το σωστό και το δίκαιο από θαυμασμό για ότι όμορφο δυναμώνει την Εσωτερική  Φλόγα. Θαυμάζεις και είσαι ελεύθερος να κάνεις ό,τι θέλεις. Η ικανότητα σου να θαυμάζεις μέσα στην συμπαντική φυλακή είναι η μοναδική σου έξοδος απ’ αυτήν.

Δεν θα ένιωθαν όλοι άνετα -για την ακρίβεια δεν θα άντεχαν καν – αν τους πρόσφερες ξαφνικά ένα κύμα απεριόριστης εσωτερικής φλόγας π.χ. και θα αναρωτιούνταν αν μπορούν να εμπιστευτούν ένα τέτοιο νέο είδος Ενέργειας και μέσα τους θα ανησυχούσαν μήπως δεν αξίζουν μια τέτοια ευεργεσία. Η εσωτερική φλόγα είναι η γενναιότητα, ένα ανώτερο είδος Ενέργειας που μόνο ελάχιστοι μεταξύ ελάχιστων την αντέχουν, αλλώστε προορίζεται και για ελάχιστους.

Τὸ εὔψυχον: Το Γενναίο, το Πολεμικό, το έχων Ψυχή. Είναι το καθαρό βλέμμα, η καθαρή σκέψη. Είναι το θάρρος που σε κάνει να μάχεσαι για τον σκοπό σου. Είναι ο καθαρός σου λόγος, η ανδρεία και η αμετακίνητη στάση σου, είναι η αψογοσύνη του πολεμιστή. Όταν κατέχεις το Εύψυχον δεν υπάρχει κανένας λόγος να το διατυμπανίζεις γιατί χάνεται, αντίθετα ακτινοβολεί στο βλέμμα σου, διασκορπίζεται από κάθε κύτταρο του σώματος σου. Το διαβάζεις μέσα στα μάτια των δειλών, όσων πολύ θα επιθυμούσαν να κρατούν την ίδια με σένα στάση αλλά δεν μπορούν και ξέρουμε τι κάνουν οι παρασιτικοί όταν συναντούν έναν  γνήσιο Πολεμιστή!!

Πως προκύπτει η αρνητικότητα και τα προβλήματα
Κάθε αρνητικότητα και η πληθώρα των προβλημάτων σου προκύπτουν από την άρνηση σου να ζεις στον παρόντα χρόνου. Κάθε αρνητικότητα προκαλείται από τη συσσώρευση του παρελθόντος εγωπαθούς χρόνου και την άρνηση του παρόντος. Η ταραχή, το άγχος, η ένταση, η ανησυχία -όλα μορφές φόβου- η ενοχή, οι τύψεις, η μεταμέλεια, η μνησικακία, τα παράπονα, η λύπη, η πικρία κι όλες οι μορφές της παθολογικής εγωπάθειας προκαλούνται από το ότι ζεις υπερβολικά πολύ στο παρελθόν κι όχι αρκετά στον παρόντα χρόνο.

Ο ικανός άνθρωπος ο εὔψυχος ζει στο μέλλον κι εκεί διαμορφώνει το παρόν του. Ένας σχετικά ικανός διανοητικά άνθρωπος ζει στον παρόντα χρόνο και διαμορφώνει εν μέρει το μέλλον του. Ο διανοητικά καθυστερημένος άνθρωπος ζει στο παρελθόν του κι μόλις και μετά βίας στο παρόν, έτσι το μέλλον του είναι μια αέναη επανάληψη του παρελθόντος του.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να αντιληφθούν ότι είναι δυνατόν να υπάρχει μια κατάσταση συνειδητότητας απόλυτα απαλλαγμένη από κάθε αρνητικότητα και με ελεγχόμενα προβλήματα κι όμως, αυτή είναι η απελευθερωμένη κατάσταση προς την οποία δείχνουν όλες οι φιλοσοφικές διδασκαλίες. Είναι η υπόσχεση της λύτρωσης, όχι σε ένα απατηλό μέλλον αλλά εδώ και τώρα. Μπορεί να σου φαίνεται δύσκολο να αναγνωρίσεις ότι ο χρόνος που ζεις είναι η αιτία του πόνου ή των προβλημάτων σου. Σε έμαθαν να πιστεύεις ότι προκαλούνται από συγκεκριμένες καταστάσεις στη ζωή σου.  Αν όλα σου τα προβλήματα ή αυτά που εσύ αντιλαμβάνεσαι σαν αιτίες του πόνου ή της δυστυχίας του εξαφανίζονταν σαν από θαύμα από τη ζωή σου, αλλά εσύ δεν είχες την ικανότητα να ζεις στο παρόν, πιο συνειδητός και με επίγνωση, πολύ σύντομα θα έβρισκες τον εαυτό σου με ένα παρόμοιο σύνολο προβλημάτων ή αιτιών πόνου, σαν μια σκιά που σε ακολουθεί όπου κι αν πας. Τελικά υπάρχει μόνο ένα πρόβλημα: οι λέξεις κι ο εσωτερικός σου διάλογος που σε κρατούν αλυσοδεμένο με τον χρόνο.

Το Γέλιο: Ενα μαγικό ξόρκι που λύνει όλα τα προβλήματα

Το γέλιο συνιστά πηγή χαράς και υγείας αλλά και ένα δυνατό εργαλείο δύναμης για τον γενναίο άνθρωπο.

«Ευλογημένος νάσαι εάν τοποθετώντας τις πέτρες
μπορείς να τις στεριώνεις με το γέλιο» Μορύα

Το γέλιο αναβλύζει πηγαία από μέσα μας, εκφράζει συναισθήματα, μεταβιβάζει ολόγυρα την πληροφορία της ευδαιμονίας, της ευχαρίστησης, της χαράς, της χαλάρωσης, της έκπληξης και όλης της συναισθηματικής κατάστασης εκείνου που το βιώνει. Ξεκινώντας από το μικρό χαμόγελο και φτάνοντας έως το τρανταχτό ξεκάρδισμα, είναι ένα κομμάτι του συναισθηματικού μας κόσμου που μας χαρακτηρίζει, είναι δώρο της εξελικτικής διαδικασίας από την πρωτόγονη φύση έως σήμερα. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι στην πορεία της ανθρώπινης εξέλιξης το γέλιο, πρωτοεμφανίστηκε πιθανότατα ως αντίδραση στον κίνδυνο και γενικότερα σε κάθε άγνωστη εμπειρία. Ίσως ήταν μία από τις εκφράσεις του φόβου που δημιούργησε η έκπληξη ή ακόμη και ένας τρόπος να ειδοποιηθούν οι γύρω για περίεργα συμβάντα και γεγονότα.

Στην αρχαία Ελλάδα και ειδικότερα στη Σπάρτη και στη Θεσσαλία υπήρχαν Ναοί του Γέλωτα. Λέγεται ότι τον Γέλωτα, τον χάρισε στους ανθρώπους η Θεά του έρωτα Αφροδίτη, μαζί με τον Πόθο και την Ηδονή. Στην αρχαιότητα το γέλιο κατείχε σημαντική θέση στη ζωή των ανθρώπων σαν ένα από τα μέσα που ενίσχυε την αιθερική, σωματική υγεία κι αρμονία.

Ο Αριστοτέλης θεωρούσε τον άνθρωπο ως το μόνο γελαστικό ζώο κι ότι το γέλιο επιφέρει κάθαρση με ανώδυνο τρόπο. Ο Ιπποκράτης πίστευε στη θεραπευτική αξία του γέλιου, ενώ ο Δημόκριτος ήταν γνωστός ως «ο φιλόσοφος που γελά» συνέδεε το γέλιο με το «κωμικό της ανθρώπινης φύσης και ζωής» παρομοίαζε τους ανθρώπους με κόκκους άμμου στην ακτή του Απείρου και γελούσε με την ιδέα που έχουν οι άνθρωποι για τον εαυτό τους και τις ασχολίες τους σε σχέση με την πραγματική τους θέση μέσα στο Σύμπαν. Ο Πυθαγόρας, έκρινε αν θα δεχτεί κάποιον για μαθητή του από τον τρόπο που γέλαγε. Ενώ οι λεγόμενοι Γελωτομάντεις στήριζαν τις μαντικές προβλέψεις τους για το μέλλον πάνω στο γέλιο. Ο Επίκουρος τόνιζε την σπουδαιότητα της ψυχικής διάθεσης, που αναγνωρίζει τα όρια που έχει θέσει η φύση, κύριοι της οποίας είμαστε εμείς οι ίδιοι, της αλυπίας, της ευδαιμονίας, της μακαριότητας και της πραότητας συναισθημάτων.

Σύμφωνα με τα έθιμά τους οι ινδιάνοι Ναβάχο ακόμη και τώρα οργανώνουν γιορτή για το πρώτο γέλιο ενός μωρού.
Αλλά και τις τελευταίες δεκαετίες έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο του «αγίου γέλιου». Η πρώτη καταγεγραμμένη εμφάνιση του «αγίου γέλιου» συνέβη το 1993 σε μια εκκλησία των Συνάξεων του Θεού της Φλόριντα, υπό την καθοδήγηση του ηγέτη της Κίνησης της Πίστης, Ρόντνευ Χάουαρντ-Μπράουν ο οποίος περπατούσε ανάμεσα στους παρευρισκόμενους, ακουμπώντας τα χέρια του πάνω τους και τους καλούσε να «γεμίσουν» με το ‘Aγιο Πνεύμα. Στη συνάντηση αυτή πολλοί έπεφταν στο πάτωμα σπαρταρώντας από τα γέλια μέχρι λιποθυμίας.

Το 1994, στην εκκλησία Airport Vineyard του Τορόντο, υπό την καθοδήγηση του πάστορα της «Αμπέλου» Ράντυ Κλαρκ, συνέβη η δεύτερη πολύ μεγαλύτερη εκδήλωση του φαινομένου, που ονομάστηκε από τα βρετανικά ΜΜΕ «η ευλογία του Τορόντο». Στην εκκλησία συμμετείχαν Χριστιανοί που δεν ήταν μόνο Πεντηκοστιανοί, αλλά και Μεννονίτες, Ναζαρηνοί, Αγγλικανοί, Μεθοδιστές, Ρωμαιοκαθολικοί, Βαπτιστές κ.α. Παρόμοια φαινόμενα έχουν ξεκινήσει από το 1995 και στο Μπράουνσβιλ, κοντά στην Πενσακόλα της Φλόριντα, υπό την καθοδήγηση του Στηβ Χιλ.

Ο άνθρωπος, όπως έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες είναι «ζώον γελαστικόν», προσδίδοντάς του μια ιδιότητα, τη δυνατότητά του να γελά, που τον ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα όντα, όπως ακριβώς η νόηση και η γλώσσα. Βέβαια, σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες που γίνονται στις μέρες μας, εκτός από τον άνθρωπο, γελούν επίσης οι πίθηκοι, οι χιμπατζήδες και τα τρωκτικά.

Ιστορικά το γέλιο λένε πως προηγήθηκε της ομιλίας. Όλοι ξέρουμε ότι τα μωρά γελάνε πριν ακόμη μάθουν να μιλούν. Μάλιστα εικάζεται πως η προέλευσή του είναι η «παιχνιδιάρικη» επικοινωνία μεταξύ της μητέρας και του νεογνού. Επιστήμονες πιστεύουν ότι πρόκειται για κάτι τόσο βαθιά εγκατεστημένο στα δίκτυα του εγκεφάλου, που τα μωρά χρησιμοποιούν το γέλιο τους για να εκφράσουν το γεγονός ότι αναγνωρίζουν τα οικεία τους πρόσωπα ενισχύοντας το μεταξύ τους δέσιμο. Στα μωρά συνδέεται και με το γαργαλητό, που τους προκαλεί ένα αίσθημα αβεβαιότητας και φόβου. Στη συνέχεια, καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για ψεύτικη απειλή και ανταποκρίνονται με γέλιο.

Το χαμόγελο, που διαφέρει από το γέλιο, είναι μέρος της κοινωνικής μας συμπεριφοράς. Χαμογελάμε, συνήθως πιο εύκολα, όχι γιατί εκείνη τη στιγμή νιώθουμε ευτυχισμένοι ή χαρούμενοι, αλλά για να εκφράσουμε ευγένεια ή αποδοχή. Ο Ντάχερ Κέλτνερ, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια, το αποκαλεί χαμόγελο «Pan American» γιατί, είναι χαρακτηριστικό στους αεροσυνοδούς και γενικότερα στους εργαζόμενους όταν συναντούν τους υφισταμένους τους.

Στο γέλιο, η έκφραση του προσώπου είναι γνωστή ως «Duchenne», όνομα που του έδωσε ο Γάλλος φυσιολόγος τον 18ο αιώνα. Το γέλιο φανερώνει αίσθηση ευτυχίας και συνδέεται με την ενεργοποίηση του αριστερού ημισφαιρίου του εγκεφάλου που είναι συνυφασμένο με τα θετικά συναισθήματα. Γελάμε από χαρά και αυθόρμητα. Είναι η πιο αληθινή έκφραση του ανθρώπου. Γι’ αυτό όταν κάποιος προσποιείται το αποτέλεσμα είναι ολοφάνερα αντιαισθητικό.

Σύμφωνα με αμερικανούς ερευνητές, κάθε γέλιο έχει διαφορετική υποσυνείδητη σημασία. Όπως υπογραμμίζουν, υπάρχουν πολλοί τύποι γέλιου που δεν έχουν απαραιτήτως σχέση με κάτι αστείο. Αντίθετα, αποτελούν μια απλή κατάφαση ή αμηχανία, ένα επικοινωνιακό μέσο ή μια έκφραση χαράς.

Επιστήμονες, όπως ο Γιούνγκ υποστηρίζει ότι το γέλιο απελευθερώνει ένα μεγάλο πλεόνασμα ενέργειας που παραμένει φυλακισμένο στον οργανισμό. Ενώ ο Νίτσε θεωρούσε ότι ο άνθρωπος που γελά προστατεύει την πνευματική του υγεία, η οποία διαταράσσεται από δύο επικίνδυνα συναισθήματα, τον φόβο και την οργή. Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο ότι αρκετές επιστημονικές μελέτες υποστηρίζουν τις ευεργετικές ιδιότητες του γέλιου, κάτι που ο ποιητής Ε. Ε. Cummings συνοψίζει πολύ εύστοχα σε μια φράση: «Η πιο σπαταλημένη ημέρα είναι εκείνη που δεν γελάσαμε.

Το γέλιο είναι αντίδοτο στον πόνο, το γέλιο είναι θεραπευτικό
Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι την ικανότητα του γέλιου την έχουν και οι πίθηκοι, πράγμα που σημαίνει ότι αυτή η μορφή έκφρασης έχει ιστορία τουλάχιστον 10 εκατομμυρίων ετών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το γέλιο έχει βαθιές ρίζες στην εξέλιξη των ειδών, καθώς συναντάται ως αντίδραση και σε άλλα θηλαστικά. Στο πρώτο Διεθνές Συμπόσιο για το Χιούμορ και το Γέλιο που διεξήχθη στη Γρανάδα της Ισπανίας ο Ελβετός καθηγητής Βίλιμπαλντ Ρουχ μίλησε για τη γελωτοφοβία, από την οποία πάσχουν όλοι όσοι νομίζουν ότι τα ανέκδοτα που λένε οι άλλοι γύρω τους στρέφονται εναντίον τους. Σύμφωνα με μια μελέτη που έγινε σε 74 χώρες, από το σύνδρομο αυτό πάσχει το 2% του πληθυσμού, κυρίως έφηβοι. Ανάμεσα στις συνέπειές του είναι η απομόνωση και η κατάθλιψη.
Ο λαός που έρχεται πρώτος σε γελωτοφοβία είναι οι Βρετανοί, γνωστοί και για τη φλεγματική τους ιδιοσυγκρασία. Ένα χαμόγελο, είναι μια εκδήλωση αγάπης για την ζωή, φέρνει φως, δημιουργεί λάμψη, σπέρνει χαρά, χτίζει επικοινωνία. Χαμογελάμε από την βρεφική ηλικία, από ένστικτο ακόμη και στον ύπνο μας. Στην παιδική ηλικία ξεσπάμε σε γέλια κατά μέσο όρο σαράντα φορές την ημέρα, ενώ μεγαλώνοντας μόνο δεκαέξι, δηλαδή γύρω στις έξι χιλιάδες φορές τον χρόνο.

Το γέλιο δραστηριοποιεί το αυτόνομο παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, το οποίο ελέγχει μια πληθώρα λειτουργιών του οργανισμού, από την αναπνοή και την πέψη, ως την κυκλοφορία του αίματος και την αρτηριακή πίεση. Έτσι ενισχύει το ανοσοποιητικό, το καρδιαγγειακό (μειώνει την πίεση και διαστέλλει τις αρτηρίες διευκολύνοντας την κυκλοφορία του αίματος) και το πεπτικό σύστημα. Γυμνάζει το στομάχι, τους κοιλιακούς και τη λεκάνη και οξυγονώνει και τονώνει τον οργανισμό. Πέντε λεπτά γέλιου ισοδυναμούν με δέκα λεπτά κωπηλασίας ή τζόγκινγκ.

Απελευθερώνει τις παυσίπονες και ηρεμιστικές ορμόνες ενδορφίνες, καταπολεμά το στρες και διώχνει επώδυνα συναισθήματα (φόβο, θυμό, ανία, λύπη). Με το γέλιο τεντώνονται και χαλαρώνουν 400 διαφορετικοί μυώνες του σώματος, κάτι που επιτυγχάνεται και με ασκήσεις κατά του στρες Καθαρίζει τον οργανισμό από τις τοξίνες και χαλαρώνει τους σφιγμένους μυώνες του προσώπου, αλλά και γενικά όλου του σώματος. Ανοίγει την όρεξη ενώ με μία ώρα γέλιου καίμε 500 θερμίδες, καθώς ενεργοποιούνται όλες οι μυικές ομάδες του σώματος.

Γελάμε όταν κάποιο ερέθισμα φθάσει σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου
Σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα όταν γελάμε συμβαίνουν μια σειρά από γεγονότα. Αρχικά εκλύονται κατεχολαμίνες, νευροδιαβιβαστές, που συνήθως απελευθερώνονται προκειμένου να επιτρέψουν στον οργανισμό ν’ αντιδράσει άμεσα σ’ ένα πιθανό κίνδυνο. Οι κατεχολαμίνες αυξάνουν την παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο και στους μυς, μειώνουν το αίσθημα της κούρασης και δημιουργούν ένα αίσθημα ευφορίας. Το αίσθημα της ευφορίας μας προδιαθέτει να ξαναγελάσουμε και όταν γελάμε συχνά αυξάνεται η παραγωγή ενδορφινών, ορμόνες της χαράς – φυσικές μορφίνες, οι οποίες έχουν αναλγητική και χαλαρωτική δράση.

Το γέλιο μειώνει την έκκριση ορμονών του άγχους, αδρεναλίνη, κορτιζόνη, επινεφρίνη και ντοπαμίνη, χαλαρώνει τους μυς και εκτονώνει το θυμικό. Κινεί το διάφραγμα και έτσι γίνεται ένα εσωτερικό μασάζ σε όλη την σπλαχνική κοιλότητα, με αποτέλεσμα να λειτουργεί καλύτερα το πεπτικό σύστημα. Λειτουργεί σαν ένα είδος εσωτερικού τζόκινγκ, ανεβάζει την πίεση ώστε να αυξήσει την παροχή οξυγόνου και αίματος στους ιστούς, αλλάζει τον κύκλο της αναπνοής ώστε να γίνεται εισπνοή περισσότερου οξυγόνου και εκπνοή περισσότερου διοξειδίου του άνθρακα.

Έρευνες έχουν δείξει ότι ο ανθρώπινος οργανισμός έχει τις δικές του παυσίπονες και ευφορικές ουσίες. Γελώντας φέρνουμε στην επιφάνεια τα όμορφα, αρμονικά συναισθήματά μας, την θέληση, την ελπίδα, την χαρά και την εμπιστοσύνη, έτσι νιώθουμε χαλάρωση, ηρεμία και συναισθηματική ευεξία.

Το γέλιο από την φύση του εμποδίζει τον νου να γεννά λέξεις, έτσι πετυχαίνουμε να πάψει ο εσωτερικός διάλογος, αφήνοντας για λίγο έγνοιες κι αγωνίες. Απομακρύνει τα αρνητικά συναισθήματα και εγκαθιστά μια διανοητική χαλάρωση, μια αναζωογόνηση, ενισχύοντας τα δυναμικά συναισθήματά και την καλύτερη έκφρασή τους. Η έκφραση «λυθήκαμε από τα γέλια» έχει άμεση σχέση με τη χαλάρωση που προκαλεί το γέλιο. Το γέλιο συντελεί στην αισθαντική μας υγεία, γιατί μέσω αυτού εγκαθιδρύεται η χαρά κι η ευτυχία.

Η χαρά και η ευτυχία υπάρχουν μέσα στον κάθε ικανό άνθρωπο και το γέλιο τις βοηθάει να βγουν στην επιφάνεια. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι τα κοινωνικά συστήματα από την θρησκεία έως την πολιτική πολεμούν με δόλιους και προπαγανδιστικούς τρόπους το καθαρό γέλιο και το υποκαθιστούν με πορνογραφήματα και θορυβώδεις κακολογίες.

Μέσω του γέλιου εκφράζουμε την αισιόδοξη όψη μας, την αντίσταση μας ενάντια στον κόπο, τον πόνο και το φόβο που δημιουργεί η καθημερινότητα, είναι ένας φυσικός τρόπος άμυνας του οργανισμού, μια κάθαρση σε σωματικό, συναισθηματικό και νοητικό επίπεδο. Βοηθά στη γρηγορότερη ανάρρωση, γι’ αυτό και σε πολλά νοσοκομεία του εξωτερικού υπάρχουν «αίθουσες γέλιου» για να βοηθήσουν τους ασθενείς να αναρρώνουν πιο γρήγορα.

Το γέλιο είναι κοινωνικό και μεταδοτικό
Μπορούμε να γελάμε και μόνοι μας, έχει όμως διαπιστωθεί ότι εκτιμάμε περισσότερο το ίδιο αστείο αν το μοιραζόμαστε με παρέα. Το 1962 ξέσπασε στην Τανζανία επιδημία γέλιου που διήρκεσε δυόμισι χρόνια. Ολόκληρες περιοχές είχαν «μολυνθεί» και δεν σταματούσαν. Το πρόβλημα λύθηκε με καραντίνα των «γελαστών» χωριών.

Ο Γάλλος φιλόσοφος Henri Bergson στο βιβλίο του «Το Γέλιο», αναφέρει μεταξύ άλλων: «Για να καταλάβουμε το γέλιο, πρέπει να το τοποθετήσουμε στο φυσικό του περιβάλλον που είναι η κοινωνία, πρέπει προπάντων να καθορίσουμε τη χρήσιμη λειτουργία του που είναι μια κοινωνική λειτουργία. Το γέλιο οφείλει να ανταποκρίνεται σε ορισμένες απαιτήσεις της από κοινού ζωής. Το γέλιο οφείλει να έχει μια κοινωνική σημασία, η λειτουργία του γέλιου είναι να καταστέλλει τις χωριστικές τάσεις, ο ρόλος του είναι να διορθώνει την ακαμψία σε ευκαμψία, να αναπροσαρμόζει τον καθένα μας σε όλους, τέλος να στρογγυλεύει τις γωνίες».

Λέει ακόμα ότι, υπάρχει στο γέλιο μια κίνηση ύφεσης κι ότι λειτουργεί σαν μέσο διόρθωσης, ότι τιμωρεί ορισμένα ελαττώματα και ότι η λειτουργία του είναι να εκφοβίζει ταπεινώνοντας, αναφερόμενος στην κοινωνική σημασία του. Το κωμικό σχετίζεται συχνά με τα ήθη, με τις ιδέες, αλλά και με τις προκαταλήψεις μιας κοινωνίας. Το 1992 πενήντα χιλιάδες πολίτες ενός ινδικού κρατιδίου επινόησαν την πρώτη «γελαστή» διαμαρτυρία. Επί ένα εικοσιτετράωρο γελούσαν κάτω από το κτίριο της κυβέρνησης η οποία και παραιτήθηκε αμέσως μετά.

Χαμογελάτε κάνει τους Aλλους ν’ Ανησυχούν
Το γέλιο είναι ένα μυστήριο. Καλύτερα να το βιώσεις παρά να ακούς κάποιον να σου μιλά γι’ αυτό. Είναι η μόνη συνηθισμένη εμπειρία όταν δεν είσαι πια μες το μυαλό σου κι εγώ το χρησιμοποιώ για να σου δώσω φευγαλέες ματιές του μη νου, του διαλογισμού. Καθώς ο νους εξαφανίζεται κι αφήνει πίσω του μια σιωπή, έναν διαλογιστικό χώρο, αλλάζει τελείως ο τρόπος που βλέπεις τα πράγματα. Προέρχεται από τα βάθη της ύπαρξής μας και είναι δώρο της Δύναμης στον άνθρωπο. Είναι δυνατό όταν γελάσεις με την καρδιά σου να σταματήσει ο εσωτερικός σου διάλογος και να ανοίξουν οι πνεύμονες σου, γεμίζοντας ολόκληρο το σώμα με χαρά και δύναμη.

Το γέλιο δεν είναι μονοδιάστατο περικλείει και όλες τις διαστάσεις της ύπαρξης. Όταν γελάς, συμμετέχει το σώμα σου, το μυαλό σου και η ψυχή σου. Είναι απόλυτο, άγριο, πανέμορφο, μέσα στην αγριότητά του. Κάθε ίνα της ύπαρξής σου ζωντανεύει, κάθε κύτταρό σου αρχίζει να χορεύει. Είναι βασικό, συστατικό της ζωής και της υγείας σου. Ασφαλώς και αλλάζει την ίδια σου την χημεία. Αλλάζει τα εγκεφαλικά σου κύματα αλλάζει την νοημοσύνη σου. Σε κάνει πιο έξυπνο. Τα μέρη του μυαλού σου που ως τώρα κοιμόνταν ξαφνικά ξυπνούν. Το γέλιο φτάνει ως τον εσώτατο εγκέφαλό σου, ως την καρδιά σου.

Τα παιδιά μπορούν να γελάσουν γιατί βλέπουν καθαρά τα πράγματα. Δεν έχουν προσδοκίες να θαμπώνουν την όρασή τους. Κι ο κόσμος είναι γεμάτος με αστεία και παράλογα πράγματα! Ένα παιδί δεν μπορεί να μην το παρατηρήσει. Η ικανότητα της επιβίωσης υπάρχει μέσα σου από την στιγμή που γεννιέσαι, αλλά η τέχνη του να μετατρέπεις την ζωή σε γιορτή πρέπει να το μάθεις, να εκπαιδευτείς πάνω σε αυτό.

Τον ρόλο του γέλιου σαν μια παγκόσμια γλώσσα έκφρασης των βασικών ανθρώπινων συναισθημάτων αποδεικνύει έρευνα Βρετανών επιστημόνων, ενώ επίσης συνδέεται και με την εξέλιξη των ειδών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως άνθρωποι προερχόμενοι από τη Βρετανία αλλά και από την αφρικανική φυλή Χίμπα, που ζει απομονωμένη βόρεια της Ναμίμπια, μπορούν να αναγνωρίζουν βασικά αισθήματα όπως η χαρά, ο εκνευρισμός, ο φόβος, η λύπη, μέσω απλών ήχων όπως αυτός του γέλιου, παρά την διαφορετική πολιτισμική ή φυλετική τους προέλευση. Σύμφωνα με τη Σόφι Σκοτ, ερευνήτρια στο University College of London, αυτό υποδεικνύει ότι αυτά τα αισθήματα και οι φωνητικές τους αρθρώσεις ή εκφράσεις, είναι κοινά σε όλους τους ανθρώπινους πολιτισμούς. Σε αυτή την έρευνα, μέλη από τα δύο γκρουπ Βρετανοί και Χίμπα, άκουσαν μια ιστορία και στο τέλος της ακρόασης τους ζητήθηκε να συνδυάσουν τον ήχο που ταίριαζε καλύτερα στο ύφος της αφήγησης. Οι Βρετανοί άκουσαν ήχους από τους Χίμπα και τανάπαλιν: τα αποτελέσματα έδειξαν πως το γέλιο ήταν πολύ καλά διακριτό και από τις δύο ομάδες, καθώς και για τις δύο σήμαινε χαρά.

Η καθημερινότητά μας, η ανταγωνιστικότητα και η ρουτίνα της ζωής ισοπεδώνει τα συναισθήματα και καταδικάζει τον άνθρωπο σε μια περίοδο απαισιοδοξίας, στειρότητας κι έντασης, αλλά και υπερδιόγκωσης του εγώ. Μπορούμε να διώξουμε αυτή τη σκοτεινιά από πάνω μας, από μέσα μας, από γύρω μας. Μπορούμε να βρούμε τη λύση και να υπάρξει λύτρωση και υγεία. Το ξέσπασμα γέλιου με αναζήτηση της αστείας πλευράς και του ευχάριστου, της όμορφης όψης των πραγμάτων, του αυθόρμητου πειράγματος ίσως και της αφέλειας μας γεμίζουν με θάρρος και αισιοδοξία. Το πηγαίο γέλιο προσδίδει φωτεινές πινελιές στο σκοτάδι της όποιας απογοήτευσης που πιέζει την ψυχή μας. Το γέλιο αφυπνίζει την κατανόηση και την χαρά της ζωής, όπως ο χορός και το τραγούδι συνδέει τον άνθρωπο με τον Κοσμικό Αιθέρα.

Ας βάλουμε το γέλιο στη ζωή μας, ας το μοιραστούμε, ας νιώσουμε χαρά κι ανακούφιση. Με αυτό μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μικροατυχίες, προκλήσεις, απογοητεύσεις και να θωρακίσμουμε την υγεία μας. Μπορούμε να γελάμε με πράγματα που μας προβληματίζουν κάνοντάς τα πιο «μικρά».

Αυτό δεν σημαίνει πως παύουν να υπάρχουν, απλά ότι δεν μας κυριεύουν. Το γέλιο μπορεί να διώξει μακριά τα αρνητικά συναισθήματα, τις εντάσεις και τις πλάνες που μας κυκλώνουν και να μας απελευθερώσει. Ας μην αφήσουμε τον χρόνο να κυλά χωρίς γέλιο, δεν υπάρχουν πάντα οι κατάλληλες στιγμές, μπορούμε όμως εμείς να τις δημιουργούμε. Αφήνοντας το γέλιο ν’ αναβλύσει από «μέσα μας», να μας κατακλύσει, ενεργοποιούμε την αληθινή μας ύπαρξη, την μοναδικότητά μας, συντονιζόμαστε με την χαρά, αντλούμε τροφή για κατανόηση, γινόμαστε πιο δημιουργικοί και αποκτούμε σιγή για μια βαθύτερη επικοινωνία με την ανθρώπινη ουσία μας.

Το γέλιο αναδύει τα συναισθήματα της ευφορίας, της αισιοδοξίας, της ευδαιμονίας και της ικανοποίησης της ζωής. Ένα χαμόγελο, ακτινοβολεί την χαρά μας και εκπέμπει το μήνυμα της συμμετοχής μας στην εκπλήρωση του Ιερού Σκοπού της Ανύψωσης.

Ένα συναίσθημα που εξαπολύεται στο διάστημα γυρίζει σαν μπούμεραγκ στο σημείο απ’ όπου ξεκίνησε, φρόντισε να είναι θετικό συναίσθημα.

Ενδεχομένως δυνατή η επιβίωση μέσα σε μαύρες τρύπες σύμφωνα με νέα θεωρία

Σύμφωνα με μία νέα ριζοσπαστική θεωρία, ένα διαστημικό σκάφος θα μπορούσε να επιβιώσει σε ένα ταξίδι μέσα από μια σκουληκότρυπα, και στην έξοδο από την άλλη πλευρά -που θα μπορούσε να συναντήσει ένα εντελώς διαφορετικό σύμπαν- τεχνικά ανέπαφο.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι αυτές οι κοσμικές πύλες θεωρούνται εγγενώς ασταθής. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, όταν ένα σωματίδιο εισέρχεται σε μια σκουληκότρυπα, δημιουργούνται επικίνδυνες διακυμάνσεις που προκαλούν τη δομή να καταρρεύσει.

Μια νέα θεωρία που προτείνεται από μια ομάδα φυσικών υποδηλώνει ότι ένα πρόσωπο ή διαστημικό σκάφος θα μπορούσε εισέλθει μέσω μιας σκουληκότρυπας στο κέντρο των μαύρων οπών, θεωρητικά τουλάχιστον. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει την πρόσβαση ενός ταξιδιώτη σε ένα άλλο σύμπαν, από την άλλη πλευρά.

Σύμφωνα με τους ερευνητές οι σκουληκότρυπες είναι θεωρητικές σήραγγες που λειτουργούν ως συντομεύσεις στο χώρο-χρόνο. Αν υπάρχουν πραγματικά οι σκουληκότρυπες, θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να επιτύχουμε κοσμικές συντομεύσεις σε μακρινές γωνιές του σύμπαντος σε ένα σχετικά μικρό χρονικό διάστημα.

Υποθέτοντας ότι οι σκουληκότρυπες μπορούν να βρεθούν στο κέντρο μιας μαύρης τρύπας, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Λισαβόνας στην Πορτογαλία πρότειναν μία νέα θεωρία πώς αντικείμενα, όπως ένα διαστημικό σκάφος θα είναι σε θέση να επιβιώσουν από το ταξίδι … τεχνικά ανέπαφα.

«Αυτό που κάναμε ήταν να επανεξετάσει ένα θεμελιώδες ερώτημα για τη σχέση μεταξύ της βαρύτητας και της υποκείμενης δομής του χωροχρόνου», δήλωσε ένας από την ομάδα του Ντιέγκο Rubiera-Γκαρσία από το Πανεπιστήμιο της Λισαβόνας στην Πορτογαλία.

Η ομάδα των ερευνητών ανέλυσε κάθε αντικείμενο ξεχωριστά ως ένα φυσικό σώμα που ταξιδεύει προς μια μαύρη τρύπα, ομαδοποίησε τα σημεία που συνδέονται με τη φυσική αλληλεπίδραση αυτών που κατέχουν από κοινού, καθώς ταξιδεύουν μαζί με μια «γεωδαιτική γραμμή.»

«Κάθε σωματίδιο του παρατηρητή ακολουθεί μια γεωδαισιακή γραμμή που ορίζεται από το βαρυτικό πεδίο,» λέει ο Rubiera-Γκαρσία . «Κάθε γεωδαιτικό αισθάνεται μια ελαφρώς διαφορετική βαρυτική δύναμη, αλλά οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των συστατικών του σώματος θα μπορούσαν παρόλα αυτά να διατηρήσουν το σώμα.»

Πολλοί ερευνητές έχουν προτείνει στο παρελθόν ότι κάθε μαύρη τρύπα στο σύμπαν θα μπορούσε να μας οδηγήσει προς ένα άλλο σύμπαν. Ένα δίκτυο μαύρων οπών χρησιμοποιείται ως τούνελ για να αποκτήσουμε πρόσβαση σε έναν άπειρο αριθμό συμπάντων.
 
Πολλοί ερευνητές έχουν προτείνει στο παρελθόν ότι κάθε μαύρη τρύπα στο σύμπαν θα μπορούσε να μας οδηγήσει προς ένα άλλο σύμπαν. Ένα δίκτυο μαύρων οπών χρησιμοποιείται ως τούνελ για να αποκτήσουμε πρόσβαση σε έναν άπειρο αριθμό συμπάντων
.
Σύμφωνα με τη θεωρία της Γενικής Σχετικότητας που προτείνονται από τον Albert Einstein το 1915, ένα «σώμα» όταν πλησιάζει μια μαύρη τρύπα θα πρέπει να συνθλίβεται.

Στη μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα Κλασική και Κβαντική Βαρύτητα , οι επιστήμονες απέδειξαν τη θεωρία τους, δείχνοντας πώς ο χρόνος που δαπανάται από μια ακτίνα φωτός σε ένα ταξίδι μετ ‘επιστροφής μεταξύ των δύο μερών του σώματος είναι πάντοτε περιορισμένος.

Οι ερευνητές εξηγούν ότι η πεπερασμένη δύναμη δεν έχει σημασία πόσο ισχυρή είναι, αλλά σημαντικό ρόλο παίζει η θέση της, για να αντισταθμίσει την επίδραση ενός βαρυτικού πεδίου κοντά και μέσα στη σκουληκότρυπα σε ένα φυσικό σώμα που ταξιδεύει μέσα από αυτό.


«Έτσι, διάφορα μέρη του σώματος ακόμα θα δημιουργήσουν φυσικές ή χημικές αλληλεπιδράσεις και, κατά συνέπεια, αιτία και αποτελέσματος θα εξακολουθούν να ισχύουν σε όλη τη διαδρομή κατά μήκος του τούνελ της σκουληκότρυπας,» εξηγούν.

Ωστόσο, όλα αυτά παραμένουν μια θεωρία έως ότου καταφέρουμε να ταξιδέψουμε πραγματικά μέσω μιας μαύρης τρύπας.

 

Γιατί το ένα τρίτο της ανθρωπότητας δεν μπορεί να δει τον Γαλαξία;

Πάνω από το 80% της ανθρωπότητας ζει κάτω από έναν ουράνιο θόλο πλημμυρισμένο από τεχνητό φωτισμό, ενώ το ένα τρίτο της δεν πρόκειται ποτέ να διακρίνει τον Γαλαξία.

Αυτά είναι μεταξύ των συμπερασμάτων της δημοσίευσης του νέου Aτλαντα φωτιστικής ρύπανσης, από το ScienceAdvances. Ο Ατλαντας αυτός θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλει στη μελέτη του τεχνητού φωτισμού ως παράγοντα ρύπανσης με δυνητικές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου και στην οικολογία, εξηγεί η επιστημονική ομάδα που εργάσθηκε για την εκπόνησή του.

Ηδη στη δυτική Ευρώπη παραμένουν λιγοστά μέρη όπου τη νύκτα ο ουρανός παραμένει αμυδρά καθαρός από τεχνητό φωτισμό, ιδίως στη Σκωτία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία και σε κάποιες περιοχές της Ισπανίας και της Αυστρίας.

Η ρύπανση από τον τεχνητό φωτισμό δεν είναι ενοχλητική μόνον για τους αστρονόμους, αλλά επίσης αλλοιώνουν ριζικά την δυνατότητα του πλήθους να παρατηρήσει και να θαυμάσει τον ουράνιο θόλο στο σκοτάδι. Σύμφωνα με τους επιστήμονες κι η παραμικρή αλλοίωση από τεχνητό φως κατά τις νύκτες χωρίς φεγγάρι, μπορεί να επηρεάσει τούτην την εμπειρία.

Ο Άτλαντας καταδεικνύει πως το 80% του κόσμου και το 99% των ΗΠΑ και της δυτικής Ευρώπης ζουν κάτω από ουράνιους θόλους πλημμυρισμένους από τεχνητό φως. Ορισμένες χώρες, δε, όπως η Σιγκαπούρη, βιώνουν μία τέτοια τεχνητά φωτισμένη πραγματικότητα που οι κάτοικοί τους ουσιαστικά δεν γνωρίζουν τι σημαίνει «σκοτία νυκτός».

Μάλιστα σε κάποια σημεία του κόσμου, ο πληθυσμός ζει σε περιβάλλοντα τόσο φωτισμένα τις νυκτερινές ώρες που τα μάτια τους δύσκολα εξοικειώνονται σε συνθήκες νυκτερινής όρασης.

Πέρα από τις επιπτώσεις του τεχνητού φωτισμού στην αστρονομική παρατήρηση, επηρεάζει σημαντικά και τη ζωή και λειτουργία των ζώων και άλλων νυκτόβιων οργανισμών, υπογραμμίζουν οι επιστήμονες.

Επιπλέον, ο Άτλαντας καταγράφει και σ’ επιμέρους πίνακες τις περιοχές όπου οι πληθυσμοί τους ζουν σε ουρανούς επιβαρυμένους από τεχνητό φωτισμό. Ιδιαίτερη έμφαση στη μελέτη τους δίνουν στις χώρες της ομάδος G20, απ’ όπου προκύπτει πως η Ιταλία κι η Νότιος Κορέα είναι οι πιο επιβεβαρυμένες από τον τεχνητό φωτισμό, ενώ ο Καναδάς κι η Αυστραλία είναι λιγότερο.

Οι Ινδοί κι οι Γερμανοί είναι εκείνοι που από το παράθυρό τους δύνανται να παρατηρήσουν καλλίτερα τον Γαλαξία, ενώ οι Σαουδάραβες κι οι Νοτιοκορεάτες είναι εκείνοι που έχουν τη μικρότερη δυνατότητα να τον δουν.

Τα δεδομένα για τον φωτισμό των πολεοδομικών κέντρων που χρησιμοποιεί ο Άτλας προέρχονται από τον αμερικανικό δορυφόρο Suomi NPP, ο οποίος διαθέτει το πρώτο όργανο μέτρησης για την ακριβή παρατήρηση του φωτισμού των πόλεων από το διάστημα.

Σάββατο 11 Ιουνίου 2016

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, ΗΣΙΟΔΟΣ - Θεογονία (820-885)

αὐτὰρ ἐπεὶ Τιτῆνας ἀπ᾽ οὐρανοῦ ἐξέλασε Ζεύς,
ὁπλότατον τέκε παῖδα Τυφωέα Γαῖα πελώρη
Ταρτάρου ἐν φιλότητι διὰ χρυσῆν Ἀφροδίτην·
οὗ χεῖρες † μὲν ἔασιν ἐπ᾽ ἰσχύι ἔργματ᾽ ἔχουσαι, †
καὶ πόδες ἀκάματοι κρατεροῦ θεοῦ· ἐκ δέ οἱ ὤμων
825 ἦν ἑκατὸν κεφαλαὶ ὄφιος δεινοῖο δράκοντος,
γλώσσῃσι δνοφερῇσι λελιχμότες· ἐν δέ οἱ ὄσσε
θεσπεσίῃς κεφαλῇσιν ὑπ᾽ ὀφρύσι πῦρ ἀμάρυσσεν·
[πασέων δ᾽ ἐκ κεφαλέων πῦρ καίετο δερκομένοιο·]
φωναὶ δ᾽ ἐν πάσῃσιν ἔσαν δεινῇς κεφαλῇσι,
830 παντοίην ὄπ᾽ ἰεῖσαι ἀθέσφατον· ἄλλοτε μὲν γὰρ
φθέγγονθ᾽ ὥς τε θεοῖσι συνιέμεν, ἄλλοτε δ᾽ αὖτε
ταύρου ἐριβρύχεω μένος ἀσχέτου ὄσσαν ἀγαύρου,
ἄλλοτε δ᾽ αὖτε λέοντος ἀναιδέα θυμὸν ἔχοντος,
ἄλλοτε δ᾽ αὖ σκυλάκεσσιν ἐοικότα, θαύματ᾽ ἀκοῦσαι,
835 ἄλλοτε δ᾽ αὖ ῥοίζεσχ᾽, ὑπὸ δ᾽ ἤχεεν οὔρεα μακρά.
καί νύ κεν ἔπλετο ἔργον ἀμήχανον ἤματι κείνῳ,
καί κεν ὅ γε θνητοῖσι καὶ ἀθανάτοισιν ἄναξεν,
εἰ μὴ ἄρ᾽ ὀξὺ νόησε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·
σκληρὸν δ᾽ ἐβρόντησε καὶ ὄβριμον, ἀμφὶ δὲ γαῖα
840 σμερδαλέον κονάβησε καὶ οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθε
πόντός τ᾽ Ὠκεανοῦ τε ῥοαὶ καὶ τάρταρα γαίης.
ποσσὶ δ᾽ ὕπ᾽ ἀθανάτοισι μέγας πελεμίζετ᾽ Ὄλυμπος
ὀρνυμένοιο ἄνακτος· ἐπεστονάχιζε δὲ γαῖα.
καῦμα δ᾽ ὑπ᾽ ἀμφοτέρων κάτεχεν ἰοειδέα πόντον
845 βροντῆς τε στεροπῆς τε πυρός τ᾽ ἀπὸ τοῖο πελώρου
πρηστήρων ἀνέμων τε κεραυνοῦ τε φλεγέθοντος·
ἔζεε δὲ χθὼν πᾶσα καὶ οὐρανὸς ἠδὲ θάλασσα·
θυῖε δ᾽ ἄρ᾽ ἀμφ᾽ ἀκτὰς περί τ᾽ ἀμφί τε κύματα μακρὰ
ῥιπῇ ὕπ᾽ ἀθανάτων, ἔνοσις δ᾽ ἄσβεστος ὀρώρει·
850 τρέε δ᾽ Ἀίδης ἐνέροισι καταφθιμένοισιν ἀνάσσων
Τιτῆνές θ᾽ ὑποταρτάριοι Κρόνον ἀμφὶς ἐόντες
ἀσβέστου κελάδοιο καὶ αἰνῆς δηιοτῆτος.
Ζεὺς δ᾽ ἐπεὶ οὖν κόρθυνεν ἑὸν μένος, εἵλετο δ᾽ ὅπλα,
βροντήν τε στεροπήν τε καὶ αἰθαλόεντα κεραυνόν,
855 πλῆξεν ἀπ᾽ Οὐλύμποιο ἐπάλμενος· ἀμφὶ δὲ πάσας
ἔπρεσε θεσπεσίας κεφαλὰς δεινοῖο πελώρου.
αὐτὰρ ἐπεὶ δή μιν δάμασε πληγῇσιν ἱμάσσας,
ἤριπε γυιωθείς, στονάχιζε δὲ γαῖα πελώρη·
φλὸξ δὲ κεραυνωθέντος ἀπέσσυτο τοῖο ἄνακτος
860 οὔρεος ἐν βήσσῃσιν † ἀιδνῆς παιπαλοέσσης
πληγέντος, πολλὴ δὲ πελώρη καίετο γαῖα
αὐτμῇ θεσπεσίῃ, καὶ ἐτήκετο κασσίτερος ὣς
τέχνῃ ὑπ᾽ αἰζηῶν ἐν ἐυτρήτοις χοάνοισι
θαλφθείς, ἠὲ σίδηρος, ὅ περ κρατερώτατός ἐστιν,
865 οὔρεος ἐν βήσσῃσι δαμαζόμενος πυρὶ κηλέῳ
τήκεται ἐν χθονὶ δίῃ ὑφ᾽ Ἡφαίστου παλάμῃσιν·
ὣς ἄρα τήκετο γαῖα σέλαι πυρὸς αἰθομένοιο.
ῥῖψε δέ μιν θυμῷ ἀκαχὼν ἐς τάρταρον εὐρύν.
ἐκ δὲ Τυφωέος ἔστ᾽ ἀνέμων μένος ὑγρὸν ἀέντων,
870 νόσφι Νότου Βορέω τε καὶ ἀργεστέω Ζεφύροιο·
οἵ γε μὲν ἐκ θεόφιν γενεήν, θνητοῖς μέγ᾽ ὄνειαρ.
αἱ δ᾽ ἄλλαι μὰψ αὖραι ἐπιπνείουσι θάλασσαν·
αἳ δή τοι πίπτουσαι ἐς ἠεροειδέα πόντον,
πῆμα μέγα θνητοῖσι, κακῇ θυίουσιν ἀέλλῃ·
875 ἄλλοτε δ᾽ ἄλλαι ἄεισι διασκιδνᾶσί τε νῆας
ναύτας τε φθείρουσι· κακοῦ δ᾽ οὐ γίνεται ἀλκὴ
ἀνδράσιν, οἳ κείνῃσι συνάντωνται κατὰ πόντον.
αἱ δ᾽ αὖ καὶ κατὰ γαῖαν ἀπείριτον ἀνθεμόεσσαν
ἔργ᾽ ἐρατὰ φθείρουσι χαμαιγενέων ἀνθρώπων,
880 πιμπλεῖσαι κόνιός τε καὶ ἀργαλέου κολοσυρτοῦ.
αὐτὰρ ἐπεί ῥα πόνον μάκαρες θεοὶ ἐξετέλεσσαν,
Τιτήνεσσι δὲ τιμάων κρίναντο βίηφι,
δή ῥα τότ᾽ ὤτρυνον βασιλευέμεν ἠδὲ ἀνάσσειν
Γαίης φραδμοσύνῃσιν Ὀλύμπιον εὐρύοπα Ζῆν
885 ἀθανάτων· ὁ δὲ τοῖσιν ἐὺ διεδάσσατο τιμάς.

***
Μ᾽ αφού ο Δίας τους Τιτάνες έδιωξε από τον ουρανό,
γέννησε τελευταίο της παιδί η πελώρια Γη τον Τυφωέα,σμίγοντας με τον Τάρταρο με τη βοήθεια της χρυσής της Αφροδίτης.Ήταν τα χέρια του γεμάτα δύναμη στα έργα τουκι ακάματα τα πόδια του δυνατού θεού. Κι ήταν κεφάλια εκατόφιδιού, δράκοντα φοβερού, στους ώμους του,που γλείφανε με γλώσσες σκοτεινές. Και τα μάτια του,στα άφατα κεφάλια μέσα, από τα φρύδια κάτω, έβγαζαν φωτιά.[Απ᾽ όλα τα κεφάλια του έκαιε φωτιά, σαν κοίταζε.]Κι είχαν μιλιά όλα τα φοβερά κεφάλια του830κι αφήνανε κάθε είδους ανείπωτες φωνές: άλλοτε έτσι μίλαγανσαν να μιλούσαν στους θεούς, άλλοτε πάλι βγάζανε φωνή ταύρου περήφανουπου μουγκανίζει δυνατά, στη δύναμη ακατάσχετου,άλλοτε πάλι λιονταριού που ᾽χει καρδιά ανελέητη,άλλοτε πάλι μοιάζανε με φωνές σκυλιών, πράγμα παράδοξο στο άκουσμα,κι άλλοτε σφύριζε και τα ψηλά βουνά αντηχούσαν.Και θα γινότανε κακό αγιάτρευτο τη μέρα εκείνηκαι θα βασίλευε ο Τυφώνας στους αθάνατους και τους θνητούς,αν γρήγορα δε το ᾽νιωθε ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων.Και βρόντησε ξερά και δυνατά, και γύρω η γη840φρικτά αντιβόησε και ο πλατύς ο ουρανός επάνωκι ο πόντος και του Ωκεανού το ρεύμα και τα τάρταρα της γης.Κι από τα πόδια τα αθάνατα του βασιλιά, καθώς κινούσε,έτρεμε ο μέγας Όλυμπος. Και στέναζε μαζί κι η γη.Και πύρωμα που ερχόταν κι απ᾽ τους δυο το μελανό κατείχε πόντο,πύρωμα της βροντής, της ατραπής, και της φωτιάς που έβγαινε απ᾽ το τέρας,των ορμητικών ανέμων, του κεραυνού που φλέγεται.Έβραζε όλη η γη κι ο ουρανός κι η θάλασσα.Μεγάλα κύματα μαίνονταν πλάι στις ακτές, από παντού ολόγυρα,απ᾽ την ορμή των αθανάτων και άσβεστος σεισμός σηκώθηκε.Από το βρόντο τον ασίγαστο κι απ᾽ το σκληρό αγώνα850τρόμαξε ο Άδης που βασιλεύει στους νεκρούς κάτω απ᾽ τη γηκαι οι Τιτάνες μες στα τάρταρα που γύρω απ᾽ τον Κρόνο είναι.Κι όταν κορύφωσε ο Δίας την ορμή του και τα όπλα πήρε,τη βροντή, την αστραπή, τον αιθαλώδη κεραυνό,τον χτύπησε πηδώντας απ᾽ τον Όλυμπο.Κι έκαψε ολόγυρα όλα τ᾽ ανείπωτα κεφάλια του φοβερού θεριού.Κι αφού το δάμασε με χτυπήματα μαστιγώνοντάς το,σωριάστηκε ο Τυφώνας πληγωμένος, και στέναζε η πελώρια γη.Και φλόγα τινάχτηκε απ᾽ τον κεραυνωμένο άρχοντα,860όταν αυτός χτυπήθηκε στα φαράγγια του βουνού,σε τόπο απόκρημνο και σκοτεινό. Σε εύρος η πελώρια γη καιγότανεμ᾽ άφατη θέρμη κι έλιωνε σαν κασσίτερος που θερμάνθηκεσε χωνευτήρια καλοτρύπητα με την τέχνη των σφριγηλών μαστόρων,ή σαν σίδηρος, που ᾽ναι το πιο δυνατό από τα μέταλλα,που δαμάζεται στα φαράγγια των βουνών με καυτερή φωτιάκαι λιώνει μέσα στη θεϊκή τη γη με τις τεχνικές του Ηφαίστου.Έτσι λοιπόν έλιωνε η γη από τη λάμψη της φωτιάς που έκαιγε.Κι ο Δίας, θλιμμένος στην καρδιά, τον έριξε στον πλατύ τον Τάρταρο.Από τον Τυφωέα έρχεται η ορμή των ανέμων που υγρά φυσούν,870εκτός απ᾽ το Νοτιά και το Βοριά και το Ζέφυρο που φέρνει αιθρία:αυτοί ᾽ναι στη γενιά απ᾽ τους θεούς και στους θνητούς μεγάλο όφελος.Ενώ οι άλλοι άνεμοι φυσούνε άστατα πάνω στη θάλασσα.Είναι αυτοί που πέφτουνε στο σκοτεινό τον πόντο,μεγάλη συμφορά για τους θνητούς, και μαίνονται με θύελλα κακή.Κάθε φορά πνέουν κι αλλιώς και τα καράβια διασκορπίζουνε,τους ναύτες αφανίζουν. Και δεν υπάρχει προστασία απ᾽ το κακόγια τους ανθρώπους που θα τους συναντήσουν μες στη θάλασσα.Και άλλοι πάλι επάνω στην απέραντη τη γη, που ᾽ναι γεμάτη άνθη,τα εράσμια αφανίζουνε των χαμογέννητων ανθρώπων τα χωράφια,880γεμίζοντάς τα σκόνη και συρφετό από φρύγανα αφόρητο.
Αφού οι μακάριοι θεοί τον πόλεμο τελειώσανεκαι με τη βία κέρδισαν απ᾽ τους Τιτάνες τ᾽ αξιώματα,παρότρυναν, με συμβουλές της Γης, τον Ολύμπιο Δία το μακρύβροντονα βασιλέψει και να κυβερνήσει τους αθάνατους.Κι εκείνος τους μοίρασε καλά τα αξιώματα.

Σαπφώ: στην ποίηση, όπως και στα όνειρα, δεν γερνάει κανένας

Στην αρχαιότητα, όταν έλεγαν «ο ποιητής», εννοούσαν τον Όμηρο, όπως ακριβώς εννοούσαν τη Σαπφώ, όταν έλεγαν «η ποιήτρια»
 
«Τέτοιο πλάσμα ευαίσθητο και θαρρετό συνάμα δεν μας παρουσιάζει συχνά η ζωή. Ένα μικροκαμωμένο, βαθυμελάχρινο κορίτσι, ένα “μαυροτσούκαλο”, όπως θα λέγαμε σήμερα, που, ωστόσο, έδειξε ότι είναι σε θέση να υποτάξει ένα τριαντάφυλλο, να ερμηνεύσει ένα κύμα ή ένα αηδόνι και να πει “σ’ αγαπώ” για να συγκινηθεί η υφήλιος».
 
Η Αρχαιοελληνική Λυρική Ποίηση, η οποία συνδέεται με την μεγάλη ανάπτυξη της Ελλάδας από τον 7ο μέχρι τον 5ο αι. π.Χ., είναι μια ποίηση, που τραγουδιέται με τη συνοδεία της λύρας, και αποδίδει τις σκέψεις, τα βιώματα και τα συναισθήματα των δημιουργών της. Ταυτόχρονα, η ποίηση αυτή στρέφεται κατά των τυραννικών καθεστώτων, και υμνεί την ελευθερία. Ο πολίτης νοιώθει πια ανυπόταχτη την ανάγκη να εκφράζεται ελεύθερα, και ο ποιητής γίνεται ο εκφραστής των λαϊκών πόθων, ο υμνητής των θεών, ο καλλιτέχνης που εκφράζει με τους στίχους του την εικόνα του ολοκληρωμένου ανθρώπου.
 
Γύρω στα τέλη του 7ου και τις αρχές του 6ου αι. π.Χ. η Λέσβος, όπου η Λυρική Ποίηση γνώρισε εξαιρετική άνθηση, απέκτησε δύο μεγάλους ποιητές, τη Σαπφώ και τον Αλκαίο, οι οποίοι ανήκαν στην αριστοκρατία του νησιού, και έζησαν σε μία περίοδο πολιτικών αναταραχών. Οι δύο αυτοί ποιητές υπήρξαν οι κύριοι εκπρόσωποι της «Προσωπικής Λυρικής Ποίησης».
 
Ο αείμνηστος καθηγητής της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Αριστόξενος Σκιαδάς γράφει: «Είναι ίσως περίεργο, αλλά πραγματικό γεγονός: ο,τιδήποτε αφορά τη μεγάλη ποιήτρια, τη Σαπφώ, αποτελεί φιλολογικό πρόβλημα. Όλα είναι ασαφή, περίπλοκα, αντιφατικά ή παρερμηνευμένα. Το όνομά της (η ίδια χρησιμοποιεί τον τύπο “Ψαπφώ” ή “Ψάπφα”) δημιουργεί ετυμολογικές δυσκολίες, ο χρόνος της ζωής της αβέβαιος».
 
Η Σαπφώ γεννήθηκε στην Ερεσσό της Λέσβου, το 630 ή το 612 π.Χ., αλλά πατρίδα της θεωρείται η Μυτιλήνη, στην οποία έζησε και έδρασε. Η μητέρα της ονομαζόταν Κλεΐς – όπως και η κόρη της. Ο πατέρας της, ο οποίος λεγόταν Σκάμανδρος ή Σκαμανδρώνυμος, πέθανε, όταν η Σαπφώ ήταν 6 ετών. Η ποιήτρια είχε τρεις αδελφούς: τον Λάριχο, τον Χάραξο και τον Ευρύγιο. Παντρεύτηκε έναν πλούσιο σύζυγο από την Άνδρο, τον Κερκύλα, για τον οποίο η ποιήτρια δεν αναφέρει το παραμικρό. Αξιοσημείωτο είναι ότι για τη ζωή της δεν κάνει καθόλου λόγο στα ποιήματά της. Έζησε σε μια ιδιαίτερα σημαντική και κρίσιμη περίοδο της Λέσβου. Οι πολιτικές ταραχές στη Μυτιλήνη δεν άφησαν άθικτη τη Σαπφώ, η οποία τελικά έζησε την πικρή ζωή της εξορίας στη Σικελία επί 10 περίπου χρόνια.
 
Το πιο σημαντικό θέμα, που συνδέεται άμεσα όχι μόνο με την προσωπικότητα και το ήθος της Σαπφούς, αλλά και με τον ορθό τρόπο ερμηνείας της ποίησής της, είναι αναμφισβήτητα η πολυσυζητημένη σχέση της ποιήτριας με τον κύκλο των κοριτσιών, που βρίσκονταν κοντά της. Πρόκειται για ένα θέμα, που ανάγεται ήδη στην αρχαιότητα και έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την έρευνα. Το μεγάλης ιστορικής αξίας λεξικό του Σουίδα (λεξικογράφου του 10ου αι. μ.Χ.), αναφερόμενο στις «φίλες» της ποιήτριας, κάνει λόγο περί αἰσχρᾶς φιλίας. Σε κάποιο βίο της Σαπφούς από παπυρικά κείμενα, που δημοσιεύτηκε το 1922, επαναλαμβάνεται η ίδια άποψη ως προς την δυσφήμηση της ποιήτριας: κ[α]τηγόρηται δ' ὑπ' ἐν[]ω[ν] ὡς ἄτακτος οὖ[σα] τὸν τρόπον καὶ γυναικε[ράσ]τρια (ότι δηλαδή «έχει κατηγορηθεί από μερικούς ως άτακτη και γυναικεράστρια»). Ο χριστιανός Τατιανός διατυπώνει με πολύ φανατισμό έναν ιδιαίτερα μειωτικό χαρακτηρισμό για την ποιήτρια: καὶ ἡ μὲν Σαπφὼ γύναιον πορνικὸν ἐρωτομανὲς καὶ τὴν ἑαυτῆς ἀσέλγειαν ᾄδει.
 
Η κατηγορία της ομοφυλοφιλίας συνοδεύει την ποιήτρια μέχρι σήμερα. Για τον διασυρμό αυτό δεν αποκλείεται να είναι, ως έναν βαθμό, υπεύθυνη η παλιά κωμωδία που, όταν δεν είχε πια την δυνατότητα να σατιρίζει σύγχρονα πολιτικά πρόσωπα, αναζητούσε τα θύματά της σε μεγάλες μορφές του ελληνικού κόσμου έξω από την πολιτική.
 
Τα κορίτσια, που ανήκαν στον κύκλο της Σαπφούς, δεν κατάγονταν αναγκαστικά από την Λέσβο. Μερικοί νομίζουν πως η Σαπφώ ήταν αρχηγός μιας σχολής μουσικής, ποίησης και χορού, άλλοι την θεωρούν αρχηγό μιας λατρευτικής οργάνωσης, αφιερωμένης στη λατρεία της θεάς Αφροδίτης, κάποιοι άλλοι αρχηγό μιας «Ακαδημίας»· αυτά βέβαια δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια. Το πιθανότερο είναι ότι τα κορίτσια μαζεύονταν στο σπίτι της και, ζώντας μέσα σ’ ένα κλίμα ποίησης και μουσικής, μάθαιναν λεπτούς τρόπους συμπεριφοράς, την τέχνη και τη χάρη στο ντύσιμο και στην εμφάνιση, χορό, μουσική, τραγούδι και συμμετοχή σε γιορτές γάμου και σε λατρευτικές τελετές της πόλης. Κατά τον Ελύτη, το σπίτι της Σαπφούς «…ασφαλώς είχε κάποιαν αναλογία με τα “φιλολογικά σαλόνια” της προπολεμικής Ευρώπης…».
 
Ας μη ξεχνάμε ότι η κοινωνική κατάσταση στη Λέσβο, κατά την εποχή εκείνη, ήταν εντελώς διαφορετική απ’ ό,τι στην άλλη Ελλάδα. Εκεί υπήρχε μεγαλύτερη κοινωνική και ατομική ελευθερία. Οι γυναίκες δεν περιορίζονταν μέσα στο σπίτι· ήταν καλλιεργημένες και μπορούσαν να εκφράζουν τα αισθήματά τους με την ποίηση και το τραγούδι. Προσπαθούσαν και επεδίωκαν συνεχώς να καλλιεργούν το κάλλος σε όλες τις μορφές του – από την απλή κίνηση μέχρι την καλλιτεχνική δημιουργία. Είναι γνωστό πως ο πολιτισμός της εποχής εκείνης στη Μυτιλήνη βρισκόταν σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο, και η τέλεια διαπαιδαγώγηση των κοριτσιών θεωρούνταν τόσο σημαντική και απαραίτητη όσο ποτέ και πουθενά κατά την αρχαιότητα. Ξέρουμε τα ονόματα αρκετών κοριτσιών του κύκλου της Σαπφούς: Ατθίς, Γογγύλα, Γυρίννω, Ευνείκα, Μεγάρα, Ανακτορία, Τελεσίππα… Και «ήταν γραφτό μερικές απ’ αυτές να φτάσουν ως εμάς τυλιγμένες μ’ ένα χρυσό νέφος θάμβους και ομορφιάς».
 
Ο σοφιστής του 2ου αι. μ.Χ. Μάξιμος ο Τύριος παραβάλλει τη σχέση της Σαπφούς με τις μαθήτριές της με τη σχέση του Σωκράτη με τους μαθητές του: «Της Λεσβίας ποιήτριας ο έρωτας τι άλλο είναι από την ερωτική τέχνη του Σωκράτη; Και οι δύο καλλιέργησαν την φιλία, η Σαπφώ με γυναίκες, ο Σωκράτης με άνδρες. Και οι δύο ομολογούσαν πως μπροστά στην ομορφιά, οπουδήποτε και να την έβρισκαν, δεν είχαν την δύναμη να αντισταθούν…».
 
Το πρόβλημα της σχέσης Σαπφούς και κοριτσιών πρέπει να κρίνεται ουσιαστικά με βάση το έργο της ποιήτριας. Βιογραφικές πηγές βέβαια – όπως το παπυρικό κείμενο που προανέφερα – μνημονεύουν την κατηγορία ότι η Σαπφώ ήταν γυναικεράστρια. Ξεχνιέται, όμως, η βάση του προβλήματος: ότι δηλαδή μια ποίηση – σαν την ποίηση της Σαπφούς, που αναφέρεται σε σχέση γυναικών, σε συμβίωση και συμμετοχή στα ωραία, είναι φυσικό να παρερμηνευθεί κάποτε. Η ίδια, όμως, η σαπφική ποίηση – όπως μας σώθηκε – μας δείχνει καθαρά την εσωτερική σχέση, που συνδέει την ποιήτρια με τις «μαθήτριες» και τις «φίλες» της, τη συγκίνηση για τη συμβίωση και την ομορφιά της, τον πόνο για τον χωρισμό και την έντονη μνήμη για τα ωραία, που ανήκουν σ’ ένα γοητευτικό παρελθόν. Στα ποιήματά της διαπιστώνομε την αγωνία και τον αγώνα της για κάθε μία από αυτές τις κοπέλες και το δέσιμο μαζί τους. Κάθε φορά, που ένα κορίτσι παντρευόταν κι έφευγε, η ποιήτρια βυθιζόταν σ’ ένα πικρό πόνο για τον χωρισμό. Φυσικά, στους στίχους της φαίνεται ένα έντονο πάθος, μια καθαρά ερωτική διάθεση, μια τρυφερή και – συγχρόνως – έντονη ερωτική και εσωτερική σχέση, που τη δένει με τα κορίτσια. Δεν υπάρχει, όμως, ούτε μια λέξη, ούτε μια υπόδειξη, που να οδηγεί στη σκέψη για «λεσβιακό έρωτα». Είναι δε γεγονός ότι για την πνευματική και ηθική ποιότητα των κοριτσιών δεν γίνεται λόγος. Γιατί, όμως, έπρεπε να γίνεται; Αυτό θα ήταν έξω και πέρα από την ποίηση της Σαπφούς.
 
Το τέλος της ζωής της ποιήτριας, σύμφωνα με μία αρχαία παράδοση, παρουσιάζεται πολύ ρομαντικά: η Σαπφώ, απελπισμένη από τον άτυχο έρωτά της για τον όμορφο Φάωνα, πήδησε στη θάλασσα από το ακρωτήριο Λευκάτας της Λευκάδας. Η ιστορία στηρίζεται μάλλον σε επινοήσεις, αφού μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ούτε ο παραμικρός υπαινιγμός στα αποσπάσματα της Σαπφούς για τον Φάωνα και για τον έρωτά της – πράγμα, που ασφαλώς η ποιήτρια δεν θα παρέλειπε. Ο Φάων, κατά την μυθολογία, ήταν ένας πορθμέας στη Λέσβο, που κέρδισε την εύνοια της Αφροδίτης, η οποία του χάρισε νεότητα και ομορφιά. Πότε ακριβώς πέθανε η Σαπφώ δεν μας παραδίδεται.
 
«Καλύτερο παράδειγμα για την ισχύ που μπορεί να έχει ο ποιητικός λόγος δεν υπάρχει. Στροφές ακρωτηριασμένες, μισοί στίχοι, σπασμένες λέξεις, ένα τίποτε· κι απ’ αυτό το τίποτε, ένα θαύμα: μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, με τα ιδιαίτερά της χαρακτηριστικά, τον ατομικό της μύθο και ολόκληρο το φυσικό και τον ανθρώπινο διάκοσμο του πολιτιστικού χώρου όπου αναπτύχθηκε… Σε μια στιγμή που οι θρησκευτικές βάσεις της κοινωνίας είναι ακόμη αυστηρές· που ο λόγος ο επικός έχει τη μονοκρατορία στην έκφραση· που το ηρωικό στοιχείο είναι η μόνιμη και παραδεγμένη αξία· ένας Αρχίλοχος στην Πάρο και μία Σαπφώ στη Λέσβο τ’ ανατρέπουνε όλα, φέρνουν τα αισθήματα και τα όνειρα στο πρώτο επίπεδο, τολμούν να μιλήσουν για την ατομική τους ζωή, να πουν τον καημό τους, να τραγουδήσουν, να χορέψουν. Οι πρώτοι στο Αιγαίο και οι πρώτοι σ’ όλο το γνωστό κόσμο… Αν μέσα στα θραύσματα που μας απόμειναν περισυλλέγουμε ήδη διαμαντένιες εκφράσεις, θα πρέπει να υποθέσουμε ότι μέσα στα εννέα ποιητικά βιβλία που έγραψε η Σαπφώ, ένας πραγματικός θησαυρός λόγων με στοχαστική δύναμη, παρομοιώσεων τολμηρών και πρωτότυπων εικόνων, είχε κιόλας δημιουργηθεί εκεί, στο χώρο του Ανατολικού Αιγαίου, πριν ακόμη αρχίσει ν’ ακμάζει εκείνο που, γενικά, θεωρούμε σαν ελληνικό θαύμα, κι εννοώ, βέβαια, την Αθηναϊκή Δημοκρατία».
 
Ως προς το περιεχόμενο τα ποιήματα της Σαπφούς, γραμμένα στην Αιολική διάλεκτο, είναι «ερωτικά», «ύμνοι» και «επιθαλάμια» (τραγούδια του γάμου). Σε όλο το έργο συναντάμε υπέροχες εικόνες από τη φύση και εκπληκτικές παρομοιώσεις. Ο ουρανός και η θάλασσα, ο ήλιος, το φεγγάρι και τ’ αστέρια, η χαραυγή και το δειλινό, δένδρα και λουλούδια απαντούν στα ποιήματα της μεγάλης ποιήτριας. Όμως, ο ΕΡΩΤΑΣ αποτελεί αναμφίβολα την κυριαρχούσα πηγή έμπνευσης της Σαπφούς, το κύριο κίνητρο του αθάνατου ποιητικού έργου της.
 
Ο Έρωτας μου άρπαξε την ψυχή μου και την τράνταξε ίδια
καθώς αγέρας από τα βουνά χυμάει μέσα στους δρυς φυσομανώντας.
 
Μ’ έναν τρόπο λιτό και μεστό, με μια εικόνα τόσο απλή όσο και συγκλονιστική, διατυπώνονται η ορμή και η δύναμη του έρωτα, που πλήττει τον άνθρωπο (τη Σαπφώ, εδώ) σαν άνεμος, που χτυπάει τα δέντρα.
 
Η ΑΦΡΟΔΙΤΗ είναι η δεσπόζουσα θεϊκή μορφή στα ποιήματα της Σαπφούς. «… η Αφροδίτη δεν είναι μόνον η θεά του έρωτα· ή μάλλον, ακριβώς επειδή είναι αυτό, είναι και πολλά άλλα πράγματα μαζί: είναι η θεά της ομορφιάς αλλά και του πόθου για την ομορφιά· είναι η θεά των λουλουδιών και της χαμογελαστής, άστατης θάλασσας· η δύναμή της είναι ριζωμένη στη μαγεία, με την οποία αγκαλιάζει κάθε ορατό… Με τον δικό της τρόπο η Αφροδίτη αντιπροσωπεύει μιαν απόλυτη αξία, το μαγικό εκείνο φως που κάποτε απλώνεται πάνω στη ζωή και κάνει ένα πρόσωπο ή ένα πράγμα να φαντάζει τόσο ποθητό, ώστε σχεδόν να συνεπαίρνει τα λογικά των ανθρώπων. Γι’ αυτό οι Έλληνες πίστευαν ότι τα δώρα της Αφροδίτης συγγενεύουν με την τρέλα…» αναφέρει o Bowra.
 
Το ωραιότερο δείγμα σαπφικής ποίησης, το μοναδικό πλήρες ποίημα, που κατέχομε από την μεγάλη ποιήτρια, είναι αναμφισβήτητα η «Ωδή στην Αφροδίτη», ένας από τους μεγαλύτερους θησαυρούς της αρχαιότητας, που έχουν διατηρηθεί μέχρι σήμερα.
 
Αθάνατη Αφροδίτη του Διός κόρη
που σε φανταχτερό κάθεσαι θρόνο
κι όλο στήνεις παγίδες της αγάπης·
εσένα Δέσποινα παρακαλώ
μη – να χαρείς – μη ρίχνεις άλλο βάρος
από καημούς και πίκρες στην ψυχή μου…
 
Οι θεοί (ιδιαίτερα η Αφροδίτη) στη Λυρική Ποίηση, και μάλιστα στη Σαπφώ, έχουν μια καθαρά ανθρώπινη διάσταση, συμμετέχουν στα βάσανα των ανθρώπων και κατά τον ίδιο τρόπο παρουσιάζονται στις αντιδράσεις τους: στο χαμόγελο, στη μορφή, στην παρηγοριά, στη χαρά και στον πόνο.
 
Σε ένα από τα πιο προσωπικά ποιήματα της Σαπφούς, το «Τραγούδι της Αριγνώτας», η ποιήτρια παρηγορεί την Ατθίδα με την διαβεβαίωση πως κάποια άλλη κοπέλα, που βρίσκεται πια στις Σάρδεις, δεν την έχει ξεχάσει:
 
Πολλές φορές από τις μακρινές τις Σάρδεις
εδώ σ’ εμάς γυρίζει ο λογισμός της·
εδώ που σαν θεά φανερωνόταν
μαγεμένη απ’ το γλυκό τραγούδι σου!
τώρα μέσα στις άλλες γυναίκες της Λυδίας όμορφη ξεχωρίζει
καθώς όταν ο ήλιος έχοντας βασιλέψει πια
η σελήνη μ’ ένα κόκκινο θάμπος ξεπροβάλλει
όλα τ’ αστέρια γύρω της να εξαφανίσει·
κι ένα φέγγος απλώνει ως πέρα στ’ αλμυρό το πέλαγος
και στους αγρούς με τα χιλιάδες άνθη…
 
Ο Ελύτης, κατά τον οποίο το απόσπασμα αυτό είναι ίσως το ωραιότερο, υποστηρίζει ότι «… η μορφή της ηρωίδας – που βρίσκεται μακριά στις Σάρδεις – αναδύεται χάρη σε μια πρωτότυπη τεχνική, από τον τρόπο και μόνο που μιλά γι’ αυτήν η ποιήτρια στην πιο αγαπημένη της φίλη. Όσο προχωρούμε, τόσο νοιώθουμε το ποίημα να γεμίζει από το μυστήριο μιας γυναικείας μορφής που μήτε ακούμε, μήτε βλέπουμε, παρά μαντεύουμε μονάχα μέσ’ από μια διάθλαση αισθημάτων εξαιρετικά τρυφερών, σταλμένων με το φεγγάρι στην αντικρινή ακτή και ξαναφερμένων μαζί με τη φωνή της απωλεσμένης που η νύχτα, με τα χιλιάδες αυτιά της, αγωνίζεται να συλλάβει πάνω απ’ τα κύματα. Είναι σε μια τέτοια στιγμή που μπορούμε ν’ αποτιμήσουμε ολόκληρη τη λυρική αξία της Σαπφούς…».
 
… πήγαινε στο καλό
και πότε πότε να με θυμάσαι κι εμένα
που το ξέρεις τι λατρεία σού είχα·
ή αν όχι
άσε με μια στιγμή να σου θυμίσω
κείνα που μοιάζει να ’χεις λησμονήσει·
τις όμορφες και τις γλυκές στιγμές που ζήσαμε μαζί·
πόσα στεφάνια κρόκους ρόδα μενεξέδες
καθισμένη στο πλάι μου δεν δοκίμαζες·
και πόσες αρμαθιές ολόγυρα στον τρυφερό λαιμό σου από λουλούδια
υπέροχα πλεγμένες δεν περνούσες…
 
Πρόκειται για απόσπασμα ενός ακόμη εκπληκτικού ποιήματος, στο οποίο διαφαίνεται η πίκρα της ποιήτριας από την εμπειρία ότι τα κορίτσια, στα οποία δίδαξε την ομορφιά, ξεχνούν πολύ σύντομα την φροντίδα και την αγάπη της. Πολύχρωμα και πολυποίκιλα λουλούδια κατακλύζουν κι ευωδιάζουν τη θύμηση. Άφατη τρυφερότητα διατρέχει τα γεγονότα. Τα πάντα γεμίζουν και καλύπτονται: στο όμορφο κεφάλι στεφάνια, στον απαλό λαιμό γιρλάντες, στο καλλίγραμμο σώμα και στα πλούσια μαλλιά αρώματα. Πόσο λατρεύει – στ’ αλήθεια – η Σαπφώ να μιλάει και να γράφει για άνθη, για στεφάνια κι ευωδιές: μια ποίηση ζωής που βιώθηκε μέσα στο κάλλος…
 
Έχω ένα κοριτσάκι εγώ
που ’ναι σαν χρυσολούλουδο το πρόσωπό του·
την Κλεΐδα· το μονάκριβό μου·
που δε θα τ’ άλλαζα ποτέ με τη Λυδία ολάκαιρη
μήτε και με τη φημισμένη Λέσβο.
 
Πρόκειται για την αρχή του ποιήματος, που η Σαπφώ έγραψε για την κόρη της Κλεΐδα. Η παρομοίωση του κοριτσιού με τα χρυσά λουλούδια τονίζει την ξεχωριστή ομορφιά. Το αρχαιοελληνικό επίθετο χρύσιος (= χρυσός), ως χαρακτηρισμός για τα άνθη, εκφράζει το υπερβολικά ωραίο, μια ομορφιά με λάμψη θεϊκή. Η σαπφική αυτή διατύπωση μας παραπέμπει στα «χρυσάνθεμα» – χωρίς φυσικά να θεωρηθεί ότι εδώ γίνεται αναφορά σ’ αυτά. Παρομοιώσεις ανθρώπων με φυτά και λουλούδια συναντάμε ήδη στο έπος. Ο Όμηρος, στην «Οδύσσεια», συγκρίνει τη Ναυσικά με φοίνικα, και τον Τηλέμαχο με νεαρό βλαστό, σύμβολο της ομορφιάς και της νεανικής τρυφερότητας.
 
μεσάνυχτα κοντεύουν·
πάει το φεγγάρι πάει κι η Πούλια βασιλέψανε·
και μόνο εγώ κείτομαι δω μονάχη κι έρημη.
 
Το θαυμάσιο αυτό απόσπασμα επί αιώνες συγκίνησε και γοήτευσε πολλούς ανθρώπους. Εδώ, σ’ αυτό το πιο γνωστό ποίημα της Αρχαϊκής Λυρικής Ποίησης, κυριαρχεί το φεγγάρι, που δεν λάμπει ολόγιομο, αλλά έχει βασιλέψει μαζί με την Πούλια. Οι στίχοι αυτοί θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως ένα ξέσπασμα απελπισίας της Σαπφούς, η οποία συνειδητοποιεί ότι γερνάει έχοντας μείνει μόνη της. Στο ποίημα αυτό, όπου κυριαρχεί το απόλυτο σκοτάδι, αφού και το φεγγάρι και η Πούλια έχουν χαθεί, η ποιήτρια αποδίδει, με τον πιο εκφραστικό τρόπο, τη νοσταλγική διάθεση, το μαρτύριο της προσμονής και την απογοήτευση, καθώς βλέπει κανείς την αγάπη και τη ζωή να χάνονται…
 
 Ο Αλκαίος έγραψε για την σύγχρονή του ποιήτρια τον στίχο:
 
ἰοπλόκ' ἄγνα μελλιχόμμειδε Σάπφοι
(= στεφανωμένη με βιολέτες, ιερή, γλυκοχαμόγελη Σαπφώ).
 
«Πρόκειται για τον μεγαλύτερο δυνατό έπαινο – αναφέρει χαρακτηριστικά ο Bowra. Γιατί έτσι η Σαπφώ παραβάλλεται έμμεσα με θεά, και μάλιστα με την Αφροδίτη. Πουθενά αλλού δεν χρησιμοποιείται το επίθετο ἁγνὸς για ανθρώπους πριν από τον 5ο αι. π.Χ. Με το έξοχο τραγούδι της και την αφοσίωσή της στην Αφροδίτη, η Σαπφώ πλησίασε τόσο πολύ τη θεά, που αξίζει να τιμάται και η ίδια με τον ανάλογο σεβασμό».
 
Σε ένα επίγραμμα, που αποδίδεται στον Πλάτωνα, η Σαπφώ συνυπολογίζεται στις 9 Μούσες, ως δεκάτη Μούσα (Α. Ρ. 9, 506):
 
Ἐννέα τὰς Μούσας φασίν τινες · ὡς ὀλιγώρως.
Ἠνίδε καὶ Σαπφὼ Λεσβόθεν ἡ δεκάτη.
 
Τα νομίσματα της Μυτιλήνης είχαν επάνω τους χαραγμένη την μορφή της. Σε κεντρική πλατεία της Μυτιλήνης, δίπλα στην απαστράπτουσα αιγαιοπελαγίτικη θάλασσα, υπάρχει σήμερα ένα επιβλητικό άγαλμα της Σαπφούς. Επίσης, άγαλμά της είχαν στήσει και στις Συρακούσες της Σικελίας, όπου η ποιήτρια είχε ζήσει αρκετά χρόνια εξόριστη.
 
Ακόμη και γι’ αυτό το μικρό, το δισύλλαβο, το πανέμορφο όνομά της, όπου δένονται τόσο αρμονικά τα δυο ζεστά χειλικά σύμφωνα το π και το φ ανάμεσα στα επιβλητικά φωνήεντα α και ω, πόσα – στ’ αλήθεια – έχουν γραφτεί!
 
«Σαπφώ, ένα όνομα καυτό, από σάρκινες συλλαβές, ζαφείρι γεμάτο ανατριχίλες από αστραπές, αυγή και πολύτιμα πετράδια, πολυχρωμία και υπέρτατο παραλήρημα, για… να ελευθερώνει το ξέσπασμα της απόλαυσης και να στεφανώνει τη νίκη του αδάμαστου έρωτα» γράφει με πάθος ο Ιταλός Battistini.
 
«… Δυόμισι χιλιάδες χρόνια πίσω, στη Μυτιλήνη, βλέπω ακόμη τη Σαπφώ σαν μια μακρινή εξαδέλφη που παίζαμε μαζί στους ίδιους κήπους, γύρω απ’ τις ίδιες ροδιές, πάνω απ’ τις ίδιες στέρνες. Λιγάκι μεγαλύτερη στα χρόνια, μελαχρινή, με λουλούδια στα μαλλιά κι ένα κρυφό λεύκωμα γεμάτο στίχους που δεν μ’ άφησε ν’ αγγίξω ποτέ.
 
Βέβαια, είναι που ζήσαμε στο ίδιο νησί. Που είχαμε την ίδια αίσθηση του φυσικού κόσμου, τη χαρακτηριστική, που εξακολουθεί αναλλοίωτη από τα χρόνια ίσαμε σήμερα να παρακολουθεί τα τέκνα της Αιολίδας. Αλλά πάνω απ’ όλα είναι που δουλέψαμε – στα μέτρα του ο καθένας – με τις ίδιες έννοιες, για να μην πω περίπου με τις ίδιες λέξεις: με τον ουρανό και τη θάλασσα, τον ήλιο και τη σελήνη, τα φυτά και τα κορίτσια, τον έρωτα. Μια συζυγία, μισή στον ουρανό και μισή στη γη, μισή στην αμφιβολία και μισή στην αθανασία, ευδιάκριτη εάν όχι τίποτε άλλο. Ας μου συγχωρεθεί, λοιπόν, να μιλήσω για τη Σαπφώ σαν μια σύγχρονή μου. Στην ποίηση, όπως και στα όνειρα, δεν γερνάει κανένας». Κι όλοι εμείς που διαβάζουμε την ποίηση της Σαπφούς και του Οδυσσέα Ελύτη, πέρα και πάνω από τη συγκίνηση που νοιώθουμε, συνειδητοποιούμε πως τους δυο αυτούς «ποιητές – σύμβολα της αθάνατης ελληνικής ποίησης» δεν τους χωρίζουν τόσοι και τόσοι αιώνες, πως δεν έχει μεσολαβήσει ούτε μια ανάσα... στιγμής, πως είναι σύγχρονοι, πως πράγματι «παίζουν μαζί στους ίδιους κήπους, γύρω απ’ τις ίδιες ροδιές…» και πως φωτίζουν τη σκέψη και την ψυχή μας μ’ έναν ολόφωτο ήλιο που δεν πρόκειται να δύσει ποτέ…