Κυριακή 13 Ιουλίου 2025

ΚΥΡΙΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ

Α’ ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ
α) Φυσική Έννοια του Νόμου της Ελευθερίας


Αν αρχόμεθα από της εξετάσεως του νόμου της Ελευθερίας είναι διότι ο νόμος αυτός αποτελεί τις βάσεις της προόδου και εξελίξεως όλων των μορφών της Φύσεως, καθώς και εκείνων των νοητικών όντων αυτής, τόσον από ατομικής απόψεως εκάστου, όσον και από συνολικής αυτών.

Η Ελευθερία δεν είναι, όπως επιστεύθει από τους ανθρώπους, μόνον ηθική αρχή την οποίαν αυτοί διατύπωσαν δια της προαγωγής της σκέψεώς τους και αναλόγως αυτών των σκέψεών τους εκάστοτε όρισαν, αλλά νόμος φυσικός, του οποίου η κατανόηση παρά των φιλοσοφούντων ανθρώπων δύναται να προσδιορίσει την έννοιάν της. Η Ελευθερία, είναι νόμος αυτής ταύτης της ουσίας της Φύσεως εκ της οποίας γίνονται οι Κόσμοι και εκ της οποίας εμφανίζονται τα ουσιαστικά ΕΙΝΑΙ πάσης μορφικής υπάρξεως καθώς και τα ΕΙΝΑΙ όλων των νοητικών της υπάρξεων. Όταν ο νόμος αυτός γίνεται συνειδητός στις νοητικές υπάρξεις της Φύσεως, λαμβάνει την έννοιαν του ηθικού νόμου και δι’ αυτού πρέπει να διακανονίζονται οι μεταξύ των νοητικών όντων σχέσεις κατά το φυσικό αυτού πρότυπο και δια των σχέσεών των εξασφαλίζονται oι ενέργειες των νοητικών υπάρξεων κατά τρόπον ώστε πάσαι να πληρούν τους ανελικτικούς τους σκοπούς. Στους φυσικούς Κόσμους, oι οποίοι δέν έχουν ακόμη εξελιχθεί σε νοητικά όντα, δηλαδή σε ατομικές νοητικές υπάρξεις, ο νόμος της Ελευθερίας δια της λειτουργίας του έχει ως αποτέλεσμα την εκδήλωση της μεταξύ των μορφών της φύσεως αρμονίας και τον ιδιάζοντα χαρακτηρισμό της ενεργητικότητος εκάστης μορφής, διότι δια του νόμου αυτού κανονίζεται εκάστη να μένει στο πεδίο της ενεργητικής της δράσεως και να δέχεται τις επιδράσεις των άλλων, συνεπεία των οποίων αυξάνονται oι δυναμικότητές της προς περαιτέρω ηυξημένας ενεργείας της.

Δια του νόμου αυτού δεν γίνεται μόνον το ΕΙΝΑΙ εκάστης μορφής αλλά και προσδιορίζεται η έκταση των ενεργειών της κατά τρόπον, ώστε να επιδρά τις άλλες οι οποίες έχουν κατωτέρας από δυναμικής απόψεως ενεργείας και να επιδράται υπό άλλων οι οποίες έχουν εντονωτέρας (ενεργείας). Οι μορφές της Φύσεως εκδηλώθηκαν βαθμιαίως και ενεργούν δια της συστάσεώς τους. Η βαθμιαία τους εκδήλωση αποτέλεσε την αφετηρία τους. H διαφορετική τους αφετηρία υπήρξε κατά συνέπεια το αίτιο και της από δυναμικής απόψεως διαφορετικής ενεργείας και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον ο εκδηλωθείς νόμος της ελευθερίας, ο οποίος λειτουργεί εντός της ουσίας των μορφών, δεν τις άφησε να αφομοιούνται οι μεν προς τις δε, αλλά καθόρισε τον τρόπο της ενεργείας τους, ώστε εκάστη να αποτελεί ιδία χωριστή ύπαρξη και να ενεργεί αναλόγως του ποσού των ενεργητικών της δυνάμεων και του ιδιάζοντα χαρακτήρα αυτών.

Εάν ο εκδηλωθείς και λειτουργών νόμος της Ελευθερίας δεν διακανόνιζε κατά τον τρόπον αυτό τις ενέργειας των μορφών, τότε ο φυσικός κόσμος δέν θα εχωρίζετο σε μορφές. Μη δε τούτου γενομένου, [ο φυσικός κόσμος] θα αποτελούσε ένα αδιαχώριστο σύνολο μέσα στο οποίο δεν θα ήταν δυνατή η εκδήλωση των καθ’ έκαστα ενεργειών εκείνων, (τις οποίες διακρίνομεν στον χωρισμό των μορφών), ούτε θα εξεδηλούντο και oι ενέργειες εκείνες oι οποίες προκαλούν την μεταξύ των μορφών αλληλεπίδραση, συνεπεία των οποίων αυξάνονται αριθμητικώς oι δυνάμεις των ουσιών oι οποίες αποτελούν την εμφάνιση των μορφών. Διά του σχηματισμού των καθέκαστα μορφών της Φύσεως και κατ’ ιδίαν ενεργειών τους, χωρεί ο άπειρος φυσικός κόσμος σε ατέρμονα εξέλιξη. Η εκδήλωση του νόμου της Ελευθερίας εκ του ετέρου παράγοντος της Δημιουργίας των κόσμων, εκείνου τον οποίον θα ονομάσουμε συνεχή προς εαυτόν, θα ερευνηθεί αργότερα.

Εκ των εκδηλώσεων των δυνάμεων του ουσιαστικού ΕΙΝΑΙ της Φύσεως και των δι’ αυτών ενεργειών των μορφών, προκύπτουν και oι μεταμορφωτικοί νόμοι τους και στους νόμους αυτούς οφείλονται όλα τα φαινόμενα της Φύσεως και εκείνα των συνθέσεων, αποσυνθέσεων και εκ νέου συνθέσεων των μορφών. Και γίνονται αυτά αφενός για να παράγονται και εξελίσσονται oι μορφές σε μείζονες ενέργειες, αφετέρου όπως με τις εκδηλώσεις νέων δυνάμεων μετατρέπονται τα στοιχεία των μορφών σε στοιχεία ικαvά να αποτελούν την εμφάνιση νοητικών και συνειδητών ατομικοτήτων. Όλα αυτά έχουν βάση τη λειτουργία του νόμου της Ελευθερίας. Εξ αυτού του νόμου κατ’ επέκταση προκύπτουν και οι μεταμορφωτικοί νόμοι της πνευματικής φύσεως δια των οποίων oι ατομικές πνευματικές υπάρξεις χωρούν από κόσμους κατωτέρους σε κόσμους ανωτέρας πνευματικής ενέργειας.

Εκ του νόμου της Ελευθερίας προέρχεται και λαμβάνει ενεργητική υπόσταση καί ο νόμος της Αρμονίας, ο οποίος είναι μεν και αυτός εκδήλωση της ουσίας της Φύσεως, αλλά εκδήλωση μεταγενεστέρα του νόμου της Ελευθερίας.

Δεν θα ήταν δυνατόν να υπάρξει Αρμονία στούς Κόσμους του απείρου όπως και στις καθέκαστα μορφές τους, άνευ της προϋπάρξεως και λειτουργίας του νόμου της Ελευθερίας εκ του οποίου πηγάζουν oι μορφές των Κόσμων και τα καθέκαστα αυτών. Δια του νόμου αυτού προσδιορίζονται και τα πεδία της συστάσεως και λειτουργίας των, καθώς και οι τρόποι των ενεργειών εκάστου εξ αυτών και των μερών τους

Η χωριστή ύπαρξη και λειτουργία εκάστου Κόσμου διακανονιζομένη δια του νόμου της Ελευθερίας εξασφαλίζει τις μεταξύ των σχέσεις με σκοπό όπως αυτοί προχωρούν απρόσκοπτα σε μεταμορφώσεις καί ανελίξεις των δυναμικοτήτων τους και παρεμποδίζει την μεταξύ αυτών εκδήλωση αρνήσεως η οποία θα διατάρασσε την μεταξύ τους αρμονία, όπως γίνεται αυτό στις κοινωνίες των ανθρώπων στις οποίες ο νόμος της Ελευθερίας δεν λειτουργεί ως ηθικός νόμος που διακανονίζει τις σχέσεις των αποτελούντων αυτές ατόμων και συνεπεία της ελλείψεως ταύτης παρεμποδίζεται η εξελικτική τους πρόοδος.

β) Ηθική έννοια του Νόμου της Ελευθερίας

Δια να προσδιορίσουμε με σαφήνεια την έννοια του νόμου της Ελευθερίας ως ηθικού νόμου δια της λειτουργίας του οποίου πρέπει να διακανονίζονται οι μεταξύ των ατόμων σχέσεις πάσης ανθρωπίνης κοινωνίας, δεν πρέπει να απομακρυνθούμε από την έννοια του φυσικού νόμου της Ελευθερίας, εκ της λειτουργίας του οποίου, όπως είπαμε ανωτέρω, προέρχονται oι ειδικές μορφές των αψύχων κόσμων με τις ιδιάζουσες λειτουργίες τους, καθώς και εκείνες των νοητικών όντων με τα χωριστά και ιδιάζοντα γνωρίσματά τους. Ο φυσικός νόμος της Ελευθερίας είναι το φυσικό πρότυπο. Εκ του νόμου αυτού εξαρτάται ο σχηματισμός του ηθικού νόμου της Ελευθερίας των νοητικών όντων, με βάση την οποία πρέπει να διακανονίζονται οι κοινωνικές τους σχέσεις, όπως προστατεύεται η πρόοδος και ανέλιξη των φυσικών και νοητικών τους δυνάμεων σε βαθμόν ώστε, να γνωρίζουν και να πληρούν τον σκοπόν τους και διά του τρόπου αυτού προάγονται από κατωτέρας νοητικής φύσεως κόσμους σε ανωτέρους κόσμους πνευματικής φύσεως.

Εάν ο διέπων τις σχέσεις των κοινωνικών ατόμων ηθικός νόμος της Ελευθερίας δεν στηρίζεται στην έννοια του προτύπου φυσικού νόμου, εάν από τον ηθικό αυτό νόμο δεν προστατεύεται και εξασφαλίζεται η ακώλυτη πρόοδος και ανέλιξη των νοητικών κοινωνικών όντων, ως αυτό γίνεται στις άψυχες και κατ’ ιδίαν μορφές της Φύσεως διά του σε αυτές λειτουργούντος νόμου της Ελευθερίας, τότε κάθε άλλος νόμος ηθικής Ελευθερίας, ως αφιστάμενος του προτύπου νόμου της φυσικής Ελευθερίας, δεν είναι δυνατόν να είναι πραγματικά ηθικός νόμος Ελευθερίας και ως εξ αυτού δεν δύναται, κατά την άσκησή του από τα κοινωνικά άτομα, να προστατεύει την πρόοδο και ανέλιξη των νοητικών τους δυνάμεων. Σε αυτή τη περίπτωση, όχι μόνο παραβιάζεται το φυσικό πρότυπο αυτού του νόμου, αλλά και τα κοινωνικά άτομα εκτοπίζονται της φυσικής τους ζωής, με αποτέλεσμα να διαταράσσονται οι αρμονικές τους σχέσεις και η εν γένει κοινωνική τους ζωή.

Η μη αρμονική συμβίωση των ατόμων γεννά παθολογική κατάσταση και γίνεται το αίτιο της μη αυξήσεως των νοητικών τους δυνάμεων και το αίτιο της εμφανίσεως των παθών τους συνεπεία των οποίων υφίστανται άπειρες δοκιμασίες καί απομακρύνονται από την πλήρωση του σκοπού τους. Η μη υπό των κοινωνικών ατόμων κατανόηση της έννοιας του ηθικού νόμου της Ελευθερίας και ως εκ τούτου μη άσκηση από αυτά του νόμου αυτού στις σχέσεις τους, υπήρξε το αίτιον της δημιουργίας αντιλήψεων περί των ηθικών τους εννοιών, πλήρως αφισταμένων των φυσικών νόμων ως και εκείνου του Ηθικού νόμου της Ελευθερίας.

Σε αυτά τα αίτια οφείλεται η κακοδαιμονία του ανθρωπίνου γένους και δέν θα παύσει να υφίσταται αυτή, εφ’ όσον τα κοινωνικά άτομα μένουν στις στενές αντιλήψεις τους περί ηθικών εννοιών οι οποίες σχηματίζονται έξω των υποδείξεων τις οποίες παρέχουν οι λειτουργίες των φυσικών νόμων και δέν αρθούν στην αντίληψη η οποία θα τους υπαγορεύσει, ότι ο σχηματισμός των εννοιών των ηθικών νόμων πρέπει να γίνεται επί τη βάσει των προτύπων της Φύσεως, των νόμων εκείνων που διακανονίζουν τις λειτουργίες της και τις προάγουν σε εντονότερες και θειότερες ενέργειες. Παράδειγμα αυτής της αντιλήψεως παρέχεται υπό της ομαλής και φυσιολογικής λειτουργίας της ανθρωπίνης φύσεως η οποία διέπεται υπό των ενεργούντων σε αυτήν νόμων, δια της οποίας σημειούνται οι ομαλές εκδηλώσεις των συναισθημάτων της ανθρώπινης ψυχής και η διαμόρφωση του νοητικού περιεχομένου των ανθρωπίνων διανοιών. Αντίθετος λειτουργία της ανθρώπινης φύσεως προερχομένη εξ αλλοιώσεως ή βλάβης των οργάνων της ή και από παραβίαση των όρων της ζωής της, καθιστά αδρανείς τους διέποντες αυτήν φυσικούς νόμους και ως εκ τούτου η εκδήλωση των συναισθημάτων και η διάπλαση των ιδεών της ανθρώπινης ψυχής γίνονται όχι ως απαιτεί αυτή αύτη η φύση της, αλλά κατ’ ενέργεια ανώμαλη και αντιτιθεμένη στην πρόοδόν της.

Η έννοια του ηθικού νόμου της Ελευθερίας στηρίζεται στην λειτουργία του φυσικού νόμου της Ελευθερίας και δια τούτο ο ηθικός νόμος αυτός πρέπει να ενεργεί στις ανθρώπινες φύσεις όπως ενεργεί ο φυσικός νόμος της Ελευθερίας στις καθ’ όλου μορφές της Φύσεως, τηρούσα αυτές σε φυσική τάξη, ώστε εκάστη να πληροί ακωλύτως τον σκοπό της δια των εκδηλώσεων και της εξελίξεως των δυνάμεών της.

Ο ηθικός νόμος της Ελευθερίας προωρισμένος σε λειτουργίαν εκ του ουσιαστικού ΕΙΝΑΙ των ανθρωπίνων ψυχών, σκοπεί τον διακανονισμό των σχέσεων των κοινωνικών ατόμων, την μεταξύ των αλληλεπίδραση προς πρόοδο και την επίτευξη της εκδηλώσεως του νόμου της Αρμονίας, δια του οποίου εξασφαλίζεται όχι μόνον πρόοδος και εξέλιξη των ψυχικών δυνάμεων των κοινωνικών ατόμων, αλλά και ευτυχία και ευδαιμονία αυτών.

Εάν ο ηθικός αυτός νόμος δεν διακανονίσει τις φυσικές και κοινωνικές σχέσεις των ατόμων της κοινωνίας, δεν εκδηλωθεί με την συμβολή των σχέσεών τους ο νόμος της Αρμονίας από την ουσιαστική φύση των ανθρωπίνων ψυχών και δεν εκδηλωθούν υπό του νόμου αυτού (Αρμονίας) τα συναισθήματα εκείνα τα οποία γίνονται οι φορείς των υποχρεώσεων, καθηκόντων και των δικαιωμάτων τους επί της ζωής των κοινωνικών ατόμων, τότε οι σχέσεις τους θα συντρέχουν, όχι μόνον στην καθυστέρηση της ψυχικής τους προόδου, αλλά και στην παράταση της κακοδαιμονίας τους και την πλήρως δοκιμαστική κατάσταση στην οποία ευρίσκονται.

Ο ηθικός νόμος της Ελευθερίας δια της λειτουργίας του επιβάλλει και απαιτεί κατά την άσκησή του υπό των κοινωνικών ατόμων, όπως έκαστον εξ αυτών βούλεται, θέλει, κινείται και ενεργεί κατά τάξη, ώστε να μην εμποδίζεται η εκδήλωση της βουλήσεως, της θελήσεως, της κινήσεως και της ενεργείας των άλλων, ούτε διά των εκδηλώσεων αυτώv παρεμποδίζεται η πρόοδος και ευδαιμονία τους, καθώς και η δική του πρόοδος και ευδαιμονία.

Βούληση, Θέληση, Κίνηση και Ενέργεια του κοινωνικού ατόμου, παραβλάπτουσα την πρόοδο και εξέλιξη των νοητικών και εν γένει ψυχικών δυνάμεων των άλλων καθώς και την εξέλιξη και πρόοδο αυτού του ιδίου, είναι εκδηλώσεις αντιστρατευόμενες όχι μόνον στην ακώλυτη άσκηση του ηθικού νόμου της Ελευθερίας, αλλά και εκδηλώσεις που αντιστρατεύονται και τον φυσικό νόμο της Ελευθερίας και στην περίπτωση αυτή είναι προορισμένες να μην επιτρέπουν την εκδήλωση του νόμου της Αρμονίας. H μη εκδήλωση δε του νόμου αυτού χαρακτηρίζει τα κοινωνικά άτομα ως διατελούντα έξω πάσης ηθικής καταστάσεως και ως υπονομεύονται την δική τους πρόοδο και ευδαιμονία, επί πλέον δε ως διάγοντα υπό όρους ζωής μη προστατευόμενης υπό των φυσικών νόμων, υπό όρους ζωής οι οποίοι καθίστανται το αίτιο της εκδηλώσεως παθών τα οποία δεν παρεμποδίζουν μόνον την πρόοδο και την ανέλιξη των ψυχικών τους δυνάμεων, αλλά και την μεταξύ τους διαβίωση την καθιστούν δοκιμαστική.

Ο ηθικός νόμος της Ελευθερίας είναι ο άξων του διακανονισμού των ενεργειών πάσης συνειδητής υπάρξεως η οποία ευρίσκεται πέραν της ανθρωπίνης φύσεως. Είναι θεμελιώδης ηθικός νόμος διακανονισμού των σχέσεών τους και εκ της ασκήσεώς του προκύπτουν όλα τα ηθικά στολίσματα τα οποία κοσμούν τις συνειδητές αυτές υπάρξεις και εξ αυτών απορρέουν η χαρά, η ευτυχία και η ευδαιμονία τους. Ο ηθικός νόμος της Ελευθερίας δημιουργεί τον σεβασμό της αυτοδιαθέσεως και αυτενέργειας των συνειδητών αυτών υπάρξεων και προσδιορίζει τις τροχιές τους κατά τάξη, ώστε ουδεμιάς τοιαύτης υπάρξεως να διαταράσσεται υπό των άλλων η αρμονική της προς αυτές σχέσεις.

Β’ ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ
α) Φυσική Δικαιοσύνη


Φυσική Δικαιοσύνη είναι το αποτέλεσμα των φυσικών νόμων εκείνων oι οποίοι λειτουργούν σε όλη την οργανωμένη Φύση των Κόσμων. Δια της λειτουργίας των νόμων αυτών έρχονται στο ΕΙΝΑΙ όλες οι μορφές και τα όντα της Φύσεως, μεταξύ των οποίων και ο άνθρωπος. Οι ίδιοι νόμοι δια της λειτουργίας των, αφού τα φέρουν στο ΕΙΝΑΙ τους, τους εξασφαλίζουν και όλα τα μέσα της ζωής τους, δηλαδή της συντηρήσεως και ανελίξεως των οργανικών τους φύσεων και της διανοητικής τους και εν γένει ψυχικής τους προόδου. Δια της ανελίξεως των φύσεών τους, σε αρτιότερες τοιαύτες από απόψεως λειτουργιών, επιτυγχάνεται η δυναμική τους αύξηση και δι’ αυτής τροποποιούνται τα κατά μέρος αυτών όργανα τα οποία χρησιμοποιούν οι ψυχές για να εκδηλώσουν όλα εκείνα τα φαινόμενα, δηλαδή τις αρτιότερες διανοήσεις τους και όλα τα αισθήματα και συναισθήματα τους.

Διά των αυτών φυσικών νόμων εξασφαλίζεται και ο νόμος της αναπαραγωγής τους όπως συνεχίζονται οι φύσεις των όντων και προάγονται οι ψυχικές τους εκδηλώσεις σε μεγαλύτερες δυναμικές ενέργειες.

Όσον δια στενότερος συνδέσεως και αρμονικής διατάξεως τα όργανα της φύσεως των όντων καθίστανται αρτιότερα, κατά τοσούτον oι δυναμικές εκδηλώσεις των ψυχών τους αυξάνουν και γίνονται ανώτερες. Τούτο είναι φαινόμενο το οποίον εάν οι άνθρωποι ερευνήσουν καλώς, θα τους αποκαλύψει, εάν αυτοί αγνώς διανοηθούν, τους Θείους σκοπούς της οργανωμένης φύσεως των Κόσμων. Αυτοί oι σκοποί στον άπειρο χρόνο δεν είναι δυνατόν να έχουν πέρας, γιατί και οι ουσίες των κόσμων διηνεκώς και απείρως αυξάνουν τις δυναμικές τους ενέργειες. Όρια επί των σκοπών αυτών της Φύσεως δύναται να βλέπει μόνον και να αποδέχεται ανθρωπίνη διάνοια η οποία δεν βλέπει τους μεταμορφωτικούς νόμους της Φύσεως δια των οποίων oι μορφές της (όχι μόνον oι άψυχες) αλλά και oι των νοητικών όντων αυτής είναι μεταβλητές, οι δε μεταβολές των οφείλονται στην δυναμική αύξηση των ουσιών εκ των οποίων γίνονται οι μορφές.

Διά της λειτουργίας των νόμων της Φύσεως, ελέχθη ανωτέρω, ότι έρχονται στο ΕΙΝΑΙ όλα τα όντα αυτής και διά των ιδίων νόμων παρέχονται προς αυτά όλα τα μέσα της ζωής και της προόδου των. Κατά συνέπειαν, το πρότυπο του φυσικού νόμου της Δικαιοσύνης δεν είναι δυνατόν παρά να είναι, γιά το πραγματικά ομαλώς διανοούμενο ον, η αναγνώριση του δικαιώματος της υπάρξεως εκάστου όντος και όλων των μέσων της ζωής, της συντηρήσεως και αναπαραγωγής των φύσεών τους, καθώς και όλων εκείνων τα οποία πρέπει να τους εξασφαλίζουν την πρόοδο και φυσική τους ανέλιξη. Αντιθέτως, όταν οι άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν το φυσικό τούτο πρότυπο της Δικαιοσύνης και τα εξ αυτού προερχόμενα δικαιώματα της ζωής και της προόδου πάντων των όντων της Θείας Φύσεως, τότε ζουν και ενεργούν έξω των λειτουργιών των Φυσικών νόμων γι’ αυτό και η ζωή τους και όλες oι ενέργειές τους δεν είναι φυσικές και εξ αυτού δεν δύναται να κρατεί μεταξύ τους δικαιοσύνη, να υπάρχει μεταξύ τους αρμονία σχέσεων ούτε και να εξασφαλίζεται διανοητική και ψυχική τους πρόοδος. Οταν δεν αναγνωρίζουν το φυσικό αυτό πρότυπο της Δικαιοσύνης και δεν θεσπίζουν με βάση αυτό νόμους κοινωνικής τους Δικαιοσύνης, ωθούν τις φύσεις τους “εις εκτρόπους λειτουργίας και ενεργείας” και σε αυτά οφείλονται οι παθολογικές καταστάσεις των φύσεών τους συνεπεία των οποίων εμφανίζονται τα τρομερά εκείνα πάθη τα οποία γεννούν την δυστυχία και κακοδαιμονία τους, τα οποία εμποδίζουν την πλήρωση του ψυχικού τους σκοπού.

Παρά ταύτα όμως, η λειτουργία των νόμων της θείας Φύσεως δεν είναι δυνατόν να είναι άστοργη προς τα κατά τον τρόπο αυτόν ενεργούντα ανθρώπινα όντα. Θα τα επαναφέρουν στην φυσική τους ζωή, γιατί η λειτουργία της Φύσεως θα τα εξαναγκάσει σε αύξηση των δυναμικών τους νοητικών ενεργειών, οπότε και θα δυνηθούν να γνωρίσουν ότι δεν πρέπει να εκτρέπονται της φυσικής τους ζωής. Θα τους εμφανίσει τους πόθους της χαράς και της ευτυχίας και τις αντιλήψεις, ότι η ευτυχία και η χαρά είναι εφικτές μόνον διά της φυσικής ζωής και της αναγνωρίσεως των φυσικών δικαιωμάτων πάντων.

Η εκτροπή των νοητικών όντων από την φυσική ζωή και η εμφάνισίς της ως ανωμάλου, προήλθε εκ της ατομικής των βουλήσεως. Η εμφάνιση των νοητικών όντων στην Φύση έχει τούτο το ύψιστο χαρακτηριστικό γι’ αυτά, το ότι έχουν ιδίαν αυτόβουλη κίνηση και ενέργεια και δυνάμει αυτών δύνανται να προσαρμόζονται ή και να εκτρέπονται των λειτουργιών των Φυσικών νόμων. Η προς τους φυσικούς νόμους προσαρμογή τους εξαρτάται εκ της λειτουργίας της διανοήσεώς τους, γιατί η βούληση τους εκδηλούται εξ αυτής. Εάν η διανόησή τους είναι αυξημένη δυνάμει της ψυχικής τους εξελίξεως, τότε η προσαρμογή της ζωής τους προς τις απαιτήσεις των Φυσικών νόμων γίνεται επιθυμητή. Κατανοούν ότι δι’ αυτής εξυπηρετείται και η πρόοδος τους και η κοινωνική τους σύνθεση και δι’ αυτών η ψυχική τους εξέλιξη. Αντιστρόφως, η μη αυξημένη διανόησή τους και το ανεξέλικτο της ψυχικής τους καταστάσεως, ωθούν την βούλησή τους “εις εκτρόπους ενεργείας” και εξ αυτού απομακρύνονται των όρων της Φυσικής τους ζωής.

β) Κοινωνική Δικαιοσύνη

Η Κοινωνική Δικαιοσύνη των ανθρώπων διά της οποίας ρυθμίζονται οι σχέσεις τους και τα δικαιώματά τους επί της κοινωνικής τους ζωής δεν πρέπει να προέρχεται από κοινωνικούς νόμους τους οποίους θεσπίζουν και εφαρμόζουν κοινωνικά άτομα κατά την απόλυτη τους θέληση και βούληση, οι οποίοι δεν στηρίζονται στα πρότυπα της φυσικής Δικαιοσύνης και δεν εξυπηρετούν τον κοινωνικό σκοπό των ανθρώπων, γιατί η κατά τον τρόπο αυτό θεσπιζόμενη και εφαρμοζόμενη Δικαιοσύνη έχει ως αποτέλεσμα την εκτόπιση των κοινωνικών ατόμων από τα φυσικά τους δικαιώματα. Η κοινωνική σύνθεση των ανθρώπων έχει ως σκοπό όχι μόνο την ατομική εκάστου διανοητική και ψυχική πρόοδο και ανέλιξη των φυσικών τους δυνάμεων, αλλά και την αρμονική τους ζωή στην κοινωνία διά της οποίας επιτυγχάνεται η πρόοδός τους αυτή. Αρμονική των κοινωνικών ατόμων ζωή δεν είναι δυνατόν να υπάρξει, εάν όλα τα κοινωνικά άτομα δεν απολαμβάνουν τα υπό της θείας Φύσεως παρεχόμενα προς αυτά μέσα ζωής τους.

Εάν τα υπ’ αυτής παρεχόμενα ταύτα μέσα ζωής τους απαιτούν προς χρησιμοποίησή τους εξεργασία, σε αυτήν πρέπει δια κοινωνικού νόμου Δικαιοσύνης να μετέχουν πάντα κατά σειρά και τάξη, οι οποίες προσδιορίζονται υπό του νόμου αυτού. Επίσης, δι’ ομοίων νόμων κοινωνικής Δικαιοσύνης πρέπει να εξασφαλίζεται στα κοινωνικά άτομα η γνωστική απόκτηση όλων των εκδηλώσεων και διανοητικών προϊόντων των νοητικώς εργαζομένων στην ανθρωπίνην κοινωνίαν ανθρώπων, διότι και τα προϊόντα αυτά ως προερχόμενα εκ της λειτουργίας των ανθρωπίνων διανοήσεων, την λειτουργίαν την οποίαν έφεραν και φέρουν στο ΕΙΝΑΙ των oι ενεργούντες Φυσικοί νόμοι, δικαιωματικώς ανήκουν και πρέπει να αναγνωρίζονται υπό πάντων των κοινωνικών ατόμων, αφού όλα είναι τέκνα της όλης διά των νόμων της εργαζομένης Θείας Φύσεως. Όλοι oι άνθρωποι και όλα τα άλλα όντα γίνονται κοινωνικά άτομα, όχι οδηγούμενα υπό της ανάγκης, όπως ισχυρίσθηκαν άνθρωποι σφαλεράς διανοήσεως, και διά της ελευθέρας βουλήσεώς τους, αλλά εκ της λειτουργίας των νόμων της φύσεώς τους, η οποία δεν δύναται να είναι ανεξάρτητος του όλου των λειτουργούντων νόμων της Φύσεως, ούτε δύνανται να αποτελούν προς το όλον δυσαρμονία.

Διά της καθολικής αυτής αρμονίας των Φυσικών νόμων γίνονται οι αλληλεπιδράσεις όλων των μορφών της θείας Φύσεως, είτε εμψύχων είτε αψύχων και διά των αλληλεπιδράσεων αυτών προάγονται δυναμικώς. Η ανθρωπίνη διάνοια δεν δύναται να φαντασθεί ότι είναι δυνατόν να υπάρξει και λειτουργήσει έμψυχος μορφή της Φύσεως εάν δεν ευρίσκεται σε άμεσο σύνδεσμο και συλλειτουργία προς τις άλλες μορφές της Φύσεως, πολύ δε περισσότερο δεν δύναται να εννοήσει ότι είναι δυνατόν να υπάρξει και λειτουργήσει μορφή της Φύσεως εάν δεν ευρίσκεται σε άμεσο σύνδεσμο και συλλειτουργία προς τις άλλες μορφές της. Πολύ δέ περισσότερον δεν δύναται να εννοήσει ότι είναι δυνατόν να υπάρξει και λειτουργήσει έμψυχος μορφή της, μη συνδεόμενη και συλλειτουργούσα διά των νόμων της προς τους καθολικούς νόμους της, αυτούς oι οποίοι διέπουν και ρυθμίζουν το σύνολον των ενεργούντων Κόσμων. Κατ’ ακολουθίαν ο κοινωνικός σκοπός των ανθρώπων και των άλλων όντων προέρχεται από τις λειτουργίες της Φύσεως και δια αυτών συντελούνται oι δυναμικές τους αυξήσεις και τούτο αποτελεί την έννοια της προόδου και της εξελίξεως αυτών. Εάν δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν τις θεμελιώδεις αυτές βάσεις της λειτουργούσης και εργαζομένης Φύσεως oι θεσπίζοντες και εφαρμόζοντες τους νόμους της κοινωνικής δικαιοσύνης, τότε αυτό εμφανίζει την άγνοιά τους επί της φυσικής και κοινωνικής τους ζωής, καθώς και την διανοητική τους κατάσταση ως αφισταμένη της πραγματικής εννοίας και του κοινωνικού τους και ψυχικού τους σκοπού, όπως επίσης και της πραγματικής τους ευδαιμονίας την οποίαν η Φύση τους εξασφαλίζει διά των υπ’ αυτής παρεχομένων μέσων της ζωής και προόδου αυτών.

Η του είδους αυτού διανοητική τους κατάσταση δεν τους επιτρέπει να νοούν την υψίστη σημασία της οργανικής τους φύσεως διά της οποίας εκδηλούται σε ενέργειες η ψυχή τους και διά των ενεργειών της αυτών εμφανίζονται όλα τα φαινόμενα των διανοήσεων, των αισθημάτων, των συναισθημάτων και όλων εκείνων τα οποία δίδουν τον ιδιάζοντα χαρακτηρισμό πάντων των πνευματικών όντων.

Πάσα προαγωγή των πνευματικών όντων στηρίζεται στις οργανικές φύσεις τους και γι’ αυτό σκοπός των οργανικών τους φύσεων είναι η ανέλιξη, η δυναμική ανέλιξη της σε αυτές ενεργούσης ψυχής.

Η άγνοια των ανθρώπων επί των θεμελιωδών αυτών εννοιών του σκοπού της Φύσεως, τους εμποδίζει να θεσπίζουν κοινωνικούς νόμους Δικαιοσύνης προς επιβοήθηση της προόδου των. H εκδηλωθείσα και λειτουργούσα νόησή τους, αυτόν τον σκοπό έχει, να κατανοούν τις λειτουργίες των νόμων της Φύσεως όπως εν συνειδήσει ασκούν αυτούς και διά αυτών εκτείνουν διαρκώς τα όριά της.

Οι κοινωνικοί νόμοι της Δικαιοσύνης πρέπει να έρχονται επίκουροι της Φύσεως, ερχόμενοι δέ αυξάνουν την δύναμη της Δικαιοσύνης των κοινωνικών όντων και φθάνουν αυτήν στο σημείον να καθίσταται αυτή ο προστάτης και ρυθμιστής των Φυσικών νόμων ως προς τις λειτουργίες τους προς εξασφάλιση και ακώλυτη εξέλιξη της διανοήσεως των μη κατανοούντων τις λειτουργίες τους.

Οταν οι νόμοι της κοινωνικής Δικαιοσύνης των ανθρώπων δεν στρέφονται προς τις κατευθύνσεις αυτές, τότε γίνονται το αίτιο της παρεμποδίσεως του φυσικού δικαιώματος της προόδου των κοινωνικών ατόμων, αναιρούν τον σκοπό της κοινωνίας και δημιουργούν την σύγχυση στις σχέσεις τους κατά τρόπους εμποδίζοντας και την φυσική τους ζωή και τις εκδηλώσεις της χαράς τους, της ευτυχίας τους και πάσης ασκήσεως των αρετών εκείνων διά των οποίων αυτές επιτυγχάνονται. Σ’ αυτή τη κατάσταση, τα κοινωνικά άτομα δεν δύνανται να χρησιμοποιούν ελεύθερα τη βούλησή τους, τις σκέψεις τους, τη Θέλησή τους, τις αυτοδιαθέσεις τους και τις υπαγορεύσεις των ενεργούντων νόμων της φύσεώς τους και με τον τρόπο αυτό περιπίπτουν σε μίαν ακατονόμαστη δουλεία η οποία συντρίβει ασκόπως τις φυσικές τους δυνάμεις ώστε να μη δύνανται να ανελίσσονται και αυξάνουν σε θειοτέρας ενεργείας.

Η κοινωνική Δικαιοσύνη των ανθρώπων δεν δύναται να είναι έργον ανθρώπων oι οποίοι αγνοούν κατά την θέσπισή της τις λειτουργίες των Φυσικών νόμων, τα πρότυπα της φυσικής Δικαιοσύνης, τους σκοπούς της Φύσεως, τον σκοπό τον οποίο πρέπει να πληροί έκαστο κοινωνικό άτομο και το σύνολο εν γένει των κοινωνικών ατόμων. Πρέπει να είναι έργο των φωτεινών εκείνων ανθρωπίνων συνειδήσεων, των οποίων oι ακτίνες της διανοήσεως έχουν διεισδύσει μέσα στις λειτουργίες της Φύσεως, και έχουν κατανοήσει τους Θείους σκοπούς της. Πρέπει να είναι το έργο των ανθρωπίνων εκείνων συνειδήσεων oι οποίες δια των εν ενεργεία δυνάμεών τους όχι μόνον έχουν εξαγνίσει τις οργανικές τους φύσεις, αλλά και έχουν κατανοήσει τους υπέρτατους σκοπούς του πνεύματος, του υπεροχωτέρου αποτελέσματος της θείας Δημιουργίας. Πρέπει να είναι το έργον των ανθρωπίνων εκείνων συνειδήσεων oι οποίες εκδήλωσαν στην οργανική τους φύση τους νόμους της μεταμορφώσεώς της σε υπεροχωτέρα πνευματική φύση.

Τοιαύτες ανθρώπινες συνειδήσεις και υπήρξαν και υπάρχουν στην ανθρωπότητα οι οποίες και βοηθούν πάντοτε την πρόοδό της. Κατά του έργου αυτών των συνειδήσεων ορθούται και παρεμποδίζει αυτό η άγνοια και η συνεπεία αυτής μη εκδηλωθείσα ηθική αντίληψη των πολλών. Είναι ανάγκη εκείνοι oι οποίοι κατανοούν αυτήν την αλήθεια, οι ηθικώς και νοητικώς προηγμένοι, να στρέφουν αδιάλειπτα τις προσπάθειές τους προς διαφωτισμό των κοινωνικών ατόμων και προ παντός προς βελτίωση της ηθικής τους καταστάσεως διά να δύνανται να εννοούν και τα φυσικά δικαιώματά τους και τον κοινωνικό τους σκοπό. Μόνον διά του τρόπου αυτού είναι δυνατόν να επικρατήσουν στις σχέσεις τους νόμοι Δικαιοσύνης, νόμοι οι οποίοι θα εξασφαλίζουν την ψυχική τους ανέλιξη και δι’ αυτών θα πληρούται ο σκοπός τους ως ανθρώπων.

Η κοινωνική Δικαιοσύνη των ανθρώπων πρέπει να αποτελεί τις βάσεις της ηθικής έννοιας των ανθρωπίνων κοινωνιών ώστε αυτές να χαρακτηρίζονται ως έχουσαι επίγνωση του σκοπού τους και ως αποτελούμενες εκ πνευματικών όντων τα οποία έχουν φύση υπέρτερη άλλων κατωτέρας φύσεως όντων, η οποία έχει σκοπό την εκδήλωση υπέρτερης νοήσεως και ηθικής εμφανίσεως, διά να δύνανται oι άνθρωποι να λαμβάνουν τον ιδιάζοντα χαρακτήρα του κοινωνικού, ηθικού και νοητικού όντος.

Ικάριον Ιερό Διονύσου

Η Ελλάδα και τα αρχαία


Μέσα στα πολλά παράδοξα της χώρας μας είναι και η σχέση του νέο-ελληνικού κράτους και των νέο-ελλήνων γενικότερα με τους αρχαιολογικούς χώρους, μια πολλές φορές ακατανόητη σχέση αγάπης και μίσους που εντυπωσιάζει όποιον δεν έχει ασχοληθεί εις βάθος με αυτά τα ζητήματα. Από την μια λοιπόν οι αρχαιολογικοί τόποι αποτελούν τους τόπους που δίνουν την ιδιαίτερη ταυτότητα σε κάθε περιοχή, τόποι για τους οποίους είμαστε περήφανοι, σύμβολα του πάλαι ποτέ μεγαλείου του ελληνικού πολιτισμού, τόποι τους οποίους το κράτος προσπαθεί να αναδείξει προς άγραν τουριστών, τόποι που έχουν ανακηρυχθεί παγκόσμια μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς , και από την άλλη πολλές φορές είναι αυτό το ξένο, το άγνωστο, το ακατανόητο, αυτό που παραμένει θαμμένο και ανεξήγητο, αυτό που φαίνεται πως προτιμούμε να καταστρέψουμε και να ξεχάσουμε, το μισητό.

Σε αυτή την δεύτερη κατηγορία, προφανώς εντάσσεται και ο αρχαιολογικός χώρος στην Ραπεντώσα Αττικής γνωστός και ως «βωμός Διονύσου», ο οποίος παρά την εδώ και 120 χρόνια ανακάλυψη του παραμένει για το ευρύ κοινό, άγνωστος, ασήμαντος, και ίσως για κάποιους ακόμα μισητός, παρά την τεράστια του σημασία όπως θα δούμε παρακάτω.



Ικαρία και ευρήματα

Η σημερινή περιοχή όπως και όλος ο «Διόνυσος» ανήκε στην αρχαιότητα στον δήμο Ικαρίας ένα σημαντικό Δήμο της αρχαίας Αθήνας που εκτεινόταν στους πρόποδες του Πεντελικού όρους. Στην Ραπεντώσα λοιπόν στα τέλη του 19ου αιώνα ένας Γερμανός περιηγητής παρατηρεί τα χαλάσματα μιας χριστιανικής εκκλησίας (πιθανότατα του Αγίου Διονυσίου) στα οποία βρίσκει εντοιχισμένα (κατά την προσφιλή στους χριστιανούς συνήθεια) διάφορα μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη, επιγραφές, μέχρι και ένα άγαλμα. Ενημερώνει την αμερικάνικη σχολή κλασσικών σπουδών και στις 30/01/1888 ξεκινούν ανασκαφές υπό τον Carl D. Buck. Από τα πρώτα ανασκαφικά ευρήματα επιβεβαιώνεται πως η θέση είναι το κέντρο του δήμου Ικαρίας, διάσημου για την λατρεία του θεού Διονύσου. Μάλιστα βρέθηκε και το λατρευτικό άγαλμα του θεού που τον απεικονίζει καθιστό να κρατά βοιωτικό κάνθαρο (εθν. Αρχ. Μουσείων Αθηνών). Μετά τις πρώτες ανασκαφές τα έτη 1888 – 1889 και την εύρεση των σημαντικότερων ευρημάτων το μέρος περνά στην αφάνεια . Να σημειωθεί εδώ πως τουλάχιστον τότε οι αρχαιολόγοι μπορούσαν και κατεδάφιζαν τις εκκλησίες για να αναδείξουν τους αρχαιολογικούς χώρους. Περίπου 100 χρόνια μετά το 1981 γίνεται ένας καθαρισμός του χώρου μπαίνει κάποια σήμανση και περιφράσσεται και γίνονται κάποια σχέδια από τους αρχαιολόγους. Το 1997 έχουμε καταγγελίες για βανδαλισμούς αφού ο χώρος έχει σε μια νύχτα υποστεί καταστροφές (εδώ οι «κακές γλώσσες» μιλάνε για χριστιανικό ταλιμπανισμό [i]), και το 2001 ξεκινά μια προσπάθεια ανάδειξης του χώρου η οποία ξεκινά και τελειώνει (απ’ όσο δείχνουν τα πράγματα μέχρι στιγμής) με την αναστύλωση του χορηγικού μνημείου του 4ου αιώνα των Αγνία, Ξανθίππου, Ξανθίδη. Τελικά αφού αφαιρούνται οι σκαλωσιές και μπαίνει καινούργια περίφραξη ο χώρος πάλι αφήνεται, κλειστός για το κοινό, να περάσει στην αφάνεια. Ταυτόχρονα πλέον απουσιάζει κάθε σήμανση για τον χώρο και την ιστορία του πέραν της πινακίδας βωμός Διονύσου. Βέβαια όπως βλέπουμε και στο σχέδιο (δεξιά), στον χώρο έχουμε, θέατρο, Ναό του πυθίου Απόλλωνα (H), Βωμό (I), ( πιθανότατα) ναό του Διονύσου (D) και το χορηγικό μνημείο (A).

Δήμος Ικαρίας και λατρεία του Διονύσου

Για να κατανοήσουμε την ιδιαίτερη αξία, μοναδική θα προσέθετα, του συγκεκριμένου χώρου θα πρέπει να ανατρέξουμε στις αρχαίες μας πηγές και στην ιστορία του Δήμου αυτού των Αθηνών. Ξεκινά λοιπόν ο Απολλόδωρος και μας λέει:

Εριχθονίου δε αποθανόντος και ταφέντος εν τω αυτώ τεμένει της ΑΘηνάς Πανδίων εβασίλευσεν, εφ' ου Δήμητηρ και Διόνυσος εις την Αττικήν Ήλθον αλλά Δήμητρα μεν Κελεός εις την Ελευσίνα υπεδέξατο, Διόνυσον δε Ικάριος. ος λαμβάνει παρ' αυτού κλήμα αμπέλου και τα περί την οινοποιίαν μανθάνει. 
-Απολλόδωρος

Δηλαδή, «όταν πέθανε ο Εριχθόνιος και θάφτηκε στο Τέμενος της Αθηνάς την βασιλεία ανέλαβε ο Πανδίων στα χρόνια του οποίου ήρθαν στην Αττική η Δήμητρα και ο Διόνυσος. Και την μεν Δήμητρα υποδέχθηκε στην Ελευσίνα ο Κελεός τον δε Διόνυσο ο Ικάριος που έλαβε από αυτόν κλήμα αμπέλου και έμαθε την οινοποιία».

Ο Ικάριος σύμφωνα με τις μυθικές πηγές λοιπόν ήταν ο πρώτος άνθρωπος που έμαθε την τέχνη της οινοποιίας από τον θεό [ii] και ο δήμος της Αττικής που πήρε το όνομα του η Ικαρία η περιοχή που έκανε πρώτα την εμφάνιση του ο θεός και πρωτολατρεύτηκε στην Αττική. Και συνεχίζουν οι μυθογράφοι Απολλόδωρος, Υγίνος και Νόννος πως το θεό υποδέχτηκαν στην Αττική και φιλοξένησαν χωρίς να γνωρίζουν την υπόσταση του ο Ικάριος με την θυγατέρα του Ηριγόνη. Ο Διόνυσος ευχαριστημένος από την φιλοξενία του χάρισε την άμπελο και τους δίδαξε την οινοποιία. Ενθουσιασμένοι από τις θαυματουργές ιδιότητες του άγνωστου μέχρι τότε ποτού ο Ικάριος κάλεσε βοσκούς από το πεντελικό όρος και τους κέρασε τον οίνο που είχε παρασκευάσει. Μην γνωρίζοντας όμως τις ιδιότητες του ποτού, αυτοί ήπιαν παραπάνω απ’ όσο έπρεπε και άρχισαν να ζαλίζονται και να αισθάνονται άσχημα. Θεωρώντας πως ο Ικάριος θέλησε να τους δηλητηριάσει τον σκότωσαν. Την επόμενη μέρα όμως μόλις συνήλθαν κατάλαβαν το λάθος τους και για να κρύψουν το έγκλημα τους έθαψαν τον Ικάριο κάτω από ένα πεύκο και έφυγαν για την Κέα. Η Ηριγόνη όμως βρήκε το σώμα του πατέρα της χάρη στην σκύλα της την Μαίρα η οποία υπέδειξε το σημείο που βρισκόταν θαμμένος. Απαρηγόρητη η κόρη βλέποντας τον νεκρό πατέρα της κρεμάστηκε από το ίδιο πεύκο και μεταμορφώθηκε σε αμπέλι. Ο θεός τότε θυμωμένος από αυτό το έγκλημα καταράστηκε την πόλη των Αθηνών να έχουν όλες οι κοπέλες το ίδιο τέλος με την Ηριγόνη. Έτσι αυτές παραφρόνησαν και σαν την Ηριγόνη άρχισαν να απαγχονίζονται. Οι Αθηναίοι απεγνωσμένοι πήγαν για χρησμό στο Μαντείο των Δελφών όπου πήραν την απάντηση πως για να σταματήσει η τρέλα των κοριτσιών θα έπρεπε να θάψουν των Ικάριο και την Ηριγόνη, να βρουν τους δολοφόνους και να θεσπίσουν εορτασμούς προς τιμήν των δύο θυμάτων.

Κατά τους εορτασμούς θα θυσίαζαν σε αυτούς τα πρώτα τσαμπιά με σταφύλια και θα τελούσαν την εορτή της «εώρας», στην οποία όπως μαθαίνουμε από τον Αθήναιο νέες κοπέλες έκαναν κούνια από τα δέντρα και τραγουδούσαν ένα τραγούδι που το έλεγαν «αλήτιν».

ην δε και επι ταις εωραις τις επ' Ηριγόνη, ην και αλήτιν λέγουσιν, ωδή

Πέρα από τους ενδιαφέροντες συσχετισμούς που μπορούμε να κάνουμε με την νήσο Ικαρία - που και αυτή ερίζει ως γενέτειρα του Διονύσου [iii] -, με την μεγάλη εορτή των Ανθεστηρίων που ο Διόνυσος παρουσιαζόταν να έρχεται με καράβι από την μικρά Ασία, με την διάδοση της λατρείας του Διονύσου επί Πεισιστράτου[iv] κτλ, το γεγονός είναι πως από αυτή την παράδοση ξεκινά στην Αττική η λατρεία του θεού Διονύσου και συγκεκριμένα στον Δήμο Ικαρίας λατρευτικό κέντρο του οποίου είναι ο εν λόγω αρχαιολογικός χώρος. Από εκεί ξεκινούν και καθιερώνονται τα Διονύσια τα «εν άγροις» που τελούνται κάθε χρόνο στην καρδιά του χειμώνα στον Αττικό μήνα Ποδειδεών [v].

Διόνυσος Διθύραμβος και θέατρο


Θα περίμενε κανείς, μόνο και μόνο από το γεγονός πως ο συγκεκριμένος τόπος σηματοδοτεί την αρχή της λατρείας του Διονύσου στην Αττική, την αρχή της καλλιέργειας της αμπέλου να έχει δοθεί από τους αρμόδιους φορείς η απαραίτητη προσοχή για την ανάδειξη του, κάτι που δυστυχώς δεν συμβαίνει. Όμως, ίσως εκεί να βρισκόμαστε στα σκοτεινά μονοπάτια, της λήθης και του μίσους τα οποία υπαινίχτηκα αρχικά και να υπάρχουν «κύκλοι» που να μην θέλουν την ανάδειξη του πρώτου τόπου λατρείας στην Αττική γη ενός μέγιστου θεού του Ελληνικού Πανθέου, του Διονύσου. Το πλέον παράδοξο όμως είναι πως ο συγκεκριμένος τόπος σχετίζεται και με ένα πολιτισμικό φαινόμενο που ξεκίνησε τοπικά από εκεί αλλά πλέον αποτελεί πανανθρώπινη πολιτισμική εκδήλωση, οπότε θα περίμενε κανείς να είναι τόπος «προσκυνήματος» για τους απανταχού λάτρεις της τέχνης και του πολιτισμού. Φυσικά και αναφερόμαστε στο θέατρο. Είναι γνωστό πως το θέατρο έχει τις ρίζες του στην Αττική κωμωδία και τραγωδία η οποία με την σειρά της πηγάζει απ’ ευθείας από τον Διθύραμβο [vi] [vii]. Ο διθύραμβος είναι λατρευτικό λυρικό άσμα προς τιμήν του Διονύσου. Σε αυτόν άδει ομάδα ανδρών ή παίδων υπό συνοδεία αυλού. Δύο σημαντικά γεγονότα οδήγησαν στην εξέλιξη του διθυράμβου που γέννησε το φαινόμενο της τραγωδίας.

Το πρώτο γεγονός είναι εξέλιξη του διθυράμβου από αποκλειστικά λατρευτικό άσμα με θεματολογία τον Διόνυσο σε ξεχωριστό λυρικό/καλλιτεχνικό είδος. Αυτή η εξέλιξη οφείλεται σύμφωνα με την παράδοση στον ποιητή Αρίωνα ο οποίος την εποχή του Τυράννου Περίανδρου στην Κόρινθο ανέπτυξε τα λατρευτικά χορικά άσματα, δίνοντας τους τίτλους και εισάγοντας τον χορό των σατύρων.

Το δεύτερο κορυφαίο γεγονός είναι φυσικά η δημιουργία της ίδιας της τραγωδίας σύμφωνα με την παράδοση από τον Θέσπι[viii]. Ο Θέσπις ήταν αυτός που ξεχώρισε πρώτη φορά ένα μέλος του χορού (πιθανότατα τον ίδιο), και παρέμβαλε στο διθυραμβικό άσμα του χορού , άλλο μέλος. Ο εξάρχων λοιπόν του χορού που φορούσε προσωπείο αρχίζει με τον Θέσπι διάλογο με τον χορό – αποκρίνεται δηλ στον χορό – και έτσι γεννιέται ο πρώτος υποκριτής/ηθοποιός έτσι γεννιέται η πρώτη τραγωδία. Είναι γνωστό πως η πρώτη τραγωδία του Θέσπι σύμφωνα με την παράδοση «ανέβηκε» στα μεγάλα ή «εν άστυ» Διονύσια κατά την 61η Ολυμπιάδα [ix], αυτό όμως που είναι λιγότερο γνωστό και σχετίζεται με το θέμα μας είναι πως ο Θέσπις ήταν από τον Δήμο Ικαρίας της Αττικής και πριν ακόμα ανεβάσει την πρώτη τραγωδία του [x] στα μεγάλα Διονύσια, είχε ξεκινήσει αυτό το «είδος» από τις εορτές του δήμου του, στα μικρά Διονύσια, λατρευτικό κέντρο του οποίου δήμου με θέατρο είναι ο αναφερόμενος εδώ αρχαιολογικός χώρος.

Το παράδοξο

Από τις ελάχιστες παραπάνω αναφορές σχετικά με τον «βωμό του Διονύσου» θεωρούμε πως βγαίνει αβίαστα σαν συμπέρασμα η σχιζοφρενική αντιμετώπιση των αρχαιολογικών μας χώρων με την οποία ξεκινήσαμε το παρόν κείμενο. Είναι ανεξήγητο για κάθε πολιτισμένο άνθρωπο πως γίνεται αυτός ο τόσο σημαντικός αρχαιολογικός χώρος, αυτός ο πραγματικά ΙΕΡΟΣ χώρος να παραμένει στην αφάνεια και την εγκατάλειψη παρά την πληθώρα των στοιχείων που αποδεικνύουν την μοναδική του σημασία. Ελπίζουμε απλά να πρόκειται περί άγνοιας, έλλειψης πόρων ή πρόσκαιρων συνθηκών που εμποδίζουν την ανάδειξη του σε παγκόσμιο κέντρο «προσκυνήματος» για οινοπαραγωγούς, ηθοποιούς, σκηνοθέτες, ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού, για κάθε πολιτισμένο άνθρωπο, γιατί πραγματικά η δεύτερη πιθανότητα εσκεμμένης αδιαφορίας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Αυτός ο χώρος που επέζησε του φθοροποιού χρόνου, των βανδαλισμών (παλαιών και νέων) της καταστροφικής μανίας της πυρκαγιάς τουλάχιστον δύο φορές (χάριν των προσπαθειών των κατοίκων και...) πρέπει να διαφυλαχθεί και αναδειχθεί όπως του πρέπει.
---------------------------
Μερική Βιβλιογραφία

Β.Κ Λαμπρινουδάκης, «οδοιπορικό από την αρχαία ελληνική τέχνη στην σύγχρονη ζωή» (http://athens123.com/Main_HTML/Sanctuary%20of%20Dionysos/dionysos.htm)
Elizabeth King Filioti, , Διόνυσος (http://www.filiotis.net/eking/dionysos/ikarion/greek.html)
Βασίλης Ρίτσος, "Διθύραμβος και τραγωδία" (http://www.britsos.gr/admin/uploads/dithyramvos%20kai%20tragodia.pdf)
American School of Classical Studies at Athens, "Discoveries in the Attic Deme of Ikaria"
Παναγής Λεκατσάς, "Διόνυσος - Καταγωγή και εξέλιξη της διονυσιακής θρησκείας" W. Otto, "Διόνυσος"
Kerényi, Karl, Dionysos: Archetypal Image of Indestructible Life, (Princeton: Bollingen) 1976
Kerényi, Karl, Η μυθολογία των Ελλήνων
Vernant Jean - Pierre, Vidal - Naquet Pierre, "Μύθος και τραγωδία στην αρχαία Ελλάδα"

Παραπομπές

[i] http://www.ysee.gr/index.php?type=d&f=love&lid=l4
[ii] Άλλος μύθος μας αναφέρει ως πρώτο άνθρωπο που έμαθε την τέχνη της οινοποιίας τον Οινέα υιό του Φύτιου, υιό του Ορεσθέα υιό του Δευκαλίωνα.
[iii] «Οι μέν γάρ Δρακάνω, οι δέ Ικάρω ηνεμοέσση
φασ΄ οι δ΄εν Νάξω, δίον γένος, Ειραφιώτα,
οι δέ σ΄επ΄Αλφειώ ποταμώ βαθυδινήεντι
κυσαμένην Σεμέλην τεκέειν Διΐ τερπικεραύνω.
άλλοι δ΄εν Θήβαισιν, άναξ, σέ λέγουσι γενέσθαι
ψευδόμενοι. σέ δ΄έτικτε πατήρ ανδρών τε θεών τε
πολλών απ΄ανθρώπων κρύπτων λευκώλενον Ήρην.
Έστι δέ τις Νύση, ύπατον όρος, ανθέον ύλη,
τηλού Φοινίκης, σχεδόν Αιγύπτοιο ροάων
». 
-Ομηρικός ύμνος εις Διόνυσον
[iv] Τις πρώτες απεικονίσεις της επίσκεψης του Διονύσου στην Αττική τις έχουμε από αγγεία του 550 πχ.
[v] Μεγάλο επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εποχιακοί εορτασμοί του Διονύσου, η σχέση τους με τον κύκλο της άμπελου και του κρασιού, καθώς και η σχέση τους με τον ήλιο και φαινόμενα όπως το χειμερινό ηλιοστάσιο ( που συνήθως λαμβάνει χώρα τον μήνα Ποδειδεώνα ).
[vi] «και η μεν απο των εξαρχόντων τον διθύραμβων» μας λέει ο Αριστοτέλης στην Ποιητική του
[vii] Η παλαιότερη γραπτή μαρτυρία διθυράμβου σε απόσπασμα του Αρχίλοχου:
«ως Διωνύσοιο άνακτος καλόν εξάρξαι μέλος / οίδα διθύραμβον, οίνω ξυγκεραυνωθείς: «Γιατί ξέρω να βάλω μπροστά το όμορφο τραγούδι τού αφέντη Διόνυσου, με φρένα απ’ το κρασί κεραυνωμένα»
[viii] Αφ’ ου Θέσπις ο ποιητής [υπεκρίνα]το πρώτος ος εδίδαξε [δρ]ά[μα εν ά]στ[ει και άθλον ε]τέθη ο [τ]ράγος
[ix] Πιθανότα το 534πχ
[x] Μόνο κάποια ονόματα μας έχουν μείνει από πιθανούς τίτλους τραγωδιών του Θέσπι όπως: «άθλα επί Πελία» ή «Φόρβας», «Ιερείς», «Ηίθεοι», «Πενθεύς».

Μέγας Αλέξανδρος και οι Καλάς

Σε μείζον εθνικό θέμα αναδεικνύεται το ζήτημα των Ελληνογενών Καλάς της Κεντρικής Ασίας, ένα ζήτημα με τεράστιες πραγματικά διαστάσεις, που από μόνο του δείχνει το πλανητικό βεληνεκές του ελληνικού πολιτισμού.

Άρα, πρόκειται για πρόβλημα όπου διακυβεύονται πολλά, πάρα πολλά, για το μέλλον του ίδιου του ελληνισμού ως ιδέας, ως πολιτισμικής πραγματικότητας! Διότι αυτή τη στιγμή, πέραν των όλων όσων φοβερών και τρομερών έχουν διαδραματιστεί κατά καιρούς, οργιάζει στην περιοχή όπου ζούνε οι Καλάς η προπαγάνδα του περιβόητου «μακεδονισμού» (οι άθλιες θέσεις των Σκοπίων).

Και πίσω απ’ αυτά όλα μπορεί κανείς να δει στο παρασκήνιο το μακρύ χέρι του παντουρκισμού, στην προσπάθειά του να καθυποτάξει τους λαούς της ευρύτερης περιοχής και να δημιουργήσει τον εφιαλτικό για εμάς «τουρκικό 21ο αιώνα»…

Να τι αναφέρει περί των Καλάς, στο πολύ δυσεύρετο και σπάνιο βιβλίο του «Τα παιδιά του Μεγαλέξανδρου» ο σύγχρονος Έλληνας στοχαστής Ορέστης Ηλιανός:

«Οι Γλαύσαι [ΣΗΜ.: έτσι τους αναφέρει ο Αρριανός στο έργο του «Αλεξάνδρου ανάβασις»] ή Kalash, όπως είναι το αληθινό τους όνομα, δεν έχουν γραπτή ιστορική παράδοση που να τους μιλά για την καταγωγή τους.

Έχουν μόνο παραδόσεις, και μια απ’ αυτές λέει ότι κατάγονται από ένα ισχυρό λαό που ήρθε κάποτε από τη Δύση. Ορισμένοι λένε σήμερα ότι την ιδέα αυτή τους την έβαλαν στο μυαλό οι Ευρωπαίοι επισκέπτες, όταν τους πρωτογνώρισαν κατά τον περασμένο αιώνα.

Πραγματικά, φαίνεται ότι όταν έφτασαν εδώ για πρώτη φορά οι Άγγλοι, τόσο πολύ εντυπωσιάστηκαν από τα καθαρά ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά αυτών των ανθρώπων, που τους θεώρησαν ασυζητητί αυθεντικούς απόγονους των Ελλήνων από την εποχή του Μεγαλέξανδρου.

Όπως και νάχει, οι Kalash, 2300 χρόνια μετά τα γεγονότα που περιγράφει ο Αρριανός, βρίσκονται πάντα εκεί με τα γαλανά μάτια τους, την «ελληνική» κατατομή τους, τα παμπάλαια έθιμά τους. Είναι οι τελευταίοι – λιγοστοί – εκπρόσωποι ενός πολυπληθούς άλλοτε λαού, των Siah-Posh, που οι μουσουλμάνοι αποκαλούσαν περιφρονητικά Καφίρ, δηλαδή άπιστους, γιατί είχαν αρνηθεί να προσχωρήσουν στον Ισλαμισμό και είχαν προτιμήσει να κρατήσουν την παραδοσιακή πολυθεϊστική τους θρησκεία.

Η χώρα τους, το Καφιριστάν, κάλυπτε μια εκτεταμένη ορεινή περιοχή νότια του Ινδικού Καυκάσου και δυτικά του ποταμού Κούναρ (Chitral), πάνω στα σημερινά σύνορα του Πακιστάν και του Αφγανιστάν. Περικυκλωμένοι από μουσουλμάνους, οι Καφίροι έζησαν για αιώνες σε διαρκή πόλεμο και κατόρθωσαν με τον τρόπο αυτό να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους και τη θρησκεία και τα έθιμά τους ανόθευτα.

Αλλά στα τέλη του περασμένου [ΣΗΜ.: του 19ου, αφού το παραπάνω βιβλίο του Ηλιανού βγήκε το 1989] αιώνα ο Εμίρης της Καμπούλ Αμπντούρ Ραχμάν αποφάσισε να τελειώνει μια και καλή μαζί τους. Μάζεψε στρατό πάνω από είκοσι χιλιάδες και παίρνοντας μαζί του και πυροβολικό μπήκε στη χώρα των Καφίρων, που οι περισσότεροι από αυτούς δεν είχαν άλλα όπλα πέρα από τόξα και βέλη.

Έγινε μεγάλη σφαγή σ’ όλη τη χώρα, και όσοι επέζησαν αναγκάστηκαν να εξισλαμιστούν. Από Καφίροι μετονομάστηκαν τότε σε Νουριστανοί, δηλαδή νεοφώτιστοι και το Καφιριστάν έγινε Νουριστάν, γη του φωτός. Μόνοι γλύτωσαν οι Kalash, που ζούσαν στις παρυφές του Καφιριστάν σε περιοχή που ανήκε στη δικαιοδοσία του Εμίρη του Chitral»…

Αλλά και ο σπουδαίος Νεοέλληνας ιστορικός Επαμεινώνδας Βρανόπουλος, στο έργο του «Οδοιπορικό στο Πακιστάν – στα ίχνη του Μεγάλου Αλεξάνδρου», γράφει τα εξής πολύ σημαντικά:

«Στην καρδιά και στις μνήμες των Καφίρ και των Καλάς ζει ακόμη ο μεγάλος στρατηλάτης Σκαντάρ ή Σικαντέρ ή Σκέντερι (Αλέξανδρος), που ακούγεται συχνά στις συζητήσεις τους, σαν να είχε ζήσει μόλις χθες.

Καυχώνται να λένε, ότι κατάγονται απ’ αυτόν. Λατρεύουν τον Ντι Ζάο (Δίας-Ζευς), τον Μαχεντόν [ΣΗΜ.: από το «Μακεδών»], τη Τζάστακ (Εστία). Η φωτιά της θεάς αυτής καίει άσβεστη στο εσωτερικό των φτωχικών σπιτιών τους, που έντονα θυμίζει μακεδονίτικη αρχιτεκτονική και δεν έχει τίποτα το κοινό με τα σπίτια των γύρω ντόπιων.

Αν η φωτιά της θεάς Τζάστακ σβήσει, μεγάλη συμφορά προμηνύεται για το σπίτι. Το θεό Ντι Ζάο τον θεωρούν πατέρα θεών και ανθρώπων αλλά και θεό των καταιγίδων και των κεραυνών. Λατρεύουν και το γιο του Μπαλομάιν (Απόλλωνα), που οδηγεί τον ήλιο γύρω από τη γη, θεό των θρύλων, της μαντικής τέχνης και της μουσικής.

Θεό του κρασιού, της μέθης και του σαρκικού έρωτα λατρεύουν τον Σάγυρκο (Σάτυρο). Θεό των προγόνων και του μελιού τον Μαχεντόνα. Θεά, τέλος, του έρωτα έχουν τη Φροτάιτ (Αφροδίτη)».

Ένας άλλος δε σημαντικός σύγχρονος Έλληνας ερευνητής, ο Δημήτρης Αλεξάνδρου, στο έργο του «Καλάς, οι Έλληνες των Ιμαλαΐων», αναφέρει τα παρακάτω επίσης πολύ χαρακτηριστικά:

«Οι Καλάς, ενώ ζουν μέσα σ’ ένα όχι και τόσο φιλικό περιβάλλον παραμένουν μια φυλή που αγαπάει την ειρήνη, είναι εύθυμοι και ερευνητικοί με ανοιχτό τύπο δέρματος και μπλε ή πράσινα μάτια. Ο ειδωλολατρικός και γαλήνιος τρόπος ζωής τους δεν έχει αλλάξει μέχρι σήμερα.

Είναι παθιασμένοι προσκολλημένοι στην παράδοσή τους και ισχυρίζονται με βεβαιότητα ότι κατάγονται από τους άνδρες του Μ. Αλέξανδρου! Πρόκειται για μια όαση στην αχανή ερημιά των Β.Δ. συνόρων κοντά στο Πακιστάν, που συνορεύουν με τη Ρωσία και το Αφγανιστάν.

Ιθαγενείς με μαύρα ή ξανθά μαλλιά και αετήσιες ματιές, κατορθώνουν και επιβιώνουν σε μια ισλαμική πολεμοχαρή περιοχή. Αυτοί οι άνθρωποι των βουνών, στις φυσικά έγκλειστες κοιλάδες τους, που περιτριγυρίζονται από πυκνόφυτα βουνά που απλώνονται από το πέρασμα Λοβάρι έως το Τσιτράλ και το Ντιρ, κατάφεραν παρόλο τον συνεχώς μειούμενο αριθμό τους, να διατηρήσουν τις φυλετικές τους ιδιαιτερότητες.

Αντίθετα οι κάτοικοι του Τσιτράλ, είναι ένα μείγμα Ινδο-αριανών φυλών και Μογγόλων, με κιτρινόμαυρο δέρμα, αδύνατα

Και, τέλος, από την επιτόπια έρευνα της Ελληνίδας ερευνήτριας Ευσταθίας Καραμπάτσου και του ντόπιου Καλάς Υάς Μπαζίκ, με τίτλο «Ήθη-έθιμα των Καλάσα» (που αποτελεί μια μεγάλη προσφορά στον ελληνισμό), παραθέτουμε το παρακάτω απόσπασμα που κάνει λόγο για τη σχέση του Μεγαλέξανδρου με τους Καλάς:

«Την άνοιξη του 327 των αρχαίων χρόνων, ο Μέγας Αλέξανδρος ζήτησε από τον Βάκτριο Οξυάρτη την παράδοση του οχυρού βράχου που είχε καταφύγει. «Και αυτοί με γέλια χλευαστικά φώναζαν στον Αλέξανδρο, ΄΄ιπτάμενους στρατιώτες ζήτησε΄΄» (Αρριανός, «Αλεξάνδρου ανάβασις», κεφάλαιο 18, 6). Ο Αλέξανδρος θέλοντας να καταλάβη την πέτρα εξαγγέλει δώδεκα έπαθλα για την δύσκολη ανάβαση.

Τριακόσιοι Μακεδόνες θα επιχειρήσουν να αναρριχηθούν για να ανεμίσουν τα συμφωνημένα λευκά πανιά στην κορυφή της. Όταν ο Αλέξανδρος είδε το ορισμένο σήμα, «διέταξε τους φρουρούς των βαρβάρων να μην χρονοτριβούν άλλο, αλλά να παραδοθούν σε αυτόν.

Γιατί βρήκε ήδη τους φτερωτούς ανθρώπους και ήσαν κατεχόμενοι σε αυτούς… και μόλις είδε την Ρωξάνη [κόρη του διοικητή] ο Αλέξανδρος την ερωτεύθηκε». Στον σύγχρονο χάρτη της παραπάνω περιοχής φαίνεται πόλη με το όνομα Kafinun. Σημειώνεται ότι, οι αλλόθρησκοι αποκαλούν τους Καλάσα «Καφφίρ», λαός των Κάφρων, δηλαδή «άπιστους». Ο Αρριανός («Ινδική» Ι) τους κατοίκους της Νύσσας δεν τους θεωρεί Ινδούς».

Οι Γίγαντες Αλωάδες και το Ομηρικό θράσος τους

Αλωάδες είναι γνωστοί οι δύο γιοί του Αλωέα και της Ιφιμεδείας, κόρης του αδελφού του Αλωέα, του Τρίοπα, ο Εφιάλτης και ο Ώτος. Αυτό σύμφωνα με την Ιλιάδα και άλλες πηγές. Ωστόσο, ο Υγίνος και η Οδύσσεια αναφέρουν τους Αλωάδες ως γιους του θεού Ποσειδώνα και της Ιφιμεδείας...

Η Ιφιμέδεια είχε ερωτευθεί τρελά τον θεό της θάλασσας και πηγαίνοντας στην ακροθαλασσιά έπαιρνε νερό και το έχυνε στον κόλπο της για να μείνει έγκυος. Ώσπου μία μέρα – κατά τον Οβίδιο – εμφανίστηκε ο Ποσειδώνας με τη μορφή του Ενιπέως και ενώθηκε μαζί της. Από την ένωση αυτή, η Ιφιμέδεια γέννησε τους δίδυμους Αλωάδες. Ωστόσο ο Εφιάλτης και ο ΄Ωτος ονομάστηκαν Αλωάδες επειδή η Ιφιμέδεια παντρεύτηκε ύστερα τον Αλωέα, πού ο πατέρας του Ήλιος (άλλες πηγές αναφέρουν τον Ποσειδώνα ως πατέρα του) τον είχε κάνει βασιλιά της Ασωπίας στη Βοιωτία.
 
Πάντως, οι Αλωάδες ανατράφηκαν από τον Αλωέα σαν δικά του παιδιά.
 
Οι Αλωάδες ανήκουν στην κατηγορία των μυθολογικών μορφών που ανατράφηκαν από τη Γη. Για το λόγο αυτό ονομάζονταν και «γηγενείς».

Οι δύο Αλωάδες αναφέρονται ως τεράστιοι γίγαντες και ήρωες: τα υπερφυσικά αυτά όντα μεγάλωναν κάθε χρόνο μια οργιά στο ύψος και έναν πήχη στο πλάτος: σε ηλικία 9 ετών είχαν ύψος 9 οργιές (δηλαδή πάνω από 15 μέτρα) και πλάτος 9 πήχεις.
 
Άλλες μυθολογικές παραδόσεις τους αποδίδουν διάφορα κατορθώματα. Λέγεται ότι προσπάθησαν να μετατρέψουν την ξηρά σε θάλασσα και το ανάποδο.
 
Η δύναμή τους ήταν τόση, ώστε κάποτε έδεσαν και κράτησαν επί 13 μήνες αιχμάλωτο τον ίδιο τον θεό του πολέμου, τον Άρη, μέσα σε ένα μεγάλο χάλκινο δοχείο ή σε « σιδηροβρώτιν πέτραν » (πέτρα που τρώει το σίδερο ) στο όρος Μπίτσα της Νάξου - ανάμεσα σε Τραγαία και Απείρανθο – για δεκατρείς μήνες. Τον Άρη τον ελευθέρωσε τελικά ο Ερμής, που πληροφορήθηκε το γεγονός από τη μητριά των Αλωάδων, την Ηερίβοια:

«και τότε ο πολεμόδιψος ο `Αρης θα εχανόταν, / η μητρυιά του αν του Ερμή δεν το 'λεγεν, η ωραία / Ηεριβοίη. Κι έκλεψεν αυτός τον `Αρη, οπόταν / εκόντευε ο σκληρός δεσμός να πάρει την πνοήν του.» (Ιλιάδα, Ε 388-391)

Υπερηφανευόμενοι για τις τεράστιες διαστάσεις και δυνάμεις τους, οι Αλωάδες πήραν στο τέλος την απόφαση να καταβάλουν τον Δία και τους άλλους θεούς του Ολύμπου και να ανεβούν από τον Όλυμπο μέχρι τα ουράνια.

Μετά την επιτυχία του σχεδίου τους είχαν σκοπό να πάρουν για γυναίκες τους ο ΄Ωτος τη θεά `Ηρα και ο Εφιάλτης τη θεά Αρτέμιδα ή κατ' άλλους να επιβουλευθούν μόνο την τιμή τους.

Προς εκτέλεση του σχεδίου να φθάσουν στον ουρανό, οι Αλωάδες επεχείρησαν να βάλουν το βουνό Όσσα πάνω στον `Όλυμπο και πάνω σε αυτά το Πήλιο, ενώ παράλληλα άρχισαν να ρίχνουν άλλα βουνά στη θάλασσα για να την κάνουν ξηρά. Κατά τον Όμηρο θα πετύχαιναν ασφαλώς τον σκοπό τους αν περίμεναν να φθάσουν στην εφηβεία. Το θράσος τους αυτό δεν έμεινε ατιμώρητο από τους Θεούς.

Για την τιμωρία των Αλωάδων υπάρχουν διάφορες εκδοχές.
 
Μία εκδοχή μας λέει ότι ο Απόλλων πρόφθασε και τους σκότωσε με τα βέλη του.

Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή τους κεραύνωσε ο Δίας.

Σύμφωνα με την τελευταία εκδοχή, με συμβουλή του Απόλλωνα η Άρτεμις έστειλε στους Αλωάδες μήνυμα: αν τερμάτιζαν την πολιορκία τους, αυτή θα τούς συναντούσε στη Νάξο και εκεί θα ενέδιδε στις περιπτύξεις του Ώτου. Ο ΄Ωτος χάρηκε, αλλά ο Εφιάλτης, πού δεν είχε λάβει από την ‘Ήρα παρόμοιο μήνυμα, ζήλεψε και θύμωσε. Άγριος καβγάς ξέσπασε στη Νάξο, όπου οι δύο Αλωάδες πήγαν μαζί. Ο Εφιάλτης επέμενε ότι οι όροι έπρεπε να απορριφθούν, εκτός αν αυτός, σαν μεγαλύτερος από τούς δύο, ερωτοτροπούσε πρώτος με την Άρτεμη.
 
Η διαφωνία είχε φτάσει στο αποκορύφωμά της, η θεά – θέλοντας να εκδικηθεί τον ανόσιο έρωτα του Ώτου έστειλε ανάμεσά τους ένα ελάφι. Τότε τα δύο αδέλφια, ετοιμάστηκαν καρφώνοντας τη να αποδείξουν ο καθένας ότι ήταν ο καλύτερος σκοπευτής επιχειρώντας να το πετύχουν με τα βέλη τους, έριξαν προς το ζώο. Όμως – όταν τα βέλη είχαν φύγει από τα τόξα – η Θεά εξαφάνισε το ελάφι από τη μέση, οπότε το βέλος του ενός ερωτύλου γίγαντα κτύπησε τον άλλο, με αποτέλεσμα την αλληλοεξόντωσή τους.

Έτσι πληρώθηκε ο χρησμός που προέβλεπε ότι τα δύο αδέλφια δεν ήταν δυνατό να σκοτωθούν από χέρι άλλου, θνητού ή Αθάνατου.

Μετά το θάνατό τους, οι ψυχές τους καταδικάστηκαν να βασανίζονται αιώνια στον Κάτω Κόσμο. Τους έδεσαν πλάτη με πλάτη σ’ έναν στύλο και φίδια τυλίγονταν στα μέλη τους και τους δάγκωναν, ενώ ένας νυχτοκόρακας (= ώτος) έκραζε στα αυτιά τους με μια εκνευριστική και διαπεραστική φωνή!

Η νύμφη Στύξ κουρνιάζει ζοφερή στην κορυφή του στύλου, υπόμνηση των ανεκπλήρωτων όρκων τους.

Σε άλλα μυθολογικά κείμενα οι Αλωάδες, εκτός από τη σχέση που έχουν με τα Τέμπη και τα βουνά τους, παρουσιάζονται και ως φιλειρηνικά πρόσωπα, που ασχολούνται και με έργα ειρήνης, πολιτισμού και μουσικής.
 
Εμφανίζονται έτσι ως οι πρώτοι οικιστές του Αλώιου ή Αλώου και ρυθμιστές των τύπων της λατρείας του τόπου εκείνου. Επίσης, σύμφωνα με τον Παυσανία, συνδέονταν με τον Ελικώνα, όπου πιστευόταν ότι υπήρξαν οι εισηγητές της λατρείας των Μουσών, όχι των εννέα, αλλά τριών προγενέστερων: της Μελέτης, της Μνήμης και της Αοιδής.

Οι Αλωάδες θεωρούνταν ακόμα ως οικιστές της Άσκρης και συνιδρυτές της μαζί με τον Οίοκλο, γιο του Ποσειδώνα. Αυτή η αντίθεση στον χαρακτήρα γέννησε πολλές υπόνοιες για την ακρίβεια των μύθων: Πολλοί πιστεύουν ότι άλλοι ήταν οι γίγαντες Αλωάδες και άλλοι οι ήρωες του Ελικώνα, οι φιλειρηνικοί και φιλόμουσοι.
 
Απλώς είχαν τα ίδια ονόματα, πρόκειται δηλαδή περί συνωνυμίας.

Οι νεκροί σοροί τους μεταφέρθηκαν για ενταφιασμό στην Ανθηδόνα της Βοιωτίας αλλά οι Νάξιοι εξακολουθούν να τούς περιβάλλουν με τιμές ηρώων. Μνημο­νεύονται επίσης οι Αλωάδες σαν οι Ιδρυτές της βοιωτικής ‘Άσκρας και σαν οι πρώτοι θνητοί πού λάτρεψαν τις Μούσες στον Ελικώνα.

Το πελώριο ανάστημα και τα παράτολμα εγχειρήματα των Αλωαδών ενάντια ακόμα και στους θεούς, κατέπληξαν τη φαντασία των αρχαίων και προκαλούσαν τον θαυμασμό αλλά και τον τρόμο τους. Ο Πλίνιος γράφει (Naturalis Historia, VI 16.1) ότι κατά την παράδοση βρέθηκε το πτώμα του `Ωτου και ήταν 64 πήχεις!

Πολλοί αρχαίοι καλλιτέχνες εμπνεύσθηκαν από τους Αλωάδες. Σε αυτό συνέτεινε πολύ και η λατρεία των Αλωαδών σε κάποια μέρη της Ελλάδας ως θεοτήτων και η απόδοση σε αυτούς τιμών ηρώων. Στην Ανθηδόνα της Βοιωτίας κατά τον Παυσανία τους τιμούσαν ως ήρωες και μάλιστα έδειχναν στους επισκέπτες τον «τάφο» τους. Στη Νάξο βρέθηκε επιγραφή που όριζε τα όρια ιερού άλσους που συνδεόταν με ναό των Αλωαδών.
 
Μία ερμηνεία κατά τους ερευνητές είναι ότι οι Αλωάδες προσωποποιούν τους ατμούς που γεννά η θάλασσα (Ποσειδώνας), οι οποίοι αναπτύσσονται και παίρνουν ταχύτατα τη μορφή γιγάντιων και τερατόμορφων νεφών, αλλά ζουν πολύ λίγο, καθώς σύντομα διαλύονται από τα τόξα του θεού του ηλιακού φωτός, του Απόλλωνα.

Σχετίζεται δηλαδή ο μύθος των Αλωαδών με την πάλη των Τιτάνων με τους ολύμπιους θεούς, των όντων της καταιγίδας προς τους θεούς του φωτός, όπως και με τον μύθο της πάλης του Ηρακλή (ηλιακού ήρωα) με τους Ακτορίωνες ή τους Μολίωνες, που προσωποποιούν τους δαίμονες της αστραπής και της βροντής. Το ότι η πόλη Αλώιο βρισκόταν στον χώρο του εύφορου θεσσαλικού κάμπου, πράγμα που φανερώνει την ευρεία διάδοση του μύθου των Αλωαδών εκεί, έδωσε μία άλλη ερμηνεία του: ότι πρόκειται για μία αλληγορία της γεωργίας. Αλωέας (Αλωεύς) σημαίνει εκείνον που αλωνίζει, `Ωτος εκείνον που ωθεί, κτυπά ή πατάει, και Εφιάλτης (επί + άλτης) αυτόν που «πηδά πάνω» στα σταφύλια ή στα στάχυα-σιτηρά. Εξηγείται έτσι και η έχθρα των Αλωαδών προς τον `Αρη, αφού ο πόλεμος (= `Αρης) καταστρέφει τη γεωργία, ενώ η επιχείρησή τους κατά του ουρανού θεωρείται ως αποτέλεσμα της υπεροψίας του ανθρώπου μετά την ευημερία που του προσέφερε η γεωργία.

Ο ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΟΠΛΑ

Ειπόντος τινός: «Ω, Λεωνίδα, προς πολλούς μετ' ολίγων διακινδυνεύσων ούτως πάρει;» 

Λεωνίδας έφη: «Ει μεν οίεσθέ με τωι πλήθει δειν πιστεύειν, ουδ' η πάσα Ελλάς αρκεί -βραχεία γαρ μοίρα του εκείνων πλήθους εστίν- ει δε ταις αρεταίς, και ούτος ο αριθμός ικανός
***
Όταν κάποιος του είπε: «Με τόσους λίγους έρχεσαι, Λεωνίδα, να διακινδυνεύσεις απέναντι σε τόσους πολλούς;» 

Ο Λεωνίδας είπε: «Αν πιστεύετε ότι πρέπει να βασιζόμαστε στο πλήθος, δεν αρκεί ούτε ολόκληρη η Ελλάδα -αφού αποτελεί μικρό μέρος σε σχέση με το πλήθος εκείνων. Αν όμως πιστεύετε ότι πρέπει να βασιζόμαστε στις αρετές του καθενός, τότε και ο αριθμός αυτός είναι ικανός!»
(Πλούταρχος, Λακωνικά Αποφθέγματα)

Η ΑΡΕΤΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΣΤΩΙΚΟΥΣ

Για τους στωικούς φιλοσόφους, ο δρόμος που πρέπει ν' ακολουθήσει κανείς για να εξασφαλίσει στην ψυχή του την ηρεμία, την γαλήνη, την αταραξία, και να γίνει, έτσι, ευτυχισμένος, δεν είναι, όπως ισχυρίστηκε ο Επίκουρος, οι ηδονές, αλλά η αρετή. Και τον δρόμο αυτόν προς την αρετή μπορεί να του τον υποδείξει η φιλοσοφία• η φιλοσοφία είναι, πρώτα από όλα, «άσκηση της αρετής».

Η αρετή, κατά τους στωικούς φιλοσόφους, είναι αυτάρκης, αυτόνομη, αυτοτελής, υπό την έννοια ότι, για να υπάρξει, δεν έχει ανάγκη από κάποιον παράγοντα έξω από αυτήν που να την προκαλέσει. Δεν μοιάζει η αρετή, εν προκειμένω, με την ηδονή, που η ανάδειξη της μέσα μας προϋποθέτει κατ' ανάγκην ένα αντικείμενο διαφορετικό και ανεξάρτητο από αυτήν δεν θα μπορούσε, ασφαλώς, να βιώσει κανείς την ηδονή που νιώθει απολαμβάνο ντας, παραδείγματος χάριν, ένα φαγητό ή κάποιο μουσικό κομμάτι, αν δεν υπήρχε το φαγητό αυτό ή το εν λόγω μουσικό κομμάτι. «Η αρετή», όμως, κατά τους στωικούς φιλοσόφους, «αξίζει να προτιμηθεί μόνο για τον εαυτό της και όχι εξαιτίας του φόβου, της ελπίδας ή κάποιου άλλου εξωτερικού πράγματος».

Αν και αποδίδουν στην αρετή οι στωικοί φιλόσοφοι απόλυτη αξία, εν τούτοις δεν φτάνουν σε κάποιο είδος ηθικού φανατισμού, στο πλαίσιο του οποίου κάθε μορφή κακίας είναι ανεπίτρεπτη. Απεναντίας, θεωρούν ότι η ύπαρξη του κακού μπορεί ν' αποβεί ωφέλιμη στον άνθρωπο οδηγώντας τον στην αρετή. Αρκεί να έχει κανείς την υπομονή να δει τα πράγματα συνολικά, και όχι αποσπασματικά και μεμονωμένα. Έτσι, θα μπορέσει να καταλάβει, παραδείγματος χάριν, ότι οι κοριοί, όσο απεχθείς κι αν μας φαίνονται, συμβάλλουν, εντούτοις, στην βελτίωση μας, καθώς μας υποχρεώνουν να ξυπνάμε το πρωί και να μη μέναμε στο κρεβάτι τεμπελιάζοντας. Είναι επιτυχής, εν προκειμένω, ο παραλληλισμός που κάνει ο Πλούταρχος μεταξύ των διαφόρων μορφών κακίας που υφίστανται στον κόσμο και ορισμένων αστείων στίχων που απαντώνται σε μια κωμωδία. «Όπως οι κωμωδίες περιλαμβάνουν αστείους στίχους που, αν τους εξετάσει χάνεις μεμονωμένους, είναι πρόστυχοι, αλλά, αν τους δει στο σύνολο του ποιήματος, προσθέτουν σε αυτό κάποιαν χάρη, έτσι ψέγει και την κακία, αν την αντιμετωπίσει μεμονωμένα• δεν είναι, όμως, άχρηστη στο πλαίσιο ενός συνόλου».

Ο Χρύσιππος, που απετέλεσε τον κορυφαίο εκφραστή της στωικής φιλοσοφίας κατά την πρώτη φάση της —σε τέτοιο σημείο μάλιστα, ώστε να λεχθεί ότι «αν δεν υπήρχε ο Χρύσιππος, δεν θα υπήρχε η φιλοσοφία της Στοάς»—. υποστήριξε ότι οι κακίες είναι απαραίτητο να υπάρχουν, γιατί χωρίς αυτές δεν θα μπορούσαν οι άνθρωποι να καταλάβουν την σημασία και την σπουδαιότητα της αρετής. Πολλές φορές εκτιμάμε ένα πράγμα, εφόσον το δούμε δίπλα στο αντίθετο του• η λαμπρότητα και η τελειότητα της αρετής αναδεικνύονται με μεγαλύτερη σαφήνεια και με πιο εντυπωσιακό τρόπο, αν αντι-παραβληθούν προς την ατέλεια και τις αρνητικές όψεις της αντίστοιχης κακίας.

Μεταξύ της αρετής και της κακίας, που αποτελούν τους δύο πόλους ανάμεσα στους οποίους εκδηλώνεται η συμπεριφορά των ανθρώπων, υπάρχουν άλλες καταστάσεις, όπως η ζωή και ο θάνατος, η αρρώστια και η υγεία, η φτώχεια και η ευπορία. η ταπεινότητα και η αλαζονεία κ.ά., που από την φύση τους δεν έχουν καμιάν —θετική ή αρνητική— αξία και. για τούτο, οι στωικοί φιλόσοφοι τις αποκαλούν με τον όρο «αδιάφορα». Αν μια από τις αδιάφορες αυτές καταστάσεις μας βοηθάει να γίνομε ενάρετοι, αποκτά θετική αξία• διαφορετικά, αν μας ωθεί προς την κακία, έχει αρνητική αξία, γίνεται απαξία. Συμβαίνει, βέβαια, οι άνθρωποι να προτιμούν ορισμένες από τις αδιάφορες αυτές καταστάσεις έναντι άλλων. Αυτό είναι δικαιολογημένο. Ο Χρύσιππος έλεγε, παραδείγματος χάριν, ότι «είναι τρελοί όσοι απορρίπτουν τον πλούτον και την υγεία και την απονία και την αρτιότητα του σώματος, και δεν προσπαθούν να διατηρήσουν τ' αγαθά αυτά». Εκείνο που είναι ανεπίτρεπτο, ωστόσο, είναι να επαναπαυθεί και να υποδουλωθεί κανείς στην αρχική, φυσική προτίμηση του προς αυτές τις καταστάσεις και εν ονόματι τους να ξεπουλήσει την αξιοπρέπεια του και την ψυχή του ολόκληρη.

Κανένα αγαθό, ακόμη και η ίδια η ζωή, δεν πρέπει να συντηρείται από τον άνθρωπο, αν δεν εξασφαλίζει την ηθική ακεραιότητα του. Οι στωικοί φιλόσοφοι συνιστούσαν στους ανθρώπους την εθελουσία και έντιμη «εξαγωγήν εκ του βίου». Η παράδοση λέει ότι ο Ζήνων και ο Κλεάνθης, από τους πρωταγωνιστές της στωικής φιλοσοφίας, δεν δίστασαν ν' αυτοκτονήσουν, όταν κατάλαβαν ότι το αγαθό της ζωής έγινε ανασταλτικός παράγων για την εκ μέρους των άσκηση της αρετής• θεώρησαν ότι η ζωή τους δεν είχε πλέον καμιάν αξία γι' αυτούς, καθώς ο μεν, ύστερα από κάποιον τραυματισμό, βρισκόταν σε πλήρη αδυναμία, ο δε είχε φτάσει σε βαθύτατο γήρας. Κατά τους στωικούς φιλοσόφους, οφείλει να είναι έτοιμος να διατηρήσει κανείς αλώβητη την αξιοπρέπεια του και την ψυχή του απέναντι και στις πιο δυσάρεστες και τις πιο επώδυνες καταστάσεις. Ιδού πώς ο Επίκτητος λέει ότι θα πρέπει να σκέφτεται ο στωικός φιλόσοφος: «θα πεθάνω• αλλά πρέπει γι' αυτό να πεθάνω βογκώντας; Θα φυλακιστώ• αλλά πρέπει γι' αυτό να θρηνολογώ; Θα εξοριστώ• αλλά ποιος μπορεί να μ' εμποδίσει να φύγω χαμογελώντας και ήρεμος; —Πες μου το μυστικό. —Δεν το λέω, γιατί αυτό εξαρτάται από την θέληση μου. —Θα σε ρίξω τότε στα σίδερα. —Άνθρωπε, τι λες; Εμένα; Μόνο το πόδι μου θ' αλυσοδέσεις. Την θέληση μου ούτε ο Δίας μπορεί να καταβάλει. —Θα σε φυλακίσω. —Το καημένο μου κορμί, εννοείς. —Θα σε αποκεφαλίσω. —Πότε εγώ σου είπα πως μονάχα ο δικός μου τράχηλος δεν μπορεί να κοπεί;». Για να φτάσει κανείς, όπως εισηγούνται οι στωικοί φιλόσοφοι, στην κατάσταση της πλήρους αδιαφορίας, η οποία θα τον βοηθήσει, ακόμη και εν μέσω των πιο επώδυνων καταστάσεων, ν' αποκτήσει και να διατηρήσει η ψυχή του την αταραξία και την γαλήνη εκείνη που θα του εξασφαλίσει την ευτυχία, χρειάζεται να ξεπεράσει κάθε συναισθηματισμό, να χειραφετηθεί από τις εγκόσμιες επιθυμίες του, ν' απελευθερωθεί από τα πάθη του —όχι μόνο από τα θεωρούμενα κακά πάθη, αλλά από όλα τα πάθη ανεξαιρέτως. Και τούτο, διότι το πάθος, γενικώς, είναι μια «άλογη και αφύσικη κίνηση της ψυχής, μια ορμή πλεονάζουσα», που δεν αφήνει τον άνθρωπο να κρίνει σωστά την θέση του μέσα στον κόσμο και την συγγενική σχέση του με την φύση.

Κατά τους στωικούς φιλοσόφους, στο σύμπαν υπάρχουν δυο αρχές: μια ενεργητική, το «ποιούν», που είναι ο θεός. ο οποίος ταυτίζεται με τον λόγο. και μια παθητική δύναμη, το «πάσχον», που είναι η αδιαμόρφωτη ύλη. Ο θεός. που οι στωικοί φιλόσοφοι τον ταυτίζουν με τον λόγο. είναι ο δημιουργός του κόσμου, καθώς, επενεργώντας πάνω στην ύλη, διαμορφώνει τα διάφορα όντα. που συγκροτούν την φυσική πραγματικότητα. Η σχέση του θεού ή του λόγου με το σύμπαν δεν είναι υπερβατική• αυτός, δηλαδή, δεν δημιούργησε τον κόσμο, για να μείνει κατόπιν έξω και πέρα από αυτόν. Απεναντίας, οι στωικοί φιλόσοφοι, εισηγούμενοι μια πανθεϊστική αντίληψη, ισχυρίστηκαν ότι ο θεός, ο λόγος διαπερνάει ολόκληρο τον κόσμο και γίνεται ένα με αυτόν, αποτελώντας έτσι τον συνεκτικό ιστό της πολύμορφης φύσης, την δύναμη εκείνη μέσω της οποίας το κοσμικό σύστημα διατηρεί την ενότητα του και την συνοχή του. Χάρις στην δύναμη αυτή της θείας αρχής του λόγου, τον «τόνον». όπως την αποκαλούν οι στωικοί φιλόσοφοι, το σύμπαν από άκρου εις άκρον διέπεται από την αρχή της συμπαθείας, σύμφωνα με την οποία τα εγκόσμια όντα επιδρούν το ένα πάνω στο άλλο. Ο κόσμος μοιάζει μ' έναν τεράστιο έμβιο οργανισμό, του οποίου η λειτουργία του ενός οργάνου δεν είναι ανεξάρτητη από την λειτουργία κάποιου άλλου οργάνου του. Έτσι, καθώς, βάσει της αρχής της συμπαθείας, διαδοχικά το ένα εγκόσμιο ον επηρεάζει το άλλο, είναι δυνατόν να μεταφερθεί η ενέργεια από το πιο μακρινό αστέρι του ουρανού στο πιο τελευταίο πράγμα της γης και να το επηρεάσει.

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ “ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ” ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

Η Φυσική σήμερα διδάσκει, ότι το «Σύμπαν είναι όλα τα φυσικά πράγματα που υπάρχουν, δηλαδή η ύλη που υπάρχει μέσα και ανάμεσα στους γαλαξίες, όλες οι μορφές ενέργειας, όλα τα μη υλικά πράγματα όπως οι μαύρες τρύπες, τα κύματα της βαρύτητας και ολόκληρος ο χώρος που εκτείνεται ως εκεί που εκτείνεται»(1). Το επόμενο ερώτημα, στο οποίο επίσης η σύγχρονη Επιστήμη προσπαθεί να δώσει μια απάντηση, είναι το πως ξεκίνησε η δημιουργία του Σύμπαντος. Οι αναφορές στο Διαδίκτυο για το εν λόγω θέμα υπερβαίνουν τα 36 εκατομμύρια έτσι, ώστε θα ήταν ουτοπικό να γίνει προσπάθεια για την ανάγνωση έστω και ενός μικρού μέρους από αυτές. Στο ερώτημα που αυτόματα δημιουργείται, οι απαντήσεις σήμερα είναι δύο:

1. Υπάρχει μια αυτόματη ενδοσυμπαντική διεργασία.

2. Έγινε μια μεγάλη έκρηξη και εν συνεχεία οργάνωση του Σύμπαντος, που ήταν προϊόν εξωσυμπαντικού «Ευφυούς Σχεδιασμού».

Δεν θα εξετασθούν εδώ τα υπέρ και τα κατά των δύο θεωριών, αλλά αξίζει να υπενθυμισθεί η Ηρακλείτειος άποψη επί του θέματος. Στο απόσπασμα 30 αναφέρεται: «Κόσμον τόνδε, τον αυτόν απάντων, ούτε τις θεών ούτε ανθρώπων εποίησεν...» (Τον κόσμο αυτό, που είναι ο ίδιος για όλους, δεν τον έκανε κανείς, ούτε θεός ούτε άνθρωπος...), δηλαδή είναι σαφής η άποψη, ότι δεν υπήρξε κάποια εξωσυμπαντική παρέμβαση.

Η αιώνια ζωντανή φωτιά-ενέργεια

Από τις κβαντικές ιδιότητες της ύλης θεωρείται, ότι κανένα σωματίδιο, τουλάχιστον υποπυρηνικό, δεν είναι στοιχειώδες ή πρωταρχικό, αλλά το καθένα περιέχει κάτι από την ταυτότητα όλων των άλλων (1). Η θεωρία αυτή της κβαντικής Φυσικής βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με τη ρήση του Ηράκλειτου: «ουκ εμού αλλά του λόγου ακούσαντας ομολογείν σοφόν έστιν εν πάντα είναι», δηλαδή ο κόσμος είναι ένα ενιαίο και αυτορρυθμιζόμενο σύστημα, που λειτουργεί στο διηνεκές.

Ο Ηράκλειτος δυόμισυ χιλιάδες χρόνια περίπου πριν από τις ανακαλύψεις της σύγχρονης Φυσικής διατυπώνει την άποψη: «Κόσμον τόνδε τον αυτόν απάντων, ούτε τις θεών ούτε ανθρώπων εποίησεν, αλλ’ ην αεί και έστιν και έσται πυρ αείζωον, απτόμενον μέτρα και αποσβεννύμενον μέτρα» (Τον κόσμο τούτο, τον ίδιο για όλους, ούτε θεός ούτε άνθρωπος τον έκανε, αλλά ήταν πάντα και είναι και θα είναι φωτιά αειφόρος, που ανάβει με μέτρο και σβήνει με μέτρο). Στο απόσπασμα αυτό δεν χρησιμοποιεί, όπως είναι φυσικό, τη σύγχρονη ορολογία, αλλά ο λόγος του είναι καθαρός και σαφής. Ο Κόσμος, δηλαδή το Σύμπαν, είναι αποτέλεσμα συνεχούς μεταλλαγής μιας αέναης και αειφόρου φωτιάς, δηλαδή υψηλής θερμοκρασίας, που αυτορρυθμίζεται με μέτρο, χωρίς να υπερβαίνει τις ακραίες τιμές, με μια περιοδικότητα σε μορφή κλειστού κύκλου (2, 3, 4, 5, 6, 7, 9).

Δεν έχει καμμιά σημασία με ποιό τρόπο ο Ηράκλειτος έφτασε σε αυτό το συμπέρασμα, αν η έννοια της φωτιάς θα μπορούσε να θεωρηθεί με τα σημερινά δεδομένα ως η ενεργειακή δύναμη του Σύμπαντος ή όποια άλλη υπόθεση μπορεί να γίνει. Εκπληκτική αξία έχει το γεγονός, ότι η σκέψη του φιλοσόφου, γιατί μόνο για σκέψη φαίνεται ότι πρόκειται και όχι πειραματικά δεδομένα, έφτασε σε τέτοιο βαθμό τελειότητας, ώστε να διερωτάται κανείς, αν η σύγχρονη Επιστήμη, εκτός από τις λεπτομέρειες της έρευνας, πρόσθεσε τίποτε περισσότερο στη διατύπωση της σκέψης του. Όμως, εκτός από αυτό το τόσο περιεκτικό και σημαντικό απόσπασμα ο ίδιος συνεχίζει τη στήριξη των θέσεών του με τα πιο κάτω αποσπάσματα, τα οποία συγκρίνονται επίσης προς τις θεωρίες της σημερινής Φυσικής.

Η ταύτιση ενέργειας και ύλης

Στο απόσπασμα 31 αναφέρεται: «Πυρός τροπαί πρώτον θάλασσα, θαλάσσης δε το μεν ήμισυ γη, το δε ήμισυ πρηστήρ. Γη θάλασσα διαχέεται και μετρέεται εις τον αυτόν λόγον οκοίος πρόσθεν ην η γενέσθαι γη.» (Η φωτιά, όταν μεταστοιχειώνεται, γίνεται πρώτα θάλασσα, και η θάλασσα με τη σειρά της το μισό γη και το μισό πύρινο ρεύμα. Η γη ξαναγίνεται θάλασσα και μετριέται στην ίδια αναλογία που ήταν, πριν γίνει γη.) Εξετάζοντας με τεχνική προσοχή το απόσπασμα αυτό, και όχι μόνο με την φιλοσοφική διάθεση, που εμπνέει η σπουδή του Ηράκλειτου, παρατηρείται μια κυκλική εναλλαγή της φωτιάς, της θάλασσας της γης και του πύρινου ρεύματος, που θεωρείται, ότι πρόκειται για το σύνολο της ενέργειας, που υφίσταται στο Σύμπαν. Δηλαδή η φωτιά γίνεται θάλασσα και η θάλασσα γη και «ενέργεια» (πύρινο ρεύμα), και ακολουθεί η αντίστροφη πορεία, δηλαδή η γη θάλασσα και η θάλασσα φωτιά.

Η λογική αυτή είναι παρόμοια με τη σωματιδιακή θεωρία της ύλης, όπου η ύλη αποτελείται από μόρια, τα μόρια από άτομα, τα άτομα από ηλεκτρόνια και πυρήνες, και οι πυρήνες από νετρόνια, όπως ήταν διατυπωμένη πριν από την ανάπτυξη της κβαντικής Φυσικής, όπου κάθε υπο-πυρηνικό σωματίδιο δεν είναι ανεξάρτητο και στοιχειώδες, αλλά ταυτίζεται σε μια κυκλική αλληλουχία με όλα τα άλλα και περιέχει κάτι από την ταυτότητα όλων των άλλων, αυτοδημιουργούνται και αποτελούν έναν κυκλικό βρόγχο. Ανεξαρτήτως όμως, από τη μια ή την άλλη θεωρία ή ακόμα την οποιαδήποτε παρόμοια θεωρητική άποψη, που θα μπορούσε να αναπτυχθεί στο μέλλον, η σκέψη της κυκλικής εναλλαγής της ύλης στο αυτοδημιουργικό έργο του Σύμπαντος, όπως διατυπώθηκε από τον Ηράκλειτο, παραμένει αναλλοίωτη, και επιβεβαιώνεται από τη σύγχρονη Επιστήμη με τις πειραματικές αποδείξεις της. Η ίδια άποψη διατυπώνεται στο επόμενο απόσπασμα με αριθμό 76, που αναφέρεται από τρεις συγγραφείς με μικρές παραλλάξεις από τον καθένα.

Η σκέψη της κυκλικής εναλλαγής της ύλης στο αυτοδημιουργικό έργο του Σύμπαντος, όπως διατυπώθηκε από τον Ηράκλειτο, παραμένει αναλλοίωτη, και επιβεβαιώνεται από τη σύγχρονη Επιστήμη με τις πειραματικές αποδείξεις της.

Ο Μάξιμος Τύριος ΧΙΙ 4 αναφέρει:

«Ζήι πυρ τον γης θάνατον και αήρ ζήι τον πυρός θάνατον, ύδωρ ζήι τον αέρος θάνατον, γη τον ύδατος.» (Η φωτιά ζει το θάνατο του αέρα, και ο αέρας το θάνατο της φωτιάς, το νερό ζει τον θάνατο της γης και η γη του νερού.)

Ο Πλούταρχος στο «Περί του ει του εν Δελφοίς» 392C λέγει:

«Πυρός θάνατος αέρος γένεσις, και αέρος θάνατος ύδατος γένεσις.» (Ο θάνατος της φωτιάς είναι γένεση του αέρα και ο θάνατος του αέρα γένεση του νερού.)

Ο Μάρκος Αντώνιος, ΙV 46, τέλος, περιγράφει:

«Ότι γης θάνατος ύδωρ γενέσθαι και ύδατος θάνατος αέρα γενέσθαι και αέρος πυρ και έμπαλιν.» (Ο θάνατος της γης είναι να γίνει νερό, και ο θάνατος του νερού είναι να γίνει αέρας, και του αέρα να γίνει φωτιά και αντίστροφα.)

Όπως είναι φανερό, και οι τρεις συγγραφείς αναφέρουν το ίδιο περιεχόμενο με διαφορετική διατύπωση, που δεν αλλοιώνει καθόλου το νόημα της κυκλικής περιστροφής των Συμπαντικών στοιχείων, όπως τέθηκαν από τον Ηράκλειτο.

Το επόμενο απόσπασμα με αριθμό 90, «Πυρός ανταμοιβή τα πάντα και πυρ απάντων, όκωσπερ χρυσού χρήματα και χρημάτων χρυσός.» (Τα πάντα προκύπτουν από τη μεταλλαγή της φωτιάς, και με τη σειρά τους όλα γίνονται φωτιά, όπως το χρυσάφι γίνεται χρήμα και το χρήμα χρυσάφι), μοιάζει σαν ο φιλόσοφος να θεώρησε αναγκαίο να εκλαϊκεύσει τη σκέψη του, για να γίνει κατανοητή από μεγαλύτερο αριθμό ατόμων, και για το λόγο αυτό παρομοιάζει την κυκλική δημιουργία με το χρυσό και τα χρήματα.

Η σύγχρονη επιστήμη στην υπηρεσία της θεολογίας: Η υπόθεση ενός βέλγου καθηγητή της Φυσικής και ιερέα, ότι το Σύμπαν ξεκίνησε από την έκρηξη ενός απειροελάχιστου υλικού σημείου έγινε αμέσως αποδεκτή από ιουδαϊκούς, χριστιανικούς και μουσουλμανικούς κύκλους, καθ’ ότι τείνει προς τις βιβλικές περί δημιουργίας από τον θεό περιγραφές. Αρκετοί επιστήμονες όμως, θεωρούν τη θεωρία εντελώς αντιεπιστημονική και διαμαρτύρονται για την εισαγωγή θρησκευτικών εννοιών στην Φυσική.

Στο απόσπασμα 64: «τα δε πάντα οιακίζει κεραυνός» υπάρχουν αρκετές ερμηνείες για τη σημασία του. Οι Kirk και συνεργάτες (2) θεωρούν, ότι ο Ηράκλειτος πιθανόν ταύτιζε την φωτιά και κατά συνέπεια και τον κεραυνό με τον αιθέρα, τη λαμπρή φλόγινη ουσία που περιβάλλει τον κόσμο. Ο Ρούσσος(3) θεωρεί, ότι ο κεραυνός εκφράζει το αείζωον πυρ του κόσμου, κυβερνά τα πάντα. Το ίδιο περίπου εκφράζει και ο Αξελός(4), που θεωρεί την φωτιά ως «ενυπάρχουσα και υπερβατική, είναι δηλαδή μέσα στον κόσμο και τον κυβερνάει». Παρόμοιες απόψεις εκφράζουν και οι Βέικος(5) και Πανέρης(6), ότι δηλαδή το πυρ είναι το υπέρτατο κοσμικό στοιχείο δημιουργίας του κόσμου. Τέλος ο Κυριαζόπουλος(7) θεωρεί, ότι κατά τον Ηράκλειτο το πυρ εκφράζει το ουράνιο πυρ, που με τις μεταστοιχειώσεις του κυβερνά τα πάντα. Κατά τον ίδιο η επιλογή της λέξης «οιακίζω» δεν είναι τυχαία, αλλά εκφράζει την πλοήγηση του κόσμου με νομοτέλεια, όπως κάνει ο καπετάνιος με τον «οίακα», το τιμόνι του πλοίου.

Η επιστήμη της Φυσικής με απλά λόγια εξηγεί, ότι λόγω των φοβερά υψηλών θερμοκρασιών και των θερμοπυρηνικών αντιδράσεων αναπτύχθηκε ενέργεια, μέσω της οποίας αναπτύχθηκε ο υλικός κόσμος. Ο Ηράκλειτος, ενώ θεωρεί τον κόσμο «πυρ αείζωον» (απόσπ. 30), στο απόσπασμα 64 πιστεύει, ότι τα πάντα κυβερνάει (οιακίζει) ο κεραυνός. Μήπως, άραγε, με αυτά τα δύο αποσπάσματα θέλει να διαφοροποιήσει τη φωτιά (πυρ), το πυρ της σύγχρονης επιστήμης της Φυσικής, από την ενέργεια, αποτέλεσμα της φωτιάς, και τον κεραυνό; Η λέξη που χρησιμοποιεί, κυβερνάει («οιακίζει»), δίνει λαβή σε σκέψεις, που ανοίγουν πιο πλατείς δρόμους στη διανόηση της προσωκρατικής Φιλοσοφίας-Επιστήμης και ιδιαίτερα στη σκέψη του Ηράκλειτου.

Εξ άλλου με τα δύο αποσπάσματα, 12 «ποταμοίσι τοίσιν αυτοίσιν εμβαίνουσιν έτερα και έτερα ύδατα επιρρεί» (όσοι μπαίνουν στα ίδια ποτάμια βρέχονται από διαφορετικά νερά κάθε φορά) και 91 «ποταμών γαρ ουκ έστιν εμβήναι δις τώι αυτώι» (δεν μπορείς να μπεις δύο φορές στο ίδιο ποτάμι), ο Ηράκλειτος, αν μη τι άλλο, εκφράζει την αέναη δυναμική μεταλλακτικότητα των στοιχείων της Φύσεως, κάτι που σήμερα είναι παραδεκτό από τη μελέτη των φυσικών φαινόμενων.

Ο Ηράκλειτος,θεωρείται ακόμη και σήμερα «σκοτεινός», ίσως γιατί δεν έχουμε εισχωρήσει στο βάθος της διανόησής του. Είναι άραγε σκοτεινός ή μήπως θα ήταν σκόπιμο να τον μελετήσουν καλύτερα οι θεωρητικοί επιστήμονες και να ανακαλύψουν ενδεχομένως κάτω από τις θεωρούμενες σκοτεινές σκέψεις του, απόψεις πολύ πέραν της εποχής του.

ΔΕΣ:

-----------------------------------
Βιβλιογραφικές επιλογές:

1. Davies, P. 1983, «Θεός και μοντέρνα Φυσική», μετ. Θ. Τσουκαλαδάκης, εκδ. «Κάτοπτρο», σελ. 382.

2. Κirk, G. S., Raven, J. E. and Schofield, M. 1990, «Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι», μεταφ. Δ. Κούρτοβικ, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, σελ. 560.

3. Ρούσσος, Ε. 1987, «Ηράκλειτος, περί Φύσεως», εκδ. «Παπαδήμα», Αθήνα, σελ.211.

4. Αξελός, Κ., «Ο Ηράκλειτος και η Φιλοσοφία», μεταφ. Δ. Δημητριάδης, εκδ. «Εξάντας», 1962, σελ. 352.

5. Βέικος, Θ. 1995, «Οι προσωκρατικοί», εκδ. «Ελληνικά Γράμματα», σελ. 253.

6. Πανέρης, Ι. 1986, «Προσωκρατικοί φιλόσοφοι», εκδ. Κωνσταντινίδη, Θεσσαλονίκη, σελ. 149.

7. Κυριαζόπουλος, Α. 1995, «Προσωκρατικοί, Άπαντα», Ηράκλειτος, εκδ. «Κάκτος», σελ. 470.

8. Δελαπόρτας, Δ. και Αλεξανδράτου, Α. 2007.

9. Διογένης Λαέρτιος, «Άπαντα», τομ. 4, εκδ. Οδ. Χατζόπουλος, σελ. 245.

«Ιερές» αντιφάσεις και ασυναρτησίες ΜΕΡΟΣ ΚΖ' (236 - 253)

Αντιφάσεις της Βίβλου

(Έχω σταχυολογήσει 560 αντιφάσεις από ένα σύνολο περίπου 35000 αντιφάσεις και ασυναρτησίες που θα σας τις παρουσιάσω σε συνέχειες)

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΚΣΤ'

Όλες οι αντιφάσεις στη Βίβλο Ανά βιβλίο:

Σαμουήλ 2 ή ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Β'

236. Πέθανε μαζί του η οικογένεια του Σαούλ;

Ναι, όλη η οικογένεια του Σαούλ πέθανε μαζί του.

Έτσι πέθανε ο Σαούλ, και οι τρεις γιοι του, και όλο το σπίτι του πέθαναν μαζί. 1 Χρονικών 10:6

Όχι, ένας από τους γιους του Σαούλ (ο Ισβοσθέ) έγινε βασιλιάς του Ισραήλ μετά το θάνατο του Σαούλ.

Ο κύριός σου ο Σαούλ είναι νεκρός... Αλλά ο Άμπνερ ... πήρε τον Ισβοσθέ, τον γιο του Σαούλ, και τον έφερε στον Μαχαναΐμ και τον έκανε βασιλιάς. Β ́ Σαμουήλ 2:1-7

Όχι, ο Δαβίδ θυσίασε δύο από τους γιους του Σαούλ και πέντε από τους εγγονούς του στον Θεό για να τον εμποδίσει να πεθάνει από την πείνα.

Κατόπιν υπήρξε λιμός στις ημέρες του Δαβίδ τρία χρόνια, χρόνο με το χρόνο. Και ο Δαβίδ ρώτησε τον Κύριο. Και ο Κύριος απάντησε: Είναι για τον Σαούλ, και για το ματωμένο σπίτι του, επειδή σκότωσε τους Γαβαωνίτες. ... Γι' αυτό ο Δαβίδ είπε στους Γαβαωνίτες: Τι πρέπει να κάνω για σένα; Και με ποιο τρόπο θα κάνω την εξιλέωση; ... Και απάντησαν στον βασιλιά... Ας είναι επτά άντρες από τους γιους του παραδόθηκαν σε εμάς, και θα τους κρεμάσουμε στον Κύριο... Και ο βασιλιάς είπε, θα τα δώσω. ... Ο βασιλιάς πήρε τους δύο γιους της Ριζπά, της κόρης του Αία, την οποία γέννησε στον Σαούλ, τον Αρμόνι και τον Μεφιβοσθέ. και οι πέντε γιοι της Μιχάλ, της κόρης του Σαούλ... Και τους παρέδωσε στα χέρια των Γαβαωνιτών, και τους κρέμασαν στο λόφο ενώπιον του Κυρίου· και έπεσαν όλοι επτά μαζί, και θανατώθηκαν. ... Και μετά από αυτό ο Θεός αμεταχειρίστηκε για τη γη. Β ́ Σαμουήλ 21:1-14

237. Ποιος ήταν ο δεύτερος γιος του Δαβίδ;

Χιλιάβ

Και στον Δαβίδ γεννήθηκαν γιοι στη Χεβρώνα· και πρωτότοκός του ήταν ο Αμνών, από τον Αχινοάμ τον Ιεζρεελίτσα· Και η δεύτερή του, η Χιλιάβ, της Αβιγαίας, της συζύγου του Νάβαλ του Καρμελίτη. Β ́ Σαμουήλ 3:3

Δανιήλ

Τώρα αυτοί ήταν οι γιοι του Δαβίδ, οι οποίοι γεννήθηκαν σε αυτόν στη Χεβρώνα. ο πρωτότοκος Αμνών, του Αχινοάμ του Ιεζρεελίτ· ο δεύτερος Δανιήλ, της Αβιγαίας της Καρμελίτισσας. 1 Χρονικών 3:1

238. Ποιοι ήταν οι γιοι του Δαβίδ που γεννήθηκαν στη Χεβρώνα;

Αμνών, Χιλιάβ, Αβεσσαλώμ, Αδωνίας, Σεφατίας, Ιθρεάμ.

Και στον Δαβίδ γεννήθηκαν γιοι στη Χεβρώνα· και πρωτότοκός του ήταν ο Αμνών, από τον Αχινοάμ τον Ιεζρεελίτσα· Και η δεύτερή του, η Χιλιάβ, της Αβιγαίας, της συζύγου του Νάβαλ του Καρμελίτη. και ο τρίτος, ο Αβεσσαλώμ, ο γιος της Μααχά, κόρης του Ταλμάι, βασιλιά της Γεσούρ· Και ο τέταρτος, ο Αδωνίας ο γιος του Αγγίθ. και ο πέμπτος, ο Σεφατίας, ο γιος του Αβιτάλ. Και η έκτη, η Ιθρεάμ, από τη γυναίκα του Εγλάχ Δαβίδ. Αυτοί γεννήθηκαν από τον Δαβίδ στη Χεβρώνα. Β ́ Σαμουήλ 3:2-5

Αμνών, Δανιήλ, Αβεσσαλώμ, Αδωνίας, Σεφατίας, Ιθρεάμ.

Τώρα αυτοί ήταν οι γιοι του Δαβίδ, οι οποίοι γεννήθηκαν σε αυτόν στη Χεβρώνα. ο πρωτότοκος Αμνών, του Αχινοάμ του Ιεζρεελίτ· ο δεύτερος Δανιήλ, από την Αβιγαία την Καρμελίτισσα: Ο τρίτος, ο Αβεσσαλώμ, ο γιος της Μααχά, κόρης του Ταλμάι, βασιλιά της Γεσούρ: ο τέταρτος, ο Αδωνίας, ο γιος του Αγγίθ: Ο πέμπτος, ο Σεφατίας του Αβιτάλ: ο έκτος, ο Ιθρεάμ από την Εγλάχ τη σύζυγό του. Αυτοί οι έξι γεννήθηκαν σε αυτόν στη Χεβρώνα. 1 Χρονικών 3:1-4

239. Ποιοι γιοι του Δαβίδ γεννήθηκαν στην Ιερουσαλήμ;

Τρεις περαστικοί απαριθμούν τους γιους του Δαβίδ που γεννήθηκαν στην Ιερουσαλήμ.

Και αυτά είναι τα ονόματα εκείνων που γεννήθηκαν προς αυτόν στην Ιερουσαλήμ. Σαμμούα, και Σοβάβ, και Νάθαν, και Σολομώντας, Ibhar επίσης, και Elishua, και Nepheg, και Japhia, Και ο Ελισαμάς, και η Ηλιάδα, και ο Ελιφαλέτ. Β ́ Σαμουήλ 5:14-16

Και αυτοί γεννήθηκαν προς αυτόν στην Ιερουσαλήμ. Σιμέα, και Σοβάβ, και Νάθαν, και Σολομώντας, τέσσερα, από τη Βηθσουά, την κόρη του Αμμιήλ: Ibhar επίσης, και Elishama, και Eliphelet, και Nogah, και Nepheg, και Japhia, και Elishama, και Eliada, και Eliphelet, εννέα. 1 Χρονικών 3:5-8

Και ο Δαβίδ πήρε περισσότερες συζύγους στην Ιερουσαλήμ· και ο Δαβίδ γέννησε περισσότερους γιους και κόρες. Τώρα αυτά είναι τα ονόματα των παιδιών του που είχε στην Ιερουσαλήμ. Σαμμούα, και Σομπάμπ, Νάθαν και Σολομώντας, και Ibhar, και Elishua, και Elpalet, και Nogah, και Nepheg, και Japhia, Και ο Ελισαμά, και η Βεηλιάδα, και ο Ελιφαλέτ. 1 Χρονικών 14:3-7Και εδώ είναι ένας πίνακας που συγκρίνει τις λίστες.
2 Σαμουήλ
5:14-16

Σαμμούα
Σομπάμπ
Νάθαν
Σολομών
Ibhar
Elishua
-
- Nepheg

Japhia
Elishama
Eliada
-
Ελιφαλέτ
1 Χρονικών
3:5-8

Shimea
Shobab
Nathan
Solomon
Ibhar
-
-
Nogah
Nepheg
Japhia
Elishama (αναφέρονται δύο φορές!)
Eliada
-
Eliphelet (αναφέρεται δύο φορές!)
1 Χρονικών
14:3-7

Σαμμούα
Σομπάμπ
Νάθαν
Σολομών
Ibhar
Elishua
Elpalet
Nogah
Nepheg
Japhia
Elishama
-
Beeliada
Eliphalet

240. Πού σκότωσε ο Θεός τον Ουζζά;

Ο Θεός σκότωσε τον Ουζζά στο αλώνι του Ναχών.

Και όταν ήρθαν στο αλώνι του Ναχών, ο Ουζά Άπλωσε το χέρι του στην κιβωτό του Θεού και την έπιασε. για το Τα βόδια το τίναξαν. Και ο θυμός του Κυρίου άναψε εναντίον του Ουζζά, και ο Θεός τον χτύπησε. Β ́ Σαμουήλ 6:6

Ο Θεός σκότωσε τον Ουζζά στο αλώνι της Χιδών.

Και όταν ήρθαν στο αλώνι του Χίδωνα, Ο Ούζα έβαλε το χέρι του για να κρατήσει την κιβωτό, γιατί τα βόδια σκόνταψαν. Και Ο θυμός του Κυρίου άναψε εναντίον του Ούζα, και χτύπησε αυτόν. 1 Χρονικών 13:9

241. Πόσους ιππείς πήρε ο Δαβίδ;

700

Και ο Δαβίδ πήρε από αυτόν χίλια άρματα και επτά εκατό ιππείς. Β ́ Σαμουήλ 8:4

7000

Και ο Δαβίδ πήρε από αυτόν χίλια άρματα και επτά χιλιάδες ιππείς. 1 Χρονικών 18:4

242. Πόσους άνδρες σκότωσε ο Δαβίδ;

700 άνδρες σε άρματα και 40.000 ιππείς

Και ο Δαβίδ σκότωσε τους άνδρες των επτακοσίων αρμάτων του Σύριοι και σαράντα χιλιάδες ιππείς. Β ́ Σαμουήλ 10:18

7000 άνδρες σε άρματα και 40.000 πεζοί

Ο Δαβίδ σκότωσε από τους Σύριους επτά χιλιάδες άνδρες, οι οποίοι πολέμησαν σε άρματα και σαράντα χιλιάδες πεζούς. 1 Χρονικών 19:18

243. Πότε επαναστάτησε ο Αβεσσαλώμ εναντίον του Δαβίδ;

Μετά από σαράντα χρόνια

Και συνέβη ώστε μετά από σαράντα χρόνια, ο Αβεσσαλώμ είπε στον βασιλιά: Προσευχήσου εσύ, άφησέ με να πάω να πληρώσω τον όρκο μου, τον οποίο έχω ορκιστεί στον Κύριο, Χεβρώνα. ... Αλλά ο Αβεσσαλώμ έστειλε κατασκόπους σε όλες τις φυλές του Ισραήλ, λέγοντας: Μόλις ακούσετε τον ήχο της σάλπιγγας, τότε θα πείτε: Ο Αβεσσαλώμ βασιλεύει στη Χεβρώνα. Β ́ Σαμουήλ 15:7-10

Λιγότερο από σαράντα χρόνια από τότε που ο Δαβίδ κυβέρνησε μόνο για συνολικά σαράντα χρόνια.

Ο Δαβίδ ήταν τριάντα χρονών όταν άρχισε να βασιλεύει και βασίλεψε σαράντα χρόνια. Β ́ Σαμουήλ 5:4
------------------------
Σημείωση από το βιβλίο The New Oxford Annotated Bible για τα εδάφια 2 Σαμουήλ 15:7-10: «Η συνωμοσία καλλιεργήθηκε προσεκτικά για περίοδο τεσσάρων ετών."

244. Ποιος ήταν ο πατέρας της Αμασά;

Ο πατέρας της Αμασά ήταν ο Ιδρά, ένας Ισραηλίτης.

Ο Αμασά ήταν γιος ενός ανθρώπου, του οποίου το όνομα ήταν Ιδρά ένας Ισραηλίτης. Β ́ Σαμουήλ 17:25

Ο πατέρας της Amasa ήταν ο Ιθέρ ο Ισμαηλίτης.

Και ο πατέρας της Αμασά ήταν ο Ιθέρ ο Ισμαηλίτης. 1 Χρονικών 2:17
----------------------
Σημείωση από το εδάφιο Η Αγία Γραφή Μελέτης του Χάρπερ Κόλινς (The Harper Collins Study Bible for 2 Samuel 17:25): «Οι πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή της Αμασά είναι αβέβαιες από κειμενικής απόψεως. προφανώς ήταν παιδί ενός Ισμαηλίτη, ...»

245. Πόσους γιους είχε ο Αβεσσαλώμ;

Ο Αβεσσαλώμ δεν είχε γιους.

Τώρα ο Αβεσσαλώμ... είπε, δεν έχω γιο για να κρατήσω το όνομά μου μέσα ανάμνηση. Β ́ Σαμουήλ 18:18

Ο Αβεσσαλώμ είχε τρεις γιους.

Και στον Αβεσσαλώμ γεννήθηκαν τρεις γιοι. Β ́ Σαμουήλ 14:27

246. Πόσα παιδιά έκανε η Μιχάλ (η πρώτη γυναίκα του Δαβίδ);

Ο Μιχάλ δεν είχε παιδί. (Επειδή ο Θεός την τιμώρησε επειδή επέκρινε τον σύζυγό της Δαβίδ επειδή χόρευε σχεδόν γυμνή μπροστά στον Θεό και σε όλους.)

Και η Μιχάλ η κόρη του Σαούλ βγήκε να συναντήσει τον Δαβίδ και είπε: Πόσο ένδοξος ήταν ο βασιλιάς του Ισραήλ μέχρι σήμερα, ο οποίος αποκαλύφθηκε μέχρι σήμερα στα μάτια των υπηρετών των υπηρετών του, καθώς ένας από τους μάταιους συντρόφους ξεδιάντροπα ξεσκεπάζει! ... Γι' αυτό, η Μιχάλ, η κόρη του Σαούλ, δεν είχε παιδί μέχρι την ημέρα του θανάτου της. Β ́ Σαμουήλ 6:20-23

Ο Μιχάλ είχε πέντε παιδιά. (Οι οποίοι θανατώθηκαν και κρεμάστηκαν «προς τον Κύριο» Για να κατευνάσουν τον Θεό και έτσι να τερματίσουν την πείνα που ο Θεός είχε επιβάλει στους ανθρώπους, να τιμωρήσουν τον Δαβίδ για κάτι που υποτίθεται ότι έκανε ο προκάτοχός του, ο Σαούλ.)

Υπήρχε λιμός στις ημέρες του Δαβίδ τρία χρόνια, χρόνο με το χρόνο. Και ο Δαβίδ ρώτησε τον Κύριο. Και ο Κύριος απάντησε: Είναι για τον Σαούλ, και για το ματωμένο σπίτι του, επειδή σκότωσε τους Γαβαωνίτες. ... Επτά άνδρες από τους υιούς του ας παραδοθούν σε εμάς, και θα τους κρεμάσουμε στον Κύριο. ... Και ο βασιλιάς είπε, θα τα δώσω. ... Ο βασιλιάς πήρε τους δύο γιους της Ριζπά, της κόρης του Αία, τους οποίους γέννησε στον Σαούλ, τον Αρμόνι και τον Μεφιβοσθέ. και οι πέντε γιοι της Μιχάλ, κόρης του Σαούλ. ... Και τους παρέδωσε στα χέρια των Γαβαωνιτών, και τους κρέμασαν στο λόφο ενώπιον του Κυρίου. ... Και μετά από αυτό ο Θεός αμεταχειρίστηκε για τη γη. Β ́ Σαμουήλ 21:1-14

247. Ποιον σκότωσε ο Ελχανάν;

Γολιάθ

Και έγινε πάλι μια μάχη στο Gob με τους Φιλισταίους, όπου ο Elhanan ο Ο γιος του Ιααρέρεγιμ, ενός Βηθλεεμίτη, σκότωσε τον αδελφό του Γολιάθ του Γιτταίου, το ραβδί του οποίου ήταν σαν δόρυ δοκός υφαντή. Β ́ Σαμουήλ 21:19

[Οι λέξεις «ο αδελφός του» εισήχθησαν από τους μεταφραστές του KJV για να αποφευχθεί η προφανής αντίφαση με τα εδάφια 1 Σαμουήλ 17:49-51.]

Λάχμι, ο αδελφός του Γολιάθ

Και έγινε πάλι πόλεμος με τους Φιλισταίους. Και ο Ελχανάν, ο γιος του Ιαΐρ, σκότωσε τον Λαχμί, τον αδελφό του Γολιάθ του Γετταίου, του οποίου Το ραβδί του δόρατος ήταν σαν δοκάρι υφαντή. 1 Χρονικών 20:5

248. Αμάρτησε ο Δαβίδ;

Ο Δαβίδ δεν αμάρτησε ποτέ.Ήταν καθαρός και δίκαιος στα μάτια του Θεού.

Ο Κύριος με αντάμειψε [τον Δαβίδ] σύμφωνα με τη δικαιοσύνη μου: σύμφωνα με το Η καθαρότητα των χεριών μου με αποζημίωσε. 2 Σαμουήλ:22:21

Γι' αυτό ο Κύριος με αποζημίωσε σύμφωνα με τη δική μου δικαιοσύνη. σύμφωνα με την καθαρότητά μου στην όρασή του. Β ́ Σαμουήλ 22:25

Τήρησε τα διατάγματα και τις εντολές του Θεού.

Και αν περπατήσεις στις οδούς μου, για να τηρήσεις τα διατάγματα και τις εντολές μου, όπως περπάτησε ο πατέρας σου ο Δαβίδ, τότε θα επιμηκύνω τις ημέρες σου. [Ο Θεός μιλάει στον Σολομώντα σε όνειρο] Α ́ Βασιλέων 3:14

Ήταν ευθύς, έκανε όλα όσα του ζήτησε ο Θεός να κάνει, τηρώντας όλα τα διατάγματα και τις κρίσεις του Θεού.

Και αν θέλεις να περπατήσεις μπροστά μου, όπως περπάτησε ο Δαβίδ ο πατέρας σου, με ακεραιότητα καρδιάς και ευθύτητα, να κάνεις σύμφωνα με σε όλα όσα σε πρόσταξα, και θα τηρήσω τα διατάγματά μου και τις κρίσεις μου. Α ́ Βασιλέων 9:4

Τηρούσε τις εντολές του Θεού, ακολουθούσε τον Θεό και έκανε πάντα αυτό που ήταν σωστό στα μάτια του Θεού.

Δεν ήσουν σαν τον υπηρέτη μου τον Δαβίδ, ο οποίος τήρησε τις εντολές μου και με ακολούθησε με όλη του την καρδιά, για να κάνεις αυτό που ήταν μόνο αυτό που ήταν ακριβώς στα μάτια μου. Α ́ Βασιλέων 14:8

Ο Δαβίδ δεν αμάρτησε ποτέ, εκτός από το ζήτημα του Ουρία.

Ο Δαβίδ έκανε αυτό που ήταν σωστό στα μάτια του Κυρίου, και δεν απομακρύνθηκε από τίποτα που τον διέταξε όλο το ημέρες της ζωής του, εκτός από το ζήτημα του Ουρία του Χετταίου. Α ́ Βασιλέων 15:5

Ο Δαβίδ αμάρτησε αριθμώντας τον λαό.

Και η καρδιά του Δαβίδ τον χτύπησε μετά από αυτό που είχε αριθμήσει το λαός. Και ο Δαβίδ είπε στον Κύριο: Έχω αμαρτήσει πολύ που έχω κάνει. Β ́ Σαμουήλ 24:10, 1 Χρονικών 21:8

249. Ποια ήταν τα τελευταία λόγια του Δαβίδ;

Τα λόγια που είπε ο Δαβίδ στο 2 Σαμουήλ 23.

Τώρα αυτά είναι τα τελευταία λόγια του Δαβίδ. ...

Το Πνεύμα του Κυρίου μου μίλησε και ο λόγος του ήταν στη γλώσσα μου. ...

Αλλά ο άνθρωπος που θα τα αγγίξει πρέπει να είναι περιφραγμένος με σίδερο και το ραβδί ενός δόρατος. Και θα καούν εντελώς με φωτιά στον ίδιο τόπο. Β ́ Σαμουήλ 23:1-7

Η λίστα επιτυχιών που έδωσε στον Σολομώντα λίγο πριν πεθάνει

Τώρα πλησίαζαν οι ημέρες του Δαβίδ που έπρεπε να πεθάνει. Και κατηγόρησε τον Σολομώντα τον γιο του, λέγοντας...

Ξέρεις επίσης τι μου έκανε ο Ιωάβ, ο γιος του Ζερουία...

Κάνε λοιπόν σύμφωνα με τη σοφία σου, και μην αφήσεις το κεφάλι του να κατέβει στον τάφο με ειρήνη. ...

Και, ιδού, έχεις μαζί σου Σαμουήλ ... που με καταράστηκε με ένα θλιβερή κατάρα ... και κολύμπησα προς αυτόν από το Κύριε, λέγοντας, δεν θα σε θανατώσω με το σπαθί.

Τώρα, λοιπόν, μην τον κρατάτε αθώο: γιατί είσαι σοφός άνθρωπος, και ξέρεις τι πρέπει να του κάνεις. Αλλά το κεφάλι του θα σε φέρει κάτω στον τάφο με αίμα.

Έτσι ο Δαβίδ κοιμήθηκε με τους πατέρες του και θάφτηκε στην πόλη του Δαβίδ. Α ́ Βασιλέων 2:1-9

250.Πόσους ισχυρούς άνδρες είχε ο Δαβίδ;

36

Τριάντα έξι ισχυροί άνδρες αναφέρονται στη Β ́ Σαμουήλ 23:8-38

37

Αυτά είναι τα ονόματα των ισχυρών ανδρών που είχε ο Δαβίδ... τριάντα και επτά συνολικά. Β ́ Σαμουήλ 23:8-39

251. Πόσοι γενναίοι άνδρες τράβηξαν το σπαθί στον Ισραήλ και τον Ιούδα όπως μετρήθηκαν από τον Ιωάβ;

800.000 για το Ισραήλ. 500.000 για τον Ιούδα.

Και ο Ιωάβ παρέδωσε το άθροισμα του αριθμού του λαού στον βασιλιά. Και υπήρχαν στον Ισραήλ οκτακόσιες χιλιάδες γενναίοι άνδρες που τράβηξαν το σπαθί. και οι άνδρες του Ιούδα πεντακόσιες χιλιάδες άνδρες. Β ́ Σαμουήλ 24:9

1.100.000 για το Ισραήλ. 470.000 για τον Ιούδα.

Και ο Ιωάβ έδωσε το άθροισμα του αριθμού του λαού στον Δαβίδ. Και όλοι αυτοί από τον Ισραήλ ήταν χίλιες χιλιάδες εκατό χιλιάδες [1.100.000] άνδρες που τράβηξαν σπαθί. Και ο Ιούδας ήταν τετρακόσιοι τρεις και δέκα χιλιάδες [470.000] άνδρες που τράβηξαν το σπαθί. 1 Χρονικών 21:5

252. Πόσα χρόνια λιμού;

Ο Γαδ είπε στον Δαβίδ ότι ο Θεός του έδινε τρεις επιλογές τιμωρίας για να κάνει την απογραφή ότι (ή ο Σατανάς) τον ενέπνευσε να έχει. Δύο από τις επιλογές ήταν οι ίδιες στις αφηγήσεις των 2 Σαμουήλ και 1 Χρονικών, αλλά διαφώνησαν για την πρώτη επιλογή – την πείνα. Ο πρώτος είπε επτά χρόνια, ο δεύτερος, τρία.

Επτά χρόνια λιμού

Έτσι ο Γαδ ήρθε στον Δαβίδ και του είπε: Θα επτά χρόνια Η πείνα έρχεται σε σένα στη γη σου; Β ́ Σαμουήλ 24:13

Τρία χρόνια λιμού

Έτσι ο Γαδ ήρθε στον Δαβίδ και του είπε: Έτσι λέει ο Κύριος: Διάλεξε εσένα είτε τρία χρόνια πείνας. 1 Χρονικών 21:11-12

253. Πόσο πλήρωσε ο Δαβίδ για το αλώνι;

Για πενήντα σέκελ αργύρου.

Έτσι ο Δαβίδ αγόρασε το αλώνι και τα βόδια για πενήντα σίκλους από ασήμι. Β ́ Σαμουήλ 24:24

Για εξακόσια σέκελ χρυσού.

Έτσι ο Δαβίδ έδωσε στον Ορνάν για τη θέση εξακόσιους σίκλους χρυσού. 1 Χρονικών 21:25

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ... ΜΕΡΟΣ ΚΗ'