Για πρώτη φορά, οι αστρονόμοι κατάφεραν να δουν ένα αμυδρό φωτός κοντά σε μια μαύρη τρύπα.
Ένα φως που θα μπορούσε να είναι ορατό και σε όλους με ένα μετρίου μεγέθους τηλεσκόπιο, κατάφεραν και είδαν οι αστρονόμοι σύμφωνα με ανακοίνωση ερευνητών μιας διεθνούς επιστημονικής ομάδας.
Αυτές οι μεταβλητές διακυμάνσεις του φωτός που παρατηρήθηκαν, καταδεικνύει τους πολύπλοκους τρόπους με τους οποίους η ύλη μπορεί να στροβιλίζεται στις μαύρες τρύπες, πρόσθεσαν οι επιστήμονες. Οι ερευνητές, επίσης, κυκλοφόρησαν ένα βίντεο του φωτός που είδαν με το τηλεσκόπιο. Σε δηλώσεις τους επίσης, πρόσθεσαν ότι η λάμψη θα μπορούσε να εντοπισθεί και από έναν παρατηρητή με ένα τηλεσκόπιο 20 εκατοστών. Η μαύρη τρύπα βρίσκεται περίπου 7.800 έτη φωτός μακριά από τη Γη στον αστερισμό του Κύκνουμε το όνομα V404 του Κύκνου και είναι η πλησιέστερη προς τη Γη.
Τίποτα δεν μπορεί να ξεφύγει από τις Μαύρες Τρύπες, ούτε καν το φως, κερδίζοντας έτσι επάξια το όνομα τους. Ωστόσο, όταν απορροφούν ύλη όπως δίσκους αερίου και σκόνης, με την τριβή και τον στροβιλισμό μπορεί να φτάσουν σε τέτοιες θερμοκρασίες (περίπου 10 εκατομμύρια βαθμοί Κελσίου ή περισσότερο), κάνοντας τις μαύρες τρύπες να λάμπουν εξαιρετικά έντονα.
«Όταν όλοι που βρίσκονται γύρω σου σε αφήνουν μόνο σου, τότε αυτό λέγεται μοναξιά. Όταν εσύ τους αφήνεις όλους μακρυά σου τότε αυτό λέγεται μοναχικότητα.»Υπάρχει μία μεγάλη διαφορά σε αυτές τις δύο παραπάνω καταστάσεις εφόσον πολύ απλά η πρώτη είναι ένα αποτέλεσμα και η δεύτερη είναι αιτία.
Όντας ένα κοινωνικό ον είναι πάρα πολύ δύσκολο να είσαι μόνος σου κατ’ επιλογή, όταν δεν ακολουθεί η σωστή παρέα. Το να συσχετίζεσαι απλά με ανθρώπους τυχαία—χα! Τίποτα δεν είναι τυχαίο, ούτε καν το ατύχημα—είναι κάτι πολύ διαφορετικό από το να βρεις έναν ή περισσότερους πνευματικούς συμμάχους. Είναι σίγουρο ότι με το να είμαστε όλοι τόσο διαφορετικοί είναι αρκετά δύσκολο να εντοπίσεις και πόσο μάλλον να διατηρήσεις σχέσεις, οι οποίες συνδέονται με κάποιο ιδιαίτερο δεσμό.
Προσπάθησε να το δεις με το παρακάτω παράδειγμα: θα μπορούσε να μας περιγράψει κανείς σαν αυτόνομες οντότητες σε συνεχή δημιουργία, σαν μικρά συστήματα χαοτικών πεδίων που μερικά από αυτά αναζητούν σε όλη τους τη ζωή να βρεθούν σε τάξη και αρμονία συμπαρασύροντας μαζί τους το επόμενο «τυχαίο» σύστημα που θα βρεθεί στο δρόμο τους. Και έστω δύο ή περισσότερα ασύμμετρα πεδία συναντιούνται και ανταλλάσσουν τις γεωμετρίες τους, τις αρμονίες τους φθάνοντας στο τέλος το ένα να περιχωρείται μέσα στο άλλο. Αυτό συμβαίνει καθημερινά γύρω μας, κάθε δευτερόλεπτο.
Εδώ όμως υπάρχει και μία μεγάλη παγίδα. Πολλά από αυτά τα μικρά χαοτικά συστήματα δεν αναζητούν στο δρόμο τους άλλα συστήματα για να χαράξουν κοινή πορεία. Και κοινή πορεία δεν νοείται η μεταμόρφωση των γεωμετρικών ασυμμετριών του κάθε συστήματος σε μία απόλυτη συμμετρία, με άλλα λόγια στη δημιουργία της φούσκας της αδελφής ψυχής, είτε σε ρομαντικό, είτε σε φιλικό είτε σε οποιοδήποτε άλλο πεδίο. Αναζητούν αυτά τα χαοτικά συστήματα, σαν άλλες μαύρες τρύπες να δημιουργήσουν τα ίδια καθρέφτες του ίδιου τους του εαυτού μέσα σε άλλα συστήματα που όχι μόνο θα θελήσουν να βλέπουν το είδωλό τους, αλλά θα θέλουν να αντιγράψουν εκεί μέσα την ίδια τους την ύπαρξη. Φυσικά, γιατί ο καθρέφτης από μόνος του είναι εύθραυστος όταν προβάλλουν νέες γεωμετρίες στο εγγύς πεδίο.
Αν λοιπόν ο στόχος σου δεν είναι αυτός, τότε επιβάλλεται να είσαι άψογος στις επιλογές εκείνων που θα επιλέξεις να συμπορευτείς μαζί τους, αλλά χωρίς και αυτό να σου γίνεται εμμονή. Με άλλα λόγια χρειάζεσαι πνευματικούς συμμάχους που θα ακολουθούν την συνείδησή τους και θα την χρησιμοποιούν σαν τον οδηγό τους σε αυτή την πορεία. Είναι αυτός ο εσωτερικός δεσμός που κάνει τις διαφορετικές ασυμμετρίες, εσένα και του πνευματικού σου συμμάχου να παίζουν μουσική, όσο διαφορετικοί και αν είστε σαν γεωμετρικά συστήματα. Χρειάζεται να αντιλαμβάνεστε τον κόσμο με έναν συμβιωματικό και συνεργειακό τρόπο, ακόμα και αν απολαμβάνει ο ένας την παρέα του άλλου έστω και μερικές ώρες. Να υπάρχει αυτή η αίσθηση της μοναχικότητας, αλλά και της συγχρονικότητας στην καρδιά, την ψυχή και το πνεύμα χωρίς όμως ο ένας να κάνει τη δουλειά του άλλου. Ακόμα και αν βρεθεί ή βρεθούν στο δρόμο σου ένας ή περισσότεροι πνευματικοί σύμμαχοι δεν είναι σίγουρο ότι θα έχουν κάνει το έργο που κάνεις εσύ, και σίγουρα δεν είναι ο σκοπός σου να τους συντονίσεις στις ίδιες αρμονίες, όμως αυτό που χρειάζεται να υπάρχει είναι ο ίδιος βαθμός της συνειδητότητας μεταξύ του εαυτού σου και αυτού του πνευματικού σου συμμάχου.
Ο πνευματικός σύμμαχος μπορεί να λειτουργήσει για σένα σαν ένας καθρέφτης, όχι όμως για να τον χρησιμοποιήσεις με ναρκισσιστική διάθεση ή για να δεις μέσα του το εγώ σου. Είναι ένας καθρέφτης που θα κάνει αντανάκλαση μέσα στο ήδη υπάρχον εσωτερικό φως της ψυχής σου για να φωτίσει πράγματα που ήδη υπάρχουν εκεί, αλλά ήταν πριν κάτω από τη σκιά. Είναι ένας καθρέφτης που θα σε κάνει καλύτερο παρατηρητή, αντανακλώντας εκείνα τα σημεία της δράσης που είχες αφήσει στο παρασκήνιο. Ο πνευματικός σου σύμμαχος δεν θα σε μεθύσει ποτέ με αντανακλάσεις των στιγμών εκείνων που ήσουν αποτέλεσμα.
Αν έχεις στη ζωή σου έστω και έναν πνευματικό σύμμαχο τότε φρόντισε να εκτιμήσεις και αυτόν, αλλά και τη δύναμη που μπορεί να σε βοηθήσει να βρεις. Εσύ για αυτόν και αυτός για εσένα βρίσκεσαι και βρίσκεται σε μία ανεξήγητη τροχιά γύρω σου και γύρω του παίζοντας απλά μουσική. Αν δεν έχεις στη ζωή σου ακόμα έναν πνευματικό σύμμαχο, γίνε εσύ ο ίδιος για τον εαυτό σου και να είσαι πάντα σε εγρήγορση. Όταν όμως εννοούμε πνευματικό σύμμαχο, δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι ένα φυσικό, οικείο σε εμάς πρόσωπο. Διάλεξε έναν συγγραφέα που σε εμπνέει το έργο του και οι ιδέες του και συμμάχησε μαζί του. Διάλεξε έναν μικρό μαλλιαρό φρουρό, παρατήρησέ τον. Ένα χόμπι ή μία ασχολία μπορεί να γίνει για εσένα το δικό σου πνευματικό μονοπάτι. Είναι όντως δύσκολο να πιέσεις τις καταστάσεις να σου φέρουν τους σωστούς πνευματικούς συμμάχους στο δρόμο σου, αλλά σε όσους έχει πραγματικά συμβεί η όλη διαδικασία φαίνεται να είναι γεμάτη από απίστευτες συγχρονικότητες.
Και λίγα λόγια για την αδελφή ψυχή: ίσως είναι το πιο σημαντικό από τα δώρα που μπορεί να μας προσφέρει αυτό το ταξίδι μας. Και για να το ξεκαθαρίσουμε, δεν εννοούμε απαραίτητα μία ρομαντική σχέση, αφού ο πνευματικός μας σύμμαχος μπορεί να υπάρξει και εκτός αυτής. Ούτε κάθε ρομαντική σχέση αφορά αδελφές ψυχές και ούτε κάθε τέτοια σχέση μεταξύ αδελφών ψυχών είναι πάντα ρομαντική. Μιλάμε για την ίδια την εμπειρία της αγάπης όπου δύο όντα μπορούν να βιώσουν έχοντας έναν βαθύ εσωτερικό δεσμό που είναι συμβιωτικός και συνεργειακός. Η ίδια αυτή η σχέση μπορεί να προσφέρει άπειρες πιθανότητες και για τα δύο μέρη, αλλά και πάρα πολλές κακοτοπιές που οδηγούν κυρίως σε εξαρτήσεις. Μιλάμε για έναν δεσμό που είναι τόσο βαθύς και ισχυρός με κάποιον που την ίδια ακριβώς στιγμή, ΤΩΡΑ αποκλείει κάθε έλεγχο και προσκόλληση του ενός στον άλλο. Ίσως το πιο κοινό λάθος που κάνουν οι άνθρωποι είναι ότι αναλώνονται σε εγωϊστικές φαντασιώσεις και συμπεριφορές πως στο δρόμο τους υπάρχει ένας ή μία για αυτούς και μόνο. Ίσως οι πραγματικές αδελφές ψυχές και οι πραγματικοί σου πνευματικοί σύμμαχοι να μην χρειάζεται να βρεθούν για εσένα σε μία ρομαντική σχέση, καθώς ο άνθρωπος έχει την τάση να προσκολλάται άρρωστα σε τέτοιες σχέσεις, και όταν τα είδωλά του καταρρέουν, να ζητιανεύει για την επόμενη «πραγματική» αδελφή ψυχή.
Έτσι λοιπόν, αντί να αναζητάς ανελέητα αυτή την ψυχή για εσένα εκεί έξω, καλύτερα να καλλιεργήσεις όσο μπορείς τη διαίσθησή σου για να δεις αν αυτοί που είναι δίπλα σου είναι οι δικοί σου πνευματικοί σύμμαχοι. Και πράγματι υπάρχουν άνθρωποι που συμμαχούν πνευματικά, αλλά και ψυχικά νιώθοντας κάτι βαθύ μέσα τους, τον έρωτα χωρίς όμως να εννοούμε την ερωτική τρέλα ή μανία. Και φυσικά δεν εννοούμε το σεξ. Πάντα είχα την απορία γιατί αυτός ο δημιουργός που όλα «σοφά» τα έπλασε έβαλε τα όργανα αναπαραγωγής στο σώμα του ανθρώπου τόσο κοντά από εκεί που αποβάλλει το σώμα τους τις ακαθαρσίες του. Ο έρωτας αφορά θα έλεγα έναν διάλογο των μεταξύ των δύο πνευματικών συμμάχων—και πάλι όχι απαραίτητα εραστών—που από μόνος του είναι απλά έρωτας. Δεν αφορά τα χαμηλά κέντρα του ανθρώπου, αλλά αυτά που βρίσκονται από την καρδιά και πάνω.
Ο έρωτας μεταξύ των πνευματικών συμμάχων αφορά κάτι πολύ πιο υψηλό. Είναι η δυνατότητα που έχουν οι ψυχές να αφήσουν πίσω τους το ΕΓΩ τους και να συγχωνευθούν αρμονικά από εκεί που ξεκίνησαν το ταξίδι τους ξεχωριστά, αλλά και μαζί. Ο καθένας λοιπόν από εμάς έχει μέσα του ένα κομμάτι έρωτα που συνήθως ακολουθεί παράλληλη πορεία με την ψυχή του. Σκοπός μας είναι να μην βιάζουμε αυτό το κομμάτι έρωτα που μας δόθηκε, αλλά να το ενισχύουμε με την παρέα των σωστών πνευματικών συμμάχων. Να είσαι λοιπόν πιστός σε αυτή τη μοναδικότητά σου, στον ξεχωριστό αυτό δικό σου κομμάτι έρωτα και όχι στις σχέσεις πατρόν που το κοινωνικό μάτριξ σου κόβει και ράβει κουστουμάκια όλα ίδια για όλους.
Είναι κάτι παραπάνω από ιδανικό να βρείτε τους σωστούς πνευματικούς συμμάχους σε αυτό το ταξίδι και για αυτό το λόγο είναι μία επίπονη και δύσκολη δράση που πρέπει να γίνεται πολύ προσεκτικά. Ερχόμαστε μόνοι μας σε αυτόν τον κόσμο, αλλά η εξέλιξή μας είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις κάθε είδους συναναστροφές μας. Μάθε λοιπόν να μην εγκλωβίζεσαι στους καθρέφτες της αυτο-αντανάκλασής σου που συμπεριφέρονται σαν πνευματικοί σου σύμμαχοι.
Ο μέσος άνθρωπος επιζητά τη βεβαιότητα στα μάτια του θεατή και αυτό το ονομάζει αυτοπεποίθηση.
Ο πολεμιστής επιδιώκει να είναι άψογος στα μάτια του και αυτό το ονομάζει ταπεινότητα.
Ο μέσος άνθρωπος κρέμεται από τους γύρω του, ενώ ο πολεμιστής κρέμεται μόνο από τον εαυτό του.
Η αυτοπεποίθηση σημαίνει να γνωρίζεις κάτι σα σίγουρο, η ταπεινότητα σημαίνει να είσαι άψογος στα έργα και τα αισθήματα σου.
Εντάξει ίσως δεν είμαι ο καλύτερος απ' όλους αλλά σίγουρα είμαι ο καλύτερος εαυτός μου, αυτό είναι το να είσαι άψογος;
Νομίζω ότι χρειάζεται να κάνεις κάτι ακόμα καλύτερο. Πρέπει νασπρώχνεις συνέχεια τον εαυτό σου πέρα από τα όρια του.
Ένας πολεμιστής δέχεται την τύχη του όπου και αν είναι και τη δέχεται με την υπέρτατη ταπεινότητα. Δέχεται με υπέρτατη ταπεινότητα αυτό που είναι, όχι σα βάση για οίκτο αλλά σα ζωντανή πρόκληση.
Και αφού αναφέραμε τη ταπεινότητα και ίσως πάλι μπερδευτείς λέω να σε προλάβω...
Ο πολεμιστής δε σκύβει το κεφάλι του σε κανένα. Όμως ταυτόχρονα δεν επιτρέπει σε κανένα να σκύψει το κεφάλι του σ' αυτόν. Ο ζητιάνος αντίθετα πέφτει στα γόνατα και κυλιέται στο πάτωμα μπρος σε όποιον νομίζει ανώτερο. Αλλά ταυτόχρονα απαιτεί από κάποιον κατώτερο του να κυλιστεί στο πάτωμα για χάρη του.
Περπατούσαν για λίγη ώρα ανάμεσα στα ψηλά, όμορφα δέντρα. Το στερέωμα πάνω τους ήταν βαρύ, μαγικό, ανήσυχο. Η γη κάτω απ’τα πόδια τους νοτισμένη. Έφτασαν κάποια στιγμή σε ένα ξέφωτο και κάθισαν κάτω από ένα χοντρό κορμό.
Πέρασε ώρα ώσπου να της μιλήσει.
«Αυτό που ανακάλυψες μόνος σου, δεν μπορείς να το μοιραστείς με κανέναν. Όχι γιατί δεν θέλεις. Αλλά γιατί δεν μπορείς. Αν το κάνεις θα μεταφέρεις λέξεις σε αυτιά. Ενώ εσύ πάλλεσαι από μιαν αποκαλυμμένη αλήθεια, μεταφέρεις μονάχα τη σκιά της. Δεν μεταφέρεις τη θεραπεία αλλά την αρρώστια. Στην ουσία, είσαι καταδικασμένος με τη γνώση ενός πράγματος που δεν γίνεται να βιωθεί από κανέναν άλλο».
«Άρα η αναζήτηση είναι μια μοναχική υπόθεση;», τον ρώτησε.
«Εάν είσαι σε ένα μεγάλο δάσος, όπως αυτό, μόνος, ζώντας μια παράξενη ζωή σε έναν παράξενο κόσμο, αυτό που θα βρεις αρμόζει στο δάσος. Γυρνώντας στην πόλη όλο αυτό δεν έχει αξία για κανέναν άλλο. Παραμένει όμως απόκτημά σου. Είναι πολύτιμο αλλά μόνο για σένα. Αν το εξομολογηθείς στο φίλο σου θα σε ακούσει με συμπάθεια αλλά θα πει: ‘ήρθε από το δάσος μισότρελος και λέει τρελά πράγματα’. Δείχνεις σαν εξωγήινος που βρέθηκε ξαφνικά σε έναν αλλόκοτο πλανήτη. Δεν είναι ο πλανήτης όμως αλλόκοτος. Είσαι εσύ ο ξένος. Οι μεγάλοι σοφοί, οι αληθινά μεγάλοι, έμειναν μόνοι γιατί ξημερώθηκαν σε ένα στερέωμα με έναν άλλο ήλιο. Αυτόν που λέμε ποιητικά ‘μαύρο ήλιο της ύπαρξης’. Μπορεί να μην είναι ολότελα ποιητική η απόδοση. Συνδέεται με πράγματα που τώρα δεν έχει σημασία να αναλυθούν. Γιατί δηλαδή αυτός ο ήλιος είναι ‘μαύρος’ ενώ ποτέ ένας ήλιος δεν είναι βέβαια σκοτεινός. Σημασία έχει όμως ότι τα όντα αυτά βυθίστηκαν στη σιωπή έκτοτε. Ό,τι είδαν δεν μπορεί να ειδωθεί από κανέναν άλλο που ζει και πεθαίνει κάτω από το συμβατικό ήλιο της ύπαρξης. Γι αυτό και δεν έγραψαν τίποτα, στην ουσία δεν είπαν τίποτα. Πέθαναν με τη γλώσσα των ανθρώπων και ξαναγεννήθηκαν με σύμβολα. Δίδαξαν σύμβολα και τα σύμβολα είναι ακατανόητα σε όλους»
«Μα, τότε, πώς θα βοηθηθεί η ανθρωπότητα;», διαμαρτυρήθηκε ήπια εκείνη. «Αν η ‘φώτιση’ είναι ατομική, μοναχική υπόθεση, είμαστε όλοι καταδικασμένοι στην άγνοια;»
«Αυτή είναι μια συζήτηση. Αυτό που κάνουμε όλοι. Είναι συζήτηση. Καμιά φορά ξεπέφτει σε κουβέντα. Δεν είναι αναζήτηση. Όταν ψάχνεις το χαμένο παιδί σου που απήχθη ή εξαφανίστηκε, όταν αναζητάς κάτι αγαπημένο που έχασες, όταν τολμήσεις να αναζητήσεις τον εαυτό σου που δεν ξέρεις, δεν έχεις κανέναν συντροφιά. Κανένας δεν δίνει δεκάρα για το παιδί σου, το σκύλο σου ή τον εαυτό σου. Μονάχα εσύ νοιάζεσαι. Κάποια στιγμή μπορεί να πάψεις ακόμα κι εσύ να νοιάζεσαι. Και τότε είναι που φωνασκείς και διαμαρτύρεσαι: ‘Τι κάνει το κράτος; Τι κάνει ο ένας ή ο άλλος; Γιατί με εγκατέλειψαν όλοι; Γιατί είμαι τόσο αδυσώπητα μόνος σ’αυτό το άγριο μονοπάτι αυτές τις άγριες ώρες;’ Θυμήσου πως αυτή την τρομερή μοναξιά τη βίωσε ως κι ο Ιησούς. Κανείς δεν τολμά να φανταστεί πώς ένιωσε εκείνες τις ώρες της αβύσσου στο σιωπηλό ελαιώνα της δικής Του ύπαρξης»
«Και η απάντηση;»
«Η απάντηση είναι η ηχώ της φωνής του ορειβάτη πάνω απ’το γκρεμό. Πάνω απ’το χάος. Πάνω απ’την άβυσσο. Αυτό που του επιστρέφεται είναι η φωνή του πολλαπλασιασμένη, αλλοιωμένη, αλλόκοτη, τρομακτική. Όμως είναι κάτι. Είναι η επιβεβαίωση πως η φωνή του ακούγεται, υπάρχει, η ψυχή του είναι ζωντανή και παλεύει»
«Διαρκής μοναξιά λοιπόν; Πώς μπορεί να ζήσει κανείς έτσι;»
«Η απάντηση είναι απλή. Δεν μπορεί. Και μ’αυτή τη γνώση συνεχίζει την περπατησιά του. Πριν δεν ήξερε. Δεν ήταν ευτυχισμένος αλλά δεν τον ένοιαζε και τόσο. Τώρα ξέρει. Τώρα τον θλίβει το φορτίο. Όχι των άλλων, μονάχα το δικό του. Και το φορτίο αυτό περιέχει την συγκλονιστική επίγνωση. Πάντα ήταν μόνος ανάμεσα στους μόνους. Κάποτε δεν το έβλεπε. Τώρα έχει μάτια και βλέπει. Γιατί βλέπει η ψυχή, βλέπει το είναι, βλέπει το Αχανές μέσα απ’αυτόν»
«Κι έτσι σιωπά…», είπε εκείνη στοχαστικά.
«Και μονάχα μέσα απ’τη σιωπή συμπονά βαθιά και απέραντα τους ανθρώπους και τον εαυτό του ανάμεσά τους. Και μέσα απ’αυτή την ωκεάνια συμπόνια αγαπά. Όχι πια από επιλογή αλλά από γνώση.
Όχι έναν αλλά όλους.
Όχι τώρα αλλά πάντα»
Πέρασε λίγη ώρα ακόμη. Σηκώθηκαν αργά και πήραν το δρόμο επιστροφής.
Nα ανταμωθώ με τον Ηράκλειτο.
Διάβαζα και άκουγα γι αυτόν τα χειρότερα… πώς ήταν ένας παράξενος και μυστικοπαθής και ιδιότροπος άνθρωπος που ενώ είχε βασιλική καταγωγή και γαλάζιο αίμα, κάποτε αποφάσισε να τα βροντήξει όλα και να πάρει τα βουνά. Μόνος, μισάνθρωπος και αγριάνθρωπος. Να αχνίζει η ψυχή του από απέχθεια και αηδία και το κεφάλι του απ’το στοχασμό. Να τρώει βότανα και ρίζες και να απαρνιέται το ‘είδος του’… Φιλόσοφος βέβαια… όμως τι να το κάνεις; Μέσα στο πυκνό σκοτάδι, μέσα στο γνόφο του Αχανούς… Έτσι τον αποπήρα κάποτε…
Στα σχολεία διδάσκεται μαζί με όλους τους σπουδαίους Προσωκρατικούς, λεγόμενους φιλοσόφους… η αρχή της διερώτησης, η αρχή της επιστήμης των Ελλήνων… άλλοι τον μνημόνευαν με δέος και θαυμασμό, άλλοι κουνούσαν το κεφάλι κι άλλοι το έξυναν γιατί δεν κατανοούσαν τίποτα… κάποιοι το πάλεψαν φιλότιμα… να τον χώσουν κι αυτόν στο μαντρί της ‘κατηγορίας’ και στο συρτάρι της ταξινόμησης… ο Πλάτων σεβόταν το γίγαντα αυτό, ο Αριστοτέλης είχε χίλια ερωτήματα, οι μεταγενέστεροι του κόλλησαν ένα σωρό ταμπέλες για να τον ξορκίσουν ή να τον λατρέψουν… ένας σκοτεινός θεός δεν παύει να είναι θεός…
Δεκάρα δεν έδινε ο ‘φίλος μου’ για όλα τούτα… όλα όσα γίνονταν τότε… όλα όσα θα γίνονταν κατόπιν… κι αν ζούσε σήμερα πάλι στα όρη και στ’άγρια βουνά θα ήταν και θα ‘διητάτο πόας και βοτάνας’…
Είναι εκείνη η ρημαδιασμένη φράση του που με ανάγκασε να τον… αναζητήσω…
εδιζησάμην εμεωυτόν… εδιζησάμην… εμεωυτόν…
Αναζήτησα τον εαυτό μου… ή πάλι έψαξα βαθιά για τον εαυτό μου, ή ακόμα ανακάλυψα τον εαυτό μου…
Δεν αρκούν στον παθιασμένο φιλόλογο… στον πωρωμένο φιλόλογο, στον γραφειοκράτη της γνώσης και τον νυχτοκαματιάρη του βιώματος… έχει κι άλλα… θα έχει πάντα κι άλλα…αναζήτησα την κρυμμένη φύση μου, έψαξα για το νόημα του είναι μου, βρήκα το βαθύτερο νόημα της ύπαρξης…
αναζήτησα έψαξα ανακάλυψα…
Δίζημαι λέει, πάει να πει ‘ψάχνω, αναζητώ, ανακαλύπτω’… ξετρυπώνω ίσως… αποκαλύπτω με μια έννοια, ξεγυμνώνω… τραβώ το πέπλο και βλέπω… τι είμαι, το τέρας που είμαι… το μάταιο που είμαι… το φθαρτό, το πρόσκαιρο, το θνησιγενές…
Αναζήτησα φιλότιμα, φιλόπονα τον εαυτό μου… κι αυτό που ανακάλυψα με γέμισε τέτοιο τρόμο που δεν με χωρούσε η κοινωνία των ανθρώπων… ίσως ούτε και τα βουνά και οι απόμερες σπηλιές να με χωρέσουν ποτέ…
Κι έτσι πήρα τον ανάστροφο δρόμο… γύρισα τα έξω μέσα και κάλυψα όσα είδα με τη σιωπή μου…
Κάλυψα… ανα-κάλυψα τον εαυτό μου…
Και κρύφτηκα για πάντα από τους ανθρώπους, τους σοφούς και τους ανόητους, τους ευγενείς και τους χυδαίους, τους βασιλείς και τους πένητες… κρύφτηκα πίσω από τη λέξη ‘σκοτεινός’ και ανασαίνω την τραγικότητα της υπέροχης και φυλλοβόλας ύπαρξής μου… Ανασαίνω και αρνούμαι πια να σκεφτώ οτιδήποτε…
Μετά από μένα θα έρθει ο Οιδίποδας κι όταν ανακαλύψει κι αυτός το μεγάλο μυστικό θέαμα της δικής του φρίκης, θα βγάλει τα μάτια του και θα ακούγεται η κραυγή του στους αιώνες…
Ενα από τα κυριότερα ενδιαφέροντα του σύγχρονου ανθρώπου είναι να αποκτά διάφορα πράγματα. Πολύ συχνά μάλιστα συναντάμε ανθρώπους οι οποίοι επικεντρώνουν σ' αυτή τη δραστηριότητα όλη τους την ύπαρξη. Τα πάντα γι' αυτούς περιστρέφονται γύρω από τη μανία τους να αποκτούν όλο και περισσότερα αγαθά. Το αποτέλεσμα πολλές φορές είναι οι άνθρωποι αυτοί να πνίγονται σε μια θάλασσα από αντικείμενα τα περισσότερα από τα οποία αποκτήθηκαν όχι επειδή είναι χρήσιμα, αλλά επειδή προσφέρουν μια στιγμιαία ικανοποίηση, την ικανοποίηση της επίγνωσης ότι κάποιος έχει τη δυνατότητα να είναι σπάταλος, ότι μπορεί να αγοράσει κάτι που λίγοι μπορούν...
Η τάση αυτή, βέβαια, δεν έχει να κάνει μόνο με αντικείμενα, αλλά και με τη συγκέντρωση δύναμης, εξουσίας, επιρροής πάνω σε άλλους ανθρώπους. Οσο μεγαλύτερη επιρροή σε όσο περισσότερους ανθρώπους, τόσο καλύτερα...
Ενα βασικό χαρακτηριστικό αυτών των ανθρώπων, είναι ότι ενώ είναι ταχύτατοι στις κινήσεις τους όταν πρόκειται να αρπάξουν κάτι, αργούν και δυσκολεύονται πολύ για να το αφήσουν...
Στην ουσία, αυτά τα πράγματα μετατρέπονται σε "ιδιοκτήτες" των ανθρώπων, τους κατέχουν, τους εξουσιάζουν, επηρεάζουν τις αποφάσεις τους, καθορίζουν τη γενικότερη συμπεριφορά τους στην κοινωνία. Γίνονται δυνάστες πάνω στις ψυχές τους. Και όταν φτάνει η στιγμή που το συνειδητοποιούν (όχι όλοι, φυσικά), εύχονται να υπήρχε τρόπος να απαλλαγούν από τα πράγματα που έχουν αποκτήσει...
Ο Γλάρος και ο Ερχομός του Φωτός
Οταν το Μεγάλο Πνεύμα έφτιαξε όλα τα πράγματα, έδωσε στους Πρώτους Ανθρώπους δώρα, κλεισμένα σε σκαλισμένα κουτιά από κέδρο. Οι Πρώτοι Ανθρωποι ήταν τα ζώα, τα πλάσματα που υπήρχαν πριν από εμάς.
Σε ένα κουτί υπήρχε το νερό. Και όταν το κουτί ανοίχτηκε, όλο το νερό βγήκε έξω και ανέβηκε στον ουρανό. Ετσι έγιναν τα σύννεφα. Μετά, έπεσε σαν βροχή από τον ουρανό και σχημάτισε τα ποτάμια που χύθηκαν στα μεγάλα κοιλώματα και έγινε η θάλασσα.
Σε ένα άλλο κουτί, ήταν όλα τα βουνά. Τοποθετήθηκαν εκεί που στέκονται ακόμα, μέχρι σήμερα. Σε άλλα δύο κουτιά, ήταν όλοι οι σπόροι των φυτών και ο άνεμος, που φύσηξε και τους σκόρπισε στις τέσσερις γωνιές του κόσμου...
Ολοι οι Πρώτοι Ανθρωποι άνοιξαν τα κουτιά τους, εκτός από το Γλάρο. Στο κουτί του Γλάρου ήταν όλο το φως του κόσμου. Ομως, ο Γλάρος, κράταγε σφιχτά επάνω του το κουτί, χωρίς να το ανοίγει. Ετσι, τον πρώτο καιρό, στον κόσμο υπήρχε μόνο σκοτάδι...
Τα ζώα άνθρωποι ζητούσαν από τον Γλάρο να ανοίξει το κουτί, αλλά αυτός δεν δεχόταν και κράταγε το κουτί κάτω από τη φτερούγα του, σφιχτά. Ετσι, οι Πρώτοι Ανθρωποι ζήτησαν τη βοήθεια του Κόρακα, που ήταν ξάδελφος του Γλάρου.
Και τί δεν δοκίμασε ο Κόρακας για να πείσει τον Γλάρο να ανοίξει το κουτί με το φως του κόσμου. Τον παρακάλεσε, τον κολάκεψε, τον απείλησε,.. τίποτα! Σκέφτηκε τότε ο Κόρακας, νευριασμένος: "Ο Γλάρος κάνει κακό σε όλους τους Ανθρώπους. Του αξίζει να του μπει ένα αγκάθι στο πόδι...
Ο,τι σκεφτότανε ο Κόρακας, γινόταν πραγματικότητα. Ετσι, ο Γλάρος ξαφνικά άρχισε να σκούζει από πόνο: "Το πόδι μου, το πόδι μου, κάτι τρύπησε το πόδι μου!.."
Ο Κόρακας προσφέρθηκε να βοηθήσει, σαν να μην ήξερε τί είχε συμβεί. Εσκυψε, λοιπόν, είδε το αγκάθι, αλλά αντί να το τραβήξει έξω το έσπρωξε ακόμα πιο μέσα!
"Ωχ, Γλάρε μου, με συγχωρείς. Δεν βλέπω τί κάνω. Μακάρι να υπήρχε φως, έστω και λίγο,.. Θα έβλεπα τι είναι αυτό που σε πονάει και οπωσδήποτε κάτι θα έκανα..."
Τότε, ο Γλάρος άνοιξε λίγο το καπάκι και άφησε να βγει λίγο φως από το κουτί. Ξέφυγαν πολλά μόρια φωτός, ξεχύθηκαν στον ουρανό και ο Κόρακας ήταν ο πρώτος που είδε τα Αστέρια. Και ήταν πολύ όμορφα...
Εσκυψε ξανά ο Κόρακας κοντά στο πόδι του Γλάρου και έσπρωξε ακόμα πιο μέσα το αγκάθι. Ο Γλάρος έβγαλε δυνατή κραυγή από τον πόνο κλαίγοντας...
"Με συγχωρείς, δεν υπάρχει αρκετό φως. Ανοιξε ακόμα λίγο το κουτί!" είπε ο Κόρακας.
Ο Γλάρος σήκωσε λίγο ακόμα το καπάκι, έτσι ώστε να βγει ένα αμυδρό φως, το οποίο υψώθηκε στον ουρανό. Ο Κόρακας ήταν ο πρώτος που είδε το Φεγγάρι. Και ήταν πολύ όμορφο...
Ο Κόρακας έσκυψε ξανά και έσπρωξε πιο βαθειά το αγκάθι μέσα στο πόδι του Γλάρου. Ο Γλάρος έβγαλε μια δυνατή κραυγή, άνοιξε και τα δύο φτερά του και το κουτί έπεσε κάτω. Το καπάκι άνοιξε και μέσα από το κουτί βγήκε μια τεράστια μπάλα από φωτιά η οποία τινάχτηκε ψηλά στον ουρανό. Ο Κόρακας δεν μπορούσε να κοιτάξει αυτό το τόσο δυνατό φως, δεν μπορούσε να κοιτάξει ...τον Ηλιο! Μπόρεσε όμως να δει καθαρά και να βγάλει το αγκάθι από το πόδι του Γλάρου...
Ο Γλάρος τότε κατάλαβε ότι η απροθυμία του να δώσει αυτό που κατείχε, του έφερνε πόνο. Μόνο όταν δίνεις χωρίς ενδοιασμούς, φεύγει ο πόνος και ανοίγει ο δρόμος για την ελευθερία.
Αν πας ποτέ στα μέρη που ζει ο Γλάρος, θα δεις ότι μερικές φορές το πουλί σηκώνει το ένα του πόδι και στέκεται στο άλλο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο πόνος από το αγκάθι δεν έχει ξεχαστεί...
Την ιστορία αυτή, τη διηγούνται οι Ινδιάνοι Νούτκα που ζουν στο Βανκούβερ του Καναδά.
Συμβιβασμένες σχέσεις γεμάτες φοβίες και ανασφάλειες για ένα αύριο που δεν μπορείς να αφεθείς για να το ονειρευτείς ελεύθερα... Το να ζεις καθημερινά γεμάτος αμφιβολίες δεν είναι και μία καθημερινότητα που επιλέγεις να ζήσεις. Απλά το ανέχεσαι, απλά το υπομένεις, όχι απαραίτητα για εσένα αλλά για τον άνθρωπο που έχεις δίπλα σου, για τον άνθρωπο σου. Και οι μέρες σου περνάνε όμορφα, και τα βράδια σου γλυκά μέσα στην αγκαλιά του/της αγαπημένου/νης σου. Οι φόβοι και οι αμφιβολίες σου όμως κάπου εκεί στο ενδιάμεσο, κάπου εκεί στο παραδίπλα. Δεν θέλεις να δώσεις τέλος σε αυτή την παράνοια, γιατί παράνοια μπορώ να αποκαλέσω μόνο, την διαδικασία του να βάζω τον εαυτό μου στη διαδικασία της μερικής χαράς, της μερικής απόλαυσης, των στιγμών γεμάτο από χαρές της στιγμής και φόβου στο επακόλουθο.
Έχουμε μάθει να συγχωρούμε τα λάθη των άλλων γιατί φυσικά και κανείς μας δεν είναι αλάνθαστος. Εμείς όμως; Γιατί δεν μπορούμε να καταλάβουμε τα λάθη μας, να τα αποδεχτούμε, να τα συγχωρέσουμε και γιατί όχι να συμφιλιωθούμε με αυτή την ιδέα και να πάμε ένα βήμα παρακάτω; Πώς είναι δυνατόν να υπομένουμε στις ίδιες διαδικασίες, στις ίδιες συμβιβασμένες σχέσεις μόνο και μόνο για τον φόβο της μοναξιάς ή τον φόβο της απώλειας ενός ανθρώπου μακριά από την ζωή μας. Να θέλεις να ζήσεις το τώρα και ένα κομμάτι του εαυτού σου να μην σε αφήνει, να θέλεις να αφεθείς στη μαγεία της στιγμής και να μην το επιτρέπεις εσύ ο ίδιος στον εαυτό σου. Και όλα αυτά γιατί; Γιατί αυτή η σχέση, αυτός ο άνθρωπος, σε έχει βάλει στη διαδικασία του να φοβάσαι, του να σκέφτεσαι συνεχώς: ''πώς αυτό...γιατί το άλλο...γιατί εκείνο...''
Πότε τέλος πάντων θα τελειώσει όλο αυτό; Κουράστηκα. Κουράστηκα για εμένα την ίδια και για τόσες άλλες ιστορίες που ακούω από τους γύρω μου για σχέσεις γεμάτες φόβο και ανασφάλεια. Δεν επιλέγεις αυτή τη ζωή, επιλέγεις απλά να ζεις με αυτόν τον άνθρωπο που στις πρόσφερε απλόχερα. Άθελα του κάποτε; Εν γνώση του τώρα; Στις πρόσφερε και τις δέχτηκες γιατί αν δεν τις δεχόσουν δεν θα τον/την είχες κάτω από το παπλωματάκι σου τις κρύες νύχτες του Δεκέμβρη και αν δεν τις από - δεχόσουν ίσως και τώρα να μην ζούσες μια καθημερινότητα ''συμβατική'' για το χατήρι μιας αγάπης.
Είναι άδικο, σκέφτομαι, να παλεύεις για δύο. Γιατί για δύο παλεύεις όταν και η απέναντι πλευρά βρίσκεται κάπου χαμένη στις δικές της αμφιβολίες, για το δικό του ξεχωριστό παρόν, για ένα παρόν που όσο και αν μπορεί και να το θέλει, δεν μπορεί να σε βάλει κυριολεκτικά μέσα σε αυτό. Απόλυτα μέσα σε αυτό. Μοναδικά μέσα σε αυτό. Χαμένος και ο άλλος στα δικά του λάθη, στις δικές του προσωπικές ανασφάλειες. Φόβος. Φόβος για το παρόν σας, φόβος και για το μέλλον σας. Κάπου θα υπάρχει και μια τελεία σε όλο αυτό. Ένα τέλος που δεν θα είναι όμορφο για έναν από τους δύο ή ίσως ακόμη και για κανέναν από τους δύο. Τι να κάνουμε όμως που τα λάθη μας δεν ξεχνιούνται πάντοτε. Τι να κάνουμε που μερικές φορές όσο και να προσπαθούμε δεν αλλάζουν τα χαμένα συναισθήματα.
Δεν γυρνάνε οι στιγμές πίσω. Ας αποδεχτούμε λοιπόν την δύσκολη πραγματικότητα: Όταν όλα έχουν χαθεί μέσα σε μια σχέση, κοίταξε να μην χάσεις το πιο σημαντικό. Την λίγη αξιοπρέπεια που σου έχει απομείνει απέναντι στον εαυτό σου! Αγάπησε τον, φύλαξε τον. Και κάπου εδώ επανέρχομαι και στο παλιό μου ρητό, που κάπου τελευταία το είχα ξεχάσει... Αν δεν αγαπήσεις εσύ ο ίδιος τον εαυτό σου, αν εσύ ο ίδιος δεν τον προσέξεις και δεν τον φροντίσεις, μην περιμένεις πως θα το κάνει κάποιος άλλος για εσένα.
Το γραφένιο αποτελεί ένα από τα πλέον πολλά υποσχόμενα υλικά του μέλλοντος, καθώς συνεχώς προστίθενται νέες ιδιότητες στην ήδη μεγάλη λίστα των χρήσιμων χαρακτηριστικών του.
Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα ο Γιονγκσένγκ Τσεν του Πανεπιστημίου Νανκάι στην Τιαντσίν της Κίνας και οι συνάδελφοί του διερευνούν εάν μεγάλοι όγκοι άνθρακα μπορούν να διατηρήσουν θαυμαστές ιδιότητες όπως η υψηλή αντοχή και η αγωγιμότητα ηλεκτρισμού και θερμότητας. Νωρίτερα μέσα στο έτος δημοσίευσαν λεπτομέρειες σχετικά με ένα «σφουγγάρι» από γραφένιο- ένα υλικό που παράγεται μέσω της «σύντηξης» τσαλακωμένων φύλλων οξειδίου του γραφενίου.
Ενώ έκοβαν το «σφουγγάρι» με λέιζερ, αντιλήφθηκαν ότι το φως έσπρωχνε το υλικό προς τα εμπρός, κάτι που ήταν παράδοξο, καθώς, αν και λέιζερ έχουν χρησιμοποιηθεί για την ώθηση μεμονωμένων μορίων, το σφουγγάρι είχε διαστάσεις εκατοστών, οπότε θα ήταν πολύ μεγάλο για να κινηθεί υπό κανονικές συνθήκες.
Η ομάδα τοποθέτησε κομμάτια σε κενό και τα χτύπησε με λέιζερ διαφορετικών μηκών κύματος και έντασης, επιτυγχάνοντας την απώθησή τους σε αποστάσεις μέχρι και 40 εκατοστών- ήταν εφικτή ακόμα και η ώθηση γραφενίου μέσω εστίασης ηλιακού φωτός με έναν φακό.
Όσον αφορά στο πώς συμβαίνει κάτι τέτοιο, μια εξήγηση είναι ότι το υλικό λειτουργεί ως ηλιακό ιστίο. Τα φωτόνια μπορούν να μεταφέρουν momentum σε ένα αντικείμενο και να το σπρώξουν προς τα εμπρός, και στο κενό του διαστήματος αυτή η μικροσκοπικά επίπτωση μπορεί να παράξει επαρκή ώθηση για την προώθηση ενός διαστημοπλοίου.
Σημειώνεται πως πρόσφατα η Planetary Society εκτόξευσε το LightSail, για τη δοκιμή αυτής της αρχής- ωστόσο οι δυνάμεις που παρατηρήθηκαν ήταν πολύ μεγάλες για να προέρχονται μόνο από τα φωτόνια, ενώ, σε κάθε περίπτωση, έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο το λέιζερ να εξατμίζει τμήμα του γραφενίου και να το κάνει να «πετάει» άτομα άνθρακα. Αντ’αυτού, θεωρείται πως το γραφένιο απορροφά την ενέργεια του λέιζερ και συσσωρεύει φορτίο ηλεκτρονίων. Όταν δεν μπορεί να το συγκρατήσει, τα επιπλέον ηλεκτρόνια εξαπολύνονται, στέλνοντας το «σφουγγάρι» στην αντίθετη κατεύθυνση. Αν και δεν έχει ξεκαθαριστεί γιατί τα ηλεκτρόνια δεν πετούν προς τυχαίες κατευθύνσεις, διαπιστώθηκε η ύπαρξη ενός ρεύματος που φεύγει από το γραφένιο όταν αυτό εκτίθεται σε λέιζερ.
Το υλικό αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία πρωτοποριακών, ηλιακών συστημάτων προώθησης για διαστημόπλοια, ανώτερο των ηλιακών ιστίων που διερευώνται τώρα.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, το LightSail φαίνεται ότι αντιμετωπίζει προβλήματα, παρά το φιλόδοξο του όλου εγχειρήματος. Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του space.com, το μικρό σκάφος σταμάτησε να μεταδίδει δεδομένα δύο ημέρες μετά την εκτόξευσή του στο Διάστημα με πύραυλο που μετέφερε επίσης το διαστημοπλάνο X-37B της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας. Σύμφωνα με την Planetary Society, μάλλον έχει «κολλήσει», όπως ένας desktop υπολογιστής. Το πρόβλημα φαίνεται να οφείλεται στο λογισμικό πτήσης. Αν και έχει βρεθεί λύση, πρέπει να «ανεβεί» το σχετικό patch, κάτι που δεν γίνεται λόγω κολλήματος, οπότε και στα σχέδια είναι επανεκκίνηση.
Η νοηματική μετάλλαξη της λέξης δαίμων θυμίζει κάτι από τα λάφυρα των νικητών. Θυμίζει τους αρχαίους αριστοκράτες που κατέληξαν στις γαλέρες των νικητών Ρωμαίων. Θυμίζει, θυμίζει… αναρίθμητες περιπτώσεις που επιβεβαιώνουν ότι ο νικητής ποτέ δε σέβεται «τα ιερά και τα όσια» των ηττημένων.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Στην αρχαιότητα η λέξη Δαίμων (αρσ. και θηλ.) ήταν, ίσως, η πιο ευσεβής λέξη. Παράγεται από το ρ. δαίω (: μοιράζω στον καθένα την τύχη του). Αν και συνυπήρχε με τη λέξη Θεός, εντούτοις, ο δαίμων αναφερόταν στην απρόσωπη και απροσδιόριστη δύναμη, ενώ ο θεός στην ανθρωπόμορφη θεϊκή οντότητα. Η έννοια του δαίμονος ισοδυναμούσε με την Μοίρα, την Ειμαρμένη.
Επίσης, στη λ. Δαίμονα απέδιδαν την έννοια του φύλακα αγγέλου «κατά φύλακα δαίμονα». Απ’ εδώ και η λέξη ευδαιμονία (: ευτυχία, προσδιόριζε τον έχοντα την εύνοια του Δαίμονος)
Όμως, στου χρόνου τα γυρίσματα καθιερώνεται η νέα θρησκεία: ο Χριστιανισμός. Η λέξη που δήλωνε τον αγνό θεό των Αρχαίων έπρεπε να αποκτήσει αρνητική σημασία και από συνώνυμο του Θεού γίνεται συνώνυμο του Διαβόλου. Ο καλός άγγελος γίνεται κακό δαιμόνιο.
Οι δαίμονες, πλέον, είναι τα κακά πνεύματα,( … ουαί τοις ηττημένοις… ) ο άγγελος του κακού, ο έκπτωτος άγγελος που έχει ως αρχηγό του τον σατανά (< satana στα εβραϊκά: ο αντίπαλος). Έτσι, δημιουργήθηκαν οι λέξεις: δαιμόνιος, δαιμονισμένος, δαιμονόπληκτος, δαιμονιστής, δαιμονολατρία, πανδαιμόνιο κ. α. Μ΄ αυτή τη σημασία μεταφέρθηκε και στην Εσπερία (Ιταλ: demoniaco, demonomania, pandemonio. Γαλλ.: demon. Αγγλ.:daemon, daimon. Γερμ: Dämon)
Φαίνεται ότι η λέξη δε στέριωσε ούτε και στην Ελληνική πόλη Ευδαίμων, στην Ερυθρά θάλασσα, 1ο αιων. π.Χ. οι Ρωμαίοι θα την μετονομάσουν/μεταφράσουν σε “Arabia Felix”. Σήμερα, είναι το λιμάνι Aden (Υεμένη).
Οι τελευταίες «εστίες αντίστασης» καταγράφονται στη λέξη: ευδαιμονία, όπου ο δαίμων μεταφέρεται με την έννοια του Θεού. Έτσι, για να θυμίζει ότι εκεί που τώρα φτύνουμε εμείς (π.χ. “φτου σου δαιμονισμένε”), κάποιοι είχαν εναποθέσει τη σωτηρία της ψυχής τους. Τι τραβάνε και αυτές οι λέξεις…
Παραπομπές α) Ηράκλειτος “ήθος ανθρώπω δαίμων” (: Δαίμων/θεός για τον άνθρωπο δεν είναι παρά ο χαρακτήρας του), β) Δημόκριτος (είναι υπόθεση της ψυχής η ευδαιμονία και η κακοδαιμονία), γ) Αριστοτέλης στα Ηθικά Νικομάχεια (η ευδαιμονία είναι κάποια ενέργεια με τους κανόνες της τέλειας αρετής), δ) Λυσίας, επιτάφιος, 78, «ο δαίμων ο την ημητέραν μοίραν ειληχώς απαραίτητος», ε) Ξενοφών, απομνημονεύματα, Α,1, «ως φαίη ο Σωκράτης το δαιμόνιον εαυτω σημαίνειν»
Πριν από τρεις βδομάδες, στα εργαστήρια του CERN επικρατούσε ο απόλυτος ενθουσιασμός. Αν τα αποτελέσματα που βρήκαν οι επιστήμονες των πειραμάτων Atlas και CMS είναι αληθή, τότε μπορούμε να μιλάμε για μια γιγαντιαία επιστημονική ανακάλυψη.
Το 2012 με το σωματίδιο του Higgs, η κατανόηση της φυσικής αλλά και της δημιουργίας του σύμπαντος πέρασε σε επόμενο επίπεδο. Επιβεβαιώθηκαν θεωρίες για τον τρόπο με τον οποίο συγκροτείται η ύλη, για το πώς συνδέεται με την μάζα, καθώς επίσης δόθηκαν σημαντικά δεδομένα για τις πρώτες στιγμές μετά την Μεγάλη Εκρηξη.
Το γνωστό και ως «σωματίδιο του Θεού» όμως είχε προβλεφθεί. Ο Higgs είχε διατυπώσει την θεωρία της ύπαρξης του από το 1964. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη διαφορά με το νέο σωματίδιο που προέκυψε από τον επιταχυντή στο CERN, του οποίου την ύπαρξη δεν είχε διανοηθεί κανείς.
Στους ανιχνευτές των επιστημόνων εντοπίστηκαν υπεράριθμα ζεύγη φωτονίων ακριβώς την ίδια στιγμή, ως αποτέλεσμα της αποσύνθεσης ενός μεγαλύτερου, ασταθούς σωματιδίου που σχηματίστηκε από την σύγκρουση πρωτονίων στον LHC. Η μέθοδος ήταν ακριβώς ίδια με αυτή που επιβεβαίωσε το σωματίδιο Higgs. Μόνο που τώρα τα αποτελέσματα δείχνουν πως το σωματίδιο ήταν μεγαλύτερο και «βαρύτερο».
Αν τα δεδομένα που συνέλεξαν ταυτόχρονα οι ερευνητές των Atlas και CMS είναι αληθή και δεν προέρχονται από κάποια «διαβολική» στατιστική ανωμαλία, τότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα νέα στοιχεία αλλάζουν άρδην την μελέτη της σωματιδιακής φυσικής αλλά και συνολικότερα την κατανόηση του σύμπαντος.
Στην φυσική υπάρχει μια θεωρία, από τα μέσα του 1970 και έπειτα, όπου ως τώρα αποτελεί βάση για τα δομικά στοιχεία της ύλης και τις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις. Γνωστή ως «Καθιερωμένο Πρότυπο» εξηγεί πλήρως (και εμφανίζει απολύτως ακριβή πειραματικά αποτελέσματα) τις ισχυρές, ασθενείς και ηλεκτρομαγνητικές αλληλεπιδράσεις. Το νέο σωματίδιο όμως δεν μπορεί να εξηγηθεί από το Καθιερωμένο Πρότυπο.
Ως γνωστόν, στην επιστήμη, ένα αντιπαράδειγμα είναι ικανό να καταρρίψει μια ολόκληρη θεωρία. Στον κόσμο της φυσικής δεν υπάρχουν ενδιάμεσα λογικά στάδια. Μια θεωρία είτε είναι αληθής είτε ψευδής. Αν λοιπόν όντως υπάρχει το νέο σωματίδιο, τότε η ως τώρα θεωρία μας είναι λάθος. Ή τουλάχιστον είναι σε μεγάλο βαθμό ανολοκλήρωτη.
Σύσσωμος ο επιστημονικός κόσμος αντιμετωπίζει τα νέα αυτά δεδομένα με δυσπιστία. Ακόμα δεν υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ώστε να επιχειρήσει κανείς να αχρηστεύσει τα σημερινά επιστημονικά συγγράμματα. Αλλά υπάρχουν υπολογίσιμες πιθανότητες αυτό να συμβεί, κάτι που ενθουσιάζει αλλά και τρομάζει παράλληλα τους φυσικούς.
Για κάποιους αυτό το σωματίδιο μπορεί να ισοδυναμεί με την ολοκληρωτική εκμηδένιση του έργου τους, σε κάποιους άλλους μπορεί να δίνει την ευκαιρία για να μπουν στο «πάνθεον» των πιο σημαντικών επιστημόνων στην ιστορία.
Για να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη του νέου σωματιδίου, θα πρέπει να περάσουν ακόμα κάποιοι μήνες περαιτέρω πειραμάτων. Τα «μεγάλα» νέα θα είναι όταν (και αν) ανακοινωθεί επίσημα ότι το σωματίδιο υπάρχει. Αυτή η πολύμηνη προσμονή παίζει με τα ήδη τσιτωμένα νεύρα των επιστημόνων. Αρκετοί εξ αυτών όμως, δείχνουν να έχουν πιάσει την ευκαιρία από τα μαλλιά. Στο arXiv υπάρχουν ήδη περισσότερα από 100 άρθρα που προσπαθούν να εξηγήσουν την αβέβαιη ύπαρξη αυτού του μυστήριου σωματιδίου.
Ανάμεσα σε αυτές, η εργασία του Τζιάν Φρανσέσκο Γκιουντίσε υποστηρίζει πως το νέο σωματίδιο συνεπάγεται την διάψευση της Θεωρίας της Υπερσυμμετρίας. Αλλες εργασίες προσπαθούν να εξηγήσουν μέσω των νέων δεδομένων την άγνωστη φύση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.
Υπάρχουν επίσης αρκετοί που υποστηρίζουν πως το νέο σωματίδιο είναι ένα είδος βαρυτόνιου, το οποίο είναι ένα υποθετικό στοιχειώδες σωματίδιο που αποτελεί φορέα της βαρυτικής αλληλεπίδρασης. Αλλοι κάνουν λόγο για την ανακάλυψη ενός «ξαδέρφου» του σωματιδίου Higgs, γεγονός που επίσης θα συνεπαγόταν πολλά. Η φαντασία των θεωρητικών φυσικών τις τελευταίες τρεις βδομάδες βρίσκεται σε απόλυτη έξαρση. Τα μολύβια των πιο φιλόδοξων και τολμηρών έχουν πάρει φωτιά.
Φυσικά, όλες αυτές οι θεωρίες στηρίζονται στον… αέρα όσο ακόμα η ύπαρξη του νέου σωματιδίου είναι αβέβαιη. Μετά από πολύ καιρό όμως, εμφανίζεται σημαντική πιθανότητα να προκύψει κάτι ολοκαίνουργιο στον κόσμο της φυσικής και αυτό εξιτάρει ανεξαιρέτως όλους τους θεωρητικούς.
Τί είναι πιο πιθανό; Να έχουν αποτύχει και τα δύο διαφορετικά πειράματα του CERN (ελάχιστη πιθανότητα) ή να υπάρχει όντως ένα σωματίδιο που καταρρίπτει κάποιες από τις πιο θεμελιώδεις αρχές της φυσικής (επίσης ελάχιστη πιθανότητα); Οι περισσότεροι συγκλίνουν προς το δεύτερο, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ανέκαθεν η φυσική εξελισσόταν με ανατροπές, τις οποίες σχεδόν όλοι αμφισβητούσαν…
To J-20, το πρώτο stealth μαχητικό που έχει αναπτυχθεί από την Κίνα, φαίνεται ότι έχει μπει στην φάση της παραγωγής, όπως αναφέρεται σε δημοσιεύματα.
Ένα νέο μαχητικό αποκαλύφθηκε στις 25 Δεκεμβρίου στον αεροδιάδρομο του εργοστασίου της Chengdu Aviation Corporation, φέροντας τον αριθμό «2001».
Όπως υποδεικνύεται σε δημοσίευμα του blog Eastern Arsenal του Popular Science, εν αντιθέσει με προηγούμενους αριθμούς που είχαν θεαθεί σε προηγούμενα J-20 (συγκεκριμένα, το όγδοο πρωτότυπο, που έκανε την παρθενική του πτήση στα τέλη Νοεμβρίου, είχε «2017»), ο αριθμός αυτός δείχνει ότι πιθανότατα να πρόκειται για το πρώτο μιας σειράς παραγωγής (Low Rate Initial Production- LRIP) πέρα από τα όρια των πρωτοτύπων, για στρατιωτική χρήση.
Το στάσιο LRIP είναι το στάδιο στο οποίο η εταιρεία κατασκευάζει αρκετά μαχητικά (12-24) για πτήσεις δοκιμών και αξιολόγησης από την κινεζική πολεμική αεροπορία, προκειμένου να γίνουν πλήρως αντιληπτές οι δυνατότητές του πριν αρχίσει η μαζική παραγωγή. Η κανονική χρήση αναμένεται να αρχίσει το 2018-2019.
Το 2001 είναι το 9ο μαχητικό J-20 που κατασκευάζεται μέσα σε διάστημα μικρότερο των πέντε ετών. Όπως σημειώνει το Eastern Arsenal, η Κίνα γίνεται η δεύτερη χώρα στον κόσμο που αρχίζει την παραγωγή stealth μαχητικών, μετά τις ΗΠΑ, κάτι που θα της δώσει σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των άλλων ασιατικών πολεμικών αεροποριών. Αν και δεν φαίνεται να είναι ικανό για supercruise (πτήση σε υπερηχητικές ταχύτητες χωρίς τη χρήση μετάκαυσης), τα stealth χαρακτηριστικά, η μακρά του εμβέλεια και οι δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου του το καθιστούν ισχυρό όπλο στο κινεζικό οπλοστάσιο.
Επίσης, στα χαρακτηριστικά του περιλαμβάνεται ισχυρό ραντάρ AESA, αισθητήρες υπερύθρων και κάμερες στην άτρακτο, προκειμένου να παρέχεται στον πιλότο εικόνα VR 360 μοιρών (όπως και στα avionics του αμερικανικού F-35).
Ο οπλισμός του περιλαμβάνει πυραύλους μεγάλης εμβέλειας όπως οι PL-12, PL-15, PL-21, και μικρότερης όπως οι PL-8 και PL-10. Σε συνδυασμό με τη χρήση πλατφορμών anti-stealth όπως το drone «Divine Eagle», οι αισθητήρες του δίνουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίζει άλλα stealth μαχητικά, όπως τα αμερικανικά F-22 και το F-35.
Πέρα από το J-20, η κινεζική πολεμική αεροπορία (PLAAF) έχει και άλλα stealth χαρακτηριστικών προγράμματα στα σκαριά, όπως το μαχητικό J-31, το βομβαρδιστικό H-20 και το stealth drone «Sharp Sword».
Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι η Κνωσσός κατά τη διάρκεια της πρώιμης Εποχής του Σιδήρου (μεταξύ 1100 και 600 π.Χ.) είχε ανεπτυγμένες εμπορικές σχέσεις και ήταν σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερη από τις εκτιμήσεις παλαιότερων ανασκαφών.
Με άλλα λόγια, το περίφημο κέντρο της Εποχής του Χαλκού και της ακμής του Μινωικού Πολιτισμού (3500-1100 π.Χ.) όχι μόνο επανέκαμψε μετά την κατάρρευση του κοινωνικοπολιτικού συστήματος, γύρω στα 1200 π.Χ., αλλά αναπτύχθηκε γρήγορα και άκμασε ως ένα κοσμοπολιτικό κέντρο στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.
Τα παραπάνω γνωστοποιεί το Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι στην ιστοσελίδα του (http://www.uc.edu/news/NR.aspx?id=22648), πληροφορώντας, επίσης, ότι ο Αντώνης Κοτσώνας, επίκουρος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο ίδιο πανεπιστήμιο, θα μιλήσει για τις έρευνες πεδίου που διενεργούνται στο πλαίσιο του Προγράμματος Αστικού Τοπίου της Κνωσσού (Knossos Urban Landscape Project) κατά την 117ή ετήσια συνάντηση του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Αμερικής και του Ινστιτούτου Κλασικών Σπουδών, που πραγματοποιείται στο Σαν Φρανσίσκο αυτές τις ημέρες (7-10 Ιανουαρίου 2016).
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, οι ερευνητές μελετούν τα κατάλοιπα της Κνωσσού για περισσότερο από 100 χρόνια, αλλά οι πιο πρόσφατες έρευνες έχουν επικεντρωθεί στην αστική ανάπτυξη της πόλης μετά την είσοδό της στην Εποχή του Σιδήρου (γύρω στον 11ο αι. π.Χ.), η οποία ακολούθησε την κατάρρευση των αιγαιακών ανακτόρων της Εποχής του Χαλκού.
Μέσω του ερευνητικού προγράμματος Knossos Urban Landscape Project, την τελευταία δεκαετία έχει περισυλλεγεί μεγάλος αριθμός κεραμικής και αντικειμένων που χρονολογούνται στην Εποχή του Σιδήρου, ενώ τα αρχαία κατάλοιπα καλύπτουν μία εκτεταμένη περιοχή που μέχρι πρόσφατα ήταν ανεξερεύνητη.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα και τον επίκουρο καθηγητή, αυτή η έρευνα έδειξε τη μεγάλη ανάπτυξη, τόσο ως προς το μέγεθος του οικισμού, όσο και ως προς την ποσότητα και ποιότητα των εισαγωγών που προέρχονται από την ηπειρωτική Ελλάδα, την Κύπρο, την Εγγύς Ανατολή, την Αίγυπτο, την Ιταλία, τη Σαρδηνία και τη δυτική Μεσόγειο.
Αυτές οι εισαγωγές περιλαμβάνουν χάλκινα και άλλα μεταλλικά αντικείμενα, όπως κοσμήματα και στολίδια, καθώς και αγγεία, ενώ η πλειοψηφία των ευρημάτων, που βρέθηκαν σε τάφους (κτερίσματα), μας δίνουν μία γεύση για τον πλούτο της κοινότητας, καθώς αποτελούν σύμβολα κύρους και κοινωνικής θέσης που θάβονταν μαζί με τους νεκρούς κατά τη διάρκεια της περιόδου.
Οι αρχαιότητες συλλέχθηκαν από περιοχές του αρχαίου οικισμού και από νεκροταφεία. «Η διάκριση μεταξύ οικιστικών και ταφικών συνόλων είναι απαραίτητη για τον προσδιορισμό του μεγέθους του οικισμού, αλλά και για την κατανόηση της δημογραφικής, πολιτικής και οικονομικής ανάπτυξης της τοπικής κοινότητας» εξηγεί ο κ. Κοτσώνας.
«Ακόμα και σε αυτό το πρώιμο στάδιο ανάλυσης, φαίνεται ότι πρόκειται για έναν οικισμό με πυρήνα, μάλλον πυκνό, που εκτεινόταν πέρα από το κέντρο της κοιλάδας της Κνωσσού, τουλάχιστον από τις ανατολικές πλαγιές του λόφου της ακρόπολης ως τα δυτικά του ποταμού Καίρατου, και από το ρέμα της Βλυχιάς στα νότια μέχρι σχεδόν τα μέσα της απόστασης μεταξύ του μινωικού ανακτόρου και του λόφου της Κεφάλας», προσθέτει.
Τέλος, τονίζει τη σημασία της προστασίας της θέσης, καθώς υπάρχουν ακόμα πολλές πληροφορίες που μπορεί να χαθούν αν η μελλοντική ανάπτυξη καταστρέψει ανεξερεύνητες περιοχές της.
Τα σφαιρωτά σμήνη είναι από τις πιο εντυπωσιακές δομές στο σύμπαν. Για παράδειγμα, έχουν αρκετά μεγάλη ηλικία, περίπου όσο και ο Γαλαξίας, ενώ παρά το σχετικά μικρό τους μέγεθος, φιλοξενούν πολύ μεγάλους αριθμούς αστεριών.
Έτσι, μία κοσμική «σφαίρα» διαμέτρου μόλις 100 ετών φωτός μπορεί να συγκεντρώνει έως και 1 εκατομμύριο αστέρες.
Τώρα, μια έρευνα από το αμερικανικό Κέντρο Αστροφυσικής Harvard Smithsonian (CfA) και το Ινστιτούτο Βασικής Έρευνας στη Βομβάη υποστηρίζει πως οι συγκεκριμένοι αστρικοί σχηματισμοί είναι ακόμη πιο ενδιαφέροντες από επιστημονική άποψη. Κι αυτό γιατί πολύ πιθανόν κάποιοι από αυτούς να αποτελούν κατοικίες εξωγήινων πολιτισμών.
«Τα σφαιρωτά σμήνη ενδεχομένως θα αποδειχθούν οι πρώτες περιοχές στον Γαλαξία μας όπου θα εντοπισθούν εξελιγμένες μορφές ζωής», λέει χαρακτηριστικά η Ρόζαν Ντι Στέφανο, αστρονόμος από το CfA και μία από τους συντάκτες της έρευνας, την οποία παρουσίασε η ίδια σε πρόσφατη ημερίδα της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας.
Στον Γαλαξία μας υπολογίζεται πως υπάρχουν περίπου 150 σφαιρωτά σμήνη, τα οποία σχηματίσθηκαν πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια. Λόγω της μεγάλης «ηλικίας» τους, οι αστέρες που περιλαμβάνουν έχουν πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε «μέταλλα», διαθλά άλλα στοιχεία εκτός από το υδρογόνο και το ήλιο, κάτι που κάνει αρκετούς επιστήμονες να υποστηρίζουν ότι είναι απίθανο να έχουν σχηματισθεί στο εσωτερικό τους πλανητικά συστήματα.
Αν και η άποψη αυτή φαίνεται να επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι μέχρι σήμερα έχει ανακαλυφθεί μόλις ένας πλανήτης σε κάποιο σφαιρωτό σμήνος, η Ντι Στέφανο θεωρεί πως δεν ευσταθεί. Έτσι κι αλλιώς, επισημαίνει, έχουν εντοπισθεί εξωπλανήτες να περιφέρονται γύρω από αστέρες οι οποίοι περιέχουν μόλις το 10% των «μετάλλων» που διαθέτει ο Ήλιος μας.
Μία άλλη αρνητική παράμετρος είναι πως, ακόμη κι αν είχε σχηματισθεί ένα πλανητικό σύστημα, η μεγάλη πυκνότητα αστεριών θα αποτελούσε απειλή για την «επιβίωσή» του.
Ο λόγος είναι πως ένας γειτονικός αστέρας θα μπορούσε να βρεθεί κάποια στιγμή σε αρκετά μικρή απόσταση από το σύστημα και, με τη βαρυτική του έλξη, να εκτινάξει τους πλανήτες στον διαστρικό χώρο.
Ωστόσο, οι συντάκτες της μελέτης θεωρούν πως ούτε αυτό ισχύει, καθώς για όλους τους αστέρες δεν είναι ίδια η κατοικήσιμη ζώνη, δηλαδή το εύρος της απόστασης στην οποία θα πρέπει να βρίσκεται ένας πλανήτης, για να είναι αρκετά θερμός ώστε να διαθέτει νερό σε υγρή μορφή.
Επομένως, τη στιγμή που σε έναν φωτεινό αστέρα η κατοικήσιμη ζώνη βρίσκεται σχετικά μακριά του, στην περίπτωση ενός αστεριού μικρότερης ακτινοβολίας, οι πλανήτες θα πρέπει να κινούνται πιο κοντά του, για να ευνοούν την ανάπτυξη ζωής.
Με δεδομένο πως τα σφαιρωτά σμήνη φιλοξενούν «ήλιους» ηλικίας 10 δισεκατομμυρίων ετών, και οι οποίοι εκπέμπουν ασθενέστερη ακτινοβολία, τότε οι κατοικήσιμες ζώνες τους θα πρέπει να έχουν μικρή απόσταση.
Κάτι που σημαίνει πως, αν σε κάποιες από αυτές υπάρχουν όντως πλανήτες, οι τροχιές τους δεν θα έχουν διαταραχθεί από τη βαρύτητα των γειτονικών αστεριών.
Συνεπώς, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι αρκετά βάσιμο να υπάρχουν σε σφαιρωτά σμήνη πλανήτες «ευνοϊκοί» εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια στην ανάπτυξη ζωής.
Και ακριβώς αυτό το πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα αυξάνει τις πιθανότητες η ζωή να έχει εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να έχουν εμφανισθεί και νοήμονα όντα, δημιουργώντας τον δικό τους πολιτισμό.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν επομένως πως θα πρέπει να εντατικοποιηθούν οι έρευνες για τον εντοπισμό πλανητών σε σφαιρωτά σμήνη – βάζοντας στο στόχαστρο τις εξωτερικές τους περιοχές, όπου σε αντίθεση με την «καρδιά» των σφαιρωτών σμηνών, η πυκνότητα των άστρων δεν είναι εξαιρετικά μεγάλη.
Για τους ίδιους επίσης, μία άλλη ιδέα θα ήταν να αναζητηθούν ραδιοκύματα ή σήματα από λέιζερ, που μπορεί να εκπέμπει ένας εξωγήινος πολιτισμός ο οποίος πιθανόν κατοικεί σε μια περιοχή.
Η Ηλέκτρα συγκαταλέγεται από αρκετούς μελετητές στα όψιμα έργα του Σοφοκλή, αν και μια πρωιμότερη χρονολόγηση είναι εξίσου πιθανή. Στο συγκεκριμένο έργο δραματοποιείται το επεισόδιο του μύθου των Ατρειδών που αφορά στην εκδίκηση του Ορέστη για τον φόνο του Αγαμέμνονα, που διέπραξαν η Κλυταιμήστρα και ο Αίγισθος. Είναι το ίδιο θέμα που πραγματεύεται ο Αισχύλος στις Χοηφόρες και ο Ευριπίδης στην δική του Ηλέκτρα,η δραματουργική όμως επεξεργασία του παραδοσιακού αυτού υλικού από τον Σοφοκλή παρουσιάζει σημαντικές διαφορές. Συγκεκριμένα, στη σοφόκλεια εκδοχή η πράξη της εκδίκησης είναι συνειδητή επιλογή του ήρωα και δεν επιβάλλεται, συμπίπτει απλώς με τον χρησμό του Απόλλωνα· επιπλέον δεν απορρέει από τον κύκλο ενοχής και τιμωρίας που ως προγονική κατάρα περνά από γενιά σε γενιά, ενώ ο προβληματισμός για τη μητροκτονία αποτελεί δευτερεύον θέμα. Στο έργο αυτό ο Σοφοκλής τοποθετεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός του τη μορφή της Ηλέκτρας και τα ακραία συναισθήματά της: το πάθος της εκδίκησης από το οποίο δονείται, την οδύνη για τον άδικο θάνατο του πατέρα και τη στέρηση του Ορέστη, αλλά και τη λύτρωση που έρχεται στο τέλος με την αποκατάσταση της τάξης στον οίκο των Ατρειδών.
Το έργο αρχίζει με την άφιξη στο παλάτι των Μυκηνών του Ορέστη, του Πυλάδη και του γέροντα Παιδαγωγού. Ο Ορέστης αναφέρεται στον χρησμό του Απόλλωνα και ανακοινώνει το σχέδιό του για την πραγματοποίηση της εκδίκησης. Εν συνεχεία, ενώ οι τρεις άνδρες εγκαταλείπουν τη σκηνή για να προσφέρουν χοές στον τάφο τον Αγαμέμνονα, εμφανίζεται η Ηλέκτρα η οποία θα παραμείνει στο εξής στη σκηνή σχεδόν αδιαλείπτως. Η θρηνητική μονωδία που εκτελεί σε λυρικούς αναπαίστους (οι ανθολογούμενοι εδώ στ. 86-120) αποσκοπεί στην παρουσίαση της δραματικής κατάστασης της ηρωίδας. Ο ατελεύτητος θρήνος, η ζωντανή ανάμνηση του φόνου, τραυματικές εικόνες από την άνομη σχέση Κλυταιμήστρας-Αίγισθου, ο πόθος για εκδίκηση που ενσαρκώνει η επιστροφή του Ορέστη, είναι τα θέματα που θίγονται. Η μονωδία κλείνει με την επίκληση των χθονίων θεοτήτων να έρθουν αρωγοί στο έργο της εκδίκησης.
Καθάριο φως
κι αγέρα, της γης αδελφέ,
πόσες ακούς θρήνων κραυγές,
πόσες ακούς βροντερές χτυπιές
στέρνων καταματωμένων, κάθε φορά90
που η ζοφερή νύχτα στερεύει.
Όσο για τα νυχτέρια μου, το μισερό
το ξέρει στρώμα του θλιβερού σπιτιού
πόσο θρηνώ για το δυστυχισμένο
τον πατέρα μου που σε βάρβαρη γη95
δεν του χάρισε θάνατο ο Άρης,
η μάνα μου όμως κι ο εραστής ο Αίγισθος,
καθώς οι ξυλοκόποι πελεκούν βελανιδιά,
με φονικό τσεκούρι το κεφάλι τού σκίζουν.
Κι άλλος από μένα κανένας100
δε σε πόνεσε, πατέρα, που τέτοιο
φριχτό, πικρό θάνατο βρήκες.
Μα ποτέ δε θα πάψω να θρηνώ,
να βογγώ γοερά,
όσο θα βλέπω των άστρων το φέγγος105
να τρέμει κι όσο της μέρας το φως·
να σκούζω σαν αηδόνα1 που τα παιδιά της έχασε
και στα πατρικά πεζούλια ο λάλος
να πηγαινοφέρνει τον αντίλαλο.
Της Περσεφόνης και του Χάρου κατοικιά,110
του Κάτω Κόσμου Ερμή, Αρά-κατάρα,2
κόρες θεών, Ερινύες σεμνές3
που βλέπετε τους αδικοχαμένους,
αλλά κι όσους τρυπώνουν σε κρεβάτια ξένα,4
ελάτε, συντρέχτε, πληρώστε του δικού μου115
πατέρα το φόνο
και στείλτε μου τον αδερφό·
γιατί μόνη μου πια δεν μπορώ, δε βαστάω
το βαρύ τ᾽ αντιζύγι της λύπης.
--------------
1 Για τους αρχαίους το κελάδημα του αηδονιού ήταν λυπητερό. Η αιτιολογική εξήγηση που έδιναν ήταν ότι επρόκειτο για τον θρήνο της μεταμορφωμένης σε αηδόνα Πρόκνης, της κόρης του βασιλιά της Αθήνας Πανδίονα, η οποία θρηνούσε για τον γιο της, τον Ίτυ. Σύμφωνα με τον μύθο, ο θρακικής καταγωγής σύζυγος της Πρόκνης Τηρέας εβίασε την αδελφή της Φιλομήλα και στη συνέχεια, για να μην αποκαλυφθεί ο βιασμός, της έκοψε τη γλώσσα· όταν η Φιλομήλα βρήκε τον τρόπο (με ένα κέντημα της) να αποκαλύψει την αλήθεια, η Πρόκνη, για να εκδικηθεί τον Τηρέα, σκότωσε τον γιο του, τον Ίτυ, και με τις σάρκες του παρέθεσε δείπνο στον Τηρέα. Εκείνος, όταν εκ των υστέρων έμαθε την αλήθεια, κατεδίωκε τις δύο αδελφές. Οι θεοί μεταμόρφωσαν και τους τρεις σε πουλιά: την Πρόκνη σε αηδόνι, τη Φιλομήλα σε χελιδόνι και τον Τηρέα σε τσαλαπετεινό.
2 Πρόκειται για την κατάρα που ξεστόμισε ο Αγαμέμνων κατά των δολοφόνων του τη στιγμή του φόνου. Η "κατάρα" αποκαλείται πότνια· ο προσδιορισμός χρησιμοποιείται συνήθως για θεές.
3 Οι Ερινύες ήταν χθόνιες θεότητες που εκδικούνταν εγκλήματα τα οποία σχετίζονταν κατά κύριο λόγο με την οικογένεια.
4 Ο πληθυντικός υπονοεί τη διπλή αποπλάνηση: ο Αίγισθος είχε αποπλανήσει τη γυναίκα του Αγαμέμνονα, όπως ο πατέρας του Θυέστης τη γυναίκα του Ατρέα (πατέρα του Αγαμέμνονα).
Στη σφενδόνη
Ενώ η Ηλέκτρα θρηνεί περιμένοντας να επιστρέψει ο Ορέστης ως εκδικητής και ενώ η Κλυταιμηστρα, ταραγμένη από κάποιο όνειρο, προσφέρει χοές, ο Ορέστης, συνοδευόμενος από τον Πυλάδη και τον Παιδαγωγό, βρίσκεται ήδη στο Άργος, αλλά δεν πρέπει να αποκαλύψει ακόμα την ταυτότητά του, επειδή ένας χρησμός του Απόλλωνα όριζε ότι πρέπει να πάρει εκδίκηση με δόλο, άοπλος και χωρίς στρατό. Έτσι, εμφανίζεται πρώτος στο παλάτι ο Παιδαγωγός, που έρχεται, υποτίθεται, σταλμένος από τον Φανοτέα τον Φωκέα και φέρνει στην Ηλέκτρα και την Κλυταιμήστρα την "ψευδή είδηση" ότι ο Ορέστης, έπειτα από λαμπρή παρουσία σε άλλα αγωνίσματα των Πυθικών αγώνων, σκοτώθηκε στην αρματοδρομία, λίγο πριν από την κατάκτηση της νίκης. Η μακρότατη ρήση του Παιδαγωγού, που ανθολογείται εδώ, συνδυάζει, με τρόπο μοναδικό, την αφηγηματική τέρψη με τη δραματική ένταση. Στο βάθος της σοφόκλειας αφήγησης βρίσκονται τα ομηρικά Ἆθλα ἐπὶ Πατρόκλῳ (Ψ). Από τη ρήση του Παιδαγωγού αφορμάται ο Σεφέρης στο Μυθιστόρημα (ΙϚ᾽).
Εσύ κοίταζε τα δικά σου.1 Εσύ όμως, ξένε, λέγε μου την αλήθεια:
με ποιον τρόπο εχάθηκε;
ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ
Και μ᾽ έστειλαν γι᾽ αυτό και θα σου πω τα πάντα.680
Εκείνος ήλθε στο καύχημα της Ελλάδας,
τους πολυθρύλητους αγώνες,2
για τη δόξα των δελφικών επάθλων.
Όταν άκουσε την οξύτατη φωνή
του ανδρός που εκήρυξε το αγώνισμα του δρόμου,
που κρίνεται πρώτο,
μπήκε στο στίβο, έλαμπε,685
όλοι όσοι βρέθηκαν εκεί τον θαύμαζαν.
Το τέρμα του δρόμου υπήρξε ισάξιο με τη μορφή του·
βγήκε κρατώντας το βαρύτιμο έπαθλο της νίκης.
Και για να σου λέω πολλά με λίγα λόγια:
τέτοιου ανδρός έργα και θριάμβους δεν γνωρίζω.
Ένα να ξέρεις: σε όσους αγώνες κήρυξαν οι αγωνοθέτες690
απέσπασε όλα τα έπαθλα·
τα πλήθη τον εμακάριζαν, ενώ ακουγόταν το «Αργείος,
το όνομα του Ορέστης, γιος του Αγαμέμνονα
που σήκωσε κάποτε τη δοξασμένη στρατιά της Ελλάδας».3695
Έως εδώ, όλα καλά· όταν όμως κάποιος θεός σε κατατρέχει,
δεν μπορείς να ξεφύγεις, όσο και αν είσαι δυνατός.
Έτσι, μιαν άλλη μέρα, όταν, την ώρα που έβγαινε ο ήλιος,
άρχιζε ο ταχύς αγώνας των αρμάτων,
μπήκε στο στίβο μαζί με πολλούς αρματηλάτες.700
Ένας ήταν Αχαιός, ένας από τη Σπάρτη,
δύο Κυρηναίοι, κυβερνήτες ζυγωτών αρμάτων·4
κοντά σ᾽ αυτούς πέμπτος εκείνος με φορβάδες Θεσσαλικές·5
ο έκτος ήταν Αιτωλός με ξανθά πουλάρια·
ο έβδομος κάποιος από την Μαγνησία705
ο όγδοος είχε άλογα λευκά και ήταν από το γένος των Αινιάνων·6
ο ένατος από την Αθήνα τη θεόκτιστη·
και ακόμα ένας, Βοιωτός, συμπληρώνοντας το δέκατο άρμα.
Στάθηκαν εκεί όπου τους έταξαν με κλήρο οι ορισμένοι κριτές
και όπου παρέταξαν τα άρματα·710
όταν ήχησε η χάλκινη σάλπιγγα, πέταξαν·
οι αρματηλάτες φώναξαν στ᾽ άλογα
και με τα δυο τους χέρια τίναξαν τα ηνία·
το κροτάλισμα των αρμάτων απλώθηκε σε όλο το στίβο·
η σκόνη ανέβαινε ψηλά·
όλοι τους πλάι-πλάι μαστίγωναν τους ίππους χωρίς έλεος,715
θέλοντας ο καθένας ν᾽ αφήσει πίσω τους κύκλους των τροχών
και τα ρουθουνίσματα των αλόγων.
Γιατί τα νώτα των αναβατών, τους τροχούς των αρμάτων
τα έβρεχε ο αφρός, τα ζέσταινε η ανάσα των αλόγων.
Εκείνος, οδηγώντας το άρμα του σύρριζα στην έσχατη στήλη,7720
την άγγιζε ξυστά σε κάθε γύρο με τον άξονα των τροχών,
ενώ χαλάρωνε δεξιά το ακραίο άλογο
και ανέκοπτε τον άλλον που ακολουθούσε κατά πόδας.
Στην αρχή έστεκαν όλοι ορθοί πάνω στα άρματα·
άξαφνα όμως αφηνιάζουν τα ατίθασα πουλάρια του Αινιάνα725
και πάνω στη στροφή, την ώρα που τέλειωναν τον έκτο γύρο
και έμπαιναν ήδη στον έβδομο,
συγκρούονται καταμέτωπα με το άρμα της Κυρήνης.
Από κει και πέρα χτυπούσε ο ένας πάνω στον άλλον
και συντρίβονταν, με τη συμφορά να τους ενώνει·
τα ναυάγια των αρμάτων εσκέπασαν όλο τον κάμπο της Κρίσας.730
Βλέποντάς τους ο έξοχος ηνίοχος των Αθηνών,
εκτρέπει το άρμα και το συγκρατεί,
αφήνοντας να προσπεράσει το κύμα των αρμάτων
που στροβιλίζονταν στη μέση του στίβου·
έσχατος οδηγούσε το άρμα του ο Ορέστης,
που κρατούσε παραπίσω τις φορβάδες του, βέβαιος για την έκβαση·735
μόλις όμως βλέπει τον Αθηναίο να ᾽χει απομείνει μόνος,
αφήνει οξύτατη κραυγή, που σφυρίζει στ᾽ αυτιά των γρήγορων αλόγων,
και τον ακολουθεί· ευθυγραμμίζεται ζυγός με ζυγό,
τα δύο άρματα τρέχουν,
πότε προβάλλει εμπρός το κεφάλι του ενός740
πότε του άλλου.
Όλους τους άλλους γύρους ο δύσμοιρος, χωρίς να πέσει,
κρατήθηκε ορθός με το άρμα του όρθιο·
όταν όμως χαλάρωσε το αριστερό λουρί,
την ώρα που το άλογο βρέθηκε πάνω στη στροφή,
χωρίς να το νιώσει, χτυπάει την άκρη της στήλης,
σπάζουν οι τροχοί εκεί που δένουν με τον άξονα,745
γλιστράει από το άρμα και τυλίγεται στους σχιστούς ιμάντες.
Και καθώς εκείνος έπεφτε στο χώμα,
τα άλογα σκορπίστηκαν στη μέση του δρόμου.
Το πλήθος, όταν τον είδε να εκτινάσσεται από το άρμα,
σπάραξε για το παλληκάρι750
που έπραξε τέτοια έργα
και του έλαχε τέτοια μοίρα,
άλλοτε να σέρνεται με το πρόσωπο στο χώμα,
και άλλοτε τα πόδια του να δείχνουν τον ουρανό,
ώσπου κάποτε οι αρματηλάτες
έκοψαν με κόπο την ορμή των αλόγων
και τον έλυσαν αιμόφυρτο.755
Κανείς από αυτούς που τον αγάπησαν,
αν έβλεπε το θλιβερό κορμί του, δεν θα τον γνώριζε.
Και αφού τον έκαψαν στη νεκρική πυρά,
οι ορισμένοι άντρες από τη Φωκίδα, χωρίς να βραδύνουν,
φέρνουν μέσα σε μικρό χαλκό το μέγα σώμα της πικρής στάχτης,
για να λάβει ως κλήρο τάφο στη γη των πατέρων του.760
Έτσι έγινε αυτό που έγινε, θλιβερό να το λες,
όμως γι᾽ αυτούς που το είδαν -για μας που το είδαμε-
από τα κακά που έχω δει ποτέ μου
το μέγιστο.
-------------
1 Απευθύνεται στην Ηλέκτρα.
2 Τα Πύθια γιορτάζονταν κάθε οχτώ χρόνια στους Δελφούς προς τιμήν του Απόλλωνος.
3 Η αναγόρευση του νικητή, που ακολουθούσε έπειτα από κάθε αγώνισμα, περιλάμβανε το όνομα, το πατρώνυμο και το όνομα της πόλης του.
4 Έλληνες από την πόλη και την περιοχή της Κυρήνης (στο πρωτότυπο: Λίβυες). Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Έλληνες έμαθαν από τους Λίβυες να ζεύουν τέσσερα άλογα μαζί στο ζυγό (σνζευγνύναι, βλ. ζνγωτών). Κατ᾽ άλλους το επίθετο ζυγωτών είναι απλώς κοσμητικό.
5 Οι Θεσσαλοί ήσαν φημισμένοι ιππείς.
6 Οι Αινιάνες κατοικούσαν στην περιοχή της Οίτης και στην κοιλάδα του Σπερχειού.
7 Ο λόγος είναι για τη λίθινη στήλη στο πιο απομακρυσμένο σημείο του σταδίου, όπου τα άρματα έκαναν στροφή για να επανακάμψουν στην αφετηρία.
Οι απολαύσεις ξεκινούν νωρίς στην Ελλάδα. Αν οι πόρνες συχνά είναι παιδιά, βρίσκουμε κι ανάμεσα σε όσους συχνάζουν μ’ αυτές εφήβους καλών οικογενειών, σχεδόν το ίδιο μικρούς. Τα αγόρια αυτά αναζητούν απαγορευμένες ακόμα απολαύσεις, ηδονές που εξάπτουν περισσότερο τις επιθυμίες τους αφού κατά βάση δεν επιτρέπονται στα παιδιά. Το γλέντι είναι περισσότερο ελκυστικό από το σχολείο και κάθε μέσο επιστρατεύεται για να εισχωρήσουν, κρυφά ή μη, σ’ αυτό το γεμάτο σαγήνη κόσμο.
Μια ιδιαίτερα αξιοσημείωτη περίπτωση πρόωρων δραστηριοτήτων ορισμένων παιδιών ή εφήβων μας δίνει ο γιος του ξακουστού Αλκιβιάδη. Στερημένος απ’ τον πατέρα του που είχε καταδικαστεί σε εξορία όταν αυτός γεννιόταν, δεν περιμένει να ενηλικιωθεί για να μιμηθεί τις χειρότερες ακολασίες του. Από τα έντεκά του περίπου σκανδαλίζει όλους τους Αθηναίους, συμμετέχοντας σε συμπόσια μαζί με τα πιο διεφθαρμένα άτομα της πόλης, γλεντώντας με τις πόρνες - και δε φτάνει αυτό, το κάνει κι ολοφάνερα, κάτι που αποτελεί πρόσθετο επιβαρυντικό στοιχείο!
«Φερόταν σαν τους προγόνους του και σκεφτόταν ότι δε θα γινόταν διάσημος όταν θα ενηλικιωνόταν, αν κατά την παιδική του ηλικία δεν έκανε σαν το χειρότερο αλήτη»
Και όπως φαίνεται οι κηδεμόνες του δεν μπορούν να εμποδίσουν αυτή του τη δράση.
Αυτό το χαριτωμένο παιδί δεν περιορίζεται εξάλλου στο να συμμετέχει ενεργά στα αθηναϊκά όργια. Στήνει μια μηχανορραφία -άξιος γιος του πατέρα του που είναι πάντα εξόριστος· στα δώδεκά του χάνει όλη την περιουσία του στα ζάρια· ξεφορτώνεται ενοχλητικούς συντρόφους του πετώντας τους στη θάλασσα και, σαν επιστέγασμα στα κατορθώματά του, βιάζει την αδελφή του! Θα μπαίναμε στον πειρασμό να πιστέψουμε ότι υπάρχει μεγάλη δόση υπερβολής σ’ αυτές τις κατηγορίες που απηύθυνε ο Λυσίας κατά του νεαρού Αλκιβιάδη. Ωστόσο ο ρήτορας μπορεί δύσκολα να παραποιήσει την πραγματικότητα σ’ αυτό το λόγο που εκφωνεί κατά του νεαρού. Πράγματι ο τελευταίος είναι πασίγνωστος στην Αθήνα και ανυπόστατες κατηγορίες δε θα ήταν αληθοφανείς για τους δικαστές.
Εξάλλου ο νεαρός Αλκιβιάδης, συχνάζοντας στους κύκλους της μεγαλύτερης ασέλγειας στην Αθήνα, το μόνο που κάνει είναι να ακολουθεί μια οικογενειακή παράδοση και η συμπεριφορά του θυμίζει εκείνη του πατέρα του. Όμως ο τελευταίος μάλλον είχε περισσότερη γοητεία απ’ το γιο του ώστε οι ακολασίες του να γίνονται αποδεκτές.
Στο Ελληνικό Πάνθεον της Μυθολογίας περιλαμβάνονται θνητοί ήρωες και ηρωίδες που «προήχθησαν» σε θεότητες μέσω μιας διαδικασίας που οι Έλληνες ονόμαζαν Αποθέωση. Ορισμένοι έλαβαν το προνόμιο ως ανταμοιβή για την εν γένει προσφορά στην ανθρωπότητα όπως επί παραδείγματι ο Ηρακλής, ο Ασκληπιός και ο Αρισταίος, άλλοι μέσω γάμου με θεούς, όπως η Αριάδνη, ο Τιθωνός και η Ψυχή και ορισμένοι από τύχη όπως ο Γλαύκος. Οι εν λόγω θεότητες χαρακτηρίζονται ως «Αποθεωθήναι»
Παρακάτω παρατίθεται αλφαβητικά ο πλήρης κατάλογος των εν λόγω θεοτήτων με συνοπτική αναφορά ανά περίπτωση.
Αίακος: Βασιλέας της Αίγινας, ο οποίος μετά το θάνατό του, διορίστηκε στον Άδη ως κριτής των νεκρών. Οι τρείς κριτές και ημίθεοι του Κάτω Κόσμου ήσαν ο Ραδάμανθυς, ο Μίνως και ο Αίακος, οι οποίοι ήσαν αρχικά θνητοί γιοι του Δία, που αποθεώθηκαν μετά θάνατον ως ανταμοιβή για την συνεισφορά τους στην θέσπιση νόμων. Ο Αίακος ήταν φύλακας των κλειδιών του Άδη και κριτής των ανθρώπων της Ευρώπης, ο Ραδάμανθυς ήταν άρχοντας των Ηλυσίων και κριτής των ανθρώπων της Ασίας και ο Μίνωας ήταν ο κριτής με την τελική ψήφο. Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι υπήρχε και τέταρτος κριτής ονόματι Τριπτόλεμος που έκρινε τις ψυχές των Μυημένων στα Μυστήρια. Το όνομα Αίακος προέρχεται από τις Ελληνικές λέξεις αίακτος – αιάζω που σημαίνουν θρήνος – θρηνώ.
Αίολος: Βασιλέας των ανέμων ο οποίος φύλασσε τους θυελλώδεις ανέμους (Θύελλαι & Αίλλαι) ασφαλισμένους στην νήσο Αιολία και τους απελευθέρωνε κατόπιν εντολής των θεών. Δεδομένου ότι οι άνεμοι στην αρχαιότητα λόγω σχήματος θεωρούνταν πνεύματα αλόγου, ο Αίολος ονομάζετο και Ιπποτάδης. Σύμφωνα με τον Όμηρο ο Αίολος είχε μερικές ομοιότητες με τον Ουρανό του Ησιόδου, καθότι αμφότεροι αναφέρονται να έχουν έξι γιους και έξι κόρες και φύλασσαν τι θύελλες σε χάλκινο σκεύος. Στην περίπτωση του Ουρανού, τα δώδεκα παιδιά ήσαν οι Τιτάνες, ενώ θύελλες ήσαν οι Εκατόγχειρες και οι Κύκλωπες. Ο Αίολος επίσης προσομοιάζει με τον Τιτάνα Αστραίο, ο οποίος ήταν θεός των ανέμων και των άστρων. Ο Στησίχορος επιβεβαιώνει αυτήν την σύνδεση όταν περιγράφει τον Αίολο Ιπποτάδη ως εξάδελφο της Ίριδας Θαυμαντίας (θαυμαστό ουράνιο τόξο). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι λέξεις αίολος (λαμπερός) – αιολόχρους (αστροποίκιλτος) και αστραίος (έναστρος) είναι επίθετα που αποδίδονται στον νυχτερινό έναστρο ουρανό. Ορισμένοι ιστορικοί ισχυρίζονται ότι ο βασιλέας και ο θεός των ανέμων είναι δύο διαφορετικά πρόσωπα.
Αλάβανδος: Ήρωας της πόλης Αλαβάνδου (Μικρά Ασία) ο οποίος εξελίχθηκε σε θεότητα.
Αμφιάραος: Ήρωας του πολέμου των Επτά επί Θήβαις τον οποίο «κατάπιε» η γη και μεταμορφώθηκε σε δαίμονα προφήτη, το μαντείο του οποίου στον Ωρωπό ήταν από τα πλέον σεβαστά στην αρχαία Ελλάδα.
Αριάδνη: Πριγκίπισσα της Κρήτης, που εγκαταλείφθηκε από τον Θησέα στο νησί της Νάξου, όπου την ανακάλυψε ο θεός Διόνυσος και την έκανε γυναίκα του. Η Αριάδνη μεταφέρθηκε στον Όλυμπο ως αθάνατη και σύζυγος θεού. Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι πρώτα ανακτήθηκε από τον Άδη.
Αρισταίος: Αγροτικός Θεσσαλικός ήρωας που επινόησε τις τεχνικές της Μελισσοκομίας, παραγωγήςελαιολάδου, κυνηγιού και βοσκής. Αυτός επίσης καλούσε τα μελτέμια για να ανακουφίσουν τον καύσωνα τους καλοκαιρινούς μήνες. Ως ανταμοιβή για τις φιλανθρωπικές δράσεις θεοποιήθηκε και εντάχθηκε στην ακολουθία του Διόνυσου.
Ασκληπιός:Θεσσαλός ιατρός του οποίου η εξαιρετική ικανότητα επέτρεπε να ανασταίνει τους νεκρούς. Ωστόσο, επειδή αυτό ήταν αντίθετο με την φυσική τάξη των πραγμάτων, ο Δίας τον έπληξε με κεραυνό. Αργότερα ανακτήθηκε από τον πατέρα του Απόλλωνα από τη γη των νεκρών και εισήλθε στον Όλυμπο ως θεός. Ήταν ο Θεός της ιατρικής και πρόγονος του Ασκληπιάδη.
Άττις: Νέος που αγαπήθηκε από την θεά Κυβέλη. Όταν πρόδωσε την αγάπη της αυτή τον ανάγκασε να αυτοευνουχισθεί θέτοντάς τον σε κατάσταση παροξυσμού.
Αυτονόη: Σύζυγος καταγόμενη από την Θήβα, του αγροτικού ήρωα Αρισταίου και ακόλουθος του θεού Διονύσου, στην οποία χορηγήθηκε αθανασία όπως στον σύζυγο και τις αδελφές της, Ινώ (Λευκοθέα) και Σεμέλη (Θυώνη).
Βολίνα: Ήταν Αλιάδα ή Ναϊάδα νύμφη της πόλης Βολίνα στην Αχαΐα που αγαπήθηκε από το θεό Απόλλωνα και της χορηγήθηκε αθανασία.
Βριτομάρτις: Κρητική νύμφη που πήδηξε στη θάλασσα για να ξεφύγει από την λάγνα καταδίωξη του βασιλιά Μίνωα. Όταν έφτασε στην ηπειρωτική χώρα εντάχθηκε στην συνοδεία της Αρτέμιδος και της χορηγήθηκε αθανασία από τη θεά.
Δαίμονες Χρυσοί: Οι άνδρες του Χρυσού Γένους (Έργα & Ημέρες του Ησιόδου) μεταμορφώθηκαν σε πνεύματα του καλού τα οποία μετά θάνατον, κατοίκησαν τους ουρανούς. Είχαν ως αποστολή να επιτηρούν τις πράξεις των ανθρώπων και να αναφέρουν τυχόν αδικίες στον Δία. Αριθμούσαν 30.000 μέλη τα οποία στην θνητή ζωή τους είχαν διάγει ενάρετο βίο. Ήσαν ανώτεροι των Αργυρών Δαιμόνων, καθότι οι πρώτοι κατοικούσαν στον ουρανό ενώ οι δεύτεροι στην γη.
Δαίμονες Αργυροί: Οι άνδρες του Αργυρού Γένους (απόγονοι των προηγουμένων) στους οποίους χορηγήθηκε αθανασία, αφού μεταμορφώθηκαν σε πνεύματα τα οποία παρείχαν στους ανθρώπους πλούσιες σοδειές και θεωρούνται συνεχιστές του Χρυσού Γένους.
Διόνυσος ή Βάκχος: Ο θεός του οίνου μερικές φορές περιγράφεται ως θνητός ήρωας που υπέστη αποθέωση. Ήταν ο μεγάλος Ολύμπιος θεός του οίνου, της βλάστησης, της χαράς και της γιορτής. Απεικονιζόταν είτε ως γηραιός γενειοφόρος θεός, είτε ως μακρυμάλλης νέος. Στα χαρακτηριστικά του περιλαμβάνονται ο θύρσος (τελετουργικό εξάρτημα εν είδει σκήπτρου με απόληξη σε σχήμα κουκουναριού) πόσιμο κύπελλο, προβιάλεοπάρδαλης και καρποίαμπέλου. Συνήθως συνοδευόταν από τους Σάτυρους και τις Μαινάδες.
Διόσκουροι: Δίδυμοι ήρωες της Σπάρτης που ονομάζονταν Κάστωρ και Πολυδεύκης. Όταν στον Πολυδεύκη χορηγήθηκε αθανασία, από τον πατέρα του Δία, αυτός επέμεινε να μοιρασθεί το προνόμιο με τον δίδυμο αδελφό του Κάστορα. Ο Δίας συμφώνησε, αλλά ως αντίτιμο έπρεπε οι αδελφοί να μοιράζουν το χρόνο τους μεταξύ ουρανού και Άδη. Οι Διόσκουροι ήσαν προστάτες των ιππέων, των αγώνων και των δαιμόνων που εμφανίζονταν στη θάλασσα με τη μορφή του αγίου Νικόλη (καιρικό φαινόμενο το οποίο δημιουργεί φωτεινό πλάσμα και όταν εμφανιζόταν στους ναυτικούς αυτοί πίστευαν ότι οφείλετο σε τελώνια).
Γανυμήδης: Όμορφος νεαρός πρίγκιπας από την Τροία, τον οποίο έφερε ο Δίας στον Όλυμπο, επειδή θαύμαζε την ομορφιά του. Ο Γανυμήδης έγινε ο οινοχόος των θεών.
Γλαύκος: Ψαράς από τη Βοιωτική πόλη Ανθηδόνα, ο οποίος αφού έφαγε ένα μαγικό βότανο που βρήκε στην ακτή της θάλασσας, μεταμορφώθηκε σε θαλάσσια θεότητα με ουρά ψαριού.
Εκαέργη:Υπερβόρεια σύντροφος της θεάς Αρτέμιδος, η οποία πέθανε πρόωρα και αποθεώθηκε ευθύνη της θεάς.
Ελένη: Βασίλισσα της Σπάρτης η οποία απήχθη από τον Πάρη στην Τροίας. Σε αυτήν και στον σύζυγό της Μενέλαο απονεμήθηκε αθανασία και μεταφέρθηκαν στα Ηλύσια πεδία.
Έλλη:Βοιωτή (Ορχομενό) πριγκίπισσα η οποία γλύτωσε την θυσία μαζί με τον αδελφό της Φροίξο, διαφεύγοντας στην πλάτη ενός ιπτάμενου κριού, απ’ όπου γλίστρησε και έπεσε στον Ελλήσποντο. Την έσωσε ο θεός Ποσειδών, ο οποίος της έκανε αθάνατη.
Ενδυμίων: Βασιλέας της Ηλείας τον οποίον ερωτεύθηκε η θεά Σελήνη. Κέρδισε την αθανασία ως σύντροφος θεάς, αλλά με το αντίτιμο του αιώνιου ύπνου.
Έπαφος:Αιγυπτιακής καταγωγής γιος της νύμφης Iούς, ο οποίος είχε κλαπεί από τους Τιτάνες, αλλά η μητέρα του τον βρήκε και του εξασφάλισε τον θρόνο της Αιγύπτου. Αμφότεροι αποθεώθηκαν όπως οι θεοί Όσιρις και Ίσις.
Ημιθέα: Πριγκίπισσα του Αιγαίου, γνωστή ως Μολπαδία, η οποία έπεσε στη θάλασσα για να ξεφύγει από τον οργισμένο πατέρα της και μετατράπηκε σε θεά, από τον Απόλλωνα.
Ηπιόνη: Σύζυγος του θεού της Ιατρικής Ασκληπιού στην οποία χορηγήθηκε αθανασία και έγινε θεά της ανακούφισης από τον πόνο. Υπήρξε η μητέρα θεοτήτων, όπως η Υγεία, Πανάκεια και Ιασώ.
Ηρακλής: Ο μέγιστος των Ελλήνων ηρώων. Ενώ καιγόταν κατά την αποτέφρωσή του, η θεά Αθηνά κατέβηκε από τον ουρανό και τον έβαλε στο άρμα της, μεταφέροντάς τον στον Όλυμπο. Εκεί παντρεύτηκε την θεά Ήβη και ορίστηκε θεματοφύλακας των Ουράνιων Πυλών.
Θυώνη: Πριγκίπισσα των Θηβών, που αρχικά ονομαζόταν Σεμέλη. Αγαπήθηκε από τον Δία, αλλά καταστράφηκε από τους κεραυνούς του θεού, όταν εξαπατήθηκε από την Ήρα η οποία εμφανιζόμενη ως παραμάνα της είπε να ζητήσει από τον Δία να εμφανισθεί ενώπιόν της σε πλήρη μορφή όπως με την Ήρα. Όταν λοιπόν ο Δίας εκπλήρωσε την επιθυμία της την σκότωσε κατά λάθος από το εκτυφλωτικό φως και τους κεραυνούς που συνόδευαν την εμφάνισή του. Ο γιος της, ο θεός Διόνυσος, αργότερα την ανέσυρε από τον Άδη και την τοποθέτησε μεταξύ των θεών του Ολύμπου.
Ιασίων: Πρίγκηπας της Σαμοθράκης τον οποίο ερωτεύθηκε η θεά Δήμητρα και τον οποίο σκότωσε ο Δίας με κεραυνό όταν πληροφορήθηκε τον δεσμό του. Ανακτήθηκε από τον Άδη (πιθανώς) από την Περσεφόνη.
Ιώ: Πριγκίπισσα του Άργους που αγαπήθηκε από τον Δία. Αυτή βασανίσθηκε από την Ήρα που την ανάγκασε να περιπλανάται στη γη με τη μορφή αγελάδας, την οποία καταδίωκε τσιμπώντας, ένας οίστρος (μύγα βοδιών). Όταν αυτή πλησίασε στην Αίγυπτο ο Δίας αποκατέστησε την ανθρώπινη μορφή και την μεταμόρφωσε στην θεά Ίσιδα με την οποία απέκτησε έναν γιό τον μετέπειτα ταυρόμορφο θεό Άπι.
Λευκιππίδες: Δύο Μεσσήνιες πριγκίπισσες που απήχθησαν από τους Διόσκουρους. Όταν οι δίδυμοι απέκτησαν την αθανασία συνέβη το ίδιο και με αυτές.
Λευκοθέα:Θηβαία πριγκίπισσα, γνωστή και ως Ινώ. Αυτή και ο σύζυγός της Αθάμας ήσαν θετοί γονείς του θεού Διονύσου. Όταν το έμαθε η Ήρα, οδήγησε τον Αθάμαντα σε δολοφονική μανία, με αποτέλεσμα η Ινώ να αναγκασθεί να πηδήξει στην θάλασσα μαζί με τον γιό της Μελικέρτη για να γλυτώσει. Αμφότερους ο Δίας έχρισε θαλάσσιες θεότητες.
Λοξώ:Υπερβόρεια νύμφη η οποία κέρδισε την αθανασία από την ερωμένη της, θεά Αρτέμιδα.
Μίνως: Βασιλέας της Κρήτης ο οποίος μετά θάνατον ορίσθηκε δικαστής των νεκρών στον Κάτω Κόσμο μαζί με τον Αίακο και τον Ραδάμανθυ.
Ούπις:Υπερβόρεια νύμφη η οποία κέρδισε την αθανασία από την ερωμένη της, θεά Αρτέμιδα.
Παλαίμων: Πρίγκιπας των Θηβών, γνωστός ως Μελικέρτης. Ο πατέρας του Αθάμαντας τρελάθηκε από την θεά Ήρα, όταν αυτή έμαθε ότι είχε υιοθετήσει τον θεό Διόνυσο. Ο Μελικέρτης μαζί με την μητέρα του Λευκοθέα ή Ινώ προκειμένου να γλυτώσουν από την δολοφονική μανία βούτηξαν στην θάλασσα όπου ο Δίας τους αποθέωσε σε θαλάσσιες θεότητες.
Παρθένος: Πριγκίπισσα της Νάξου η οποία βούτηξε στην θάλασσα, προκειμένου να γλυτώσει από την οργή του πατριού της Σταφύλου. Τελικά αυτή και η αδελφή της Ημιθέα μεταμορφώθηκαν σε θεότητες από τον Απόλλωνα.
Πολύβοια: Νεανίδα της Σπάρτης η οποία αποθεώθηκε από τις Μοίρες μαζί με τον αδελφό της Υάκινθο.
Ραδάμανθυς: Νομοθέτης από την Κρήτη στον οποίον χορηγήθηκε αθανασία ως βασιλέας των Ηλυσίων και δικαστή των νεκρών.
Σίσυφος: Βασιλέας της Κορίνθου που προσπάθησε να εξαπατήσει τον θάνατο, πρώτα με την διαφυγή από τον ΚάτωΚόσμο και στη συνέχεια συλλαμβάνοντας το πνεύμα του θανάτου. Κατέληξε να καταδικαστεί σε αιώνια βασανιστήρια στα Υπόγεια των Καταραμένων.
Τάνταλος: Βασιλέας της Λυδίας που λόγω εύνοιας των θεών προσκαλέστηκε να δειπνήσει μαζί τους. Σε ανταπόδοση όμως έκλεψε την Αμβροσία και το Νέκταρ και καταδικάστηκε σε αιώνια βασανιστήρια στα Υπόγεια των Καταραμένων.
Τέννης: Ήρωας της νήσου Τενέδου και γιός του Κύκνου, ο οποίος αποθεώθηκε μετά θάνατον.
Τιθωνός: Όμορφος πρίγκιπας της Τροίας που απήχθη από την θεά Ηώ. Ο Δίας του έδωσε αθανασία, αλλά η Ηώ λησμόνησε να ζητήσει την αιώνια νεότητα και ο σύζυγός της γέρασε.
Τριπτόλεμος:Ελευσίνιος πρίγκιπας και συνοδός της θεάς Δήμητρας, στον οποίο ανατέθηκε να μυήσει την ανθρωπότητα στην τέχνη της γεωργίας. Αργότερα του χορηγήθηκε αθανασία από την θεά, αναγορεύοντάς τον σε θεότητα των Ελευσινίωνμυστηρίων.
Τροφώνιος:Μινυακός (Μινύες=αυτόχθονες κάτοικοι του Αιγαίου) ήρωας, τον οποίο κατάπιε η γη και μεταμορφώθηκε σε αθάνατο δαίμονα (πνεύμα) από μια μάντη του Βοιωτικούμαντείου. Παρόμοιος του Αμφιάραου.
Υάκινθος: Όμορφος Σπαρτιάτης πρίγκηπας ο οποίος αγαπήθηκε από τον θεό Απόλλωνα και μετά τον θάνατό του μεταφέρθηκε από τις Μοίρες στον Όλυμπο.
Φαέθων: Όμορφος νέος & γιός της Ηούς τον οποίον απήγαγε η Αφροδίτη, η οποία τον μεταμόρφωσε σε θεό των άστρων (να μην συγχεέται με τον Φαέθωνα γιό της Κλυμένης και του Απόλλωνα).
Φιλονόη: Πριγκίπισσα της Σπάρτης κόρη του βασιλέα Τυνδάρεως η οποία αποθεώθηκε μετά τον πρόωρο θάνατό της με την μεσολάβηση της θεάς Αρτέμιδος.
Ψυχή: Πριγκίπισσα την οποία ερωτεύθηκε ο Έρως (θεός της αγάπης). Η Αφροδίτη την υπέβαλλε σε πολλές & σκληρές δοκιμασίες πριν την κάνει αποδεκτή μεταξύ των θεών, ως σύζυγο του Έρωτα.
Ωρείθυια: Πριγκίπισσα των Αθηνών την οποία απήγαγε στην Θράκη ο θεός των Βορείων Ανέμων Βορέας και έτσι αποθεώθηκε ως σύζυγός του.
Για πρώτη φορά, οι αστρονόμοι κατάφεραν να δουν ένα αμυδρό φωτός κοντά σε μια μαύρη τρύπα.
