Ερμής ο αρωγός συν-οδοιπόρος της αναζήτησης

Ο Ερμής ήταν ανάμεσα στα άλλα, ο Αγγελιοφόρος των Θεών, αλλά και ψυχοπομπός («Οδός άνω και κάτω μία»). Ο Πυθαγόρας αποκαλούσε τον Ερμή, «θεϊκό ταμία των ψυχών», «πομπαίο», «πυλαίο» και «χθόνιο», επειδή συνόδευε τις ψυχές στον 'Aδη.

Ήταν όμως επίσης προστάτης των οδοιπόρων (γεγονός μάλλον καθόλου τυχαίο, και εξαιρετικά συμβολικό, όπως θα διαπιστώσετε στην συνέχεια). Για αυτό τον λόγο υπήρχαν οι Ερμαϊκές στήλες κατά μήκος των οδών, ώστε να μην ξεφύγουν οι οδοιπόροι από τη σωστή κατεύθυνση, να μην χάνουν δηλ. τον δρόμο τους…

Αυτοί οι σηματοδότες στην αρχή ήταν απλοί σωροί από πέτρες και κάθε οδοιπόρος που πέρναγε έριχνε μια πέτρα στο σωρό, ο οποίος έτσι μεγάλωνε. Πίστευαν πως με το ρίξιμο της πέτρας ο οδοιπόρος απαλλασσόταν από την κόπωση του ταξιδιού η οποία μεταβιβαζόταν στην πέτρα. Όταν μπορούσε ο οδοιπόρος όφειλε να καταθέτει και σύκα κοντά στο σωρό, γεγονός που είχε διπλή σημασία: απότιση τιμής στο θεό και βοήθεια για τους πεινασμένους οδοιπόρους.

Το συμβολικό όμως μήνυμα του προστάτη των οδοιπόρων του Ερμή, είναι σχετικό με την ατραπό που επιλέγει ο κάθε ένας από εμάς, στο ταξίδι της ζωής και στις αναζητήσεις του. Αν επιλεγεί πιο το δύσκολο και δύσβατο ταξίδι, και επιδιωχθεί η μετουσίωση των ενεργειών και ιδιοτήτων που συμβολίζει ο Ερμής, τότε μέσω της φώτισης και της ενόρασης, ανοίγονται δρόμοι ώστε να εκφραστούν δημιουργικά οι εσωτερικές δυνατότητες του ανθρώπου μέσα στον κόσμο.

Αναφέρουν σχετικά οι Ντβαλ Κουλ & Αλίκη Μπέιλη στο βιβλίο τους Εσωτερική Αστρολογία: «Ο Ερμής αναπτύσσει τον ταχύ και ενορατικό νου που ερμηνεύει την εμπειρία, συμβάλει στην ανάπτυξη της ενόρασης και συσχετίζει τον εσωτερικό πνευματικό άνθρωπο με τον εξωτερικό άνθρωπο με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η μελλοντική ενότητα του σκοπού, του σχεδίου και της προσπάθειας. Ο Ερμής επιφέρει εκείνες τις αλλαγές στη νοητική αντίληψη, που επιτρέπουν στην ανθρωπότητα να δράσει τελικά ως μεσολαβητής ανάμεσα στους ανώτερους κόσμους και στα τρία κατώτερα βασίλεια στη φύση… Ο Ερμής φωτίζει το νου και μεσολαβεί ανάμεσα στην ψυχή και την προσωπικότητα, όντας ο αγγελιαφόρος των θεών».

Καθίσταται κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο αναζητητής ένας συνειδός πνευματικός συν-οδοιπόρος, ο οποίος ιχνηλατεί τα ανεξερεύνητα μονοπάτια της ζωής, απολαμβάνοντας όμως ταυτόχρονα την ομορφιά της ζωής και της περιπέτειας...

Το Μεγάλο Έργο του φιλοσοφικού έρωτα Πηλέας και Θέτις — μύθος ως μύηση

Δεν είναι ο χρυσός το τέλος του μεγάλου αλχημικού Έργου. Είναι το πρόσχημα. Το Μεγάλο Έργο, όπως το γνώρισαν οι παλαιοί, δεν τελείται στα καμίνια της ύλης, αλλά στο άδυτο της ψυχής. Εκεί όπου ο άνθρωπος δεν μεταβάλλει μέταλλα, αλλά τον ίδιο του τον εαυτό, δεν επιδιώκει πλούτο, αλλά καθαρότητα όρασης, δεν κατασκευάζει, αλλά αποκαλύπτει.

Η Φιλοσοφική Λίθος δεν προστίθεται στον άνθρωπο. Ανασύρεται από τα βάθη του. Είναι εκείνο το άφθαρτο κέντρο, ο συγγενής προς το Θείο πυρήνας, που παραμένει σιωπηλός κάτω από τις στρώσεις του φόβου, της λήθης και της πολλαπλότητας. Το Έργο, λοιπόν, είναι ανάμνηση και επάνοδος.

Και ο δρόμος προς αυτό δεν είναι άλλος από τον φιλοσοφικό έρωτα. Όχι τον έρωτα ως επιθυμία, αλλά ως δύναμη ενοποιό, ως εκείνη την εσωτερική φλόγα που δεν καταναλώνει, αλλά μεταστοιχειώνει. Έρως που δεν αρπάζει, αλλά υπομένει, δεν κατέχει, αλλά διαπερνά.

Αυτόν τον έρωτα διδάσκει, με τρόπο μυστικό, ο μύθος του Πηλέα και της Θέτιδος. Η Θέτις, θυγατέρα του υγρού στοιχείου, δεν ανήκει στον σταθερό κόσμο των μορφών. Είναι ρευστή, απρόσιτη, μεταβαλλόμενη. Όποιος την πλησιάζει, δεν συναντά πρόσωπο, αλλά ρεύμα, όχι σχήμα, αλλά διαδοχή μορφών. Γίνεται φίδι, γίνεται λέαινα, γίνεται φλόγα, γίνεται ψύχος. Είναι η φύση πριν από την τάξη, η δύναμη πριν από τη μορφή.

Ο Πηλέας καλείται να την κρατήσει. Ο σοφός Χείρων δεν του δίδαξε τεχνική, του υπέδειξε στάση. Να μη φοβηθεί. Να μη λύσει τα χέρια του. Διότι το δοκίμιο δεν είναι της δύναμης, αλλά της αντοχής. Όποιος αγκαλιάζει το μεταβαλλόμενο χωρίς να αποστρέφεται, όποιος υπομένει την παραμόρφωση χωρίς να χάνει την όραση, αυτός αρχίζει να μυείται.

Τα θηρία που αναδύονται δεν είναι ξένα. Είναι τα προσωπεία της ίδιας της ψυχής όταν βρίσκεται σε διάσπαση. Είναι η μανία, η οδύνη, η νόσος, η αστάθεια. Ο αμύητος ταυτίζεται με αυτά ή τα απορρίπτει. Ο μύστης τα διαπερνά. Ο Πηλέας δεν αγάπησε τις μορφές. Αγάπησε το Είναι πίσω από αυτές.

Και αυτή είναι η λεπτή διάκριση. Η αγάπη που στρέφεται προς το φαινόμενο διαλύεται μαζί του. Η αγάπη που στρέφεται προς την ουσία αποκαλύπτει.

Όσο η Θέτις μεταμορφωνόταν, τόσο ο Πηλέας εδραζόταν. Δεν την κατείχε, την αναγνώριζε. Και μέσα στην επιμονή του, το πολλαπλό άρχισε να εξαντλείται. Οι μορφές, μία προς μία, έπαψαν να έχουν δύναμη. Η μεταβολή έφθασε στο όριό της.

Και τότε φάνηκε το πραγματικό πρόσωπο. Όχι ως νέα μορφή, αλλά ως παύση της μεταμορφώσεως. Όχι ως εικόνα, αλλά ως παρουσία. Αυτό είναι το σημείο της μύησης.

Όταν ο άνθρωπος παύει να ταράσσεται από τα σχήματα, τότε καθίσταται ικανός να δει το άσχημαστο. Όταν δεν εγκαταλείπει το αγκάλιασμα, τότε το μεταβαλλόμενο επιστρέφει στο αμετάβλητο.

Έτσι γεννάται ο Αχιλλεύς, όχι απλώς ως ήρωας, αλλά ως σύμβολο της ενωμένης φύσεως, του θνητού και του αθανάτου, της γης και του ύδατος, της σταθερότητας και της ροής. Ο δάσκαλος Χείρων είναι Κένταυρος, αλληγορώντας τον άνθρωπο που υπέταξε το άλογο στοιχείο.

Ο φιλοσοφικός έρως, λοιπόν, δεν είναι συναίσθημα. Είναι μέθοδος. Και εδώ ο λόγος ανέρχεται προς τον Νου, όπως διδάσκει ο Πλωτίνος. Η γνώση του υπέρτατου δεν επιτυγχάνεται με συλλογισμό, αλλά με ομοιότητα. Το όμοιο γνωρίζει το όμοιο. Και αν το Θείο υπερβαίνει τον Νου, τότε μόνο εκείνο μέσα μας που συγγενεύει προς αυτό δύναται να το συλλάβει.

Αλλά αυτό το εσωτερικό στοιχείο δεν ενεργεί μέσα στην ακαθαρσία. Απαιτείται κάθαρση. Όπως οι παλαιοί μύστες, πριν εισέλθουν στα άδυτα, αποβάλλουν τα ενδύματά τους, έτσι και η ψυχή οφείλει να αποθέσει κάθε τι επίκτητο, γνώμες, φόβους, προσκολλήσεις, ακόμη και την ίδια την εικόνα του εαυτού. Η ανάβαση δεν είναι προσθήκη, αλλά αφαίρεση.

Και όταν όλα τα ξένα αποβληθούν, τότε δεν απομένει κενό, αλλά πληρότητα. Τότε ο άνθρωπος δεν «γνωρίζει» το Θείο, μετέχει σε αυτό. Δεν το βλέπει ως αντικείμενο, το ζει ως πηγή.

Και εκεί, στο άκρο της σιωπής, ολοκληρώνεται το Μεγάλο Έργο. Η επιστροφή του πολλού στο Ένα, του διασπασμένου στο ακέραιο, του ανθρώπου στο αρχέγονο Φως του.

ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ Ο ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΠΡΩΤΙΕΣ

Ο Ασκληπιός ήταν ο θεός της ιατρικής και της υγείας των Αρχαίων Ελλήνων, γιος, όπως μας λέει η μυθολογία, του θεού Απόλλωνα.Μητέρα του ήταν η Κορωνίδα, η πανέμορφη κόρη του βασιλιά Φλεγία, που την αγάπησε τρελά ο θεός Απόλλωνας.

Όταν, όμως, η Κορωνίδα κατάλαβε ότι θ’ αποκτούσε παιδί, παντρεύτηκε έναν άλλο νέο τον Ίσχιο, γιο του Ελάτου. Την απιστία της αυτή, την πληροφορήθηκε ο Απόλλωνας από τον πιστό του υπηρέτη τον Κόρακα, που ήταν μέχρι τότε άσπρος, αλλά που ο θεός μέσα στην οργή του τον καταράστηκε και τον έκανε μαύρο.

Την άπιστη Κορωνίδα ανέλαβε να την τιμωρήσει η θεά Άρτεμη, η αδελφή του Απόλλωνα, σκοτώνοντάς την με τα βέλη της.

Τη στιγμή όμως που το κορμί της πεθαμένης το έβαλαν στη φωτιά για να το κάψουν, όπως συνηθιζόταν εκείνα τα χρόνια, ο Απόλλωνας, αόρατος, πήρε το έμβρυο από την κοιλιά της μητέρας του και το μετέφερε στο Πήλιο, όπου το εμπιστεύτηκε στις φροντίδες του Κένταυρου Χείρωνα. Ο Χείρωνας ήταν ο πρώτος που έδειξε στο νεαρό Ασκληπιό τα θεραπευτικά βοτάνια και του έμαθε την τέχνη της ιατρικής.

Η καταγωγή του Ασκληπιού από τον Απόλλωνα, το θεό του ζωογόνου ήλιου, και τα περίφημα μαθήματα που πήρε από τον Κένταυρο είχαν σαν αποτέλεσμα να τον κάνουν ικανό να θεραπεύει όχι μόνο τις αρρώστιες των ανθρώπων, αλλά και ν’ ανασταίνει τους νεκρούς.

Αυτή του η ικανότητα, όμως, στάθηκε η καταστροφή του. Ο Άδης φοβούμενος μήπως τα βασίλειά του αδειάσουν, αν αναστηθούν όλοι οι νεκροί, παρακάλεσε τον αδελφό του το Δία να τον βοηθήσει.

Ο Δίας, για να ικανοποιήσει τον Άδη, έριξε κεραυνό και κατάκαψε τον Ασκληπιό, συγχρόνως όμως για να τον τιμήσει, τον κατάταξε ανάμεσα στους αστερισμούς του ουρανού.

Ο Απόλλωνας, μαθαίνοντας το θάνατο του αγαπημένου του γιου, τόσο λυπήθηκε, ώστε μέσα στη μανία του για εκδίκηση, σκότωσε τους Κύκλωπες που είχαν φτιάξει τον Κεραυνό του Δία και τα έβαλε με τον ίδιο του πατέρα του, με αποτέλεσμα να τιμωρηθεί και, διωγμένος από τον Όλυμπο, να ζήσει για ένα χρόνο κάτω στη γη, βόσκοντας κοπάδια του βασιλιά Άδμητου.

Σύμφωνα με έναν άλλο μύθο, ο Επιδαύριος Φλεγίας και η γυναίκα του Κλεοφήμη, κόρη της μούσας Ερατώς, απέκτησαν μια κόρη, την Αίγλη, που για την ομορφιά της την ονόμασαν Κορωνίδα.

Βλέποντάς την στο σπίτι του παππού της του Μάλου, ο Απόλλωνας, την αγάπησε και από την ένωσή τους γεννήθηκε ο Ασκληπιός, μέσα στο ιερό της Επιδαύρου, όπου είχε καταφύγει η μητέρα του. Αργότερα σ’ εκείνο το σημείο, έλεγαν ότι βρισκόταν ο τάφος του Ασκληπιού.

Σε όλους τους πρωτόγονους λαούς της γης, που στήριξαν τη θρησκεία τους πάνω στη μυθολογία, παρατηρήθηκε μια προσπάθεια να ταυτίσουν την ιατρική με τη θρησκεία τους.

Πουθενά όμως, εκτός από την Ελλάδα, η υψηλή ιδέα της ιατρικής δεν ταυτίστηκε με μια τόσο ήπια και γλυκιά μορφή, όσο του Έλληνα θεού Ασκληπιού και πουθενά δε δημιουργήθηκε για το θεό της υγείας ένας μύθος που να αντιπροσωπεύει τόσο θαυμαστά την αλήθεια, ότι δηλαδή η τέχνη της θεραπείας των ασθενειών και της διατήρησης της ζωής, περιορίζεται πάντοτε από τους αιώνιους φυσικούς νόμους του σύμπαντος.

Στα Ομηρικά έπη, που θεωρούνται τα πρώτα γραπτά μνημεία στην Ελλάδα, ο Ασκληπιός δε θεωρείται θεός, αλλά γιατρός, βασιλιάς της Θεσσαλίας, μαζί με τους δυο επίσης γιατρούς γιους του, τον Μαχάονα και τον Ποδαλείριο που τον προστατεύουν και τον βοηθούν στη σπουδαία τέχνη του ο Απόλλωνας, η Άρτεμη και η Αθηνά.

Αυτό μας δείχνει ότι ο Ασκληπιός, σαν έξοχος γιατρός, πολύ αργότερα θεοποιήθηκε, όπως συμβαίνει με τους μεγάλους άνδρες και η φήμη του πλουτίστηκε με μύθους, που συμβόλιζαν την υψηλή αποστολή του.

Τον Ασκληπιό τον λάτρευαν μέσα σε ιερά που λέγονταν Ασκληπιεία και που με τον καιρό πήραν τη θέση ιερών νοσοκομείων, όπως θα λέγαμε σήμερα.

Ο σπουδαίος αυτός πρόγονός μας θα είχε καταλάβει ότι η αρρώστια με δυο τρόπους μπορεί να καταπολεμηθεί.

Πρώτα, με την απομάκρυνση του άρρωστου από τους υγιείς συνανθρώπους του, ώστε να απομακρυνθεί η αιτία της μόλυνσης και δεύτερο, η τοποθέτηση των αρρώστων σε μέρος προστατευμένο από τον αέρα, καθαρό, γεμάτο ήλιο κάτω από ιατρική παρακολούθηση, για τη θεραπεία τους με τα φάρμακα που είχαν τότε στη διάθεσή τους οι γιατροί.

Οι ασθενείς που πήγαιναν στα ιερά αυτά εξυγιαντήρια, ανάλογα με την αρρώστια που είχαν, υποβάλλονταν σε κατάλληλη θεραπεία και ήταν τόση η πίστη τους ότι από τον ίδιο το Θεό, αυτοπροσώπως θα γίνονταν καλά, ώστε πράγματι γιατρεύονταν.

Η φυσιοθεραπεία, η ψυχο-θεραπεία και οι διάφορες άλλες θεραπευτικές μέθοδοι, καθώς και οι επεμβάσεις για πρώτη φορά εφαρμόστηκαν στα ιερά του Ασκληπιού.

Σύμβολα του Ασκληπιού ήταν κυρίως το φίδι και ο σκύλος, γιατί, όπως έλεγε ένας μύθος, ένας σκύλος φύλαξε του Ασκληπιό, όταν από τη μητέρα του εγκαταλείφτηκε στο όρος Τίθιο.

Επίσης η κατσίκα ήταν σύμβολό του, επειδή σύμφωνα με την παράδοση με το γάλα της μεγάλωσε, καθώς και η χήνα, ο πετεινός, τα μικρά πουλιά και άλλα ζώα που μυθολογικά συνδέονται με τον Ασκληπιό ή έχουν, όπως πιστεύει ο κόσμος, την ικανότητα να προγνωρίζουν και να μαντεύουν διάφορες καταστροφές που οφείλονται σε αρρώστιες ή σε σεισμούς. θυγατέρες του Ασκληπιού ήταν η Υγεία, η Ιασώ και η Πανάκεια.

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΠΑΤΑΤΙΣΜΟ!

Ή πώς οι παπάδες εναντιώθησαν στην καλλιέργεια και κατανάλωση της πατάτας

Από το φυλλάδιο «Θεός και Θέμις» του γνωστού νομικού Κ. Δ. Τριανταφυλλοπούλου (Αθήναι 1912)

Η δράσις του Καποδίστρια διέσωσε χαρακτηριστικόν επεισόδιον της εποχής εκείνης, το οποίον φαίνεται απίστευτον, όπως ακριβώς δύσκολα θα πείθωνται οι μεταγενέστεροι περι της ακριβείας των γενομένων πέρισυ εις τον Βόλον (1).

Ιδού τι διηγείται η ιστορία:

«Ότε απεκαταστάθη η τάξις, και ο επαναστάτης Έλλην, αποκαμών των πολέμων , των στερήσεων και κακουχιών επεδόθη εις την εργασίαν του, το έργον της ελευθερίας περαιώσας, ο μέγας του πατήρ και Κυβερνήτης, θέλων να βελτιώση την γεωργίαν, απεφάσισεν, ότε ακόμη είχεν εν Αιγίνη την πρωτεύουσαν, να διδάξη προς τον γεωργικόν κόσμον την καλλιέργειαν γεωμήλων. Έδωκεν όθεν εντολήν όπως αποστείλωσιν αυτώ εξ Ιταλίας αρκετάς χιλιάδας οκάδας γεωμήλων άτινα ειρήσθω, ήσαν τότε πάντη άγνωστα ημίν, και το τίμημα κατέβαλεν εκ του ιδιαιτέρου του ταμείου.

Οι εναντία φρονούντες κατά του Καποδίστρια, ήρξαντο διαδίδοντες ότι ο Καποδίστριας είναι ου μόνον Λουθηρανιστής (ή κοινώς ελέγετο Αλούτερος), αλλά και διά της αντιθρησκευτικής και ασεβούς πράξεώς του, τού να διδάξη την καλλιέργειαν της πατάτας, θα κάμη όλους τους Ορθοδόξους Χριστιανούς "Αλούτερους" Οι πατάτες κατά τους εχθρούς του Καποδίστρια, ήσαν απηγορευμένος καρπός, ού και μόνον απλή γεύσις ήθελεν οδηγήσει το χριστεπώνυμον πλήρωμα εις τα απύθμενα σκότη της κολάσεως, ένθα ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων!

Οι αρτιγέννητοι Έλληνες, πληροφορηθέντες τα γεγονότα και ιδία οι Αιγινήται, οίτιντες είδον τους σάκκους των γωμήλων χύδην ν' αποταμιεύωνται προχείρως εις την προκυμαίαν της Αιγίνης, χάρις εις τα ραδιουργίας των εχθρών και το αμόρφωτον αυτών, εν συλλαλητηρίω επιβλητικώ εζήτουν την αποπομπήν του εξ Αιγίνης, ως προδότου των πατροπαραδότων της θρησκείας, βροτοφωνούντες: "Κάτω ο προδότης, Κάτω ο Αλούτερος, ο οποίος με τις πατάτες του θα μας καταστρέψη το θρήσκευμα !!!...Κάτω !... ο άθεος !!!..."

Ο Καποδίστριας ακούσας των φωνών του κορυβαντιώντος πλήθους, έσπευσε προς τον εξώστην, ενώ το πλήθος, μαινόμενον ως αι προ της καταιγίδος ασυνήθεις βρονταί, εφώναζε "Κάτω ο Αλούτερος με τις πατάτες του !!"

Ο Κυβερνήτης απαθής θεατής των γενομένων, εδήλωσε προς το πλήθος, ότι οι πατάτες είναι δια λογαριασμόν του και ουχί δι αυτούς και ας μη ματαιοπονούν !! Ταυτοχρόνως δε, κατά το φαινόμενον μόνον έδωκεν εντόνους και αυστηράς διαταγάς εις τους διορισθέντας φύλακας των γεωμήλων όπως συλλάβωσι και οδηγήσωσιν εις τας φυλακάς οιονδήποτε όστις ήθελε φωραθή κλέπτης των γεωμήλων του Κυβερνήτου !! Ιδιαιτέρως όμως είπεν εις αυτούς να κάμουν πως δεν βλέπουν τους περιέργους παρατηρητάς των γεωμήλων και να αφήσουν αυτούς να κλέπτουν!

Μετ' ολίγας ημέρας η προκυμαία εκενώθη ! Τα γεώμηλα τα έφαγαν όλα οι Αιγηνίται, και συν τη εστιάσει εκείνων επείσθησαν ότι δεν έγιναν Αλούτεροι!!

Ο ίδιος κόσμος, όστις ήτο και κατά την κατά του Κυβερνήτου στάσιν, ο ίδιος εκείνος ήρχισε να κρούη τους κώδωνας των Εκκλησιών και εκάλει τους λοιπούς εις γενικήν συνάθροισιν, να διαδηλώσουν την ευγνωμοσύνη των προς τον Κυβερνήτην !! Η κοσμοπλήμμυρα εκκινεί υπό τας ζητωκραυγάς και τα θούρια και ούτω έξωθι του ανακτόρου του Κυβερνήτου φθάνει. -"Θέλουμε, πατέρα μας, πατάτες !! Σώσε μας, πατέρα, και ας όψονται!... όσοι μας έβαλαν στα λόγια !!.."
-----------------------
(1) Αναφέρεται στην χριστιανική τρομοκρατία κατά τα λεγόμενα «Αθεϊκά» του Βόλου

Ὁ Τάφος τοῦ Σοφοκλῆ

Κι ὅμως ὑπάρχει! Στίς παρυφές τῆς Πάρνηθας, στό Τατόι, ἕνας τύμβος δηλώνει τόν τόπο ταφῆς τοῦ μεγάλου Ἕλληνα τραγικοῦ ποιητοῦ. Ἀθηναῖοι, Σπαρτιάτες, μύθοι, Θεοί καί Ποιητές, ὅλα μαζί, σέ μερικά τετραγωνικά μέτρα. Ψάξαμε, μελετήσαμε, φωτογραφίσαμε καί σᾶς τόν παρουσιάζουμε…

Ὁ Ταφικός τύμβος τοῦ Σοφοκλῆ ἤ "Ἠρίον"

Βρίσκεται στήν περιοχή "Μεγάλη Βρύση", στόν δρόμο πού ὁδηγεῖ στή Δεκέλεια. Παλαιότερα ἀναφέρεται καί ὡς «τύμβος τῆς Καμβέζας». Ἀνασκάφτηκε τό 1958 ἀπό τίς πριγκήπισσες τῆς Ἑλλάδας Σοφία καί Εἰρήνη. Πρόκειται γιά ἕνα μεγάλο οἰκογενειακό ταφικό περίβολο, κλασικῶν χρόνων, πού περικλείεται ἀπό τεχνητό τύμβο. Ὁ τύμβος εἶχε ἀρχικά 13μ.ὕψος. Περιεῖχε τέσσερις μαρμάρινες σαρκοφάγους μέ ἀετωματικό κάλυμμα, τρεῖς στό κέντρο του καί μία μακρύτερα πρός τά Νότια, πού φαίνεται ὅτι προσετέθη ἀργότερα.

Ἡ μορφή πού παρουσιάζει τό μνημεῖο εἶναι παράξενη, καθώς εἶναι ἀπό τά λίγα ἀθηναϊκά δείγματα, ὅπου ὁ ταφικός περίβολος περιέχεται μέσα σέ τύμβο. Αὐτό εἶχε πιθανῶς σκοπό νά ἐξάρει τή μεγάλη σημασία τοῦ συγκεκριμένου μνημείου. Ὁ τοῖχος ἦταν κτισμένος μέ μεγάλους ὀρθογωνισμένου ὀγκόλιθους ἀπό τοπική πέτρα. Δέν ὑπάρχουν πλάγιες πλευρές στόν περίβολο. Οἱ σαρκοφάγοι ἦταν λήκυθοι μέ διακόσμηση ἐρυθρῶν ἀνθεμίων. Οἱ σιδερένιες στλεγγίδες πού βρέθηκαν στούς δύο τάφους χρησίμευαν κατά τήν ἀρχαιότητα γιά τήν ἀπόξεση τῆς σκόνης καί τοῦ ἱδρώτα τῶν ἀθλουμένων ἀνδρῶν στίς Παλαῖστρες καί τά Γυμνάσια.

Ὁ τρίτος τάφος, στό κέντρο τοῦ τύμβου, ἀνῆκε σέ γυναίκα καί περιεῖχε σάν κτέρισμα ἕνα χάλκινο καθρέφτη. Σέ ἕναν ἀπό τούς τάφους βρέθηκε, κατά πληροφορίες τῶν ἐργατῶν τῆς ἀνασκαφῆς, ἕνα ροζιασμένο ξύλινο ραβδί πού θεωρήθηκε ὅτι ἀνῆκε στόν τραγικό ποιητή Σοφοκλῆ.

Τίς σημαντικότερες πληροφορίες γιά τήν ταφή τοῦ Σοφοκλῆ καί τήν θέση τοῦ τάφου μᾶς δίνει ὁ Ἀνώνυμος βιογράφος τοῦ Σοφοκλέους, πού ἀναφέρει ὅτι ὁ ποιητής ἐτάφη, ὅταν ἀπεβίωσε τό 406-5 π.χ., στόν πατρογονικό τάφο, στό δρόμο πού ὁδηγοῦσε στή Δεκέλεια, ὁ ὁποῖος βρισκόταν σέ ἀπόσταση 11 σταδίων ἀπό τό τεῖχος. Τό τεῖχος πού ἀναφέρει ἐδῶ ὁ Ἀνώνυμος βιογράφος πιθανῶς εἶναι τό φρούριο τῆς Δεκέλειας, πού τοποθετεῖται στήν περιοχή τοῦ Παλαιοκάστρου, στό Τατόι. Ὁ Σοφοκλῆς, πού διέμενε στό δῆμο τοῦ Κολωνοῦ, καταγόταν ἀπό τή Δεκέλεια καί ὁ τάφος τῶν προγόνων του ἦταν στήν περιοχή αὐτή.

Οἱ Ἀθηναῖοι ζήτησαν ἀπό τό Σπαρτιάτη βασιλιά Ἅγι, πού κατεῖχε τό φρούριο, νά ἐπιτραπεῖ ἡ ταφή τοῦ ποιητῆ στόν πατρογονικό τάφο. Ἡ ἄδεια δόθηκε μέ τήν παρέμβαση μάλιστα τοῦ θεοῦ Διονύσου πού ἐμφανίστηκε στόν ὕπνο τοῦ Ἅγι καί τοῦ ἔδωσε ἐντολή. Κατά ἄλλους μελετητές, ἡ ἀπόσταση τῶν 11 σταδίων ἀπό τό τεῖχος θά ἔπρεπε νά μετρηθεῖ ἀπό τό τεῖχος τῶν Ἀθηναίων καί ὄχι ἀπό τό φρούριο τῆς Δεκέλειας, ἐπειδή δέ διευκρινίζεται στό κείμενο ποιό ἀκριβῶς ἦταν τό τεῖχος. Ὁπωσδήποτε, ἡ ἀπόσταση τῶν 11 σταδίων, ἄν μετρηθεῖ ἀπό τό τεῖχος τοῦ Παλαιοκάστρου, συμπίπτει μέ τή θέση τοῦ τύμβου τῆς Καμβέζας, πού βρίσκεται ἄλλωστε στήν ἀρχαία ὁδό πρός τό δῆμο τῆς Δεκέλειας.

Πάνω στόν τύμβο τοῦ Σοφοκλῆ οἱ Ἀθηναῖοι ἔστησαν μία χάλκινη σειρήνα ἤ χελιδόνα γιά νά ὑπενθυμίζει τή γλυκύτητα τῆς ποίησής του καί τοῦ ἀπένειμαν θεϊκές τιμές, θυσιάζοντας κάθε χρόνο στόν τάφο του. Στήν ταφή τοῦ Σοφοκλῆ ἀναφέρονται ἀκόμα ὁ Πλίνιος καί ὁ Πτολεμαῖος Ἡφαιστίωνος.

Στήν περιοχή τοῦ τύμβου τοῦ Σοφοκλῆ, ἀλλά καί στήν «Παναγίτσα», πού βρίσκεται σέ μικρή ἀπόσταση ἀνατολικότερα ἔχουν βρεθεῖ καί ἄλλοι τάφοι καί πολλά κατάλοιπα ἀρχαίου οἰκισμοῦ, ὅπως τοῖχοι, ἐντοιχισμένα στήν ἐκκλησία ἀρχιτεκτονικά μέλη, ρωμαϊκό λουτρό (βαλανεῖο) καί πολλά θραύσματα ἀγγείων. Προφανῶς, ἐδῶ ὑπάρχει ἕνας ἀρχαῖος δῆμος, μᾶλλον ὁ δῆμος Κήττου ἤ Κητττού.

Κατά τήν ἐπίσκεψή μας, διαπιστώσαμε ὅτι στόν τύμβο διεξάγονται ἔργα. Ἄν εἶναι πρόσφατα ἤ ἄν ἔχουν παγώσει ἀμέσως μετά τήν ἔναρξή τους, δέν τό γνωρίζουμε.

Ὁ χῶρος εἶναι περιφραγμένος μέ ἕνα συρματόπλεγμα τό ὁποῖο καταρρέει. Γεμάτος μέ διάφορα οἰκοδομικά ὑλικά καί μέ πολύ περισσότερα σκουπίδια. Τά σκέπαστρα τῶν σαρκοφάγων (ἄν δέν κάνουμε λάθος) στηρίζονται ὄρθια, δεμένα σέ μερικά ἀσθενικά πευκάκια. Οἱ φωτογραφίες τοῦ ἄρθρου ἔχουν παρθεῖ ἐξωτερικά της περίφραξης, σεβόμενοι τήν ἀσθενική, συρμάτινη ὁριοθέτηση τοῦ τύμβου…

Ἄν ὁ τάφος εἶναι ὄντως τοῦ Σοφοκλέους, τότε πρόκειται γιά ἕνα ἀπό τά πιό σημαντικά ἀρχαιολογικά σημεῖα τῆς Ἀθήνας, ἀλλά καί ὁλόκληρης τῆς Ἑλλάδας. Διότι, ἄλλο πράγμα εἶναι νά ἀναφέρεσαι ἁπλῶς σέ κάποιον ἐπιφανῆ ἀρχαῖο ποιητή, καί ἄλλο νά περιδιαβαίνεις τόν τόπο στό ὁποῖο ἔχει ταφεῖ ἡ σωρός του.

Ὅταν ἡ ἱστορία γίνεται χειροπιαστή, τότε αὐτομάτως ἡ σημασία της ἀναβαθμίζεται. Καί οἱ μνῆμες ζωγραφίζονται μέ εἰκόνες ἀπό τόπους καί μνημεῖα. Ὅταν ἡ στείρα ἀκαδημαϊκή γνώση περνάει στήν διάσταση τοῦ χειροπιαστοῦ, ὅπως εἶναι ἡ ὕπαρξη τοῦ τάφου ἑνός μεγάλου Ἕλληνα ποιητοῦ, τότε γίνεται πιό προσιτή καί πιό ἀγαπητή ἀπό τούς νέους ἀνθρώπους τῆς ἐποχῆς μας. Καί αὐτό εἶναι τό ζητούμενο γιά κάθε πολιτισμό πού θέλει νά συνεχίσει νά ὑπάρχει…

Ευρυνόμη: Η πολυπεριπλανώμενη Θεά των Πάντων

ΕΝ αρχή η Ευρυνόμη, ή Θεά των Πάντων, αναδύθηκε γυμνή από το Χάος, αλλά δεν βρήκε τίποτε στερεό για να ακου­μπήσει τα πόδια της, και έτσι διαχώρισε τη θάλασσα από τον ουρανό χορεύοντας μόνη πάνω στα κύματα ...

Η Ευρυνό­μη χόρεψε κατά τα νότια, και ο αέρας που αναδεύτηκε πίσω της, φάνταξε κάτι καινούριο και ξεχωριστό, κάτι για να αρχίσει έργο δημιουργίας. Η Ευρυνόμη στράφηκε κι άδραξε αυτόν το βόρειο άνεμο, τον έτριψε μέσα στα χέρια της, και ιδού! Ο μέγας όφις Οφίων.

Η Ευρυνόμη χόρεψε για να ζεσταθεί, έξαλλα, όλο και πια έξαλλα, ώσπου ο Οφίων κυριεύτηκε από λαγνεία, κουλουριάστηκε γύρω στα θεϊκά εκείνα μέλη, και ορέχτηκε να σμίξει μαζί της. Τώρα, ο Βόρειος Άνεμος, ο Βορέας, γονιμοποιεί γι' αυτό οι φορά­δες στρέφουν τα καπούλια τους προς τον άνεμο και γεννούν πουλάρια χωρίς τη βοήθεια του επιβήτορα. (Πλίνιος Φυσική Ιστορία, Όμηρος Ιλιάδα). Παρόμοια λοιπόν η Ευρυνόμη έπιασε παιδί. Κατόπιν, η Ευρυνόμη έλαβε μορφή περιστεράς, πλα­νήθηκε πάνω στα κύματα, και όταν πέρασε ο καιρός που έπρεπε, γέννησε το Αβγό του Σύμπαντος. Με την προσταγή της, ο Οφίων κουλουριάστηκε επτά φορές γύρω στο αβγό, ώσπου το αβγό άνοιξε και χωρίστηκε στα δύο.

Από μέσα του κύλησαν όλα όσα υπάρχουν, τα παιδιά της Ευρυνό­μης: Ο ήλιος, η σελήνη, οι πλανήτες, τα αστέρια, η γη με τα βουνά και τους ποταμούς της, με τα δέντρα, τα βότανά της και τα ζωντανά πλάσματα. Η Ευρυνόμη και ο Οφίων έστησαν το σπιτικό τους στο όρος Όλυμπος, όπου ο Οφίων εξόργισε την Ευρυνόμη υποστηρίζοντας ότι αυτός ήταν ο δημιουργός του Σύμπαν­τος. Ευθύς εκείνη τον χτύπησε στο κεφάλι με τη φτέρνα της, με κλοτσιές του πέταξε τα δόντια, και τον εξόρισε στις σκοτεινές σπηλιές κάτω από τη γη. (Αργοναυτικά Απολλώνιος Ρόδιος, Τζέτζης Εις τον Λυκόφρων). Κατόπιν, η θεά δημιούργησε τις επτά πλανητικές δυνάμεις, ορίζοντας μια Τιτανίδα και έναν Τιτάνα για κάθε μία:

Τη Θεία και τον Υπερίωνα για τον 'Ήλιο.
Τη Φοίβη και τον Άτλαντα για τη Σελήνη.
Τη Διώνη και τον Κριό για τον πλανήτη Άρη.
Τη Μήτις και τον Κοίο για τον πλανήτη Ερμή.
Τη Θέμιδα και τον Ευρυμέδοντα για τον πλανήτη Δία.
Την Τηθύς και τον Ωκεανό για την Αφροδίτη.
Τη Ρέα και τον Κρόνο για τον πλανήτη Κρόνο (Όμηρος Ιλιάδα, Απολλώνιος Ρόδιος, Ησίοδος Θεογονία, Απολλόδωρος, Αριστοφάνη Όρνιθες κ.λ.π).

Αλλά ο πρώτος άνθρωπος ήταν ο Πελασγός, προπάτορας των Πελασγών που ξεπήδησε από το έδαφος της Αρκαδίας και τον ακολούθησαν μερικοί άλλοι, που ο Πελασγός τους έμαθε να φτιάχνουν καλύβες, να τρώνε βελανίδια και να ράβουν χι­τώνες από χοιρόδερμα σαν κι αυτούς που φοράει ακόμη η φτωχολογιά στην Εύβοια και στη Φωκίδα (Παυσανίας).

Όταν κυριάρχησαν ο Κρόνος και η Ρέα, η Eυρυνόμη αποσύρθηκε στη θάλασσα, όπου εκεί μαζί με τη Θέτιδα υποδέχτηκε τον Ήφαιστο όταν εκείνος εκδιώχθηκε από τον Όλυμπο. Μετά την επικράτηση των Ολύμπιων θεών παρουσιάζεται σαν κόρη του Ωκεανού και της Τηθύος. Mαζί με το Δία γέννησε τις Χάριτες (Αγλαΐα, Ευφροσύνη, Θάλεια). Το ιερό της Ευρυνόμης, το οποίο περιβαλλόταν από πολλά και πυκνά κυπαρίσσια, λειτουργούσε μια ορισμένη μέρα κάθε χρόνο και τότε μόνο γίνονταν οι θυσίες από τους πιστούς. Με τα χρόνια πιστεύονταν πως ήταν θεότητα του κάτω κόσμου και γι' αυτό απέφευγαν τις ιεροπραξίες οι οποίες γίνονταν μόνο μια φορά τον χρόνο , ενώ είχαν δέσει το ξόανο της με χρυσές αλυσίδες, το οποίο απεικονίζονταν με την μορφή γυναίκας ως τους γλουτούς ενώ το κάτω μέρος είχε τη μορφή ψαριού, όπως μας παραδίδει ο Παυσανίας.

Σε αυτό το αρχαϊκό θρησκευτικό σύστημα δεν υπήρχαν ακόμη ούτε θεοί, ούτε ιερείς, παρά μόνο μία οικουμενική θεά και οι ιέρειες της. Το κυρίαρχο φύλο ήταν οι γυναίκες, και ο άνδρας ήταν το περίφοβο θύμα τους. Την πατρότητα δεν την τιμούσαν, και η σύλληψη αποδιδόταν στον άνεμο, η κληρονομιά ήταν μητρογραμμική και τα φίδια τα θεωρούσαν ενσαρκώσεις των νεκρών. Ευρυνόμη (η πολυπεριπλανώμενη) ήταν η επωνυμία της θεάς ως ορατής σελήνης.

Οι γεννημένοι από την γη Πελασγοί, που φαίνεται να υποστηρίζουν ότι είχαν ξεπηδήσει από τα δόντια του Οφίωνα, ίσως ήταν αρχικά ο νεολιθικός λαός με τα "ζωγραφισμένα σκεύη". Ο Ευριπίδης αναφέρει ότι οι Πελασγοί υιοθέτησαν το όνομα Δαναοί, από τον ερχομό του Δαναού και των 50 θυγατέρων του στο Άργος. Ο Στράβων λέει ότι εκείνοι που ζούσαν κοντά στην Αθήνα ήταν γνωστοί ως Πελαργοί.

Οι πλανητικές δυνάμεις ήταν ως εξής: ο Ήλιος για τον φωτισμό, η Σελήνη για την μαγεία, ο Άρης για την σοδειά, ο Ερμής για την σοφία, ο Ζευς για τον νόμο, η Αφροδίτη για τον έρωτα, ο Κρόνος για την ειρήνη.

Η δήλωση του Παυσανία ότι ο Πελασγός ήταν ο πρώτος από τους ανθρώπους, καταγράφει την συνέχεια νεολιθικού πολιτισμού στην Αρκαδία ως τους κλασικούς χρόνους.

Ήρα - Η Θεά των Ουρανών

H Ήρα είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες μορφές του αρχαίου Ελληνικού Δωδεκάθεου. Κόρη του Κρόνου και της Ρέας, μοναδική νόμιμη σύζυγος του Δία, θεά των ουρανών, προστάτιδα του γάμου και των παντρεμένων, ιδιαίτερα, γυναικών και προσωποποίηση της συζυγικής πίστης. Η Ήρα ενσαρκώνει τις αρετές και τα ελαττώματα της παντρεμένης γυναίκας. Είναι η πιστή και αφοσιωμένη, η τρυφερή και υποταγμένη στον κύριο και αφέντη της γυναίκα, αλλά και η δυναμική και πολυμήχανη, εριστική και γκρινιάρα, καταπιεστική και ζηλόφθονη, παθιασμένη και εκδικητική σύζυγος. Η εκδίκησή της, αφρισμένη κατεβασιά, σαρώνει τα πάντα στο πέρασμά της.

Μάχεται, αγωνίζεται απεγνωσμένα για ό,τι δικαιωματικά της ανήκει, για το αντικείμενο του πόθου της.Λαός εύθυμος, με σκωπτική διάθεση και πηγαίο, ανεξάντλητο χιούμορ, οι αρχαίοι Έλληνες έδωσαν μια περισσότερο ανθρώπινη διάσταση στις θεότητές τους. Φαντάστηκαν το γάμο της Ήρας και του Δία ένα πεδίο διαρκούς αντιπαλότητας, αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων και το βασιλιά θνητών και αθανάτων, το νεφεληγερέτη, αστραποβόλο και κεραυνοβόλο Δία, να κατατρέχεται ασταμάτητα από μια ζηλόφθονη και εκδικητική σύζυγο και να καταφεύγει σε τεχνάσματα και μηχανορραφίες για να αποφύγει τις θυελλώδεις εκρήξεις της οργής της.

Η γέννηση της βασίλισσας των θεών τοποθετείται στη Σάμο και κατα άλλους στη Στυμφαλία ή στην Εύβοια. Η μοίρα της δεν ήταν διαφορετική από αυτή των αδερφών της. Ο ανελέητος Κρόνος την κατάπιε, προσπαθώντας να πολεμήσει τη μοίρα του. Μόνο όταν η πολυμήχανη Ρέα κατόρθωσε, με τέχνασμα, να ξεγελάσει τον Κρόνο, τότε η Ήρα, μαζί με τα υπόλοιπα αδέρφια της, ξαναείδε το φως. Μετά την εκθρόνιση του Κρόνου, ο Δίας τη ζήτησε σε γάμο. Εκείνη τον απέκρουσε με περηφάνια. Τρελός από έρωτα για την αδερφή του ο Δίας δεν παραιτήθηκε από τους σκοπούς του. Μια βροχερή, χειμωνιάτικη μέρα, καθώς η θεά περπατούσε στο δάσος, ο Δίας μεταμορφώθηκε σε κούκο, που έπεσε στα πόδια της ανυποψίαστης Ήρας. Η θεά λυπήθηκε το μισοπαγωμένο πλασματάκι. Έσκυψε, το πήρε στην αγκαλιά της, το χάιδεψε με τα τρυφερά της χέρια και το ζέστανε στους παρθενικούς της κόρφους. Τότε ο βασιλιάς των θεών πήρε την πραγματική του μορφή. Μεγαλόπρεπος, επιβλητικός, πανίσχυρος και ακαταμάχητος, εξουδετέρωσε και τις τελευταίες ικμάδες αντίστασης της θεάς. Η Ήρα νικήθηκε, υποτάχτηκε, έγινε για πάντα δική του, αφού πρώτα εξασφάλισε "υπόσχεση γάμου".

Ο γάμος τους έγινε με θεϊκή λαμπρότητα. Η ζωή τους όμως δεν ήταν πάντοτε ευτυχισμένη. Αντίθετα, ήταν τρικυμιώδης και πολυτάραχη, όπως, άλλωστε, θυελλώδης υπήρξε και ο έρωτάς τους. Οι αλλεπάλληλες εκρήξεις οργής και ζήλιας της θεάς και οι συχνοί καβγάδες ανάμεσα στο θεϊκό ζευγάρι, έτρεφαν τη φαντασία των αρχαίων Ελλήνων και αποτελούσαν προσφιλείς διηγήσεις και αναγνώσματα.

Εκείνος, υπερόπτης, άστατος και άπιστος σύζυγος, τσάκιζε συχνά την αξιοπρέπειά της και πλήγωνε ανεπανόρθωτα τη γυναικεία περηφάνια της. Δε δίσταζε, μάλιστα, να καυχιέται, μπροστά της, για τις αμέτρητες περιπέτειές του με θεές και θνητές.

Εκείνη, αδάμαστη και αγέρωχη, επικαλούνταν την τιμημένη καταγωγή της και πρόβαλλε τα αναφαίρετα δικαιώματά της -την ιδιότητά της, της νόμιμης συζύγου.

Ο Δίας, μέσα από τους ομηρικούς στίχους, δήλωνε ότι περιφρονούσε την οργή και την γκρίνια της και της ζητούσε, επίμονα, υποταγή. Δε δίστασε, μάλιστα, να κάνει κάποτε πράξεις τις απειλές του, όταν, δεμένη χειροπόδαρα, την κρέμασε ανάμεσα στον αιθέρα και στα σύννεφα.

Η Ήρα, με καταρρακωμένη αξιοπρέπεια και τυφλωμένη από το πάθος της για εκδίκηση, περνούσε συχνά στην αντεπίθεση. Κατορθώνοντας να πάρει με το μέρος της την Αθηνά και τον Ποσειδώνα, προσπάθησε κάποτε να καθυποτάξει τον Δία, ο οποίος μόλις που κατάφερε να γλιτώσει χάρη στη μεσολάβηση της Θέτιδας και του Εκατόγχειρα Αιγαίωνα. Άλλοτε πάλι, η θεά αποφάσισε να εγκαταλείψει για πάντα τη "συζυγική κλίνη". Γύρισε στην Εύβοια, εκεί όπου για πρώτη φορά του δόθηκε. Ο Δίας όμως, που ένιωσε την επιθυμία για τη νόμιμη γυναίκα του να ξαναφουντώνει, μηχανεύτηκε ένα τέχνασμα για να τη φέρει πάλι κοντά του. Πήγε κι αυτός στην Εύβοια, όπου διέδωσε ότι θα παντρευτεί μια πανέμορφη νύμφη. Έντυσε μάλιστα ένα ξόανο με νυφιάτικα πέπλα. Η Ήρα, τυφλωμένη από τη ζήλια της, όρμησε με μίσος στη νέα αντίζηλή της και της πέταξε τα πέπλα. Στη θέα όμως του ξόανου, ξέσπασε σε γέλια. Γέλια χαράς και λύτρωσης. Η αγάπη που σιγόκαιγε μέσα της έγινε πυρκαγιά. Χύθηκε με λαχτάρα στην αγκαλιά του αγαπημένου της, νικημένη και υποταχτικιά του και πάλι.

Ο Δίας όμως της έδινε αφορμές ασταμάτητα. Μανιασμένη εκείνη και ανήμπορη να εκδικηθεί προσωπικά τον άπιστο, έστρεφε την οργή της ενάντια στις δύστυχες αντίζηλές της. Σκληρή και ανελέητη έπεφτε πάνω στα αθώα θύματα η θεϊκή τιμωρία.

Η Λητώ, κόρη του τιτάνα Κοίου και της Φοίβης, αντιμετώπισε την εκδικητική μανία της θεάς. Παρά τις προσπάθειες της Ήρας, έφερε, τελικά, στον κόσμο τον Απόλλωνα και την Άρτεμη, παιδιά της παράνομης ένωσής της με τον Δία.

Η πανέμορφη Ιώ, κόρη του Ίναχου, βασιλιά τους Άργους, δεν κατόρθωσε να αποφύγει την οργή της Ήρας.

Ο Δίας προσπάθησε να τη σώσει μεταμορφώνοντάς την σε αγελάδα. Όμως η ζηλιάρα Ήρα την καταδίωξε μέχρι την Αίγυπτο, όπου ο Δίας της έδωσε την αρχική της μορφή και γέννησε τον Έπαφο.Η τραγική Σεμέλη, κόρη του βασιλιά των Θηβών Κάδμου, ήταν ένα ακόμη θύμα της οργής της θεάς. Φριχτός θάνατος, μέσα στις φλόγες, περίμενε την άμοιρη θνητή, που τόλμησε να μοιραστεί το παρθενικό της κρεβάτι με το βασιλιά των αθανάτων. Το παιδί που είχε στα σπλάχνα της σώθηκε από τον Δία, ο οποίος το έραψε στο μηρό του και, όταν συμπληρώθηκαν οι εννιά μήνες, γεννήθηκε ο θεός Διόνυσος .Η παράφορη όμως μανία της Ήρας στράφηκε και ενάντια στα παιδιά των αντίζηλών της. Ο Ηρακλής, γιος του Δία και της Αλκμήνης, βρέφος ακόμα, στην κούνια του, αντιμετώπισε τα δυο δηλητηριώδη φίδια που η ζηλόφθονη θεά έστειλε να τον σκοτώσουν, κατά τραγική, όμως τύχη, έμελλε να είναι η Ήρα εκείνη που πρόσφερε την αθανασία στο νόθο παιδί του άντρα της.

Με προτροπή του Δία, ο Ερμής ακούμπησε το βρέφος στο κρεβάτι της θεάς, ενώ αυτή κοιμόταν. Το βρέφος άρπαξε το θείο μαστό και βύζαξε το γάλα της αθανασίας. Η Ήρα ξύπνησε και αποτράβηξε με οργή τον παράνομο τρυγητή. Το γάλα που πετάχτηκε, εκείνη τη στιγμή, από τον ζωοδότη κόρφο, γέννησε τον Γαλαξία.

Πρότυπο άστατου και άπιστου συζύγου ο Δίας, ομολογεί, μέσα από τους στίχους του Ομήρου, ότι ποτέ του δεν αγάπησε, ούτε πεθύμησε άλλη γυναίκα, όσο τη μεγαλόπρεπη Ήρα. "Ποτέ θεά ή θνητή δε μου ενέπνευσε τόσο επιθυμία".

Από την ένωσή της με τον Δία η Ήρα έφερε στον κόσμο την Ήβη, τη θεά της νεότητας, και τον Άρη, τον αιμοβόρο και κοσμοχαλαστή θεό του πολέμου. Κατα άλλους, και η Ειλείθυια, μητέρα των ωδινών, και η Έριδα, θεά της διχόνοιας και της αμάχης, ήταν παιδιά της Ήρας και του Δία.

Θέλοντας να εκδικηθεί τον άστατο Δία, για τα αμέτρητα νόθα που έσπερνε, η Ήρα θέλησε να φέρει στον κόσμο τα δικά της παιδιά, τα παιδιά που θα γεννιούνταν χωρίς τη σαρκική της ένωση με τον Δία.

Ο Ήφαιστος, κατά το μύθο, υπήρχε στα σπλάχνα της θεάς πριν την ένωσή της με τον Δία. Ήταν όμως τόσο άσχημος και περίγελος των θεών, που η Ήρα τον γκρέμισε στη θάλασσα. Το φοβερό εκείνο πέσιμο τον άφησε για πάντα "σακάτη και στραβοπόδαρο", γι' αυτό και ποτέ δε συγχώρεσε την άστοργη μητέρα του. Την έδεσε σε θρόνο ολόχρυσο, με αόρατα δεσμά και μονάχα ο Δίας κατόρθωσε να την ελευθερώσει από την ατιμωτική τιμωρία.

Ο φοβερός Τυφωέας, μάστιγα των θνητών, ήταν επίσης αποκλειστικός γιος της Ήρας. Το αποκρουστικό θηρίο κατόρθωσε τελικά να εξοντώσει ο Δίας σε τρομερή μονομαχία. Αν και άστατος σύζυγος ο Δίας, δεν ανεχόταν κανέναν να ερωτοτροπεί με την πανέμορφη Ήρα. Σκληρή και αμείλικτη τιμωρία περίμενε τους επίδοξους εραστές της βασίλισσας των θεών. Ο Ιξίονας, κάνοντας κατάχρηση της φιλοξενίας που του παρείχε ο Δίας, προσπάθησε να πλησιάσει με ερωτικές διαθέσεις την Ήρα. Η τιμωρία του Δία ήταν σκληρή. Έδωσε σε μια Νεφέλη το σχήμα της Ήρας και ο μεθυσμένος Ιξίονας ζευγάρωσε μ' αυτή. Από την ένωση αυτή γεννήθηκε ο Κένταυρος. Μη συγχωρώντας την αχαριστία ο Δίας, καταδίκασε τον Ιξίονα να δεθεί πάνω σε φλεγόμενη ρόδα που στριφογύριζε ασταμάτητα στον αέρα.Ο Ενδυμίωνας που τόλμησε να ποθήσει τη μεγαλόπρεπη βασίλισσα, γκρεμίστηκε στα Τάρταρα, ενώ ο γίγαντας Πορφυρίωνας εξοντώθηκε από τα βέλη του Ηρακλή, τη στιγμή που επιχειρούσε να βιάσει την Ήρα.

Αν και η Ήρα δεν ήταν γνωστή σαν πολεμική θεά, στάθηκε στο πλευρό των Ελλήνων κατά τη διάρκεια του Τρωικού πολέμου. Η μνησίκακη και εκδικητική θεά ποτέ δεν ξέχασε την προσβολή του Πάρη, του επιπόλαιου βασιλόπουλου που προτίμησε τον έρωτα, από την ισχύ που του πρόσφερε η Ήρα. Η Ήρα αγαπήθηκε, λατρεύτηκε και τιμήθηκε από τους αρχαίους Έλληνες, στη ψυχή των οποίων, η αγέρωχη αυτή γυναικεία παρουσία, ήταν απόλυτα δικαιωμένη.

Η ίδια κατείχε μια εντελώς ξεχωριστή, ζηλευτή θέση ανάμεσα στους Ολύμπιους θεούς. Ήταν εκείνη που απομυθοποιούσε, στα μάτια των Ελλήνων, την εξουσία του άντρα αφέντη, του κύρη, του συζύγου. Εκείνη που μπροστά της ο πανίσχυρος κυρίαρχος του σύμπαντος ξεγυμνωνόταν τη δύναμή του κι ένιωθε φόβο κάθε φορά που αντιμετώπιζε τις επιθέσεις της.

Στο όνομα της Ήρας, η Γυναίκα έπαιρνε την εκδίκησή της από τον Άντρα, στα πλαίσια μιας καλά οργανωμένης ανδροκρατούμενης κοινωνίας.

Κλασικά κείμενα Επικούρειας Φιλοσοφίας: Επίκουρος - Διαθήκη

Η διαθήκη του Επίκουρου υπάρχει στο έργο του Διογενη Λαέρτιου "Βίοι και γνώμαι των εν φιλοσοφία ευδοκιμησάντων και των εκάστη αιρέσει αρεσκόντων εν επιτόμω συναγωγή", το οποίο σώζεται ακέραιο ως τις ημέρες μας. Το έργο αναφέρεται για λόγους συντομίας, "Βίοι φιλοσόφων". Οι ερευνητές έχουν χρονολογήσει τη συγγραφή του, τον 3ο αι. μ.χ.χ.

Οι "Βίοι φιλοσόφων" αναπτύσσονται σε 10 βιβλία. Το 10ο βιβλίο αναφέρεται στο Βίο του Επίκουρου όπου στα σημεία 17 έως 21 αναγράφεται η διαθήκη του.

Διαθήκη

17 Καὶ διέθετο ὧδε· "Κατὰ τάδε δίδωμι τὰ ἐμαυτοῦ πάντα Ἀμυνομάχῳ Φιλοκράτους Βατῆθεν καὶ Τιμοκράτει Δημητρίου Ποταμίῳ κατὰ τὴν ἐν τῷ Μητρῴῳ ἀναγεγραμμένην ἑκατέρῳ δόσιν, ἐφ' ᾧ τε τὸν μὲν κῆπον καὶ τὰ προσόντα αὐτῷ παρέξουσιν Ἑρμάρχῳ Ἀγεμόρτου Μυτιληναίῳ καὶ τοῖς συμφιλοσοφοῦσιν αὐτῷ καὶ οἷς ἂν Ἕρμαρχος καταλίπῃ διαδόχοις τῆς φιλοσοφίας, ἐνδιατρίβειν κατὰ φιλοσοφίαν· καὶ ἀεὶ δὲ τοῖς φιλοσοφοῦσιν ἀπὸ ἡμῶν, ὅπως ἂν συνδιασώσωσιν Ἀμυνομάχῳ καὶ Τιμοκράτει κατὰ τὸ δυνατόν, τὴν ἐν τῷ κήπῳ διατριβὴν παρακατατίθεμαι τοῖς τ' αὐτῶν κληρονόμοις, ἐν ᾧ ἄν ποτε τρόπῳ ἀσφαλέστατον ᾖ, ὅπως ἂν κἀκεῖνοι διατηρῶσιν τὸν κῆπον, καθάπερ καὶ αὐτοὶ οἷς ἂν οἱ ἀπὸ ἡμῶν φιλοσοφοῦντες παραδίδωσιν. τὴν δ' οἰκίαν τὴν ἐν Μελίτῃ παρεχέτωσαν Ἀμυνόμαχος καὶ Τιμοκράτης ἐνοικεῖν Ἑρμάρχῳ καὶ τοῖς μετ' αὐτοῦ φιλοσοφοῦσιν, ἕως ἂν Ἕρμαρχος ζῇ.
17.Κατά τα επόμενα παραχωρώ τα πάντα που μου ανήκουν στον Αμυνόμαχο του Φιλοκράτους από το Δήμο Βατή και στον Τιμοκράτη Δημητρίου από το Δήμο Ποταμό, σύμφωνα με την αναγεγραμμένη στο μητρώο παροχή στον καθέναν, με την προϋπόθεση ότι θα παρέχουν τον Κήπο και όλα αυτά που αναφέρονται σ 'αυτόν, στην φροντίδα του Έρμαρχου του Αγεμόρτου του Μυτιληναίου και σε όσους συμφιλοσοφούν με αυτόν, και σε όποιους ο Έρμαρχος αφήσει διαδόχους της φιλοσοφίας, έτσι ώστε να μπορούν να ζουν σύμφωνα με τη φιλοσοφία και για πάντα σε όλους εκείνους που τηρούν τις διδασκαλίες μου, ώστε να μαζί με τον Αμυνόμαχο και τον Τιμοκράτη κατά το δυνατό, να αφήσουν στους κληρονόμους την διδασκαλία στον Κήπο με τρόπο ασφαλέστατο, και όπως εκείνοι διατήρησαν τον Κήπο και αυτοί με τη σειρά τους να τον παραδώσουν σε όσους φιλοσοφούν σύμφωνα με εμάς. Όσο για το σπίτι στη Μελίτη να το παραχωρήσουν ο Αμυνόμαχος και ο Τιμοκράτης για να κατοικήσει ο Έρμαρχος όσο αυτός ζει, με όλους που φιλοσοφούν μαζί του.
18 "Ἐκ δὲ τῶν γινομένων προσόδων τῶν δεδομένων ἀφ' ἡμῶν Ἀμυνομάχῳ καὶ Τιμοκράτει κατὰ τὸ δυνατὸν μεριζέσθωσαν μεθ' Ἑρμάρχου σκοπούμενοι εἴς τε τὰ ἐναγίσματα τῷ τε πατρὶ καὶ τῇ μητρὶ καὶ τοῖς ἀδελφοῖς, καὶ ἡμῖν εἰς τὴν εἰθισμένην ἄγεσθαι γενέθλιον ἡμέραν ἑκάστου ἔτους τῇ προτέρᾳ δεκάτῃ τοῦ Γαμηλιῶνος, ὥσπερ καὶ εἰς τὴν γινομένην σύνοδον ἑκάστου μηνὸς ταῖς εἰκάσι τῶν συμφιλοσοφούντων ἡμῖν εἰς τὴν ἡμῶν τε καὶ Μητροδώρου <μνήμην> κατατεταγμένην. συντελείτωσαν δὲ καὶ τὴν τῶν ἀδελφῶν ἡμέραν τοῦ Ποσειδεῶνος· συντελείτωσαν δὲ καὶ τὴν Πολυαίνου τοῦ Μεταγειτνιῶνος καθάπερ καὶ ἡμεῖς.
18.Από τα πρόσοδα που αφήνω στον Αμυνόμαχο και τον Τιμοκράτη, να διανέμετε κατά το δυνατό μαζί με τον Έρμαρχο, έχοντας σκοπό να κάμετε τα εναγίσματα (τις προσφορές) στην μνήμη του πατέρα μου και της μητέρας μου και των αδερφών μου και στη δική μου, στα γενέθλιά μου την δεκάτη του μηνός Γαμηλιώνα, όπως και στην συγκέντρωση των συμφιλοσοφούντων στις είκοσι κάθε μηνός, αφιερωμένη στη δική μου και του Μητρόδωρου μνήμη. Να συντελείτε και των αδερφών μου τη μνήμη τον μήνα Ποσειδαιώνα. Και επίσης να συντελείτε τη μνήμη του Πολύαινου τον μήνα Μεταγιετνιώνα όπως κι έκανα κι εγώ.

19 "Ἐπιμελείσθωσαν δὲ καὶ Ἀμυνόμαχος καὶ Τιμοκράτης τοῦ υἱοῦ τοῦ Μητροδώρου Ἐπικούρου καὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ Πολυαίνου, φιλοσοφούντων αὐτῶν καὶ συζώντων μεθ' Ἑρμάρχου. ὡσαύτως δὲ τῆς θυγατρὸς τῆς Μητροδώρου τὴν ἐπιμέλειαν ποιείσθωσαν, καὶ εἰς ἡλικίαν ἐλθοῦσαν ἐκδότωσαν ᾧ ἂν Ἕρμαρχος ἕληται τῶν φιλοσοφούντων μετ' αὐτοῦ, οὔσης αὐτῆς εὐτάκτου καὶ πειθαρχούσης Ἑρμάρχῳ. διδότωσαν δ' Ἀμυνόμαχος καὶ Τιμοκράτης ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν ἡμῖν προσόδων εἰς τροφὴν τούτοις, ὅ τι ἂν αὐτοῖς κατ' ἐνιαυτὸν ἐπιδέχεσθαι δοκῇ σκοπουμένοις μεθ' Ἑρμάρχου.
19.Ο Αμυνόμαχος και ο Τιμοκράτης να έχουν την επιμέλεια του γιου του Μητρόδωρου, του Επίκουρου, και του γιου του Πολύαινου, όσο αυτοί φιλοσοφούν και ζουν με τον Έρμαρχο, όπως το ίδιο και με την επιμέλεια της θυγατέρας του Μητρόδωρου και όταν έλθει σε κατάλληλη ηλικία να την δώσουν σε όποιον επιλέξει από τους φιλοσοφούντες, εάν εκείνη είναι υπάκουη και πειθαρχημένη στον Έρμαρχο. Ο Αμυνόμαχος και ο Τιμοκράτης να δώσουν από τα υπάρχοντα πρόσοδά μου όσα χρειάζονται για τη συντήρησή τους σε συνεργασία με τον Έρμαρχο.

20 "Ποιείσθωσαν δὲ μεθ' αὑτῶν καὶ Ἕρμαρχον κύριον τῶν προσόδων, ἵνα μετὰ τοῦ συγκαταγεγηρακότος ἡμῖν ἐν φιλοσοφίᾳ καὶ καταλελειμμένου ἡγεμόνος τῶν συμφιλοσοφούντων ἡμῖν ἕκαστα γίνηται. τὴν δὲ προῖκα τῷ θήλει παιδίῳ, ἐπειδὰν εἰς ἡλικίαν ἔλθῃ, μερισάτωσαν Ἀμυνόμαχος καὶ Τιμοκράτης ὅσον ἂν ἐπιδέχηται ἀπὸ τῶν ὑπαρχόντων ἀφαιροῦντες μετὰ τῆς Ἑρμάρχου γνώμης. ἐπιμελείσθωσαν δὲ καὶ Νικάνορος, καθάπερ καὶ ἡμεῖς, ἵν' ὅσοι τῶν φιλοσοφούντων ἡμῖν χρείαν ἐν τοῖς ἰδίοις παρεσχημένοι καὶ τὴν πᾶσαν οἰκειότητα ἐνδεδειγμένοι συγκαταγηράσκειν μεθ' ἡμῶν προείλοντο ἐν φιλοσοφίᾳ, μηδενὸς τῶν ἀναγκαίων ἐνδεεῖς καθεστήκωσιν παρὰ τὴν ἡμετέραν δύναμιν.
20.Μαζί με αυτούς να κάμουν και τον Έρμαρχο κύριο των προσόδων, να γίνεται το κάθε τι με την συγκατάθεση αυτού που γέρασε μαζί μου στην φιλοσοφία και που τον καθέστησα ηγεμόνα των συμφιλοσοφούντων. Την δε προίκα στο κορίτσι, όταν έλθει στην κατάλληλη ηλικία, να επιμερίσουν ο Αμυνόμαχος και ο Τιμοκράτης αφού αφαιρέσουν από τα υπάρχοντα με την σύμφωνη γνώμη του Έρμαρχου. Να επιμεληθούν δε και τον Νικάνωρα, όπως έκανα κι εγώ σε όσους από τους φιλοσοφούντες έδωσαν την βοήθειά τους όταν την χρειαστήκαμε, έτσι ώστε όσοι γέρασαν μαζί μας με την φιλοσοφία, να μην στερηθούν κανένα από τα αναγκαία σύμφωνα με την δική μας δύναμη.

21 "Δοῦναι δὲ τὰ βιβλία τὰ ὑπάρχοντα ἡμῖν πάντα Ἑρμάρχῳ. "Ἐὰν δέ τι τῶν ἀνθρωπίνων περὶ Ἕρμαρχον γένηται πρὸ τοῦ τὰ Μητροδώρου παιδία εἰς ἡλικίαν ἐλθεῖν, δοῦναι Ἀμυνόμαχον καὶ Τιμοκράτην, ὅπως ἂν εὐτακτούντων αὐτῶν ἕκαστα γίνηται τῶν ἀναγκαίων, κατὰ τὸ δυνατὸν ἀπὸ τῶν καταλελειμμένων ὑφ' ἡμῶν προσόδων. καὶ τῶν λοιπῶν ἁπάντων ὡς συντετάχαμεν ἐπιμελείσθωσαν, ὅπως ἂν κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον ἕκαστα γίγνηται. ἀφίημι δὲ τῶν παίδων ἐλεύθερον Μῦν, Νικίαν, Λύκωνα· ἀφίημι δὲ καὶ Φαίδριον ἐλευθέραν."
21.Να δώσουν όλα τα υπάρχοντα βιβλία μου στον Έρμαρχο. Εάν κάτι από τα ανθρώπινα συμβεί στον Έρμαρχο πριν τα παιδιά του Μητρόδωρου ενηλικιωθούν, ο Αμυνόμαχος και ο Τιμοκράτης να τους δώσουν από τα προσοδά μου, όλα όσα είναι απαραίτητα για την τακτοποίησή των αναγκών του καθενός ώστε να μην τους λείψει τίποτε κατά το δυνατόν, όσο δείχνουν καλή διαγωγή. Αφήνω ελεύθερους τους παίδες Μυν, Νικίαν, Λύκωνα, αφήνω ελεύθερη και την Φαίδριον.

Είδη Θρησκευτικής Αρχής

Η θρησκευτική εξουσία είναι η εξουσία λήψης αποφάσεων και επιβολής κανόνων μέσα σε μια θρησκευτική ομάδα. Είναι ένα σημαντικό μέρος της θρησκευτικής ζωής και μπορεί να πάρει πολλές διαφορετικές μορφές. Ακολουθούν μερικοί από τους πιο συνηθισμένους τύπους θρησκευτικής εξουσίας:

Θεολογία

Η θεολογία είναι η μελέτη των θρησκευτικών πεποιθήσεων και πρακτικών. Συχνά χρησιμοποιείται για την ερμηνεία των γραφών και την ανάπτυξη δογμάτων και διδασκαλιών. Όσοι γνωρίζουν τη θεολογία συχνά θεωρούνται ότι έχουν εξουσία μέσα σε μια θρησκευτική ομάδα.

Ηγεσία

Η ηγεσία είναι ένας άλλος τύπος θρησκευτικής εξουσίας. Αυτή μπορεί να είναι μια επίσημη θέση, όπως ένας πάστορας ή ένας ιερέας, ή μια άτυπη θέση, όπως ένας πνευματικός ηγέτης ή πρεσβύτερος. Οι ηγέτες είναι υπεύθυνοι για την καθοδήγηση της ομάδας και τη λήψη αποφάσεων για λογαριασμό της ομάδας.

Παράδοση

Η παράδοση είναι μια άλλη μορφή θρησκευτικής εξουσίας. Αυτή είναι η πρακτική του να ακολουθείς τις διδασκαλίες και τα έθιμα των προηγούμενων γενεών. Συχνά θεωρείται ως ένας τρόπος διατήρησης των αξιών και των πεποιθήσεων της ομάδας.

Γραφή

Η Γραφή είναι ο γραπτός λόγος του Θεού και συχνά θεωρείται ως η απόλυτη πηγή εξουσίας μέσα σε μια θρησκευτική ομάδα. Η Γραφή χρησιμοποιείται για την ερμηνεία θρησκευτικών πεποιθήσεων και πρακτικών και θεωρείται ως η απόλυτη πηγή αλήθειας.

Συμπέρασμα

Η θρησκευτική εξουσία είναι ένα σημαντικό μέρος της θρησκευτικής ζωής. Μπορεί να πάρει πολλές μορφές, όπως θεολογία, ηγεσία, παράδοση και γραφή. Κάθε τύπος εξουσίας έχει τα δικά του δυνατά και αδύνατα σημεία και είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τους διαφορετικούς τύπους εξουσίας προκειμένου να λαμβάνουμε τεκμηριωμένες αποφάσεις για θρησκευτικά ζητήματα.

Κάθε φορά που η φύση και η δομή της εξουσίας γίνονται αντικείμενο συζήτησης, η τριμερής διαίρεση του Max Weber των τύπων μορφών εξουσίας παίζει αναπόφευκτα ρόλο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα εδώ γιατί η θρησκευτική εξουσία είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για να εξηγηθεί με όρους χαρισματικών, παραδοσιακών και εξορθολογισμένων συστημάτων.

Γιατί είναι σημαντική η αρχή;

Ο Weber περιέγραψε αυτούς τους τρεις ιδανικούς τύπους εξουσίας ως θεμιτούς — δηλαδή, γίνονται αποδεκτοί ότι δημιουργούν δεσμευτικές υποχρεώσεις από την πλευρά των άλλων. Άλλωστε, εκτός κι αν ένα άτομο είναι υποχρεωμένο να υπακούσει σε ορισμένες εντολές με τρόπο που υπερβαίνει την απλή εξωτερική υποταγή, η ίδια η έννοια της εξουσίας ακυρώνεται.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι αυτοί είναι ιδανικοί τύποι εξουσίας και θα ήταν πολύ ασυνήθιστο να βρεθεί κάποιος από αυτούς να υπάρχει σε «καθαρή» μορφή στην ανθρώπινη κοινωνία. Το πολύ θα μπορούσε κανείς να βρει έναν τύπο εξουσίας που να είναι κατά κύριο λόγο ο ένας ή ο άλλος τύπος αλλά με τουλάχιστον έναν από τους άλλους αναμεμειγμένους. Η πολυπλοκότητα των ανθρώπινων κοινωνικών σχέσεων εγγυάται ότι τα συστήματα εξουσίας θα είναι επίσης πολύπλοκα, και αυτό ισχύει σίγουρα για τα θρησκευτικά αρχές.

Κατά την εξέταση των ενεργειών ενός θρησκευτικού ιδρύματος, είναι επίσης σημαντικό να εξεταστεί η δομή της εξουσίας που τα μέλη της θρησκευτικής κοινότητας πιστεύουν ότι είναι νόμιμες αυτές οι ενέργειες. Σε ποια έγκυρη βάση πιστεύουν οι άνθρωποι ότι οι άνδρες μπορεί να είναι ιερείς αλλά όχι γυναίκες; Με ποια βάση μπορεί μια θρησκευτική ομάδα να εκδιώξει ένα από τα μέλη της; Και, τέλος, σε ποια βάση μπορεί ένας θρησκευτικός ηγέτης να ζητήσει νόμιμα από τα μέλη μιας κοινότητας να αυτοκτονήσουν; Αν δεν κατανοήσουμε τη φύση αυτών των δομών εξουσίας, η συμπεριφορά της κοινότητας θα είναι ακατανόητη.

Χαρισματική Αρχή

Η χαρισματική εξουσία είναι ίσως η πιο ασυνήθιστη από τη δέσμη — είναι σχετικά σπάνια σε σύγκριση με τις άλλες, αλλά είναι ιδιαίτερα κοινή στις θρησκευτικές ομάδες. Πράγματι, πολλές αν όχι οι περισσότερες θρησκείες έχουν ιδρυθεί στη βάση της χαρισματικής εξουσίας. Αυτό το είδος εξουσίας πηγάζει από την κατοχή του «χάρισμα», ένα χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει ένα άτομο από τους άλλους. Αυτό το χάρισμα μπορεί να θεωρηθεί ότι πηγάζει από τη θεϊκή εύνοια, πνευματικός κατοχή ή οποιονδήποτε αριθμό πηγών.

Τα πολιτικά παραδείγματα χαρισματικής εξουσίας περιλαμβάνουν μορφές όπως βασιλιάδες, ήρωες πολεμιστές και απόλυτους δικτάτορες. Τα θρησκευτικά παραδείγματα χαρισματικής εξουσίας περιλαμβάνουν προφήτες, μεσσίες και χρησμούς. Όποια κι αν είναι η περίπτωση, το πρόσωπο της εξουσίας ισχυρίζεται ότι έχει ειδικές εξουσίες ή γνώσεις που δεν είναι διαθέσιμες σε άλλους και που, ως εκ τούτου, του δίνει το δικαίωμα να υπακούει από άλλους που δεν είναι παρόμοια. ευλογημένος.

Βασικό, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι ο απλός ισχυρισμός ότι κάποιος είναι διακριτικός δεν αρκεί. Όλα τα είδη εξουσίας εξαρτώνται από τον ψυχολογικό παράγοντα των άλλων ανθρώπων που αντιλαμβάνονται ότι αυτή η εξουσία είναι νόμιμη, αλλά αυτό είναι πολύ ισχυρότερο όταν πρόκειται για χαρισματική εξουσία. Οι άνθρωποι πρέπει να συμφωνήσουν, για παράδειγμα, ότι ένα άτομο έχει αγγιχθεί από τον Θεό και ότι τώρα έχουν α υπερβατικός καθήκοννα ακολουθήσει αυτό το άτομο σε ό,τι διατάζει.

Επειδή η χαρισματική εξουσία δεν βασίζεται σε εξωτερικούς παράγοντες όπως η παραδοσιακή ή η νομική εξουσία, ο δεσμός μεταξύ της αυθεντίας και των οπαδών είναι εξαιρετικά συναισθηματικός. Υπάρχει μια αφοσίωση από την πλευρά των οπαδών που πηγάζει από μια ακλόνητη εμπιστοσύνη — συχνά τυφλή και φανατική. Αυτό κάνει τον δεσμό πολύ ισχυρό όταν λειτουργεί. Ωστόσο, εάν το συναίσθημα εξασθενίσει, ο δεσμός καταρρέει δραματικά και η αποδοχή της νομιμότητας της εξουσίας μπορεί να εξαφανιστεί εντελώς.

Όταν μια ομάδα ρυθμίζεται από ένα σύστημα χαρισματικής εξουσίας, είναι χαρακτηριστικό να υπάρχει ένα μόνο άτομο που καταλαμβάνει την κορυφή της εξουσίας. Η χαρισματική εξουσία δεν μοιράζεται εύκολα τα φώτα της δημοσιότητας. Επειδή αυτός ο αριθμός συχνά αδυνατεί να εκτελέσει όλα τα καθήκοντα που είναι απαραίτητα για τη ρύθμιση της ομάδας, φυσικά, σε άλλους ανατίθενται θέσεις — αλλά δεν πρόκειται για καριέρες με μισθούς. Αντίθετα, οι άνθρωποι ακούνε ένα «κάλεσμα» προς τον «ανώτερο σκοπό» τον οποίο ο χαρισματικός ηγέτης προφανώς υπηρετεί. Αυτοί οι βοηθοί μοιράζονται το χάρισμα του προφήτη ή του ηγέτη λόγω της συναναστροφής τους μαζί του.

Η χαρισματική εξουσία δεν εμφανίζεται ποτέ στο κενό - σε κάθε περίπτωση, υπάρχει ήδη κάποια μορφή παραδοσιακής ή νομικής εξουσίας που δημιουργεί όρια, κανόνες και κοινωνικές δομές. Από τη φύση της η χαρισματική εξουσία θέτει μια άμεση πρόκληση τόσο για την παράδοση όσο και για το νόμο, είτε εν μέρει είτε συνολικά. Αυτό συμβαίνει επειδή η νομιμότητα της εξουσίας δεν μπορεί να απορρέει ούτε από την παράδοση ούτε από το νόμο. Αντίθετα, προέρχεται από μια «ανώτερη πηγή» η οποία απαιτεί από τους ανθρώπους να του αποδίδουν μεγαλύτερη πίστη από ό,τι δείχνουν προς το παρόν προς άλλες αρχές.

Τόσο η παράδοση όσο και ο νόμος περιορίζονται από την ίδια τους τη φύση — υπάρχουν περιορισμοί στη δράση που το χάρισμα δεν αναγνωρίζει ούτε αποδέχεται. Η χαρισματική εξουσία δεν είναι σταθερή και δεν χρειάζεται να είναι συνεπής. Χαρακτηρίζεται περισσότερο από κίνημα και επανάσταση — είναι ένα μέσο ανατροπής παραδόσεων και νόμων για μια εντελώς νέα κοινωνική και πολιτική τάξη πραγμάτων. Σε αυτό, φέρει τους σπόρους της καταστροφής του.

Η συναισθηματική και ψυχολογική επένδυση που απαιτείται από την πλευρά των οπαδών είναι πολύ υψηλή — μπορεί να διαρκέσει για λίγο, αλλά τελικά, πρέπει να μειωθεί. Οι κοινωνικές ομάδες δεν μπορούν να βασίζονται μόνο στη συνεχιζόμενη επανάσταση. Τελικά, πρέπει να δημιουργηθούν νέα σταθερά συστήματα δράσης. Το χάρισμα είναι το αντίθετο της ρουτίνας, αλλά οι άνθρωποι είναι συνηθισμένα πλάσματα που αναπτύσσουν φυσικά ρουτίνες.

Τελικά, οι πρακτικές μιας χαρισματικής ομάδαςγίνομαιρουτίνα και οι ρουτίνες γίνονται τελικά παραδόσεις. Αναπόφευκτα ο αρχικός χαρισματικός ηγέτης πρέπει να πεθάνει, και οποιεσδήποτε αντικαταστάσεις δεν θα ήταν παρά μια ωχρή σκιά του αρχικού. Οι πρακτικές και οι διδασκαλίες του αρχικού ηγέτη, εάν η ομάδα θέλει να επιβιώσει, θα γίνουν παραδόσεις. Έτσι η χαρισματική εξουσία γίνεται παραδοσιακή αυθεντία. Μπορούμε να δούμε αυτή την κίνηση μέσαχριστιανισμός,Ισλάμ, και ακόμαβουδισμός.

Παραδοσιακή Αρχή

Μια κοινωνική ομάδα που είναι οργανωμένη σύμφωνα με τις γραμμές της παραδοσιακής εξουσίας είναι αυτή που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε παραδόσεις, έθιμα, συνήθειες και ρουτίνες προκειμένου να ρυθμίσει την ανθρώπινη συμπεριφορά, να διακρίνει το σωστό από το λάθος και να εξασφαλίσει επαρκή σταθερότητα για να επιτρέψει στην ομάδα να επιβιώσει. Οτιδήποτε έχει προηγηθεί θεωρείται ότι είναι όπως θα έπρεπε να είναι τα πράγματα, είτε επειδή λειτουργούσαν πάντα είτε επειδή είχαν αγιοποιηθεί από ανώτερες δυνάμεις στο παρελθόν.

Όσοι κατέχουν θέσεις εξουσίας σε συστήματα παραδοσιακής εξουσίας συνήθως δεν το κάνουν λόγω προσωπικής ικανότητας, γνώσης ή κατάρτισης. Αντίθετα, οι άνθρωποι κρατούν τις θέσεις τους με βάση χαρακτηριστικά όπως η ηλικία, το φύλο, η οικογένεια, κ.λπ. Ταυτόχρονα, ωστόσο, η πίστη που οφείλουν οι άνθρωποι σε πρόσωπα εξουσίας είναι πολύ μεγάληπροσωπικόςπαρά προς κάποιο «αξίωμα» που κατέχει το άτομο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η άσκηση αυτής της εξουσίας μπορεί να είναι εντελώς αυθαίρετη. Οι άνθρωποι μπορεί να οφείλουν πίστη σε ένα άτομο και όχι στο αξίωμά τους ή στην παράδοση ως σύνολο, αλλά εάν ένας ηγέτης προσπαθήσει να παραβιάσει την παράδοση, η νομιμότητα που απαιτεί η εξουσία του μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση και ίσως να ανακληθεί εντελώς.

Κατά μία έννοια, οφείλει η φιγούρα της εξουσίαςτουπίστη στα όρια και τις δομές που δημιουργεί η παράδοση. Όταν αυτά τα στοιχεία εξουσίας απορρίπτονται και αντιτίθενται ή και τα δύο, είναι τοπρόσωποο οποίος είναι συνήθως αντίθετος, στο όνομα των παραδόσεων που έχουν παραβιαστεί. Μόνο σπάνια απορρίπτονται οι ίδιες οι παραδόσεις, για παράδειγμα όταν εμφανίζεται μια χαρισματική φιγούρα και υπόσχεται να ανατρέψει την παλιά τάξη στο όνομα ενός ανώτερου σκοπού ή δύναμης.

Ενώ η χαρισματική εξουσία είναι από τη φύση της ανεξάρτητη από την παράδοση ή το νόμο, και η νομική εξουσία πρέπει να είναι ανεξάρτητη από τις ιδιοτροπίες ή τις επιθυμίες των ατόμων, η παραδοσιακή εξουσία καταλαμβάνει μια ενδιαφέρουσα μέση λύση μεταξύ των δύο. Οι παραδοσιακές μορφές εξουσίας έχουν τεράστια ελευθερία διακριτικής ευχέρειας, αλλά μόνο εντός ορισμένων περιορισμών που είναι σε μεγάλο βαθμό εκτός του ελέγχου τους. Η αλλαγή είναι σίγουρα δυνατή, αλλά όχι εύκολα και όχι γρήγορα.

Είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου μια άλλη σημαντική διαφορά μεταξύ νομικής/ορθολογικής και παραδοσιακής εξουσίας, και αυτή είναι το γεγονός ότι οι παραδόσεις που δημιουργούν τις κοινωνικές δομές εξουσίας δεν είναι κωδικοποιημένες. Αν συνέβαινε αυτό, τότε θα αποκτούσαν το καθεστώς των εξωτερικών νόμων και αυτό θα μας οδηγούσε σε νομική/ορθολογική εξουσία. Είναι αλήθεια ότι η δύναμη μιας παραδοσιακής εξουσίας μπορεί να υποστηρίζεται από εξωτερικούς νόμους, αλλά η ίδια η εξουσία θεωρείται ότι απορρέει πρωτίστως από τις παραδόσεις και μόνο δευτερευόντως, αν όχι καθόλου, από γραπτούς νόμους που κωδικοποιούν την παράδοση.

Για να εξετάσουμε ένα πολύ ξεχωριστό παράδειγμα, την ιδέα ότι ο γάμος είναι μια σχέση μεταξύένας άντρας και μια γυναίκααλλά ποτέ ανάμεσα σε περισσότερα από δύο άτομα ή δύο άτομα του ίδιου φύλου δεν προέρχεται από κοινωνικές και θρησκευτικές παραδόσεις. Υπάρχουν νόμοι που κωδικοποιούν τη φύση αυτής της σχέσης, αλλά οι ίδιοι οι νόμοι δεν αναφέρονται ως ο θεμελιώδης λόγος εναντίον γάμος ομοφυλόφιλων . Αντίθετα, ο γάμος ομοφυλοφίλων λέγεται ότι αποκλείεται ως πιθανότητα ακριβώς λόγω του έγκυρου και δεσμευτικού χαρακτήρα των παραδόσεων που θεωρούνται ως ένα είδος συλλογικής κοινής λογικής.

Αν και η παράδοση μπορεί εύκολα να επηρεάσει τους ανθρώπους, αυτό συχνά δεν είναι αρκετό. Το πρόβλημα με την καθαρή παράδοση είναι η άτυπη φύση της. Εξαιτίας αυτού, μπορεί να επιβληθεί μόνο με άτυπο τρόπο. Όταν μια ομάδα γίνεται αρκετά μεγάλη και αρκετά διαφορετική, η άτυπη επιβολή των κοινωνικών κανόνων απλά δεν είναι πλέον δυνατή. Οι παραβάσεις γίνονται πολύ ελκυστικές και πολύ εύκολες ή και τα δύο για να ξεφύγουμε.

Όσοι ενδιαφέρονται για τη διατήρηση της παράδοσης πρέπει, επομένως, να αναζητήσουν άλλες μεθόδους επιβολής — επίσημες μεθόδους που βασίζονται σε κωδικοποιημένους κανόνες και κανονισμούς. Έτσι, οι κοινωνικές πιέσεις που αμφισβητούν ή απειλούν την ιερότητα της παράδοσης προκαλούν τη μετατροπή των παραδόσεων μιας ομάδας σε επίσημους νόμους και κανόνες. Αυτό που έχουμε τότε δεν είναι ένα σύστημα παραδοσιακής εξουσίας αλλά μάλλον νομική/ορθολογική εξουσία.

Ορθολογική, Νομική και Επαγγελματική Αρχή

Η ορθολογική ή νόμιμη εξουσία μπορεί να βρεθεί σε όλη την ιστορία, αλλά έχει επιτύχει την πιο διαδεδομένη αποδοχή στη σύγχρονη βιομηχανοποιημένη εποχή. Η πιο αγνή μορφή εξορθολογισμένης εξουσίας είναι η γραφειοκρατία, την οποία ο Μαξ Βέμπερ εξέτασε εκτενώς στα κείμενά του. Θα ήταν δίκαιο να πούμε, μάλιστα, ότι ο Βέμπερ θεωρούσε τη γραφειοκρατική μορφή διοίκησης σύμβολο του σύγχρονου κόσμου.

Ο Weber περιέγραψε την ορθολογική ή νομική εξουσία ως ένα σύστημα που βασίζεται στην αποδοχή από τους ανθρώπους ορισμένων σημαντικών παραγόντων. Πρώτον, αυτός ο τύπος εξουσίας είναι αναγκαστικά απρόσωπος στη φύση. Όταν οι άνθρωποι ακολουθούν τις εντολές μιας τέτοιας αυθεντίας, δεν έχει καμία σχέση με προσωπικές σχέσεις ή παραδοσιακούς κανόνες. Αντίθετα, η πίστη οφείλεται στο αξίωμα που κατέχει ένα άτομο με βάση (πιθανώς) ικανότητα, εκπαίδευση ή γνώση. Ακόμη και εκείνοι που είναι υπεύθυνοι και ασκούν εξουσία υπόκεινται στους ίδιους κανόνες με όλους τους άλλους - για να παραθέσω μια φράση, «κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου».

Δεύτερον, οι νόρμες είναι κωδικοποιημένες και βασίζονται ιδανικά στην εμπειρία ή στις ορθολογικές αξίες. Στην πραγματικότητα, η παράδοση παίζει σημαντικό ρόλο εδώ, και πολλά από αυτά που κωδικοποιούνται έχουν να κάνουν λιγότερο με τη λογική ή την εμπειρία παρά με τα παραδοσιακά έθιμα. Στην ιδανική περίπτωση, ωστόσο, οι κοινωνικές δομές υποτίθεται ότι εξαρτώνται από ό,τι είναι πιο αποτελεσματικό για την επίτευξη των στόχων της ομάδας.

Τρίτο και στενά συνδεδεμένο είναι ότι η εξορθολογισμένη εξουσία τείνει να περιορίζεται στενά στη σφαίρα των αρμοδιοτήτων της. Αυτό σημαίνει ότι οι νομικές αρχές δεν είναιαπόλυτοςαρχές — δεν έχουν τη δύναμη ή τη νομιμότητα να ρυθμίζουν κάθε πτυχή της συμπεριφοράς ενός ατόμου. Η εξουσία τους περιορίζεται μόνο σε συγκεκριμένα θέματα — για παράδειγμα, σε ένα εξορθολογισμένο σύστημα, μια θρησκευτική εξουσία έχει τη νομιμότητα που απαιτείται για να καθοδηγήσει ένα άτομο πώς να προσεύχεται, αλλά όχι και πώς να ψηφίζει.

Η νομιμότητα ενός προσώπου που κατέχει τη θέση της νόμιμης εξουσίας μπορεί να αμφισβητηθεί όταν τεκμαίρεται ότι ασκεί εξουσία εκτός του πεδίου της αρμοδιότητάς του. Μπορεί να υποστηριχθεί ότι μέρος αυτού που δημιουργεί τη νομιμότητα είναι η προθυμία να κατανοήσει κανείς τα επίσημα όρια του και να μην αναλάβει δράση έξω από αυτά — και πάλι, ένα σημάδι ότι οι απρόσωποι κανονισμοί ισχύουν για όλους εξίσου.

Κάποια μορφή τεχνικής κατάρτισης απαιτείται συνήθως από οποιονδήποτε πληρώνει ένα γραφείο σε ένα σύστημα ορθολογικής εξουσίας. Δεν έχει σημασία (ιδανικά) σε ποια οικογένεια γεννήθηκε κάποιος ή πόσο χαρισματική μπορεί να είναι η συμπεριφορά του. Χωρίς τουλάχιστον τοεμφάνισητης κατάλληλης κατάρτισης και εκπαίδευσης, η εξουσία αυτού του προσώπου δεν θεωρείται νόμιμη. Στις περισσότερες εκκλησίες, για παράδειγμα, ένα άτομο δεν μπορεί να γίνει ιερέας ή λειτουργός χωρίς να έχει ολοκληρώσει επιτυχώς ένα προκαθορισμένο μάθημα θεολογικής και διακονικής εκπαίδευσης.

Μια Πιθανή Τέταρτη Κατηγορία: Τεχνική Αρχή

Υπάρχουν κοινωνιολόγοι που υποστηρίζουν ότι η αυξανόμενη σημασία αυτού του είδους εκπαίδευσης δικαιολογεί τη χρήση της τέταρτης κατηγορίας εξουσίας, που συνήθως ονομάζεται τεχνική ή επαγγελματική εξουσία. Αυτό το είδος εξουσίας εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τις τεχνικές δεξιότητες ενός ατόμου και πολύ λίγο ή και καθόλου από την κατοχή κάποιου συγκεκριμένου αξιώματος.

Για παράδειγμα, οι γιατροί θεωρούνται ότι έχουν σημαντική ιατρική εξουσία λόγω του γεγονότος ότι έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς την ιατρική σχολή, ακόμη και αν δεν έχουν προσληφθεί για μια συγκεκριμένη θέση σε νοσοκομείο. Ταυτόχρονα, όμως, η κατοχή μιας τέτοιας θέσης χρησιμεύει επίσης για την αύξηση της εξουσίας ενός γιατρού, χρησιμεύοντας έτσι στην επίδειξη του τρόπου με τον οποίο διαφορετικοί τύποι εξουσίας εμφανίζονται μαζί και εργάζονται για να ενισχύουν ο ένας τον άλλον.

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, ωστόσο, κανένα σύστημα εξουσίας δεν είναι «καθαρό» — αυτό σημαίνει ότι τα ορθολογικά συστήματα διατηρούν επίσης χαρακτηριστικά μέσα τους χαρακτηριστικά προηγούμενων τύπων εξουσίας, τόσο παραδοσιακών όσο και χαρισματικών. Για παράδειγμα, πολλές χριστιανικές εκκλησίες σήμερα είναι «Επισκοπικές», που σημαίνει ότι τα πρόσωπα της κύριας εξουσίας που είναι γνωστά ως επίσκοποι ελέγχουν τη λειτουργία και τη διεύθυνση των εκκλησιών. Οι άνθρωποι γίνονται επίσκοποι μέσω μιας επίσημης διαδικασίας εκπαίδευσης και εργασίας, η πίστη σε έναν επίσκοπο είναι πίστη στο αξίωμα παρά στο πρόσωπο, και ούτω καθεξής. Με πολλούς πολύ σημαντικούς τρόπους, η θέση του επισκόπου εμπλέκεται σε ένα ορθολογικό και νομικό σύστημα.

Ωστόσο, η ίδια η ιδέα ότι υπάρχει ένας «επίσκοπος» που έχει νόμιμη θρησκευτική εξουσία σε όλους τους Χριστιανούς Η κοινότητα βασίζεται στην πεποίθηση ότι το αξίωμα μπορεί να αναχθεί στον Ιησού Χριστό. Έχουν κληρονομήσει τη χαρισματική εξουσία που πιστεύεται ότι είχε αρχικά ο Ιησούς σε σχέση με τους άμεσους οπαδούς του. Δεν υπάρχουν επίσημα ή χαρισματικά μέσα για να αποφασίσετε πώς και γιατί οι επίσκοποι μιας εκκλησίας αποτελούν μέρος μιας γενεαλογίας που πηγαίνει πίσω στον Ιησού. Αυτό σημαίνει ότι αυτή η κληρονομιά είναι από μόνη της συνάρτηση της παράδοσης. Πολλά από τα χαρακτηριστικά του αξιώματος του επισκόπου, όπως η απαίτηση να είναι αρσενικό, εξαρτώνται επίσης από τη θρησκευτική παράδοση.

«Ιερές» ασυναρτησίες και μπουρδολογίες ΜΕΡΟΣ 15o

Ο παραλογισμός στη Βίβλο

Έχω χαρακτηρίσει αποσπάσματα παράλογα είτε επειδή φαίνονται παράλογα (γελοία ή παράλογα) είτε επειδή είναι απλά αστεία. Για παράδειγμα, η ιστορία για τον Σαμψών και τις 300 αλεπούδες στους Κριτές 15.4 είναι παράλογη (και αστεία), ενώ το ολόκληρη η πόλη που ζητά από τον Ιησού να φύγει στο Κατά Ματθαίον 8.34 αφού σκότωσε 2000 γουρούνια είναι απλά αστείο.

Ψαλμοί

1. «Ο δίκαιος Θεός δοκιμάζει τις καρδιές και τα ηνία».
2. Ο Ιησούς θα Ψάξει τα νεφρά σας 7:9
3. Ο Θεός έφτιαξε τους ουρανούς με τα δάχτυλά του. 8:3
4. Τα βλέφαρα του Θεού. 11:4
5. «Όλοι μαζί γίνονται ακάθαρτοι: δεν υπάρχει κανένας που να κάνει το καλό, ούτε ένας». Όλοι είναι βρώμικοι και κανείς δεν έχει κάνει ποτέ τίποτα καλό. 14:3
6. «Τα ηνία μου με καθοδηγούν και τις νυχτερινές εποχές».
7. Τα νεφρά (χαλινάρια) του Ψαλμωδού τον διδάσκουν τη νύχτα. 16:7
8. «Στα δεξιά σου υπάρχουν απολαύσεις για πάντα». 16:11
9. Τα χείλη του Θεού 17:4
10. Η γη σείεται κάθε φορά που ο Θεός θυμώνει πραγματικά. 18:7
11. Καπνός βγαίνει από τη μύτη του Θεού και φωτιά βγαίνει από το στόμα του. 18:8
12. Ο Θεός καμπύλωσε τους ουρανούς και κατέβηκε στη γη με σκοτάδι κάτω από τα πόδια του. 18:9
13. Ο Θεός καβαλάει χερουβείμ και πετάει στον ουρανό. 18:10
14. «Τα θεμέλια του κόσμου ήταν ανακαλύφθηκε... στο φύσημα της αναπνοής των ρουθουνιών σου». (Η γη στηρίζεται σε γερά θεμέλια και δεν κινείται -- εκτός αν ο Θεός φυσήξει τη μύτη του.) 18:15
15. «Με άκουσες από τα κέρατα των μονόκερων». 22:21
16. «Δοκίμασε τα ηνία και την καρδιά μου».
17. Ο Ιησούς θα Ψάξει τα νεφρά σας 26:2
18. «Ο Κύριος είναι επάνω σε πολλά νερά. ... Ο Κύριος κάθεται πάνω στον κατακλυσμό». 29:3, 10
19. Η φωνή του Θεού είναι τόσο δυνατή που μπορεί να σπάσει τους κέδρους του Λιβάνου. 29:5
20. «Τους κάνει επίσης να παραλείπουν... σαν νεαρός μονόκερος». 29:6
21. Όσοι φοβούνται τον Θεό δεν πεινούν ποτέ. 33:19
22. Εκείνοι «που εκζητούν τον Κύριο δεν θα στερηθούν κανένα αγαθό». (Αυτοί που είναι φτωχοί ή πεινασμένοι απλώς δεν αναζητούν αρκετά τον Θεό.) 34:10
23. «Πολλές είναι οι θλίψεις των δικαίων· ο Κύριος, όμως, τον ελευθερώνει από όλες αυτές».
24. Τίποτα κακό δεν συμβαίνει ποτέ σε δίκαιους ανθρώπους. 34:19
25. Όσοι εμπιστεύονται τον Θεό και κάνουν το καλό, δεν θα πεινάσουν ποτέ. (Αυτοί που πεθαίνουν από την πείνα δεν τον εμπιστευόταν ή έκανε άσχημα πράγματα.) 37:3
26. Αν ευχαριστιέσαι με τον Θεό, θα σου δώσει ό,τι θέλεις. 37:4
27. Οι πράοι θα κληρονομήσουν τη γη». Θα το κάνουν πραγματικά; Στη φύση δεν κληρονομούν τίποτα, αλλά πεθαίνουν με οδυνηρό θάνατο από ασθένειες, πείνα και θήρευση. 37:11
28. Ο συγγραφέας αυτού του ψαλμού φέρεται να είναι ο Δαβίδ. Αν ναι, τότε είναι Δεν μας εκπλήσσει το γεγονός ότι η «οσφύς» του θα ήταν «γεμάτη με μια απεχθή ασθένεια». Άλλωστε η ακολασία του ήταν θρυλικός και μάλλον δεν έκανε ασφαλές σεξ. 38:5, 7
29. «Μας συνέτριψες πολύ στη θέση των δράκων». 44:19
30. «Είσαι ωραιότερη από τα τέκνα των ανθρώπων... Γι' αυτό ο Θεός σε ευλόγησε για πάντα». 45:2
31. Τα ρούχα του Θεού μυρίζουν μύρο, αλόη και κασσία. 45:8
32. Οι άθεοι είναι ανόητοι που δεν κάνουν ποτέ τίποτα καλό. 14:1, 53:1
33. Οι κακοί άνθρωποι είναι κακοί από τη γέννησή τους -- ο Θεός τους έφτιαξε έτσι. Λένε ψέματα αμέσως μετά τη γέννηση (πριν καν προλάβουν να μιλήσουν!). 58:3
34. Σύμφωνα με τον ψαλμωδό, τα σαλιγκάρια λιώνουν. Αλλά δεν το κάνουν, φυσικά, απλώς αφήνουν ένα γλοιώδες ίχνος καθώς κινούνται μαζί. 58:8
35. Αυτοί [οι ειδωλολάτρες] κάνουν θόρυβο σαν σκύλος... Ιδού, ρεύονται με το στόμα τους». Αυτά είναι καλά λόγους για να τους σκοτώσει ο Θεός. 59:6-7, 14
36. «Ο Θεός του ελέους» θα αφήσει τον ψαλμωδό να δει τους εχθρούς του να βασανίζονται. 59:10
37. Ο Θεός χωρίζει τον κόσμο σε εκείνες τις χώρες που του αρέσουν και σε αυτές που δεν του αρέσουν. Όσους δεν του αρέσουν τους βρίζει (όπως «νιπτήρας») και λέει ότι θα τους πετάξει το παπούτσι του. 60:7-8
38. Ο Θεός θα πυροβολήσει τους ανθρώπους με τα βέλη του και θα κάνει τη γλώσσα τους να πέσει πάνω τους. 64:7-10
39. Το όνομα του Θεού είναι «ΙΑΧ». 68:4
40. «Η γη σείστηκε, και οι ουρανοί έπεσαν στην παρουσία του Θεού: Το ίδιο το Σινά συγκινήθηκε με την παρουσία του Θεού». 68:8
41. Ο Θεός έχει 20.000 άρματα και χιλιάδες αγγέλους. «Ο Κύριος είναι ανάμεσά τους». 68:17
42. Ο Θεός ιππεύει στους ουρανούς των ουρανών, στέλνει τη δυνατή φωνή του, η δύναμή του είναι στα σύννεφα, και είναι τρομερός στους αγίους τόπους του. 68:33-35
43. «Έκανα και σάκο το ένδυμά μου. και έγινα παροιμία γι' αυτούς». 69:11
44. «Ήμουν το τραγούδι των μεθυσμένων». 69:12
45. Ο ψαλμωδός προσεύχεται να βασανιστούν και να τυφλωθούν οι εχθροί του από τον Θεό. Ζητά από τον Θεό να «φτιάξει την οσφύ τους να κουνιέται συνεχώς». 69:23-28
46. «Ήμουν τρυπημένος στα ηνία μου».
47. («Ηνία» σημαίνει νεφρά στη Βίβλο.) 73:21
48. Ο Θεός είναι τόσο δυνατός που μπορεί να σπάσει το κεφάλι των δράκων και του Λεβιάθαν. 74:13-14
49. «Τα νερά σε είδαν, Θεέ, τα νερά σε είδαν. Φοβήθηκαν». 77:16
50. «Ο Κύριος το άκουσε αυτό» (φορούσε το ακουστικό του) και θύμωσε και έκαψε ανθρώπους «Επειδή δεν πίστευαν στον Θεό». 78:21-22
51. Ο άνθρωπος έτρωγε τροφή αγγέλων». 78:25
52. «Και έβρεξε πάνω τους κρέας σαν χώμα, και φτερωτά πουλιά σαν την άμμο της θάλασσας».
53. Βλέπε Αριθμοί 11:20-32, όπου ο Θεός στέλνει ορτύκια για να ταΐσουν τους Ισραηλίτες μέχρι να βγει κυριολεκτικά από τους μύτες. 78:27
54. «Και αυτός [ο Θεός] χτύπησε τους εχθρούς του στα πίσω μέρη». (Τους κλώτσησε τον κώλο.) 78:66
55. «Με μέλι από το βράχο έπρεπε να σε χορτάσω». 81:16
56. «Είπα: Εσείς είστε θεοί». Ο Ιησούς παραθέτει αυτό το εδάφιο στο Ιωάννη 10:34 για να βγει από μια δύσκολη θέση. (Ήταν ισχυριζόμενος ότι είναι Θεός για το οποίο οι Εβραίοι τον κατηγόρησαν για βλασφημία.) 82:6
57. «Ο Κύριος ο Θεός είναι ήλιος». 84:11
58. «Θα αναφέρω τη Ραάβ»
59. Η Ραάβ είναι ένας θαλάσσιος δαίμονας ή δράκος από την αρχαία εβραϊκή λαογραφία. 87:4
60. «Συνέτριψες τη Ραάβ [το θαλάσσιο τέρας] σε κομμάτια». 89:10
61. «Τον δράκον θέλεις ποδοπατήσει». 91:13
62. Ο ψαλμωδός έχει ένα κέρατο που θα ήθελε να στήσει ο Θεός -- «σαν κέρατο μονόκερου». 92:10
63. «Θα φέρουν ακόμη καρπό στα γηρατειά. θα είναι παχιά και ανθισμένα». Το να είσαι χοντρός είναι σίγουρο σημάδι δικαιοσύνης. (Οι κακοί άνθρωποι είναι αδύνατοι και πεινασμένοι.) 92:12-14
64. «Φωτιά πηγαίνει μπροστά του, και κατακαίει τους εχθρούς του ολόγυρα». 97:3
65. «Ο Κύριος... που θεραπεύει όλες τις ασθένειές σου». Ο Θεός θεραπεύει όλες τις ασθένειες. Η ιατρική επιστήμη είναι περιττός. 103:2-3
66. «Ο Κύριος είναι ελεήμων και ελεήμων, μακρόθυμος και άφθονος στο έλεος».
67. Είναι αυτός ο ίδιος τύπος που απαίτησε να κρέμονται τα κεφάλια των ανθρώπων μπροστά του για να κατευνάσει τον άγριο θυμό του (Αριθμοί 25:4), και ποιοι διέταξε τη σφαγή χιλιάδων αθώων ανδρών, γυναικών, παιδιών (1 Σαμουήλ 15:2-3); 103:8
68. «Τα νερά στέκονταν πάνω από τα βουνά».
69. Ο κατακλυσμός του Νώε κάλυψε τα ψηλότερα βουνά, όπως ακριβώς λέει στη Γένεση 7:20. 104:6-7
70. «Χτύπησε... τις συκιές τους». (Ο Θεός μισεί τα σύκα) 105:33
71. Ο Θεός ορκίζεται. 110:4
72. «Ο Θεός... μετέτρεψε τον βράχο σε στάσιμο νερό, τον πυρόλιθο σε πηγή νερών». 114:7-8
73. «Πολύτιμος στα μάτια του Κυρίου είναι ο θάνατος των αγίων του». 116:15
74. Οι περήφανοι άνθρωποι έχουν καρδιές που είναι «χοντρές σαν λίπος». 119:69-70
75. «Ο Κύριος είναι ο φύλακάς σου... Ο ήλιος δεν θα σε χτυπήσει την ημέρα, ούτε το φεγγάρι τη νύχτα». Έτσι οι πιστοί δεν χρειάζεται να ασχολούνται με το αντηλιακό. Ο Θεός θα τους προστατέψει από ηλιακό έγκαυμα και έγκαυμα φεγγαριού επίσης. 121:5-6
76. «Προσευχήσου για την ειρήνη της Ιερουσαλήμ: θα ευοδωθούν αυτοί που σε αγαπούν».
77. Εβραίοι, Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι αγαπούν όλοι την Ιερουσαλήμ και πολεμούν μεταξύ τους για την ιερή πόλη, που τους δόθηκε αποκλειστικά από τον Θεό. Κανένας από αυτούς δεν ευημερεί. 122:6
78. «Αν ο Κύριος δεν οικοδομήσει τον οίκο, μάταια κοπιάζουν αυτοί που τον οικοδομούν».
79. Ο Θεός δεν χτίζει σπίτια ούτε προσέχει πόλεις. Οι άνθρωποι το κάνουν. 127:1
80. «Δίνει στον αγαπημένο του ύπνο».
81. Μην μπείτε στον κόπο να σηκωθείτε νωρίς και να δουλέψετε σκληρά. Αν ο Θεός σε αγαπάει, μπορείς να κοιμηθείς και να αφήσεις τον Θεό να σε προσέχει. 127:2
82. «Σ' αυτόν που πάταξε την Αίγυπτο στον πρωτότοκό τους: γιατί το έλεός του μένει στον αιώνα». 136:10
83. Ο Θεός «ανέτρεψε τον Φαραώ και το στράτευμά του στην Ερυθρά θάλασσα: γιατί το έλεός του παραμένει στον αιώνα». 136:15 α
84. Ο Θεός «πάταξε μεγάλους βασιλιάδες, γιατί το έλεός του παραμένει στον αιώνα». 136:17-18
85. «Αν σε ξεχάσω, Ιερουσαλήμ, ας ξεχάσει το δεξί μου χέρι την πανουργία της. Αν δεν σε θυμηθώ, ας κολλήσει η γλώσσα μου στην οροφή του στόματός μου». 137:5-6
86. Ο Θεός είναι στην κόλαση. 139:8
87. Ακόμη και οι δράκοι δοξάζουν τον Κύριο. 148:7 (1120)

Οι χριστιανιστές και η βίαιη επικράτηση του χριστιανισμού

Μετά την επικράτησή τους, οι ιουδαιοχριστιανοί χώρισαν τον κόσμο σε 2 κατηγορίες, σε «Χριστιανούς» και σε «Έλληνες». Και ενώ πριν οι Έλληνες αντιπροσώπευαν τον πολιτισμό, ο ιουδαιοχριστιανισμός ήρθε για να φέρει να πάνω κάτω, και η λέξη «Έλληνας» σήμαινε και αντιπροσώπευε πλέον τον «ειδωλολάτρη» και τον βάρβαρο!

Αφού απέκτησαν πρόσβαση στον ρωμαϊκό θρόνο, χωρίς ακόμη να αποτελούν την πλειοψηφία, οι χριστιανοί κατάφεραν πολύ ύπουλα και μεθοδικά να επιτύχουν την απαγόρευση της «ελληνικής ειδωλολατρίας» και την επιβολή του χριστιανισμού με απαγορευτικούς νόμους και βίαια μέσα.

Το έτος 529, ο ανθέλληνας Ρωμαίος χριστιανός Αυτοκράτορας Ιουστινιανός εκδίδει επαναληπτικό νόμο που απαγορεύει την «ειδωλολατρία» και διατάζει όλοι οι Έλληνες να βαπτιστούν χριστιανοί. Κι αν εξακολουθούν να επιμένουν στην ειδωλολατρία ή αν προσποιούνται ότι είναι χριστιανοί και παραμένουν κρυφά «ειδωλολάτρες», θα θανατωθούν. Παράλληλα διατάζει να καταστραφούν οι ελληνικοί ναοί και να μην διδάσκεται πλέον καμία ελληνική φιλοσοφία, δηλαδή κλείσουν όλες οι ελληνικές φιλοσοφικές σχολές (όσες ακόμη λειτουργούσαν και δεν είχαν ήδη κλείσει) (Πηγή: Ιουστινιάνειος Κώδικας, 1.11.10).

Είναι αποδεδειγμένο λοιπόν με ιστορικά αδιάσειστα στοιχεία ότι οι χριστιανοί κατέστρεψαν ολοκληρωτικά τον ελληνικό (αρχαίο) κόσμο από την στιγμή που ο χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Το μεγάλο έγκλημα της γενοκτονίας κατά των Ελλήνων και του πολιτισμού τους έγινε μεταξύ του 4ου και 6ου αιώνα και συνεχίστηκε και τους επόμενους αιώνες σε όσες περιοχές δεν είχε ολοκληρωθεί. Μπορούμε να πούμε ότι ειδικά η ανατολική ρωμαϊκή αυτοκρατορία (η λεγόμενη «Βυζαντινή») σε όλη την ακμή της είχε ως κύριο στόχο την ισοπέδωση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και τον αφελληνισμό του ελληνικού πληθυσμού.

Ας δούμε όμως ποιοί ήταν αυτοί οι «χριστιανοί» ή καλύτερα «χριστιανιστές».

Ο χριστιανισμός σύμφωνα με την χριστιανική παράδοση ξεκινά από έναν Εβραίο που τον έλεγαν Yeshua (Γέσουα) ή Yehoshua (Γεχόσουα), που είναι γνωστός στα ελληνικά ως «Ιησούς», ένα πρόσωπο πλαστό και χαλκευμένο, ο οποίος υποτίθεται ότι ήταν ο μεσσίας που προφήτευσαν οι Εβραίοι προφήτες (Παλαιά Διαθήκη).

Μεσσίας είναι η εβραϊκή λέξη «māšīyaḥ» που στα ελληνικά μεταφράστηκε ως ο χρισμένος, ο «Χριστός». Άρα «χριστιανισμός» είναι στην ουσία ο εβραϊκός μεσσιανισμός μεταφρασμένος στα ελληνικά.

Κατά το χριστιανικό αφήγημα, οι Εβραίοι συμπατριώτες του Γέσουα που τον ακολούθησαν ήταν οι πρώτοι που μετά τον θάνατό του διέδωσαν ότι δήθεν αναστήθηκε και ότι επίκειται σύντομα η «Δευτέρα Παρουσία» που θα κρίνει ζωντανούς και νεκρούς. Είναι κωμικοτραγικό ότι ο Γέσουα στο εσχατολογικό του κήρυγμα φέρεται να λέει ότι το τέλος του κόσμου με την καταστροφή της Ιερουσαλήμ θα γινόταν πριν ακόμη παρέλθει η γενιά εκείνη, δηλαδή λίγο μετά τον θάνατό του [Ματθ. 24,34: ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη ἕως ἂν πάντα ταῦτα γένηται].

Φυσικά έκτοτε παρήλθαν 2000 έτη και καμία «Δευτέρα Παρουσία» δεν έγινε.

Την υποτιθέμενη διδασκαλία και θαύματα του Γέσουα τα πρωτοδιέδωσαν με ιδιαίτερο ζήλο οι λεγόμενοι απόστολοι, όπως ο Saul (Παύλος), ο Kepha (Πέτρος), αλλά και οι άλλοι Εβραίοι που πάσχισαν και ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για να δημιουργήσουν μια νέα θρησκεία γύρω από το πρόσωπο του Γέσουα.

Ανάμεσα στις πολυάριθμες θρησκείες που υπήρχαν τότε, ο χριστιανισμός ήταν μια αμελητέα, ασήμαντη αίρεση του ιουδαϊσμού.

Οι Έλληνες, ιδίως στην μητροπολιτική Ελλάδα, δεν ασπάστηκαν τον χριστιανισμό. Όταν ο Παύλος μίλησε στην Αθήνα, με βάση όσα οι ίδιοι αναφέρουν, εισέπραξε την απαξίωση των Αθηναίων που απέρριψαν τις φαντασιοκοπίες περί Χριστού ως ασυναρτησίες.

Οι Έλληνες γνώριζαν τους Εβραίους και τον θεό τους ήδη αιώνες πριν όπως μαρτυρά ο Ηρόδοτος. Οι Έλληνες ως πολυθεϊστές και ανοιχτόμυαλοι δεν μπορούσαν να κατανοήσουν αυτόν τον λαό με τον περίεργο θεό τους ο οποίος ζητούσε την αποκλειστικότητα στην λατρεία.

Ωστόσο, οι βάσεις για την διάδοση της ιουδαϊκής θρησκείας είχαν τεθεί κατά τα ελληνιστικά χρόνια, όταν οι Πτολεμαίοι βασίλευαν στην Αίγυπτο (συγκεκριμένα επί Πτολεμαίου Β’ του Φιλάδελφου). Τότε θεωρείται ότι μεταφράστηκαν στα ελληνικά όλα τα εβραϊκά κείμενα της Tanakh (Τανάκ), της εβραϊκής βίβλου (που οι χριστιανιστές ονομάζουν «Παλαιά Διαθήκη»). Η μετάφραση αυτή είναι γνωστή ως «Μετάφραση των Εβδομήκοντα» από τους 72 Εβραίους μετέφρασαν τις «ιερές γραφές» της ιουδαϊκής θρησκείας.

Παρόλο που ο Πτολεμαίος ζήτησε αυτήν την μετάφραση για να εμπλουτιστεί η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, αυτή η μετάφραση των εβραϊκών κειμένων ήταν η προεργασία πάνω στην οποία οι πρώτοι χριστιανιστές στηρίχτηκαν και χρησιμοποίησαν τα ελληνικά ως όχημα διάδοσης του χριστιανισμού δεδομένου ότι ο χριστιανισμός αποδεχόταν και αποδέχεται πλήρως την εβραϊκή βίβλο, γνωστή στους χριστιανιστές ως Παλαιά Διαθήκη αφού ο Γέσουα (Ιησούς) φέρεται στα Ευαγγέλια να λέει ότι δεν ήρθε να καταργήσει τα προηγούμενα γραπτά αλλά να τα συμπληρώσει [κατά Ματθαίον 5:17].

Η ελληνιστική κοινή ήταν η διεθνής γλώσσα της εποχής, και τα ελληνικά βοήθησαν στην διάδοση του κηρύγματος των πρωτο-χριστιανιστών, όπως π.χ. με τις επιστολές του Παύλου.

Στις ανατολικές επαρχίες της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας υπήρχαν πολλοί ελληνόφωνοι λόγω της μεγάλης ελληνικής επιρροής από τα αλεξανδρινά χρόνια. Πολλοί ελληνομαθείς μη Εβραίοι ασπάστηκαν τη νέα θρησκεία. Όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, οι άνθρωποι αυτοί, τοποθετούσαν τη θρησκεία πάνω από την εθνική τους καταγωγή, όμοια με τους Εβραίους, για τους οποίους δεν είχε σημασία ποια υπηκοότητα έχουν, αλλά μόνο το εβραϊκό θρήσκευμα. Το θρήσκευμα ήταν αυτό που τους προσδιόριζε. Έτσι και ο πρωτο-χριστιανός, είτε Έλληνας στην καταγωγή είτε Ρωμαίος, δεν ενδιαφερόταν για την καταγωγή του, αλλά πάνω από όλα για τη χριστιανική πίστη.

Στην αρχή του χριστιανισμού, ελληνομαθείς θεολόγοι, άνθρωποι με ελληνική παιδεία, που με ιδιαίτερο ζήλο ασπάστηκαν το χριστιανισμό, βοήθησαν στην δογματική του θεμελίωση. Θεολόγοι όπως ο Ειρηναίος από τη Μικρά Ασία ή ο Ιππόλυτος από τη Ρώμη. Ο τελευταίος έγραψε και ένα σύγγραμμα [«Προς Έλληνας και προς Πλάτωνα ή περί της παντός ουσίας»] στρεφόμενος κατά των Ελλήνων φιλοσόφων – και ιδίως κατά του Πλάτωνα – και σχετικά με την «αρχαιότητα του ιουδαϊσμού» για να καταδείξει ότι η εβραϊκή θρησκεία και ο εβραίικος θεός, που ήταν πλέον και θεός των χριστιανών διά του Γέσουα («Χριστού»), ήταν πιο παλαιός και φυσικά ο μόνος αληθινός.

Η επόμενη γενιά χριστιανιστών θεολόγων ήταν ακόμη πιο φανατισμένη, με πρόσωπα όπως ο Ιωάννης «Χρυσόστομος» από την Αντιόχεια, ο Βασίλειος από την Καισαρεία, και άλλοι, όλοι από τις ανατολικές επαρχίες. Όλοι αυτοί, αν και είχαν λάβει ελληνική παιδεία, φυσικά δεν ένιωθαν Έλληνες και ενδιαφέρονταν μόνον για την ιουδαιοχριστιανική τους πίστη. Για αυτούς ο όρος «Έλληνας» δεν σήμαινε τίποτα άλλο παρά «ασέβεια και ειδωλολατρία» και κατέστη όρος απαγορευμένος για χριστιανούς.

Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι αυτοί οι άνθρωποι είχαν τόσο βαθιά πεισθεί και υποστεί πλύση εγκεφάλου που νόμιζαν ότι σύντομα θα έρθει το τέλος του κόσμου και η «δευτέρα παρουσία». Στην πραγματικότητα πίστεψαν ένα ψεύδος που συνέχισε να διαδίδει ο πραγματικός ιδρυτής του χριστιανισμού, ο Σαούλ (Παύλος), ο οποίος σημειωτέον ΔΕΝ ήταν καν ανάμεσα στους υποτιθέμενους μαθητές και ΔΕΝ γνώρισε ΠΟΤΕ αυτόν τον Ιησού!

Ο Παύλος αναμασά στην πρώτη επιστολή προς τους Εβραίους της Κορίνθου [«Κορινθίους», 7:29] τα περί «Δευτέρας Παρουσίας» ψεύδη και λέει ότι «ο καιρός που απομένει είναι πολύ λίγος». Το ίδιο επαναλαμβάνει στην επιστολή προς τους Εβραίους των Φιλίππων [«Φιλιππισίους», 4:5] όπου αναφέρει «Ο Κύριος έρχεται σύντομα». Ομοίως στην επιστολή προς τους Εβραίους της Ιουδαίας [«Εβραίους», 10:37] όπου αναφέρει «Όπως λέει η Γραφή: Λίγο ακόμη, και φτάνει ο ερχόμενος· δε θ’ αργήσει».

Έτσι, οι υπνωτισμένοι που ακολούθησαν αυτήν την πλάνη και δεισιδαιμονία έγραψαν και ένα ακόμη βιβλίο τρομοκράτησης με βάση αυτήν την ψευδοπροφητεία, την δήθεν «Αποκάλυψη του Ιωάννη», όπου και εκεί αναφέρεται ότι το τέλος και η μέρα της κρίσης είναι δήθεν κοντά: «Ακούστε! Έρχομαι σύντομα», λέει ο Ιησούς». «Και συνέχισε: «Μην κρατήσεις τα προφητικά λόγια αυτού του βιβλίου μυστικά, γιατί ο καιρός που θα εκπληρωθούν είναι κοντά». [Αποκάλυψη, κεφ. 22].

Επαναλαμβάνω ότι από τότε πέρασαν πάνω από 2000 χρόνια και τίποτα δεν έγινε. Και πώς άλλωστε θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα ένα παραμύθι; Αλλά οι υπνωτισμένοι χριστιανιστές συνεχίζουν να διαδίδουν αυτό το ψεύδος, αυτό το δηλητήριο της χριστιανικής πλάνης, το ανθελληνικό έργο θόλωσης και ύπνωσης του νου.

Ο Ωριγένης Αδαμάντιος, ένας άλλος ελληνομαθής χριστιανός θεολόγος, ήταν τόσο ποτισμένος με αυτό το δηλητήριο που λέγεται ότι ευνούχισε ο ίδιος τον εαυτό του εφαρμόζοντας κατά γράμμα μια φράση που εκστομίζει ο Γέσουα («Ιησούς») σε ένα από τα Ευαγγέλια [«υπάρχουν ευνούχοι που μόνοι τους ευνουχίστηκαν, για χάρη της βασιλείας των ουρανών» (κατά Ματθαίον 19:12)].

Ο φανατισμός της πίστης κατέστησε τους χριστιανιστές αμείλικτους διώκτες της αρχαίας ελληνικής θρησκείας και φιλοσοφίας, των Ελλήνων γενικά, τους οποίους θεωρούσαν «δαιμονισμένους ειδωλολάτρες» και τους φιλοσόφους τους ανόητους.

Αυτή η χριστιανική θεολογία με την επικράτηση του χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ήταν ο ηθικός αυτουργός που οδήγησε στα καταστροφικά αυτοκρατορικά διατάγματα που επέβαλαν τον χριστιανισμό δια της βίας σε όλους τους Έλληνες, ενώ οι θεολόγοι, οι επίσκοποι και οι απλοί πιστοί του ήταν οι φυσικοί αυτουργοί, οι εκτελεστές, που έβαλαν την ταφόπλακα στον αρχαίο ελληνικό κόσμο και τον ανυπέρβλητο ελληνικό πολιτισμό.

Με τον ανθελληνικό ζήλο των ελληνομαθών χριστιανιστών θεολόγων που κυριολεκτικά πολέμησαν (με λόγια και έργα) για την επικράτηση και διάδοση του χριστιανισμού κάνοντας για το σκοπό αυτό χρήση της ελληνικής γλώσσας και ελληνικών μεθόδων συγγραφής κειμένων δόθηκε η εσφαλμένη εντύπωση να ταυτίζεται ο χριστιανισμός με τον ελληνισμό. Πρόκειται ωστόσο για μέγιστο παραλογισμό, αντίφαση και διαστροφή της αλήθειας, αφού αποδεδειγμένα ο χριστιανισμός πολέμησε λυσσαλέα τον πραγματικό ελληνικό πολιτισμό, ήτοι τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.

Ο Ιωάννης «Χρυσόστομος», ένας από τους μεγαλύτερους ανθέλληνες χριστιανιστές έλεγε: «Προξενούσε φρίκη και οργή στους ειδωλολάτρες (Έλληνες) η σκέψη να εγκαταλείψουν τους βωμούς, να περιφρονήσουν τις θυσίες, που όλοι οι πατέρες και οι πρόγονοί τους τελούσαν, και να πιστέψουν στον Κύριο. Να πιστέψουν σ’ Αυτόν που έλαβε ανθρώπινη σάρκα από την Παρθένο Μαρία, που δικάστηκε από τον Πιλάτο, που έπαθε αναρίθμητα δεινά και εξευτελισμούς, που υπέμεινε τον ατιμωτικό θάνατο, που ενταφιάστηκε και αναστήθηκε».

Η αβάσιμη όψιμη ταύτιση ελληνισμού και χριστιανισμού προέρχεται λοιπόν μόνο από την αλλοιωμένη ταυτότητα που απέδωσε ο χριστιανισμός σε όσους Έλληνες εκχριστιάνισε αλλά και από την ύπουλη και δολερή επιχείρηση να γεφυρωθεί εκ των υστέρων και αναδρομικά το χάσμα μεταξύ ελληνικής αρχαιότητας και χριστιανισμού με διάφορα παραφιλολογικά κατασκευάσματα και άλλα τεχνάσματα με όπλο την υπέροχη ελληνική γλώσσα που εκμεταλλεύτηκε. Λέγεται μάλιστα πως η προσπάθεια εναρμόνισης χριστιανισμού και ελληνικής φιλοσοφίας ανάγεται παλιότερα και πως επιχειρήθηκε ήδη από τους πρώτους δογματικούς χριστιανιστές θεολόγους όπως ο Κλήμης από την Αλεξάνδρεια και ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός.

Ωστόσο πρόκειται απλά για ανθρώπους που ενώ έλαβαν ελληνική παιδεία αυτοί την χρησιμοποίησαν εναντίον της. Ήταν μια επιχείρηση των χριστιανιστών να διαστρεβλώσουν και να χρησιμοποιήσουν ιδέες, έννοιες και λεξιλόγιο από την ελληνική φιλοσοφία για να θεμελιώσουν και να παγιώσουν ένα ανθελληνικό χριστιανικό δόγμα και την ανθελληνική χριστιανική θεολογία, δίνοντας σε αυτήν έναν σοβαροφανή και ελληνοφανή μανδύα. Αυτό το δόγμα ονομάστηκε ορθοδοξία, δηλαδή το «ορθό δόγμα»!

Αυτή η ύπουλη θρησκευτική προπαγάνδα αποσκοπούσε να απαξιώσει όλο το προηγούμενο σύστημα των ελληνικών αξιών και να προσηλυτίσει ευκολότερα τους Έλληνες και άλλους, παράλληλα με την χρήση κάθε μέσου εξαναγκασμού και βίας.

Και ο θεός έπλασε τον άνθρωπο κατ’εικόνα και καθ’ ομοίωση

Και ο θεός έπλασε τον άνθρωπο κατ’εικόνα και καθ’ ομοίωση. Το τελευταίο του δημιούργημα. Ο θεός βλέπετε είναι αρσενικός, είναι «πατέρας». Γιατί έπρεπε να είναι πατέρας εξηγείται από τις πατριαρχικές κοινωνίες που ΤΟΝ δημιούργησαν κατά τα ήθη, τα έθιμα και την φαντασία τους.

Μετά, αυτός ο θεός, έφτιαξε τους ανθρώπους διαφορετικούς, έτσι για να υπάρχει ποικιλία και να έχουν έναν παραπάνω λόγο να σκοτώνονται μεταξύ τους. Άλλους τους έκανε λευκούς, άλλους πιο λευκούς, άλλους λιγότερο λευκούς, άλλους σκουρόχρωμους, άλλους πιο σκουρόχρωμους, άλλους μαύρους και άλλους κατάμαυρους. Αλλά δεν ήταν ευχαριστημένος. Κάποιους λευκούς τους έκανε σχιστομάτηδες άλλους πιο σχιστομάτηδες, άλλους τους έκανε «ερυθρόδερμους». Δεν μπορούσε αυτός ο θεός να τους φτιάξει όλους ίδιους, αλλά καθόταν και σκεφτότανε να δώσει ποικιλία στην Γη με ανθρωπάκια που του έμοιαζαν αλλά και δεν του έμοιαζαν. Γιατί αν ήταν κατ’εικόνα και καθ’ομοίωσιν θα ήταν όλοι ίδιοι.

Έπειτα, ο θεός δεν αποκαλύφθηκε φυσικά σε όλους όσους έπλασε. Άφησε τους Έλληνες να έχουν εκατοντάδες θεούς, άφησε τους Ίνκας, τους Αζτέκους, τους Μάγια, τους Ολμέκους, τους Κινέζους, τους Μογγόλους, τους Ιάπωνες, τους Ινδούς, τους Ταϊλανδούς, τους αποκομμένους Αβορίγινες της Αυστραλίας, τους Αιθίοπες, τους Κογγολέζους, τους Ζουλού, τους Αιγύπτιους, τους Ασσύριους, τους Πέρσες, τους Κέλτες, τους Σκανδιναβούς, όλους τους άφησε να έχουν την δική τους θρησκεία και δικούς τους θεούς. Έτσι, για να έχουν ακόμη έναν λόγο να σκοτώνονται μεταξύ τους. Στον Αμαζόνιο ακόμη και σήμερα ζουν κάποιες πρωτόγονες φυλές, αποκομμένες από τον υπόλοιπο κόσμο. Πόση σοφία έχει αυτός ο θεός. Ανυπέρβλητη!

Και ο σερνικός αυτός θεός αυτός φανερώθηκε μόνο στους Εβραίους, στον Αδάμ, στον Νώε, στον Αβραάμ, στον Μωυσή. Ο θεός αυτός διάλεξε ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ τον εβραϊκό λαό ως εκλεκτό, κανέναν άλλο, και μίλησε μέσα από προφήτες του εβραϊκού λαού. Και εν τέλει μέσα από τον εβραϊκό λαό τι έστειλε; Δεν έστειλε φυσικά κόρη σε μια πατριαρχική κοινωνία, αλλά έναν γιο, γεννημένο από μια παρθένα 14χρονη εβραιοπούλα! Μάλιστα.

Και στην συνέχεια έκανε «απόστολους» κάτι αγράμματους, τους «φώτισε» ώστε να έχουν πνευματική χάρη και να κηρύξουν τον εβραϊκό μεσσία στον εβραϊκό λαό. Τι ωραίο παραμύθι! Τελικά όμως ο εβραϊκός λαός γύρισε την πλάτη σε αυτό το παραμύθι και διατήρησε το μέχρι τότε παραμύθι, για τον μεσσία που ακόμη δεν ήρθε. Γιατί ο μεσσίας των Εβραίων θα έκανε μεγάλο το έθνος του Ισραήλ. Ενώ ο μεσσίας που στα ελληνικά μεταφράστηκε «Χριστός», δεν έκανε μεγάλο το Ισραήλ, δεν το ελευθέρωσε. Ήταν απλά ένα μεταφυσικό παραμύθι που έδινε ελπίδα για τον άλλο κόσμο, ενώ ο Εβραίος χριστός (μεσσίας) θα έδινε λύση ήδη εδώ σε αυτόν.

Ο εκλεκτός λαός, οι Εβραίοι, δεν ήταν πια ο εκλεκτός λαός, γιατί οι χριστιανοί είπαν ότι ο νέος εκλεκτός λαός, ο νέος Ισραήλ, είναι οι χριστιανοί. Ο αρσενικός θεούλης που είχε στείλει Εβραίους άντρες προφήτες και τελικά το Εβραίο υιό του, «έπρεπε» πλέον να είναι διεθνής μεσσίας και όχι μόνο για Εβραίους, άσχετα αν ο ίδιος έλεγε ότι ήρθε μόνο για τα χαμένα πρόβατα του Ισραήλ (Ματθαίος 15:24). Άλλαξε το παραμύθι. Δηλαδή το άλλαξαν στην πορεία όπως πάλι βόλευε την απάτη και την αυταπάτη.

Κανένας θεός δεν έφτιαξε κανέναν άνθρωπο, όπως κανένας δεν έφτιαξε κανέναν θεό που έφτιαξε τον άνθρωπο κατ’εικόνα και καθ’ομοίωσιν. Ο συγκεκριμένος θεός είναι το παραμύθι που έπλασε μια συγκεκριμένη κοινωνία ανθρώπων που φανταζόταν κάποιον θεό στο δικό της πολιτισμικό πλαίσιο. Η πίστη όμως σε έναν φανταστικό θεό - πατέρα που καρφώνεται στα ανθρώπινα μυαλά είναι μια παγίδα από την οποία συνήθως δεν μπορεί κανείς να ελευθερωθεί. Γιατί το θρησκευτικό παραμύθι είναι ένα ισχυρό πνευματικό ναρκωτικό.

Ναι, όλα αυτά είναι ένα παραμύθι που δημιουργήθηκε μέσα σε ένα συγκεκριμένο γεωγραφικό και πολιτισμικό πλαίσιο, μέσα από τον θρησκευτικό συγκρητισμό. Όποιος δεν το βλέπει απλά δεν έχει βγάλει τις παρωπίδες και βαυκαλίζεται. Η δύναμη της συνήθειας και της ανάγκης για πίστη «σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς» και κυρίως ο φόβος του θανάτου είναι εκείνα που κάνουν τον άνθρωπο ως θνητό πλάσμα επιρρεπή σε τέτοια παραμυθάκια που υπό τον μανδύα της θρησκείας αποκτούν σοβαροφανή υπόσταση, αλλά δεν παύουν να είναι απλά παραμυθάκια που ο αδύναμος άνθρωπος χρειάζεται για να παρηγοριέται.

Από την Απλότητα των Γραφών στην Πολυπλοκότητα των Επινοήσεων και της Εκκλησιαστικής Παράδοσης

Η αλήθεια, αν είναι όντως αλήθεια, δεν χρειάζεται τα «στολίδια» της ανθρώπινης εξουσίας για να επιβιώσει. Η επιστροφή στην απλότητα των Γραφών, χωρίς τις εφευρέσεις των ιερέων και τις παρεμβάσεις των αυτοκρατόρων, είναι μια πράξη πνευματικής ελευθερίας.

Εάν επιχειρούσε κανείς ένα νοητικό πείραμα, μεταφέροντας έναν πιστό του πρώτου αιώνα μ.Χ. στη σύγχρονη πραγματικότητα, η σύγχυση θα ήταν το κυρίαρχο συναίσθημα. Ο άνθρωπος εκείνος, που γνώρισε την πίστη μέσα από χειρόγραφες επιστολές που κυκλοφορούσαν από χέρι σε χέρι και ιστορίες για έναν δάσκαλο που δίδασκε στην άμμο, θα βρισκόταν αντιμέτωπος με έναν κόσμο φορτωμένο με φανταχτερά χρυσά άμφια, αυστηρά ιεραρχικούς τίτλους και ένα ημερολόγιο γεμάτο με εορτές που δεν αναφέρονται πουθενά στα κείμενα που εκείνος θεωρούσε ιερά.

Το ερώτημα που τίθεται για τον σύγχρονο πιστό είναι απλό: Πού τελειώνει η λειτουργική διευκόλυνση και πού ξεκινά η ανθρώπινη εφεύρεση που επισκιάζει το αρχικό μήνυμα; Για να απαντηθεί αυτό, πρέπει να εξετάσουμε όχι μόνο την εξωτερική εμφάνιση της λατρείας, αλλά και την ίδια τη βάση της πίστης, τη Βίβλο, η οποία συχνά παρουσιάζεται ως ένα αμετάβλητο θείο κείμενο, ενώ η ιστορία της αποκαλύπτει μια διαδικασία συνεχών αλλαγών, επιλογών και αμφισβητήσεων.

Η Αρχιτεκτονική της Ενδυμασίας και η Εφεύρεση της Ιερατικής Στολής

Μια από τις πιο εμφανείς διαφοροποιήσεις μεταξύ του βιβλικού Χριστιανισμού και της μεταγενέστερης εκκλησιαστικής πρακτικής εντοπίζεται στην ιερατική αμφίεση. Στην Καινή Διαθήκη, δεν υπάρχει καμία αναφορά σε ειδική ενδυμασία για τους λειτουργούς της Εκκλησίας. Ο ίδιος ο Ιησούς τέλεσε τον Μυστικό Δείπνο φορώντας τα συνήθη ρούχα της εποχής του -τον χιτώνα και το ιμάτιο- τα οποία δεν διέφεραν από τα ενδύματα των μαθητών του. Οι πρώτοι επίσκοποι και πρεσβύτεροι των τριών πρώτων αιώνων δεν φορούσαν διακριτικά άμφια· η διάκρισή τους βασιζόταν στο ήθος και τη διδασκαλία τους, όχι στην εξωτερική τους εμφάνιση. Η μετάβαση στην ειδική λειτουργική στολή ξεκίνησε μετά τον τέταρτο αιώνα, όταν η Εκκλησία απέκτησε επίσημη αναγνώριση. Οι κληρικοί άρχισαν να χρησιμοποιούν τα καλύτερα ρούχα τους για τη λατρεία, τα οποία αντανακλούσαν την ενδυμασία των ανώτερων κοινωνικών τάξεων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Με την πάροδο του χρόνου, ενώ η κοσμική μόδα άλλαζε, η Εκκλησία παρέμεινε προσκολλημένη στους παλαιούς τύπους ενδυμασίας, μετατρέποντας ουσιαστικά το καθημερινό ένδυμα του παρελθόντος σε «ιερό άμφιο».

Το επιτραχήλιο, το οποίο θεωρείται σήμερα το πλέον απαραίτητο άμφιο για την τέλεση οποιουδήποτε μυστηρίου, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της εξέλιξης. Ετυμολογικά αναφέρεται σε κάτι που φοριέται γύρω από το λαιμό, αλλά η ιστορική του καταγωγή δεν βρίσκεται σε κάποια θεία εντολή, αλλά στα «scarves of office» που φορούσαν οι αξιωματούχοι της αυτοκρατορίας ως δείγμα του αξιώματός τους. Η Εκκλησία υιοθέτησε αυτό το σύμβολο εξουσίας και το μετέτρεψε σε σύμβολο της «θείας χάριτος» που κατέρχεται στον ιερέα. Παρομοίως, ο σάκκος και η μίτρα, τα οποία προσδίδουν στον επίσκοπο μια εικόνα βασιλικού μεγαλείου, ήταν αρχικά αποκλειστικά ενδύματα του Βυζαντινού Αυτοκράτορα. Μόνο μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, ο Πατριάρχης και στη συνέχεια όλοι οι επίσκοποι υιοθέτησαν αυτά τα στοιχεία, αναλαμβάνοντας ουσιαστικά και τον ρόλο του πολιτικού ηγέτη των Ορθοδόξων. Η χρήση αυτών των στοιχείων στη λατρεία καταδεικνύει πώς η Εκκλησία «βάπτισε» τα σύμβολα της επίγειας εξουσίας σε ιερά αντικείμενα.

Άμφιο	Βιβλική Αναφορά	Ιστορική Προέλευση	Συμβολισμός (Μεταγενέστερος)
Στιχάριο	Καμία	Ρωμαϊκή Tunica (Καθημερινός χιτώνας)	Καθαρότητα, Ένδυμα για βάπτισμα
Επιτραχήλιο	Καμία	Ρωμαϊκό Orarium (Σύμβολο αξιώματος)	Η χάρη του Αγίου Πνεύματος
Σάκκος	Καμία	Αυτοκρατορικό Ένδυμα (Βυζαντινή αυλή)	Ο χιτώνας του Χριστού, Αρχιερωσύνη
Μίτρα	Καμία	Αυτοκρατορικό Στέμμα/Κλειστό Στέμμα	Το ακάνθινο στεφάνι, Βασιλική εξουσία
Ζώνη	Καμία	Στρατιωτική/Πολιτική χρήση (Συγκράτηση χιτώνα)	Ετοιμότητα για υπηρεσία, Δύναμη Θεού
Επιγονάτιο	Καμία	Στρατιωτική διάκριση/Τιμητικό μαντήλι	Πνευματική μάχαιρα, Νίκη επί θανάτου

Η σταδιακή αυτή απόκλιση από την απλότητα δεν ήταν πάντα χωρίς αντιδράσεις. Υπήρχαν φωνές που υπενθύμιζαν ότι η αληθινή ιεροσύνη δεν εξαρτάται από το ύφασμα αλλά από το πνεύμα. Ωστόσο, η ανάγκη της Εκκλησίας να προβάλει το κύρος της σε έναν κόσμο που αντιλαμβανόταν τη δύναμη μέσα από την οπτική μεγαλοπρέπεια οδήγησε στην καθιέρωση αυτών των εφευρέσεων ως αναπόσπαστων μερών της παράδοσης. Τα επιμάνικα, για παράδειγμα, ξεκίνησαν ως πρακτικά μέσα για να μαζεύονται τα φαρδιά μανίκια του στιχαρίου, αλλά κατέληξαν να συμβολίζουν τη δύναμη του Θεού που ενεργεί μέσα από τα χέρια του ιερέα. Αυτή η διαδικασία «θεολογικής επικάλυψης» μιας πρακτικής ανάγκης είναι ο μηχανισμός με τον οποίο γεννήθηκαν οι περισσότερες εκκλησιαστικές παραδόσεις.

ΔΕΣ: Η άσεμνη γκαρνταρόμπα των δεσποτάδων ή Οι αντίχριστοι Δεσποτάδες της ορθοδοξίας στην πασαρέλα

Η Οργάνωση του Χρόνου: Από το Σαρανταήμερο στις Παγανιστικές Ρίζες

Η οργάνωση του χρόνου μέσα στην Εκκλησία αποτελεί ένα άλλο πεδίο όπου η ανθρώπινη δημιουργικότητα υπερέβη τις βιβλικές διατάξεις. Στην πρωτοχριστιανική κοινότητα, η κύρια εορτή ήταν η Κυριακή, η ημέρα της Αναστάσεως. Δεν υπήρχαν δομημένες περίοδοι νηστείας σαράντα ημερών, ούτε σταθερές ημερομηνίες για τη γέννηση του Χριστού. Η επιλογή της 25ης Δεκεμβρίου για τον εορτασμό των Χριστουγέννων είναι ένα κλασικό παράδειγμα προσαρμογής στις παγανιστικές παραδόσεις. Η Βίβλος σιωπά για την ημερομηνία γέννησης του Ιησού, και οι περιγραφές των ευαγγελίων, όπως η παρουσία βοσκών στα χωράφια, καθιστούν απίθανο να συνέβη μέσα στην καρδιά του χειμώνα. Η ημερομηνία αυτή επιλέχθηκε τον τέταρτο αιώνα για να αντικαταστήσει τις παγανιστικές γιορτές του Χειμερινού Ηλιοστασίου, όπως τα Σατουρνάλια και τη γέννηση του Ανίκητου Ηλίου, προσδίδοντας χριστιανικό περιεχόμενο σε μια ήδη υπάρχουσα λαϊκή γιορτή.

Στην ελληνική ορθόδοξη παράδοση, η περίοδος προετοιμασίας πριν από τα Χριστούγεννα ονομάζεται «Σαρανταήμερο» ή Νηστεία των Χριστουγέννων. Παρόλο που η νηστεία ως πρακτική αναφέρεται στη Βίβλο, η συγκεκριμένη διάρκεια των σαράντα ημερών και οι αυστηροί κανόνες τροφίμων αποτελούν μεταγενέστερες εκκλησιαστικές διατάξεις. Η έμπνευση αντλήθηκε από τη νηστεία του Ιησού στην έρημο, όμως η μετατροπή της σε υποχρεωτικό θεσμό για όλους τους πιστούς έγινε σταδιακά, με σκοπό την πειθαρχία και την οργάνωση της κοινότητας. Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι στη Δύση η αντίστοιχη περίοδος, το Advent, έχει διαφορετικό χαρακτήρα και διάρκεια, γεγονός που υπογραμμίζει ότι αυτοί οι θεσμοί είναι προϊόντα τοπικών παραδόσεων και όχι καθολικών θείων εντολών.

Πέρα από τις μεγάλες γιορτές, πολλές από τις πρακτικές που θεωρούνται σήμερα «βαθιά χριστιανικές» στην Ελλάδα έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα ή σε λαϊκές παραδόσεις που δεν έχουν καμία σχέση με το βιβλικό κείμενο. Η αρτοκλασία, για παράδειγμα, είναι μια τελετή που συμβολίζει την ευλογία των καρπών της γης, η οποία όμως δεν περιγράφεται στην Καινή Διαθήκη ως μέρος της χριστιανικής λατρείας. Τα μνημόσυνα, με τη διαστρωμάτωσή τους στα τριήμερα, εννιάμερα και σαρανταήμερα, φέρουν αριθμούς με συμβολική σημασία που διαμορφώθηκε από την Εκκλησία και όχι από τις Γραφές. Η τυπολατρία γύρω από αυτές τις ημερομηνίες και η πεποίθηση ότι επηρεάζουν την κατάσταση της ψυχής είναι παραδόσεις που ενσωματώθηκαν για να προσφέρουν παρηγοριά στους πενθούντες και να οργανώσουν το κοινωνικό πένθος.

Πρακτική/Εορτή	Βιβλική Βάση	Ιστορικό Πλαίσιο Καθιέρωσης	Σχέση με Ελληνική Παράδοση
Χριστούγεννα (25/12)	Καμία	Αντικατάσταση Σατουρναλίων/Sol Invictus	Κυρίαρχη εορτή με παγανιστικά υπολείμματα
Σαρανταήμερο Νηστείας	Όχι ως εντολή	Μίμηση της νηστείας του Ιησού στην έρημο	Αυστηρό πλαίσιο προετοιμασίας προ των Χριστουγέννων
Αρτοκλασία	Καμία	Ευλογία καρπών, αρχαία επιβίωση	Κοινωνική και λειτουργική εθιμοτυπία
Μνημόσυνα (40 μέρες)	Καμία	Συμβολισμός "Μερικής Κρίσης"	Βασικό στοιχείο της ελληνικής λατρείας των νεκρών
Αγιασμός	Καμία	Τελετουργίες κάθαρσης (μεταγενέστερες)	Χρήση "αγίου νερού" για ευλογία οικιών/αντικειμένων

Αυτές οι προσθήκες δείχνουν πώς η Εκκλησία λειτούργησε ως ένας ζωντανός οργανισμός που απορρόφησε το πολιτισμικό περιβάλλον του. Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στην απλή προσευχή των πρώτων χριστιανών και στις περίπλοκες τελετουργίες του αγιασμού ή των μνημοσύνων είναι τεράστια. Η ανάγκη για ορατά σημάδια της θείας χάριτος οδήγησε στην «εφεύρεση» αντικειμένων και πράξεων που, αν και βοηθητικά, συχνά καταλήγουν να γίνονται αυτοσκοπός.

Η Γλώσσα της Ηγεμονίας: Τίτλοι, Ιεραρχία και Αυλική Εθιμοτυπία

Η εξέλιξη των εκκλησιαστικών τίτλων αντικατοπτρίζει την πλήρη απορρόφηση των αυτοκρατορικών προτύπων από τη χριστιανική διοίκηση. Στην Καινή Διαθήκη, οι όροι «επίσκοπος» και «πρεσβύτερος» χρησιμοποιούνται συχνά εναλλακτικά και υποδηλώνουν διακόνημα και υπηρεσία, όχι κοινωνική υπεροχή. Ο Απόστολος Παύλος αυτοαποκαλείται «δούλος Ιησού Χριστού», υπογραμμίζοντας την ταπεινότητα ως το κύριο χαρακτηριστικό του ηγέτη. Σήμερα, οι προσφωνήσεις όπως «Σεβασμιώτατος», «Δέσποτας» ή «Παναγιώτατος» κυριαρχούν, δημιουργώντας μια αίσθηση απροσπέλαστου μεγαλείου. Ο τίτλος «Σεβασμιώτατος» είναι ο υπερθετικός βαθμός ενός επιθέτου που υποδηλώνει απόλυτο σεβασμό, ενώ η λέξη «Δεσπότης» στην αρχαιότητα σήμαινε τον ιδιοκτήτη δούλων ή τον απόλυτο μονάρχη.

Είναι αξιοσημείωτο ότι στη Βίβλο, ο όρος «άγιον και φοβερόν» (αντίστοιχο του σεβάσμιου) αποδίδεται αποκλειστικά στον Θεό. Η υιοθέτηση αυτών των τίτλων από τον κλήρο αποτελεί προϊόν της βυζαντινής αυλικής εθιμοτυπίας, όπου η ιεραρχία της Εκκλησίας έπρεπε να αντιστοιχεί στην ιεραρχία του κράτους. Η δημιουργία τίτλων όπως «Σακελλάριος», «Οικονόμος» ή «Πρωτοπρεσβύτερος» εξυπηρετούσε διοικητικές ανάγκες, αλλά με την πάροδο του χρόνου αυτοί οι τίτλοι ιεροποιήθηκαν και έγιναν σύμβολα εξουσίας. Αυτή η μετατόπιση από τη «διακονία» στην «κυριαρχία» είναι μια από τις πιο ριζικές αλλαγές που υπέστη ο Χριστιανισμός στην ιστορία του.

Η ψυχολογική επίδραση αυτών των τίτλων στον μέσο πιστό είναι καθοριστική. Δημιουργούν μια απόσταση ανάμεσα στον «ιερό» κλήρο και τον «κοσμικό» λαό, κάτι που απουσίαζε από τις πρωτοχριστιανικές κοινότητες όπου όλοι θεωρούνταν «βασίλειον ιεράτευμα». Όταν ο πιστός προσφωνεί τον ιερέα «Δέσποτα», υποσυνείδητα αποδέχεται μια σχέση υποταγής που δεν βασίζεται στην πνευματική καθοδήγηση, αλλά στην ιεραρχική δομή. Η Εκκλησία, οργανώνοντας το ιερό, κατέληξε να το γραφειοκρατικοποιήσει, μετατρέποντας την πίστη σε μια σειρά από πρωτόκολλα και σεβασμούς προς πρόσωπα και τίτλους.

Η Βίβλος υπό Αμφισβήτηση: Η Ιστορία ενός Ανθρώπινου Κειμένου

Εάν οι παραδόσεις της Εκκλησίας είναι ανθρώπινες εφευρέσεις, τι συμβαίνει με την ίδια την πηγή της αλήθειας, τη Βίβλο; Η αντίληψη ότι η Βίβλος είναι ένα ενιαίο, αμετάβλητο βιβλίο που «υπαγορεύτηκε» από τον Θεό είναι ιστορικά ανακριβής. Η Βίβλος είναι στην πραγματικότητα μια βιβλιοθήκη κειμένων που γράφτηκαν από δεκάδες διαφορετικούς ανθρώπους σε διάστημα 1.500 ετών. Κανένα από τα πρωτότυπα χειρόγραφα των βιβλίων της Βίβλου δεν σώζεται. Αυτό που έχουμε σήμερα είναι αντίγραφα αντιγράφων, τα οποία παρουσιάζουν χιλιάδες παραλλαγές, γεγονός που καθιστά την «αλήθεια» των Γραφών ένα πεδίο συνεχούς έρευνας και αμφισβήτησης.

Τα Ευαγγέλια δεν γράφτηκαν την ώρα που συνέβαιναν τα γεγονότα. Το αρχαιότερο, αυτό του Μάρκου, χρονολογείται περίπου 30-40 χρόνια μετά τον θάνατο του Ιησού, ενώ του Ιωάννη μπορεί να γράφτηκε ακόμη και 70 χρόνια αργότερα. Οι συγγραφείς τους δεν ήταν πάντα αυτόπτες μάρτυρες, αλλά μέλη κοινοτήτων που κατέγραψαν την παράδοση που είχαν παραλάβει, συχνά προσαρμόζοντάς την στις ανάγκες της δικής τους εποχής. Ο ίδιος ο κανόνας της Καινής Διαθήκης δεν υπήρχε στην πρώιμη Εκκλησία. Για αιώνες, διαφορετικές εκκλησίες χρησιμοποιούσαν διαφορετικά βιβλία, και η οριστική λίστα των 27 βιβλίων εμφανίστηκε για πρώτη φορά μόλις το 367 μ.Χ.. Η επιλογή αυτή ήταν συχνά αποτέλεσμα θεολογικών συγκρούσεων, όπου βιβλία που δεν ταίριαζαν με το κυρίαρχο δόγμα απορρίφθηκαν ως αιρετικά.

Η κριτική του κειμένου έχει αποδείξει ότι η Βίβλος άλλαξε πολλές φορές κατά τη διάρκεια της αντιγραφής της. Οι αντιγραφείς πρόσθεσαν ή αφαίρεσαν φράσεις για να υποστηρίξουν συγκεκριμένα δόγματα. Το «Ιωάννειο Κόμμα» είναι ένα από τα πιο διάσημα παραδείγματα: μια φράση που αναφέρεται ρητά στην Αγία Τριάδα προστέθηκε αιώνες αργότερα για να ενισχύσει το τριαδικό δόγμα, καθώς δεν υπήρχε σε κανένα αρχαίο ελληνικό χειρόγραφο. Παρομοίως, οι τελευταίοι στίχοι του Ευαγγελίου του Μάρκου και η ιστορία της μοιχαλίδας στον Ιωάννη θεωρούνται μεταγενέστερες προσθήκες. Αυτές οι αλλοιώσεις δείχνουν ότι ακόμη και το «ιερό κείμενο» δεν έμεινε ανέπαφο από την ανθρώπινη παρέμβαση και τις δογματικές σκοπιμότητες.

Χωρίο/Περικοπή	Περιεχόμενο	Κατάσταση στην Έρευνα	Πιθανός Λόγος Αλλαγής
1 Ιωάννη 5:7-8	"Ιωάννειο Κόμμα" (Τριαδικό δόγμα)	Μεταγενέστερη προσθήκη (15ος αι. στα ελληνικά)	Δογματική κατοχύρωση της Αγίας Τριάδας
Μάρκος 16:9-20	Αναστάσιμες εμφανίσεις/Εντολές	Απουσιάζει από τους αρχαιότερους κώδικες	Ανάγκη για "πλήρες" τέλος στο Ευαγγέλιο
Ιωάννης 8:1-11	Η Περικοπή της Μοιχαλίδας	Δεν υπάρχει στα αρχαιότερα χειρόγραφα	Ενσωμάτωση δημοφιλούς προφορικής παράδοσης
1 Τιμόθεον 3:16	"Θεός εφανερώθη εν σαρκί"	Παραλλαγή του "Ός" (που/αυτός)	Ενίσχυση της θεότητας του Χριστού
Ματθαίος 28:19	Φόρμουλα Βαπτίσματος	Συζητείται η αρχική της μορφή	Τυποποίηση της τελετουργίας

Η αμφισβήτηση της Βίβλου δεν σημαίνει απαραίτητα την απόρριψη της πίστης, αλλά απαιτεί μια πιο ώριμη προσέγγιση. Αν το κείμενο που θεωρούμε θεόπνευστο έχει υποστεί τόσες αλλαγές από ανθρώπινα χέρια, τότε η προσκόλληση στο «γράμμα του νόμου» γίνεται προβληματική. Η ιστορική κριτική μας καλεί να δούμε τη Βίβλο όχι ως ένα στατικό αντικείμενο, αλλά ως μια ζωντανή μαρτυρία μιας κοινότητας που πάλευε να κατανοήσει το θείο μέσα από τις δικές της προκαταλήψεις και ανάγκες. Σε αυτό το πλαίσιο, η «αλήθεια» δεν βρίσκεται στην ακρίβεια των λέξεων, αλλά στο πνεύμα που αυτές προσπαθούν να μεταφέρουν.

Η Ψυχολογική Αρχιτεκτονική της Πίστης: Γιατί Χρειαζόμαστε τα «Στολίδια»;

Αν οι Γραφές είναι η τελική αυθεντία και αν η Βίβλος είναι ένα κείμενο υπό διαμόρφωση, γιατί η Εκκλησία ένιωσε την ανάγκη να συσσωρεύσει τόσες πολλές παραδόσεις; Η απάντηση ίσως δεν είναι θεολογική, αλλά βαθιά ανθρώπινη και ψυχολογική. Οι άνθρωποι δυσκολεύονται με το αφηρημένο και το πνευματικό όταν αυτό δεν έχει ορατές αγκυρώσεις. Οι κοινότητες χρειάζονται ρυθμό, σύμβολα και επαναλήψεις για να διατηρήσουν την ταυτότητά τους. Το εορτολόγιο, οι νηστείες και οι τελετουργίες δημιουργούν έναν κύκλο ζωής που παρέχει ασφάλεια και προβλεψιμότητα σε έναν χαοτικό κόσμο. Τα κεριά, τα άμφια, τα λιβάνια και οι εικόνες μετατρέπουν την πίστη σε μια αισθητηριακή εμπειρία, καθιστώντας το θείο «ψηλαφητό».

Αυτή η ανάγκη για το ορατό είναι που γέννησε τα άμφια και τα ημερολόγια. Δεν έγινε από κακία, αλλά από μια ανάγκη να οργανωθεί το ιερό με τρόπο που ο άνθρωπος να μπορεί να το αντέξει και να το βιώσει. Ωστόσο, ο κίνδυνος είναι πάντα ο ίδιος: αυτό που οργανώνουμε, τείνουμε να το ιεροποιούμε. Οι δομές που δημιουργήθηκαν για να βοηθήσουν την πίστη, συχνά κατέληξαν να γίνονται εμπόδια, καθώς ο πιστός άρχισε να δίνει περισσότερη σημασία στο σχήμα του σταυρού ή στη διάρκεια της νηστείας παρά στην ουσία της διδασκαλίας. Η τυπολατρία είναι το καταφύγιο της ανθρώπινης αδυναμίας μπροστά στο μεγαλείο του αφηρημένου θείου λόγου.

Το πείραμα της αφαίρεσης είναι αποκαλυπτικό. Αν αφαιρούσαμε τα πάντα -τα άμφια, τις καθορισμένες ημερομηνίες, τις τελετουργικές επιβεβαιώσεις και τις προσθήκες των αντιγραφέων- τι θα απέμενε; Θα άλλαζε η πίστη ή θα γινόταν πιο καθαρή; Αυτή η ερώτηση δεν απαιτεί μια εύκολη απάντηση, αλλά απαιτεί το θάρρος να αντέξουμε τη σιωπή της. Η επιστροφή στις βασικές αρχές δεν είναι μια κίνηση θυμού προς την παράδοση, αλλά μια κίνηση διαύγειας. Η ιστορία της Εκκλησίας είναι η ιστορία ανθρώπων που προσπαθούν να οργανώσουν το ιερό, και η δική μας ευθύνη είναι να ξεχωρίσουμε το «κτιστό» από το «άκτιστο», την ανθρώπινη επινόηση από την πνευματική αλήθεια.

Συμπέρασμα: Η Ανάγκη για Ιστορική Διαύγεια

Η μελέτη των εκκλησιαστικών παραδόσεων και της βιβλικής ιστορίας μας αποκαλύπτει ότι ο Χριστιανισμός, όπως τον γνωρίζουμε σήμερα, είναι ένα οικοδόμημα πολλών ορόφων, όπου τα θεμέλια συχνά έχουν καλυφθεί από μεταγενέστερες προσθήκες. Οι στολές, τα πετραχήλια, οι τίτλοι μεγαλείου και οι αυστηρές νηστείες είναι ανθρώπινες εφευρέσεις που γεννήθηκαν από την ανάγκη για οργάνωση, κοινωνικό κύρος και ψυχολογική ασφάλεια. Ταυτόχρονα, η ίδια η Βίβλος, αν και παραμένει το κεντρικό κείμενο της πίστης, αποδεικνύεται ένα έργο σε εξέλιξη, με αμφισβητούμενη πατρότητα και σκόπιμες αλλοιώσεις.

Η αναγνώριση αυτών των δεδομένων δεν αποτελεί επίθεση στην πίστη, αλλά μια πρόσκληση για ειλικρίνεια. Η αλήθεια, αν είναι όντως αλήθεια, δεν χρειάζεται τα «στολίδια» της ανθρώπινης εξουσίας για να επιβιώσει. Η επιστροφή στην απλότητα των Γραφών, χωρίς τις εφευρέσεις των ιερέων και τις παρεμβάσεις των αυτοκρατόρων, είναι μια πράξη πνευματικής ελευθερίας. Η πρόκληση για τον σύγχρονο άνθρωπο είναι να αντέξει τη διαύγεια: να δει την ομορφιά της παράδοσης ως ανθρώπινο δημιούργημα, αλλά να μην την ταυτίσει με το απόλυτο θείο θέλημα. Η αλήθεια είναι απλή - και ίσως γι' αυτό τη φορτώσαμε με τόσα πολλά, για να την κάνουμε να φαίνεται πιο σπουδαία από όσο αντέχουμε να είναι.