Χριστιανισμός και σώμα

[Περιγραφή εικόνων: Στ' αριστερά, ο Ιησούς κατά την βάπτισή του. Εμφανίζεται χωρίς γεννητικά όργανα. Στα δεξιά, η οσία Μαρία η Αιγυπτία. Απεικονίζεται χωρίς μαστούς.]
Αν ρωτήσετε έναν χριστιανό, γιατί η θρησκεία του δεν έχει καλή σχέση με το σώμα, θα σας πει ότι κάνετε λάθος. Διότι ο Χριστός είπε ότι το σώμα είναι το “δοχείον της ψυχής” και ο “ναός του Αγίου Πνεύματος”, και είναι απαραίτητο, γιατί όπως πιστεύουν, κατά την πολυαναμενόμενη από αυτούς “Δευτέρα Παρουσία”, οι χριστιανοί θα αναστηθούν με...τα ίδια τα σώματά τους.
Ας δούμε για παράδειγμα, μια σχετική δημοσίευση με τίτλο “Το σώμα μου”, μια φοιτητικής ιστοσελίδας του ιεραποστολικού συλλόγου “Μέγας Βασίλειος”, που έχει όλα τα σχετικά. Προσέξτε την ερώτηση, που προφανώς θέλει να μας πει, ότι η απάντηση είναι αρνητική, ακριβώς για να διασκεδάσει την εντύπωση που όλοι έχουμε, ότι ναι, το έχουν καταδικάσει το σώμα.
“Να καταδικάσουμε λοιπόν το σώμα; Να το ανακηρύξουμε εχθρό ύπουλο; Θα διαπράττουμε αδικία μεγάλη! Γιατί κάθε άνθρωπος είναι και σώμα και πνεύμα· δεν είναι ένα από τα δύο. Ο διαχωρισμός είναι σφάλμα”.
Αυτό θα δούμε αν ισχύει παρακάτω. Μόνο που γρήγορα αρχίζουν οι εκπτώσεις...

Ο Λόγος έγινε σώμα! «Ο Λόγος σαρξ εγένετο» (Ιω. α΄ 14). Έτσι το σώμα του ανθρώπου έγινε σώμα του Θεού”!

Άρα το σώμα δεν ανήκει στον χριστιανό αλλά στον θεό του. Δηλαδή δεν μιλάμε για ανθρώπινο σώμα. Ας το εξειδικεύσουμε:

Οι αδυναμίες που παρουσιάζει επιβαρύνουν μάλλον το πνεύμα, την ψυχή, που κυριαρχεί και κυβερνά.

Εδώ διαφαίνεται ήδη η ιδιαίτερη σημασία του πνεύματος ή της ψυχής. Τελικά, το πνεύμα τούς ενδιαφέρει, όχι το σώμα· απλά το ανέχονται.
Εδώ επιτρέψτε μου μια μικρή παρέμβαση. Η ψυχή που αναφέρεται συνέχεια από τους χριστιανούς είναι μια αρχαία έκφραση που βγήκε από την αναπνοή. Σήμερα, με όρους επιστήμης, δεν λέει απολύτως τίποτα το ουσιαστικό· χρησιμοποιείται όμως σαν επίθετο για να προσδιορίσει καταστάσεις που δεν είναι εμφανώς σωματικές, αλλά νοητικές όπως “ψυχικές ασθένειες”. Επειδή όμως οι χριστιανοί πιστεύουν ότι υπάρχει η ψυχή και την δημιουργεί ο θεός τους, έχει μπει στο καθημερινό μας λεξιλόγιο, χωρίς στην πραγματικότητα σαφή προσδιορισμό. (“μου βγήκε η ψυχή” λέμε όταν μιλάμε για υπερβολική προσπάθεια ή και κούραση).
Παρακάτω, τα χριστιανόπουλα αναφέρουν ότι το σώμα είναι “ναός του Αγίου Πνεύματος” για να δείξουν την σημασία του και φυσικά την γνωστή ιδεοληψία για “ανάσταση νεκρών” με τα σώματά τους!
Στο τέλος είναι η κατήχηση, δηλαδή τι πρέπει και τι όχι:

...έχουμε γι’ αυτό υποχρέωση να το σεβόμαστε και να το προσέχουμε. Να το διατηρούμε αμόλυντο, αγνό και ακηλίδωτο. Κανένα μέλος του σώματος δεν επιτρέπεται να το χρησιμοποιήσει κανείς άσκοπα και μάλιστα για το κακό· όπως λόγου χάρη τα χέρια για να κλέψει, τη γλώσσα για να κακολογήσει, τα αφτιά για ν’ ακούσει το πονηρό. Όποιος κάνει μια τέτοια χρήση των μελών του σώματός του αμαρτάνει.

Φυσικά, τα ωραία λόγια πλέον δεν πείθουν κανένα και δεν αποδεικνύουν την σχέση που πραγματικά έχουν αυτοί οι άνθρωποι με το σώμα, αν και διαφαίνεται από τα λεγόμενά τους. Τελικά, τους ενδιαφέρει σαν ένα εργαλείο ζωής ή θανάτου; Θέλουν να το αναδείξουν ή να το διατηρήσουν στον ελάχιστο βαθμό, σε όσο θεωρούν ότι τους χρειάζεται; Ενδιαφέρονται μόνο για το σώμα τους, ή και για τους άλλους, υποχρεώνοντάς τους στις στρεβλές δοξασίες τους;
Ας δούμε τι λέει σχετικά ο Παύλος:

ὅτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκί, τὰ παθήματα τῶν ἁμαρτιῶν τὰ διὰ τοῦ νόμου ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν εἰς τὸ καρποφορῆσαι τῷ θανάτῳ·
[Επειδή, όταν εμείς ζούσαμε στη ζωή τής σάρκας, τα πάθη των αμαρτιών, εκείνα που ενεργούνταν εξαιτίας τού νόμου, ενεργούνταν μέσα στα μέλη μας, για να καρποφορήσουμε στον θάνατο.]
(Προς Ρωμαίους, 7: 5)

...ἵνα τὸ δικαίωμα τοῦ νόμου πληρωθῇ ἐν ἡμῖν τοῖς μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ πνεῦμα. οἱ γὰρ κατὰ σάρκα ὄντες τὰ τῆς σαρκὸς φρονοῦσιν, οἱ δὲ κατὰ πνεῦμα τὰ τοῦ πνεύματος. τὸ γὰρ φρόνημα τῆς σαρκὸς θάνατος, τὸ δὲ φρόνημα τοῦ πνεύματος ζωὴ καὶ εἰρήνη· διότι τὸ φρόνημα τῆς σαρκὸς ἔχθρα εἰς Θεόν· [...] Ἄρα οὖν, ἀδελφοί, ὀφειλέται ἐσμέν, οὐ τῇ σαρκὶ τοῦ κατὰ σάρκα ζῆν· εἰ γὰρ κατὰ σάρκα ζῆτε, μέλλετε ἀποθνῄσκειν· εἰ δὲ Πνεύματι τὰς πράξεις τοῦ σώματος θανατοῦτε ζήσεσθε. ὅσοι γὰρ Πνεύματι Θεοῦ ἄγονται, οὗτοί εἰσιν υἱοὶ Θεοῦ.
[...για να εκπληρωθεί η δικαιοσύνη τού νόμου, σε μας, που δεν περπατάμε σύμφωνα με τη σάρκα, αλλά σύμφωνα με το Πνεύμα. Επειδή, εκείνοι που ζουν σύμφωνα με τη σάρκα, φρονούν αυτά που ζητάει η σάρκα· ενώ, εκείνοι που ζουν σύμφωνα με το Πνεύμα, αυτά που ζητάει το Πνεύμα. Για τον λόγο ότι, το φρόνημα της σάρκας είναι θάνατος· ενώ, το φρόνημα του Πνεύματος, ζωή και ειρήνη. Επειδή, το φρόνημα της σάρκας είναι έχθρα στον Θεό· [...] Άρα, λοιπόν, αδελφοί, είμαστε χρεώστες, όχι στη σάρκα, ώστε να ζούμε σύμφωνα με τη σάρκα. Επειδή, αν ζείτε σύμφωνα με τη σάρκα, πρόκειται να πεθάνετε, αν, όμως, διαμέσου τού Πνεύματος, θανατώνετε τις πράξεις τού σώματος, θα ζήσετε. Επειδή, όσοι διοικούνται από το Πνεύμα τού Θεού, αυτοί είναι γιοι τού Θεού. ]
(Προς Ρωμαίους, 8: 4-14)

...ἀλλ' ἐνδύσασθε τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας.
[Αλλά, ντυθείτε τον Κύριο Ιησού Χριστό, και μη φροντίζετε για τη σάρκα, στο να εκτελείτε τις επιθυμίες της.]
(Προς Ρωμαίους, 13: 14)

Στα παραπάνω βλέπουμε ξεκάθαρη προτίμηση στο πνεύμα που θα οδηγήσει στην θέωση -όπως φαντάζεται ο Παύλος- και αποστροφή στην σάρκα (το σώμα), που είναι φορέας των επιθυμιών, των απολαύσεων και των αμαρτιών, καθώς προηγουμένως, λέει:

ὅτε γὰρ δοῦλοι ἦτε τῆς ἁμαρτίας ἐλεύθεροι ἦτε τῇ δικαιοσύνῃ.
[Επειδή, όταν υπήρχατε δούλοι τής αμαρτίας, ήσασταν ελεύθεροι από τη δικαιοσύνη.]
(Προς Ρωμαίους, 6: 20)

Δεν υπάρχει λοιπόν ενδιάμεση κατάσταση. Η υποβίβαση του σώματος, που είναι υπεύθυνο για την αμαρτία, είναι μονόδρομος.

Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος! τίς με ῥύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου; εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. ἄρα οὖν αὐτὸς ἐγὼ τῷ μὲν νοῒ δουλεύω νόμῳ Θεοῦ, τῇ δὲ σαρκὶ νόμῳ ἁμαρτίας.
[Ταλαίπωρος άνθρωπος εγώ· ποιος θα με ελευθερώσει από το σώμα αυτού τού θανάτου; Ευχαριστώ τον Θεό διαμέσου τού Ιησού Χριστού τού Κυρίου μας. Άρα, λοιπόν, εγώ ο ίδιος με τον νου μεν δουλεύω στον νόμο τού Θεού· με τη σάρκα, όμως, στον νόμο τής αμαρτίας.]
(Προς Ρωμαίους, 7: 24-25)

Επειδή η αμαρτία έχει να κάνει και με άλλες απολαύσεις, τέρμα οι πρωτεΐνες και το κρασάκι (που σε άλλο επεισόδιο ο Ιησούς υποτίθεται ότι το ευλόγησε)· αυτό θα πρέπει να είναι και ο ύμνος των χορτοφάγων -ευτυχώς που δεν μας επιβλήθηκε:

μὴ ἕνεκεν βρώματος κατάλυε τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ. πάντα μὲν καθαρά, ἀλλὰ κακὸν τῷ ἀνθρώπῳ τῷ διὰ προσκόμματος ἐσθίοντι. καλὸν τὸ μὴ φαγεῖν κρέα μηδὲ πιεῖν οἶνον...
[Μην καταστρέφεις το έργο τού Θεού εξαιτίας κάποιου φαγητού. Όλα μεν είναι καθαρά· όμως, είναι κακό στον άνθρωπο που τρώει σκανδαλωδώς. Είναι καλό το να μη φας κρέας, ούτε να πιεις κρασί...]
(Προς Ρωμαίους, 14: 20-21)

Και να η πρόταση του Παύλου για το σώμα, σε αντιδιαστολή με των αθλητών:

ἐγὼ τοίνυν οὕτω τρέχω, ὡς οὐκ ἀδήλως, οὕτω πυκτεύω, ὡς οὐκ ἀέρα δέρων, ἀλλ' ὑπωπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγῶ, μήπως ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι.
[Εγώ, λοιπόν, έτσι τρέχω, όχι σαν χωρίς στόχο· έτσι πυγμαχώ, όχι σαν να χτυπάω τον αέρα· αλλά, δαμάζω το σώμα μου και το χαλιναγωγώ, μήπως, ενώ κήρυξα σε άλλους, εγώ γίνω αδόκιμος.]
(Προς Κορινθίους Α', 9: 26-27)

Εδώ η διάκριση δεν μπορεί να γίνει πιο ξεκάθαρη:

Λέγω δὲ πνεύματι περιπατεῖτε καὶ ἐπιθυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ τελέσητε. ἡ γὰρ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός· ταῦτα δὲ ἀντίκειται ἀλλήλοις, ἵνα μὴ ἃ ἐὰν θέλητε ταῦτα ποιῆτε.
[Λέω, λοιπόν: Περπατάτε σύμφωνα με το Πνεύμα, και δεν θα εκπληρώνετε την επιθυμία τής σάρκας. Επειδή, η σάρκα επιθυμεί ενάντια στο Πνεύμα, και το Πνεύμα ενάντια στη σάρκα· αυτά, μάλιστα, αντιμάχονται το ένα το άλλο, ώστε εκείνα που θέλετε, να μη τα πράττετε. ]
(Προς Γαλάτες, 5: 16-17)

...ὁ σπείρων εἰς τὴν σάρκα ἑαυτοῦ ἐκ τῆς σαρκὸς θερίσει φθοράν, ὁ δὲ σπείρων εἰς τὸ πνεῦμα ἐκ τοῦ πνεύματος θερίσει ζωὴν αἰώνιον.
[...αυτός που σπέρνει στη σάρκα του, θα θερίσει από τη σάρκα φθορά· αλλά, εκείνος που σπέρνει στο Πνεύμα, θα θερίσει από το Πνεύμα αιώνια ζωή.]
(Προς Γαλάτες, 6: 8).

...συναχθέντων ὑμῶν καὶ τοῦ ἐμοῦ πνεύματος σὺν τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ παραδοῦναι τὸν τοιοῦτον τῷ Σατανᾷ εἰς ὄλεθρον τῆς σαρκός, ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ”
[...αφού συγκεντρωθείτε εσείς, και το δικό μου πνεύμα, μαζί με τη δύναμη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, να παραδώσετε τον άνθρωπο αυτού τού είδους στον Σατανά προς όλεθρο της σάρκας, ώστε το πνεύμα του να σωθεί κατά την ημέρα τού Κυρίου Ιησού.]
(Προς Κορινθίους Α', 5: 4-5)

Παρακάτω, ένα κειμενάκι προτροπή από τον “Κύριο”, ωδή στον ευνουχισμό -πραγματικό ή νοητικό, εσείς κρίνετε:

εἰσὶν γὰρ εὐνοῦχοι οἵτινες ἐκ κοιλίας μητρὸς ἐγεννήθησαν οὕτως, καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνουχίσθησαν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνούχισαν ἑαυτοὺς διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. ὁ δυνάμενος χωρεῖν χωρείτω.
[Επειδή, υπάρχουν ευνούχοι, που γεννήθηκαν έτσι από την κοιλιά τής μητέρας τους· και υπάρχουν ευνούχοι, που ευνουχίστηκαν από τους ανθρώπους· και υπάρχουν ευνούχοι, που ευνούχισαν τον εαυτό τους για τη βασιλεία των ουρανών. Όποιος μπορεί να το δεχθεί, ας το δεχθεί.]
(Κατά Ματθαίον, 19: 12)

Αυτά διάβασε ο Ωριγένης και κάποιοι άλλοι χριστιανοί και τα πήραν κατά γράμμα.
Δεν νομίζω ότι θέλει επιπλέον επεξήγηση, χάριν του πνεύματος η καταβαράθρωση του σώματος, ακόμα και ευνουχισμός του (με όποιον τρόπο και να τον σκεφθεί κάποιος) είναι προφανής. Αφού το ένα είναι αντίθετο του άλλου, όπως ευθαρσώς είπε. Άρα, το σώμα χρειάζεται υποταγμένο στον ελάχιστο βαθμό για να μην εμφανίσει τις ορμές του.
Βέβαια, έρχεται μια ενδιαφέρουσα ερώτηση, αφού το σώμα το “έπλασε”, όπως λένε, ο Ιεχωβάς που ήξερε τα πάντα, γιατί του έδωσε τόσες ορμές και απολαύσεις, αφού αυτές είναι φορέας του κακού; Μην ξεχνάτε, οι χριστιανοί μετά βδελυγμίας αρνούνται τον θεό τους σαν δημιουργό ή αίτιο του κακού· λένε ότι το κακό προήλθε από την “ελεύθερη βούληση” του ανθρώπου, μα εδώ βλέπουμε ότι ήδη έχει φορτωθεί έναν φορέα “κακού” όπως λένε από τον πάνσοφο “κατασκευαστή”, που το έκανε με τα χεράκια του, πριν επέμβει εμφυσήσει και δώσει ζωή και πριν φυσικά έρθει η βούληση. Άλλωστε, η βούληση δεν μπορεί να φτιάξει το σώμα, μπορεί μόνο να το “ευνουχίσει”, όπως προτείνει το δεύτερο αφεντικό τους και απ' ό,τι βλέπουμε αυτό κάνουν και οι χριστιανοί. Όχι ότι περιμένω λογική απάντηση.
Όπως όλοι γνωρίζουμε, στην αρχαιότητα οι πρόγονοί μας είχαν εξαιρετική σχέση με το σώμα, όπως και με τον αθλητισμό, την υγεία, τον έρωτα, την ομορφιά και την καλαισθησία. Υπάρχει μια σχέση απελευθέρωσης από πιθανές προϋπάρχουσες παραδοσιακές φόρμες και αξίες. Το σώμα, χωρίς ταμπού ή αναστολές, θεωρείται ισάξιο του πνεύματος και αναδεικνύεται ξέχωρα ή και μαζί του.
Αυτό με τον Χριστιανισμό άλλαξε. Την θέση των γιατρών και των δεκάδων αρχαίων νοσοκομείων (ασκληπιεία) σταδιακά παίρνει ο θεραπευτής καλόγερος με προσευχές και ματζούνια· η αρχαία καλαισθησία των γλυπτών και οι φυσιοκρατικές παραστάσεις δίνουν την θέση τους σε εικόνες με αποστεομένες μορφές, αγέλαστες, σοβαρές σε ένα ξένο ανατολίτικο γυμνό πεδίο, πεδίο ερήμου. Το σώμα δείχνεται ημίγυμνο μόνο όταν πονάει όταν υποφέρει. Τα θέατρα και τα γυμναστήρια έκλεισαν (ειδικά τα θέατρα άλλαξαν τελείως μορφή και είδος· έγιναν “του πεζοδρομίου”), οι αθλητικοί αγώνες απαγορεύτηκαν, τα ρούχα πλέον καλύπτουν όλο το σώμα. Πάλη και αθλητισμός με κελεμπία φυσικά δεν γίνεται· χωρίς αυτό δεν θα ήταν και πρέπον.
Γυμνά σώματα; Με τίποτα. Μύδροι κατά της γυμνότητας, της άθλησης και των λουτρών (Κλήμης, Παιδαγωγικός Γ'). Ξεχάσατε τις λιτανείες που κάναν κατά των γυμνιστών σε απόμερες παραλίες ακόμα και πριν λίγα χρόνια; Δεν τους απασχολεί λοιπόν μόνο το σώμα τους, θέλουν να καταδικάσουν και τα σώματα των άλλων στην ίδια πλάνη. Ο έρωτας ωθήθηκε στο πυρ το εξώτερον· μόνο ο θεϊκός έρωτας είναι σωστός, δηλαδή η αγαμία και η απόλυτη αφιέρωση στον Θεό. Δεν συζητάμε καν για την ερωτική όρεξη και τον αυνανισμό· αποδίδονται ξεκάθαρα σε δαιμόνια και πρέπει να “κοπούν μαχαίρι”, κατά παράβαση κάθε επιστημονικής λογικής.
Από τον 12ο αιώνα, η Εκκλησία αφού δεν υπήρχε άλλος τρόπος αναπαραγωγής, δέχθηκε “κατ' οικονομίαν”, όπως λένε όταν δεν θέλει κάτι αλλά το ανέχεται, να ευλογεί τον γάμο, όχι όμως για την απόλαυση. Η συνεύρεση πρέπει να είναι σπάνια, όσο γίνεται χωρίς απόλαυση και μόνο για την γέννηση νέων “προβάτων”. Το ιδανικό είπαμε είναι η αγαμία και η αγνεία όπως τονίζει και ξανατονίζει ο Παύλος:

... καλὸν ἀνθρώπῳ γυναικὸς μὴ ἅπτεσθαι· διὰ δὲ τὰς πορνείας ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐχέτω, καὶ ἑκάστη τὸν ἴδιον ἄνδρα ἐχέτω. [...] μὴ ἀποστερεῖτε ἀλλήλους, εἰ μή τι ἂν ἐκ συμφώνου πρὸς καιρὸν, ἵνα σχολάζητε τῇ νηστείᾳ καὶ τῇ προσευχῇ καὶ πάλιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνέρχησθε, ἵνα μὴ πειράζῃ ὑμᾶς ὁ σατανᾶς διὰ τὴν ἀκρασίαν ὑμῶν. [...] θέλω γὰρ πάντας ἀνθρώπους εἶναι ὡς καὶ ἐμαυτόν· ἀλλ' ἕκαστος ἴδιον χάρισμα ἔχει ἐκ Θεοῦ, ὃς μὲν οὕτως, ὃς δὲ οὕτως. strong>Λέγω δὲ τοῖς ἀγάμοις καὶ ταῖς χήραις, καλὸν αὐτοῖς ἐστιν ἐὰν μείνωσιν ὡς κἀγώ. εἰ δὲ οὐκ ἐγκρατεύονται, γαμησάτωσαν· κρεῖσσον γάρ ἐστι γαμῆσαι ἢ πυροῦσθαι. [...] Περὶ δὲ τῶν παρθένων ἐπιταγὴν Κυρίου οὐκ ἔχω, γνώμην δὲ δίδωμι ὡς ἠλεημένος ὑπὸ Κυρίου πιστὸς εἶναι. νομίζω οὖν τοῦτο καλὸν ὑπάρχειν διὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἀνάγκην, ὅτι καλὸν ἀνθρώπῳ τὸ οὕτως εἶναι. δέδεσαι γυναικί; μὴ ζήτει λύσιν· λέλυσαι ἀπὸ γυναικός; μὴ ζήτει γυναῖκα· ἐὰν δὲ καὶ γήμῃς, οὐχ ἥμαρτες· καὶ ἐὰν γήμῃ ἡ παρθένος, οὐχ ἥμαρτε· θλῖψιν δὲ τῇ σαρκὶ ἕξουσιν οἱ τοιοῦτοι· ἐγὼ δὲ ὑμῶν φείδομαι.[...] θέλω δὲ ὑμᾶς ἀμερίμνους εἶναι. ὁ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ Κυρίου, πῶς ἀρέσει τῷ Κυρίῳ· ὁ δὲ γαμήσας μεριμνᾷ τὰ τοῦ κόσμου, πῶς ἀρέσει τῇ γυναικί. μεμέρισται καὶ ἡ γυνὴ καὶ ἡ παρθένος. ἡ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ Κυρίου, ἵνα ᾖ ἁγία καὶ σώματι καὶ πνεύματι· ἡ δὲ γαμήσασα μεριμνᾷ τὰ τοῦ κόσμου, πῶς ἀρέσει τῷ ἀνδρί. [...] ὃς δὲ ἕστηκεν ἑδραῖος ἐν τῇ καρδίᾳ, μὴ ἔχων ἀνάγκην, ἐξουσίαν δὲ ἔχει περὶ τοῦ ἰδίου θελήματος, καὶ τοῦτο κέκρικεν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, τοῦ τηρεῖν τὴν ἑαυτοῦ παρθένον, καλῶς ποιεῖ. ὥστε καὶ ὁ ἐκγαμίζων καλῶς ποιεῖ, ὁ δὲ μὴ ἐκγαμίζων κρεῖσσον ποιεῖ. Γυνὴ δέδεται νόμῳ ἐφ' ὅσον ζῇ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς· ἐὰν δὲ κοιμηθῇ ὁ ἀνήρ αὐτῆς, ἐλευθέρα ἐστὶν ᾧ θέλει γαμηθῆναι, μόνον ἐν Κυρίῳ. μακαριωτέρα δέ ἐστιν ἐὰν οὕτω μείνῃ...
[...είναι καλό στον άνθρωπο να μη αγγίζει γυναίκα. Για τις πορνείες, όμως, κάθε ένας ας έχει τη δική του γυναίκα, και κάθε μία ας έχει τον δικό της άνδρα. [...] Μη αποστερείτε ο ένας τον άλλον, εκτός αν είναι κάτι, ύστερα από συμφωνία, για λίγο καιρό, για να καταγίνεστε στη νηστεία και στην προσευχή· και πάλι να συνέρχεστε στα ίδια, για να μη σας πειράζει ο Σατανάς εξαιτίας τής ακράτειάς σας. [...] Επειδή, θέλω όλοι οι άνθρωποι να είναι όπως και εγώ ο ίδιος· αλλά, κάθε ένας έχει από τον Θεό ιδιαίτερο χάρισμα, άλλος μεν έτσι, άλλος δε έτσι. Προς τους αγάμους και προς τις χήρες, όμως, λέω: Είναι καλό σ' αυτούς αν μείνουν όπως και εγώ· αλλά, αν δεν εγκρατεύονται, ας έρθουν σε γάμο· επειδή, είναι καλύτερο να 'ρθουν σε γάμο, παρά να εξάπτονται. [...] Για τις παρθένες, όμως, προσταγή τού Κυρίου δεν έχω· αλλά, γνώμη δίνω, ως ελεημένος τού Κυρίου να είμαι πιστός. Τούτο, λοιπόν, νομίζω ότι είναι καλό για την παρούσα ανάγκη, ότι στον άνθρωπο είναι καλό να είναι έτσι: Είσαι δεσμευμένος με γυναίκα; Μη ζητάς λύση. Είσαι αποδεσμευμένος από γυναίκα; Μη ζητάς γυναίκα. Όμως, και αν έρθεις σε γάμο, δεν αμάρτησες· και αν η παρθένα έρθει σε γάμο, δεν αμάρτησε· αλλά, οι άνθρωποι αυτής τής κατηγορίας θα έχουν θλίψη στη σάρκα τους· και εγώ σας λυπάμαι. [...] Θέλω, μάλιστα, να είστε αμέριμνοι· ο άγαμος μεριμνάει γι' αυτά που είναι τού Κυρίου, πώς να αρέσει στον Κύριο· ενώ αυτός που έχει έρθει σε γάμο μεριμνάει γι' αυτά που είναι τού κόσμου, πώς να αρέσει στη γυναίκα. Διαφέρει η γυναίκα και η παρθένα· η άγαμη μεριμνάει γι' αυτά που είναι τού Κυρίου, για να είναι αγία, και στο σώμα και στο πνεύμα· ενώ, αυτή που ήρθε σε γάμο, μεριμνάει γι' αυτά που είναι τού κόσμου, πώς να αρέσει στον άνδρα. [...] Όποιος, όμως, στέκεται στερεός στην καρδιά του, μη έχοντας ανάγκη, και έχει εξουσία για το δικό του θέλημα, και το αποφάσισε μέσα στην καρδιά του, να διατηρεί τη δική του παρθένα, ενεργεί καλώς. Ώστε, και όποιος δίνει σε γάμο, ενεργεί καλώς· αλλά, εκείνος που δεν δίνει σε γάμο, ενεργεί καλύτερα. Η γυναίκα είναι δεσμευμένη διαμέσου τού νόμου για όσον καιρό ζει ο άνδρας της· αν, όμως, ο άνδρας της πεθάνει, είναι ελεύθερη νάρθει σε γάμο με όποιον άνδρα θέλει, μόνον τούτο να γίνεται εν Κυρίω. Είναι, όμως, μακαριότερη αν μείνει έτσι...]
(Προς Κορινθίους Α', 7: 1-40)

Η θεωρία που λέει ότι δεν τους απασχολεί η παρούσα ζωή αλλά η επόμενη, υποβάθμισε ακόμα πιο πολύ την φροντίδα και ανάδειξη του σώματος. Δεν είναι τυχαίο, που σε αρκετά μοναχικά τάγματα, αυτοτιμωρούνταν και αυτομαστιγωνόντουσαν και αυτοτραυματιζόντουσαν για να εξαλείψουν τα πάθη τους και τις ορμές τους· άλλωστε όλοι οι βίοι των μοναχών μάχη με “δαιμόνια” είναι, προσπαθούν δηλαδή να δαμάσουν τις φυσιολογικότατες ορμές τους χάριν της δεισιδαιμονίας. Δεν είναι τυχαίο που τα ρωμαϊκά λουτρά έκλεισαν και η απλυσιά κυριαρχούσε ακόμα μέχρι και πριν λίγους αιώνες με θεολογικό υπόβαθρο. Η λογική της καθαριότητας στον Μεσαίωνα αφορούσε τα χέρια και το πρόσωπο, ότι δηλαδή φαινόταν (G. Vigarello, «Το καθαρό και το βρώμικο», Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2000, συμπεράσματα). Οι βίοι και οι δράσεις των μοναχών, στυλιτών και των περιφερόμενων σαλών ήταν πρότυπο απλυσιάς και ακαθαρσίας, γιατί αν έπλεναν το γυμνό σώμα, τους ξυπνούσαν οι “διαβολικές” ορμές, έτσι απλά δεν έβγαζαν ποτέ τα ρούχα τους.
Γράφει ο Αθανάσιος Αλεξανδρείας -ο γνωστός και ως “Άγιος Αθανάσιος” για το πρότυπό του, τον Άγιο Αντώνιο και την αποστροφή του για το νερό:

τὸ δὲ ἔνδυμα εἶχεν ἔνδον μὲν τρίχινον, ἐπάνω δὲ δερμάτινον, ὃ καὶ ἕως τελευτῆς τετήρηκε, μήτε σῶμα διὰ ῥύπον ὕδατι λούσας, μήθ' ὅλως τοὺς πόδας ἀπονίψας, ἢ κἂν ἁπλῶς εἰς ὕδωρ αὐτοὺς χωρὶς ἀνάγκης ἀνασχόμενος ἐμβαλεῖν.
(Βίος και πολιτεία του αγίου Αντωνίου)

Τί λέτε τώρα, πέρα από τις χαζομάρες που οι ίδιοι οι χριστιανοί λένε, ποιά είναι η πραγματική σχέση αυτής της θρησκεία με το σώμα;

Θεόδωρος ο Κυρηναίος ο άθεος

Πώς εξευτέλισε τα Μυστήρια και πώς επιχείρησε να τον διαβάλλει ο θρησκευτικός Κατινισμός.
Είναι εντυπωσιακή η διαχρονική επιμονή του θρησκευτικού Κατινισμού να διαβάλλει την αθεΐα. Ακόμη και κάποιοι απ’ αυτούς που υπόσχονται να διαφωτίσουν την ιουδαιοχριστιανική Ρωμιοσύνη με τα φώτα της αρχαίας Ελλάδας, δεν το έχουν για τίποτε να ξεκατινιάζονται, χάριν της θρησκευτικής τους ολοκληρωτικής διάβρωσης, διαβάλλοντας τους πρωτοπόρους της αθεΐας, με τρόπο που θα τον σιχαίνονταν, ακόμη και οι πιο αγράμματες Κατίνες .
Μια τέτοιου είδους απόπειρα, θα επισκεφτούμε τώρα – η οποία είναι αισχρότερης πάστας απ΄ ότι οι αντίστοιχες χριστιανικές, τις οποίες σκάρωσαν τα ανώμαλα και διεστραμμένα μυαλά των κηφήνων καλόγερων του χριστιανισμού.
Ο Θεόδωρος ο άθεος και η  θεωρία της Παλιγγενεσίας
Ο Λύσις ο Ταραντίνος που ήταν Πυθαγόρειος και για ένα διάστημα είχε εξοριστεί στην Θήβα όπου έγινε διδάσκαλος του Επαμεινώνδα, επισκεύθηκε την Κυρήνη και παρευρέθηκε στις γιορτές που ήταν αφιερωμένες στον προστάτη Θεό Απόλλωνα.
Σε κάποιο συμπόσιο που δόθηκε στα πλαίσια αυτών των εορτών βρέθηκε ο Θεόδωρος ο άθεος σε διπλανό ανάκλιντρο με τον Λύσι. Η συζήτηση πέρασε από πολλά θέματα ώσπου ο Λύσις ανέπτυξε την θεωρία της Παλιγγενεσίας που ασπάζοντο και οι Πυθαγόρειοι. Του είπε λοιπόν όπως αναφέρει και ο Διογένης ο Λαέρτιος στο 8ο βιβλίο του για την ζωή του Πυθαγόρα τα εξής (1) :
« ο Πυθαγόρας έλεγε για τον εαυτό του πως κάποτε υπήρξε Αιθαλίδης και εθεωρείτο γυιός του Ερμή. (…) Μετά από καιρό γεννήθηκε ως Εύφορβος και πληγώθηκε από τον Μενέλαο. (…) Όταν πέθανε ο Εύφορβος η ψυχή του πήγε στον Ερμότιμο, (…) Όταν πέθανε ο Ερμότιμος, ξαναγεννήθηκε ως Πύρρος, δήλιος ψαράς. Μετά τον θάνατό του ο Πύρρος γεννήθηκε ως Πυθαγόρας και θυμόταν όσα προανεφέρθησαν.
Ο Θεόδωρος ο άθεος σηκώθηκε σχεδόν οργισμένος από αυτά που άκουσε και είπε στον Λύσι πως ότι άκουσε είναι φαντασιώσεις  και κατασκευάσματα πονηρών εγκεφάλων και πως ο άνθρωπος δεν ζεί παρά μία μόνο ζωή και ψυχή δεν υπάρχει αλλά την θεωρία περί ψυχής την κατασκεύασε το ιερατείο για να εκμεταλλεύονται τους αφελείς και αγραμμάτους ανθρώπους.

Ο Λύσις ευγενής και συγκρατημένος απάντησε στον Θεόδωρο τον άθεο παίρνοντας στα χέρια του μία θεατρική μάσκα που ήταν κρεμασμένη στον τοίχο: « Θα προσβάλλεις εσύ και η οικογένειά σου τον Διόνυσο, όπως συνηθίζετε να κάνετε με όλους τους Θεούς, αλλά ο Θεός θα σας συγχωρήσει και θα σας σώσει».
Ο Θεόδωρος ο άθεος δεν έδωσε σημασία στα λόγια του Λύση, αλλά δεν πέρασαν πολλές μέρες που του ήλθαν νέα από την διπλανή πόλη, την Αρσινόη, που σήμερα την ονομάζουν Φαγιούμ.
Σε μια γιορτή του Διονύσου ο γυιός του Θεόδωρου μαζί με άλλα κακομαθημένα και βέβηλα πλουσιόπαιδα της Κυρήνης, συμμετείχαν σε ένα είδος γιορτής μεταμφιεσμένων τυπική για τις γιορτές του Διονύσου. Η συμμορία του ο γυιού του Θεόδωρου του άθεου έκανε το εξής ιερόσυλο. Άνοιξε γύρω στους είκοσι τάφους Αρσινοητών και τα πορτρέτα τους που παρουσιάζουν τους νεκρούς τα έβαλαν στα πρόσωπά τους.
Δυστυχώς «η κατάρα των νεκρών» όπως θα έλεγαν οι αμαθείς και η μόλυνση από τα πτώματα  έριξαν δέκα από τους αλητήριους στο κρεββάτι με υψηλό πυρετό και ανάμεσά τους και τον γυιό του Θεόδωρου. Εκτός από την αρρώστεια οι δέκα ασθενείς κινδύνευαν  και από την οργή των συγγενών  των νεκρών που συγκεντρώθηκαν γύρω από το σπίτι και απειλούσαν να τους εξοντώσουν.
Ο Θεόδωρος ο άθεος με την βοήθεια ενός φίλου της σχολής τους Αρσινοήτη, έμαθε πως κάτω από το σπίτι περνούσε μία υπόγεια δίοδος που ανήκε στις κατασκευές του ιερού του Διόνυσου. Κρυφίως τώρα πήραν τον γυιό του Θεόδωρου του άθεου και τον φυγάδευσαν μακρυά από το σπίτι.
Το παιδί σώθηκε από την αρρώστεια με τις φροντίδες των ιατρών, αλλά έμαθαν αργότερα πως μετά από τρείς μέρες τέσσερα από τα άλλα παιδιά είχαν πεθάνει από την μόλυνση και τα άλλα πέντε τα σκότωσαν οι οργισμένοι Αρσινοήτες όταν μπήκαν ένα βράδυ στο σπίτι που το βρήκαν αφύλακτο.
Μετά από ένα μήνα ο Λύσις συνάντησε ξανά τον Θεόδωρο τον άθεο και γνωρίζοντας όλη την ιστορία του υπενθύμισε αυτά που του είχε πεί στο συμπόσιο. Ο Θεόδωρος ο άθεος όπως ήταν αναμενόμενο αρνήθηκε τις αιτιάσεις του Λύση και ισχυρίστηκε πως όλα έγιναν κάτω από τους νόμους της τύχης και πως οι Θεοί δεν είχαν καμμία ανάμιξη σ’ αυτά.
Ο Λύσις εξοργισμένος από την στάση του Θεόδωρου του άθεου, βλέποντας πως ο άνθρωπος αυτός αρνείται να πεισθεί μετά από μια τόσο προφανή θεϊκή παρέμβαση  του είπε:  « Ακόμη και αν ο Θεός σου παρουσιάζετο μπροστά σου με όλη του την λαμπρότητα, εσύ θα συνέχιζες να οδεύεις στον βέβηλο και υβριστικό δρόμο που χάραξες. Γι αυτό και εγώ από σήμερα δηλώνω πως δεν σε γνωρίζω, αφού το μέλλον σου είναι σκοτεινό και δεν είναι απίθανο και σκύλος μια μέρα να γίνεις.»
(1)
Τοῦτόν φησιν Ἡρακλείδης ὁ Ποντικὸς (Wehrli vii, fg. 89) περὶ αὑτοῦ τάδε λέγειν, ὡς εἴη ποτὲ γεγονὼς Αἰθαλίδης καὶ Ἑρμοῦ υἱὸς νομισθείη· τὸν δὲ Ἑρμῆν εἰπεῖν αὐτῷ ἑλέσθαι ὅ τι ἂν βούληται πλὴν ἀθανασίας. αἰτήσασθαι οὖν ζῶντα καὶ τελευτῶντα μνήμην ἔχειν τῶν συμβαινόντων. ἐν μὲν οὖν τῇ ζωῇ πάντων διαμνημονεῦσαι, ἐπεὶ δὲ ἀποθάνοι τηρῆσαι τὴν αὐτὴν μνήμην. χρόνῳ δ” ὕστερον εἰς Εὔφορβον ἐλθεῖν καὶ ὑπὸ Μενέλεω τρωθῆναι. ὁ δ” Εὔφορβος ἔλεγεν ὡς Αἰθαλίδης ποτὲ γεγόνοι καὶ ὅτι παρ” Ἑρμοῦ τὸ δῶρον λάβοι καὶ τὴν τῆς ψυχῆς περιπόλησιν, ὡς περιεπολήθη καὶ εἰς ὅσα φυτὰ καὶ ζῷα παρεγένετο καὶ ὅσα ἡ 5 ψυχὴ ἐν τῷ Ἅιδῃ ἔπαθε καὶ αἱ λοιπαὶ τίνα ὑπομένουσιν. ἐπειδὴ δὲ Εὔφορβος ἀποθάνοι, μεταβῆναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ εἰς Ἑρμότιμον, ὃς καὶ αὐτὸς πίστιν θέλων δοῦναι ἐπανῆλθεν εἰς Βραγχίδας καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ τοῦ Ἀπόλλωνος ἱερὸν ἐπέδειξεν ἣν Μενέλαος ἀνέθηκεν ἀσπίδα, (ἔφη γὰρ αὐτόν, ὅτ” ἀπέπλει ἐκ Τροίας, ἀναθεῖναι τῷ Ἀπόλλωνι τὴν ἀσπίδα,) διασεσηπυῖαν ἤδη, μόνον δὲ διαμένειν τὸ ἐλεφάντινον πρόσωπον. ἐπειδὴ δ” Ἑρμότιμος ἀπέθανε, γενέσθαι Πύῤῥον τὸν Δήλιον ἁλιέα· καὶ πάντα πάλιν μνημονεύειν, πῶς πρόσθεν Αἰθαλίδης, εἶτ” Εὔφορβος, εἶτα Ἑρμότιμος, εἶτα Πύῤῥος γένοιτο. ἐπειδὴ δὲ Πύῤῥος ἀπέθανε, γενέσθαι Πυθαγόραν καὶ πάντων τῶν εἰρημένων μεμνῆσθαι. 6
Ο Ιεροκλής στο υπόμνημά του Χρυσά Έπη του Πυθαγόρα (στ. 55) σχολιάζοντας το στίχο «Ούτε τα ανέλπιστα να ελπίζεις ούτε και τίποτα να σου διαφεύγει εκ των όντων», καταφέρεται σαφώς εναντίον της πλάνης εκείνων που ερμηνεύσουν κατά γράμμα την πυθαγόρεια και πλατωνική διδασκαλία για τη μετεμψύχωση:
«Εάν κάποιος περιμένει μετά το σωματικό του θάνατο να ντυθεί η ψυχή του το σώμα ενός άλογου ζώου, λόγω των ατελειών του ή φυτού, λόγω της αδράνειας των αισθημάτων του και ο ίδιος, παίρνοντας δρόμο αντίθετο από εκείνους που μεταβάλουν την ουσία του ανθρώπου σε ανώτερο ον, πιστεύει σε ανέλπιστες αξίες, κατακρημνίζοντας την ψυχή του σε μια κατώτερη ουσία, απατάται και αγνοεί τελείως το είδος της ψυχής η οποία ουδέποτε μπορεί να αλλάξει».
(2) Η Κροκοδειλόπολις ή Αρσινόη ήταν αρχαία πόλη της Αιγύπτου στην θέση του σημερινού Φαγιούμ (αραβ. الفيوم, Fayum, Al Fayyum). Λεγόταν αλλιώς και Πτολεμαΐς Ευεργετίς. Η Κροκοδειλόπολη βρίσκεται 130 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας του Καΐρου.
*********************

Ο Θεόδωρος ο Άθεος στον κάτω κόσμο
Όταν πέθανε ο Θεόδωρος ο Άθεος και ο βαρκάρης πήρε την ψυχή του στον κάτω κόσμο, μόλις πάτησε το πόδι του στην άλλη όχθη, τον είδαν όλοι οι καταραμένοι και έφριξαν. Έγινε συμβούλιο και αποφασίστηκε πως δεν μπορεί να παραμείνει στον κάτω κόσμο. Τον βάζουν λοιπόν ξανά στην βάρκα και τον πετάνε πίσω. Η ψυχή του λοιπόν μπήκε στο σώμα ενός λυσσασμένου σκύλου που μόλυνε τα ζώα.
Οι αγρότες έκαναν ένα απόσπασμα για να τον σκοτώσουν και στο κυνήγι ο Σκυλο-θόδωρος μπήκε στον περίβολο ενός ναού και από την πείνα του έφαγε τα υπολλείματα μιάς θυσίας. Ο Θεός οργίστηκε από την νέα ιεροσυλία του Θεόδωρου, τον άρπαξε και τον γύρισε ανάποδα. Τώρα τα έντερά του ήταν από έξω και οι τρίχες του από μέσα.
Έτσι του είπε θα ζείς στον αιώνα για να διδάσκονται οι άνθρωποι τι περιμένει τους βέβηλους.
***************************

Όταν ο Θεόδωρος ο άθεος, αντίκρυσε την Πελληνή Αρτέμιδα.
Η Κυρηναϊκή σχολή δεν ήταν όπως την γνωρίζουμε σήμερα, αλλά ξεκίνησε με καλές προθέσεις και με όλα τα εφόδια, καθόσον ο αρχηγός της Αρίστιππος σπούδασε δίπλα στον Σωκράτη και υιοθέτησε όλες τις ευγενείς διδασκαλίες του.
Κάποια στιγμή όμως θεώρησε πως ήταν απαραίτητο να βρεθεί η σχολή κάτω από την προστασία κάποιου θεού όπως συνέβαινε με την Περιπατητική (Λύκιος Απόλλων) και την Ακαδημία (ήρως Ακάδημος). Επειδή όμως δεν έβρισκαν το κατάλληλο άγαλμα, ζήτησαν από ανθρώπους τους στην Ελλάδα να τους στείλει κάποιος έμπορος αυτό που ζητούσαν.
Μετά από μήνες πράγματι φτάνει στο λιμάνι της Κυρήνης ένα πλοίο που ανάμεσα στα εμπορεύματά του είχε τυλιγμένο σε μαύρα πανιά και τοποθετημένο σε ξύλινο κουτί το άγαλμα που ζητούσαν.
Οι μαθητές της σχολής παρέλαβαν το άγαλμα, το φρόντισαν και το τοποθέτησαν μέσα σ΄ ένα ιερό που είχαν κατασκευάσει στην αυλή, ακριβώς στο σημείο που όπως έλεγε το μαντείο είχε τρύπα πάνω στον ουρανό.
Την ημέρα της καθιέρωσης μαζεύτηκαν φίλοι, μαθητές και πολλοί περίεργοι και αφού μίλησαν, έψαλαν και έριξαν σπονδές, στο τέλος ήλθε η ώρα των αποκαλυπτηρίων.
Καθώς αποκαλύπτει το ύφασμα την κεφαλή του αγάλματος, τα πάντα σταματούν, χάνουν όλοι την μιλιά τους και μένουν ακίνητοι και τρομαγμένοι για μέρες.
Ο βασιλεύς της Πτολεμαΐδος διέταξε να τους φροντίσουν και να κρύψουν το άγαλμα στα υπόγεια της σχολής, αφού κατάλαβε πως αυτή ήταν η αιτία της ξαφνικής τρομοκατάληψης. Ένας ιερέας και μάντης που εστάλλη από τον Πτολεμαίο κατανόησε πως το άγαλμα αυτό είναι το ίδιο άγαλμα που ανήκε στην Πελλήνη για το οποίο όπως γράφει ο Πλούταρχος στο έργο του Άρατος 3,4: “Οι ίδιοι οι Πελληνείς λένε ότι το ομοίωμα της θεάς τον υπόλοιπο χρόνο βρίσκεται φυλαγμένο και είναι ανέγγιχτο, όταν όμως εκφέρεται αφού αλλάξει θέση από την ιέρεια, κανείς δεν πρέπει να το κοιτάει κατά πρόσωπο, αλλά να παίρνουν όλοι τα μάτια τους από αυτό. Γιατί δεν τύχαινε να είναι φρικτό και βλαβερό θέαμα μόνο για τους ανθρώπους, αλλά και τα δένδρα έκανε άκαρπα και τους καρπούς τους οποίους τύχαινε να έχουν, τους κατέστρεφε. Τότε λένε πως η ιέρεια την μετέφερε (την Αρτέμιδα) και την έστρεψε με το πρόσωπο πάντα πρός τους Αιτωλούς, και τους έκανε έτσι να παραφρονήσουν και να χάσουν το λογικό τους.”
Δυστυχώς όμως έγινε το λάθος και η σχολή συνέχισε να λειτουργεί και να παράγει “φιλοσόφους” τον ένα πιο παράφρονα από τον άλλο.
Το γεγονός είχε ξεχαστεί και κανείς δεν ασχολείτο με το άγαλμα, όταν κάποιος σε μία συζήτηση αποκάλυψε στον Θεόδωρο την ύπαρξη του κρυμμένου αγάλματος στα υπόγεια της σχολής. Με την γενναιότητα και την ορμητικότητα της άγνοιας που διέθετε σε αφθονία, ο Θεόδωρος δηλώνει πως στην ζωή του πρυτανεύει η λογική και δεν πιστεύει σε δεισιδαιμονίες και σκοταδισμούς για ζωντανά αγάλματα που καταστρέφουν τους βέβηλους και τους ανίερους .
Παίρνει ένα δαυλό και κατεβαίνει με μιάς στα υπόγεια. Μόλις όμως έφερε την φλόγα μπροστά στο πρόσωπο της θεάς, η φλόγα του Δαυλού πετάχτηκε με ορμή όχι μόνο στό πρόσωπό του αλλά και σε όλόκληρο το σώμα του και του έκαψε τα ρούχα, το μούσι, τις φαβορίτες, τα φρύδια, τα ματόκλαδα, τα μαλλιά και όλες τις τρίχες ακόμη και αυτές που είχε στην μύτη, τα αυτιά και το απηυθυσμένο.
Δεν έφτανε όμως αυτό αλλά και παραφρόνησε πλήρως. Με τους ανθρώπους δεν είχε καμμία επικοινωνία, αλλά μιλούσε μόνον με τα κοτόπουλα, τους γάλλους, τα βόδια, ακόμη και με τα άψυχα. Αυτοί που τον άκουγαν να μιλάει ορκίστηκαν πως εάν του έστελναν έναν γραμματέα και κατέγραφε τα λόγια του, σίγουρα θά είχαμε έναν φιλόσοφο πολυγραφότερο και από τον Πλάτωνα.
Δυστυχώς τα χρόνια περνούσαν και ο Θεόδωρος δεν συνερχόταν. Όλη την μέρα ήταν με τον δαυλό στο χέρι και μιλούσε ακατάσχετα επαναλαμβάνοντας διαρκώς τις οθνείες θεωρίες του. Όλοι οι φίλοι του τον βαρέθηκαν, οι χωριάτες όμως της περιοχής αισθάνονταν υπερήφανοι που είχαν ένα τέτοιο τρελό, αφού κάθε χωριό έχει και από έναν και άν τους λείπει τότε διαλέγουν έναν λογικό και στο τέλος τον τρελαίνουν.
Έτσι ο Θεόδωρος ο άθεος κέρδισε σαν τρελός όλη την προσοχή της Κυρήνης, που σαν λογικός κανείς δεν θα γύρναγε να του δώσει σημασία.
*********************************
Θεόδωρος ο Κυρηναίος, έζησε το α΄ μισό του 3ου π.Χ. αιώνα:
«Ὁ δ” οὖν Θεόδωρος προσκαθίσας ποτὲ Εὐρυκλείδῃ τῷ ἱεροφάντῃ, « λέγε μοι, » ἔφη, « Εὐρυκλείδη, τίνες εἰσὶν οἱ ἀσεβοῦντες περὶ τὰ μυστήρια; » εἰπόντος δ” ἐκείνου, « οἱ τοῖς ἀμυήτοις αὐτὰ ἐκφέροντες, » « ἀσεβεῖς ἄρα, » ἔφη, « καὶ σύ, τοῖς ἀμυήτοις διηγούμενος. » καὶ μέντοι παρ” ὀλίγον ἐκινδύνευσεν εἰς Ἄρειον ἀχθῆναι πάγον, εἰ μὴ Δημήτριος ὁ Φαληρεὺς αὐτὸν ἐρρύσατο. Ἀμφικράτης δ” ἐν τῷ Περὶ ἐνδόξων ἀνδρῶν φησι κώνειον αὐτὸν πιεῖν καταδικασθέντα (FHG iv. 300). Διατρίβων δὲ παρὰ Πτολεμαίῳ τῷ Λάγου ἀπεστάλη ποθ” ὑπ” αὐτοῦ πρὸς Λυσίμαχον πρεσβευτής. ὅτε καὶ παρρησιαζομένου φησὶν ὁ Λυσίμαχος, « λέγε μοι, Θεόδωρε, οὐ σὺ εἶ ὁ ἐκπεσὼν Ἀθήνηθεν; » καὶ ὅς, « ὀρθῶς ἀκήκοας· ἡ γὰρ τῶν Ἀθηναίων πόλις οὐ δυναμένη με φέρειν, ὥσπερ ἡ Σεμέλη τὸν Διόνυσον, ἐξέβαλε…ἔνθεν τὸ πρῶτον ἐκβαλλόμενος λέγεται χάριέν τι εἰπεῖν· φησὶ γάρ, « καλῶς ποιεῖτε, ἄνδρες Κυρηναῖοι, ἐκ τῆς Λιβύης εἰς τὴν Ἑλλάδα με ἐξορίζοντες»
[Μτφρ: Κάποτε που ο Θεόδωρος είχε καθίσει πλάι στον ιεροφάντη Ευρυκλείδη, τον ρώτησε: « δε μου λες, Ευρυκλείδη, ποιοι είναι οι ασεβείς προς τα μυστήρια; ». Και αφού αυτός του απάντησε « εκείνοι που τα αποκαλύπτουν στους αμύητους », « κι εσύ », του είπε, « είσαι ασεβής, αφού τα εξηγείς στους αμύητους ». Παρά λίγο να προσαχθεί στον Άρειο Πάγο, αν δεν τον γλίτωνε ο Δημήτριος ο Φαληρεάς. Ο Αμφικράτης όμως, στο Περί ενδόξων ανδρών βιβλίο του, λέει ότι καταδικάστηκε να πιει το κώνειο. (…) « Δεν μου λες, Θεόδωρε », του είπε, « εσύ δεν είσαι που σ’ έδιωξαν από την Αθήνα; ». « Σωστά είσαι πληροφορημένος », του είπε˙ « πράγματι η πόλη των Αθηναίων, επειδή δεν μπορούσε να με υποφέρει, με πέταξε, όπως η Σέμελη τον Διόνυσο ». (…) Την πρώτη φορά που τον εξόρισαν είπε τούτο: « καλά κάνετε, άνδρες Κυρηναίοι, που με εξορίζετε από τη Λιβύη στην Ελλάδα »» (Πηγή: Διογένης Λαέρτιος, 2, 101-102).
Ο φιλόσοφος Θεόδωρος ο Κυρηναίος έκανε ένα αστειάκι με τον ειδωλολάτρη ιεροφάντη κι αμέσως η Ιερά Εξέταση της Ειδωλολατρίας τον εξόρισε.
********************************

« Είναι αισχρό να ζητάς από τους θεούς αυτά που δεν δικαιούσαι και προ παντός αυτά που δικαιούσαι ».

Κι όμως πρόκειται για οφθαλμαπάτη

Μπορεί το ανθρώπινο κορμί να επιστρέψει στο φυσικό περιβάλλον αλώβητο; Η τέχνη του body painting αποδεικνύει πως αυτό δεν είναι μόνο εφικτό αλλά και αυτοσκοπός.
O Johannes Stötter βλέπει το ανθρώπινο σώμα σε απόλυτη αρμονία με τη φύση. Τόση αρμονία μάλιστα, που ορισμένες φορές είναι αδύνατο να ξεχωρίσει κάποιος με γυμνό μάτι τι είναι αληθινό και τι όχι.
Κατέχει την τέχνη του body painting, όπως λίγοι μπορούν να υπερηφανευτούν. Γεννημένος στην Νότια Ιταλία, η καλλιτεχνική του φλέβα... χτυπά για τα εικαστικά και τη μουσική. Μάλιστα, μεταξύ άλλων τραγουδά, παίζει βιολί, μπουζούκι και κιθάρα.
Σε ό,τι αφορά στη μαγική του ικανότητα να ενσωματώνει το ανθρώπινο κορμί στη φύση, για την εικόνα του τροπικού βατράχου στο δέντρο, χρειάστηκε 5 μοντέλα.
Με αστείρευτη έμπνευση, ο αναγνωρισμένος καλλιτέχνης μετατρέπει το ανθρώπινο κορμί σε φρούτα, λουλούδια, ζώα και τα τοποθετεί στο περιβάλλον, σαν ένας άλλος μικρός θεός.
Για μία μόνο δημιουργία του μπορεί να αφιερώσει έως και 5 μήνες δουλειάς για το σχεδιασμό, ενώ το body painting ενδέχεται να διαρκέσει οκτώ και πλέον ώρες για να ολοκληρωθεί.
Εμείς το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι απλά να τον θαυμάσουμε.

 

 

 

Η νανοτεχνολογία στα αττικά αγγεία του 7ου αιώνα πχ

Χιλιετίες πριν την εποχή μας που κατακλύζεται από τα υπερσύγχρονα ηλεκτρονικά μικροσκόπια και της νανοτεχνολογίας, οι άνθρωποι ήξεραν να αναπτύσσουν νανοϋλικά;
Η απάντηση είναι θετική, κάτι το οποίο μας μαρτυρούν τα υλικά που μας έχουν κληροδοτήσει οι Πρόγονοί μας, με τα ευρήματα που έχουν έρθει ως τις ημέρες μας και τα οποία παραμένουν αξεπέραστα...
Το αξιοσημείωτο είναι πως ορισμένα από αυτά είναι αδύνατον να τα μιμηθούμε ακόμη και με τις σημερινές προωθημένες γνώσεις μας.
Περίφημοι γνώστες αυτής της τεχνολογίας ήταν οι κεραμείς της αρχαίας Αθήνας, με τα κατασκευασμένα από αυτούς, αττικά αγγεία.
Το περίφημο μελανό υάλωμα των μελανόμορφων και ερυθρόμορφων αττικών αγγείων, που μεσουράνησαν στον αρχαίο κόσμο από τον 7ο ως τον 4ο αι. π.Χ., αποτελεί ένα νανοϋλικό το οποίο δημιουργούνταν με μια συνειδητή και άκρως συνεπή τεχνική.
Η βαφή των αγγείων ήταν και αυτή ένα κολλοειδές αιώρημα από άργιλο, η οποία ήταν «διαλεγμένη» έτσι ώστε να έχει συγκεκριμένη χημική σύσταση.
Μια επίσης πολύ συγκεκριμένη τεχνική όπτησης των αγγείων σε τρία στάδια με συγκεκριμένες θερμοκρασίες έκανε τη βαφή αυτή να υαλοποιείται «κλείνοντας» μέσα της νανοκρυστάλλους μαγνητίτη, οι οποίοι τής έδιναν το χαρακτηριστικό μαύρο-μπλε χρώμα. Το μελανό υάλωμα των αττικών αγγείων έχει αποτελέσει επί χιλιετίες αντικείμενο ατυχών προσπαθειών μίμησης και επισταμένων μελετών.
Η «νανοδιάστασή» του ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1990 από Έλληνες ερευνητές, ενώ πρόσφατα προκάλεσε το ενδιαφέρον μιας θυγατρικής της NASA, η οποία προσπαθεί να αντλήσει από αυτό έμπνευση για την ανάπτυξη βελτιωμένων κεραμικών επενδύσεων για τα διαστημόπλοια της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας.

Φόρεμα που αλλάζει χρώμα με ένα άγγιγμα

Βαρεθήκατε τα ίδια και τα ίδια... χρώματα στα ρούχα σας; Λατρεύετε την τεχνολογία και παρακολουθείτε ανελλειπώς τις τάσεις της μόδας; Σας περισσεύουν και μερικές χιλιάδες δολάρα, τα οποία αναρωτιέστε που θα τα ξοδέψετε; Σας έχουμε την λύση...

Μπορείτε να αγοράσετε ρούχα που αλλάζουν χρώμα κατά βούληση με ένα απλό άγγιγμα!

Η λονδρέζα σχεδιάστρια μόδας Έιμι Ρέινμποου Γουίντερς παρουσιάζει στη διεθνή έκθεση υψηλής τεχνολογίας CES του Λας Βέγκας ένα φόρεμα από ύφασμα που περιέχει οπτική ίνα.

Το φόρεμα εκπέμπει γαλάζιο φως. Ωστόσο το χρώμα μπορεί να αλλάξει με το άγγιγμα των αισθητήρων που είναι ενσωματωμένοι στο μανίκι. "Αν επιθυμείτε βιολετί, το φόρεμα θα γίνει βιολετί. Αν προτιμάτε το κόκκινο, θα έχετε κόκκινο. Κοιτάζετε το μανίκι και αποφασίζετε το χρώμα που θέλετε", διευκρινίζει η Γουίντερς.

Η σχεδιάστρια συνεργάζεται με ειδικούς στην τεχνολογία προκειμένου να προμηθεύεται τα απαραίτητα υλικά για τα ρούχα της. Ορισμένα αντιδρούν στον ήχο, στον ήλιο, στο νερό.

Ένα άλλο φόρεμα που εκτίθεται στην CES έχει για παράδειγμα ενσωματωμένους αισθητήρες κίνησης και το χρώμα του αλλάζει όταν η γυναίκα που το φοράει αναπηδά.

"Αν κάποιος φοράει τα γυαλιά της Google, μπορεί επίσης να φορέσει ένα παντελόνι με οπτική ίνα", σχολιάζει η Γουίντερς.

Οι δημιουργίες της είναι εξατομικευμένες και έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε βιντεοκλίπ και σε διαφημίσεις. Η σχεδιάστρια δεν ασχολείται με το έτοιμο ένδυμα.

"Είναι κομμάτια για έκθεση. Ωστόσο αν κάποιος έχει μερικές χιλιάδες δολάρια, μπορεί να τα αποκτήσει", τονίζει.

Η κατασκευή φορεμάτων από οπτικές ίνες κοστίζει περίπου 3.000 δολάρια. Ωστόσο η τιμή μπορεί να αυξηθεί ανάλογα και με το σχέδιο, σύμφωνα με την Γουίντερς, της οποίας οι δημιουργίες προβάλλονται στην ιστοσελίδα rainbowwinters.com.

Έμμηνος ρύση, εμμηνόρροια, περίοδος. Ακόμη μια ποινικοποίηση της αθωότητας από την Ορθοδοξία

« Καὶ ἀνήρ, ὃς ἂν κοιμηθῇ μετὰ γυναικὸς ἀποκαθημένης καὶ ἀποκαλύψῃ τὴν ἀσχημοσύνην αὐτῆς, τὴν πηγὴν αὐτῆς ἀπεκάλυψε, καὶ αὕτη ἀπεκάλυψε τὴν ῥύσιν τοῦ αἵματος αὐτῆς· ἐξολοθρευθήσονται ἀμφότεροι ἐκ τῆς γενεᾶς αὐτῶν ».
Δηλαδή: Εάν κάποιος άνδρας κοιμηθή μετά γυναικός, η οποία ευρίσκεται εις την έμμηνον περίοδόν της, και ξεσικεπάση την ασχημοσύνην αυτής, την πηγήν της εκροής του αίματος, και αυτή εκουσίως απεκάλυψε την ροήν του αίματος αυτής, θα εξολοθρευθούν και οι δύο εκ μέσου της γενεάς αυτών. Λευ. 20,18.  Από την θεόπνευστη αγία γραφή!!!
                        Η ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΜΜΗΝΟΣ ΡΥΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ:

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΜΜΗΝΟΡΡΟΙΑΣ:  Περίοδος ή έμμηνος ρύση
ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΟΙ ΙΟΥΔΑΙΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΕΠΙΜΕΝΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΝΘΡΩΠΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΑΥΤΟ:

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΞΗΓΗΣΗ Η ΟΠΟΙΑ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΟΤΙ Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΕΠΑΝΕΦΕΡΕ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΟΥ ΚΤΗΝΟΥΣ:
Έτσι λοιπόν, η έμμηνος ρύση με τη σημερινή της μορφή δεν είναι κάτι το Θεάρεστο, αφού εάν τελικά το ανθρώπινο γένος παρέμενε μέσα στον Παράδεισο και φυσικά κοντά στον Θεό, σε καμία περίπτωση δεν θα υπήρχε ροή ακάθαρτου αίματος από τη γυναίκα, εφόσον δεν θα είχε υποπέσει σε αμαρτία και επομένως δεν θα είχε καμία μεταπτωτική συνέπεια. Ας μην ξεχνάμε ότι στον Παράδεισο οι πρωτόπλαστοι ζούσαν όπως οι Άγγελοι, έξω και πέρα από κάθε μορφής πνευματική ή σωματική αμαρτία.
Η έμμηνος ρύση όμως με τη σημερινή της μορφή είναι κάτι το φυσιολογικό για την μεταπτωτική γυναίκα, το οποίο αν και πάντα θα παραμένει ένα από τα αποτελέσματα και μία ανάμνηση του προπατορικού αμαρτήματος, εντούτοις εξυπηρετεί την Εντολή Του Θεού «αυξάνεσθε και πληθύνεσθε», την Οποία έδωσε στους πρωτοπλάστους ενώ αυτοί βρίσκονταν ακόμα μέσα στον Παράδεισο.
Προσέξτε επίσης (παρακάτω) ότι οι άθλιοι ιουδαιχριστιανοί δεν τολμούν να αναφέρουν το: «Εάν κάποιος άνδρας κοιμηθή μετά γυναικός, η οποία ευρίσκεται εις την έμμηνον περίοδόν της, και ξεσικεπάση την ασχημοσύνην αυτής, την πηγήν της εκροής του αίματος, και αυτή εκουσίως απεκάλυψε την ροήν του αίματος αυτής, θα εξολοθρευθούν και οι δύο εκ μέσου της γενεάς αυτών». Λευ. 20,18
Από  https://sites.google.com/site/orthodoxy1054/emmenos-ryse-kai-synepeies-tes-ptoses, διαβάζουμε,
Από την Παλαιά Διαθήκη ακόμα, ο Νόμος του Θεού Ορίζει σαφώς ότι «η γυναίκα είναι ακάθαρτη κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσης της» (Λευϊτικόν , Κεφάλαιο 15, Εδάφιο 19-33).
Στην μετά Χριστόν εποχή, ο Άγιος Διονύσιος ο Αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας ο Ομολογητής, στον 2ο Ιερό Κανόνα του ορίζει ακριβώς τα εξής: «Δεν επιτρέπεται μία γυναίκα να εισέρχεται στην Εκκλησία και ούτε να αγγίζει τίποτα από τα Άγια, κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσης της. Η αιμορροούσα μπορεί να πηγαίνει ως τον Πρόναο της Εκκλησίας και να προσεύχεται, όπως η γυναίκα που είχε ρεύση αίματος, τόλμησε να αγγίξει μόνο το κάτω μέρος του ρούχου του Χριστού για να γιατρευτεί».
Το ίδιο ακριβώς διδάσκει και στον 17ο Ιερό Κανόνα του ο Άγιος Ιωάννης ο Νηστευτής, όπως επίσης και ο Άγιος Τιμόθεος ο Αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας.
Τα ίδια φυσικά αναφέρονται και στο «Ιερό Πηδάλιο», στο Κολοσσιαίο αυτό Βιβλίο του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, το Οποίο περιέχει όλους τους Ιερούς Κανόνες της Αγίας μας Πίστης και αποτελεί το δεύτερο σημαντικότερο Βιβλίο της Χριστιανοσύνης, μετά από την Αγία Γραφή. Στο ευρετήριο του συγκεκριμένου Βιβλίου, η έμμηνος ρύση αναφέρεται ως «καταμήνια» (επειδή συμβαίνει μία φορά περίπου κατά τη διάρκεια του μήνα).
Ένας από τους μεγαλύτερους Ιεροκήρυκες της Ορθοδοξίας μας στον 20ο αιώνα, ο αείμνηστος Δημήτριος Παναγόπουλος, αναφερόμενος σε μία από τις ομιλίες του στους Ιερούς Κανόνες της Εκκλησίας μας σχετικά με το θέμα αυτό, είπε τα εξής: «Τις ημέρες αυτές η γυναίκα είναι ακάθαρτη, είτε θέλει να το καταλάβει είτε όχι. Ούτε και οι Καλόγριες δεν κάνει τότε να μπαίνουν μέσα στην Εκκλησία, όλες έξω πρέπει να είναι. Ο Άγιος Νεκτάριος, όταν Μοναχές ή απλές κυρίες πήγαιναν να του φιλήσουν το χέρι ενώ ήταν αδιάθετες, έκανε πίσω το χέρι του για να τους δείξει ότι πρέπει να προσέχουν αυτές τις ημέρες».
Μετά από όλα αυτά θέλω να επισημάνω ακόμη ότι κατά τις ημέρες εκείνες, η γυναίκα φυσικά ούτε παντρεύεται, ούτε Μεταλαμβάνει, αλλά ούτε και συμμετέχει σε κάποιο Ιερό Μυστήριο ή Ιερή Ακολουθία της Εκκλησίας μας.
Όλα τα παραπάνω ασφαλώς ισχύουν για σαράντα ημέρες και για τη λεχώνα, έως ότου πάρει την Ιερή Ευχή της σαράντισης από την Εκκλησία, λόγω του ότι για κάποιο χρονικό διάστημα μετά τη γέννα, από τα γεννητικά της όργανα ρέει ακάθαρτο αίμα.
Πριν προχωρήσω όμως παρακάτω, θεωρώ απαραίτητο να σας προειδοποιήσω ότι από μία μερίδα Ιερέων, υπάρχει πιθανότητα να ακούσετε ορισμένες «συμβιβαστικές» όσο και προσωπικές τους θεωρίες, του τύπου «εάν θέλεις να έρθεις τις ημέρες εκείνες στην Εκκλησία να έρθεις, απλά να μην προσκυνήσεις τις Εικόνες», ή «απλά να μην ανάψεις κεριά», ή κάτι ακόμα πιο συνηθισμένο στο οποίο συμφωνούν απόλυτα όλοι οι Ιερείς: «Να έρθεις αλλά να μην Μεταλάβεις».
Θέλω να πιστεύω ότι μόνο εξαιτίας της άγνοιάς τους, τολμούν ορισμένοι Ιερείς να καταπατούν τους Ιερούς Κανόνες του Αγίου Πνεύματος και να προτείνουν στους πιστούς, τρόπους για να αμαρτήσουν. Ο Απόστολος Παύλος όμως, μέσα από την Αγία Γραφή μας διδάσκει ξεκάθαρα: «Αλλά και εάν εμείς ή Άγγελος εξ ουρανού σας κηρύττει άλλο Ευαγγέλιο παρά Εκείνο, το Οποίο εμείς σας κηρύξαμε (εμείς οι Άγιοι δηλαδή), ας είναι ανάθεμα (ας είναι αφορισμένος από το Σώμα της Εκκλησίας, αποκομμένος)» (Προς Γαλάτας Επιστολή Παύλου, Κεφάλαιο 1, Εδάφιο 8).
Αυτό σημαίνει πως οποιοσδήποτε επιχειρήσει να αναιρέσει ή να διαστρεβλώσει τα Λόγια της Αγίας Γραφής ή των Ιερών Κανόνων και Διδαχών των Αγίων της Εκκλησίας μας, τα Λόγια δηλαδή που μας Παρέδωσε το Ίδιο το Άγιο Πνεύμα δια μέσου των Αγίων για τη Σωτηρία μας, ακόμη και εάν είναι Ιερέας, ακόμη και εάν είναι Άγγελος από τον ουρανό (αφού όπως μας διδάσκουν οι Άγιοι, ο διάβολος πολλές φορές μετασχηματίζεται σε Άγγελο Φωτός), πρέπει να συναντήσει την απόρριψή μας (και φυσικά τη διαμαρτυρία μας). Διότι ο Μόνος που κατέχει ολόκληρη την Αλήθεια και το Αλάθητο, είναι ο Θεός.
Ύστερα από όσα διαβάσατε μέχρι τώρα, πραγματικά θεωρώ απολύτως λογικό να σας γεννηθεί το εξής ερώτημα: «Καλά και για ποιον λόγο ο Τέλειος Θεός, θεωρεί κάποιες ημέρες του μήνα ακάθαρτη τη γυναίκα, από τη στιγμή που Εκείνος ο Ίδιος την Έπλασε έτσι και από τη στιγμή που η Αγία μας Εκκλησία αλλά και η Επιστήμη θεωρούν απόλυτα φυσιολογικό το συγκεκριμένο γεγονός (της εμμήνου ρύσης), αφού δίχως αυτό δεν θα ήταν δυνατή η σύλληψη του παιδιού από την γυναίκα και επομένως δεν θα ήταν εφικτή και η διαιώνιση του ανθρώπινου γένους;»
Στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, κρίνω σκόπιμο να συμπεριλάβω στα γραφόμενά μου μία απαραίτητη διευκρίνηση, η οποία θα μας βοηθήσει πολύ στη συνέχεια. Άλλο πράγμα είναι το Θεάρεστο, άλλο πράγμα είναι το φυσιολογικό και άλλο πράγμα είναι το καθαρό (ή το ακάθαρτο). Αυτές τις έννοιες δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να τις συγχέουμε.
Τι εννοώ όμως με αυτό; Όσοι έχουν μελετήσει και ασχοληθεί σοβαρά με την Αγία μας Ορθοδοξία, γνωρίζουν ασφαλώς την Αλήθεια. «Γνωρίστε την Αλήθεια και η Αλήθεια θα σας Ελευθερώσει» μας Διδάσκει ο Κύριος. Ο Κύριος και Θεός μας λοιπόν, ουδέποτε έπλασε τη γυναίκα με σκοπό να εμφανίζεται ακάθαρτη για κάποιες ημέρες του μήνα.
Όπως μας διδάσκουν οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, «η έμμηνος ρύση, με τη σημερινή της μορφή, είναι μία μεταπτωτική κατάσταση που συνέβη στη γυναίκα, ως αποτέλεσμα και συνέπεια της Πτώσης των πρωτοπλάστων (στην αμαρτία) μέσα στον Παράδεισο».
Τα σημαντικότερα αποτελέσματα (συνέπειες) της Πτώσης αυτής, μας τα αναφέρει η Αγία Γραφή στη «Γένεση», όταν ο Ίδιος ο Θεός τα ανακοινώνει στους πρωτόπλαστους. Στον Αδάμ αναφέρει ότι από εδώ και στο εξής«με λύπες (με κόπο και ιδρώτα δηλαδή) θα τρως τους καρπούς της γης όλες τις ημέρες της ζωής σου» (Γένεση, Κεφάλαιο 3, Εδάφιο 17), ενώ στην Εύα είπε πως «θα γεννάς με λύπες (με κόπο και με πόνους) παιδιά … και ο άνδρας σου θα σε εξουσιάζει» (Γένεση, Κεφάλαιο 3, Εδάφιο 16). Αυτά φυσικά ίσχυαν, ισχύουν και θα ισχύουν μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου μας, αφού αν και αποτελέσματα της αμαρτίας δεν παύουν να αποτελούν Θείες Παραχωρήσεις, τις Οποίες περιμένει από τον μεταπτωτικό άνθρωπο ο Θεός να τις αντιμετωπίσει με Πίστη, Υπακοή και Υπομονή, χωρίς γογγυσμούς και αποστροφές, έτσι ώστε να οδηγήσει τη ζωή του σε μονοπάτια Σωτηρίας και ομαλής διαβίωσης.

Παράλληλα όμως με αυτά υπήρξαν και άλλα αποτελέσματα από την Πτώση, ένα από τα οποία είναι και η έμμηνος ρύση με τη σημερινή της μορφή. Να αναφέρω επίσης ότι αποτέλεσμα της Πτώσης αυτής είναι και ο σωματικός θάνατος, ο οποίος ανακοινώθηκε από τον Θεό πως θα συμβεί στους πρωτόπλαστους «εάν εκείνοι θα έτρωγαν από τον καρπό του δένδρου εκείνου». Αυτό σημαίνει πολύ απλά ότι ούτε ο σωματικός θάνατος υπήρχε πριν από την Πτώση, διότι ο άνθρωπος δεν πλάστηκε από τον Θεό για να πεθάνει αλλά για να ζει κοντά Του αιώνια. Αυτήν την Υπόσχεση του Θεού Κατέβηκε ο Ίδιος για να την Επαναφέρει, με το Κήρυγμα, τα Πάθη, την Σταύρωση και την Ανάστασή Του, Διδάσκοντας ότι «εκείνος που θα με πιστέψει και θα με ακολουθήσει μέχρι τέλους, θα έχει ζωή αιώνια».

Έρχομαι λοιπόν τώρα να εξηγήσω, για ποιον λόγο ανέφερα προηγουμένως ότι άλλο είναι το Θεάρεστο, άλλο το φυσιολογικό και άλλο το καθαρό (ή το ακάθαρτο).
Το ο,τιδήποτε έγινε, γίνεται ή πρόκειται να γίνει στο μέλλον σε ολόκληρο τον κόσμο, είτε το Θέλει ο Θεός είτε το Επιτρέπει, πάντα όμως με το Βλέμμα Του στραμμένο στη Σωτηρία της ψυχής όλων ανεξαιρέτως των ανθρώπων. Αυτό συνεπάγεται ότι η ανθρώπινη λογική (και κριτική), μπροστά στην Ασύλληπτη Λογική του Τέλειου Θεού, δεν μπορεί καν να σταθεί, αφού εάν θελήσει πραγματικά να συγκριθεί μαζί Της θα βρεθεί επιεικώς εκτεθειμένη.
Έτσι λοιπόν, η έμμηνος ρύση με τη σημερινή της μορφή δεν είναι κάτι το Θεάρεστο, αφού εάν τελικά το ανθρώπινο γένος παρέμενε μέσα στον Παράδεισο και φυσικά κοντά στον Θεό, σε καμία περίπτωση δεν θα υπήρχε ροή ακάθαρτου αίματος από τη γυναίκα, εφόσον δεν θα είχε υποπέσει σε αμαρτία και επομένως δεν θα είχε καμία μεταπτωτική συνέπεια. Ας μην ξεχνάμε ότι στον Παράδεισο οι πρωτόπλαστοι ζούσαν όπως οι Άγγελοι, έξω και πέρα από κάθε μορφής πνευματική ή σωματική αμαρτία.
Η έμμηνος ρύση όμως με τη σημερινή της μορφή είναι κάτι το φυσιολογικό για την μεταπτωτική γυναίκα, το οποίο αν και πάντα θα παραμένει ένα από τα αποτελέσματα και μία ανάμνηση του προπατορικού αμαρτήματος, εντούτοις εξυπηρετεί την Εντολή Του Θεού «αυξάνεσθε και πληθύνεσθε», την Οποία έδωσε στους πρωτοπλάστους ενώ αυτοί βρίσκονταν ακόμα μέσα στον Παράδεισο.
Τέλος, η έμμηνος ρύση με τη σημερινή της μορφή δεν είναι σίγουρα κάτι το καθαρό, αλλά κάτι το ακάθαρτο. Σε αυτό που γράφω συμφωνούν Εκκλησία και Επιστήμη, οι οποίες μάλιστα αμφότερες απαγορεύουν την ερωτική επαφή κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσης, αφού ο κίνδυνος για τη μετάδοση μικροβίων και νοσημάτων είναι κάτι παραπάνω από ορατός («ακόμα και στο παιδί που μπορεί να συλληφθεί, υπάρχει κίνδυνος ασθένειας», μας επισημαίνουν αιώνες τώρα οι Άγιοι της Εκκλησίας μας).

Οι εορτές προς τιμή της Θεάς Αθηνάς "πλυντηρία & καλλυντηρία", και η Άγραυλος

Επ’ ευκαιρία  του εορτασμού των Θεοφανείων, στο παρόν άρθρο θα κάνω μία μικρή αναφορά στις εορτές   των πλυντηρίων & καλλυντηρίων προς τιμή της Θεάς Αθηνάς και του πλυσίματος του ξόανου της  την θάλασσα του Φαλήρου.
Πριν αναφέρω  τον μύθο της Άγραύλου και των εορτών της Αθηνάς, θα προηγηθεί μία  πολύ μικρή αναφορά στην ιστορία της πόλης των Αθηνών. Το αρχικό όνομα της Αθήνας ήταν Ακτή ή Ακτική,  και το είχε πάρει από τον πρώτο της βασιλιά, Ακταίο.  Το δεύτερο όνομα της Κεκροπία, είχε προέλθει από τον βασιλιά Κέκροπα, ο οποίος διαδέχθηκε τον Ακταίο, αφού παντρεύτηκε την κόρη του. 

Σύμφωνα με τον μύθο, το κάτω μέρος του σώματος του Κέκρωπα ήταν ίδιο  με αυτό του δράκοντα. Κατά την διάρκεια των χρόνων της βασιλείας του, η θεά Αθηνά και ο Ποσειδώνας συναγωνίσθηκαν για την προστασία της πόλεως, προσφέροντας δώρα. Ο Κέκρωπας  εισήγαγε την λατρεία του Διός και τις προσφορές εδεσμάτων (πελανοί) στις τελετές, αντί για ανθρωποθυσίες. Ο τάφος του στην Ακρόπολη διετηρείτο  έως  και τον τέταρτο αιώνα π.Χ.

Ο Κέκρωπας είχε τρείς κόρες την   Άγραυλο την Έρση και την Πανδρόσο. Για την Άγραυλο υπάρχουν αρκετοί μύθοι,  όλοι την συνδέουν με την Θεά Αθηνά και την πόλη των Αθηνών, και ιδιαιτέρως με την  προαναφερθήσα εορτή στην εισαγωγή, στην οποία  η Ἄγλαυρος,  κόρη του Κέκροπα κατείχε κατά πολλά κείμενα σημαντική θέση σε   αυτές. Θα πρέπει σε αυτό το σημείο να αναφέρω πως υπάρχουν αντιφατικές πληροφορίες για την Άγραυλο.

Ο αυτός λεξικογράφος Φώτιος αναφέρει, ότι τα Καλλυντήρια προήλθαν λόγω του ότι η Άγλαυρος ήταν η πρώτη ιέρεια της Αθηνάς, επιφορτισμένη να πλύνει και να στολίζει το άγαλμα της θεάς και ότι τα Πλυντήρια τελούνταν προς ανάμνηση του γεγονότος, και ότι  τα ενδύματα της θεάς έμειναν άπλυτα επί ένα έτος, μετά τον θάνατον της  Αγλαύρου. Τα ίδια  επαναλαμβάνει και ο Ησύχιος.  Τα επιβεβαιώνει και ο Ἁρποκρατίων, αναφέροντας την παράδοση, κατά την οποία η Άγλαυρος ταυτίζονταν με την Αθηνά.

Σύμφωνα με ένα από τους μύθους, κάποτε η Θεά Αθηνά, κατά τη διάρκεια του Τρωικού πόλεμου μη θέλοντας να δανειστεί όπλα από το Δία, που είχε κηρύξει τον εαυτό του ουδέτερο, ζήτησε από τον Ήφαιστο να της κατασκευάσει δικά της όπλα. Ο Ήφαιστος αρνήθηκε να πληρωθεί λέγοντας πως θα έκανε τη δουλειά «για την αγάπη της».  Ο Ποσειδώνας τον είχε πληροφορήσει για να τον κοροϊδέψει, πως η Αθηνά θα ερχόταν να τον δει με τη συγκατάθεση του Δία, ελπίζοντας τάχα πως ο Ήφαιστος θα την έκανε δια της βίας δική του.

Όταν η Αθηνά που δεν είχε καταλάβει την έννοια των λόγων του ήρθε να παραλάβει τα όπλα, ο Ήφαιστος της επιτέθηκε και πριν η Αθηνά προλάβει να ξεφύγει από τα χέρια του, ο θεός εκσπερμάτωσε λίγο πιο πάνω από το γόνατο της. Αηδιασμένη η Αθηνά σκούπισε το μηρό της με λίγο μαλλί και το πέταξε στο χώμα, κοντά στην Αθήνα, με αποτέλεσμα να γονιμοποιηθεί η Γαία η θεά της γης, που βρισκόταν εκεί. Η Γαία δήλωσε πως δεν είχε διάθεση ν' αναθρέψει ένα παιδί που ο Ήφαιστος είχε επιχειρήσει ν' αποκτήσει με την Αθηνά, και η Αθηνά θέλοντας ν' αποφύγει τις ειρωνείες του Ποσειδώνα που είχε κάνει τη φάρσα, ανάλαβε να κρύψει το νεογέννητο. Το έβαλε σ” ένα καλάθι και το έδωσε στην Έρση, στην Πάνδροσο και στην Άγραυλο για να το φυλάξουν με τη ρητή εντολή να μην το ανοίξουν.

Το βρέφος είχε ονομαστεί Εριχθόνιος και είχε ουρά φιδιού αντί για πόδια. Ένα βράδυ που οι τρεις αδελφές γύριζαν στο σπίτι τους πάνω στην Ακρόπολη, ο Ερμής δωροδόκησε την Άγραυλο για να του διευκολύνει την επαφή με την Έρση, που την είχε ερωτευτεί. Η Άγραυλος πήρε το χρυσάφι αλλά δεν τον διευκόλυνε, γιατί ζήλεψε την αδελφή της. Ο Ερμής οργισμένος μεταμόρφωσε την Άγραυλο σε βράχο, και έκανε την Έρση δική του. Αφού η Έρση απόχτησε από τον Ερμή δυο γιους, τον Κέφαλο εραστή της Ηώς, και τον Κήρυκα, πρώτο κήρυκα των Ελευσίνιων μυστηρίων, η ίδια και η αδελφή της Πάνδροσος, άνοιξαν το καλάθι της απολιθωμένης Άγραυλου, ελπίζοντας πως θα έβρισκαν μέσα νέκταρ και αμβροσία. Μόλις όμως είδαν το βρέφος με την ουρά του φιδιού, έβαλαν τις φωνές, έφυγαν τρομοκρατημένες και έπεσαν από την Ακρόπολη.

Η Αθηνά, μαθαίνοντας το δυστύχημα, στενοχωρήθηκε τόσο, ώστε άφησε να της πέσει ο τεράστιος βράχος που μετέφερε για να οχυρώσει την Ακρόπολη, κι ο βράχος αυτός έγινε ο Λυκαβηττός. Τον Εριχθόνιο τον ανάθρεψε η ίδια, κι έγινε αργότερα βασιλιάς των Αθηνών. 

Μια άλλη εκδοχή για την Άγραυλο που φαίνεται να δικαιολογεί και τα Αγραύλια, είναι πως κάποτε που κινδύνευε η Αθήνα όταν ένας εχθρικός στρατός πολιόρκησε την Αθήνα, οι Αθηναίοι ζήτησαν την συμβουλή του μαντείου των Δελφών, το οποίο τους έδωσε τον χρησμό, ότι για να σωθεί η πόλη, ένας Αθηναίος έπρεπε να θυσιαστεί με την θέληση του. Όταν η κόρη του Κέκρωπος, Άγραυλος, έμαθε για τον χρησμό, ανέβηκε στην Ακρόπολη και πέφτοντας σκοτώθηκε. Οι Αθηναίοι για να την τιμήσουν, έκτισαν ένα ναό στην Ακρόπολη και κάθε χρόνο εόρταζαν τα Αγραύλεια.

Mε αυτούς τους μύθους σχετίζεται και η γιορτή των Aγραυλίων ή Aγλαυρίων κατά την οποία οι νέοι των Aθηνών μόλις γίνονταν έφηβοι πήγαιναν στο ναό της Aγραύλου, όπου έδιναν όρκο ότι θα υπερασπίσουν την πατρίδα τους και παρελάμβαναν τα όπλα τους.

Oι ορφικοί πρόσφεραν στις τρεις «Aγραυλίδας Παρθένους» μυστικά δείπνα. O Παυσανίας αναφέρει ότι τιμούσαν την Άγραυλο στα Eλευσίνια Mυστήρια, και ότι ο γιος της Kήρυξ ήταν γενάρχης του ιερατικού γένους των Kηρύκων. H ίδια η Aθηνά ως πολιούχος των Aθηνών ταυτιζόταν με την Άγραυλο και ονομαζόταν «Aγραυλίς Παρθένος».

Άλλος μύθος αναφέρει ότι η Άγραυλος είχε αποκτήσει με τον Άρη μια κόρη την Aλκίππη, την οποία βίασε ο Aλλιρόθιος, γιος του Ποσειδώνα. O Άρης για να ξεπλύνει την ύβρη σκότωσε τον Aλλιρόθιο και οι θεοί δίκασαν τον Άρη στον Άρειο Πάγο.

Η εορτή αυτή συνδέεται αναπόσπαστα με  την συναφή εορτή των Πλυντηρίων, αμφότερες δε,  είχαν ως σκοπό τον καθαρισμό του ιερού και του ξοάνου της θεάς. Οι εορτές αυτές γίνονταν κατά τον μήνα Θαργηλιώνα,  (τον Μάιο), είναι αόριστο όμως  ποια προηγείται της άλλης. Κατά τον λεξικογράφο Φώτιο, τα Καλλυντήρια τελούνταν την 19ην του μηνός, τα δε Πλυντήρια την 29ην.  Αλλά η ετυμολογική έννοια των δύο λέξεων θέτει εν αμφιβάλω τις ημερομηνίες αυτές, καθώς λογικό είναι να παραδεχθεί κανείς,  ότι το πλύσιμο προηγήται του καλοπισμού.

Κάποιοι μελετητές έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα συμφωνώντας προς τον λεξικογράφο Φώτιο, πως ίσως τα μεν Καλλυντήρια ήταν προπαρασκευαστική εορτή του καθαρισμού του ιερού της Αθηνάς επί της Ακροπόλεως, και ως τέτοια προηγούνταν, τα δε Πλυντήρια ήταν η τελετή του λουτρού του ξόανου της θεάς και ως τέτοια  ακολουθούσε.

Η διεξαγωγή των τελετών αυτών  γίνονταν, κατά τους αρχαίους συγγραφείς και τις επιγραφές, ως εξής: Κατ’ αρχάς καθαρίζονταν και εξαγνίζονταν ο ναός της Παλάδος  Αθηνάς, στην Ακροπόλη. Κατά αυτό το  χρονικό διάστημα, το Ιερό δένονταν με σχοινιά (μία πρακτική που τηρείται ακόμα και σήμερα σε ναούς). Οι ιέρειες του ναού οι επιφορτισμένες  τότε τον καθαρισμό ήταν παρθένες ,  οι οποίες ονομάζονταν «λουτρίδες» και «πλυντρίδες», αλλά και  μία ακόμη η οποία λεγόταν  «κατανίπτης», επιφορτισμένη ειδικά να επιμελείται του αγάλματος της θεάς. Και η προπαρασκευαστική αυτή εργασία αποτελούσε την εορτή των Καλλυντηρίων.

Έπειτα άρχιζε η μεγάλη ήμερα των Πλυντηρίων. Σε αυτές κύριο μέρος έπαιζαν οι λεγόμενες «Πραξιεργίδες», ιέριες  οι οποίες ήταν  υπεύθυνες  να ετοιμάζουν το άγαλμα προς λουτρό, βγάζοντας από αυτό τα ενδύματα του και τα κοσμήματα και καλύπτοντάς το με  πέπλα. Έπειτα μετά το λουτρό το στόλιζαν και  πάλι όπως και πριν. Και τότε άρχιζε η πομπή, υπό την εποπτεία των «νομοφυλάκων». Το άγαλμα της θεάς  μεταφερόταν επισήμως προς την θάλασσα του Φαλήρου, βαπτίζονταν δε τότε εντός της θαλάσσης και παρέμενε εκεί όλη την ημέρα.

Η ημέρα αυτή θεωρείτο στην Αθήνα ως αποφράδα  διότι η πόλις στερούνταν κατά το χρονικό αυτό διάστημα, την προστασία της πολιούχου θεάς. Για αυτό  έπαυε κάθε  εργασία, ήταν δε επιβεβλημένη και επίσημη αργία προς την εσπέρα. Κατόπιν το άγαλμα της Θεάς  επανέρχονταν στην Αθήνα, εν μέσω εφήβων οι οποίοι κρατούσαν δάδες αναμμένες, και των «Πραξιεργίδων». Και τότε το άγαλμα, καθαρισμένο δια του λουτρού, τίθετο και πάλι επισήμως στο ναό.

Πως η φιλία 'ανάβει' τον εγκέφαλο

Σε έρευνα που ολοκληρώθηκε πρόσφατα στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, οι ειδικοί που συμμετείχαν διατείνονται ότι κατάφεραν να «φωτογραφίσουν» τα εγκεφαλικά κυκλώματα που ενεργοποιούνται όταν βλέπουμε, ακούμε ή απλώς σκεφτόμαστε ένα φιλικό μας πρόσωπο. Στην παρουσία ενός φίλου ή μιας φίλης, η φαιά ουσία του εγκεφάλου μας «φωτίζεται», διευκολύνοντας έτσι τις πιο στενές διαπροσωπικές μας σχέσεις.
Αν αυτοί οι ερευνητές έχουν δίκιο, τότε κατάφεραν να εντοπίσουν το νευροβιολογικό υπόβαθρο της φιλικής έλξης -ή και της «ψυχικής ταύτισης»- που αισθανόμαστε για ορισμένα πρόσωπα! Επιπλέον διαπίστωσαν, προς μεγάλη τους έκπληξη, ότι δεν είναι οι ομοιότητες στον χαρακτήρα ή τα κοινά ενδιαφέροντα με το άλλο πρόσωπο που ενεργοποιούν τα νευρωνικά κυκλώματα της φιλίας, αλλά αυτό καθεαυτό το… φιλικό συναίσθημα.
Τα έντονα φιλικά αισθήματά μας για κάποιους ανθρώπους επηρεάζουν όχι μόνο την κοινωνική συμπεριφορά αλλά και συγκεκριμένες ανατομικές-λειτουργικές δομές του εγκεφάλου μας. Σύμφωνα με νευροεπιστημονική έρευνα που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Journal of Neuroscience», οι φιλικές μας διαθέσεις και οι στενές διαπροσωπικές σχέσεις με ορισμένα πρόσωπα δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από λίγο ώς πολύ τυχαίους εξωγενείς παράγοντες, αλλά πρωτίστως από ενδογενείς και συνήθως μη συνειδητές αναγκαιότητες, οι οποίες βρίσκονται «αποτυπωμένες» στα νευρωνικά κυκλώματα του εγκεφάλου μας.
Κατά καιρούς, οι μεγαλύτεροι στοχαστές του είδους μας επιχείρησαν -συνήθως ανεπιτυχώς- να διαφωτίσουν και να εξηγήσουν την προέλευση αυτού του περίεργου συναισθήματος της αμοιβαίας και ανιδιοτελούς συν-πάθειας και οικειότητας ανάμεσα σε πρόσωπα χωρίς δεσμούς αίματος. Για παράδειγμα, ο Αριστοτέλης περιγράφει τη φιλία ως την κοινή σε όλους τους ανθρώπους εσωτερική προδιάθεση που προκύπτει ανιδιοτελώς από την ελεύθερη επιλογή ελεύθερων ανθρώπων.
Τι σημαίνει όμως «εσωτερική προδιάθεση» και «ελεύθερη επιλογή»; Παραδόξως, για να βρει κανείς κάποιες ουσιαστικές και καθολικά αποδεκτές απαντήσεις σε αυτά τα δύο αποφασιστικά ερωτήματα, θα πρέπει να στραφεί στην επιστήμη και όχι στη μεταφυσική. Και αυτό ακριβώς επιχειρούν να κάνουν οι σύγχρονες νευροεπιστήμες όταν αναζητούν τα νευροβιολογικά ριζώματα και τις εγκεφαλικές προϋποθέσεις κάθε ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Το νευρωνικό «αποτύπωμα»
Τα τελευταία τριάντα χρόνια νευρολόγοι και εξελικτικοί νευροψυχολόγοι σε όλο τον κόσμο δεν σταμάτησαν να συσσωρεύουν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με το ποιες εγκεφαλικές δομές εμπλέκονται, δηλαδή δραστηριοποιούνται, κατά τις εκδηλώσεις της ανθρώπινης κοινωνικότητας. Από αυτές τις έρευνες έγινε σαφές ότι στον άνθρωπο, αλλά και σε όλα τα πρωτεύοντα θηλαστικά (όπως π.χ. οι πίθηκοι), η εγκεφαλική περιοχή που εμπλέκεται τόσο στην επεξεργασία όσο και στις πιο σύνθετες εκδηλώσεις κοινωνικότητας είναι ο προμετωπιαίος φλοιός: η λεπτή στιβάδα νευρώνων, δηλαδή φαιάς ουσίας, που καλύπτουν το προσθιότερο τμήμα του μετωπιαίου λοβού του εγκεφάλου.
Πράγματι, έχει κατ’ επανάληψη διαπιστωθεί ότι βλάβες και τραυματισμοί σε αυτή την περιοχή του εγκεφάλου προκαλούν συχνά τη μερική ή ολική απώλεια της ικανότητας φυσιολογικής αλληλεπίδρασης και σχέσης με τους άλλους. Στην πρόσφατη μελέτη τους στο Χάρβαρντ, οι ερευνητές εστίασαν το ενδιαφέρον τους στο πώς δραστηριοποιείται ο προμετωπιαίος φλοιός στις κοινωνικές μας συναναστροφές. Για τον σκοπό αυτό κατέγραφαν με λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) τον εγκέφαλο ενενήντα οκτώ νεαρών εθελοντών ηλικίας μεταξύ 18 και 23 ετών, ενώ αυτοί εκτελούσαν τεστ πρόβλεψης της συμπεριφοράς άλλων ανθρώπων. Σε αυτά τα ψυχολογικά τεστ οι εθελοντές προσπαθούσαν να μπουν στη θέση ενός άλλου προσώπου και να προβλέψουν τις πιθανές απαντήσεις που θα έδινε σε μια σειρά από ερωτήσεις.
Ανάμεσα στα ονόματα και τις φωτογραφίες των τρίτων προσώπων, με τα οποία όφειλαν να «ταυτιστούν» οι εθελοντές, υπήρχαν εντελώς άγνωστα πρόσωπα αλλά και κάποια γνωστά άτομα (φίλοι για τους οποίους ένιωθαν μεγαλύτερη ή μικρότερη οικειότητα). Το περίεργο ήταν ότι, σε όλα τα πειράματα, αυτό που καθοδηγούσε τις εγκεφαλικές απαντήσεις του προμετωπιαίου φλοιού των εθελοντών ήταν πάντα η οικειότητα και όχι η ομοιότητα με το άλλο πρόσωπο. Οι απαντήσεις των εθελοντών δεν επηρεάζονταν σημαντικά από τα πιθανά κοινά χαρακτηριστικά ή τις ομοιότητες που είχαν με τα τρίτα πρόσωπα αλλά, κατά κανόνα, από την ενσυναίσθηση μιας βαθύτερης οικειότητας που είχαν με αυτά τα πρόσωπα, οικειότητας που μόνο μεταξύ φίλων μπορεί να υπάρχει.
Οπως ήδη αναφέραμε, ήταν από καιρό γνωστό ότι βλάβες και τραυματισμοί του προμετωπιαίου φλοιού έχουν συχνά ως συνέπεια τη μερική ή ολική απώλεια της ικανότητας σχέσης με τους άλλους. Γι’ αυτό και οι ερευνητές του Χάρβαρντ επικέντρωσαν εξαρχής το ενδιαφέρον τους στο σκανάρισμα αυτής της περιοχής του εγκεφάλου, ελπίζοντας με αυτό τον τρόπο να αναδείξουν τον αποφασιστικό ρόλο που παίζει αυτή η περιοχή σε δύο βασικούς διανοητικούς μηχανισμούς ή, αν προτιμάτε, στους δύο «τρόπους» αντίληψης των άλλων προσώπων: την ομοιότητα και την οικειότητα.
Οικειότητα, αλλά όχι ταυτότητα
Ενώ ο πρώτος μηχανισμός επιτρέπει στον νου μας να προσομοιώνει τις πράξεις ή τις συμπεριφορές ενός τρίτου προσώπου και, χάρη σε αυτή την ταύτιση με τον άλλο, να διαισθάνεται πώς περίπου νιώθει ή σκέφτεται, ο δεύτερος μηχανισμός, δηλαδή η οικειότητα, μας επιτρέπει να ταυτιζόμαστε με κάποιο άλλο πρόσωπο, λόγω των κοινών μας εμπειριών. Με άλλα λόγια αυτό που διαπίστωσαν ήταν ότι η ύπαρξη μακροχρόνιας φιλίας δημιουργεί (μεταξύ των φίλων) μια κατάσταση αμοιβαίας ενσυναίσθησης και βαθύτερης κατανόησης που αποτυπώνεται όχι μόνο στις απαντήσεις των εθελοντών αλλά και στα πρότυπα νευρωνικής ενεργοποίησης στην περιοχή του προμετωπιαίου φλοιού.
«Αμφότεροι οι μηχανισμοί (δηλαδή της ομοιότητας και της οικειότητας) έχουν μια ψυχολογική και μια εξελικτική βάση, αφού αποτελούν θεμελιώδη συστατικά στοιχεία κάθε κρίσης μας για τους άλλους», δήλωσε στον Τύπο η Fenna Krienen, η ερευνήτρια του Χάρβαρντ που διηύθυνε την έρευνα.
Και καταλήγει: «Από τη μελέτη μας προκύπτει σαφώς ότι η κοινωνική οικειότητα αναπτύσσεται μέσα σε ανώτερες δομές του εγκεφάλου και επομένως αποτελεί τον βασικό μηχανισμό που χρησιμοποιεί ο εγκέφαλός μας για να κατανοεί τους άλλους ανθρώπους».
Η φιλία δεν αποτελεί ανθρώπινο προνόμιο
Σε εφημερίδες και περιοδικά διαβάζουμε συχνά για τη σημασία τού να έχουμε πλούσια κοινωνική ζωή, αφού αυτή η διαρκής άσκηση κοινωνικότητας αποτελεί το ελιξίριο της «αιώνιας νεότητας»: συμβάλλει όχι μόνο στην καλή ψυχική μας διάθεση αλλά και στη σωματική μας ευεξία. Μολονότι όλοι αποδέχονται ότι οι φιλικές σχέσεις και οι άνετες κοινωνικές επαφές παίζουν αποφασιστικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων, λιγότερο πρόθυμα αναγνωρίζουν πως το ίδιο μπορεί να ισχύει και για τα άλλα ανώτερα θηλαστικά. Στο ερώτημα αν η φιλία αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο του ανθρώπινου είδους ή αν, αντίθετα, έχει μια μακρά εξελικτική ιστορία και εκδηλώνεται, με διάφορες μορφές, σε όλα τα κοινωνικά ζώα έχουν ήδη απαντήσει μια σειρά από μελέτες της Ηθολογίας. Η πιο πρόσφατη επιτόπια έρευνα πραγματοποιήθηκε από ομάδα ειδικών του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια και δημοσιεύτηκε στο ειδικό περιοδικό «Current Biology». Οι επιστήμονες αυτοί περιγράφουν τις πολύ θετικές συνέπειες των φιλικών κοινωνικών σχέσεων σε ομάδες πιθήκων, και συγκεκριμένα των Μπαμπουίνων (Papio hamadryas ursinus). Διαπίστωσαν λοιπόν, ότι η μακροζωία και η ευζωία των θηλυκών μπαμπουίνων εξαρτάται από τη θέση τους στην κοινωνική ομάδα, κυρίως όμως από τον αριθμό και την ποιότητα των κοινωνικών σχέσεων που συνάπτουν μέσα στην ομάδα!
Οι μπαμπουίνοι μάλιστα που βρίσκονται σε κατώτερες θέσεις στην κοινωνική ιεραρχία, αντισταθμίζουν αυτό το μειονέκτημα συνάπτοντας στενότερες κοινωνικές σχέσεις και φιλικούς δεσμούς με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας, και οι θηλυκές που διαπρέπουν στις κοινωνικές συναναστροφές ζουν περισσότερο και καλύτερα από τις πιο μοναχικές!

Ανεξαρτησία στην Ελληνική Φιλοσοφία

 

“Αν ενωθώ με τους άλλους θα χάσω την ελευθερία μου.

Ένας πνευματικός άνθρωπος μόνος του μπορεί να δουλέψει καλύτερα,

Ελεύθερος άνθρωπος παλεύει για την Ελευθερία.

Δέκα ελεύθεροι άνθρωποι, ενωμένοι, χάνουν την ελευθερία τους.

Εκείνο που χρειάζεται είναι ν’ ακολουθήσεις τον δρόμο σου ως την άκρη.

Η αξία του δρόμου είναι να μη σταματήσεις ποτέ!”.

Ο Κάρλ Γκούσταβ Γιούνγκ, αναφέρει σε ερευνητικό κείμενο του: «…Σύμφωνα με τους Ινδιάνους, οι λευκοί είναι όλοι τρελοί. Μόνο οι τρελοί επιβεβαιώνουν την σκέψη με το κεφάλι τους. Αυτή η παρατήρηση με άφησε έκπληκτο και ρώτησα τον ινδιάνο αρχηγό να μου πει με τί σκεφτόταν αυτός. Μου απάντησε ότι σκεφτόταν με την καρδιά…». Σκέφτονται χωρίς το εγώ, χωρίς τις λέξεις του και τα συναισθήματα του.

Η ανεξαρτησία έγραφε ένας Γάλλος συγγραφέας τη δεκαετία του 1890, είναι όπως το χαρτί πάνω στο οποίο μπορεί κανείς να γράψει οτιδήποτε, έχει ένα τόσο πλούσιο παρελθόν ώστε μπορεί να συμπεριλάβει τα πάντα. Η ιστορία του δεν μπορεί να διαχωριστεί από την ιστορία όλων των άλλων προοδευτικών εξελίξεων και όλων των βλέψεων για ανεξαρτησία. Δεν είναι μια θεωρία παρμένη από βιβλία ή μια «επιστημονική» επινόηση κάποιου «πεφωτισμένου» νου, αλλά αντίθετα είναι η διαχρονική συνειδητή ή ασυνείδητη φιλοδοξία των ανθρώπων για ελευθερία, ριζωμένη μέσα στα ένστικτα και τις καθημερινές τους ανάγκες.

Οι προσπάθειες για ανεξαρτησία, μέσα στα πλαίσια της εξουσίας εκδηλώνονταν με διάφορους τρόπους σε ολόκληρη την ιστορία του ανθρώπινου γένους, είτε στην ιδιωτική ζωή των ατόμων, είτε στην κοινωνική συμπεριφορά ατόμων και ομάδων. Άλλοτε εκδηλώνονταν ατομικά, άλλοτε σε μικρές ομάδες και άλλοτε οργανωμένα και καθοδηγούμενα, σε μεγάλα λαϊκά κινήματα.

Αν και οι οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες ήταν διαφορετικές, αν και οι επικρατούσες αντιλήψεις και ιδέες άλλαζαν συνεχώς, δίνοντας τη θέση τους σε καινούργιες, η ανάγκη και η θέληση για εξασφάλιση και κατοχύρωση μιας συγκεκριμένης ανεξαρτησίας παρέμενε η ίδια. Αυτό εξηγεί το γεγονός ότι οι άνθρωποι συχνά πορεύτηκαν προς την ίδια κατεύθυνση και με τα ίδια αισθήματα που χαρακτηρίζουν τους ανθρώπους όλων των εποχών ανεξαρτήτως χρώματος και καταγωγής.

Η ανυπακοή η ανεξαρτησία και η εξέγερση ήταν στοιχεία που χαρακτήριζαν τους ανθρώπους στη μακραίωνη πορεία της ιστορίας. Και ήταν αυτά τα αισθήματα που σε κάθε περίοδο, σε κάποια απροσδιόριστη στιγμή, συνέβαλαν στην απαλλαγή από τις δεδομένες προλήψεις και δεισιδαιμονίες του παρελθόντος, επιτρέποντας στην ανθρωπότητα να βαδίσει με ένα σίγουρο βήμα προς τα μπρος. Έτσι η ανθρώπινη πορεία προς την πρόοδο, η οποία κατακτήθηκε στη διάρκεια πολλών αιώνων, ήταν ένας ατέλειωτος αγώνας ενάντια στα εμπόδια και τις αλυσίδες της εξουσίας.

Μπορούμε να ισχυριστούμε επομένως ότι το επίπεδο της προόδου μπορεί να μετρηθεί απ’ τη δύναμη του ενστίκτου για ανυπακοή ανεξαρτησία και εξέγερση. Χωρίς ανυπακοή και ανεξαρτησία δεν συντελείται πρόοδος. Η ανυπακοή και η ανεξαρτησία ήταν οι απαρχές των προόδων που μπόρεσε να πετύχει ο άνθρωπος, όταν ήξερε να λέει «όχι» σε κάθε απόλυτη εξουσία, θεϊκή ή ανθρώπινη.

Η ιδέα τους αντιστοιχεί στην άρνηση του συμβιβασμού και είναι ταυτόχρονα η αποδοχή της ανάγκης να εναντιώνεται ο άνθρωπος σε κάθε κατάσταση που απειλεί την ακεραιότητά του, την αξιοπρέπεια και τις επιλογές του. Κάτω από αυτό το πρίσμα, η ίδια η γέννηση της φιλοσοφίας ήταν εκδήλωση αυτών των αισθημάτων, αφού πρακτικά σήμαινε την απελευθέρωση της σκέψης από τα δεσμά των ανιμιστικών και θρησκευτικών παραδόσεων του παρελθόντος. Η ανυπακοή της σκέψης στην ανιμιστική εξήγηση των γεγονότων της φύσης ήταν η απαρχή της φιλοσοφίας.

Ο άνθρωπος δεν ικανοποιείται με το να αντιλαμβάνεται και να εξηγεί τα διάφορα γεγονότα της φύσης σαν εκδηλώσεις της θέλησης ενός ή πολλών θεοτήτων, αλλά προσπαθεί να φτάσει πίσω από τα πράγματα, να κατανοήσει την προέλευσή τους και τις σχέσεις μεταξύ τους. Δεν ικανοποιείται πλέον με το να πιστεύει ότι το φεγγάρι βγαίνει ή δεν βγαίνει επειδή είναι κακό ή καλό, αλλά προσπαθεί να εξηγήσει το σύνολο των φυσικών συνθηκών που, σε μια δεδομένη στιγμή, μας επιτρέπουν ή μας εμποδίζουν να δούμε αυτό ή εκείνο το ουράνιο σώμα.

Η γέννηση της φιλοσοφίας ήταν η πορεία προς την ενηλικίωση της ανθρωπότητας. «Το παιδί –λέει ο Ludwig Andreas Feuerbach– δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τις επιθυμίες του μέσω της δικής του δύναμης, μέσω αυτενέργειας, αλλά στρέφεται με παρακλήσεις στα όντα από τα οποία αισθάνεται και ξέρει ότι εξαρτάται, στους γονείς του, προκειμένου μέσω αυτών να λάβει ό,τι επιθυμεί. Αλλά το παιδί αρέσκεται επίσης στο να σπάει πράγματα, να ανακαλύπτει κρυφές γωνιές, να ερευνά καθετί καλυμμένο και να δοκιμάζει τον εαυτό του σε όλα. Όταν κάποτε φτάσει σε αυτό που υπάρχει πίσω από τα πράγματα, ξέρει ότι είναι ασφαλές. Αν για παράδειγμα αντιληφθεί ότι η φάπα, είναι πολύ αδύναμη για την ανεξαρτησία του, τότε δεν τη φοβάται πια, έχει παραμεγαλώσει γι’ αυτήν»

Με την ίδια λογική, όταν ο άνθρωπος καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο κεραυνός δεν είναι η βίαιη εκδήλωση της θέλησης ενός θεού, τότε δεν τον φοβάται πια, έχει ενηλικιωθεί πνευματικά. Καθώς το πρώτιστο μέλημα του παιδιού είναι να ανακαλύψει τον κόσμο που το περιβάλλει, να μάθει το «πώς», το «γιατί» και το «παραπέρα», έτσι και τα πρώτα βήματα της ακηδεμόνευτης ανθρώπινης σκέψης έγιναν για την ερμηνεία του κόσμου και την κατανόηση της φύσης.

Γι’ αυτό και οι πρώτοι φιλόσοφοι ονομάστηκαν δικαίως «φυσιολόγοι» (από τη σύνθεση των λέξεων φύσις και λόγος), δεδομένου ότι ασχολήθηκαν, πρώτον με τη φύση και την ωρίμανση, μεταβολή και εξέλιξή της, και δεύτερον με την επιστήμη ή την επιχειρηματολογία περί των πραγμάτων. Και αυτή η κατανόηση και γνώση της φύσης δεν ήταν τυχαία.

Ήταν το αποτέλεσμα της συνειδητοποίησης ότι τίποτα δεν είναι ξένο προς τον άνθρωπο ώστε να το αναζητήσει σε έναν εξωτερικό, υπερφυσικό τόπο, ότι το φεγγάρι που δεν βγαίνει ή ο κεραυνός που πέφτει δεν διαχωρίζονται από τη φύση –και κατ’ επέκταση από τον ίδιο τον άνθρωπο– αλλά είναι αισθητές ιδιότητες και ιδιάζουσες όψεις της φύσης, είναι η μια φυσική λειτουργία, είναι εν τέλει η ίδια φύση.

Αυτό που αποκαλέσαμε φιλοσοφία ήταν στην πραγματικότητα ένα σύνολο από θεωρίες ανεξάρτητες στο μεγαλύτερο μέρος τους από την θρησκευτική παράδοση. Οι θεωρίες αυτές δεν ήταν προϊόντα υποταγής στη θέληση κάποιας θεότητας ούτε η εκκοσμικευμένη παράστασή της, δεν ήταν προϊόντα προλήψεων και δεισιδαιμονιών, αλλά ήταν συμπεράσματα άμεσων παρατηρήσεων και προσωπικών εμπειριών.

Ήταν στοχασμοί για την καταγωγή και την ουσία του κόσμου και των πραγμάτων, για τη συμπεριφορά του ατόμου και τις φιλοδοξίες του, για πολιτική και κοινωνική συλλογική συμπεριφορά, για μια καλύτερη κοινωνική οργάνωση και για τον τρόπο που θα μπορούσε αυτή να πραγματοποιηθεί. Ήταν στοχασμοί για τα προβλήματα που άξιζαν να ελκύσουν την προσοχή του ανθρώπου, πίσω από το αβέβαιο φαίνεσθαι και το μεταβαλλόμενο πρόσωπο των πραγμάτων.

 Υπάρχουν δύο βασικοί άξονες γύρω από τους οποίους περιστρέφεται η αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Οι δύο αυτοί άξονες μπορούν να συνοψιστούν στις λέξεις Φύσις και Νόμος.

Η Φύσις μπορεί να σημαίνει τη “φυσική μορφή που λαμβάνει ένα αντικείμενο ως αποτέλεσμα της φυσικής ανάπτυξης, μπορεί επίσης να αναφέρεται στη φύση ή τον χαρακτήρα ενός ανθρώπου, στο ένστικτο των ζώων ή στη φυσική τάξη πραγμάτων, την κανονική τάξη της φύσης”.

O Nόμος, από την άλλη μεριά, σημαίνει “το έθιμο ή το δίκαιο ή την εγκαθιδρυμένη εξουσία ή το σύνολο των κανόνων που διέπουν μια σειρά γεγονότων”. Αν ισχύουν αυτές οι ερμηνείες, καταλαβαίνουμε εύκολα ότι, ανεξάρτητα από το ποια λέξη προτιμούμε εμείς σε μια δεδομένη στιγμή, μεταξύ αυτών υπάρχει μια αντίθεση.   

Αυτή την αντίθεση κατανόησαν ήδη οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, γι’ αυτό και προσπάθησαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο να τη μετριάσουν ή ακόμα και να την εξαλείψουν. Υποστήριζαν μια άποψη, πίστευαν με πάθος στην ορθότητά της και κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια για να τη διατυπώσουν όσο πιο καθαρά και πειστικά μπορούσαν.

Ωστόσο, δεν διατύπωναν παρά μια άποψη. Η αντίθεση αυτή εξακολουθούσε να υπάρχει όσο και αν προσπαθούσαν να την εξαλείψουν. Οι προσωκρατικοί για παράδειγμα ενδιαφέρονταν να κατανοήσουν την τάξη στη φύση, οι σοφιστές ασχολούνταν με τη συνύπαρξη της Φύσης και του Νόμου στον ιδεώδη άνθρωπο. Ο Πλάτωνας κήρυσσε μια ζωή «σύμφωνα με τη Φύση» σύνθημα που υιοθετήθηκε και από τους κυνικούς και ο Αριστοτέλης αφιέρωσε τη ζωή του στην επιβολή της τάξης πάνω στη φυσική υπόσταση των πραγμάτων.

Αντιφών ο Αθηναίος: Ο πρώτος που αμφισβήτησε τους θεσμούς της πολιτείας ήταν ο Αντιφών ο Αθηναίος. Στην καρδιά της κλασικής εποχής (μέσα 5ου αι. π.κ.ε.) ο σοφιστής αυτός διατύπωσε δύο αδιανόητες για τότε απόψεις: α) όλοι οι άνθρωποι είναι από τη φύση τους όμοιοι, β) οι νόμοι της πολιτείας είναι αυθαίρετοι κανονισμοί. Για τον Αντιφώντα οι νόμοι της πολιτείας είναι αμοιβαίες συμφωνίες ανάμεσα στους ανθρώπους και επίκτητοι. Απέναντί τους στέκονται, σαφώς ανώτεροι, οι νόμοι της φύσης, που υπαγορεύονται από την ανάγκη.

Ζήνων ο Κιτιεύς: Τη φύση ως πρότυπο ζωής προέβαλε και ο Ζήνων ο Κιτιεύς (από το Κίτιο της Κύπρου, 335-263 π.κ.ε.), ιδρυτής τους Στωικισμού. Οι άνθρωποι πρέπει να ζουν «ομολογουμένως τη φύσει», δηλαδή ανάλογα προς τη φύση, η οποία είναι και ο γενικός νόμος του κόσμου. Ο Θεός, που είναι η ψυχή του κόσμου αυτού και ταυτίζεται με τον ορθό λόγο, μεριμνά με την απόλυτη σοφία του για την τάξη και τον ρυθμό του Σύμπαντος. Συγκεκριμένα ο Ζήνων έλεγε: «Ως σκοπός ορίζεται η ζωή σε συμφωνία με τη φύση, ή, μ’ άλλα λόγια, σε συμφωνία με την ίδια μας την ανθρώπινη φύση, όπως επίσης και μ’ εκείνη του Σύμπαντος, μια ζωή στην οποία αποφεύγουμε κάθε πράξη που απαγορεύεται από τον κοινό για όλα τα όντα νόμο, δηλαδή τον ορθό λόγο, που διαποτίζει όλα τα όντα και ταυτίζεται με τον Δία, αφέντη και κυρίαρχο των πάντων».

Επίκτητος: Στα μεταχριστιανικά χρόνια ο Επίκτητος, απελεύθερος δούλος, χάρισε στον Στωικισμό την τελευταία του αναλαμπή. Μαζί του και ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος, που πιστός τις αρχές του εξαπέλυσε διωγμό κατά των χριστιανών (2ος αι.). Ο Επίκτητος ταύτισε τη φυσική ζωή με την αρετή, διακηρύσσοντας ότι «το κατα φύσιν ζην, τουτ’ oστι κατ\ αρετήν ζην». Πραγματικά ανεξάρτητος  άνθρωπος είναι εκείνος ο οποίος πράττει πάντα κατά τη δική του θέληση και τον οποίο κανείς δεν μπορεί να εμποδίσει. Η ικανοποίηση των επιθυμιών μας δεν πρέπει ούτε να εναποτίθεται στα χέρια κανενός ούτε να μας υποτάσσει σε πράγματα και ανθρώπους. Χωρίς Εξάρτήσεις = Ανεξάρτητοι.

Διογένης και Κυνικοί:  Ο περίφημος Διογένης ο Σινωπεύς (412-323 π.κ.ε.), ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του κινήματος των Κυνικών, δεν συγκρότησε ένα θεωρητικό σύστημα αξιών, αλλά με τις πράξεις του γελοιοποίησε, εξευτέλισε κυριολεκτικά τις κυρίαρχες κοινωνικές συμβάσεις. Το έδαφος είχε ήδη προλειάνει ο Αντισθένης, ιδρυτής των Κυνικών, ο οποίος κήρυττε δημοσίως ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχει κυβέρνηση, ατομική ιδιοκτησία, επίσημη θρησκεία, γάμος.

Είναι πολύ σημαντικό να αντιληφθούμε ότι τα αρχαία ελληνικά φιλοσοφικά συστήματα, εκτός από εκείνο των κυνικών, επιχείρησαν να εναρμονίσουν τις δύο αυτές έννοιες. Μόνο οι κυνικοί απέρριψαν το Νόμο και επιδίωξαν να ζήσουν απλά σύμφωνα με τη φύση. Διότι αντιλήφθηκαν ότι, στην πραγματικότητα, αυτές οι δύο έννοιες δεν μπορούν παρά να αντιμάχονται η μία την άλλη. Εκείνο που είναι φυσικό είναι αντικοινωνικό και ό,τι παραδέχεται η κοινωνία για σωστό δεν ταιριάζει με ό,τι γίνεται στη φύση. Γι’ αυτό και κατ’ επέκταση κάθε πολιτική οργάνωση και μάλιστα η ίδια η αστική ζωή, όπως θα λέγαμε σήμερα, δεν μπορούσαν παρά να είναι αντιφυσικές.

Αριστοφάνης:  Ανεξάρτητη διαμαρτυρία βρίσκουμε και στα τρία αντιπολεμικά έργα του Αριστοφάνη. Στους «Αχαρνής» ο καυστικός κωμωδιογράφος απευθύνει έκκληση στους συμπολίτες του για μαζική πολιτική ανυπακοή ως πίεση για τον τερματισμό του Πελοποννησιακού Πολέμου. Στην «Ειρήνη» οι άνθρωποι του λαού απελευθερώνουν την έγκλειστη σε σπηλιά ειρήνη και βάζουν τέλος στον πολυετεή πόλεμο. Στη «Λυσιστράτη», τέλος, οι γυναίκες όλης της Ελλάδας κηρύσσουν σεξουαλική απεργία ως αντίποινα για τον πόλεμο και αναγκάζουν τους άνδρες σε ειρήνη. Οι πολεμοκάπηλοι και οι πολιτικοί, που «για να βρίσκουν τον τρόπο να κλέβουν / ξεσηκώνουν γι’ αυτό αναμπουμπούλες», μπαίνουν στην άκρη και ο ίδιος ο λαός με επαναστατικό οίστρο παίρνει τη ζωή στα χέρια του και ορίζει τη μοίρα του.

Η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή:  Η πολιτεία ήταν που ενέπνευσε την πνευματική της αφρόκρεμα να υμνήσει την ανεξάρτητη φύση του ανθρώπου που εκδηλώνεται πανίσχυρη, όταν το απαιτήσουν οι περιστάσεις. Ο Σοφοκλής δημιούργησε μια Αντιγόνη που δεν φοβάται να συντρίψει την έπαρση του βασιλιά Κρέοντα, ο οποίος θέλησε να καταπατήσει το φυσικό δίκαιο με μία ανόσια διαταγή (να μείνει άταφος ο Πολυνείκης, αδελφός της Αντιγόνης). Η Αντιγόνη επιλέγει χωρίς δεύτερη σκέψη να υποταγεί στους άγραφους νόμους και να θάψει τον αδελφό της, θυσιάζοντας τη ζωή της. Κι όταν έκπληκτος ο Κρέων τη ρωτά πώς είχε το θράσος να παραβεί τη διαταγή του, εκείνη, πάντα αγέρωχη μα και ανθρώπινη, του απαντά:

[Δεν ήταν ο Δίας που με διέταξε, ούτε η Δίκη που κατοικεί μαζί με τους θεούς του κάτω κόσμου, όρισε τέτοιους νόμους στους ανθρώπους.

Ούτε και πίστευα πως οι δικές σου διαταγές έχουν τόση δύναμη ώστε εσύ, αν και θνητός, να μπορείς να περιφρονείς τους άγραφους κι ακλόνητους νόμους των θεών.

Γιατί αυτοί δεν υπάρχουν μόνο σήμερα και χθες, αλλά από πάντα κι ούτε κανείς γνωρίζει πότε φάνηκαν.

Εγώ λοιπόν, δεν είχα σκοπό από φόβο μπροστά στην έπαρση ενός ανθρώπου, να τους παραβώ και να τιμωρηθώ ενώπιον των θεών.]

Η Αντιγόνη οδηγείται στον θάνατο με ηρωικό μεγαλείο, ενώ ο Κρέων, ολοκληρωτικά συντετριμμένος, απομένει μια άθλια σκιά του εαυτού του, κραυγάζοντας σιωπηλά ότι η σύγκρουση με το άγραφο δίκαιο είναι μονόδρομος που οδηγεί στην καταστροφή.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτή τη θέση πάρτε, για παράδειγμα, δύο διαφορετικά άτομα που έζησαν μια τραγωδία, έναν θάνατο ας πούμε, στον ίδιο τόπο και τον ίδιο χρόνο. Ο καθένας θα διηγηθεί τί συνέβη με διαφορετικό τρόπο, καθένας θα είναι αλλιώτικος στο πώς θα το περιγράψει και στην εντύπωση που θα προκαλέσει, διότι έχει εκ φύσεως διαφορετική ψυχολογία.

Μιλήστε, όμως, στα ίδια άτομα για κάποιο θεμελιώδες κοινωνικό ζήτημα, για τη ζωή ή την κυβέρνηση, και αμέσως θα ακούσετε να εκφέρουν και οι δύο την ίδια γνώμη, την παραδεδεγμένη, αυτήν που επικρατεί γενικά. Γιατί; Διότι όπου ο άνθρωπος αφήνεται ελεύθερος να σκεφτεί και να νιώσει μόνος του, χωρίς να τον εμποδίζουν οι επιβεβλημένοι κοινωνικοί θεσμοί, εμφανίζεται ανεξάρτητος.  Μόλις, όμως, η συζήτηση θίξει ζητήματα που ανήκουν στη σφαίρα των κοινωνικών θεσμών, ο άνθρωπος γίνεται δέσμιος των συμβάσεων, αντιγράφει μιμιδίζει και πιθηκίζει.

Παρατηρήστε τα παιδιά και θα δείτε ότι παρουσιάζουν την πιο μεγάλη ελευθερία τόσο στους τρόπους και στη συμπεριφορά, όσο και στην πνευματική και ψυχική έκφραση, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που πολλές φορές να γίνονται… ενοχλητικά στους μεγάλους. Θα δείτε μια ενσικτώδη τάση για ατομικότητα, ανεξαρτησία, που εκφράζεται με φανερή ή κρυφή περιφρόνηση για τη θέληση των μεγάλων, με την επανάσταση εναντίον της εξουσίας των γονέων και των δασκάλων.

Ολόκληρη η «εκπαίδευση» είναι μια συνεχής διαδικασία που σκοπό έχει την εξάλειψη και τη συντριβή αυτής της τάσης, το ξερίζωμα των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών. Και ο μόνος λόγος που οι μεγάλοι δεν είναι έτσι, είναι το γεγονός ότι τους έστειλαν στο σχολείο και σε άλλους καταπιεστικούς θεσμούς οι οποίοι τους ξερίζωσαν κάθε τέτοια τάση.

Aυτή η ιδέα είναι επίσης χαρακτηριστική της κυνικής σκέψης, αλλά και της σκέψης του Κατεργάρη. Για έναν κυνικό το πραγματικό κακό είναι ο νόμος που καλύπτει τα φυσικά δεδομένα, ξεκινώντας από την οικογένεια και καταλήγοντας στο χρήμα, από τη θρησκεία μέχρι το κράτος. Γεννιόμαστε αρσενικά ή θηλυκά ώστε να γίνουμε κάποτε άντρες ή γυναίκες, δεν γεννιόμαστε όμως για να γίνουμε σύμφωνα με τη φύση ούτε σύζυγοι, ούτε χριστιανοί, ούτε πολίτες, ούτε γονείς, πρέπει να εκπαιδευτούμε για να γίνουμε κάτι απ αυτά.

Γινόμαστε ό,τι γίνουμε μόνο με την επίδραση των κοινωνικών νομικών θεσμών και όχι των φυσικών. Γιατί όμως είναι κακοί οι κοινωνικοί θεσμοί; Επειδή ακριβώς πρόκειται για θεσμούς, επειδή δεν είναι φυσικοί. Το κράτος, η πολιτική,  είναι τόσο μηδαμινά κι ασήμαντα όσο οι αγορές και το χρήμα, οι θρησκείες και τα δόγματα είναι τόσο ασήμαντα κι άχρηστα όσο και η οικογένεια και οι παραδόσεις. όλοι οι θεσμοί αυτού του είδους, είναι το ίδιο κακοί και άχρηστοι και παρα φύση, ακριβώς επειδή είναι θεσμοί, επειδή απλώς καλύπτουν και εμποδίζουν τα φυσικά δεδομένα.

Η ιδέα ενός ανθρώπου ανεξάρτητου (όχι ελεύθερου), χωρίς δογματικές προσκολλήσεις, πεποιθήσεις και κολλήματα  δεν χωράει στο μυαλό του ανθρώπου. Κανενός ανθρώπου. Διάφορα  email που λαμβάνω εδώ στο terrapapers (όχι μόνον εγώ) περιλαμβάνουν και την εξής φράση: «Διαβάζω με προσοχή πολύ τα κείμενά σας, παρ’ όλο που ιδεολογικά βρίσκομαι στην άλλη πλευρά και δεν μπορείτε να με πείσετε με τα επιχειρήματα σας» σε οποιοδήποτε κείμενο κι αν απευθύνονται.

Σκέφτομαι να ρωτήσω σε ποια πλευρά είναι ο αναγνώστης μου, μπας και ανακαλύψω σε ποια πλευρά, είμαι κι εγώ. Διότι δεν νιώθω να «ανήκω» σε κάποια πλευρά ή να πιστεύω σε οποιαδήποτε συγκεκριμένη ιδεολογία. Είμαι σίγουρη πως δεν πιστεύω σε τίποτε απολύτως, διότι ένα θέμα το γνωρίζεις, ή δεν το γνωρίζεις , είσαι βέβαιος για κάτι ή δεν είσαι.

Μπορείς ένα θέμα να το ερευνάς να το αναλύεις και να μην έχεις ακόμη καθαρή άποψη, μέχρι που κατασταλάζεις κάπου, για να συνεχίσεις την έρευνα και να έρθουν τα πάνω κάτω, να ξαναγυρίσεις στην αρχή, αλλά με περισσότερη γνώση και πιο καθαρή αντίληψη … Άλλωστε Αναλύω σημαίνει Αποσυνθέτω. Αυτό γίνεται τόσο συχνά που καταλήγει να είναι σχεδόν το μοναδικό σταθερό δεδομένο. Ανασυνθέτω σημαίνει γνωρίζω πολύ καλά τις λέξεις που χρησιμοποιώ, τους ορισμούς και τις αμφισημίες τους, διαφορετικά καταλήγει να μπερδεύει την λέξη «ανεξαρτησία» με την λέξη «ελευθερία» και την ελευθερία με την ελευθεριότητα. Με αυτό το μπέρδεμα «ορισμών των λέξεων» καταλήγουμε να θεωρούμε Ανεξαρτησία τους λογής- λογής – ισμούς (κομμουνισμό, χριστιανισμό, αναρχισμό, φασισμό κλπ) ενώ κάθε τέτοιο σύστημα είναι το ακριβώς αντίθετο εξάρτηση και φυλακή.

Τί θέλει λοιπόν ένας Κατεργάρης, ένας Ανεξάρτητος άνθρωπος; Ανεξαρτησία θέλει – ανεξαρτησία για τον εαυτό του και για τους άλλους. Θέλει να απελευθερωθεί από την επίδραση και την καταπίεση των κοινωνικών, παγ(ι)ωμένων θεσμών, θέλει να είναι ανεξάρτητος σαν τότε που ήταν παιδί, τόσο ανεξάρτητος  όσο χρειάζεται να είναι στην πραγματικότητα σε όλη του τη ζωή και αυτή την ανεξαρτησία την θέλει και για τον εαυτό του και για τους άλλους.

Είναι σαφές λοιπόν ότι οι αντιλήψεις και οι στόχοι των κυνικών ταυτίζονται με εκείνες των ανεξάρτητων ανθρώπων. Αυτό όμως που αξίζει να σημειωθεί εδώ για ακόμη μια φορά, δεν είναι τόσο το γεγονός ότι οι διαφορετικές μεταξύ τους φιλοσοφικές αντιλήψεις ταυτίζονται με εκείνες των κυνικών, αλλά, αντίθετα, ότι ο κυνικός, δηλαδή η συνειδητή ή ασυνείδητη φιλοδοξία των ανθρώπων για ανεξαρτησία, διατρέχει λίγο-πολύ όλη την ιστορία της φιλοσοφίας.

Δεν πρόκειται απλώς για τη διάδοση μιας ιδέας, για ένα ακόμη εγωιστικό meme, μα είναι περισσότερο ένα φυσικό γεγονός γι αυτό και είναι το μόνο ιδανικό για έναν Κατεργάρη.

Λεξησαφήνιση για να αντιληφθείς την σύγχυση και μην ξεχνάς πως η σύγχυση είναι ο ορισμός της ηλιθιότητας.

Aνεξαρτησία η [aneksartisía]: η κατάσταση ή η ιδιότητα του ανεξάρτητου, η έλλειψη εξάρτησης ή, γενικότερα, οποιασδήποτε δέσμευσης· (πρβ. ελευθερία): Εθνική / κοινωνική / πολιτική / οικονομική / ιδεολογική ~. Ο αγώνας για την ~ του έθνους / του λαού. ~ σκέψης / γνώμης. Θέλει την ~ του, γι΄ αυτό και δεν παντρεύεται. [λόγ. ανεξάρτη(τος) -σία μτφρδ. γαλλ. indépendance]

Eλευθερία η [elefthería]: η απουσία περιορισμού, η ιδιότητα ή η κατάσταση εκείνου που δεν εμποδίζεται ή δε δεσμεύεται από κανέναν εξωτερικό ή εσωτερικό παράγοντα: Εσωτερική / εξωτερική ~. Aπόλυτη ~. Tο αγαθό της ελευθερίας. H ~ σκέψης / δράσης. || H ~ της βούλησης (ενός ατόμου), η ικανότητά του να αποφασίζει και να ενεργεί ανεξάρτητα από κάθε εξωτερικό ή εσωτερικό παράγοντα. || (ειδ.) ό,τι οι νόμοι επιτρέπουν να πράττει ή να μην πράττει κάποιος: Aστικές / πολιτικές / ατομικές ελευθερίες. Θρησκευτική / προσωπική ~. Οι ελευθερίες του ατόμου / του πολίτη. ~ λόγου. ~ του τύπου. Aκαδημαϊκές* ελευθερίες. || (για κράτη, έθνη) η μη εξάρτηση από την εξουσία ή την κυριαρχία άλλου κράτους· λευτεριά. ANT δουλεία, σκλαβιά: Εθνική ~. ~ ή θάνατος*. H ~ των λαών. || Tο δέντρο της Ελευθερίας. Tο άγαλμα της Ελευθερίας, στη Nέα Yόρκη.

Eλευθεριάζω [eleftheriázo]: ζω, συμπεριφέρομαι με τρόπο που ξεπερνά τους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις μιας κοινώς αποδεκτής ηθικής, λογικής, που δεν είναι σύμφωνος με τα χρηστά ήθη: Ελευθερίαζε ως προς την τήρηση των εντολών, αλλά δεν ήταν και άκρατος οινοπότης. [λόγ. < αρχ. "ἐλευθεριάζω πράττω όπως ταιριάζει σε ανήθικο ελευθέριο" σημδ. γαλλ. libertiner]

Eλευθεριάζων -ουσα -ον [eleftheriázon]: (λόγ.) που ξεπερνά τους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις μιας κοινώς αποδεκτής ηθικής, που δεν είναι σύμφωνος με τα χρηστά ήθη· (πρβ. ελευθέριος): Ελευθεριάζοντα ήθη. Ελευθεριάζουσες απόψεις / συνήθειες. Ελευθεριάζουσα συμπεριφορά.  [λόγ. μεε. του ελευθεριάζω]

Eλευθέριος -α -ο [elefthérios]: (λόγ.) 1. Ελευθέρια ήθη, που ρέπουν προς την ακολασία και τη φιληδονία· (πρβ. ακόλαστος, έκλυτος): Γυναίκα ελευθερίων ηθών, πόρνη. 2. Ελευθέριο επάγγελμα: α. (παρωχ.) για επιστημονικό, συγγραφικό ή καλλιτεχνικό επάγγελμα, όταν ασκείται ατομικά. β. ελεύθερο επάγγελμα: Γιατροί, δικηγόροι και άλλα ελευθέρια επαγγέλματα. [λόγ. < αρχ. ἐλευθέριος "που πράττει όπως ταιριάζει σε ελεύθερο" σημδ.: 1: γαλλ. libertin· 2: γαλλ. (profession) liberale]