Εξερευνώντας ημιαόρατα πλάσματα του βυθού

O Zούνκε Τζόνσεν καταδύεται στη μέση των ωκεανών, μακριά από τη στεριά, χιλιόμετρα πάνω από τον βυθό. Εκεί δεν υπάρχουν ναυάγια για να εξερευνήσει, ούτε κοράλλια για να θαυμάσει, παρά μόνο μία αχανής μπλε όαση.

Αυτό που αναζητεί είναι δύσκολο να το δει κανείς. Πράγματι, ο δρ Τζόνσεν και οι συνάδελφοί του συχνά κοιτούν επίμονα ο ένας τον άλλο, ψάχνοντας για «παραμορφώσεις» που περνούν ανάμεσά τους, οι οποίες γίνονται λίγο πιο ορατές πάνω στο μαύρο φόντο της καταδυτικής στολής. Και στη συνέχεια, με προσοχή, τα αιχμαλωτίζει και τα τοποθετεί σε γυάλες. «Περιτριγυριζόμαστε από όλα αυτά τα ζώα» λέει ο δρ Τζόνσεν, καθηγητής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ντιουκ των ΗΠΑ. «Παρ’ όλα αυτά τα διακρίνεις με μεγάλη δυσκολία, επειδή είναι διαφανή».
Οι ωκεανοί, οι οποίοι καλύπτουν το 90% της βιώσιμης επιφάνειας της γης, είναι γεμάτοι από «ημιαόρατους» οργανισμούς. Και αυτό, γιατί η ζωή εκεί είναι διαφορετική από οπουδήποτε αλλού πάνω στη γη. Για να οπτικοποιήσει το «γιατί», ο δρ Τζόνσεν ξεκίνησε πρόσφατα μία ομιλία του παραθέτοντας ένα... μακάβριο σενάριο: Ένας οπλισμένος εισβάλλει στην αίθουσα και αρχίζει να πυροβολεί το ακροατήριο. Η φυσική αντίδραση των ανθρώπων θα ήταν να τρέξουν να κρυφτούν πίσω από καθίσματα και τοίχους. Η επισήμανση του δρος Τζόνσεν ήταν ότι στην αίθουσα υπάρχουν μέρη όπου θα μπορούσε κανείς να κρυφτεί.
Στη στεριά, πολλά ζώα καμουφλάρουν τον εαυτό τους ανάμεσα στο φύλλωμα ενός δέντρου ή στο έδαφος· στις ακτές, οι θαλάσσιοι οργανισμοί αναμειγνύονται με την άμμο ή βρίσκουν καταφύγιο ανάμεσα σε κοράλλια και βράχια. Στα βάθη όμως του ωκεανού, που αποτελούν και την ειδικότητα του δρος Τζόνσεν, οι οργανισμοί που επιπλέουν στο νερό δεν έχουν καμία κρυψώνα για να προστατευτούν από μεγαλύτερα ζώα, τα οποία θέλουν να τραφούν με αυτά. Οι καρχαρίες και οι φάλαινες μπορούν να κολυμπούν ανέμελα, όμως αμέτρητα άλλα πλάσματα της θάλασσας χρειάζεται να περνούν απαρατήρητα.

Η διαφάνεια
Η διαφάνεια είναι η πιο προφανής στρατηγική -αν το φως μπορεί να σε διαπεράσει, κανείς δεν μπορεί να σε δει- και αυτή που ο δρ Τζόνσεν διερευνά εδώ και είκοσι περίπου χρόνια. Στις σπουδές του μελέτησε διάφανους βιολογικούς ιστούς, όπως ο φυσικός φακός των ματιών. «Ηθελα να κατανοήσω γιατί είναι διαφανείς, ποια η φυσική και τα μαθηματικά πίσω από αυτή τους την ιδιότητα», λέει ο δρ Τζόνσεν.
Τυχαία ο μέντοράς του στο πανεπιστήμιο του ανέφερε ότι ο ανοιχτός ωκεανός είναι γεμάτος από διάφανα ζώα. «Ήταν μία εντελώς καινούργια είδηση για εμένα» λέει ο δρ Τζόνσεν, ο οποίος άλλαξε προσανατολισμό στην έρευνά του και από τους διαφανείς ιστούς πέρασε στους διαφανείς οργανισμούς, ξεκινώντας την έρευνά του στο Κέντρο Ωκεανογραφίας Harbor Branch της Φλόριντα δίπλα στην ωκεανολόγο Εντιθ Ουίντερ. Η διαφάνεια δεν είναι απλώς έλλειψη χρωστικής. Οι αλμπίνοι, επισημαίνει ο δρ Τζόνσεν, δεν είναι διαφανείς, όμως το σώμα τους πρέπει να απορροφά ή να ανακλά το ελάχιστο δυνατό φως.
Η αντανάκλαση του φωτός, συγκεκριμένα, αποτελεί την πρόκληση. Όταν το φως περνά μέσα από ένα υλικό διαφορετικού δείκτη διάθλασης, ο οποίος είναι συνήθως ανάλογος της πυκνότητας του υλικού, μέρος του φωτός αντανακλάται και μέρος του κάμπτεται. Αυτό σε μεγάλο βαθμό δίνει εξήγηση στο γιατί όσο και να ψάξουμε δεν πρόκειται ποτέ να βρούμε ένα διάφανο περιστέρι ή μία αόρατη αγελάδα: Ο αέρας που μας περιβάλλει είναι τόσο αραιός σε σχέση με την πυκνότητα της σάρκας, ώστε τα διαφανή χερσαία ζώα θα μπορούσαν εύκολα να εντοπιστούν από τις αντανακλάσεις τους.
Το νερό είναι πολύ πιο πυκνό από τον αέρα, και οι ιστοί του σώματος έχουν περίπου την ίδια πυκνότητα με το νερό, με αποτέλεσμα να μειώνεται πολύ η ποσότητα φωτός που αντανακλάται. Μερικά όργανα όμως είναι πυκνότερα από άλλα, και τα διάφανα ζώα δομούν τα όργανά τους με διαφορετικό τρόπο ώστε να ελαχιστοποιούν τις αντανακλάσεις και τις διακυμάνσεις του φωτός.
«Χρησιμοποίησε πολλά θεωρητικά μαθηματικά για να δείξει τι χρειάζεται για να είναι κάποιος διάφανος» λέει η δρ Ουίντερ, η οποία είναι σήμερα διευθύντρια ερευνών και διευθύνων σύμβουλος της επιστημονικής Εταιρείας για την Έρευνα και την Προστασία των Ωκεανών με έδρα τη Φλόριντα.
Οι μετρήσεις που έκανε ο δρ Τζόνσεν σε διάφανα πλάσματα της θάλασσας έδειξαν ότι το 20% έως 90% του φωτός τα διαπερνούσε χωρίς να βρίσκει κανένα εμπόδιο. «Θα μπορούσες να διαβάσεις ένα βιβλίο μέσα από αυτά τα ζώα» λέει ο δρ Τζόνσεν.
H προνύμφη χελιού είναι σχεδόν επίπεδη, και το διάφανο σώμα της δεν έχει σχεδόν κανένα διακριτό χαρακτηριστικό, εκτός από τα κόκαλα. «Αυτά τα πλάσματα μπορούν και απορροφούν θρεπτικά συστατικά μέσω της επιδερμίδας τους, οπότε δεν χρειάζεται να έχουν αναπτυγμένο έντερο» εξηγεί ο δρ Τζόνσεν.
Η διαφάνεια όμως μπορεί επίσης, με άλλους τρόπους, να κάνει τη ζωή περίπλοκη. Οι διάφανοι οργανισμοί που ζουν κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας μπορούν να καούν από τον ήλιο, όχι μόνο στο δέρμα, αλλά και εσωτερικά. Για να προστατευτούν από την υπεριώδη ακτινοβολία, «τα πλάσματα αυτά έχουν αντιηλιακό γαλάκτωμα στους διαφανείς ιστούς τους» λέει ο δρ Τζόνσεν. Κάτι τέτοιο όμως με τη σειρά του επιτρέπει τελικά στους θηρευτές που μπορούν να δουν την υπεριώδη ακτινοβολία να τα εντοπίζουν. «Υπάρχει αυτός ο εξελικτικός ανταγωνισμός εξοπλισμών», λέει. «Το ονομάζω “Ψήσιμο ή θάνατος”».

Τα ψάρια - καθρέφτες και η στρατηγική του αντιφωτισμού
Η εις βάθος κατανόηση της διαφάνειας στους ωκεανούς θα μπορούσε να έχει πρακτικές εφαρμογές. «Πολλά από αυτά που με δίδαξαν τα διαφανή ζώα, τα εφάρμοσα αργότερα στον καταρράκτη του ανθρώπινου ματιού», λέει ο δρ Τζόνσεν. Στην πορεία, όμως, της εξέλιξης των θαλάσσιων ζώων έχουν αναπτυχθεί και δύο ακόμα μορφές τεχνολογίας Stealth: οι καθρέφτες και μικροί βιολογικοί λαμπτήρες.
Πολλοί θηρευτές αναζητούν τροφή ψάχνοντας για σιλουέτες ζώων που κολυμπούν από πάνω τους. «Βλέπεις πολλά ζώα με μάτια που κοιτούν ψηλά, ενώ υπάρχουν ακόμα και καλαμάρια με ένα μεγάλο μάτι να κοιτά προς τα επάνω και ένα “φυσιολογικό” μάτι να κοιτά στο πλάι», λέει ο δρ Στίβεν Χάντοκ, ειδικός επιστήμονας στο ερευνητικό ινστιτούτο του Monterey Bay Aquarium της Καλιφόρνιας.
Οι ασημένιες πλευρές ψαριών όπως η ρέγγα και η σαρδέλα είναι συστήματα καθρεφτών: Αντανακλούν το κατερχόμενο φως, με τον ίδιο περίπου τρόπο που ένα τμήμα του ουρανού αντανακλάται κάποιες φορές πάνω σ’ ένα γυάλινο ουρανοξύστη και τον κάνει να «χάνεται» μέσα στον ουρανό. Συνεπώς, ένας θηρευτής που βρίσκεται χαμηλότερα μπορεί να δει το μπλε του νερού, αλλά όχι το ψάρι που κολυμπά από πάνω. «Ενας τόνος είναι ειδικά προσαρμοσμένος για να καμουφλάρεται», λέει ο δρ Τζόνσεν. Ο Ερικ Ντέντον, Βρετανός θαλάσσιος βιολόγος, μελέτησε τα ψάρια-καθρέφτες τη δεκαετία του ’60 και διαπίστωσε ότι οι καθρέφτες ήταν κάθετοι, κάτι που μεγιστοποιούσε την ψευδαίσθηση.
Η τρίτη στρατηγική, η οποία ονομάζεται αντιφωτισμός, μιμείται επίσης το κατερχόμενο φως. Αντί όμως για καθρέφτες, το ζώο παράγει τη δική του λάμψη, όπως περίπου το κάνουν και οι πυγολαμπίδες με τα φωτοφόρα τους όργανα. Ο δρ Χάντοκ είδε με τα μάτια του την αποτελεσματικότητα του αντιφωτισμού σ’ ένα εργαστήριο με χαμηλό φωτισμό στο οποίο είχε τοποθετήσει μία διάφανη δεξαμενή με ένα είδος ψαριού που ζει στην επιφάνεια του βυθού. Το ψάρι ήταν ξαπλωμένο στη βάση της δεξαμενής και κοιτούσε τα ψάρια που κολυμπούσαν από πάνω του σε απόσταση περίπου μισού μέτρου. «Όταν τα ψάρια άναβαν τα ειδικά φώτα της κοιλιάς τους, ήταν αδύνατον να τα διακρίνω μέσα στο περιβάλλον τους», λέει ο δρ Χάντοκ.

Διαρροή φωτός
Οι διάφοροι οργανισμοί που χρησιμοποιούν τη στρατηγική του αντιφωτισμού, βεβαιώνονται ότι το φως του παράγουν στρέφεται μόνο προς τα κάτω. «Δεν θέλουν να υπάρχει διαρροή φωτός προς τις άλλες πλευρές τους γιατί αυτό θα τα έκανε ευάλωτα. Γι’ αυτόν τον λόγο έχουν φακούς, καθρέφτες και φίλτρα πάνω στα φωτοφόρα όργανά τους», λέει ο δρ Χάντοκ.
Ο καρχαρίας-κόπτης χρησιμοποιεί επίσης τη μέθοδο του αντιφωτισμού, όμως με πολύ πιο βίαιες συνέπειες. Μικροσκοπικά όργανα που παράγουν φως τού παρέχουν το τέλειο καμουφλάζ. «Όμως αυτό που χαλάει την κάλυψή του είναι μία μαύρη ρίγα πίσω από τα σαγόνια του», λέει η δρ Ουίντερ. Η ίδια εξηγεί ότι η μαύρη ρίγα λειτουργεί σαν δόλωμα, επειδή μοιάζει με μικρό ψάρι, το οποίο θα ήθελε πολύ να το φάει κάποιος τόνος. Όταν πλησιάζει ένας τόνος, ο καρχαρίας κάνει μία γρήγορη στροφή γύρω του και του κόβει ένα κομμάτι σάρκας. Αυτή η παρατήρηση έλυσε το μυστήριο τού πως ένας μικρός, αργοκίνητος καρχαρίας, που το μήκος του ελάχιστα ξεπερνά το μισό μέτρο, κατάφερνε να δαγκώσει ένα μεγαλύτερο και πιο γρήγορο τόνο.
Κάποια ζώα χρησιμοποιούν πάνω από μία μέθοδο καμουφλάζ. Ο βασικός λόγος είναι ότι ένα ζώο είναι αδύνατον να είναι εντελώς διαφανές. Συγκεκριμένοι ιστοί, όπως ο αμφιβληστροειδής χιτώνας, χρειάζεται να απορροφήσουν φως για να λειτουργήσουν. Το κατά τα άλλα διάφανο μακρυπλόκαμο καλαμάρι διαθέτει ένα όργανο που παράγει φως για να κρύψει τα μεγάλα αδιαφανή του μάτια, λέει ο δρ Χάντοκ, προσθέτοντας ότι «ολόκληρο το μάτι παίρνει ανάλογη κλίση όταν το καλαμάρι κολυμπά πάνω κάτω ώστε το φως να στοχεύει συνεχώς προς τα κάτω».
Ένα διάφανο καλαμάρι, επίσης, έχει αδιαφανές έντερο, διότι οι τροφές που καταναλώνει είναι επίσης αδιαφανείς ή, στη χειρότερη περίπτωση, λαμπυρίζουν, κάτι το οποίο τραβά την προσοχή των μεγαλύτερων θηρευτών. Για να ελαχιστοποιήσει την πιθανότητα να γίνει ορατό από κάποιο θηρευτή που κολυμπά κάτω από αυτό, το έντερο του καλαμαριού είναι μακρύ και λεπτό σαν βελόνα και αναδιπλώνεται με κάθετη διάταξη. Το έντερο αυτό καθ’ αυτό μπορεί επίσης να διαθέτει καθρέφτες ως συμπληρωματικό καμουφλάζ.
Κάποιοι οργανισμοί έχουν εφεύρει τρόπους για να νικούν το καμουφλάζ. Κάποια είδη καλαμαριών και γαρίδων έχουν μάτια που μπορούν να ξεχωρίζουν μεταξύ δύο πολώσεων του φωτός, κάτι το οποίο μπορούν επίσης να κάνουν και πολλά έντομα, όχι όμως και ο άνθρωπος ή τα περισσότερα χερσαία ζώα, εκτός και αν χρησιμοποιήσουν πολωτικά (polarized) γυαλιά ηλίου.
Στο ανθρώπινο μάτι το χρώμα του αντανακλώμενου φωτός δεν αλλάζει. Όταν όμως το φως αντανακλάται, η κλίση της πόλωσής του, δηλαδή ο προσανατολισμός του, αλλάζει.
Ένα μάτι, λοιπόν, που μπορεί να διακρίνει τις διαφορετικές πολώσεις φωτός, μπορεί να καταλάβει αν το φως προέρχεται από τις ακτίνες του ήλιου ή όχι, και τότε ένα ψάρι-καθρέφτης ξεχωρίζει σαν τη μύγα μες στο γάλα.
«Αποδεικνύεται, λοιπόν, ότι ενώ οι στρατηγικές καμουφλάζ είναι ιδιαίτερα αναπτυγμένες, μπορούν να νικηθούν με την πολωμένη όραση», λέει ο δρ Τζόνσεν. Αυτό μπορεί, για παράδειγμα, να επιτρέψει σ’ ένα καλαμάρι να εντοπίσει ένα πεινασμένο τόνο που το πλησιάζει και να τραπεί σε φυγή.
Πολλά είναι ακόμα εκείνα που δεν γνωρίζουμε για τη ζωή στους ωκεανούς. «Πιάνουμε μόνο τα μικρά, τα αργά και τα... χαζά, επειδή οτιδήποτε άλλο απλά μας ξεφεύγει», λέει ο δρ Τζόνσεν. «Περιτριγυριζόμαστε από έναν εντελώς μυστηριώδη κόσμο. Και το γεγονός ότι δεν τον βλέπουμε, μας κάνει τις περισσότερες φορές να τον αγνοούμε».

Από τι αποτελείται τελικά ο μανδύας της Γης

Τι αποκαλύπτει νέα αμερικανική έρευνα
Ο γήινος μανδύας είναι ένα παχύ και ημίρρευστο στρώμα που βρίσκεται μεταξύ του γήινου εξωτερικού πυρήνα και του φλοιού. Μανδύα διαθέτουν και άλλοι πλανήτες. Ο μανδύας της γης βρίσκεται, χονδρικά, από το βάθος των 30 χλμ μέχρι τα 2.900 χλμ κάτω από την επιφάνεια της Γης και καταλαμβάνει το 70% του όγκου της. Ο γήινος μανδύας διακρίνεται στον κυρίως μανδύα και στον ανώτερο μανδύα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Huffington Post, ίσως οι άνθρωποι να κάνουν λάθος για το μανδύα της Γης, το τμήμα μεταξύ του πυρήνα και της… λεπτής «κρούστας» επάνω στην οποία ζούμε.
Για πολλά χρόνια οι επιστήμονες ήταν πεπεισμένοι, ότι ολόκληρη η κάτω περιοχή του μανδύα αποτελείται από μια συγκεκριμένη δομή ενός ορυκτού, γνωστού ως σιδηρομαγνησιούχος πυριτικός περοβσκίτης.
Μία νέα μελέτη, που διεξήχθη από το ερευνητικό εργαστήριο Argonne National Laboratory στο Ιλινόις των ΗΠΑ, υποδηλώνει ότι η ακραία πίεση και θερμοκρασία (πάνω από 1.900 βαθμούς Κελσίου) που επικρατεί στο τμήμα αυτό κάτω από την επιφάνεια της Γης, προκαλεί το ορυκτό να σπα σε δύο διακριτές φάσεις.
Το ένα στρώμα στερείται σιδήρου, σύμφωνα με μια ανακοίνωση που έβγαλε το εργαστήριο. Το άλλο, που καλείται «H-phase» είναι γεμάτο από αυτό το υλικό.
«Εξακολουθούμε να μην καταλαβαίνουμε πλήρως τη χημεία της H-phase» ανέφερε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Dr. Li Zhang, γεωφυσικός στο Ινστιτούτο Carnegie της Ουάσινγκτον.
«Το εύρημα αυτό υποδεικνύει ότι όλα τα γεωδυναμικά μοντέλα πρέπει να αναθεωρηθούν και να λάβουν υπόψη τους τα στοιχεία αυτά (H-phase). Θα μπορούσαν ακόμη να υπάρχουν κι άλλες άγνωστες φάσεις στο χαμηλότερο μανδύα, οι οποίες δεν έχουν προσδιοριστεί» πρόσθεσε.
Δεν υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ του νέου αυτού ευρήματος και της εξελισσόμενης επιστήμης της πρόβλεψης των σεισμών, είπε ο Zhang στη Huffington Post. Σύμφωνα όμως με τον Dr Yue Meng, γεωφυσικό από το Carnegie ο οποίος ενεπλάκη στη μελέτη, το εύρημα «μπορεί να μεταβάλλει σημαντικά την επικρατούσα θεωρία για τον κατώτερο μανδύα της Γης».

Μυστηριώδη θαλάσσια πλάσματα δεν χωρούν στο δέντρο της ζωής

Δύο μικρά, ζελατινώδη πλάσματα που συλλέχθηκαν στο βυθό της Αυστραλίας δεν ταιριάζουν σε κανένα από τα γνωστά παρακλάδια της εξέλιξης και πιθανότατα θα πρέπει να αναγνωριστούν ως νέα κατηγορία -κάτι που συμβαίνει πολύ σπάνια στη βιολογία.

Θαλάσσια «μανιτάρια»
Τα δύο νέα είδη, με σχήμα που θυμίζει μανιτάρι, είχαν συλλεχθεί από βάθος 400 έως 1.000 μέτρων στη διάρκεια αποστολής στη Θάλασσα της Τασμανίας, έξω από το νοτιοανατολικό άκρο της Αυστραλίας, το 1986. Έκτοτε παρέμεναν διατηρημένα σε φορμόλη και οινόπνευμα μέχρι να ολοκληρώσουν οι ερευνητές της μελέτη.
Όπως αναφέρουν τώρα στην επιθεώρηση «PLoS ONE», τα μυστηριώδη θαλάσσια πλάσματα παρουσιάζουν μορφολογικές ομοιότητες με τα κνιδόζωα, την ομάδα που περιλαμβάνει τις μέδουσες, καθώς και με τα «μεδουσοειδή», ζελατινώδη πλάσματα που εξαφανίστηκαν πριν από 500 εκατομμύρια χρόνια. Παρά τις ομοιότητες, όμως, τα παράξενα νέα ζώα δεν μπορούν να ταξινομηθούν σε καμία από τις μεγάλες ομάδες στις οποίες χωρίζονται οι οργανισμοί, γνωστές ως «φύλα».

Η κατάταξη
Η ερευνητική ομάδα στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Δανίας κατατάσσει τα δύο ζώα στο νέο γένος Dendrogramma, μια αναφορά στα δενδρογράμματα της συστηματικής βιολογίας, γνωστά και ως δέντρα της εξέλιξης. Το πρώτο είδος ονομάστηκε Dendrogramma discoides λόγω του δισκοειδούς σχήματός του, ενώ το δεύτερο παίρνει την ονομασία D.enigmatica, ή «δενδρόγραμμα το αινιγματικό».
Πιο σαφή στοιχεία για την εξελικτική θέση αυτών των ζώων θα μπορούσαν να προκύψουν από τη γενετική σύγκρισή του με άλλες ομάδες οργανισμών.  Παραμένει ωστόσο ασαφές αν αυτό μπορεί να γίνει άμεσα, καθώς το γενετικό υλικό των δειγμάτων δεν αποκλείεται να καταστράφηκε από τα υγρά της συντήρησης. Σε αυτή την περίπτωση, οριστικές απαντήσεις θα μπορούσαν να δοθούν μόνο από τη μελέτη νέων δειγμάτων από το βυθό της Αυστραλίας.

Οδυσσέας Ελύτης : Ο Ελληνισμός επέτυχε ως γένος, ἀλλ᾿ ἀπέτυχε ὡς κράτος!

Σκέψεις του Οδυσσέα Ελύτη από το 1958, επίκαιρες όμως όσο ποτέ. Αυτό είναι φυσικό άλλωστε, καθώς φαίνεται πως δεν μαθαίνουμε από τα λάθη μας, ίσως διότι όπως είπε ο Αιγύπτιος ιερέας στον Σόλωνα, εμείς οι Έλληνες είμαστε πάντα παιδιά, και ξεχνάμε εύκολα.

Όποιος όμως δεν μαθαίνει όμως από τα λάθη, του είναι υποχρεωμένος να τα επαναλαμβάνει. Τίποτα φυσικά δεν είναι τυχαίο. Ο Κικέρων ορθώς αναφέρει πως : «τα μελλοντικά γεγονότα δεν κάνουν ξαφνικά την εμφάνισή τους.. Το πέρασμα του χρόνου μοιάζει με το ξετύλιγμα ενός σχοινιού, το οποίο δεν παράγει τίποτα καινούριο αλλά απλώς ξεδιπλώνει αυτό που υπήρχε εξ αρχής».

Ο Καβάφης προσυπογράφει: «Οι άνθρωποι γνωρίζουν τα γινόμενα. Τα μέλλοντα γνωρίζουν οι θεοί, πλήρεις και μόνοι κάτοχοι πάντων των φώτων. Εκ των μελλόντων οι σοφοί τα προσερχόμενα αντιλαμβάνονται. Η ακοή αυτών κάποτε εν ώραις σοβαρών σπουδών ταράττεται. Η μυστική βοή τούς έρχεται των πλησιαζόντων γεγονότων. Και την προσέχουν ευλαβείς. Ενώ εις την οδόν έξω, ουδέν ακούουν οι λαοί».

Στις ιστορικές αυτές στιγμές που ζούμε, καλούμαστε να πάρουμε τις σημαντικότερες ίσως αποφάσεις μας, αποφάσεις και δράσεις που θα καθορίσουν τόσο το σήμερα όσο και το αύριο των παιδιών μας. Αν δεν διαγνώσουμε σωστά την αιτία των προβλημάτων μας, τότε δεν θα επιλέξουμε σωστά και την ενδεδειγμένη θεραπεία....

Ακολουθούν τα λόγια του Ελύτη

 …Ἀπό τί πάσχουμε κυρίως; Θά σᾶς τό πῶ ἀμέσως: ἀπό μιά μόνιμο, πλήρη, καί κακοήθη ἀσυμφωνία μεταξύ τοῦ πνεύματος τῆς ἑκάστοτε ἡγεσίας μας καί τοῦ «ἤθους» πού χαρακτηρίζει τόν βαθύτερο ψυχικό πολιτισμό τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ στό σύνολο του καί ἐκ τῶν ἔξω (μεγάλων δυνάμεων ) «προστατευτική» κατεύθυνση.!

Ἀποτέλεσμα καί αὐτό τῆς ἀπώλειας τοῦ ἕρματος, τῆς «παράδοσης».

…Έχουμε τήν τάση νά παρουσιαζόμαστε διαρκῶς διαφορετικοί απ’ ὅ,τι πραγματικά εἴμαστε. Καί δέν ὑπάρχει ἀσφαλέστερος δρόμος πρός τήν ἀποτυχία, εἴτε σάν ἄτομο σταδιοδρομεῖς εἴτε σάν σύνολο, ἀπό τήν ἔλλειψη τῆς γνησιότητας. Τό κακό πάει πολύ μακριά. Ὅλα τά διοικητικά μας συστήματα, οἱ κοινωνικοί μας θεσμοί, τά ἐκπαιδευτικά μας προγράμματα, ἀρχῆς γενομένης ἀπό τούς Βαυαρούς, πάρθηκαν μέ προχειρότατο τρόπο ἀπό ἔξω, καί κόπηκαν καί ράφτηκαν ὅπως ὅπως ἐπάνω σ᾿ ἕνα σῶμα μέ ἄλλες διαστάσεις καί ἄλλους ὅρους ἀναπνοῆς.

 …Ο μηχανισμός τῆς ἀφομοιώσεως τῶν στοιχείων τῆς προόδου πρέπει νά λειτουργεῖ σωστά, καί νά βασίζεται σέ μιά γερή καί φυσιολογικά ἀναπτυγμένη παιδεία. Ἐνῶ σ’ ἐμᾶς, ὄχι μόνον δέν λειτουργεῖ σωστά, ἀλλά δέν ὑπάρχει κἄν ὁ μηχανισμός αὐτός γιά νά λειτουργήσει! Καί μέ τή διαφορά ἀκόμη ὅτι, ἐκτός ἀπό ἐλάχιστες ἐξαιρέσεις, ἡ ἡγετική μας τάξη, στό κεφάλαιο τῆς ἑλληνικῆς παιδείας, ἔχει μαῦρα μεσάνυχτα! Κοιτάξετε μέ προσοχή τά ἔντυπα πού εκδίδει ἡ ἴδια, ἤ πού προτιμᾶ νά διαβάζει, τά διαμερίσματα ὅπου κατοικεῖ, τίς διασκεδάσεις πού κάνει, τή στάση της ἀπέναντι στή ζωή. Οὔτε μιά σταγόνα γνησιότητας!

Πῶς θέλετε, λοιπόν, ν᾿ ἀναθρέψει σωστά τή νέα γενιά; Ἀπό τά πρῶτα διαβάσματα πού θά κάνει ἕνα παιδί ὥς τά διάφορα στοιχεῖα πού θά συναντήσει στό καθημερινό του περιβάλλον, καί πού θά διαμορφώσουν τό γοῦστο του, μιά συνεχής καί άδιάκοπη πλαστογραφία καί τίποτε ἄλλο!

…Ὅλα τά ἄλλα κακά πού θά μποροῦσα νά καταγγείλω –ἡ ἔλλειψη οὐσιαστικῆς ἀποκεντρώσεως καί αὐτοδιοικήσεως, ἡ ἔλλειψη προγραμματισμοῦ γιά τήν πλουτοπαραγωγική ἀνάπτυξη τῆς χώρας, ἀκόμη καί ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ἀσκεῖται ἡ ἐξωτερική μας πολιτική– εἶναι ζητήματα βαθύτερης ἑλληνικῆς παιδείας! Ἀπό τήν ἄποψη ὅτι μόνον αυτή μπορεῖ νά προικίσει ἕναν ἡγέτη μέ τήν ἀπαραίτητη εὐαισθησία πού χρειάζεται γιά νά ἐνστερνιστεῖ, καί ἀντιστοίχως νά ἀποδώσει, τό ἦθος τοῦ λαοῦ

Ὅσο, λοιπόν, καί ἄν εἶναι λυπηρό, πρέπει νά τό πῶ: ὁ Ἑλληνισμός, γιά τήν ὥρα τουλάχιστον, ἐπέτυχε ὡς γένος, ἀλλ᾿ ἀπέτυχε ὡς κράτος!

Αποσπάσματα από συνέντευξη που έδωσε ο Οδυσσέας Ελύτης στονΡένο Αποστολίδη στην Ἐφημερίδα Ἐλευθερία στις 15 Ιουνίου του 1958, τα λόγια τουπαραμένουν επίκαιρα.

Ως επίλογο στα λόγια του Οδυσσέα Ελύτη, θα χρησιμοποιήσω ένα απόσπασμα από το "Παράπονο".

Αναρωτιέμαι μερικές φορές: είμαι εγώ που σκέφτομαι καθημερινά πως η ζωή μου είναι μία; Όλοι οι υπόλοιποι το ξεχνούν; Ή πιστεύουν πως θα έχουν κι άλλες, πολλές ζωές, για να κερδίσουν τον χρόνο που σπαταλούν;

Μούτρα. Νʼ αντικρίζεις τη ζωή με μούτρα. Τη μέρα, την κάθε σου μέρα. Να περιμένεις την Παρασκευή που θα φέρει το Σάββατο και την Κυριακή για να ζήσεις. Κι ύστερα να μη φτάνει ούτε κι αυτό, να χρειάζεται να περιμένεις τις διακοπές. Και μετά ούτε κι αυτές να είναι αρκετές. Να περιμένεις μεγάλες στιγμές. Να μην τις επιδιώκεις, να τις περιμένεις.

Κι ύστερα να λες πως είσαι άτυχος και πως η ζωή ήταν άδικη μαζί σου.

Και να μη βλέπεις πως ακριβώς δίπλα σου συμβαίνουν αληθινές δυστυχίες που η ζωή κλήρωσε σε άλλους ανθρώπους. Σʼ εκείνους που δεν το βάζουν κάτω και αγωνίζονται. Και να μην μαθαίνεις από το μάθημά τους. Και να μη νιώθεις καμία φορά ευλογημένος που μπορείς να χαίρεσαι τρία πράγματα στη ζωή σου, την καλή υγεία, δυο φίλους, μια αγάπη, μια δουλειά, μια δραστηριότητα που σε κάνει να αισθάνεσαι ότι δημιουργείς, ότι έχει λόγο η ύπαρξή σου.

Να κλαίγεσαι που δεν έχεις πολλά. Που κι αν τα είχες, θα ήθελες περισσότερα. Να πιστεύεις ότι τα ξέρεις όλα και να μην ακούς. Να μαζεύεις λύπες και απελπισίες, να ξυπνάς κάθε μέρα ακόμη πιο βαρύς. Λες και ο χρόνος σου είναι απεριόριστος.

Κάθε μέρα προσπαθώ να μπω στη θέση σου. Κάθε μέρα αποτυγχάνω. Γιατί αγαπάω εκείνους που αγαπούν τη ζωή. Και που η λύπη τους είναι η δύναμή τους. Που κοιτάζουν με μάτια άδολα και αθώα, ακόμα κι αν πέρασε ο χρόνος αδυσώπητος από πάνω τους. Που γνωρίζουν ότι δεν τα ξέρουν όλα, γιατί δεν μαθαίνονται όλα.

Που στύβουν το λίγο και βγάζουν το πολύ. Για τους εαυτούς τους και για όσους αγαπούν. Και δεν κουράζονται να αναζητούν την ομορφιά στην κάθε μέρα, στα χαμόγελα των ανθρώπων, στα χάδια των ζώων, σε μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, σε μια πολύχρωμη μπουγάδα.

Όσο κι αν κανείς προσέχει όσο κι αν το κυνηγά πάντα, πάντα θα ʽναι αργά δεύτερη ζωή δεν έχει.

Ποιος είναι ά-θεος;

Ο σύγχρονος άνθρωπος εφ' όσον δεν ημπόρεσε
να παίξει το ρόλο του φύλακα, έφραξε την πύλη του επέκεινα
και οδήγησε στο τέλος το έργο της φιλοσοφίας
εγκαινιάζοντας τον αιώνα του μηδενισμού.
[Εάν κατέχω τα πάντα, δεν μου λείπει (=υπάρχει) τίποτα].
Στο σύγχρονο άνθρωπο όμως απόμεινε όμως
ο πόθος και ο πόνος για το απρόσιτο ον,
δηλαδή το θυμικό πλέγμα που συνόδευε σταθερά
την φιλόσοφη επιχείρηση των Ελλήνων.
Δ. Λιαντίνης "Έξυπνον Ενύπνιον"

Ποιος είναι ά-θεος;

Για να ορίσεις μία έννοια με το στερητικό άλφα, θα πρέπει πρώτα από όλα να ορίσεις και την πρωτογενή έννοια.

Υπό την διδασκόμενη έννοια "θεός" στα νεοελληνικά σχολειά του υποβόσκοντος μεσαίωνα, εγώ είμαι πραγματικά ά-θεος, ενώ οι δηλώνοντες άθεοι, είναι απλά αρνητές μίας ήδη υπάρχουσας πραγματικότητας. Εκεί που εκείνοι λένε "δεν πιστεύω ότι υπάρχει θεός", εγώ λέω "πιστεύω ότι δεν υπάρχει θεός".

Αυτοί λένε ότι δεν υπάρχει θεός, αλλά ο κόσμος είναι έτσι όπως είναι, με τούτη την ηθική, με τούτο τον πολιτισμό, με τούτο να είναι ρεαλισμός, με το άλλο να είναι ουτοπία και ακόμα παραπέρα μεταφυσική.

Εγώ λέω ότι υπάρχει θεός, μόνο που δεν έχει άλλο όνομα, αλλά άλλη έννοια, αυτή που πρώτα ορίστηκε από τον φυσικό άνθρωπο.

Εγώ λέω ότι ο κόσμος είναι έτσι όπως τον έφτιαξαν οι θεοκράτες να φαίνεται πως είναι, και ότι υπάρχει μία ουσιαστική φυσική στάση του ανθρώπου που μας διδάχτηκε, και την έχουμε έστω και σαν σπαράγματα.

Εγώ λέω όπως ο Ρίλκε ότι κοινός πολιτισμός δεν υπάρχει. Πολιτισμός σημαίνει προσωπικότητα και όχι κιμάς στην Ιουδαϊκή μηχανή.

Εγώ δεν αρνούμαι απλά τον αρχηγό του σημερινού παραλογισμού της ολέθριας συμπεριφοράς του ανθρώπου απέναντι στον πλανήτη και στον ίδιο του τον εαυτό, αλλά αρνούμαι και τον ίδιο τον παραλογισμό.

Εγώ δεν ψάχνω να βρω μία πολιτική λύση στον ήδη υπάρχον πολιτισμό, αλλά επιζητώ τον πραγματικό πολιτισμό.

Για εμένα υπάρχει ρεαλισμός και όχι ουτοπία, μόνο που όπως έλεγε και ο Ντοστογιέφσκι, "τις ξερές παρατηρήσεις των καθημερινών τετριμμένων πραγμάτων από καιρό δεν τις θεωρώ πια για ρεαλισμό. Τα πράγματα έχουν αντίθετα.

Είμαι ρεαλιστής με την πιο ψηλή σημασία της λέξης".

Για εμένα δεν υπάρχει μεταφυσική, αλλά υπάρχει το επέκεινα. Υπάρχει το πέρα από αυτό που γνωρίζω, διότι όταν ο άνθρωπος είπε ότι "πλέον γνωρίζω την αλήθεια", τότε δημιούργησε τον μεσαίωνα.

Ως στάση στην καθημερινότητα τώρα, εκείνο που με διαφοροποιεί, είναι ότι στον άνθρωπο βλέπω κάτι περισσότερο από μία οικονομική μονάδα, από έναν καταναλωτή ή από έναν προλετάριο.

Με συγκινεί ένα ηλιοβασίλεμα, και όχι μία βόλτα στην αγορά.

Με χαϊδεύει τα αυτιά το κύμα που χτυπάει την ακρογιαλιά, και όχι η μουσική διαπασών των καταχραστών της παραλίας.

Ανατριχιάζω με ένα ποίημα του Καβάφη, ακόμα και αν είναι η χιλιοστή φορά που το διαβάζω, ενώ βαριέμαι αφόρητα τις αγορασμένες ατάκες νυχτερινών διασκεδαστών των χοιρογρυλίων.

Συμπάσχω με τον πόνο του Ορέστη απέναντι στην μοίρα του και δεν κλαίω με σαπουνόπερες της οκάς.

Αισθάνομαι πολύ καλύτερα όταν σε μία κορυφή, βγάλω τα παπούτσια μου, υψώσω τα χέρια μου ψηλά, συλλογιζόμενος πως τα υψώνω στον ίδιο ουρανό, αντικρίζοντας τον ίδιο ορίζοντα, με τον Όμηρο, τον Αισχύλο, τον Καλλίμαχο, τον Παλλαδά, παρά να παρακολουθήσω συναυλία αντιφά και οικολογίας, τρώγοντας τσιπς, πίνοντας μπύρες και όταν θα φύγω από την συναυλία, ο χώρος να θυμίζει τους στάβλους του Αυγεία.

Είμαι περήφανος που αποτελώ μέλος μίας παράδοσης, που μόχθησε για να κάνει τον homo sapiens άνθρωπο και δεν θα ήθελα με τίποτε να γίνω μέλος ενός όχλου, που λατρεύει σφαγείς όπως ο Μωυσής, ο Χίτλερ, ο Στάλιν κλπ...

Και εν κατακλείδι, την ώρα που όλοι εσείς σκοτώνεστε μεταξύ σας για να γίνεται όμοιοι, εγώ λατρεύω την διαφορετικότητα του έθνους μου και χαίρομε να γνωρίζω τον πολιτισμό, τους μύθους, την θρησκεία και την ιστορία των άλλων εθνών.

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση: Πώς θα την αποφύγεις

Όταν το όξινο περιεχόμενο του στομάχου ανεβαίνει ξανά (παλινδρομεί) στον οισοφάγο προκαλώντας δυσφορία, πόνο και καούρα, το φαινόμενο ονομάζεται γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ – GERD). Κοινώς είναι αυτό που λέμε «μου ανέβηκε το φαγητό στο στόμα» ή «νιώθω μια ξινίλα». Αυτό συμβαίνει επειδή η πέψη δε γίνεται σωστά.
Τα τελευταία χρόνια αυτή η ανώμαλη λειτουργία του πεπτικού συστήματος έχει αυξηθεί στις βιομηχανικές χώρες σε συχνότητα που υπερβαίνει το 50%.
Τι προκαλεί τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και πώς αντιμετωπίζεται;

Πώς λειτουργεί ο οισοφάγος
Οισοφάγος είναι ο σωλήνας κατάποσης, που ενώνει τον φάρυγγα με το στομάχι. Βρίσκεται στο πίσω μέρος του λαιμού και έχει μήκος περίπου 25 εκατοστά. Στο σημείο της σύνδεσής του με το στομάχι έχει έναν σφιγκτήρα (μια μονόδρομη βαλβίδα), που τον σφραγίζει αμέσως μετά το πέρασμα της τροφής στο στομάχι. Δηλαδή κόβει τον δρόμο στα γαστρικά υγρά του στομάχου και δεν τα αφήνει να γυρίσουν πίσω στον οισοφάγο. Αν αυτή η βαλβίδα δεν κάνει σωστά τη δουλειά της, η συνέπεια θα είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Όταν η ΓΟΠ αρχίσει να συμβαίνει συχνά, μπορεί να δημιουργήσει βλάβες, που δεν είναι καθόλου αμελητέες: οισοφαγίτιδα (φλεγμονή του οισοφάγου), αιμορραγία, στένωση και έλκος. Στην περίπτωση που δεν αντιμετωπιστεί το πρόβλημα και ο οργανισμός είναι ευαίσθητος, η ΓΟΠ μπορεί να οδηγήσει σε άσθμα, πνευμονία ή προοδευτικά να εξελιχθεί σε καρκίνο του οισοφάγου. Σημειωτέον ότι, όταν ο οισοφάγος κάνει μόνο σπασμό, χωρίς να ανέβει το φαγητό στο στόμα, μπορεί να προκαλέσει πόνο στο στήθος, που μοιάζει με αυτόν του εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Πώς λειτουργεί το στομάχι
Το στομάχι παράγει πολύ δυνατά οξέα και ένζυμα προκειμένου να πέψει τις τροφές. Αυτά τα οξέα είναι τόσο ισχυρά, που μπορούν να βλάψουν τους ιστούς του σώματος. Τότε πώς δεν βλάπτεται το ίδιο το στομάχι; Εδώ υπάρχει μια σοφή πρόβλεψη. Το στομάχι προστατεύεται από τα ίδια τα υγρά του χάρη σε μια εσωτερική επένδυση αντοχής που διαθέτει. Όμως ο οισοφάγος δεν έχει τέτοια επένδυση. Αυτός είναι ο λόγος που νιώθουμε καούρα όταν περνούν τα καυστικά υγρά του στομάχου στον οισοφάγο (επειδή τον ερεθίζουν).

Ποια είναι τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης:
Ένα ενοχλητικό αίσθημα καψίματος ή ξινίλας που ανεβαίνει από το στομάχι (ή κάτω από το στήθος) προς τον λαιμό, συχνά μαζί με παλινδρόμηση της τροφής (η τροφή ανεβαίνει πάλι στο στόμα). Αυτά τα συμπτώματα είτε εμφανίζονται μετά το φαγητό είτε – το πιο επικίνδυνο – κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αν όλα τα προηγούμενα επιμένουν τακτικά, τότε ενδέχεται να οδηγήσουν και στα υπόλοιπα συμπτώματα, που είναι: πόνος ή τσούξιμο στο στέρνο και τον φάρυγγα, πικρή γεύση στο στόμα, ανορεξία, ναυτία, επίμονος ξερός βήχας, λόξυγκας, δυσκολία στην κατάποση, βραχνάδα στη φωνή, αίσθημα παλμών, διάβρωση των δοντιών από τα γαστρικά οξέα. Αν ο οισοφάγος πάθει φλεγμονή και πληγωθεί από τα γαστρικά υγρά, μπορεί να παρουσιάσει στένωση και να κάνει την κατάποση της τροφής (ακόμα και των υγρών) δύσκολη υπόθεση.

Ποιες είναι οι αιτίες
Υπερβολική ποσότητα φαγητού, μασημένη βιαστικά και άτσαλα. Ένα μεγάλο γεύμα αυξάνει την πίεση του στομάχου πιο πολύ από όσο αντέχει η βαλβίδα του οισοφάγου, οπότε τα γαστρικά υγρά ωθούνται πίσω προς τον οισοφάγο.
Τα μεγάλα, λιπαρά, πικάντικα νυχτερινά γεύματα με ζαμπόν και μπέικον, οι πίτσες, τα σουβλάκια, τα τηγανητά κλπ. Για ποιον λόγο; Οι λιπαρές τροφές παραμένουν περισσότερη ώρα στο στομάχι, με τα γαστρικά υγρά να κάνουν… πάρτι και να δημιουργούν πεπτικά προβλήματα, ενώ οι πικάντικες φέρνουν καούρα.
Η παχυσαρκία και ο διαβήτης. Αν κάποιος είναι παχύσαρκος ή/και διαβητικός, η κατάσταση δυσκολεύει ακόμα περισσότερο.
Η ξάπλα αμέσως μετά το φαγητό. Όταν είμαστε καθιστοί ή όρθιοι, η βαρύτητα σπρώχνει το φαγητό προς το στομάχι, ενώ ή ύπτια θέση, αντίθετα, διευκολύνει την παλινδρόμηση του γεύματος πίσω στο στόμα.
Ορισμένα φαγητά ενοχλούν το πεπτικό σύστημα και πυροδοτούν τη ΓΟΠ. Επειδή για τον καθένα είναι διαφορετικά, θα πρέπει το ίδιο το άτομο να παρατηρήσει τι το πειράζει. Συνήθως ενοχοποιούνται ερεθιστικές και όξινες τροφές όπως τα οινοπνευματώδη, το πιπέρι και γενικά τα καυτερά μπαχαρικά, οι πίτες με φύλλο, τα σιροπιαστά γλυκά, ο καφές, το τσάι, το κακάο και η σοκολάτα (σε κατάχρηση ή με άδειο στομάχι), το ξίδι, η ντομάτα σε όλες τις μορφές της, τα εσπεριδοειδή και ο ανανάς. Προβληματικά επίσης μπορεί να αποδειχτούν το μπρόκολο, το κουνουπίδι, το λάχανο, τα φασόλια και τα αναψυκτικά, επειδή δημιουργούν αέρια και φούσκωμα. Τέλος, η μέντα και ο δυόσμος επιδεινώνουν τη ΓΟΠ, διότι χαλαρώνουν τον οισοφαγικό σφιγκτήρα.
Η επιβράδυνση της πέψης εξαιτίας πεπτικού έλκους(λόγω ελικοβακτηρίδιου) ή εξαιτίας ανεπάρκειας πεπτικών ενζύμων. Η αργή πέψη προκαλεί συσσώρευση πολλών γαστρικών υγρών, τα οποία τελικά διαρρέουν προς τον οισοφάγο.
Στρες και γρήγορα γεύματα κάτω από ψυχολογική πίεση – παράγοντες, οι οποίοι κλασικά επηρεάζουν το πεπτικό σύστημα.
Η διαφραγματοκήλη, δηλαδή η εισχώρηση μικρού τμήματος του άνω μέρους του στομαχιού μέσα στον μεγάλο θωρακικό μυ, που διαχωρίζει τους πνεύμονες από το στομάχι (θωρακικό διάφραγμα). Συνήθως προκαλείται από εγκυμοσύνη, παχυσαρκία, έντονο βήχα, εμετό, μεγάλη σωματική προσπάθεια ή από τη συνήθεια να ξαπλώνουμε αμέσως μετά το φαγητό.

Μικρόβια και ιοί.
Κάποια φάρμακα, όπως αυτά του άσθματος, τα οποία εικάζεται ότι χαλαρώνουν τον οισοφαγικό σφιγκτήρα. Έτσι όμως ξεκινά ένας φαύλος κύκλος, αφού η ΓΟΠ, σύμφωνα με τους ειδικούς, επιδεινώνει το άσθμα.
Εγκυμοσύνη, συχνότερα στο τρίτο τρίμηνο. Καθώς το μωρό μεγαλώνει, πιέζει το στομάχι και, όπως συμβαίνει και στο πολύ φαγητό, το περιεχόμενο του στομάχου μπορεί να επιστρέψει πίσω στον οισοφάγο λόγω της πίεσης. Μετά την εγκυμοσύνη η καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος σχεδόν πάντα αποκαθίσταται.
Το συχνό σκύψιμο και γενικά οι ασκήσεις που διπλώνουν το στομάχι. Παρομοίως και η συχνή ανύψωση βαρών.
Η υπερβολή στο κάπνισμα, επειδή το τσιγάρο διεγείρει την παραγωγή οξέων στο στομάχι, μειώνει την παραγωγή σάλιου που είναι απαραίτητο για την καλή πέψη, καθυστερεί τον χρόνο της πέψης και εξασθενεί τον οισοφαγικό σφιγκτήρα.
Ελαττωματική κατασκευή του σφιγκτήρα του οισοφάγου ή ανώμαλες συσπάσεις του οισοφάγου.

Οι λύσεις
Αλλαγές στον τρόπο διατροφής. Απόρριψη των τροφών που δημιουργούν πεπτικά προβλήματα. Οι βραστές τροφές με ωμό ελαιόλαδο είναι οι πιο ακίνδυνες. Από ροφήματα προτείνονται το γάλα και το χαμομήλι. Επειδή η λαίμαργη κατανάλωση τροφής βλάπτει γενικώς, αντί για μεγάλα γεύματα είναι προτιμότερες οι μικρές μερίδες, έστω πιο πολλές φορές την ημέρα (εκτός από αργά το βράδυ, οπότε απαγορεύονται)
Απώλεια του περιττού βάρους.
Ποτέ ύπνος αμέσως μετά το φαγητό. Η κατάκλιση να γίνεται τουλάχιστον 2 ώρες αργότερα.
Λιγότερο άγχος.
Ελεγχόμενο κάπνισμα.
Προσοχή στον δυόσμο και τη μέντα, ακόμα και στις τσίχλες.
Αποφυγή της ασπιρίνης και των φαρμάκων για τα αρθριτικά.
Προληπτικά ύπνος με δυο μαξιλάρια, για να ανασηκώνεται το άνω μέρος του σώματος.
Προσοχή στην έντονη άσκηση που φτάνει στα όρια.
Προσοχή στις ασκήσεις που περιλαμβάνουν κάμψεις προς τα εμπρός, δίπλωμα του στομάχου ή ανύψωση βαρών.
Απαγορεύονται τα ρούχα (και οι ζώνες) που είναι πολύ στενά και σφιχτά στην περιοχή της κοιλιάς.
Είναι καλό να ζητηθεί η γνώμη ενός ειδικού, ο οποίος θα δώσει εξατομικευμένο διατροφικό πρόγραμμα και, αν το κρίνει απαραίτητο, φάρμακα.

Η ζωή που περνά από μπροστά σου

«Απαθανατίζω. Φυλακίζω στιγμές. Γραπώνω σε εικόνες το παρελθόν. Τα συλλέγω κι αναπολώ. »

Η ζωή που περνά από μπροστά σου
Αυτό θα μου πεις αν σε ρωτήσω γιατί βγάζεις φωτογραφίες.

Το σκέφτηκες όμως καλύτερα; Γιατί επιλέγεις να θυμάσαι τα ευχάριστα; Γιατί γίνεσαι τόσο εγωιστής και νάρκισσος;

Γιατί έτσι σε έχουν μάθει.

Όταν ήσουν παιδί τα άλμπουμ γέμιζαν με φωτογραφίες από παιδικά party και εκδρομές.

Αναρωτήθηκες γιατί δεν έχεις μια φωτογραφία από τότε που είχες χτυπήσει και έτρεχε αίματα το πόδι σου;

Ή από τότε που είχες νεύρα και κλεινόσουν στον εαυτό σου;

Αναρωτήθηκες γιατί επέλεγαν να θυμάσαι μόνο τα ευχάριστα;

Και ποιος είπε πως γι αυτό φτιάχτηκαν οι φωτογραφίες;

Ποιος έβαλε τέτοιο κανόνα;

Γιατί καθόμαστε και σχεδιάζουμε ποιες θέλουμε εμείς να είναι οι αναμνήσεις μας;

Γιατί ντύνουμε την ευτυχία μας με τα καλά της και την στήνουμε στον φακό;

Γιατί απ τη μία μισούμε την ψευτιά και την δηθενιά και απ την άλλη εμείς οι ίδιοι τους υποτασσόμαστε;

Ήμασταν παιδιά, μας προστάτευαν. Τώρα που μεγαλώσαμε;

Αυτοπροστατευόμαστε; Αυτοκαταστρεφόμαστε; Φτιάχνουμε το παρελθόν μας μόνοι. Γιατί εκεί έχουμε δύναμη.

Στις φωτογραφίες μπορούμε να τα ελέγξουμε όλα. Μπορούμε να κρύψουμε και την απογοήτευση, το νεύρο, τη θλίψη, το μίσος.

Πως; Με ένα κλικ. Με δυο δόσεις υποκριτικής και μια ύπουλη ανάγκη που σε τρώει να διαφυλάξεις το όμορφο.

Να το προφυλάξεις μη τυχόν και το σκουριάσει ο χρόνος.

Άμυνες δημιουργούμε για τις άγνωστες επιθέσεις του μέλλοντος.

Συντηρούμε απροκάλυπτα παρουσίες για τυχόν μελλοντικές απουσίες. Νεκρώνουμε στιγμές στον βωμό του στιγμιότυπου.

Αναθερμαίνουμε χάρτινα παρελθόντα.

Μεγαλώσαμε και παίρνουμε κι άλλους στο λαιμό μας.

Φυλακίζουμε ανθρώπους σε χάρτινα ορθογώνια και πλάθουμε πάνω τους ιστορίες.

Πλέον τους κάνουμε αρχεία. Δίνουμε στη ζωή μας τίτλους και στις στιγμές αριθμούς.

Τα καλουπώνουμε και έτοιμο το παρελθόν.

Πέρασαν τα χρόνια και δεν μάθαμε να είμαστε επιλεκτικοί, εκλεκτικοί, να σεβόμαστε τις στιγμές και να μη τις φοβίζουμε.

Και την κάναμε μόδα την φωτογραφία. Και καθημερινότητα μας.

Δεν είναι κακό αυτό. Προς Θεού.

Η κατάχρηση όμως, σε κάθε περίπτωση, μόνο αρνητική μπορεί να είναι.

Και την καταχραστήκαμε την μαγεία της φωτογραφίας. Τις κατηγοριοποιήσαμε κιόλας. Είναι αυτές που θα ανέβουν facebook, oι απλές που θα γίνουν ένας ταπεινός φάκελος στην επιφάνεια εργασίας, οι selfies – που όπου σταθείς και όπου βρεθείς θα αυτοποζάρεις κοιτώντας την οθόνη του κινητού σου, οι άλλες οι καλές που θα εμφανίσεις και ούτω καθεξής.

Τι φόρεσες απόψε στον νάρκισσο εαυτό σου για να ποζάρει;

Πόση ανασφάλεια έκρυψες κάτω από τα rayban της προφίλ σου στο facebook;

Πόσες ευτυχισμένες στιγμές αποφάσισες ότι θα αντέξει το αρχείο που θα κάνεις save απόψε;

Πόση ευτυχία επέλεξες ότι μπορείς να διαχειριστείς;

Κακό πράγμα οι καταχρήσεις. Εν μέρει καλλιτεχνική τάση και ευχάριστη, αλλά έχεις αναλογιστεί την τεράστια υπερμεγέθυνση του μέσου αυτού;

Πόσο αξιομνημόνευτη είναι η γάτα σου η Daizy με τα γυαλιά ηλίου και πόσο σημαντικό σου είναι να απαθανατίσεις τα σουτζουκάκια που έφτιαξε η γιαγιά Μαίρη;

Έχεις σκεφτεί πόσοι ενδιαφέρονται για τις φωτογραφίες που θα ανεβάσεις σε instagram και facebook;

Πόσους νοιάζει αν απόψε ξύπνησες με την Ελευθερία ή αν πήγες για φαγητό με τον Τάκη, για μπάνιο με τον Δημήτρη και για ποτό με τον Σπύρο;

Κανέναν. Sorry, ίσως μόνο τις πρώην τους.

Υπερκατανάλωση. Υπερέκθεση.

Τα χρόνια θα περάσουν και εμείς θα διηγούμαστε το παρελθόν που θα χουμε φτιάξει.

Με δεξί κλικ θα περνάει σε οθόνες όλη μας η νόθα ζωή.

Μην επιτρέψεις στον εαυτό σου να γίνει θαμών παλιών σου φωτογραφιών, που θα λεγε και η Δημουλά.

Μη γίνεις θεατής του στημένου σου παρελθόντος.

Ζήσε.

Όταν είσαι πραγματικά ευτυχισμένος δεν θυμάσαι τι ώρα είναι, ποιος είσαι, ούτε που είναι το κινητό σου.

Απλά ζήσε.

Απόρριψη: πολύ κακό για το τίποτα!

Απόρριψη λες και νιώθεις ότι ένα αδηφάγο τέρας έρχεται να σε καταπιεί. Τόσο κακό για το τίποτα. Για μια λέξη που ούτε καν έπρεπε να υπάρχει στο λεξιλόγιο σου.

Τι σημαίνει αν κάποιος σου πει όχι για κάτι που του προτείνεις; Ότι απλά έχει άλλη διάθεση από αυτήν που έχεις εσύ.

Τι σημαίνει αν κάποιος σου πει να χωρίσετε; Κι εδώ ισχύει το ίδιο. Απλά έχει άλλη διάθεση από αυτήν που έχεις εσύ.

Πρέπει να καταλάβεις ότι το Όχι του άλλου, αφορά μόνο τον ίδιον. Αφορά τα βιώματα του, τις προσδοκίες και τις περιχαράξεις του, τον τρόπο που σκέφτεται και τον τρόπο που έχει εξελίξει το εγώ του. Αφορά τον τρόπο που έχει συναντήσει τον εαυτό του. Ακριβώς όπως το ¨Όχι¨ το δικό σου αφορά μόνον εσένα και τον τρόπο που Εσύ έχεις συναντήσει τον εαυτό σου...

Σταμάτα λοιπόν να κλαις, να πονάς, να νιώθεις ανάξιος, να νιώθεις ανάξια, μη επιθυμητός, μη επιθυμητή, γιατί όλα είναι πλάνη...

Τι θα γίνει, σε κάθε ''Όχι'' που θ΄ ακούς, εσύ θα γίνεσαι ερείπιο και θα παραιτείσαι από τη ζωή;

Η ζωή τραβάει μπροστά και σε θέλει μαζί της. Γι’ αυτό σου στέλνει κάθε φορά έναν διαφορετικό άνθρωπο που θα σου πει ένα όχι τόσο δυνατό ώστε να ξεκολλήσεις. Να φύγεις από μια κατάσταση που δεν είναι για σένα, που μπορεί να σε κρατάει στάσιμο, που μπορεί να σε «μικραίνει» γιατί η Ζωή, η Ύπαρξη, θέλουν για σένα τα καλύτερα και τα «καλύτερα» ίσως σε περιμένουν στην επόμενη γωνία…

Πάρε το δώρο της εμπειρίας, πες ευχαριστώ που σου δόθηκε η ευκαιρία να γίνεις πιο έμπειρος, πιο μεστός και με ανοικτή καρδιά προχώρα. Μην υψώνεις τείχη προστασίας, φυλακές που όχι μόνο δεν αφήνουν τον άλλον να μπει μέσα να σε συναντήσει αλλά και σένα να βγεις έξω να γευτείς τη Ζωή.

Βγάλε τα σκούρα σου γυαλιά, κοίταξε τον εαυτό σου βαθιά στα μάτια, πες του πόσο όμορφος, πόσο μαγικός είναι και ξεκίνα για καινούριες εμπειρίες.

Άλλωστε μη ξεχνάς ότι η Ζωή σε περιμένει στην επόμενη γωνία κρατώντας ένα δώρο για σενα. Ενα κουτί με σοκολατάκια, που γράφει επάνω "τα καλύτερα" και είναι γεμάτο με υπέροχες διαφορετικές γεύσεις...
Γεύσεις Ζωής!

Συνελήφθη ταλιμπάν, με ατσάλινη θωράκιση στο πέος του! Δεν θα πιστεψετε το γιατι…

Αν δεν ήταν πράγματι τόσο σοβαρό, θα ήταν απολύτως γελοίο…

Ένας βομβιστής αυτοκτονίας των Ταλιμπάν σε έλεγχο της αστυνομίας του Πακιστάν, βρέθηκε με μια μεταλλική ασπίδα γύρω από το πέος του…!

Ερωτηθείς σχετικά με τον σκοπό της προστασίας αυτής, η απάντησή του ήταν: «θέλω να κρατήσω το πέος μου ανέπαφο μετά την έκρηξη, έτσι ώστε να μην έχουν σεξουαλικά προβλήματα οι 72 παρθένες που θα έρθω σε επαφή στον παράδεισο!”

Δεν χωρούν σχόλια για την ποιότητα της εγκεφαλικής λειτουργίας και το επίπεδο ιδεολογικής μάχης που δίνουν οι φανατικοί – εξτρεμιστές ισλαμιστές.

Οι “φόβοι” αλλά και η “μέριμνα” του βομβιστή αυτοκτονίας, τα λένε όλα…
Οι άνθρωποι αυτού του είδους δεν είναι φανατικά θρησκευόμενοι.
Φανατικά ηλίθιοι είναι, που τους εκμεταλλεύονται κάποιοι άλλοι…

Η γλώσσα του σώματος, επικοινωνία και διαπροσωπικές σχέσεις

Είναι σημαντικό πάντοτε να θυμάστε ότι οι άνθρωποι επικοινωνούν σε διάφορα επίπεδα.

Μάθετε να ακούτε με τα μάτια σας και σίγουρα θα έχετε πολλά να κερδίσετε.

Δώστε σημασία στην έκφραση του προσώπου του ατόμου με το οποίο συνομιλείτε. Προσέξετε το πως σας κοιτάζει με τα μάτια του, ποια στάση έχει το σώμα του, που και πως έχει τα χέρια και τα πόδια του.

Παρατηρείτε με προσοχή τις κινήσεις του, πως περπατά, ποια σημασία δίνει στην παρουσία σας ή σε αυτή άλλων.

Εάν αποκτήσετε αυτούς τους αυτοματισμούς στις αλληλεπιδράσεις με άλλους ανθρώπους και στις διαπροσωπικές σας σχέσεις, θα είστε σε θέση να συλλέγετε πληθώρα χρήσιμων πληροφοριών για τα άτομα με τα οποία έρχεστε καθημερινά σε επαφή προτού αυτά ακόμη ανοίξουν το στόμα τους για να μιλήσουν.

 Ακόμη καλύτερα, ο προσεκτικός παρατηρητής της γλώσσας του σώματος έχει τη δυνατότητα να καταλαβαίνει εάν αυτά που λέει προφορικά ο συνομιλητής του, συμβαδίζουν με αυτά που σκέφτεται βαθιά μέσα του και άθελα του τα εκφράζει με τις μη προφορικές του εκφράσεις.

Συγκρατείστε ότι εάν υπάρχει διαφορά μεταξύ αυτών που λέει προφορικά κάποιος και αυτών που μεταδίδει η γλώσσα του σώματος του, συνήθως η πραγματικότητα βρίσκεται στη δεύτερη μορφή επικοινωνίας.

Στις συναλλαγές σας κάθε μορφής, αξιολογείτε το συνομιλητή σας με τον τρόπο που εμφανίζεται, τη σωματική εικόνα που εκπέμπει, την ενδυμασία του, αλλά ειδικότερα τη στάση, τις κινήσεις, τις χειρονομίες και τις εκφράσεις του. Είναι πολλά που θα μπορέσετε να αντλήσετε σχετικά με τα δυνατά του σημεία, τις ικανότητες, τις αδυναμίες του και άλλα ενδιαφέροντα για σας, στοιχεία της προσωπικότητας του.

Η γλώσσα του σώματος μπορεί να αποκαλύπτει περισσότερα από τα λεγόμενα ενός ατόμου. Όμως μην περιμένετε να γίνετε ειδικοί στην κατανόηση της μη προφορικής επικοινωνίας άμεσα.

Χρειάζεται μελέτη, συνεχή άσκηση, παρακολούθηση των συνομιλητών σας και οπωσδήποτε επαλήθευση βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα των συμπερασμάτων σας για ένα συγκεκριμένο άτομο ή μια κατάσταση.

Μη βιάζεστε να βγάζετε πρόωρα συμπεράσματα. Από την άλλη όμως, μην αγνοείτε το ένστικτο σας όσον αφορά στην αξιολόγηση της ειλικρίνειας και της αξιοπιστίας μιας προσωπικότητας.

Ταυτόχρονα να είστε προσεκτικοί στο ποιες επιδράσεις προκαλεί η δική σας συμπεριφορά στον ψυχισμό των άλλων. Εάν μιλάτε για πολύ, κοιτάξετε εάν υπάρχουν σημεία δυσφορίας στο συνομιλητή σας ή στο ακροατήριο σας. Προσέξτε τις αντιδράσεις των άλλων σε αυτά που λέτε, τις αλλαγές της ψυχικής διάθεσης τους και προσαρμόστε τη δική σας παρέμβαση.

Ακούγοντας με τα μάτια και όχι μόνο με τα αυτιά, ερμηνεύοντας σωστά και γρήγορα με το μυαλό σας το σύνολο της πληροφόρησης που δέχεστε, θα είστε σε θέση να επιτυγχάνετε περισσότερα, αφήνοντας τους άλλους περισσότερο ευχαριστημένους.

Μην ξεχνάτε ότι για ένα έμπειρο γνώστη της γλώσσας του σώματος, οι περισσότεροι άνθρωποι είναι για αυτόν όπως ένα ανοικτό βιβλίο. Γνωρίζει ότι το μεγαλύτερο μέρος της επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων, γίνεται από μη προφορικά μηνύματα.

Έρευνες έχουν δείξει ότι στις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις, μέχρι το 93% της αποτελεσματικότητας μιας επικοινωνίας οφείλεται στη μη προφορική συμπεριφορά. Επιπρόσθετα διαφάνηκε ότι στην απόδοση μιας επικοινωνίας, το 7% εξαρτάται από τα λόγια που χρησιμοποιούνται, το 38% από την ποιότητα της φωνής και το 55% από τη γλώσσα του σώματος.

Εάν θέλετε να μη φανερώνετε το τι πραγματικά σκέπτεστε, προσέχετε στο τι μηνύματα μεταδίδει η μη προφορική συμπεριφορά σας. Αυτό είναι ακόμη πιο δύσκολο όταν δέχεστε ενώπιον άλλων νέα πληροφόρηση.

Οι επιδράσεις της νέας πληροφόρησης, μπορεί να φανούν άμεσα διότι ενώ μπορείτε να ελέγχετε καλύτερα το τι λέτε, είναι δύσκολο όντας απροετοίμαστοι να κρύψετε τις πραγματικές σας σκέψεις.
Για αυτό βελτιώστε όχι μόνο αυτά που μπορείτε να διαβάζετε στους άλλους για τις πραγματικές τους προθέσεις και την ειλικρίνεια τους, αλλά και για το τι εσείς δίνετε στους έμπειρους γνώστες της γλώσσας του σώματος, να διαβάζουν από τη δική σας συμπεριφορά και γλώσσα του σώματος σας.

Πώς μπορεί να «ταξιδέψει» η ζωή στους πλανήτες...

Κάποιοι επιστήμονες πιστεύουν, ότι η ζωή μεταφέρθηκε στη Γη με έναν κομήτη. Η θεωρία αυτή είναι γνωστή ως «θεωρία της πανσπερμίας».

 

Αν όμως η εξωγήινη ζωή μπορεί να «ταξιδεύει» μεταξύ των πλανητών, μπορεί να ισχύει και το αντίστροφο: δηλαδή τμήματα τη Γης να «σπέρνουν» ζωή κάπου αλλού στο ηλιακό σύστημα.

 

Η θεωρία αυτή έχει κερδίσει έδαφος τα τελευταία χρόνια, με τους επιστήμονες να υποστηρίζουν, ότι ο αστεροειδής που εξαφάνισε τους δεινόσαυρους «μετέφερε» ζωή στον Άρη και τους δορυφόρους του Δία.

 

Σε μια έκθεση που δημοσιεύτηκε την περασμένη χρονιά, η υποψήφια διδάκτορας στο πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια στις ΗΠΑ, Rachel Worth, είχε υποστηρίξει ότι είναι πολύ πιθανό η ζωή από τη Γη να είχε μεταφερθεί σε άλλους πλανήτες.

 

Η ερευνητική της ομάδα μελέτησε το μέγεθος πετρωμάτων μεγαλύτερα των 3 μέτρων, που πετάχτηκαν στο διάστημα από τη Γη μετά από τεράστιες συγκρούσεις, γράφει η Maddie Stone στο Motherboard.

 

Το μέγεθος των πετρωμάτων αυτών θα προστάτευε τα μικρόβια από την ακτινοβολία του Ήλιου κατά τη διάρκεια ενός «ταξιδιού» στο ηλιακό σύστημα.

 

Χρησιμοποιώντας προσομοιώσεις σε υπολογιστή, η ομάδα χαρτογράφησε την «τύχη» αυτών των πετρωμάτων.

 

Παρότι πολλά δεν «επέζησαν» σε αυτό το ταξίδι, χιλιάδες «χτύπησαν» τον πλανήτη Άρη, ενώ έξι κατάφεραν να φτάσουν μέχρι και την Ευρώπη, το δορυφόρο του πλανήτη Δία.

 

«Στο τέλος της ημέρας, δεν έχει σημασία ο αριθμός, αλλά η τάξη μεγέθους αυτών των πετρωμάτων» είπε η Worth στο Motherboard.

 

«Αν οι αριθμοί ήταν πολύ μικρότεροι από έναν, θα υποθέταμε ότι θα ήταν απίθανο να έχει συμβεί από τότε που ξεκίνησε η ζωή στη Γη. Όμως από τη μία έως τις 10 συγκρούσεις τα τελευταία αρκετά δισεκατομμύρια χρόνια, δε μπορούμε να αποκλείσουμε την πιθανότητα η Γη να “στέλνει” ζωή κάπου άλλου» πρόσθεσε.

 

Η θεωρία αυτή έχει οδηγήσει μερικούς επιστήμονες να φαντάζονται ένα μέλλον, κατά το οποίο οι άνθρωποι θα μπορούσαν να αποικοίσουν το Διάστημα, στέλνοντας DNA σε μακρινούς πλανήτες και «δημιουργώντας» ένα νέο πολιτισμό, σημειώνει δημοσίευμα της Daily Mail.

 

Η ιδέα ξεκίνησε από τους βιολόγους του Χάρβαρντ Dr Gary Ruvkun και Dr George Church, όπως ανέφερε μια ανακοίνωση από το Τμήμα Ιατρικής του πανεπιστημίου.

 

Βέβαια, το πώς αυτά τα βακτήρια θα αναπτύσσονταν και θα εξελίσσονταν σε… ανθρώπους είναι ένα θέμα προς συζήτηση. Θα μπορούσαν να αφεθούν και να εξελιχθούν, όπως συνέβη και με τη ζωή στη Γη. Εναλλακτικά, θα μπορούσαμε να στείλουμε μια πολύ προχωρημένη, αυτόνομη μηχανή, ικανή να δημιουργήσει κυτταρική ζωή, σε έναν κατοικήσιμο εξωπλανήτη μακριά από το ηλιακό μας σύστημα.

 

Φυσικά, αυτές οι προτάσεις θα μπορούσαν ενδεχομένως να είναι εφικτές μόνο σε μερικές εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια από τώρα.

 

Ωστόσο, πολλοί επιστήμονες πιστεύουν, ότι μια μέρα ο άνθρωπος θα είναι σε θέση να δημιουργήσει πολυκύτταρη ζωή και γιατί όχι, αυτός ο οργανισμός να είναι ανθρώπινος!

Ξεπέρασε Τους Φόβους Σου!

Τι πιο συνηθισμένο και καθημερινό από το να φοβάσαι; Ξυπνάς με φόβο αν θα ανταποκριθείς στις υποχρεώσεις της ημέρας, κοιμάσαι με τον φόβο ότι δεν ήσουν ικανός.

Φοβάσαι την επόμενη μέρα, φοβάσαι το άγνωστο. Δεν είναι καιρός, λοιπόν, να αντιληφθούμε πώς λειτουργούν οι φόβοι μας, τι μας ωθούν να πράττουμε ή να μην πράττουμε και πώς μπορούμε να απαλλαγούμε από αυτούς; Ο Φόβος ήταν και είναι ένα από τα βασικότερα Ψυχικά Απόβλητα που μας «μολύνει» τις σκέψεις μας, τα συναισθήματά μας και διαστρεβλώνει την συμπεριφορά μας .

ΤΙ ΕΙΝΑΙ, ΛΟΙΠΟΝ, Ο ΦΟΒΟΣ;

Μπορεί να μην γνωρίζεις τι ακριβώς είναι, σίγουρα, όμως, τον έχεις νιώσει να σε πλημμυρίζει! Αν ήταν θερμοκρασία θα ήταν το απόλυτο ψύχος και, αν τα πάντα είναι σε κίνηση, σίγουρα θα χαρακτηριζόταν ως ακινησία. Πόσες φορές στο ερέθισμα ενός μεγάλου σου φόβου δεν ένιωσες παράλυση των άκρων του σώματός σου και ψύχος να διαπερνά σαν ηλεκτρικό ρεύμα όλο σου το κορμί; Οπότε μπορεί να μην γνωρίζουμε νοητικά τι ακριβώς είναι, άλλα συναισθηματικά τον βιώνουμε και μπορούμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι, όποια μορφή πάρει ένας φόβος, μας οδηγεί τελικά σε μη δράση-ακινητοποίηση ή στο να διαστρεβλώσει μία δράση μας χωρίς αυτό να είναι συνειδητή μας επιλογή, δηλαδή, χωρίς να σκεφτούμε τι κάνουμε.

ΦΟΒΟΣ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ – ΑΙΤΙΕΣ ΤΩΝ ΦΟΒΩΝ

Ο πρωταρχικός φόβος είναι ο φόβος του θανάτου. Τον έχουμε νιώσει όλοi. Ένας φόβος που συνδέεται άρρηκτα με το Ένστικτο της Αυτοσυντήρησης, που το ονοματίζω Ένστικτο της Ύπαρξης, δηλαδή, στην ουσία, είναι ο φόβος της μη-Ύπαρξης. Οι υπόλοιποι φόβοι μας είναι παρακλάδια αυτού και καταλήγουν σε αυτόν. Γιατί, όμως, έχουμε διαφορετικούς φόβους και γιατί μερικοί φόβοι είναι πιο έντονοι σε κάποιους ανθρώπους από άλλους; Η απάντηση είναι πολύ απλή: Διότι μάθαμε να φοβόμαστε! Τους φόβους μας τους διδαχτήκαμε! Στην ουσία μας έπεισαν ότι φοβόμαστε!! Ο φόβος δεν σχετίζεται απαραίτητα με την ένταση του κινδύνου – ερεθίσματος που δεχόμαστε, αλλά, όταν δεχόμαστε ένα συγκεκριμένο ερέθισμα, φοβόμαστε επειδή συνδέθηκε υποσυνείδητα με τον φόβο του θανάτου και ως αποτέλεσμα είναι να εκδηλώνουμε τα παραπάνω συμπτώματά του (ακινητοποίηση διαστρεβλωμένη δράση). Επίσης δεν αντιλαμβανόμαστε πώς επιδρά πάνω μας, διότι τον φόβο δεν τον σκεφτόμαστε, αλλά τον αισθανόμαστε, με αποτέλεσμα να πέφτουμε αυτοματικά στην παγίδα που μας έστησε!
Παράδειγμα φόβου

Ο Διευθυντής του Μιχάλη ανέφερε στην σύσκεψη προσωπικού ότι θα απολύσει από το προσωπικό της εταιρείας δέκα άτομα χωρίς να αποκλείει ότι θα είναι και αυτός μέσα στην λίστα.

Ο παραπάνω φόβος, αρχικά, λειτουργεί ότι ο Μιχάλης φοβάται, ότι θα χάσει την δουλειά του. Όμως αυτό που φοβάται είναι ότι θα χάσει τις απολαβές που του δίδει η εργασία του (πόρους για την επιβίωσή του). Υποσυνείδητα φοβάται για την επιβίωσή του, ώστε ο φόβος της απόλυσής του να του «ενεργοποιεί» τον φόβο του θανάτου.

Ο ΦΟΒΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΛΑΝΗ;

Εκτός από τον φόβο του θανάτου, ο οποίος πηγάζει από το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, οι υπόλοιποι φόβοι είναι στην ουσία πλάνη και μας οδηγούν σε μη ασφαλή συμπεράσματα. Κατ’ επέκταση ο Φόβος μας οδηγεί σε μη συνειδητές επιλογές, αλλά σε συναισθηματικές! Οι συνειδητές επιλογές χωρίς φόβο είναι προϊόντα ΣΥΝΕΣΗΣ, δηλαδή επιλογές που βασίζονται στην σωστή επεξεργασία των ερεθισμάτων που δεχόμαστε και στην αντίστοιχη, εν συνεχεία, δράση μας.
Παράδειγμα φόβου και σύνεσης

Ενώ γίνονται μαθήματα στο 1ο Λύκειο της Ξάνθης, γίνεται σεισμός μεγάλης έντασης και οι περισσότεροι από τους μαθητές, αλλά και τους καθηγητές, πανικοβάλλονται και καθώς τρέχουν προς την έξοδο τραυματίζονται από το πέσιμο σοβάδων, αλλά και από την πτώση τους από τα σκαλιά λόγω του πανικού τους. Τρεις μαθητές, που είχαν παρακολουθήσει στο παρελθόν εκπαιδευτικό σεμινάριο σχετικά με τους σεισμούς, έσκυψαν κάτω από τα θρανία τους και τελικά εξήλθαν από το κτίριο χωρίς να τραυματιστούν.

Στο παραπάνω παράδειγμα, οι μαθητές που είχαν γνώση πώς να λειτουργήσουν σε περιστατικό σεισμού, έδρασαν με σύνεση, δηλαδή αξιολόγησαν σωστά το ερέθισμα, σε αντίθεση με τους υπολοίπους, που έδρασαν με καθεστώς φόβου.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΜΑΣ

Ο τρόπος είναι να τους γνωρίσουμε, να θυμηθούμε για κάθε μας φόβο ποιος μας τον πρωτοδίδαξε. Την λύση του μυστηρίου θα την αναζητήσουμε στην παιδική-νηπιακή μας ηλικία, όταν ακόμη η μνήμη μας ήταν κενή και μας έγραψαν τα δεδομένα που κουβαλάμε σε όλη μας την ζωή. Οι ισχυροί μας φόβοι «εγράφησαν» στο λογισμικό μας στην νηπιακή συνήθως ηλικία και από πρόσωπα του στενού μας περιβάλλοντος (οικογένεια). Εν συνεχεία καταγράφηκαν και νέοι φόβοι από τους διάφορους θεσμούς της κοινωνίας (εκκλησία, σχολείο, ΜΜΕ), οι οποίοι αποτελούν τμήμα της προσωπικότητάς μας και των πεποιθήσεων που έχουμε. Ένας τρόπος για να απαλλαγούμε από δυσάρεστους φόβους είναι να θυμηθούμε το πρώτο συμβάν που έγραψε στο λογισμικό μας κάποιο είδος φόβου, να παίξουμε την ίδια «παράσταση» και στη θέση του να βάλουμε ένα ευχάριστο συναίσθημα.

Παράδειγμα
Ο Γιώργος όταν ήταν 4 ετών και ενώ ήταν στους καταρράχτες της Έδεσσας, ο πατέρας του, του έβαλε τις φωνές και του είπε ότι κινδυνεύει να πέσει από τον γκρεμό και να σκοτωθεί, αν πλησιάσει πιο κοντά. Από τότε ο Γιώργος έχει υψοφοβία. Ο Γιώργος για να ξεπεράσει τον φόβο του πήγε στους καταρράχτες της Έδεσσας με την σύντροφό του και της έκανε εκεί πρόταση γάμου.

Όπως βλέπουμε στο παραπάνω παράδειγμα ο Γιώργος αντικατέστησε στο αρνητικό ερέθισμα που το δημιούργησε το συναίσθημα του φόβου ένα θετικό και με αυτόν τον τρόπο, σταδιακά, ξεπέρασε την υψοφοβία.

Προσοχή! Με ένα θετικό ερέθισμα, ενδεχομένως, ένας φόβος, ειδικά ισχυρός, δεν εξαφανίζεται τόσο εύκολα. Χρειάζεται συστηματική μελέτη του ερεθίσματος ή και των ερεθισμάτων που μας δημιούργησαν συναισθήματα φόβου και εν συνεχεία συστηματική επανάληψη και συνεχή τοποθέτηση ευχάριστων συναισθημάτων στην θέση τους. Στην αρχή είναι δύσκολο αλλά αξίζει την προσπάθεια!

Ανακαλύπτοντας εξωγήινη ζωή

Πριν από παραπάνω από μισό αιώνα, ο αστρονόμος Frank Drake, κατασκεύασε μια εξίσωση που υπολόγιζε την πιθανότητα να βρίσκονται και άλλοι νοήμονες πολιτισμοί στο Γαλαξία πέρα από εμάς.
Αξιολογώντας τα στοιχεία και τη γνώση που αποκομίσαμε έκτοτε, η Sara Seager, καθηγήτρια φυσικής και πλανητολογίας στο MIT, κατέληξε σε μια εναλλακτική εξίσωση, λαμβάνοντας υπόψη διαφορετικές παραμέτρους από ότι η εξίσωση Drake.

Η εξίσωση Drake: Το 1961, οι παράμετροι που έλαβε υπόψη του o Drake, ήταν ο μέσος ρυθμός δημιουργίας αστέρων στο Γαλαξία, το κλάσμα αυτών των άστρων που έχουν πλανήτες οι οποίοι μπορούν να συντηρήσουν ζωή και όντως αναπτύσσουν νοήμονα ζωή, και τέλος αναπτύσσουν πολιτισμό και αποκτούν τεχνολογία ικανή ώστε να γνωστοποιήσουν την ύπαρξή τους. Επίσης συνυπολόγισε και τ η χρονική διάρκεια που οι πολιτισμοί αυτοί συνεχίζουν να υπάρχουν συντηρώντας τη τεχνολογία τους.

Σύμφωνα με τον Drake και τους συνεργάτες του, η καλύτερη εκτίμηση που μπορούσαν να κάνουν την εποχή εκείνη, υποδείκνυε τουλάχιστον 1000 νοήμονες πολιτισμούς στο Γαλαξία μας. Έκτοτε έχουν υπάρξει πολλές ακόμη εκτιμήσεις, με τεράστια όμως απόκλιση μεταξύ τους: από έναν πολιτισμό στο Γαλαξία (εμάς) έως και πολλά εκατομμύρια.

Η κατάσταση αλλάζει: Οι κυνηγοί πλανητών συνεχίζουν να ανακαλύπτουν εξωπλανήτες, εστιάζοντας σε εκείνους τους κόσμους που μοιάζουν περισσότερο με το δικό μας. Αν και έχουν ανακαλυφθεί ομοιότητες, στο μέγεθος ή στη θερμοκρασία, κανένας εξωπλανήτης μέχρι στιγμής δεν έχει πραγματικά απειλήσει να βάλει τέλος στη «μοναξιά» της Γης ως του μοναδικού πλανήτη που γνωρίζουμε στο Σύμπαν πως συντηρεί ζωή.

Αυτό όμως πρόκειται να αλλάξει σύντομα, πιστεύει η Sara Seager. Μελλοντικές διαστημικές αποστολές όπως το τηλεσκόπιο James Webb, θα είναι σε μερικά χρόνια σε θέση να ανιχνεύσουν πλανήτες πανόμοιους με τη Γη. Η παρατήρηση χαρακτηριστικών της ατμόσφαιράς τους, όπως η σύνθεση των ατμοσφαιρικών αερίων θα μπορούσε να αποτελεί την πρώτη απόδειξη για ζωή σε άλλους πλανήτες, δίχως την απαίτηση του Frank Drake για απόκτηση τεχνολογίας από νοήμονες πολιτισμούς.

Η εξίσωση Seager: Αντί για εξωγήινους που επικοινωνούν με ραδιοκύματα, η εξίσωση της Seager εστιάζει στην παρουσία εξωγήινης ζωής γενικότερα. Η εξίσωσή της υπολογίζει τους πλανήτες που είμαστε σε θέση να παρατηρήσουμε πως συντηρούν ζωή στο Γαλαξία και έχει τη μορφή: N = N*FQFHZFOFLFS.

Οι παράγοντες που λαμβάνει υπόψη είναι κατά σειρά ο αριθμός των άστρων στο Γαλαξία, το κλάσμα των οποίων είναι σχετικά «ήρεμα», το κλάσμα των οποίων φιλοξενεί βραχώδεις πλανήτες στην κατοικήσιμη ζώνη (σε σωστή απόσταση από το άστρο ώστε το νερό να βρίσκεται σε υγρή μορφή), το κλάσμα των οποίων μπορούν να παρατηρηθούν, το κλάσμα των οποίων φιλοξενούν ζωή και το κλάσμα των οποίων η ζωή αφήνει ίχνη στην ατμόσφαιρα.

Η εκτίμηση: Υιοθετώντας τις πιο αξιόπιστες τιμές που δίνει η αστρονομία για κάθε μία από τις παραπάνω παραμέτρους, η καθηγήτρια Seager υπολογίζει πως θα ανακαλύψουμε στην προσεχή δεκαετία δύο πλανήτες με ίχνη εξωγήινης ζωής. Εάν επαληθευτούν οι προβλέψεις της, θα πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Δεν είν’ νεκρό εκείνο που αιώνια μπορεί να περιμένει
Μα με το διάβα των παράξενων αιώνων
ως κι ο θάνατος μπορεί να πεθαίνει.
Howard Phillips Lovecraft

Η εικονική πραγματικότητα της φτώχειας

“Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να καταστήσεις ακίνδυνους τους φτωχούς είναι να τους εκπαιδεύσεις να θέλουν να μιμούνται τους πλούσιους.” Carlos Ruiz Zafón, 1964 -, Ισπανός συγγραφέας

Πολλά γράφονται κι ακούγονται για το μέγεθος της φτώχειας, δημοσιεύεται ένας σωρός μελετών με εκτιμώμενα ποσοστά σε διάφορες χώρες προσπαθώντας να απεικονίσουν με αριθμούς, ένα μέγεθος το οποίο δεν είναι ούτε μετρήσιμο ούτε αντικειμενικό. Η φτώχεια είναι ένα τελείως διαφορετικό φαινόμενο από εκείνο του υποσιτισμού και της εξαθλίωσης.

Θα μπορούσαμε να την ορίσουμε ως την ανισότητα, τη διαφορά, την αδυναμία δυνατότητας πρόσβασης σε αυτό που η κοινωνία καθορίζει σαν “καλό” και “ωραίο”, αποκλεισμός από τον κυρίαρχο τρόπο ζωής. Ένας επιβεβλημένος τρόπος ζωής που δεν είναι ποτέ ο τρόπος ζωής της πλειοψηφίας του πληθυσμού αλλά ο τρόπος ζωής των πλουσίων που δίνει τον τόνο με τον επιδεικτικό και προνομιούχο καταναλωτισμό του. Αυτό που κάνει τους φτωχούς – φτωχούς, είναι η ασημαντότητα τους σε σύγκριση με ένα κοινωνικό-πολιτισμικό πρότυπο που προκαλεί και προσανατολίζει τις επιθυμίες.

Στο Περού, γίνεσαι φτωχός όταν είσαι ξυπόλητος, στην Κίνα όταν δεν έχεις ποδήλατο, στην Ευρώπη όταν δεν μπορείς να αγοράσεις αυτοκίνητο, στη δεκαετία του 1930 όταν δεν είχες τηλεφωνική συσκευή, στη δεκαετία του 1960 όταν δεν είχες τηλεόραση, το 1970 όταν δεν είχες έγχρωμη τηλεόραση κ.ο.κ. Δημιουργείται το φαινόμενο του εκσυγχρονισμού της φτώχειας: το χρηματικό της επίπεδο ανεβαίνει επειδή τα καινούρια βιομηχανικά προϊόντα εμφανίζονται ως είδη πρώτης ανάγκης, διατηρώντας τα απρόσιτα για τον μεγαλύτερο αριθμό των ανθρώπων. Η μάζα πληρώνει όλο κι ακριβότερα, μία όλο και μεγαλύτερη ασημαντότητα.

Μόλις η μάζα κατορθώσει να αποκτήσει έναν τύπο προϊόντος, το προϊόν χάνει την αξία του, όπως στην περίπτωση του αυτοκινήτου, που απομειώνεται η αξία του από το γεγονός και μόνο ότι το χρησιμοποιεί η πλειοψηφία των ανθρώπων. Άλλες φορές πάλι, χωρίς το εκλαϊκευμένο προϊόν να χάσει την αξία χρήσης του, η βιομηχανία ρίχνει στην αγορά ένα “καλύτερο προϊόν”, το προορίζει για την μειοψηφία και το εμφανίζει σαν την καινούρια μορφή “ευημερίας ώστε να διατηρηθεί η ανισότητα”. Η ανανέωση αυτή καλλιεργεί την ψευδαίσθηση ότι το καινούριο είναι καλύτερο, δημιουργεί περισσότερες ανάγκες από αυτές που ικανοποιεί κι εντείνει τις στερήσεις.

Το ποσοστό της αύξησης της στέρησης ξεπερνά κατά πολύ το ποσοστό αύξησης της παραγωγής. Η λογική του πάντα καλύτερα αντικαθιστά τη λογική του καλού ως δομικού στοιχείου της λειτουργικότητας. Με λίγα λόγια, αποδεικνύεται ότι κίνητρο της ανάπτυξης είναι η διατήρηση της ανισότητας: η υπάρχουσα δυναμική των κοινωνικών τάξεων παίζει το παιχνίδι των παραγωγών, που το επίτευγμα τους είναι μηδαμινό όσον αφορά στη βελτίωση του επιπέδου ζωής και που εξηγεί την ενίσχυση της ανάπτυξης μέσω της ζήτησης. Τα αγαθά δεν αγοράζονται για την αξία χρήσης, αλλά για τη συμβολική λειτουργικότητα τους στην κοινωνική θέση, την απόδραση και την επικοινωνία, το άτομο χειραγωγείται κι εκπαιδεύεται στο να τα επιθυμεί. Το κοινωνικό περιβάλλον του επιβάλλει αυτόν τον τρόπο έκφρασης κι επιβεβαίωσης, ενώ παράλληλα του αρνείται τη δυνατότητα να αναπτύξει την προσωπικότητα του, στρέφοντας τις επιθυμίες του προς τον καταναλωτισμό.

Τι είναι εκείνο που διαστρεβλώνει τις ανάγκες και τις επιθυμίες σε επιθυμίες κατανάλωσης; Το γεγονός ότι, για την ικανοποίηση κάθε ανάγκης, το άτομο εξαναγκάζεται πρώτα απ’ όλα να εξαρτάται από θεσμούς και γιγάντιους μηχανισμούς που ξεφεύγουν από τη διάσταση του και τον έλεγχο του. Ακόμα και για τον (απολυμασμένο) αέρα που αναπνέει, για το (εμφιαλωμένο ή με συντηρητικά) νερό που πίνει, για τον ήλιο (που του πουλάει η τουριστική βιομηχανία) και τη χαλάρωση (που του προμηθεύουν η βιομηχανία του θεάματος και η ραδιοτηλεόραση), το άτομο εξαρτάται από εμπορικούς και γραφειοκρατικούς μεγα-μηχανισμούς των οποίων δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο από πελάτης υποταγμένος, ανίσχυρος, εκμεταλλευόμενος και πάντα ανικανοποίητος.

Αφού λοιπόν γίνει παθητικός, καθοδηγείται στο να ζητά από τους μεγα-μηχανισμούς που απολαμβάνουν την παροχή αγαθών μόνο μία υπευθυνότητα πληρέστερη και καλύτερη σχετικά με τις ανάγκες του, υποταγμένος έτσι στο απόλυτο μονοπώλιο. Το απόλυτο μονοπώλιο εγκαθιδρύεται όταν οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την έμφυτη ικανότητα τους να κάνουν μόνοι τους ότι μπορούν για τον εαυτό τους και για τους άλλους, με αντάλλαγμα κάτι καλύτερο, που μόνο ένα όργανο εξουσίας μπορεί να παράγει για λογαριασμό τους. Αυτός ο δεσποτισμός του μηχανισμού επιβάλλει την αναγκαστική κατανάλωση, μετατρέποντας έτσι το άτομο σε παθητικό καταναλωτή μιας μαζικής παραγωγής που μόνο οι μεγάλες βιομηχανίες μπορούν να εξασφαλίσουν. Τελικά ούτε οι στοιχειώδεις ανάγκες δεν μπορούν να ικανοποιούνται εκτός εμπορίου.

Ότι δεν έχει τιμή, δεν έχει αξία. Δεν πειράζει, φωνάζουν οι νέο-φιλελεύθεροι οικονομολόγοι: θα δώσουμε εμείς αξία στα πράγματα που δεν την έχουν ακόμη, στον αέρα, στο νερό, στο φως κι εννοείται στην ανθρώπινη ζωή. Γιατί, φυσικά, ούτε αυτήν λυπόμαστε.

Προβάλλεται επιτακτικά η ανάγκη μιας αλλαγής του τρόπου παραγωγής, ολόκληρης της οικονομικής συλλογιστικής που στα πλαίσια αυτής της προοπτικής το ουσιώδες δεν είναι να καθοριστεί ένα νέο πλήρες πολιτικό πρόγραμμα, αλλά να καθοριστεί μια καινούρια φανταστική διάσταση των πραγμάτων, ριζική και ανατρεπτική, η μόνη που θα επιτρέψει την αλλαγή στην συλλογιστική της εξέλιξης μας. Αυτή η πρόταση ρήξης διάλυσης του οικονομικού συστήματος, μόνον έξω από τον μονοπωλιακό καπιταλισμό και τον γραφειοκρατικό σοσιαλισμό μπορεί να τεθεί, και ακόμα, έξω από κάθε αναφορά σε κάποιο υπαρκτό πρόσωπο, που αναπόφευκτα θα απαιτούσε παραχωρήσεις. Πρέπει πρώτα απ’ όλα να είναι μία αμφισβήτηση οποιασδήποτε νομιμότητας της εξουσίας και διπλή άρνηση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και της ολοκληρωτικής ολοκλήρωσης.

Όποιος νομίζει ότι η φτώχεια υπάρχει μόνο στις άδειες τσέπες, στα άδεια πορτοφόλια και στα άδεια τραπέζια κάνει λάθος. Έχει φωλιάσει σε κάθε κοινωνική δραστηριότητα κι εκδήλωση, στην εκπαίδευση, στην υγεία, στον πολιτισμό, στη δημιουργικότητα μας, στη φαντασία μας, στις ανθρώπινες σχέσεις, στη δημοκρατία.

Αυτή είναι η πραγματική φτώχεια μας κι όχι ένα μέγεθος αυστηρά υποκειμενικό και μη μετρήσιμο, όπως αυτό που προσπαθούν να μας πείσουν ότι είναι.

Ζώα στο σκαμνί

Στις 5 Μαΐου του 1986, δεκάδες εξαγριωμένοι κάτοικοι του χωριού Μαλάτσα, στη Μαλαισία, επιτέθηκαν κι έδειραν μέχρι θανάτου έναν αδέσποτο σκύλο. Οι χωρικοί ισχυρίστηκαν ότι το άτυχο τετράποδο ήταν μέλος μιας αδίστακτης συμμορίας ληστών οι οποίοι μεταμορφώνονταν σε ζώα προκειμένου να αποφύγουν τη σύλληψη. Η ιστορία έκανε το γύρο του κόσμου, ωστόσο το συμβάν δεν ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Καθ’ όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα και μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα, τα ζώα κατηγορούνταν, δικάζονταν και καταδικάζονταν σαν κοινοί εγκληματίες …

Γουρούνια, ταύροι, άλογα, αγελάδες, λύκοι, αρουραίοι, ψάρια, πουλιά, ακόμη και έντομα, βρέθηκαν αντιμέτωπα με τη δικαιοσύνη και κλήθηκαν να λογοδοτήσουν για τις παράνομες και εγκληματικές πράξεις τους. Τα εγκλήματά τους ήταν από κλοπή και βανδαλισμό μέχρι σεξουαλικά εγκλήματα και ανθρωποκτονίες. Οι ποινές που τους επιβάλλονταν ήταν από αφορισμό και εξορία μέχρι θάνατο δι’ απαγχονισμού και κάψιμο στην πυρά. Η παλαιότερη δίκη ζώου καταγράφεται το 1266 στο Fontenay – aux – Roses, κοντά στο Παρίσι.

Υπηρέτες του κακού. Στη μεσαιωνική Ευρώπη η ισχύς της «Εκκλησίας» ήταν απεριόριστη και επηρέαζε κάθε λειτουργία της Πολιτείας, κυρίως τη Δικαιοσύνη. Η Ιερά Εξέταση βασάνιζε όσους τολμούσαν να ισχυριστούν ότι η Γη δεν ήταν το κέντρο του σύμπαντος κι έριχνε γυναίκες στην πυρά κατηγορώντας τες ως μάγισσες. Ούτε τα ζώα δεν μπορούσαν να ξεφύγουν από το χέρι του ιερού νόμου.

Το νομικό πλαίσιο για τη δικαστική δίωξη των ζώων διαμορφώθηκε το 13 αιώνα από τον Ιταλό θεολόγο και λόγιο Θωμά τον Ακινάτη. Αυτός υποστήριζε ότι παρότι τα ζώα ήταν δημιουργήματα του Θεού, η εγκληματική τους δράση πήγαζε από μια ανίερη συμμαχία, αφού οι τετράποδοι εγκληματίες δρούσαν κατ’ εντολή του Διαβόλου. Ήταν τα όργανά του πάνω στη Γη, οι πιστοί του υπηρέτες, κατά συνέπεια μέσα από την τιμωρία τους οι πιστοί τιμωρούσαν τον ίδιο το Διάβολο.

Τυπικές διαδικασίες. Ο Έντουαρντ Εβανς ήταν ο πρώτος που μελέτησε και κατέγραψε αναλυτικά τις δικαστικές περιπέτειες των ζώων. Ο Αμερικανός συγγραφέας περιέγραψε στο βιβλίο του The Criminal Prosecution and Capital Punishment of Animals το οποίο κυκλοφόρησε το 1906, 191 δίκες με κατηγορουμένους ζώα. Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει, το 15  αιώνα διεξήχθησαν 36 δίκες, το 16 αιώνα 57 και το 17 αιώνα 56 δίκες. Η διαδικασία ήταν καθ’ όλα τυπική.

Τα ζώα προφυλακίζονταν, η Πολιτεία όριζε το συνήγορο τους, το δικαστήριο άκουγε τα επιχειρήματα των αντιδίκων και στο τέλος έβγαζε την ετυμηγορία του. Όταν η σύλληψη των ζώων που κατηγορούνταν ήταν ανέφικτη, (αρουραίοι, έντομα, ψάρια), το δικαστήριο αποφάσιζε ερήμην τους. Η ταινία του 1993, «The Hour of the Pig», βασίστηκε στην έρευνα του Έβανς. Στην ταινία παρακολουθούμε έναν νεαρό δικηγόρο να υπερασπίζεται ένα… γουρούνι δολοφόνο.

Μεγαλοδικηγόροι αρουραίων. Υπήρχαν επιτυχημένοι δικηγόροι που «έχτισαν» την καριέρα τους υπερασπιζόμενοι αποκλειστικά κατηγορούμενους/ζώα. Ο πιο ξακουστός ήταν ο Γάλλος Βαρθολομαίος Σασενέ, ικανότατος συνήγορος ο οποίος ειδικευόταν στην υπεράσπιση αρουραίων. Το 1531 οι κάτοικοι της γαλλικής πόλης Οτόν είδαν τις σιταποθήκες τους να αδειάζουν επικίνδυνα εξαιτίας της επιδρομής χιλιάδων αρουραίων. Αμέσως το τοπικό δικαστήριο απήγγειλε την κατηγορία της απρόκλητης και κακόβουλης φθοράς ξένης περιουσίας και κάλεσε τα τρωκτικά να παρουσιαστούν ενώπιον του εντός έξι ημερών.

Όπως ήταν φυσικό, κανένας ποντικός δεν εμφανίστηκε, γεγονός που εξόργισε το δικαστή, ο οποίος θέλησε να επιβάλει τη θανατική ποινή στα ανυποψίαστα ζώα. Τότε ακριβώς παρενέβει ο Σασενέ τονίζοντας ότι οι αρουραίοι δεν έδειξαν ασέβεια προς το δικαστήριο, απλώς δεν ενημερώθηκαν για την κλήτευσή τους επειδή μετακινήθηκαν υπογείως στο διπλανό χωριό. Όσο κι αν ακούγεται απίστευτο, τα επιχειρήματα του Σασενέ έπεισαν τον δικαστή, ο οποίος όρισε νέα δικάσιμο ώστε να ειδοποιηθούν οι αρουραίοι. Δυστυχώς για τους ανθρώπους, οι δίκες αρουραίων συνεχίστηκαν και κατά τη διάρκεια της επιδημίας πανώλης που σάρωσε την Ευρώπη του 14ου αιώνα.

Κανείς δεν είχε αντιληφθεί ότι τα τρωκτικά ήταν οι φορείς της επιδημίας, κι έτσι τη στιγμή που οι αρουραίοι απαγχονίζονταν στις πλατείες, ο μισός πληθυσμός της Ευρώπης αφανιζόταν από το Μαύρο Θάνατο.

Γουρούνια Χάνιμπαλ. Εκτός από τις κλοπές, τα ζώα κατηγορήθηκαν και για ανθρωποκτονίες. Το Δεκέμβριο του 1457 μια μικρή γουρούνα συνελήφθη στο Σαβινί της Γαλλίας κατηγορουμένη ότι έπνιξε και παραμόρφωσε ένα βρέφος την ώρα που κοιμόταν στο κρεβάτι του. Οι αυτόπτες μάρτυρες υποστήριξαν ότι η γουρούνα μπήκε στο σπίτι όταν η μητέρα του βρέφους απουσίαζε και κατευθύνθηκε στο δωμάτιο του παιδιού. Πριν προλάβουν να επέμβουν, η γουρούνα καταπλάκωσε και ποδοπάτησε το μωρό. Μαζί με τη γουρούνα είχαν μπει στο σπίτι και τα έξι γουρουνάκια της, που βρέθηκαν λουσμένα από το αίμα του μωρού.

Το δικαστήριο δήλωσε τον αποτροπιασμό του για το ειδεχθές, όπως το χαρακτήρισε, έγκλημα και διέταξε το θάνατο της γουρούνας από το δήμιο. Τα γουρουνάκια απαλλάχθηκαν των κατηγοριών λόγω του νεαρού της ηλικίας τους. Ένα ανάλογο περιστατικό συνέβη το1494 στο Κλερμόντ της Γαλλίας, όταν ένας πεινασμένος χοίρος κατασπάραξε ένα βρέφος ανήμερα το Πάσχα. Το γουρούνι καταδικάστηκε για βρεφοκτονία και οδηγήθηκε στην πλατεία της πόλης όπου και απαγχονίστηκε κάτω από τις επευφημίες του κόσμου. Μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα τα οικόσιτα ζώα, ειδικότερα τα γουρούνια, ήταν οι συνήθεις κατηγορούμενοι από τα υπόλοιπα είδη του ζωικού βασιλείου.

Ούτε που κούνησε την ουρά της. Σε καμιά περίπτωση οι ετυμηγορίες των δικαστών δεν ήταν προαποφασισμένες. Απόδειξη ότι πολλά ζώα αθωώθηκαν και μάλιστα αποζημιώθηκαν για την ταλαιπωρία που υπέστησαν. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση καταγράφηκε το 1750 και αφορούσε σε μια προβατίνα. Το άτυχο ζώο πιάστηκε επ’ αυτοφώρω να επιδίδεται σε ερωτικές περιπτύξεις με το αφεντικό του. Εκτός από ποινικό αδίκημα, η κτηνοβασία θεωρείτο μέγα αμάρτημα με ποινή το θάνατο.

Τελικά, μετά την αγόρευση των συνηγόρων, το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η προβατίνα βιάστηκε, οπότε δεν έφερε καμιά ευθύνη για τις διεστραμμένες ορέξεις του βοσκού. Βασικός μάρτυρας υπεράσπισης ήταν ο τοπικός ιερέας, ο οποίος ορκίστηκε ότι γνώριζε την προβατίνα από μικρή και ουδέποτε αυτή είχε προκαλέσει τους άντρες του χωριού με τη συμπεριφορά της, κοινώς δεν είχε κουνήσει την ουρά της. Ο βοσκός καταδικάστηκε για βιασμό και κτηνοβασία και θανατώθηκε διά απαγχονισμού.

Ενοχλητικές βδέλλες. Το 1451, στο δικαστήριο της Λωζάνης της Ελβετίας, όλα ήταν έτοιμα για να διεξαχθεί άλλη μία δίκη. Οι κατηγορίες που βάραιναν τους κατηγορουμένους ήταν βαριές. Κατηγορούνταν για συστηματική παρακώλυση της αλιείας και παρενόχληση των ψαράδων της λίμνης της Βέρνης. Κατηγορούμενοι οι βδέλλες της λίμνης. Η διαδικασία ακολουθήθηκε πιστά. Οι κλητήρες του δικαστηρίου στάλθηκαν τρεις φορές στην λίμνη, ανακοίνωσαν τις κατηγορίες στις βδέλλες και κάλεσαν τις κατηγορούμενες να παραστούν κατά την ημέρα της δικασίμου στο δικαστήριο.

Παρά την έγκαιρη και νόμιμη κλήτευση των κατηγορουμένων, οι βδέλλες δεν φάνηκαν, προκαλώντας την οργή του δικαστή. Ο τελευταίος, μη θέλοντας να δικαιολογήσει ή να συγχωρέσει την αυθάδεια των κατηγορουμένων προς το δικαστήριο, διέταξε την βίαια προσαγωγή τους. Οι στρατιώτες πήγαν στην λίμνη και συνέλαβαν κάμποσες βδέλλες, όσες μπόρεσαν να βρουν, τις οποίες και οδήγησαν βιαίως (δεν καταγράφεται εάν ήσαν δεμένες ή φορούσαν χειροπέδες) ενώπιον του δικαστηρίου.

Ο δικαστής, μετά την ακροαματική διαδικασία, καταδίκασε τις παρούσες βδέλλες σε θάνατο, διέταξε δε τις άλλες, οι οποίες δεν παρευρίσκονταν στο δικαστήριο, να εγκαταλείψουν αμέσως την λίμνη. Οι τελευταίες, εάν δεν συμμορφώνονταν με το διατακτικό της απόφασης, κινδύνευαν να υποστούν την θεϊκή κατάρα και την καταδίκη του εν λόγω δικαστηρίου. Τέλος, ο δικαστής διέταξε την άμεση εκτέλεση της ποινής των καταδικασθέντων παρόντων βδελλών.

Η μαύρη κουκκίδα στο χαρτί.

Το εμπορικό επιμελητήριο μιας μικρής πόλης προσκάλεσε έναν ομιλητή για το δείπνο που διοργάνωνε κάθε χρόνο. Η οικονομική ζωή της πόλης δεν πήγαινε καλά , οι κάτοικοι ήταν απογοητευμένοι, και περίμεναν από αυτόν τον ομιλητή να τους ανεβάσει ψυχολογικά.

 Ο ομιλητής κατά την παρουσίασή του, πήρε ένα μεγάλο λευκό χαρτί και έκανε μια μικρή μαύρη κουκκίδα στο κέντρο του. Στη συνέχεια σήκωσε το χαρτί μπροστά από τους παρευρισκόμενους και τους ζήτησε να του πουν τι βλέπουν.

Ένας απάντησε αμέσως:

"Βλέπω μια μαύρη κουκκίδα."

"Εντάξει, τι άλλο βλέπετε;"

Οι υπόλοιποι συμφώνησαν με τον πρώτο:

«Μια μαύρη κουκκίδα."

«Δεν βλέπετε τίποτα άλλο εκτός από την κουκκίδα;" ρώτησε.

  Ένα ηχηρό «όχι» ακούστηκε από το ακροατήριο.

 "Δεν βλέπετε το φύλλο του χαρτιού;" ρώτησε ο ομιλητής. "Είμαι βέβαιος ότι το έχετε δει και αυτό. Επιλέξατε όμως να το παραβλέψετε."

"Στη ζωή, έχουμε την τάση να παραβλέπουμε και να θεωρούμε ως δεδομένα πολλά υπέροχα πράγματα που έχουμε ή συμβαίνουν γύρω μας. Εστιάζουμε την προσοχή και την ενέργειά μας σε μικρές, σαν την κουκκίδα, αποτυχίες και απογοητεύσεις.

Τα «προβλήματα» που έχουμε είναι συνήθως σαν την μαύρη κουκίδα πάνω στο χαρτί. Θα διαπιστώσουμε ότι είναι μικρά και ασήμαντα, αν μπορέσουμε να διευρύνουμε τους ορίζοντές μας και να κοιτάξουμε τη συνολική εικόνα. "

Προσπαθώ να κάνω ή Κάνω;

Προσπαθώ να κάνω ή Κάνω; Προσπαθώ να πετύχω ή Πετυχαίνω; Προσπαθώ να χαλαρώσω ή Χαλαρώνω;

Αλήθεια, πόσο θα άλλαζε το αποτέλεσμα των όσων κάνουμε αν σταματούσαμε να προσπαθούμε να τα κάνουμε και αρχίζοντας να τα κάνουμε με όλο μας το είναι;

Πόσο διαφορετική είναι η ενέργειά μας όταν προσπαθούμε να κάνουμε, όταν προσπαθούμε να δράσουμε , όταν προσπαθούμε να πετύχουμε από το κάνουμε, δρούμε και πετυχαίνουμε;

Πόσο δισταγμό, ενδοιασμό, έλλειψη σιγουριάς, έλλειψη αυτοπεποίθησης, έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό μας ότι το αποτέλεσμα θα είναι θετικό και φόβο αποτυχίας εμπεριέχει το προσπαθώ να κάνω από το κάνω;

Προσπαθώ να είμαι καλά από το είμαι καλά;

Από την άλλη πόσο διφορούμενο είναι το προσπαθώ να ηρεμήσω, προσπαθώ να χαλαρώσω;

Δύο τελείως διαφορετικές ενέργειες, από την μία προσπαθώ από την άλλη αφήνομαι, ηρεμώ, χαλαρώνω..

Πόση διαφορά το προσπαθώ να χαλαρώσω από το χαλαρώνω;

Ο ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΗ, ELIO D' ANNA

Αγάπα τον εχθρό σου

«Ο κόσμος είναι ένα αποτέλεσμα... μια προβολή του 'ονείρου' σου,
αλλά και των εφιαλτών σου. Μπορεί να είναι παράδεισος ή κόλαση. Που και
πώς θα ζήσεις το αποφασίζεις εσύ».

 «Κάτω από τη μάσκα του ανταγωνιστή, πέρα από οτιδήποτε το επιφανειακό, στην πραγματικότητα κρύβεται το πρόσωπο του καλύτερου συμμάχου μας» μου εξήγησε ο Dreamer.

Έπειτα πρόσθεσε: «Αντιθέτως από όσα πιστεύει η ανθρωπότητα, δεν είναι δυνατό να μας ανατεθεί κάτι μεγαλύτερο από μάς... Ο ανταγωνιστής δεν είναι ποτέ ανώτερος από τις δυνάμεις μας!». Πέρα από την εξωτερική εμφάνιση, η πάλη είναι πάντα ισότιμη!...

Κανείς δεν μπορεί να συναντήσει έναν ανταγωνιστή, μεγαλύτερο
από τον εαυτό του, ούτε ανώτερο από την ικανότητά του να τον κατανοήσει και να τον εναρμονίσει... Ακόμα και η πάλη μεταξύ Δαυίδ και Γολιάθ, πέρα από τη φαινομενική ανισότητα των δυνάμεων, σέβεται τους παγκόσμιους νόμους της μονομαχίας — κατέληξε, σαν να είχε ολοκληρώσει μια μαθηματική απόδειξη - Ο μοναδικός και αποκλειστικός σκοπός του Ανταγωνιστή που κρύβεται πίσω από την απανθρωπιά του, είναι η δική σου νίκη... Ο Ανταγωνιστής έχει στη διάθεσή του όλα τα εργαλεία και τις μεθόδους για να σου επιτρέψει να πραγματοποιήσεις το 'όνειρό' σου...
Αυτός σου δείχνει τον πιο γρήγορο δρόμο προς την επιτυχία».

Όσο και αν έμοιαζαν παράδοξα όλα αυτά, αναλογίστηκα ότι,
στην πραγματικότητα, καμία στρατηγική ή συμμαχία δεν θα μπορούσε να οδηγήσει τον Δαυίδ να φέρει ταχύτερα σε πέρας το όνειρο του. Ο Dreamer, συναίνεσε σιωπηρά, ενθαρρύνοντας με νεύματα τα πρώτα εκείνα συμπτώματα κατανόησης. Ύστερα κατέληξε: «Κανένας στον κόσμο δεν μπορεί να σε αγαπήσει περισσότερο από τον Ανταγωνιστή».

Δεν είχα λόγια. Ένιωσα τα μηλίγγια μου να φλέγονται, λες και
είχα πυρετό. Εκείνο το απόγειο της ανθρώπινης ευφυΐας που η χριστιανική σκέψη είχε κατακτήσει με το ‘’αγάπα τον εχθρό σου’’, τώρα το προσπερνούσε, μετά από δύο χιλιετίες, η αναγγελία του Dreamer, ακόμα πιο απλή και επαναστατική: ο εχθρός σου είναι αυτός που σε αγαπάει!

Ο άνθρωπος δεν έπρεπε πλέον να επιβάλλει στον εαυτό του να
αγαπάει τον εχθρό του (πράγμα που αποδεικνύεται ανεφάρμοστο, και αδύνατο, μετά από δύο χιλιάδες χρόνια εκδικήσεων και αντιποίνων). Για μια νέα ανθρωπότητα θα αρκούσε να γίνει αποδεκτό ότι ο εχθρός, ο ανταγωνιστής, είναι αυτός που σε αγαπάει.

Όσο τη σκεφτόμουνα τόσο πιο μεγαλειώδης μου φαινόταν εκείνη
η εξύψωση που πήγαζε από το μήνυμα του Dreamer.

Αφού απομακρύνθηκα από αυτό το φτερούγισμα, η αναγγελία των
χιλιετιών: ‘’αγάπα τον εχθρό σου’’, ακρογωνιαίος λίθος της χριστιανικής διδασκαλίας, έδειχνε τώρα την ακαμψία της. Όπως όλες οι θρησκείες του κόσμου, έτσι και ο Χριστιανισμός, μειωμένος από τη φθορά των αιώνων και από τη διαίρεση των εκκλησιών του, λησμόνησε ότι η αλήθεια δεν είναι κάτι το στατικό, δεν μπορεί να παραμείνει αμετακίνητη. Η αλήθεια του χθες, που δεν αφομοιώθηκε, υποβαθμίζεται και γίνεται η ψευτιά του σήμερα.

Στο μεταξύ είχαμε εγκαταλείψει το παγκάκι του πάρκου,
αφήνοντας πίσω μας τη σακαράκα του πυροσβεστικού οχήματος και πήραμε το δρόμο, κατά μήκος του ποταμού, προς τα βόρεια. Περπατούσα δίπλα στον Dreamer, και Τον άκουγα καθώς τοποθετούσε στο συνολικό πίνακα τις τελευταίες ψηφίδες της εκπληκτικής Του θεωρίας.

«Η συγχώρεση του εχθρού έξω από τον εαυτό μας, είναι η απόδειξη της αιώνιας ματαιοδοξίας και ακατανοησίας.

 Ο μοναδικός εχθρός είναι μέσα σου. Έξω δεν υπάρχει κανένας εχθρός για να τον συγχωρέσεις, και κανένα κακό που θα μπορούσε να σε βλάψει... Ο Ανταγωνιστής είναι ο πολυτιμότερος σύμμαχος... ένα εργαλείο για να βελτιωθείς, να τελειοποιηθείς, να ολοκληρωθείς... το μοναδικό κλειδί προσέγγιση των ανώτερων πεδίων τού Είναι».

Περάσαμε μπροστά από την παλιά γοτθική εκκλησία που τώρα
ήταν εντελώς ερειπωμένη. Το πέτρινο μπούστο του πάσχοντα Ιησού ακόμα υψωνόταν στη σιωπή εκείνων των ερειπίων.

«Ακόμα κι εκείνη η 'σχολή χιλιετιών, δεν τα κατάφερε -
παραδέχθηκε ο Dreamer.
Στη φωνή Του διακρινόταν ο διαπεραστικός πόνος για τον νυοστό επίλογο ενός
άχρονου δράματος —Και αυτή δεν βρήκε το στόχο της...».

Ο Ανταγωνιστής

Ο Ανταγωνιστής, ο εχθρός, είναι ένας ειδικός προωθητής

Όσο πιο υψηλός είναι ο βαθμός υπευθυνότητας μας τόσο πιο ανελέητη η επίθεση του ανταγωνιστή.

Ο Ανταγωνιστής, μας ζυγιάζει, μας αποκαλύπτει, μας πραγματοποιεί...

Όσο πιο υψηλός είναι ο βαθμός ελευθερίας μας, τόσο πιο ανεπαίσθητη η δράση του.

Μη φοβάσαι τον Ανταγωνιστή!

Πίσω από την επιφανειακή του απανθρωπιά κρύβεται ο καλύτερος σύμμαχος σου, ο πιο πιστός σου υπηρέτης.

Ο αποκλειστικός και μοναδικός σκοπός του Ανταγωνιστή, είναι η νίκη σου...

Ο Ανταγωνιστής χρησιμοποιεί τεχνάσματα και στρατηγικές, για τον τελικό στόχο: την ολοκλήρωσή σου.

Κανείς δεν μπορεί να σε αγαπήσει περισσότερο από τον Ανταγωνιστή.

Εσύ είσαι η αποκλειστική και μοναδική αιτία της ύπαρξής του.

Μη φοβάσαι τον ανταγωνιστή!

Η τελειότητά σου θα αναπτυχθεί με την απανθρωπιά του.

Η αθανασία σου με τη φαινομενική του αθανασία

Η ευφυΐα σου θα αναπτυχθεί με τη δύναμή του.

Η δύναμή σου με την ευφυΐα του

Γιατί ο Ανταγωνιστής, είσαι εσύ!

ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΩΣΗ ΤΟΥ ΝΟΥ

ΑΡΕΤΗ
Ο Αριστοτέλης κάνει σαφή διάκριση ανάµεσα στις φυσικές ιδιότητες (ΕΜΦΥΤΕΣ) και στις ιδιότητες ή ποιότητες που αποκτά ο άνθρωπος µε τον εθισµό (Έθος: ερμηνευεται ως συνήθεια, κατά την οποία ο άνθρωπος ασκείται και πράττει κατ’ επανάληψη µε βάση ηθικές αρχές, που είναι σύµφωνες µε την ενέργεια του λόγου, ώστε να τις εµπεδώνει ο καθένας εντός του µέσα από την επαναλαµβανόµενη πράξη).

Ορίζει την ΑΡΕΤΗ ως ιδιότητα καθ έξιν, την οποία ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑΕΠΙΔΙΩΞΟΥΜΕ να αποκτήσουμε για να μας συνοδεύει σε κάθε μας βήμα, εάν επιθυμούμε να έχουμε ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ελευθερία, χριστά ήθη συλλογική και ατομική ευδαιμονία.

Η ΑΡΕΤΗ έχει διττή μορφή, «∆ιττῆς δὴ τῆς … ἀπὸ τοῦ ἔθους», καθώς υπάρχει η ΝΟΗΤΙΚΗ αρετή και η ΗΘΙΚΗ αρετή .
Την πρώτη τη µελετά στο Ζ΄ βιβλίο 1139a του έργου του Ηθικά Νικοµάχεια την δεύτερη στο Β΄ βιβλίο. Η απόκτηση της αρετής αποτελεί το κεντρικό θέμα του Αριστοτέλη στα έργα: Ηθικά Μεγάλα. Ηθικά Ευδήµεια. Ηθικά Νικοµάχεια.

ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΡΕΤΗ 

Η νοητική αρετή αντιστοιχεί στο έλλογο µέρος της ψυχής και τελεί υπό την ισχύ και αξία του λόγου(λογικη). Ο λόγος παρέχει στον άνθρωπο τη δυνατότητα να ρυθµίζει τη συμπεριφορά του µε βάση προκαθορισμένες λογικές συλλήψεις.

Στην κατηγορία των διανοητικών αρετών ανήκουν, η επιστήµη, η τέχνη, η φρόνηση, ο νους, η σοφία.

Συνιστά µια εξελικτική πράξη εν χρόνω.

Χρόνος γνώση και πείρα αποτελούν συναρτήσεις, µε τις οποίες συνδέεται η απόκτηση και η αύξηση της διανοητικής αρετής. Την ευθύνη για τη μετάδοση της την έχει ο δάσκαλος, ο οποίος πρωτίστως γίνεται φορέας επιστημονικής γνώσης [σοφία θεωρητική], αλλά παράλληλα καλλιεργεί στο µμαθητή και τη φρόνηση [ πρακτική σοφία]. Η φρόνηση είναι θεμελιώδης ποιότητα ή ιδιότητα της σκέψης και συντελεί, κάθε θεωρητική επίδοση να συμπορεύεται µε την πράξη.

Ο δάσκαλος διαμεσολαβεί στον λογισµό και την ψυχή των μαθητών µε γνώση και παράγει τη µάθηση. Οι τρεις νοητικές αρετές η φρόνηση, ο νους, η σοφία απεικονίζονται σε ένα τρίγωνο . Με άνω κορυφή την σοφία, και στις κορυφές της βάσης την σύνεση και φρόνηση, είναι οι προϋποθέσεις για να μπορέσουμε να έχουμε το σωστό πολίτευμα σύμφωνα με το Ελληνικό αξιακό σύστημα. Είναι αυτές που χαρακτηρίζουν την ιδιότητα του πολίτη.

ΗΘΙΚΗ ΑΡΕΤΗ

Η ηθική αρετή αντιστοιχεί στο έλλογο και συνάµα στο ά-λογο µέρος της ψυχής. Από πλευράς περιεχομένου κατανοεί και εφαρμόζει τις προτάσεις, τις συλλήψεις ή τις επιταγές του λόγου. «Ἐξ οὗ καὶ δῆλον […] ἄλλως ἂν ἐθισθείη»: Η ηθική αρετή δεν υπάρχει εκ φύσεως. Αν η ανδρεία ή η δικαιοσύνη ήταν έµφυτη, τότε ο άνθρωπος δεν θα ήταν ποτέ δειλός ή άδικος, γιατί οι φυσικές ιδιότητες παραµένουν αμετάβλητες, ο δε εθισµός δεν µπορεί να τις μεταβάλλει. Η ηθική αρετή ούτε είναι ούτε δεν είναι έµφυτη «Οὒτ’ ἄρα φύσει […] διὰ τοῦ ἔθους» Τοποθετείται µεταξύ του «φύσει» και του «παρά φύσιν» δηλαδή ο άνθρωπος γεννιέται µε την προδιάθεση να µάθει, άρα είναι εκ φύσεως επιδεκτικός στην αρετή.

 Την ευθύνη για την απόκτηση της ηθικής αρετής την φέρνει το ίδιο το άτοµο. Απ’ αυτό εξαρτάται να ενεργοποιεί τη θέλησή του και να καλλιεργεί την επιµονή του, ώστε να ασκηθεί επανειλημμένα σε πράξεις αγαθές. Άρα στο ερώτηµα του Αριστοτέλη, πώς µπορεί να «µάθει» κανείς την αρετή; Η απάντηση είναι: µε το να την ασκεί.

Η ανδρεία, η σωφροσύνη, η ελευθεριότητα, η μεγαλοπρέπεια, η μεγαλοψυχία, η φιλοτιμία, η πραότης , η αλήθεια, η ευτραπελία, η φιλία, η αιδώς, η νέμεσις, είναι οι δώδεκα αρετές οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί ως ενότητες από τον Αριστοτέλη, οι οποίες χωρίζονται σε άλλα τρία επίπεδα.

Η κεντρική αρετή η οποία είναι η απόλυτη έννοια της τελειότητας βρίσκεται στην κορυφή ενός τριγώνου που ονομάζεται «Η Μεσότητα». Στο αριστερό άκρο τοποθετείται η έλλειψη, και στο δεξί η υπερβολή άρα η κάθε ηθική αρετή αποτελείται από τρία, την μεσότητα στο κέντρο και το δίπολο στο κάτω μέρος που είναι η έλλειψη και η υπερβολή δεξιά.

Ο Αριστοτέλης, συναρτά την ηθική αρετή με το έθος, συνδέει ετυµολογικά τις λέξεις ηθική – έθος. Η ηθική παράγεται από το ήθος (χαρακτήρας), το οποίο γεννιέται και εξαρτάται από το έθος.

Αυτή την εξήγηση ο φιλόσοφος την πήρε σχεδόν αυτολεξεί από τον Πλάτωνα, ο οποίος στους Νόµους VII 792 e είχε αναφέρει ότι το ήθος διαµορφώνεται σε πολύ µικρή ηλικία από το έθος: «εµφύεται πάσι τότε το ήθος δια το έθος.

O Αριστοτέλης αναφέρει ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του επιδεκτικός στην αρετή. Αλλά αυτό δεν σηµαίνει ότι έχει αποκτήσει την αρετή. Φτάνει στην απόκτηση της αρετής µέσα από την άσκησή της.

Προς επίρρωση αυτής της συλλογιστικής, ο φιλόσοφος φέρνει παραδείγµατα από τις πρακτικές τέχνες: Ο οικοδόµος, µμαθαίνει οικοδομώντας, αλλά και από τη µουσική τέχνη: Ο κιθαριστής µαθαίνει παίζοντας. Κάτι παρόµοιο συμβαίνει και µε τις ηθικές αρετές: προηγείται η ηθική πράξη και µετά αποκτάµε την ηθική αρετή, γινόµαστε δίκαιοι, σώφρονες, ανδρείοι, κάνοντας δίκαιες, σώφρονες, ανδρείες πράξεις.

Η υλοποίηση της ηθικής αρετής δεν στηρίζεται µόνο σε ψυχικοπνευµατικέςπροϋποθέσεις, αλλά και σε υλικές. Τέτοιου είδους υλικές προϋποθέσεις είναι η ηδονή και η λύπη που εκπορεύονται από τις πράξεις µας. Η Αριστοτελική πραγµάτευση, σύµφωνα µε τα παραπάνω, της ηθικής αρετής δεν έχει µονοδιάστατα θεωρητικό χαρακτήρα, αλλά κυρίως πρακτικό.

Έτσι οι έξεις συσχετίζονται µε τα αντίστοιχα συναισθήµατα ευαρέσκειας ή δυσαρέσκειας που προκαλούν.Τούτο δείχνει περαιτέρω πως ο χαρακτήρας των έξεων εδραιώνεται σταθερά και δεν µεταβάλλεται εύκολα, γι’ αυτό πρέπει οι πράξεις µας να είναι ποιοτικές.

Διότι οι πράξεις µας, οι ενέργειές µας εν γένει απελευθερώνουν µέσα µαςσυναισθήµατα. Η ποιότητα, των συναισθηµάτων µας βρίσκεται σε αναλογική ανταπόκριση µε την ποιότητα των ενεργειών µας.

Πρέπει, σε κάθε περίπτωση να επιδιώκεται µια εναρµόνιση ανάµεσα σταυποκειµενικά µας πάθη, ας πούµε εδώ την ηδονή στη θετική της φορά, και στον αντικειµενικό χαρακτήρα των πράξεών µας. Τούτο σηµαίνει ότι η ηδονή δεν είναι εξ ορισµού ένα αρνητικό συναίσθηµα, αλλά διαβαθµίζεται αρνητικά ή θετικά, ανάλογα µε την ποιότητά του, η οποία πάλι συνδέεται µε την ποιότητα της πράξης.

Πώς όµως µπορεί κανείς να κάνει διάκριση ανάµεσα στον αγαθό και φαύλο χαρακτήρα της ηδονής ή, µε άλλα λόγια, ανάµεσα στις ποιοτικές και στις µη-ποιοτικές ηδονές; Με το να συνδέει την ηθική πράξη µε την ποιοτική ηδονή.

Πώς τα µαθαίνει αυτά; Μέσα από την ορθή παιδεία. 

Όλα λοιπόν κυοφορούνται στο εκπαιδευτικό σύστηµα που προσφέρει η πολιτεία.

Κριτήριο για τη διάκριση της αγαθής πολιτείας από τη φαύλη είναι το κατά πόσο επιτυγχάνει ή αποτυγχάνει ο νοµοθέτης να διαµορφώσει σωστούς πολίτες· κατά πόσο περιορίζεται σε θεωρητική διδασκαλία ή σε αναποτελεσµατική νουθεσία µέσα από την πολιτική πράξη: τη θέσπιση νόµων και µάλιστα δίκαιων νόµων.

Η ΜΕΣΟΤΗΤΑ

Μεσότητα… Θεωρούμε με ενα ισόπλευρο τριγωνο και κατω αριστερα την κορυφη την οριζουμε ως ελειψη, την κατω δεξια κορυφή ως υπερβολη και την πανω ως μεσότητα, αν τώρα θεσουμε την μετταλική ακμή ενός διαβήτη στο κέντρο ισοπλεύρου τριγώνου και το αλλο ακρο του στη ελλειψη, και στρέψουμε τον διαβήτη δεξιόστροφα από την έλλειψη προς την υπερβολή, δηλαδή σχεδιάσουμε ένα ημικύκλιο 180 μοιρων , όταν φτάσει ο διαβήτης κατακόρυφα , δηλαδή το πάνω μέρος του τριγώνου,εκεί θα οριζει την μεσότητα, αν πάει αριστερά θα προσεγγισει την έλλειψη και δεξιά, προς την άλλη άκρη του διπόλου την υπερβολή, καθως η βάση του τριγώνου είναι η έλλειψη και η υπερβολή ενώ το απώτερο κέντρο στο ύψος είναι η μεσότητα, Ετσι οριζεται η αρετή.

Παράδειγμα η ανδρεία, ως μεσότητα… εάν κινηθούμε προς την έλλειψη αρχίζει να γίνεται δειλία, εάν κινηθούμε προς την υπερβολή αρχίζει να γίνεται θράσος.
Αν αποκτήσουμε την σοφία, την σύνεση και την φρόνηση που είναι οι νοητικές αρετές (θέμα εκπαίδευσης) και να καλλιεργούμε τις ηθικές αρετές, ( θέμα ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΒΟΥΛΗΣΗΣ) γινόμαστε άριστοι!!! 

Είναι ευλογία να έχουμε την σωστή διδαχή για να έχουμε τα σωστά εργαλεία εμείς οι πολίτες ώστε να βαδίζουμε προς την απόλυτη μεσότητα στο κέντρο και πλέον να είμαστε ΕΓΩ- ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ , ΓΕΩ-ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ, που είναι ο απόλυτος τρόπος προσέγγισης της αρετής των ΑΡΙΣΤΩΝ πολιτών. ». Η διαδικασία προς την μεσότητα επιτυγχάνεται δια μέσω της τέχνωσης του νου.

Η ΤΕΧΝΩΣΙΣ ΤΟΥ ΝΟΥ

Εαν υπάρξει εκπαίδευση ολιστικής προσέγγισης ώστε, να φτάσουμε στην τέχνωση του νου, να στρογγυλέψουμε τις αιχμές και να φτιάξουμε την σφαίρα δια μέσου της συστημικής δυναμικής, ώστε να συντονίσουμε όλες τις αρετές μαζί.

Τότε οδηγούμαστε σε ένα συντονισμό που αποκτάμε την δυνατότητα να φτάσουμε σε ένα άλλο επίπεδο να ανοίξουμε σιγά σιγά τις πύλες μας προς τον κόσμο του αιθέρα της ανώτερης διάστασης όπου ο άνθρωπος δύναται να βάλει τον εγκέφαλο του πλεον να λειτουργεί σαν δίπολο. Δηλαδή να ενεργεί από μόνος του και να δρά με ΕΝΟΡΑΣΗ και ΟΡΑΣΗ!!! 

Τώρα, καθώς δεν έχουμε την εκπαίδευση και έχουμε απομακρυνθεί από τις μεσότητες της αρετής, ο νους μας δεν είναι συντονισμένος στο να καταφέρει τους δύο πόλους του ύπνου και του ξύπνιου να τους μαζέψει προς το κέντρο για να φτάσει στο τρίγωνο και ΕΤΣΙ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΣΤΗ στην αποκέντρωση.

Ο σωστός λόγος μπορεί να δημιουργήσει νευρωνικές συνάψεις μέσα στον εγκέφαλό του οι οποίες θα τεχνώσουν τον εγκέφαλο κατά τρόπο τέτοιο, ώστε να ανοιχτουν «πύλες» πνευματικές που θα τον βοηθήσουν να περάσει σε άλλο επίπεδο νόησης. Ο Λόγος είναι το Α και το Ω για την ζωή μας, την ύπαρξή μας για την ιδια την φύση και την δημιουργία της πραγματικότητας γύρω μας.

Μέσω του χειρισμού του λόγου μπορούμε να ξεφύγουμε απο τα παιχνίδια που κάνει ο νούς μας, αλλά και στο πως μπορούμε να δημιουργούμε ή να αλλάζουμε την πραγματικότητα γύρω μας. Μοιάζει φανταστικό!!! Και όμως συμβαίνει. Είναι αυτό που κάνουν οι σκέψεις μας πολλές φορές άθελά μας.

Ο πραγματικός αναζητητής ο αγνός του οποίου ο σκοπός είναι να μπορέσει να φτάσει στην φώτιση και να θεωθεί, δεν πέφτει στην παγίδα του εντυπωσιασμού και στην αλαζονεία που δημιουργεί η δυνατότητα του έλέγχου της πραγματικότητας μέσω της τέχνωσης του νου διά του λόγου.

Ο συμβολισμός υπάρχει στον Πλάτωνα με την χαρακτηριστική απόδοση αυτού απο το άρμα της ψυχής στον Φαίδρο με τον Ηνίοχο. Ο Ηνίοχος(λόγος) οδηγεί ένα άρμα πτερωτό με δυο ατίθασα άλογα, τον μέλανα ίππο(ένστικτα), και τον λευκό (συναισθήματα), τα οποία συμβολίζουν τα ημισφαίρια του εγκεφάλου το δεξί και το αριστερό και αυτός αγέρωχος, με βλέμμα ήρεμο, ευθυτενής τα χαλιναγωγεί και τα δαμάζει οδηγώντας το άρμα στον προορισμό του.

 Το ίδιο συμβολίζουν και τα ανεστραμμένα έψιλον και αυτά συμβολίζουν τα δυο ημισφαίρια του εγκεφάλου και η κάθετη γραμμή ανάμεσά τους συμβολίζει τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε ισορροπώντας μεταξύ ενστίκτων και συναισθήματος δια του λόγου.

Αυτή είναι λοιπόν η μόνη λύση και ο μόνος τρόπος για να μπορέσουμε να ξεφύγουμε απο τις πλάνες της κατασκευασμένης πραγματικότητας η οποία μας εγκλωβίζει σε αυτόν τον πλανήτη. (τόπος πλάνης).

 Η μέση οδός (μεσότης) ακολουθείται μόνο όταν ο άνθρωπος καταφέρει να τεχνώσει τον νού του και να αναδομήσει τις εγκεφαλικές του λειτουργίες. Είναι δρόμος μοναχικός, συνειδητός που απαιτεί πειθαρχία και πάνω απ΄όλα απόφαση. Είναι ένας δρόμος δύσκολος αλλά εφικτός για αυτόν που θα αφιερωθεί και θα τον ακολουθήσει με συνέπεια…