Εμπιστεύσου την Καρδιά σου

Έρχεται μια στιγμή, μετά από όλο το «κατέβασμα» της πληροφόρησης που έχουμε ψάξει και βρει, που μόνο η Καρδιά μας είναι ικανή να μας πει την αλήθεια, πέρα από κάθε ψευδαίσθηση, πέρα από κάθε σύγχυση.

 

Όμως την Καρδιά την μιμείται εύκολα ο απατηλός νους. Πώς μπορούμε να γνωρίζουμε τη διαφορά, όταν τόσο συχνά έχουμε μπερδέψει το ένα με το άλλο;

Δεν υπάρχει κανείς και τίποτα «εκεί έξω» που μπορεί να σου δείξει την αλήθεια. Δεν υπάρχει κανένα ποσοστό πληροφόρησης που μπορεί να σου αποκαλύψει, την δική σου Καρδιά, που είναι το ισοδύναμο της Ψυχής, του Πνεύματος, της Συνειδητότητας και του Εγώ, όλα σε ένα. Τελικά, θα χρειαστεί να προχωρήσεις πολύ πέρα από κάθε επηρεασμό, κάθε πληροφορία και να παραμείνεις μόνος, ατάραχος και αγνός. Όταν τελικά το έχεις θελήσει και κατακτήσει αυτό, εκεί, θα συναντήσεις την Καρδιά σου.

Σου μιλάει απλά, ειλικρινά και αποκαλύπτει τα πάντα, είτε τις δικές σου είτε τις ψευδαισθήσεις άλλων. Είναι περιεκτική και λυτρωτική, παρόλο που αρχικά μπορεί να φαίνεται πως είναι εναντίον σου. Γνωρίζει τα πάντα και έχει αίσθηση πέρα από τους περιορισμούς του χρόνου και του χώρου. Είναι δυνατή και διάφανη, πάντα ήταν, απλά δεν το γνώριζες.

Είναι διαδικασία: μια συνεχόμενη πρόκληση που πολεμάς για να αποφύγεις όλη σου τη ζωή. Η εμπιστοσύνη είναι κάτι που χρειάζεται να επαν-ανακαλύψεις, γιατί έχεις ονοματίσει όλα όσα δεν είναι εμπιστοσύνη.

Αλλά η χαρά και η εσωτερική γαλήνη χρειάζεται να είναι μέρος του εσωτερικού σου ταξιδιού. Όλα όσα δεν είναι χαρά και εσωτερική γαλήνη, είναι κάποια «λάθος στροφή» που έχεις πάρει, με σκοπό να εξουδετερώσεις περισσότερες ψευδαισθήσεις από τη συνειδητότητά σου, ανοίγοντας δρόμο προς την παντοτινή αγάπη και ανώτερα επίπεδα συνειδητότητας, που εκθέτουν τους προγραμματισμούς και συνενώνουν όλες τις αλήθειες, πέρα από τον διαχωρισμό και τη διάσπαση.

Η αληθινή αγάπη αποκαλύπτεται, όχι όταν μοιραζόμαστε κοινά ενδιαφέροντα ή/και ιδέες, απόψεις, αλλά όταν αντιλαμβανόμαστε από κοινού πως μοιραζόμαστε τον ίδιο ανώτερο σκοπό… επειδή ΔΕΝ υπάρχει άλλος.

Μερικές φορές η αλήθεια «σε κτυπά», με αυτά που οι ίδιες οι προβολές του προγραμματισμού της συνειδητότητάς σου έχουν ονομάσει «αρνητικά» ή «σκοτεινά».

Με ήρεμη Καρδιά, χωρίς προσκολλήσεις και ένα ανοιχτό μυαλό για να εξετάζουμε όλες τις εικονικές πραγματικότητες, επιλέγουμε τα βήματά μας προσεκτικά (σοφά) και ανάλαφρα. Τίποτα και όλα έχουν σημασία, γιατί χρειάζεται να παραμένουμε στον δικό μας δρόμο, όπως κι αν φαίνεται ή όποιος κι αν τον κρίνει. Ο κάθε «ένας»  που μας επηρεάζει, βρίσκεται μέσα μας, καθώς πρόθυμα αναγνωρίζουμε τις δικές μας πεποιθήσεις και αντιληπτούς περιορισμούς.

Οτιδήποτε κάνουμε ως «πρόγραμμα» ή συνήθεια ή υποχρέωση, είναι «χωρίς Καρδιά» και επομένως δεν μπορεί να έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Μακροπρόθεσμα, δεν έχει πραγματικά σημασία ΤΙ κάνουμε. Αυτό που έχει σημασία και τελικά δηλώνει την επιθυμητή μας βούληση, είναι το επίπεδο της συνειδητότητας από το οποίο ξεκινάμε και βρισκόμαστε, για να δράσουμε: από το την πιο διευρυμένη μας οπτική, τη σοφότερη επιλογή, σύμφωνα με αυτά που χρειάζεται να διαχειριστούμε και βρίσκονται μπροστά μας. Και τότε, τα πάντα έχουν σημασία… κάθε λέξη, κάθε συναίσθημα, κάθε ενέργεια. Γιατί μέσα από όλα, εκφράζουμε, στιγμή με στιγμή, την αλήθεια με την οποία έχουμε συνδεθεί και έχουμε Γίνει.

Kintsugi: Η τέχνη του να αποδέχεσαι και να ξεπερνάς τις δυσκολίες στην ζωή

Κάποτε, Ένας δάσκαλος έδωσε από μία κεραμική κούπα σε όλα τα παιδιά για να τρώνε το φαγητό τους. Όταν τελείωσε η φοίτηση στο σχολείο, ζήτησε να δει τις κούπες όλων· τις κούπες της ζωής όπως τις ονόμαζε.

Κάποια παιδιά του φέρανε την κούπα σπασμένη σε κομμάτια. Και κάποια αγόρασαν καινούρια για να μη δείξουν ότι έγινε ζημιά. Άλλα πάλι, δεν την χρησιμοποίησαν καθόλου από φόβο μην πάθει κάτι. Και μερικά, λίγα στον αριθμό, προσπάθησαν να την επισκευάσουν όταν έσπασε με όποιο τρόπο βρήκαν. Ένα παιδί μάλιστα κατάφερε μέσα από τις επισκευές να παρουσιάσει ένα εντυπωσιακό έργο τέχνης Kintsugi [*].

Kintsugi είναι μια παλιά ιαπωνική τέχνη επιδιόρθωσης σπασμένων κεραμικών με χρυσή σκόνη συγκόλλησης . Ακριβώς έτσι είναι η ζωή, τους είπε ο δάσκαλος.

Κάποιοι άνθρωποι συναντάνε τα ζόρια και τις στραβές της ζωής και μένουν σ' αυτά, οδυρόμενοι για το κακό που έλαχε. Το μασάνε ξανά και ξανά μένοντας στ' αλήθεια πεινασμένοι για ζωή. Κάποιοι παρατάνε τις ευκαιρίες για αληθινά μαθήματα γιατί θέλουν να φαίνονται αστραφτεροί, επιτυχημένοι, τέλειοι. Άλλοι δεν τολμάνε να την χρησιμοποιήσουν από φόβο μην σπάσει και Τι Θα Γίνει Μετά...

Και μόνο κάποιοι, πεισματάρηδες και αληθινά εραστές της, ασχολούνται επίμονα μαζί της. Παθιασμένοι να την ανακαλύψουν, να παιδευτούν, να γίνουν τεχνίτες της, να φτιάξουν ένα αριστούργημα.

Να είστε ευχαριστημένοι με τα σημάδια, τα "σπασίματα" και τα μαθήματά σας στη ζωή· Αυτό είναι δείγμα ωριμότητας και ευφυίας. Να γελάτε Και να θυμάστε ότι Ο Άνθρωπος είναι ατελής· γι' αυτό Άλλωστε Είναι τέλειος.
-------------------
[*] Το Kintsugi αποτελεί την τέχνη του να αποδέχεσαι και να προσεγγίζεις την καταστροφή ή με άλλα λόγια αποτελεί το μάθημα που μπορεί να μας διδάξει η ανατολική φιλοσοφία για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε την ζημιά, την ατέλεια, το απλό και το ανεπιτήδευτο. Στα τέλη του 15ου αιώνα ο απρόσεκτος Ιάπωνας Σογκούν Ashikaga Yoshimasa έσπασε ένα κινέζικο μπολ τσαγιού. Έτσι λοιπόν πήρε την απόφαση να το στείλει πίσω στη Κίνα για επισκευή. Όταν όμως το μπολ τσαγιού επέστρεψε στην οικεία του Ashikaga, ο στρατιωτικός αυτός ηγέτης λυπήθηκε πολύ μόλις είδε πώς τα κομμάτια του σπασμένου μπολ είχαν ενωθεί με άσχημα μεταλλικά σύρματα. Όχι, αυτό δεν είναι ένα ηθικό δίδαγμα για το ότι πρέπει να κρατάτε την εγγύηση όταν αγοράζετε κάτι.

Οι τεχνίτες του κύκλου του Σογκούν έψαξαν έναν νέο τρόπο να διορθώσουν το σπασμένο μπολ και έτσι βρήκαν μια νέα τεχνική που δεν προσπαθούσε να κρύψει την ζημιά που είχε γίνει αλλά να την αγκαλιάσει και να την μετατρέψει σε τέχνη. Χρησιμοποίησαν λοιπόν πανάκριβη χρυσή σκόνη για να συγκολλήσουν μεταξύ τους τα σπασμένα κομμάτια, μια τεχνική που ονομάστηκε Kintsugi οπού Kin σημαίνει χρυσός και Tsugi ενώνω. Η τεχνική αυτή ήταν επαναστατική καθώς δεν μεριμνούσε να κρύψει το σπάσιμο αλλά να του προσδώσει αξία και αισθητική. Τα σπασμένα προϊόντα που επιδιορθώνοντας με χρυσό είχαν το χαρακτηριστικό ότι ήταν πιο όμορφα από ότι ήταν προηγουμένως.

Με τον τρόπο αυτό το Kintsugi έγινε μια πασίγνωστη τέχνη και εγκαινίασε μια νέα φιλοσοφία στην Ανατολή κατά την οποία τα σπασμένα αγγεία, μπολ και φλυτζάνια δεν πρέπει να πετιούνται, αλλά να επιδιορθώνονται με σεβασμό και προσοχή.

Πρόκειται για μια φιλοσοφία που θα μπορούσε να διδάξει πολλά στον άνθρωπο της Δύσης. Ο δυτικός πολιτισμός δίνει αναμφίβολα μεγάλη σημασία σε αξίες όπως το νέο, το τέλειο, το γεωμετρικό και το σύμμετρες. Οι αξίες αυτές επηρεάζουν βαθύτατα τον άνθρωπο των δυτικών κοινωνιών που μεγαλώνει με φιλοδοξίες για μια τέλεια καριέρα, έναν άψογο γάμο, δύο υπέροχα παιδιά και γενικά μια ιδανική ζωή. Η ζωή μας όμως, εν τέλει αποδεικνύεται ατελής και γεμάτη καταστροφές.

Κάθε παιδί μαθαίνει αλλιώς

Η ανάγκη για μάθηση και γενικότερη εκπαίδευση ενός ανθρώπου απ’ τη νεαρή του κιόλας ηλικία σχετίζεται με την ανάγκη βελτίωσης της κοινωνίας ολόκληρης. Στοχεύει στην ανάπτυξη του κάθε ατόμου και στη διαμόρφωση μιας αρμόζουσας συμπεριφοράς μέσα σε ομάδες ατόμων, είτε αυτές ονομάζονται οικογένεια, είτε παρέα, είτε εργασιακό περιβάλλον και κοινωνίες ολόκληρες.

Και κάπως έτσι, απ’ τα αρχαία ακόμα χρόνια δημιουργήθηκαν τα σχολεία, για να μάθουν τα παιδιά βασικές έννοιες και να αναπτύξουν δεξιότητες, δίνοντας σαφώς προτεραιότητα στην ανάγνωση και τη γραφή, τους πυλώνες της επικοινωνίας.

Τι είναι, αλήθεια, η επικοινωνία; Μήπως για λόγους επικοινωνίας έγιναν απαραίτητα τα σχολεία; Πολλοί γλωσσολόγοι έχουν προσπαθήσει κατά καιρούς να αποσαφηνίσουν την προέλευση της γλώσσας. Ο Ηράκλειτος πριν από 2500 χρόνια, ανέφερε την ιστορία του Αιγύπτιου Φαραώ Psammetichus, ο οποίος προσπάθησε να κάνει ένα πείραμα με δύο νεογέννητα μωρά τα οποία απομόνωσε για δύο περίπου χρόνια με μόνη συντροφιά έναν μουγκό βοσκό και τα πρόβατά του. Τα παιδιά αυτά έμαθαν να αρθρώνουν μία λέξη: «μπέκος». Ο Φαραώ κατέληξε έτσι στο ότι η γλώσσα αυτή είναι επίκτητη και πως είναι η απαρχή όλων των γλωσσών, ονομάζοντάς την «Phrygian». Κι όμως, πολλοί άλλοι διαφώνησαν μετέπειτα, διαπιστώνοντας ότι τα παιδιά αυτά είχαν μάθει τη λέξη αυτή απ’ τον ήχο που έβγαζαν τα ζώα με τα οποία μεγάλωσαν προσθέτοντας απλώς μία κατάληξη: μπέ-κος.

Η θεωρία «yo-he-ho» επίσης αναφέρει ότι καθώς οι άνθρωποι απ’ τα προϊστορικά χρόνια έπρεπε να συνεργαστούν, ανέπτυξαν ήχους που έβγαζαν με κάποια φυσική προσπάθεια (όπως γρυλητά και βουητά), ενώ αργότερα ο Chomsky, ο πατέρας της γλωσσολογίας, ανέφερε ότι ο άνθρωπος γεννιέται με ένα εγκατεστημένο στον εγκέφαλό του σύστημα γλωσσολογικής μηχανής η οποία μπορεί να καταχωρήσει κανόνες και δεδομένα για οποιαδήποτε γλώσσα εκτεθεί σ’ αυτήν. Κανείς τελικά δε γνωρίζει την προέλευση της γλώσσας. Όλοι όμως γνωρίζουν τη σημαντικότητά της. Τόσα χρόνια εξέλιξης μετά κι είναι ακόμη δύσκολο να πούμε ότι ο κάθε άνθρωπος μπορεί να συνεννοηθεί πλήρως με τον άλλο.

Μέσω της επικοινωνίας είναι επίσης που οι άνθρωποι μαθαίνουν να φέρονται στους άλλους με τον τρόπο που θα ήθελαν να τους φερθούν. Και γι’ αυτό ένας σημαντικός λόγος της εκπαίδευσης των παιδιών είναι να γίνουν συνετοί, συνειδητοποιημένοι κι ώριμοι ενήλικες, παρατηρώντας συμπεριφορές και δίνοντας τα σωστά παραδείγματα.

Για να συναντήσουμε αργότερα τη γραφή, που έπεται της προφορικής γλωσσικής επικοινωνίας, κι είναι φυσικά ένας πολύτιμος τρόπος έκφρασης κι αλληλεπίδρασης με τους υπόλοιπους ανθρώπους.

Μπορεί, όμως, το σημερινό σχολείο να προσφέρει επαρκώς όλα τα παραπάνω; Σαφώς, θα προσπαθήσει να μάθει στα παιδιά να γράφουν και να διαβάζουν, να μιλάνε καλύτερα και να φέρονται πιο σωστά. Πώς γίνεται, όμως, να επιτευχθεί αυτό όταν εφαρμόζεται ένας αυστηρός κανόνας μάθησης κι εκπαίδευσης που είναι αδύνατο να ‘ναι ταιριαστός σε όλα τα παιδιά, βοηθώντας θεωρητικά στην ανέλιξή τους, με στόχο τη σταδιακή μεταμόρφωσή τους σε ώριμους ενήλικες ενώ πρακτικά αφήνει πολλά κενά;

Όταν υπάρχουν τόσοι διαφορετικοί χαρακτήρες και τόσες διαφορετικές ανάγκες, πώς γίνεται να προσφέρεται η μάθηση με έναν ενιαίο, άκαμπτο, τρόπο; Μήπως τα παιδιά τείνουν να θεωρούνται και να αντιμετωπίζονται σαν στρατιωτάκια; Είναι λυπηρό εν έτει 2018 το εκπαιδευτικό μας σύστημα να μην έχει τη δυνατότητα να εστιάσει στις ανάγκες του κάθε μαθητή εξατομικευμένα, να βάζει φρένο στη φαντασία και τις κλίσεις, να ψαλιδίζει τη διαφορετικότητα, να στοιβάζει σε τυποποιημένες αίθουσες 20 και πολλές φορές 30 ψυχές, με ένα δάσκαλο να παραδίδει (συνήθως) άνευρα και με έναν τρόπο κι ένα ρυθμό που ίσως να μπορούν να ακολουθήσουν κάποια παιδιά μα σίγουρα όχι όλα.

Κάποιο παιδί μπορεί να θεωρείται οπτικός τύπος, άλλο ακουστικός, άλλο να καταλαβαίνει κάποιες έννοιες καλύτερα από κάποιες άλλες κι άλλο να μαθαίνει πιο γρήγορα ή πιο αργά από κάποιο άλλο. Το κάθε παιδί έχει τα δικά του προσωπικά βιώματα, ερεθίσματα, ταλέντα. Σε κάποιο παιδί θα κεντρίσεις το ενδιαφέρον αλλιώτικα από ό,τι σε κάποιο άλλο. Και το κυριότερο, στο δρόμο αυτό της ανέλιξής του θα πρέπει να μη βαριέται, να μη νιώθει ότι το σχολείο είναι καταναγκαστικό, μια αγγαρεία που δεν μπορεί να αποφύγει, αλλά ένα δημιουργικό περιβάλλον που το κάνει να χαίρεται, καθώς μέρα του δίνει κάτι νέο και το επιβραβεύει όταν πρέπει. Να βρίσκεται σε μια διδακτική αίθουσα και να μην ανυπομονεί να φύγει. Ο φιλόσοφος Πλάτων είπε το γνωστό ρητό: «Η γνώση που αποκτιέται με καταναγκασμό δε συγκρατείται στη μνήμη».

Όλα αυτά θα έπρεπε να ληφθούν σοβαρά υπόψη για το σχεδιασμό ενός σύγχρονου σχολείου κι ενός ευέλικτου εκπαιδευτικού συστήματος. Μόνο έτσι θα μορφώσουμε τους μελλοντικούς μας ενήλικες και μόνο έτσι θα μπορούν με τη σειρά τους να μας δώσουν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Αν εστιάσουμε στις ανάγκες τους, στα δυνατά κι αδύναμα σημεία τους και συγχρονιστούμε στους ρυθμούς τους. Δύσκολο εγχείρημα με πολλές παραμέτρους που οφείλουν να αναλυθούν, αλλά κάτι παραπάνω από σημαντικό, αφού τα παιδιά είναι το μέλλον μας.

Μέχρι, λοιπόν, να γίνουν κάποτε από ουτοπία πραγματικότητα όλα τα παραπάνω, γονείς, δώστε εσείς σημασία στα παιδιά σας. Παρατηρήστε τα σημεία εκείνα που θα πρέπει να αναδειχθούν, εκείνα στα οποία θα χρειαστεί να δοθεί μεγαλύτερη ώθηση και προσπάθεια και βρείτε τρόπους να τους αποδείξετε πως η μάθηση μπορεί να ‘ναι διασκεδαστική διαδικασία. Διότι «Το μυαλό δεν είναι ένα βάζο που πρέπει να γεμίσει. Είναι σαν ένα δεμάτι ξύλα, που θέλει ένα προσάναμμα μόνο για ν’ ανάψει η φλόγα της αναζήτησης κι η λαχτάρα για την αλήθεια» (Πλούταρχος, απόσπασμα: Περί του ακούειν).

Η ανησυχία δεν κλέβει τις λύπες από το αύριο, αλλά τη χαρά από το σήμερα

Πρέπει πάντα να ζούμε τη στιγμή, ότι η παρούσα στιγμή είναι η μόνη στιγμή κατά την οποία έχουμε οποιαδήποτε δύναμη. Αν πρόκειται να εφαρμόσουμε το μυστικό, πρέπει να επιλέξουμε να ζήσουμε στο παρόν.

Αυτό σημαίνει να αναγνωρίζουμε ότι δεν έχουμε καμιά απολύτως δύναμη πάνω στο παρελθόν ή στο μέλλον. Το παρελθόν έχει ήδη συμβεί και βρίσκεται πίσω μας. Ό,τι κι αν έγινε, είναι αδύνατον να το αλλάξουμε. Οποιεσδήποτε μεταμέλειες, οποιεσδήποτε χαρές έχουν παγώσει για πάντα στον χρόνο. Όταν εστιαζόμαστε στο παρελθόν, και μάλιστα μετανιώνουμε, το μόνο που καταφέρνουμε είναι να στερούμαστε την ευτυχία στην παρούσα στιγμή.

Όποτε πιάνουμε τον εαυτό μας να μετανιώνει για το παρελθόν, πρέπει να συνειδητοποιούμε ότι δεν έχουμε την παραμικρή δύναμη πάνω του. Σίγουρα, όμως, έχουμε δύναμη πάνω στο μέλλον, έτσι δεν είναι; Άλλωστε, το μέλλον δεν έχει συμβεί ακόμα. Είναι πολύ ενδιαφέρον, αλλά ούτε για το μέλλον μπορούμε να κάνουμε τίποτα.

Σκεφτείτε πόσο χρόνο ξοδεύουμε ανησυχώντας για το μέλλον. Θα αρρωστήσω; Θα συμβεί κάτι κακό στους αγαπημένους μου; Θα γίνει πόλεμος ή θα υπάρχει οικονομική ύφεση; Θα με παρατήσει η γυναίκα μου; Θα βγουν καλά τα παιδιά μου; Θα γίνουν περικοπές στην εταιρεία μου; Η ανησυχία για το μέλλον έχει μία μόνο πραγματική δύναμη, κι αυτή είναι η δύναμη να κλέβει τη χαρά.

Όπως είπε κάποτε ο Λέο Μπουσκάλια: «Η ανησυχία ποτέ δεν κλέβει τις λύπες από το αύριο, μα κλέβει πάντα τη χαρά από το σήμερα». Φυσικά, ο τρόπος με τον οποίο ενεργούμε την παρούσα στιγμή ενδέχεται να επηρεάσει το μέλλον, ωστόσο το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να βρισκόμαστε ενσυνείδητα εδώ και να ξέρουμε πως όταν έρθει το αύριο, θα το αγκαλιάσουμε με την ίδια ενεργητικότητα που δίνουμε στο παρόν.

Είναι εύκολο να πούμε ότι ζούμε τη στιγμή, αλλά είναι δύσκολο να το κάνουμε. Για να εξασκηθούμε πρέπει να εκπαιδεύσουμε το μυαλό μας, συχνά για πολλά χρόνια.

Βασικά για να καθαρίσω το μυαλό μου και να βρίσκομαι απόλυτα στη στιγμή, οι σκέψεις μου ταξίδευαν προς όλες τις κατευθύνσεις – στο παρελθόν, στο μέλλον, στους λογαριασμούς των πιστωτικών καρτών, στα πράγματα που είχα να κάνω. Με τον καιρό, όσο εκπαιδευόμουν, το μυαλό μου απέκτησε την ικανότητα να τα απωθεί όλα αυτά.

Την επόμενη φορά που θα πιάσετε τον εαυτό σας να μετανιώνει για το παρελθόν, πείτε του απλώς: «Δεν μπορείς να κάνεις τίποτα για το παρελθόν, έλα στο παρόν» ή πιάνετε τον εαυτό σας να ανησυχεί για το μέλλον. Πείτε: «Δεν μπορείς να αλλάξεις το μέλλον• το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να ζεις στο έπακρο την παρούσα στιγμή, έλα στο παρόν».

Με τον καιρό θα διαπιστώνετε πως το μυαλό σας συγκεντρώνεται απόλυτα στη στιγμή στην οποία βρίσκεστε. Εκείνη τη στιγμή έχετε δύναμη, εκείνη τη στιγμή μπορείτε να δράσετε.

Δώστε την ευκαιρία στα παιδιά να κάνουν τη διαφορά

Είναι αξιοθαύμαστο το γεγονός ότι αν ρωτήσεις τους ανθρώπους ατομικά για το αν αρέσκονται στο πώς λειτουργεί η κοινωνία μας δε θα είναι λίγοι εκείνοι που θα απαντήσουν αρνητικά. Πολλοί θα είναι επίσης κι όσοι από αυτούς απαντήσουν αρνητικά έχοντας επιχειρήματα και την εικόνα ενός πιο δίκαιου κόσμου χαραγμένη βαθιά στο μυαλό τους. Είναι μάλιστα τολμώ να θεωρώ αρκετοί ώστε αν το έπαιρναν απόφαση να πιστέψουν στο φοβισμένο τους όραμα, ίσως μακροπρόθεσμα στέκονταν ικανοί να αλλάξουν το υπάρχον σύστημα με διάφορους τρόπους.

Ένας από αυτούς – εφόσον οτιδήποτε άλλο πιο δραστικό και σχετικό με το άμεσο μέλλον ίσως φαντάζει πολύ ουτοπικό στους ορθολογιστές αυτού του κόσμου – θα μπορούσε να είναι η αντίστοιχη διαπαιδαγώγηση των επόμενων γενεών. Το λυπηρό είναι πως ακόμη κι όσοι αντιλαμβάνονται τα μελανά σημεία του παρόντος, ακόμη κι όσοι αισθάνονται πνιγμένοι από την αναξιοκρατία, την εκμετάλλευση, τον ωχαδερφισμό, τη μισαλλοδοξία, την απληστία, την ανισότητα και τον σκοταδισμό που κάποιοι κουβαλούν σαν κατάρα μέσα τους, δύσκολα θα τολμήσουν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους με αρχές ενάντια στο σύστημα.

Κι αυτό γιατί φοβούνται πως αν συμβάλλουν στο να γίνουν αυτά ονειροπόλοι ενήλικες δε θα τα έχουν οπλίσει με τα κατάλληλα εφόδια προς επιβίωση μέσα σε κάτι που ομολογουμένως άλλοτε κεκαλυμμένα άλλοτε με τρόπο εξόφθαλμο έχει κάνει μπαϊράκι τη νοοτροπία “ο θάνατός σου η ζωή μου”.

Κάπως έτσι, ενώ κατανοούν τα λάθη που η δική τους γενιά έκανε ή όλα εκείνα που θα έπρεπε να είχαν τολμήσει ως τότε όσοι διαφέρουν ακόμη, καταλήγουν από φόβο να τα διαιωνίζουν θεωρώντας πως μεταλαμπαδεύοντας στα παιδιά τους τον τρόπο επιβίωσης στην ασχήμια θα τα βοηθήσουν να γλιτώσουν τις κακοτοπιές αντί να προσπαθήσουν να πατάξουν την ασχήμια εντελώς με το να μην πέφτουν στην παγίδα αναπαραγωγής τέτοιων προτύπων.

Βέβαια κάπου εδώ έρχεται το ίσως εύλογο ερώτημα που θα μπορούσε ένα γονιός να θέσει. Κι αν εγώ μεγαλώσω το παιδί μου με όλες εκείνες τις αρχές που ο κόσμος θεωρεί ρομαντικές κι άτοπες ιδέες την ίδια στιγμή που όλοι οι υπόλοιποι μεγαλώνουν παιδιά κατ’ εικόνα κι ομοίωση του παρόντος κι όλων όσων θα θέλαμε να καταπολεμήσουμε; Ποιος εγγυάται πως ένα παιδί με βαθιά ριζωμένες τις ιδέες της πνευματικής επανάστασης, τόσο διαφορετικό από την πλειοψηφία δε θα δυστυχήσει μη θέλοντας να προσαρμοστεί και νιώθοντας μόνο;

Όσο όμως κι αν ευσταθούν ετούτοι οι δισταγμοί, δεν αποτελούν δικαιολογίες μιας κι επιμένουμε να ξεχνάμε πως το ότι ένα παιδί είναι υπό ανάπτυξη δε σημαίνει σε καμία περίπτωση πως είναι ανόητο. Υπάρχουν κατάλληλοι τρόποι να μιλήσουμε για τα πάντα σε ένα παιδί αντίστοιχα με την εκάστοτε ηλικία του ώστε να το προετοιμάσουμε για το τι θα μπορούσε να συναντήσει στον κόσμο που θα του παραδώσουμε χωρίς να του περάσουμε την ιδέα ότι πρέπει να μοιάσει με όσα σιχαινόμαστε για να καταφέρει να επιβιώσει.

Υπάρχει τρόπος να είμαστε ειλικρινείς απέναντί του για τα μέχρι τώρα λάθη μας, για όλα όσα, τόσο εμείς όσο κι άλλοι όπως εμείς, ίσως δε βρήκαμε το κουράγιο να κάνουμε, είτε λόγω φόβου είτε λόγω συνθηκών που δε μας επέτρεψαν να παλέψουμε όπως θα θέλαμε. Το να παραδεχτείς σε ένα παιδί την ανθρώπινη πλευρά σου με τις όποιες της αδυναμίες δεν σε ρίχνει ως δειλό στα μάτια του αν δεν το κάνεις με τρόπο μεμψίμοιρο.

Πιο πολύ εκτιμάται ένας ντόμπρος γονιός που δεν φοβάται να εκθέσει τα τρωτά του σημεία στον άνθρωπο που αγαπά τόσο προκειμένου να του μάθει από όλα αυτά, παρά κάποιος που παριστάνει τον καμπόσο ενώ στην πραγματικότητα δεν μπορεί να στηρίξει την ύπαρξή του. Τα ερεθίσματα που λαμβάνουν τα παιδιά από το οικογενειακό τους περιβάλλον ακόμη κι αν δεν είναι από την αρχή σε θέση να τα εξηγήσουν λεκτικά, τα κρατούν μέσα τους ως “αισθήσεις” κι όταν έρχεται η ώρα, τα αξιολογούν έχοντας επηρεαστεί από αυτά.

Μιλήστε στα παιδιά σας τόσο για το τι επικρατεί σήμερα όσο και για τον κόσμο που θα θέλατε να είχατε τα κότσια να χτίσετε. Μιλήστε τους για το τι μπορεί να συναντήσουν μα δείξτε τους την επιλογή του να μην ταυτιστούν με όλα αυτά. Ζητήστε τους συγγνώμη για όσα οι ίδιοι δεν καταφέρατε ως τώρα.

Πείτε τους πως ακόμη κι αν χρειαστεί να προσαρμοστούν κάποτε, δε θα ήταν αυτός λόγος για να το βάλουν κάτω. Πείτε τους πως αν από σήμερα όλοι μας μιλούσαμε στα παιδιά μας για τον κόσμο που οραματιζόμαστε αντί να παρουσιάζουμε ως μοναδικό κι άρα αναπόφευκτο δεδομένο την κατάντια στην οποία έχουμε περιέλθει σε πολλούς τομείς, ίσως κάποια γενιά στο μέλλον καταφέρει να τον κάνει σε μεγάλο βαθμό πραγματικότητα.

Κι αν ακόμη, άνθρωπε, δεν είσαι έτοιμος εσύ ο ίδιος να παλέψεις με τις ευθύνες σου, μην τις κρατάς κρυφές από τους μελλοντικούς πολίτες αυτού του πλανήτη. Κι αν εσύ έχεις σκοτώσει κάθε ίχνος ελπίδας για δράση μέσα σου, μη σκοτώνεις και τις ιδέες που θα μπορούσαν να γίνουν έμπνευση δράσης για τους επόμενους. Μη μεταφέρεις ενοχικά τα ίδια λάθη, τα ίδια στραβοπατήματα, τις ίδιες φοβίες στα παιδιά σου.

Δώσε τους την επιλογή να αποφασίσουν τα ίδια, όταν έρθει η ώρα, αν τελικά οι ιδέες μας αξίζουν μια προσπάθεια ή αν προτιμούν να αφομοιωθούν ώστε να μη χρειαστεί να παλέψουν. Ακόμη κι αν πολλά από αυτά επιλέξουν τον δεύτερο δρόμο σίγουρα κάποια, περισσότερα από ό,τι στο χτες μας, θα τολμήσουν να κάνουν το βήμα της αλλαγής κι αυτό μακροπρόθεσμα μόνο κέρδος μπορεί να φέρει.

Και στο κάτω κάτω της γραφής, άνθρωπε, καλύτερα να ξέρεις ότι έστω κι έτσι προσπάθησες μετανιωμένος για κάτι, καλύτερα να επιλέγουν όλο και λιγότεροι τη σαπίλα από την ελπίδα λόγω ιδιοσυγκρασίας παρά να αναρωτιέσαι πόσοι από τους γύρω σου κάνουν ό,τι κάνουν από φόβο ή κεκτημένη ταχύτητα λόγω αντίστοιχης διαπαιδαγώγησης, και τι θα έκαναν αν κάποιος τους είχε μιλήσει για μια ακόμη επιλογή όσο ακόμη ήταν νωρίς.

Πεποιθήσεις: Το μυστικό της επιτυχίας

Τι είναι αυτό που μας κάνει επιτυχημένους στη ζωή; Ποια είναι τα κριτήρια για το αν θα πετύχουμε ή όχι; Ένα από τα μυστικά κρύβεται στα νοητικά προγράμματα που εκτελεί ο εγκέφαλος καθημερινά. Πράγματι κάθε μέρα έχουμε κατά πάσα πιθανότητα μια συγκεκριμένη αλληλουχία καταστάσεων που τηρούμε ευλαβικά. Ο εγκέφαλος μας και οι απόψεις που έχει σχηματίσει μας λένε τι είναι καλό και τι κακό, μας λένε τι είναι επιτυχία και τι αποτυχία.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή

Ο εγκέφαλος χωρίς πληροφορίες είναι όπως ένα αυτοκίνητο χωρίς καύσιμα, δεν μπορεί να λειτουργήσει. Πρακτικά για να μπορέσει να αναλύσει και να δημιουργήσει απόψεις, ο εγκέφαλος χρειάζεται πληροφορίες. Όταν είμαστε μωρά, δεν έχουμε καμία πληροφορία για τον κόσμο, η μοναδική επικοινωνία που μπορούμε να έχουμε με έναν άλλο άνθρωπο είναι το κλάμα. Συνήθως κλαίμε για να δείξουμε ότι πεινάμε, ότι διψάμε, ότι πονάμε κλπ.

Αυτή όμως η ενστικτώδης αντίδραση του μωρού μπορεί να ισχύσει και σε μεταγενέστερη ηλικία, π.χ. μπορεί και στην ηλικία των 14 να κλάψουμε για να δημιουργήσουμε εντυπώσεις και να πάρουμε αυτό που θέλουμε, ακριβώς επειδή έχουμε τη συνειδητή ή υποσυνείδητη μνήμη ότι παλιά καθώς κλαίγαμε μας έδιναν αυτό που θέλουμε.

Καθώς μεγαλώνουμε, κάποιες απόψεις ενισχύονται και άλλες εξασθενούν και τελικά απορρίπτονται. Σε πολλές αρχαίες παραδόσεις πίστευαν πως ένας άνθρωπος ήδη από την ηλικία των επτά ετών είχε δημιουργήσει τις κυρίαρχες πεποιθήσεις που θα καθόριζαν τις απόψεις του για τον κόσμο.

Με άλλα λόγια, είχε δημιουργήσει μια προσωπικότητα που αποτελούσε το πρίσμα από το οποίο θα αντιλαμβάνεται τον κόσμο και δεν ήταν παρά ένα σύνολο από νοητικές εντολές και πληροφορίες τις οποίες είχε δεχτεί και οι οποίες τον επηρέαζαν και θα τον επηρεάζουν για το υπόλοιπο της ζωής του. Πόσο μπορεί να διαφέρει αυτό από την αλήθεια; Ας το αναλύσουμε λίγο.

Καθώς μεγαλώναμε, οι γονείς μας, οι φίλοι και οι συγγενείς μας, ο περίγυρος κλπ. μας εφοδίασαν με ένα σύνολο πληροφοριών τις οποίες αποθηκεύσαμε και επεξεργαστήκαμε (κάποιες συνειδητά, άλλες υποσυνείδητα). Ένας από τους λόγους που είναι αδύνατον να βρεις 2 απόλυτα ίδιους ανθρώπους (πέρα από τον γενετικό κώδικα) είναι οι εμπειρίες που είχαν στη ζωή τους καθώς και οι αναμνήσεις που δημιουργήθηκαν από τα βιώματά τους.

Όλα τα παραπάνω μας δημιουργούν απόψεις. Έχοντας ενηλικιωθεί πλέον όλο και λιγότερες πληροφορίες μπορούν να μας αλλάξουν απόψεις, διότι πλέον έχουμε πολύ ισχυρά μοτίβα σκέψης γνωστά σαν πεποιθήσεις.

Πεποιθήσεις: το Βασίλειο των Απόψεων

Για να διαβαστεί μια πληροφορία και να επηρεάσει τον εγκέφαλο, δημιουργεί ένα ελάχιστο αποτύπωμα, μια ανεπαίσθητη εγκεφαλική σύναψη που δεν έχει μεγάλη επιρροή εφόσον είναι μια από τις δισεκατομμύρια διεργασίες που εκτελεί ο εγκέφαλος. Καθώς αυτή η σύναψη ενισχύεται καθημερινά με περαιτέρω συνάψεις (σκέψεις), αρχίζει να αποκτά όλο και μεγαλύτερη δύναμη και μέσα σε κάποιο χρονικό διάστημα (ανάλογα με τη συχνότητα των σκέψεων) μπορεί από μια ισχνή και ελάχιστη διεργασία να γίνει υπερδύναμη αυξάνοντας την επιρροή της και τη σύστασή της.

Εφόσον κάθε σύναψη αποτελεί μια πληροφορία, ένα σύνολο συνάψεων με παρόμοιο προσανατολισμό δημιουργούν αυτό που ονομάζουμε Πεποίθηση. Μια πεποίθηση δεν είναι τίποτα περισσότερο από πληροφορίες που έχουμε αποδεχτεί ως αληθινές και στηρίζουν μια άποψη ή ένα σύνολο απόψεων. Κάθε φορά που σκεφτόμαστε κάτι, δημιουργούμε συνάψεις που ενισχύουν τις αντίστοιχες πεποιθήσεις.

Αν στην ηλεκτρική διαδικασία της σκέψης προσθέσουμε και το μαγνητικό υπόβαθρο των συναισθημάτων, δημιουργούμε ένα πανίσχυρο ηλεκτρομαγνητικό πλαίσιο που το ονομάζουμε Κυρίαρχες Πεποιθήσεις.

Κυρίαρχες Πεποιθήσεις: το Βασίλειο της Πραγματικότητας

Η διαφορά των κυρίαρχων πεποιθήσεων από τις απλές πεποιθήσεις βρίσκεται καθαρά στην ιεραρχία. Οι κυρίαρχες πεποιθήσεις βρίσκονται στις πρώτες θέσεις και είναι αυτές που δημιουργούν την πραγματικότητά μας. Καθημερινά οτιδήποτε κάνουμε και οτιδήποτε πιστεύουμε, οφείλεται στις κυρίαρχες αυτές πεποιθήσεις οι οποίες νικούν κατά κράτος τις απλές πεποιθήσεις μην επιτρέποντάς τους να υλοποιηθούν, είτε άμεσα είτε καθόλου.

Αυτό που λείπει από τις απλές πεποιθήσεις για να γίνουν κυρίαρχες είναι το συναίσθημα και η συχνότητα επανάληψης. Ενώ οι κυρίαρχες πεποιθήσεις εκτελούνται αυτόματα από τον εγκέφαλο καθημερινά (λόγω του ότι βρίσκονται ψηλά) και ενισχύονται διαρκώς δημιουργώντας όλο και περισσότερες εγκεφαλικές συνάψεις καθώς και πιο ισχυρά συναισθήματα, οι απλές πεποιθήσεις βασίζονται κυρίως στη δύναμη της θέλησης και επειδή απουσιάζουν οι άφθονες πληροφορίες (συνάψεις) και το έντονο συναίσθημα βρίσκονται χαμηλά στην κατάταξη εκτέλεσης. Όποιες είναι ψηλότερα, επικρατούν.

Αυτός είναι ο λόγος που ξεκινάς δίαιτα (δύναμη της θέλησης) και μετά επιστρέφεις στην παλιά ζωή. Η αυτοεικόνα σου είναι πιο ισχυρή από την πρόσκαιρη θέληση για να βελτιώσεις την εμφάνισή σου και έτσι σε νικάει, κάνοντάς σε να επιστρέφεις διαρκώς στις σουβλακόπιτες και στα κοψίδια (καλά αυτό δεν το λες και άσχημο βέβαια).

Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα: Αν έχεις μια επιθυμία π.χ. να πάρεις μια Ferrari και πιστεύεις ότι μπορείς και το θέλεις, τότε έχεις ένα σύνολο σκέψεων που δημιουργούν μια ελάχιστη πεποίθηση. Αν επίσης έχεις μια άποψη (συνειδητή ή υποσυνείδητη) ότι τα χρήματα δεν βγαίνουν εύκολα και ότι μια ζωή θα παραμείνεις στη φτώχεια επειδή η ζωή είναι δύσκολη και μάλιστα την έχεις συνδυάσει εδώ και χρόνια με συναισθήματα κατωτερότητας κλπ., τότε είναι πιθανό να αποτελεί κυρίαρχη πεποίθηση και να βρίσκεται ψηλά στην κατάταξη.

Τι εννοούμε όταν λέμε κατάταξη; Είπαμε πιο πριν ότι ο εγκέφαλος δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς πληροφορίες οπότε πρακτικά αν οι πληροφορίες που αξιοποιεί και εκτελεί ο εγκέφαλος είναι η κυρίαρχη πεποίθηση που αναφέραμε πιο πάνω και βρίσκεται π.χ. στη θέση 8 στην κατάταξη εκτέλεσης, η πρώτη ισχνή πεποίθηση βρίσκεται στη θέση 32.984.317. Μάντεψε ποιος δεν πρόκειται σύντομα να αποκτήσει Ferrari!

«Ό,τι δεν συνέβη ποτέ είναι ό,τι δεν ποθήσαμε αρκετά» – Νίκος Καζαντζάκης

Προβιβασμός και Υποβιβασμός Πεποιθήσεων

Αυτό που κάνει μια πεποίθηση ισχυρότερη ή πιο αδύναμη είναι οι συνάψεις (σκέψεις) που κάνουμε καθημερινά για αυτή τη σκέψη, καθώς και το έντονο συναίσθημα με το οποίο εμποτίζουμε τις σκέψεις. Μια πρόσκαιρη σκέψη δεν έχει την ίδια δύναμη με μια μακροχρόνια αλυσίδα σκέψεων και συναισθημάτων.

Καθώς απλά σκέφτεσαι «μπορώ να αποκτήσω τη Ferrari», ενισχύεις αυτή την άποψη ελάχιστα. Αργότερα μέσα στη μέρα καθώς σκέφτεσαι και αισθάνεσαι άσχημα για οποιοδήποτε λόγο, ενισχύεις με πιο έντονο τρόπο τις αντίστοιχες πεποιθήσεις και τις κάνεις και αυτές ισχυρότερες, διατηρώντας τες ψηλά ή ανεβάζοντάς τες ψηλότερα, δίνοντάς τους προβάδισμα στην εκτέλεση.

Η διαφορά βρίσκεται στο συναίσθημα και στην επανάληψη. Αν θέλεις ο εγκέφαλος σου να πάρει στα σοβαρά την επιθυμία σου για τη Ferrari (ή οποιαδήποτε επιθυμία έχεις), θα πρέπει να την προβιβάσεις σε ανώτερες θέσεις. Για να το πετύχεις αυτό θα χρειαστείς:

– Χρόνο

– Δημιουργικό Οραματισμό (Φαντασία)

– Πίστη

– Δράση

– Επιμονή

Καθώς αφιερώνεις όλο και περισσότερο χρόνο, σκέψεις και συναισθήματα σε αυτό που θέλεις, εκείνο γίνεται ισχυρότερο μέρα με τη μέρα και τότε εμπνέεσαι να ακολουθήσεις νέους τρόπους σκέψης και πράξης, γίνεσαι κάτι διαφορετικό από αυτό που ήσουν. Γίνεσαι ο άνθρωπος που πρέπει να είσαι για να αποκτήσεις αυτό που επιθυμείς. Αρχίζεις δηλαδή να ταιριάζεις περισσότερο με τη συχνότητα του βιώματος που επιθυμείς.

Προφανώς για να συμβεί αυτό θα πρέπει να γίνουν αλλαγές και εδώ είναι που οι περισσότεροι άνθρωποι αντιστέκονται. Οι περισσότεροι φοβούνται τις αλλαγές γιατί ενδεχομένως κρύβουν αβεβαιότητα και μας ξεβολεύουν από τα συνηθισμένα.

2 πράγματα χρειάζεται να έχεις υπόψη σου

1. Επειδή ακριβώς ζεις τα συνηθισμένα, θέλεις κάτι καλύτερο (δηλαδή αυτό που ζητάς είναι αλλαγή).

2. Ο,τι και αν κάνεις στη ζωή, δεν μπορείς να αποφύγεις τις αλλαγές, η μονιμότητα είναι μια ψευδαίσθηση, όλα στη ζωή αλλάζουν διαρκώς. Το θέμα είναι οι αλλαγές να είναι κατευθυνόμενες από εμάς όσο γίνεται προς το καλύτερο και όχι να συμβαίνουν εν αγνοία μας προς το χειρότερο.

Αν θέλεις να υποβιβάσεις τις πεποιθήσεις, απλώς μην ασχολείσαι (όσο μπορείς) με οτιδήποτε έχει να κάνει με πληροφορίες που τις αφορούν, δίνοντας έτσι την προσοχή σου σε ό,τι επιθυμείς, ανεβάζοντας παράλληλα τις αντίστοιχες πεποιθήσεις με σκοπό να εκτελεστούν.

«Όπου πηγαίνει η προσοχή, πηγαίνει και η ενέργεια» – Tony Robbins

Με λίγα λόγια αν θέλεις τη Ferrari, πρέπει να μην ασχολείσαι και να μην κάνεις διαρκώς σκέψεις που λένε πόσο φτωχός, ταπεινός και καταφρονεμένος είσαι. Αντίστοιχα, πρέπει να δίνεις περισσότερες σκέψεις και συναισθήματα σε αυτό που επιθυμείς.

Αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση να ξεγελάς τον εαυτό σου και να έχεις την αίσθηση ότι τον κοροϊδεύεις, αυτό δεν θα είχε κανένα θετικό αποτέλεσμα. Πρακτικά αυτό που θα βοηθήσει είναι να μην κουβαλάς το παρελθόν σου σαν υπόδειγμα του τι θα συμβεί στο μέλλον. Αν έχεις τώρα λίγα χρήματα στην τσέπη, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα είναι πάντα έτσι και μάλιστα αν αναγνωρίσεις ότι έχεις τη δυνατότητα, όποιες κι είναι τώρα οι καταστάσεις, να δημιουργήσεις τη ζωή που επιθυμείς, αυτή η συνειδητοποίηση ισοδυναμεί με μια αλλαγή πεπρωμένου. Σου δίνει την ισχύ που χρειάζεσαι.

«Κάθε πρωί γεννιόμαστε ξανά, Ό,τι κάνουμε σήμερα είναι αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία» – Βούδας

Ο Νόμος της Έλξης

Καθώς δίνεις περισσότερο νοητικό και συναισθηματικό χρόνο σε αυτό που επιθυμείς, θα αρχίζεις να μεταβάλλεσαι σταδιακά. Αυτή ακριβώς η μεταβολή θα μεταδίδεται σταθερά παντού και θα ειδοποιεί άτομα, καταστάσεις και γεγονότα να κινηθούν προς το μέρος σου για να υλοποιήσεις αυτό που ζητάς. Επίσης, ο εγκέφαλός σου θα σε ενισχύει προς την κατεύθυνση που ζητάς δίνοντάς σου μια μορφή έμπνευσης που θα σε βοηθήσει να βελτιώσεις τις προσπάθειές σου.

Αν δεν έρχεσαι σε σύγκρουση με το σήμα που εκπέμπεις και δεν το ακυρώνεις με αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα, τότε θα συνεχίσεις να ελκύεις σταθερά την πραγμάτωση αυτού που επιθυμείς. Αυτό είναι γνωστό σαν Νόμος της Έλξης ο οποίος είναι μόλις ένας από τους 12 κυρίαρχους νόμους που κυβερνούν τη ζωή σου.

Αρκετοί απλά έχουν την πεποίθηση ότι το να σκεφτείς όμορφα για κάποιο χρονικό διάστημα από την άνεση του καναπέ σου είναι αρκετό για να σε κάνει εκατομμυριούχο. Όταν τελικά αυτό δεν συμβαίνει, απογοητεύονται και εγκαταλείπουν τις προσπάθειες. Πρακτικά αυτό που συμβαίνει είναι ότι αν θέλουν να κάνουν τον νόμο να εργαστεί υπέρ τους, πρέπει να αναθεωρήσουν την άποψή τους και να συνεργαστούν αρμονικά μαζί του, με σκέψεις, συναισθήματα και πράξεις.

Οι καταστάσεις, οι άνθρωποι, τα γεγονότα θα κινηθούν προς το μέρος σου, όμως εσύ πρέπει να τα αξιοποιήσεις κατάλληλα. Από την άλλη, καθώς όλα αυτά εκτυλίσσονται, αν εσύ αντιστέκεσαι στην αλλαγή μέσω αδράνειας και φόβου, ουσιαστικά αντιστέκεσαι στην ευτυχία σου, αντιστέκεσαι σε αυτό που επιθυμείς.

Η Φύση της Πραγματικότητας

Τι είναι αληθινό και τι όχι; Όταν σκέφτομαι ένα μελλοντικό ενδεχόμενο, αυτό είναι πραγματικό; Στην πραγματικότητα ο εγκέφαλος δεν μπορεί να ξεχωρίσει αν μια σκέψη αποτελεί βίωμα η φαντασία, θεωρεί πραγματικό οτιδήποτε κι αν σκεφτόμαστε (δημιουργεί συνάψεις για να απεικονίσει ό,τι και αν σκεφτόμαστε και αυτές είναι πραγματικότητες).

Πρακτικά ένα μελλοντικό βίωμα είναι ήδη πραγματικό απλά δεν έχει λάβει υπόσταση (ακόμα) στην πραγματικότητα στην οποία ζούμε. Για να συμβεί αυτό, θα πρέπει να εργαστούμε κατάλληλα με σκέψεις, συναισθήματα και πράξεις για να το μεταφέρουμε από τον κόσμο των πιθανοτήτων που βρίσκεται, στη δική μας χειροπιαστή πραγματικότητα. Κανείς άλλος δεν μπορεί να το κάνει για εμάς, εμείς είμαστε οι δημιουργοί της πραγματικότητάς μας.

Το πολίτευμα των περισσότερων χωρών του κόσμου είναι η Δημοκρατία. Στο Βασίλειο της Κβαντικής Πραγματικότητας το «πολίτευμα» που επικρατεί είναι εκείνο της Κβαντικής Πιθανοκρατίας και της Συνειδητής Αξιοκρατίας. Σύμφωνα με την Κβαντομηχανική, το μέλλον είναι μια παλέτα πιθανοτήτων. Οι δικές μας υποκειμενικές απόψεις δημιουργούν το αντικειμενικό βίωμα που ονομάζουμε πραγματικότητα.

Με άλλα λόγια: Όλα είναι πιθανότητες και εμείς επιλέγουμε τι θα πραγματοποιήσουμε με βάση το τι πιστεύουμε ότι είναι εφικτό. Αυτό που πρέπει να γνωρίζεις είναι πως: όλα είναι εφικτά, ακόμα και τα πιο τρελά σου όνειρα υφίστανται ήδη σαν πιθανές πραγματικότητες, αυτό που πρέπει να κάνεις για να βιώσεις αυτές τις πιθανότητες είναι να εργαστείς κατάλληλα για τις πραγματοποιήσεις, είσαι δημιουργός της πραγματικότητας σου!

Αυτοπεποίθηση και Επιτυχία

Ουσιαστικά είτε διδαχτήκαμε από μικρή ηλικία λάθος πληροφορίες, είτε τις αποκτήσαμε μεγαλώνοντας χάρη σε κάποια σφάλματα που κάναμε. Αυτή η λανθασμένη νοοτροπία μας έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα ενώ δεν έχει επιλύσει κανένα. Πώς ξέρουμε ότι είναι λανθασμένη νοοτροπία; Επειδή μας κάνει να αισθανόμαστε άσχημα, οτιδήποτε σε κάνει να αισθάνεσαι άσχημα, είναι λάθος.

Το θέμα είναι ότι έχουμε ανά πάσα στιγμή την ευκαιρία να διορθώσουμε την πορεία της ζωής μας όσο μικροί ή μεγάλοι κι αν είμαστε. Έχεις τώρα την ευκαιρία να ζήσεις όπως επιθυμείς, πρακτικά αυτό κάνεις εδώ και χρόνια, απλά είναι πιθανό οι κυρίαρχες πεποιθήσεις που καθορίζουν τη ζωή σου να είναι υποσυνείδητες και έτσι να μην γνωρίζεις ούτε εσύ τι είναι αυτό που σε κάνει να αποτυγχάνεις.

Αλήθεια, πόσες φορές έχεις αναρωτηθεί «μα τι έχω κάνει στη ζωή μου και τα περνάω όλα αυτά;». Θα πρέπει να αναζητήσεις τις «ευθύνες» στον λανθασμένο προγραμματισμό που έχεις υποστεί κατά τα παιδικά σου χρόνια και δεν είχες το σθένος ή τις γνώσεις να αντικρούσεις καθώς μεγάλωνες και έτσι φώλιασε μέσα σου και δημιουργεί κατά πάσα πιθανότητα την πραγματικότητά σου χωρίς εσύ να το γνωρίζεις. Αρκετοί το ονομάζουν τύχη ή μοίρα και ζουν καθημερινά πιστεύοντας ότι η ζωή τους έχει οριστεί ήδη, μην προσπαθώντας παράλληλα να αλλάξουν κάτι γιατί πιστεύουν ότι είναι μάταιο και ανούσιο.

Αρκετοί επίσης κατηγορούν τους άλλους σαν μια βολική εξήγηση για το τι τους οδήγησε στην αποτυχία. Δεν έχουν αυτοπεποίθηση, δεν πιστεύουν ότι μπορούν να ελέγξουν τη ζωή τους και έτσι δεν προσπαθούν καν, αφήνουν τη ζωή τους στον αυτόματο πιλότο και απλώς αντιδρούν σε ό,τι τους συμβεί και στο τέλος οδηγούνται στην κατάθλιψη βιώνοντας άσχημα συναισθήματα ανεπάρκειας κάθε είδους.

Δεν χρειάζεται να ζεις έτσι. Φυσικά και μπορείς να επιλέξεις εσύ συνειδητά τι είναι αυτό που θα ζήσεις, μπορείς να διαλέξεις εσύ πώς θα εκτυλιχτεί η συνέχεια της ιστορίας σου σε αυτό το κόσμο και αν πράγματι δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα από αυτά που θα μας συμβούν, σκέψου ότι μπορούμε να επιλέγουμε πάντα την αντίδρασή μας σε όσα γίνουν.

Το τι θα πετύχεις στη ζωή, εξαρτάται καθαρά από το πόσο πιστεύεις στον εαυτό σου, από τις δυνατότητες που πιστεύεις πως έχεις καθώς και από τις δυνάμεις που θεωρείς εφικτό να αποκτήσεις. Η αυτοπεποίθηση είναι συνώνυμο της επιτυχίας. Παρατήρησε ότι οι άνθρωποι που δεν πιστεύουν στον εαυτό τους, βιώνουν ελλείψεις σε πολλούς τομείς της ζωής τους, δημιουργούν προβληματικές οικογένειες, προβληματικές σχέσεις και συνθήκες αποτυχίας σε σχεδόν όλους τους τομείς.

Αν επιλέξεις τον συμβιβασμό αντί του να κυνηγήσεις και να πραγματοποιήσεις τα όνειρά σου, επιλέγεις μια ζωή σιωπηλής απόγνωσης, μια ζωή κατά την οποία έχεις υπογράψει τη δυστυχία σου και εναντιώνεσαι στην ευτυχία σου. Αν θέλεις πραγματικά να ζήσεις μέσα στην ευτυχία, μπορείς, αν επιθυμείς την πληρότητα και την αφθονία, μπορείς να τα έχεις.

Ο δημιουργός είναι με το μέρος μας, έφτιαξε αυτόν τον υπέροχο κόσμο γεμίζοντάς τον με χρώμα και αγάπη και κάθε είδους ομορφιά. Έγκειται στη δική μας πίστη και θέληση να φτιάξουμε έναν υπέροχο πίνακα που ονομάζεται ζωή που θα τον κάνει χαρούμενο και υπερήφανο, καθώς θα τον κοιτάει.

«Ο ένας κοιτάζει τον νερόλακκο και βλέπει τη λάσπη, ο άλλος βλέπει μέσα του τα άστρα που αντανακλώνται» – Εμμάνουελ Κάντ

Η συγκάλυψη δικαιολογείται, η προσποίηση όχι

Για τον λόγο αυτό, επιθυμώ εδώ να συστήσω εμφατικά την αποφυγή κάθε επιτήδευσης και προσποίησης. Κατ’ αρχάς, τούτη επισύρει την περιφρόνηση, καθώς συνιστά, πρώτον μεν, απάτη -η οποία αποτελεί καθ’ εαυτήν έκφραση δειλίας, αφού έχει ως βάση της τον φόβο-, δεύτερον δε, αυτοκαταδίκη εκείνου που την επιλέγει, καθώς ο άνθρωπος αυτός επιθυμεί να εμφανίζεται ως κάτι που δεν είναι, το όποιο αυτό κάτι, συνεπώς, το θεωρεί καλύτερο απ’ αυτό που όντως είναι.

Η προσποίηση κάποιου ότι έχει ένα προσόν και η καυχησιολογία του περί αυτού δεν είναι παρά μία ομολογία ότι δεν το έχει. Όταν κάποιος καυχάται για κάτι – είτε αυτό είναι γενναιότητα είτε λογιοσύνη είτε πνεύμα είτε χιούμορ είτε επιτυχία στις γυναίκες είτε πλούτη είτε αριστοκρατική καταγωγή είτε οτιδήποτε άλλο-, τότε μπορεί κανείς από την καυχησιολογία του να συμπεράνει ότι έχει κάποια έλλειψη ακριβώς σ’ αυτό για το όποιο καυχάται- διότι, βέβαια, όποιος έχει πράγματι και πλήρως ένα προσόν δεν διανοείται ούτε να κάνει επίδειξη ούτε να προσποιηθεί κάτι, αλλά είναι ήρεμος ως προς αυτό. Τούτο είναι και το πραγματικό νόημα του Ισπανικού γνωμικού herradura que chacolotea clavo le falta (από το πέταλο που κροταλίζει [sic] λείπει ένα καρφί).

Ωστόσο, όπως εξαρχής ελέχθη, δεν πρέπει κανείς ν’ αφήνει τα ηνία από τα χέρια του και να κάνει τον εαυτό του να φανεί όπως ακριβώς είναι, καθώς το φαύλον και κτηνώδες της ανθρώπινης μας φύσης απαιτεί όντως συγκάλυψη. Τούτο, όμως, δικαιολογεί μόνο το αρνητικό, την συγκάλυψη, όχι όμως και το θετικό, την προσποίηση. Επίσης, πρέπει να γνωρίζει κανείς ότι η προσποίηση ενός ανθρώπου αναγνωρίζεται πριν καν γίνει σαφές το τι ακριβώς προσποιείται.

ARTHUR SCHOPENHAUER, ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΟΦΙΑΣ

Και αφού στοχάστηκα επί αυτού για πολύ

Έχω αναλογιστεί συχνά και εις βάθος το ερώτημα κατά πόσον η ευγλωττία και η εμμονική αφοσίωση στην ευφράδεια έχουν κάνει μεγαλύτερο καλό ή κακό στους ανθρώπους και στις πόλεις τους. Όταν στοχάζομαι τα δεινά που έχει επιφέρει στην πολιτεία μας, και επανεξετάζω στο μυαλό μου τις συμφορές των σημαντικότερων πόλεων της αρχαιότητας, διαπιστώνω ότι ένα διόλου ευκαταφρόνητο μέρος των καταστροφών προκλήθηκε από τη δράση ανθρώπων που ήταν ιδιαίτερα έμπειροι στην ομιλία. Από την πλευρά, όταν αναζητώ στα χρονικά της γραμματείας γεγονότα που, λόγω της αρχαιότητάς τους, απέχουν από τη μνήμη της γενιάς μας, διαπιστώνω ότι πολλές πόλεις έχουν ιδρυθεί, οι φλόγες πάρα πολλών πολέμων έχουν σβήσει, οι σταθερότερες συμμαχίες και οι πιο τιμημένες φιλίες έχουν δημιουργηθεί, όχι μόνο από τη δύναμη της λογικής αλλά, επίσης, και με μεγαλύτερη ευκολία, από την ευφράδεια.

Και αφού στοχάστηκα επί αυτού για πολύ, η ίδια τούτη δύναμη της λογικής με οδηγεί να διαμορφώσω πρωτίστως αυτή την άποψη: η σοφία χωρίς την ευγλωττία συμβάλλει ελάχιστα στο καλό των πολιτειών, αλλά η ευγλωττία χωρίς τη σοφία είναι στις περισσότερες περιπτώσεις εξαιρετικά επιζήμια και ποτέ ωφέλιμη. Αν, λοιπόν, κάποιος αφιερώσει όλη του την ενέργεια στην εξάσκηση της ρητορικής, παραμελώντας τις υψηλότερες και τις ευγενέστερες επιδιώξεις της λογικής και της ηθικής διαγωγής, ανατρέφεται ως πολίτης άχρηστος για τον εαυτό του και επιβλαβής για την πατρίδα του- αλλά όποιος οπλίζεται με ευφράδεια με τέτοιον τρόπο που του επιτρέπει να μην πλήξει τα συμφέροντα της πατρίδος του, αλλά για να προαγάγει, αυτός ο άνδρας, θεωρώ, θα είναι ένας πολίτης αφοσιωμένος στην προώθηση των δικών του συμφερόντων όσο και του δήμου. (Περί ευρέσεως 1.1)

ΜΑΡΚΟΣ ΤΥΛΛΙΟΣ ΚΙΚΕΡΩΝ, Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΠΕΙΘΟΥΣ

Αρχαϊκή Επική Ποίηση: Εισαγωγή στους «Ομηρικούς ύμνους»

Ο ύμνος

Σημασία της λέξης "ύμνος"

Η λέξη "ύμνος" ως προς τη μορφή δηλώνει αποκλειστικά ποιητικό λόγο. Ως προς το περιεχόμενο:

(α) αντιστοιχεί στο εγκωμιαστικό τραγούδι για την εξύμνηση μιας θεότητας, αρχικά συνδεδεμένο άμεσα με τον λατρευτικό χώρο, αργότερα όμως και αποδεσμευμένο από αυτόν·

(β) είναι το ευρύτερο γένος στο οποίο περιλαμβάνονται διαφορετικά είδη λατρευτικών ποιημάτων ή τραγουδιών (λ.χ. παιάν, διθύραμβος, προσόδιον, ὑπόρχημα, ὑμέναιος κ.ά.).

 

Τις σημασίες αυτές προβάλλουν και αρχαίοι ορισμοί:

· ὕμνος ἐστὶ ποίημα περιέχον θεῶν ἐγκώμια καὶ ἡρώων μετ᾽ εὐχαριστίας (Διονύσιος Θράξ, 2ος π.Χ.)·

· ὕμνος ἔστιν ὁ μετὰ προσκυνήσεως καὶ εὐχῆς κεκραμένης ἐπαίνῳ λόγος εἰς θεόν (Ετυμολογικό λεξικό Gudianum 540.42)·

· ὕμνος […] κεχώρισται δὲ ἐγκωμίων καὶ προσῳδιῶν καὶ παιάνων, οὐχ ὡς κἀκείνων μὴ ὄντων ὕμνων· γράφεται δὲ γὰρ ὕμνος προσῳδίας, ὕμνος ἐγκωμίου, ὕμνος παιᾶνος, καὶ τὰ ὅμοια· διαστέλλεται ὡς εἴδη ἀπὸ γένους […]. οὕτως Δίδυμος ἐν τῷ Περὶ Λυρικῶν Ποιητῶν (EM 777.1-10).

 

Προϊστορία του ύμνου

Η πορεία εξέλιξης του ύμνου έως τον Όμηρο είναι υποθετική, βασισμένη κυρίως στα διακριτικά χαρακτηριστικά του είδους στην αρχαϊκή εποχή ή στις αναλογίες του με την υμνολογική ποίηση σε άλλους λαούς ή εποχές. Η ρίζα του ύμνου βρίσκεται στη θρησκεία, ενώ ως παλαιότερη μορφή του μπορεί να θεωρηθεί η "μαγική ρήση". Η μετάβαση από τη "μαγική ρήση" στο υμνητικό τραγούδι σημαίνει ουσιαστικές αλλαγές στην κοσμοθεωρία μιας κοινότητας, αλλά και διατήρηση ορισμένων παλαιών κοινών θρησκευτικών τόπων (πλάι σε νέους), όπως σχετικά με την πολυωνυμία της θεότητας, τη γενεαλογία, την καταγωγή, τους τόπους λατρείας, τη δράση και τα κατορθώματά της. Η αποδέσμευση του ύμνου από τον τόπο λατρείας και η εξέλιξή του σε ποιητική παράκληση ή εγκωμιαστικό τραγούδι είναι το επόμενο βήμα.

 

Κατηγορίες ύμνων

Από τους ύμνους που σώζονται από την αρχαία ελληνική γραμματεία:

(α) κάποιοι είναι ενταγμένοι μέσα σε άλλα κείμενα (λ.χ. τραγωδία, κωμωδία), ενώ άλλοι είναι αυτοτελείς·

(β) κάποιοι είναι λατρευτικοί, εκτελούνται δηλ. στο πλαίσιο μιας θρησκευτικής εκδήλωσης ή τελετουργίας, ενώ άλλοι μπορούν να χαρακτηριστούν λογοτεχνικοί.

 

Στους αυτοτελείς ύμνους συγκαταλέγονται οι ακόλουθες κατηγορίες:

- Εξάμετροι ή ραψωδικοί ύμνοι («Ομηρικοί ύμνοι»)

- Λυρικοί-Χορικοί ύμνοι

- Ορφικοί ύμνοι

- Μαγικοί ύμνοι

- Φιλοσοφικοί-αλληγορικοί ύμνοι

 

Τυπολογία του ύμνου

Τυπικά συστατικά στοιχεία των ύμνων είναι: η "επίκληση", η "διήγηση" και η "παράκληση". Ένα παράδειγμα:

 

«25. Εἰς Μούσας καὶ Ἀπόλλωνα»

Απ' τον Απόλλωνα εγώ

κι απ' το Δία κι απ' τις Μούσες θ' αρχίσω·

απ' τον Απόλλωνα δα το σαϊτάρη κρατούν κι απ' τις Μούσες

όσοι 'ναι πάνω στη γη τραγουδιών και κιθάρας τεχνίτες·

από το Δία οι ρηγάρχες. Μακάριος εκείνος που οι Μούσες

τον αγαπούν· απ' το στόμα του ο λόγος κυλάει όλος γλύκα.

Χαίρετε, κόρες του Δία· το τραγούδι μου τώρα τιμήστε·

να σας υμνήσω και μ' άλλο τραγούδι μου θά 'χω το νου μου.

 

Η "επίκληση" και η "παράκληση" (τα αρχαιότερα στοιχεία) συνιστούν τη μορφή του "υποκειμενικού" ύμνου: η προσωπική σχέση ποιητή-θεότητας που εγκαινιάζεται με την "επίκληση" επιτρέπει τη διατύπωση της "παράκλησης" προς τον θεό. Η παρεμβολή της "διήγησης" (του νεότερου στοιχείου, με υποτονισμό ή -σπανίως- εξαφάνιση της "παράκλησης") συνιστά τον "αντικειμενικό" ή "επικό" ύμνο, καθώς η προσωπική σχέση ποιητή-θεότητας οδηγεί στην εξύμνηση των αρετών και των κατορθωμάτων ενός θεού. Σίγουρη είναι και μια τρίτη, μεικτή μορφή ύμνου, ίσως μεταβατική των δύο προηγούμενων.

 

Εκφορά και πρόσληψη του ύμνου

Οι ύμνοι εκφέρονταν αρχικά είτε από έναν τραγουδιστή (σόλο εκτέλεση) είτε από περισσότερους (ομαδική εκτέλεση), με τη συνοδεία μουσικής ή μουσικής και χορού (ή ρυθμικών κινήσεων). Η εκτέλεση ύμνων από έναν τραγουδιστή με την επέμβαση του χορού σε ορισμένα σημεία φαίνεται να ήταν το μεταβατικό στάδιο από την ατομική στην ομαδική εκτέλεση. Αργότερα υποχώρησε ο συνοδευτικός χορός, ενώ η μουσική συνοδεία διατηρήθηκε, τουλάχιστον στους χορικούς και μελικούς ύμνους. Οι εξάμετροι αφηγηματικοί ύμνοι ακολούθησαν στον τρόπο εκφοράς τα επικά ποιήματα: υποχώρησε η μουσική συνοδεία, και το τραγούδι εξελίχθηκε σε ραψωδική απαγγελία.

 

Οι περιστάσεις κατά τις οποίες απαγγέλλονταν οι ύμνοι ήταν κυρίως οι θρησκευτικές εορτές, οι πανηγύρεις στην αγορά που περιελάμβαναν αθλητικούς αγώνες και χορούς, ίσως και κάποιες συγκεντρώσεις στο παλάτι. Το κοινό που απολάμβανε αυτού του είδους την ποίηση μπορούμε να το φανταστούμε από τη σκηνή του «Ύμνου στον Απόλλωνα» (στ. 146 κ.εξ.), όπου περιγράφεται η συρροή των Ιώνων με τα παιδιά τους στη γιορτή του ιερού νησιού:

 

αλλά στη Δήλο πιο πολύ, ω Φοίβε, τέρπεις την καρδιά σου,

εκεί που οι μακροχίτωνες για χάρη σου Ίωνες μαζεύονται

με τα παιδιά και τις σεβάσμιες συζύγους τους.

Κι αυτοί με πυγμαχία και με χορό και με τραγούδι

θα τέρπουν μνημονεύοντας εσένα, όταν θα στήνουν τον αγώνα.

Και αθάνατοι κι αγέραστοι πως είναι πάντα θά 'λεγε

εκείνος που θα βρίσκονταν εκεί, όταν συναθροισμένοι

θά 'ταν οι Ίωνες·

γιατί τη χάρη όλων αυτών θά 'βλεπε και θα τερπόταν η καρδιά του

κοιτάζοντας αυτούς τους άντρες και τις καλλίζωστες γυναίκες

και τα γοργά τα πλοία και τα πολλά αγαθά τους. (στ. 146-155).

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ: ΑΙΣΧΥΛΟΣ - Χοηφόροι (908-934)

ΚΛ. ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.
ΟΡ. πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;
910 ΚΛ. ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
ΟΡ. καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν μόρον.
ΚΛ. οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;
ΟΡ. τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.
ΚΛ. οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.
915 ΟΡ. αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
ΚΛ. ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;
ΟΡ. αἰσχύνομαί σοι τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.
ΚΛ. [μὴ] ἀλλ᾽ εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.
ΟΡ. μὴ ἔλεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.
920 ΚΛ. ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
ΟΡ. τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.
ΚΛ. κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.
ΟΡ. σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.
ΚΛ. ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.
925 ΟΡ. τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
ΚΛ. ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.
ΟΡ. πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.
ΚΛ. οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.
ΟΡ. ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.
930 ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
ΧΟ. στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.
ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε
τλήμων Ὀρέστης, τοῦθ᾽ ὅμως αἱρούμεθα,
ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.

***
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
Σ᾽ έθρεψα εγώ, μαζί σου να γεράσω θέλω.
ΟΡΕΣΤΗΣ
Του πατέρα μου φόνισσα μ᾽ εμέ να ζήσεις;
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
910 Η Μοίρα, γιε μου, σ᾽ όλ᾽ αυτά είναι η αιτία.
ΟΡΕΣΤΗΣ
Κι αυτόν σου ετοίμασε λοιπόν το φόνο η Μοίρα.
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
Καθόλου, γιε μου, δε ψηφάς κατάρες μάνας;
ΟΡΕΣΤΗΣ
Με γέννησες στη συμφορά για να με ρίξεις.
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
Δε σ᾽ έριξα παρά σε σπίτια φιλικά μας.
ΟΡΕΣΤΗΣ
Πουλήθηκ᾽ άτιμα, γιος λεύτερου πατέρα.
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
Και που ᾽ναι η πλερωμή που δέχτηκα για σένα;
ΟΡΕΣΤΗΣ
Ντρέπομαι αυτή σου την πομπή να πω ίσα πέρα.
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
Μα πες και του πατέρα σου τ᾽ άδικα τότε.
ΟΡΕΣΤΗΣ
Μέσα στα σπίτια εσύ, μην κρίνεις το ξωμάχο.
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
920 Να κλαις γυναίκες, που ο άντρας των, παιδί μου, λείπει.
ΟΡΕΣΤΗΣ
Στην ησυχία τους ζουν κι ο κόπος των τις θρέφει.
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
Το ᾽χεις το βλέπω απόφαση να με σκοτώσεις.
ΟΡΕΣΤΗΣ
Συ θα σκοτώσεις, όχι εγώ, τον εαυτό σου.
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
Φυλάξου από τις μάνας σου τις άγριες σκύλες.
ΟΡΕΣΤΗΣ
Κι απ᾽ του πατέρα μου πώς θα σωθώ, αν σ᾽ αφήσω;
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
Θαρρώ, του κάκου, ζωντανή κλαίω μπρος σε τάφο!
ΟΡΕΣΤΗΣ
Την καταδίκη σου όρισε πατέρα φόνος.
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
Αλί μου εγώ, που γέννησα κι έθρεψα φίδι!
ΟΡΕΣΤΗΣ
Τί μάντης βρήκε του ονείρου σου αλήθεια ο φόβος!
930 σκότωσες τον δεν έπρεπε· και τ᾽ όμοιο πάθε.
Η ΚΟΡΥΦΑΙΑ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ
Κλαίω τη μαύρη, εγώ, τη μοίρα και των δυο των,
μ᾽ αφού στην κορφήν έφτασε τόσων αιμάτων
ο άθλιος ο Ορέστης, πιο καλά τουλάχιστο έχω
το μάτι των σπιτιών να μη σβήσει για πάντα.

Μορφές και Θέματα της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας: ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΘΕΟΙ - ΑΠΟΛΛΩΝ ή ΑΠΕΛΛΩΝ - Έρωτες Απόλλωνα - Απόγονοι

Οι περισσότερες από τις ερωμένες του Απόλλωνα είναι Μούσες (Θάλεια, Καλλιόπη, Ουρανία…) ή μάντισσες (Μαντώ, Κασσάνδρα), ενώ τα παιδιά του ασχολούνται με τη μουσική (Λίνος, Ορφέας), τη μαντική (Μόψος), την ιατρική (Ασκληπιός) -γι' αυτό και Ασκληπιεία βρίσκονται συχνά κοντά σε ιερά του Απόλλωνα. Αρκετά από τα παιδιά του φανερώνουν τον ηλιακό χαρακτήρα του πατέρα τους (Λύκ-ωρος < ρίζα λύκ- = φως), με όλες τις ευεργετικές αλλά και καταστρεπτικές και καθαρτικές συνέπειες της ηλιακής ενέργειας· άλλα είναι ιδρυτές φυλών (Ίων, Δώρος) ή οικιστές (Δελφός, Μίλητος, Νάξος, Κύδων…) -εξάλλου, ο ίδιος κτίζει, μαζί με τον Ποσειδώνα, τα τείχη της Τροίας (Ιλ. Η, 451-453.· Ευρ., Τρ. 1 κ.ε.), ενώ το ιερό του στους Δελφούς χρησμοδοτεί για την ίδρυση πόλεων, επιβάλλοντας παράλληλα τη λατρεία του στις νεοϊδρυθείσες πόλεις (Ομηρικός ύμνος 247 κ.ε., 294 κ.ε.).

 

Απόλλων και Δάφνη

 

Η νύμφη Δάφνη είναι η αγαπημένη του θεού της μαντικής Απόλλωνα, το ομώνυμο φυτό στο οποίο μεταμορφώθηκε και υπήρξε αναπόσπαστο στοιχείο του φυσικού τοπίου των Δελφών, προϋπόθεση για την εκεί μαντική διαδικασία.

 

Και στη Δάφνη, όπως και σε πολλά πρόσωπα της μυθολογίας, αποδίδονται διαφορετικοί γονείς. Άλλοτε είναι κόρη του ποταμού Λάδωνα της Πελοποννήσου και της Γης, άλλοτε του θεσσαλικού ποταμού Πηνειού, άλλοτε του βασιλιά Αμύκλα της Λακωνίας.

 

Η Δάφνη είναι το αντιπρότυπο της κόρης που υπόκειται στους κοινωνικούς κανόνες του γάμου. Σαν θηλυκός Ιππόλυτος και αγαπημένη νύμφη της Άρτεμης, αδελφής του Απόλλωνα, περνούσε τον χρόνο της στα βουνά, αποφεύγοντας τη συναναστροφή των ανδρών και κυνηγώντας. Και γι' αυτή την παρθένο νύμφη τα προβλήματα ανακύπτουν με τον έρωτα. Την ερωτεύτηκε ο Λεύκιππος, ο γιος του βασιλιά της Ήλιδας Οινόμαου. Ο νέος γρήγορα παραιτήθηκε από την προσπάθεια να την κάνει γυναίκα του, επινόησε όμως ένα τέχνασμα για να βρίσκεται κοντά της: Έπλεξε κοτσίδα τα μαλλιά του, που τα άφησε να μακρύνουν για να τα προσφέρει στον ποταμό Αλφειό, ντύθηκε σαν κόρη, παρουσιάστηκε στη Δάφνη ως κόρη του πατέρα του και την παρακάλεσε να τον/την αφήνει να κυνηγά μαζί της. Η φιλία που αναπτύχθηκε μεταξύ τους ξύπνησε τη ζήλια του Απόλλωνα που, θέλοντας να εκδικηθεί, εμφύσησε στις κοπέλες την επιθυμία να κάνουν μπάνιο στα νερά του ποταμού. Εκείνες υποχρέωσαν τον διστακτικό Λεύκιππο να ξεντυθεί, ανακάλυψαν το πραγματικό του φύλο και τον σκότωσαν με τα ακόντια και τα μαχαίρια τους. Σύμφωνα με άλλες εκδοχές, οι θεοί τον έκαναν αόρατο. Ο Απόλλωνας τότε όρμηξε να αρπάξει τη Δάφνη. Κυνηγημένη η κόρη, έτρεχε ως τη στιγμή που, καθώς θα την έπιανε, ζήτησε από τον πατέρα της Πηνειό να τη μεταμορφώσει. Μεταμορφώθηκε σε δάφνη, το αγαπημένο φυτό του θεού, το οποίο θα έφερε στο εξής στην κεφαλή του. Η δαφνηφορία θα έφτανε μέχρι την κεφαλή της πολιτικής εξουσίας στη Ρώμη.

 

Απόλλων και Κασσάνδρα

 

Για την κόρη του Πρίαμου και της Εκάβης, υπήρχαν δύο εκδοχές για το πώς απέκτησε την ικανότητα της μαντικής. Η μία από αυτές θέλει τον Απόλλωνα ερωτευμένο με την Κασσάνδρα, να αγωνίζεται για να την αποκτήσει -σαν παλαιστής, τυλίγοντάς με με τον αέρα της γοητείας του (Αισχ., Αγ. 1206)- και να ζητά να του δοθεί δίνοντάς της ως αντάλλαγμα την τέχνη της μαντικής. Η Κασσάνδρα δέχθηκε αλλά πάτησε τη συμφωνία με τον θεό, δεν του δόθηκε, κι εκείνος έφτυσε στο στόμα της -ένα τελευταίο φιλί;- για να μη δίνει κανένας πίστη στις προφητείες της. Το χάρισμα της μαντικής παρέμεινε, όχι όμως της πειθώς.

 

Απόλλων και Ροιώ

 

Η Ροιώ ήταν κόρη κόρη της Χρυσοθέμιδας και του Στάφυλου, γιου του Διόνυσου και της Αριάδνης. Έμεινε έγκυος από τον Απόλλωνα, όμως ο πατέρας της, νομίζοντας ότι η εγκυμοσύνη της κόρης του προέκυψε από σχέση με κάποιον θνητό και μη πιστεύοντας τα σχετικά με τη θεϊκή ένωση, την έκλεισε μέσα σε μια λάρνακα και την έριξε στη θάλασσα. Η λάρνακα εκβράσθηκε στις ακτές της Εύβοιας, σύμφωνα με μια εκδοχή, όπου η Ροιώ γέννησε τον γιο της Άνιο. Αμέσως μετά ο Απόλλωνας πήρε μητέρα και παιδί στη Δήλο και έδωσε στον Άνιο την εξουσία του ιερού νησιού και το χάρισμα της μαντικής. Ο Διόδωρος Σικελιώτης παραδίδει ότι η λάρνακα ξεβράστηκε κατ' ευθείαν στη Δήλο, χωρίς την ευβοϊκή μεσολάβηση, και εκεί γέννησε η Ροιώ το παιδί της: […] άφησε το παιδί πάνω στον βωμό του Απόλλωνα και προσευχήθηκε στον θεό να σώσει τη ζωή του παιδιού αν εκείνο ήταν δικό του. Κι ο Απόλλων […] έκρυψε το παιδί αλλά αργότερα φρόντισε για την ανατροφή του, του έμαθε τη μαντική και το περιέβαλε με μεγάλες τιμές (5.62).

 

Απόλλων και Θυρείη

 

Από την κόρη του Αμφίνομου Θυρίη ο Απόλλωνας απέκτησε έναν ωραίο γιο, τον Κύκνο, ικανό κυνηγό, όμως δύστροπο και άξεστο. Πολλοί τον ερωτεύτηκαν για την ομορφιά του, όμως ο Κύκνος αλαζονικά τους απέρριπτε όλους και τους απογοήτευε, με αποτέλεσμα να τον εγκαταλείπουν ο ένας μετά τον άλλον, εκτός από τον ωραίο Φύλιο, που κι αυτόν όμως ο Κύκνος τον αντιμετώπιζε υπεροπτικά και κάθε φορά του έβαζε μια δοκιμασία, την οποία εκείνος έφερνε σε πέρας. Ο Κύκνος, από την ντροπή και την οργή του, έπεσε στη λίμνη Κωνώπη και χάθηκε. Από τη λύπη της για τον θάνατο του γιου της, η Θυρίη έπεσε κι αυτή στην ίδια λίμνη. Με απόφαση του Απόλλωνα οι δύο τους έγιναν πουλιά της λίμνης και οι άνθρωποι τη μετονόμασαν σε Κυκνείη. Σε αυτήν, την εποχή του οργώματος εμφανίζονταν πολλοί κύκνοι.

 

Απόλλων και Ακακαλλίδα ή Ακακαλλή ή Ακάλλη

 

Πλήθος επώνυμοι ήρωες και οικιστές συνδέθηκαν με τον μύθο της Ακάλλης, κόρης του Μίνωα και όλοι τους ήταν καρπός του έρωτα του Απόλλωνα για την κόρη. Όταν η κόρη έμεινε για πρώτη φορά έγκυος με τον θεό, ο Μίνωας, οργισμένος με το γεγονός, εξόρισε την κόρη του στη Λιβύη (Νότια Τυνησία), όπου γέννησε το παιδί Αμφιθέμη ή Γαράμαντα που έγινε γενάρχης του νομαδικού λαού των Γαραμάντων στις παρυφές της Σαχάρας. Γυναίκα του έγινε η νύμφη Τριτωνίδα που ζούσε στην ομώνυμη λίμνη της Λιβύης. Η Ακακαλλίδα, φοβισμένη από τη συμπεριφορά του πατέρα της Μίνωα προς την ίδια και τον γιο της Αμφιθέμη, γέννησε έναν άλλο γιο, τον Μίλητο, στο δάσος, στη σκιά ενός δέντρου, όπου και τον άφησε. Ο Απόλλωνας ζήτησε από λύκαινες να θρέψουν το μωρό μέχρι να το βρουν οι βοσκοί. Το παιδί έγινε άξιο και όμορφο και το ερωτεύτηκαν ο Μίνωας, ο παππούς του, και ο αδελφός του ο Σαρπηδόνας, τον οποίο και ακολούθησε στην Ασία, όπου παντρεύτηκε και έκανε παιδιά. (Αντωνίνος Λιβεράλις, 30.1-2) Ο Παυσανίας (10.16.5) αναφέρει και άλλα παιδιά που η μητέρα τους τα εγκατέλειψε, τον Φίλανδρο και τον Φυλακίδη, και αυτά από τον Απόλλωνα, και ότι οι κάτοικοι της κρητικής πόλης Έλυρος έστειλαν ως αφιέρωμα στους θεούς χάλκινη αίγα από το γάλα της οποίας τρέφονται δύο παιδιά. Και ο Νάξος, που βρίσκεται στην κορυφή του γενεαλογικού δέντρου των Ναξίων, όπως και ο Μίλητος των Μιλησίων, είναι ένας ακόμη γιος του Απόλλωνα και της κόρης από την Κρήτη.

 

Απόλλων και Μαντώ

 

Η Μαντώ ήταν Θηβαία ιέρεια του Απόλλωνα Ισμηνίου (από τον ποταμό Ισμηνό της πόλης), κόρη του μάντη Τειρεσία, και είχε προφητικές ικανότητες (Στρ. 9.522). Για το πώς βρέθηκε η Μαντώ στους Δελφούς υπάρχουν δύο παραδόσεις. Η μία λέει ότι η προφήτισσα κατέφυγε στους Δελφούς πριν οι Επίγονοι κυριεύσουν τη γενέθλια πόλη της· σύμφωνα με τη δεύτερη, όταν οι Επίγονοι κυρίευσαν τη Θήβα, αφιέρωσαν την προφήτισσα στον θεό. Οι αρχαιότεροι συγγραφείς αναφέρουν ότι από τον Απόλλωνα η Μαντώ απέκτησε ένα γιο, τον Μόψο. Άλλες πηγές ονομάζουν και ένα θνητό πατέρα, τον Μυκηναίο Ράκιο, τον οποίο η Μαντώ γνώρισε στους Δελφούς και με τον οποίο έφυγε για την Κλάρο· ή τον κρητικό Ράκιο που η Μαντώ συνάντησε στην περιοχή της Κλάρου και στον οποίο την οδήγησαν Κρήτες πειρατές που την απήγαγαν στον δρόμο για την Κλάρο. Ο μύθος θέλει τη Μαντώ να ιδρύει το περίφημο μαντικό ιερό του Απόλλωνα στην Κλάρο. Σύμφωνα με μια παράδοση η Κλάρος πήρε το όνομά της από το κλάμα της Μαντώς για τη χαμένη της πατρίδα Θήβα ή από τα κλαριά της ἀμπελόσεσσας Κλάρου. Όπως και να είναι τα πράγματα, ο Μόψος, ο γιος της, συγκαταλέγεται στη μεγάλη οικογένεια των μάντεων που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συνδέονται με δεσμούς συγγένειας με τον Απόλλωνα.

 

Απόλλων και Κορωνίδα (ή Αρσινόη)

 

1. Ο Πίνδαρος, στον Πυθιόνικο για τον Ιέρωνα τον Συρακόσιο, παραδίδει ότι ο Ασκληπιός ήταν καρπός του έρωτα του θεού της μαντικής για την Κορωνίδα, κόρη του Θεσσαλού βασιλιά Φλεγύα. Η κόρη, τον καιρό που περίμενε το παιδί της και ενάντια στη βούληση του πατέρα της που ήθελε άλλο γάμο, δόθηκε στον Ίσχη, γιο του Έλατου και αδελφό του Καινέα. Και ο Απόλλωνας την κουρούνα που του έφερε την είδηση (άλλοι λένε ότι η τέχνη του του αποκάλυψε την αλήθεια) την καταράστηκε και από άσπρη που ήταν την έκανε μαύρη. Όσο για την Κορωνίδα, τη σκότωσε για την απιστία της. Αλλά όπως ο Δίας δεν μπορούσε να αφήσει τον γιο του Διόνυσο να καεί μαζί με τη μητέρα του Σεμέλη και τράβηξε το παιδί από τα σπλάχνα της, το ίδιο και ο Απόλλωνας που άρπαξε το μωρό από την κοιλιά της μάνας του, την ώρα που το σώμα της Κορωνίδας καιγόταν στη νεκρική πυρά. Παραλλαγή στην εκδοχή του Πινδάρου θέλει την Άρτεμη να σκοτώνει την Κορωνίδα για την ύβρη που διέπραξε η θνητή απέναντι στον θεϊκό αδελφό της και τον Ερμή να σώζει το παιδί από την πυρά (Παυσ. 2.26.4).

 

2. Για να εξηγηθεί η έντονη παρουσία του Ασκληπιού στην Επίδαυρο της Πελοποννήσου, ο καταγωγικός μύθος του τροποποιήθηκε ελαφρά. Αφηγούνταν πως ο παππούς του Φλεγύας ήταν πολεμοχαρής ληστής που ήρθε στην Πελοπόννησο υποτίθεται για να την επισκεφθεί και να τη θαυμάσει, στην πραγματικότητα όμως για να διαπιστώσει το μάχιμο των κατοίκων και πόσοι ήταν, ώστε να καταστρώσει το σχέδιό του για να την καταλάβει. Τον συνόδευε η κόρη του που ήταν ήδη έγκυος από τον Απόλλωνα αλλά δεν είχε αποκαλύψει στον πατέρα της το γεγονός. Με το που έφτασαν στη γη των Επιδαυρίων, η Κορωνίδα γέννησε, στους πρόποδες του βουνού που τότε ονομαζόταν Μύρτιο, Τίτθιο στην εποχή του Παυσανία. Από τον φόβο του πατέρα της άφησε το παιδί που γέννησε εκτεθειμένο στο βουνό. Κι εκείνο επιβίωσε χάρη σε μια κατσίκα που το θήλασε και σε ένα σκύλο που το προστάτευε από άλλα ζώα.

 

3. Μητέρα του Ασκληπιού είναι η Αρσινόη, κόρη του Λεύκιππου και αδελφή της Ιλάειρας και της Φοίβης που τις άρπαξαν οι Διόσκουροι. Την εκδοχή αυτή, μεσσηνιακής προέλευσης, τη θεωρεί πλαστή ο Παυσανίας, πόσο μάλλον που τα επιφανέστερα Ασκληπιεία ήταν υπό τον έλεγχο της Επιδαύρου (2.26.7-8). Πάντως, μυθογράφοι, στην προσπάθεια να συνενώσουν τις παραδόσεις, βεβαίωναν πως το παιδί ήταν της Αρσινόης αλλά το ανέθρεψε η Κορωνίδα.

 

Όπως να είναι, ο Απόλλωνας εμπιστεύθηκε την ανατροφή του παιδιού του στον Κένταυρο Χείρωνα που του έμαθε τα μυστικά της ιατρικής. Ο θάνατος του Ασκληπιού προήλθε από τον Δία ή από τον Πλούτωνα, είτε γιατί διαταρασσόταν η κοσμική ισορροπία, καθώς παρατεινόταν η ζωή των θνητών με τις διάφορες θεραπείες, μέχρι και την επιδίωξη της αθανασίας που ήταν προνόμιο των θεών, είτε γιατί μειώθηκε ο πληθυσμός του Κάτω Κόσμου. Τον θάνατο του γιου του εκδικήθηκε ο Απόλλωνας σκοτώνοντας τους Κύκλωπες που είχαν κατασκευάσει τον κεραυνό για χάρη του Δία. Και ο Δίας σχεδίαζε να τον ρίξει στα Τάρταρα, όμως ύστερα από τη θερμή ικεσία της Λητώς διέταξε τον γιο του να μπει στη δουλική υπηρεσία κάποιου θνητού για ένα χρόνο. Και ο Απόλλωνας έφτασε στις Φερές, στον Άδμητο, τον γιο του Φέρητα, έγινε υπηρέτης του, βοσκός στα κοπάδια του, και έκανε τις αγελάδες να γεννούν δίδυμα. (Απολλόδωρος 3.10.4)

 

Απόλλων και Ψαμάθη

 

Η Ψαμάθη ήταν κόρη του βασιλιά της Αργολἰδας Κρότωπου ή Κρότιου. Από τον Απόλλωνα απέκτησε ένα γιο, τον Λίνο, αλλά επειδή φοβόταν τον πατέρα της άφησε το παιδί έκθετο. Μόνο που το κατασπάραξαν τα σκυλιά του βασιλιά, και ο Απόλλωνας για τιμωρία έστειλε στους Αργείους την Ποινή, που άρπαζε τα μωρά από την αγκαλιά των μανάδων τους. Μέχρι που ο Αργείος Κόροιβος την εξόντωσε. Ο Παυσανίας παραδίδει ότι πάνω στον τάφο του Κόροιβου στην αγορά των Μεγάρων ήταν χαραγμένοι ελεγειακοί στίχοι που ανέφεραν την ιστορία της Ψαμάθης και παράσταση του Κόροιβου την ώρα που σκότωνε την Ποινή. Η ιστορία του Κόροιβου μετά τον θάνατο της Ποινής συνδέεται με την ίδρυση της πόλης Τριποδίσκοι στα Γεράνια όρη και την ανέγερση ναού προς τιμή του θεού (Παυσ. 1.43.7).

 

Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, ο πατέρας δεν πίστεψε πως το παιδί της κόρης του ήταν του Απόλλωνα, και γι' αυτό την καταδίκασε σε θάνατο. Οργισμένος ο Απόλλωνας έστειλε λοιμό στην περιοχή.

 

Απόλλων και Δρυόπη

 

Σύμφωνα με μια θεσσαλική εκδοχή του μύθου της Δρυόπης, η μοναχοκόρη του Δρύοπα έβοσκε κάθε μέρα τα πρόβατα του πατέρα της στην Οίτη παρέα με τις νύμφες Αμαδρυάδες, που την άφηναν να παίρνει μέρος στα παιχνίδια τους, της μάθαιναν, μάλιστα, να υμνεί τους θεούς και να χορεύει τους λατρευτικούς τους χορούς. Εκεί, την είδε να χορεύει ο θεός Απόλλωνας και την ερωτεύτηκε. Για να την κάνει δική του μεταμορφώθηκε αρχικά σε χελώνα, με την οποία άρχισαν να παίζουν οι Νύμφες και η κόρη σαν να ήταν μπάλα. Μόλις η Δρυόπη πήρε με τρυφερότητα το ζώο στην αγκαλιά της, ο Απόλλωνας μεταμορφώθηκε σε φίδι. Οι Νύμφες φοβήθηκαν κι έφυγαν τρέχοντας. Έτσι ο θεός Απόλλωνας κατάφερε να πετύχει τα σχέδιά του. Η Δρυόπη γύρισε τρομαγμένη στο παλάτι χωρίς να πει σε κανέναν τίποτε. Ύστερα από λίγο καιρό παντρεύτηκε τον Ανδραίμονα, γιο του Όξυλου, και γέννησε ένα παιδί τον Άμφισσο, που όμως είχε πατέρα τον Απόλλωνα. Ο Άμφισσος, όταν μεγάλωσε έγινε ο βασιλιάς της περιοχής και έχτισε μια πόλη που την ονόμασε Οίτη από το βουνό. Εκεί κοντά έχτισε και ναό για τον πατέρα του Απόλλωνα.

 

Απόλλων και Κυρήνη

 

Η Κυρήνη, κόρη της Χλιδανώπης και του Υψέα, βασιλιά των Λαπιθών, ήταν παθιασμένη με το κυνήγι και προστάτισσα των κοπαδιών του πατέρα της. Ο Απόλλωνας την είδε στο Πήλιο να σκοτώνει ένα λιοντάρι, ρώτησε τον Κένταυρο Χείρωνα ποια ήταν, εκείνος την πληροφόρησε και ο θεός αποφάσισε να την απαγάγει. Την άρπαξε την ώρα που η Κυρήνη έβοσκε τα πρόβατα του πατέρα της στις όχθες του ποταμού Πηνειού, την οδήγησε στη Λιβύη και την εμπιστεύτηκε στις Νύμφες του όρους Μύρτου, κοντά στην τοποθεσία όπου αργότερα ιδρύθηκε η πόλη Κυρήνεια. Από την ένωσή τους γεννήθηκε ο Αρισταίος που οι Νύμφες αποκαλούν «Αγραίο» (του αγρού) και «Νόμιο» (=βοσκό).

 

Άλλοι έρωτες με απογόνους επώνυμους ήρωες

 

Από τη Νύμφη Θυία (ή τη Μέλαινα ή την Κελαινώ) ο Απόλλωνας απέκτησε τον Δελφό, επώνυμο ήρωα των Δελφών και βασιλιά της περιοχής την εποχή που ο Απόλλωνας κατέφτασε για να την καταλάβει.

 

Ο θεός βίασε και την Κρέουσα, την κόρη του Ερεχθέα και της Πραξιθέας, σε σπηλιά στην Ακρόπολη της Αθήνας· στην ίδια αυτή σπηλιά άφησε έκθετο τον γιο της μέσα σε ένα καλάθι, τον οποίο αργότερα ο Ερμής μετέφερε στους Δελφούς και ανατράφηκε στον ναό.

 

Από τη Φθία απέκτησε τον Δώρο, που έδωσε το όνομά του στους Δωριείς, τον Πολυποίτη και τον Λαόδοκο· και τα τρία αδέλφια σκοτώθηκαν από τον γιο του Ενδυμίωνα, τον Αιτωλό, στα βόρεια του κορινθιακού κόλπου.

 

Από τη Θηρώ ή Θουρώ απέκτησε τον Χαίρωνα, επώνυμο ήρωα της Χαιρώνειας στη Φωκίδα.

Ο θεός αναφέρεται και ως πατέρας του Τένη ή Τέννη από την Πρόκλεια, επώνυμου ήρωα της Τενέδου, αλλά πιο πιθανή είναι η παράδοση που θέλει πατέρα του τον Κύκνο, βασιλιά της Κολώνης στην Τρωάδα.

 

Από τη νύμφη Κωρυκία απέκτησε τον Λύκωρο ή Λυκωρέα, από τον οποίο ονομάστηκε η Λυκώρεια της Φωκίδας. Άγνωστη είναι η μητέρα του Επίδαυρου

 

Και άλλοι έρωτες

Από τη Μούσα Θάλεια απέκτησε τους δαίμονες Κορύβαντες που μπήκαν στη συνοδεία του Διόνυσου, από την Καλλιόπη πιθανολογείται ότι απέκτησε τον Ορφέα και τον Υμέναιο, από την Ουρανία τον θηβαίο ποιητή Λίνο. Τέλος, σύμφωνα με μια εκδοχή ο Τρωίλος είναι γιος της Εκάβης από τον θεό και όχι από τον Πρίαμο.

 

Και ένας άκαρπος έρωτας

 

Ο Εύηνος απέκτησε μια κόρη, τη Μάρπησσα, που ενώ ήταν μνηστή του Απόλλωνα, την άρπαξε ο Ίδας, ο γιος του Αφάρεα, με άρμα φτερωτό, που το πήρε από τον Ποσειδώνα. Ο Εύηνος τους καταδίωξε πάνω σε άρμα και έφτασε μέχρι τον ποταμό Λυκόρμα αλλά επειδή δεν μπορούσε να τους φτάσει, έσφαξε τα άλογα και έπεσε στον ποταμό· από εκείνον ονομάστηκε Εύηνος ο ποταμός. Ο Ίδας έφτασε στη Μεσσήνη, αλλά τον βρήκε ο Απόλλωνας και του πήρε την κόρη. Κι εκεί που μάχονταν ποιος θα την παντρευτεί, ο Δίας μπήκε στη μέση και τους χώρισε και προέτρεψε την κόρη να διαλέξει με ποιον θέλει να μείνει· εκείνη, από φόβο μήπως ο Απόλλωνας την εγκαταλείψει όταν γεράσει, διάλεξε για άντρα της τον Ίδα. (Απολλόδωρος 1.60.1)

 

Απόλλων και Κυπάρισσος

 

Τον πανέμορφο νεαρό Κυπάρισσο, γιο του Τήλεφου από την Κέο, ερωτεύτηκε ο θεός Απόλλωνας (ή ο Ζέφυρος, ή και ο ρωμαίος θεός Σιλβανός ή Σιλουανός). Με σχέση άρρηκτη συνδεόταν με ένα εξημερωμένο ιερό ελάφι που τον συνόδευε πάντα. Γι' αυτό και όταν άθελά του σκότωσε με το ακόντιό του το ελάφι του που κοιμόταν στον ίσκιο ενός δέντρου, το πένθος του ήταν μεγάλο. Ζήτησε, λοιπόν, από τους θεούς να πεθάνει αλλά να κυλούν τα δάκρυά του αιώνια. Έτσι, οι θεοί τον μεταμόρφωσαν σε κυπαρίσσι. Το δέντρο με το σκούρο πράσινο χρώμα έγινε το δέντρο της θλίψης και οι καρποί του τα κρυσταλλωμένα δάκρυα του Κυπάρισσου. 

Απόλλων και Υάκινθος

Ένα από τα θύματα του έρωτα του Απόλλωνα ήταν και ο πανέμορφος Υάκινθος, το γενεαλογικό δέντρο του οποίου εμφανίζεται μπερδεμένο. Ο Απολλόδωρος διασώζει δύο παραδόσεις, μία θεσσαλική, η άλλη των Λακεδαιμονίων. Σύμφωνα με την πρώτη ο Υάκινθος ήταν γιος της Μούσας Κλειώς και του Πίερου. Η δεύτερη παράδοση θέλει τον Υάκινθο γιο του Αμύκλα και της Διομήδης, κόρης του Λαπίθη, εγγονό του Λακεδαίμονα και της Σπάρτης, δισέγγονο της Ταϋγέτης και του Δία. Και στις δύο εκδοχές ο Απόλλωνας ερωτεύεται τον όμορφο νέο και τον σκοτώνει άθελά του με τον δίσκο, είτε γιατί ο άνεμος παρέσυρε τον δίσκο προς άλλη κατεύθυνση· είτε γιατί προσέκρουσε σε βράχο και μετά αναπήδησε και χτύπησε τον Υάκινθο στο κεφάλι· είτε γιατί παρενέβη ο Ζέφυρος, ερωτικός αντίζηλος του Απόλλωνα και προκάλεσε την παρέκκλιση στην τροχιά του δίσκου -με αυτό τον τρόπο εκδικήθηκε και τους δυο, εραστή και ερωμένο, προκαλώντας αφενός τον θάνατο του ερωμένου και αφετέρου την θλίψη του εραστή. Άλλοι μυθογράφοι βάζουν στη θέση του Ζέφυρου τον Βορέα, και αυτός ερωτευμένος με τον Υάκινθο. Ο Απόλλωνας θέλησε να κάνει τουλάχιστον το όνομα του αγαπημένου φίλου αθάνατο, γι' αυτό και μετέτρεψε το αίμα που έτρεξε από την πληγή του Υάκινθου σε ένα νέο άνθος, τον υάκινθο (ροζ κρίνος;). Τα σημάδια στα πέταλα του λουλουδιού θύμιζαν την κραυγή πόνου του Υάκινου (ΑΪ) ή το αρχικό του ονόματός του (Υ).

Διαχείριση συναισθημάτων

Πώς «διαχειρίζομαι» τα συναισθήματά μου; Είναι μια πολύ συνηθισμένη απορία μα και αντίληψη ζωής η «διαχείριση συναισθημάτων», παράγωγο της Ψυχολογίας και τις Ιατρικής κυρίως.

Όλοι περνάμε από αυτό το στάδιο της «διαχείρισης», προσπαθώντας να ελέγξουμε ουσιαστικά ή να μετατρέψουμε τα αρνητικά συναισθήματά μας σε θετικά. Αυτός είναι ο σκοπός της όλης προσπάθειας και όλων των μεθόδων που αναπτύσσονται, προς αυτόν τον σκοπό. Στόχος, η εσωτερική γαλήνη και αταραξία.

Λειτουργεί όμως; Επιτυγχάνεται ποτέ ο πολυπόθητος σκοπός του απόλυτου αυτό-έλεγχου και διαχείριση συναισθημάτων, όπως τον εννοούμε; Επιτυγχάνουμε την ειρήνη με τα συναισθήματα και τον εαυτό μας; Τολμάμε άραγε ν’ απομακρύνουμε την εστίαση της προσοχής μας ώστε να συνθέσουμε μεγαλύτερα κομμάτια γνώσης και πληροφοριών, ώστε να δούμε μια πιο διευρυμένη θέαση των πραγμάτων; Τολμούμε να δούμε με αθωότητα και αγνότητα τα ουσιαστικά ερωτήματα της ζωής μας;

Η αλήθεια είναι σχετικά απλή στην αρχική οπτική που τολμάμε… φοβόμαστε τα συναισθήματά μας! Γιατί διαφορετικά θα τα τοποθετούσαμε απέναντι, προσπαθώντας να τα αλλάξουμε; Γιατί να τα εκλογικεύουμε αντί να τα αναγνωρίζουμε και να τα αποδεχόμαστε ως έχουν;

Η πρώτη παρανόηση που κάνουμε αλλά δεν εξετάζουμε ξανά στη συνέχεια είναι να διαχωρίζουμε τα συναισθήματα σε θετικά και αρνητικά. Αν το δούμε από τη πλευρά της αυτογνωσίας, ΟΛΑ τα συναισθήματα, μηδενός εξαιρουμένου, έχουν κάτι να μας πουν για τον εαυτό μας, κρύβουν μηνύματα του νου μας που διαφορετικά δεν θα μπορούσαμε ν’ αντιληφθούμε. Δεν υπάρχει «καλό» και «κακό» συναίσθημα, κάτι που υπονοεί η κατάταξη «θετικά – αρνητικά». Ενόσω επιμένουμε να υιοθετούμε αυτή την άποψη, ότι τα αρνητικά συναισθήματα μας εμποδίζουν, μας αρρωσταίνουν, χαλάνε τις σχέσεις μας κ.λ.π., τόσο παραμένουμε σε εμπόλεμη κατάσταση με τον εαυτό μας και στην άγνοια ουσιαστικά.

Η δεύτερη παρανόηση είναι ότι τα συναισθήματα προκύπτουν από το εξωτερικό περιβάλλον, όπου βρίσκονται και οι αιτίες τους. Συνηθίζουμε να υποθέτουμε ότι «ο άλλος με θύμωσε» ή ότι «ο οποιοσδήποτε με κάνει χαρούμενη» κ.λ.π., κάτι που φυσικά δεν ισχύει. Ο άλλος, το περιβάλλον, οι καταστάσεις, τα περιστατικά είναι απλά οι αφορμές που πυροδοτούν το συναίσθημα. Όμως οι αιτίες είναι πάντα εσωτερικές και βρίσκονται στις σκέψεις που διατηρούμε και ενισχύουμε.

Μια τρίτη παρανόηση είναι ότι αλλάζοντας είτε τις (επιφανειακές) σκέψεις μας είτε τον τρόπο που εκδηλώνουμε τα συναισθήματά μας, αυτό θα μας απαλλάξει και από τις αρνητικές συνέπειές τους, θα μας προφυλάξει από συγκεκριμένες εμπειρίες και τελικά θα «διαμορφώσει» το συναίσθημά μας. Τίποτα από όλ’ αυτά δεν λειτουργεί φυσικά, γιατί οι αιτίες που προκαλούν τα διάφορα συναισθήματα (είτε θετικά είτε αρνητικά) βρίσκονται βαθιά στο υποσυνείδητο, είναι θαμμένες στο παρόν και όχι στο παρελθόν που τις ψάχνουμε και είναι αδύνατον να αναδυθούν μέσω κριτικής και της ήδη διαμορφωμένης αντίληψής μας. Αυτό μας φέρνει σε μια άλλη παρανόηση...

Η τέταρτη παρανόηση είναι ότι πρέπει να αλλάξουμε το συναίσθημά μας (ή να το διατηρήσουμε) μέσω αυτοκριτικής και φυσικά… κατ’ επέκταση, κριτικής των άλλων: "αυτό μου αρέσει, αυτό δεν μου αρέσει, αυτό το θέλω, αυτό δεν το θέλω" κ.ο.κ. Δεν ξέρω αν το έχετε προσέξει, αλλά καθημερινά κρίνουμε τους άλλους, την κοινωνία, τον εαυτό μας... βλέπετε τίποτα ν' αλλάζει ή τ' αρνητικά συναισθήματα να μετατρέπονται σε θετικά;

Μια άλλη ισχυρή παρανόηση είναι ότι τα "αρνητικά" συναισθήματα πρέπει οπωσδήποτε ν' αλλάξουν και να μετατραπούν σε θετικά. Είναι μια αφοριστική άποψη που αφαιρεί την έννοια της διάκρισης, αφαιρεί τη μοναδικότητα της στιγμής, αφαιρεί την έννοια της δικαιοσύνης και πολλά άλλα, τα οποία παραμορφώνονται κάτω από το πέπλο μιας ψεύτικης ηθικής.
 
Υπάρχουν κι άλλες παρανοήσεις φυσικά... ο καθένας έχει τις δικές του, κρυμμένες μέσα στις απόψεις του, τις πεποιθήσεις και τις πρωταρχικές του ανάγκες. Χρειάζεται πάντα μια προσωπική διερεύνηση, για να διαπιστώσει ο καθένας μας τι χρειάζεται να επανεξετάσει, διαλύνοντας τις αντιφάσεις και τις παρανοήσεις μέσα του.

Η προσπάθεια της «διαχείρισης των συναισθημάτων» ενισχύει, μέσω του εσωτερικού κριτή, τον εσωτερικό πόλεμο, που άλλοτε τον εκτοξεύουμε προς τους άλλους και άλλοτε τον γυρνάμε προς τον εαυτό μας. Η έννοια του παρατηρητή είναι πρακτικά ακόμα άγνωστη σε μεγάλο βαθμό ως λειτουργία καθημερινή, διαχρονική. Αλλά η παρατήρηση συμπεριλαμβάνει και την αποδοχή, που είναι το πρώτο βήμα της αυτογνωσίας και είναι απαραίτητη για να πορευόμαστε εν ειρήνη, με τον εαυτό μας και για να καταλαβαίνουμε – μέσα από εμάς – τους άλλους.

Πώς γίνεται αυτό; Χρειάζεται μια «διόρθωση» κάποιων εννοιών, που έχουν καταγραφεί μέσα μας λανθασμένα και άρα διαστρεβλώνουν αυτά που κατανοούμε, επικοινωνούμε και τελικά λειτουργούμε. Επίσης, χρειάζεται να μάθουμε πώς λειτουργεί η σκέψη, πώς αναδύονται τα συναισθήματα, τη σημασία του γραμμικού χρόνου και της γραμμικότητας της σκέψης μας, πώς λειτουργεί η φαντασία, πόσες άλλες δυνατότητες διαθέτουμε αλλά αγνοούμε περιορίζοντας τον εαυτό μας και τους άλλους... 

Η ενεργοποίηση του παρατηρητή μέσα μας χρειάζεται δουλειά. Δεν το έχουμε μάθει άρα χρειάζεται να επιλέξουμε να το κατακτήσουμε, μαθαίνοντας τη μοναδική λειτουργία που θα μας οδηγήσει σε πολλές άλλες και σε μια διευρυμένη αντίληψη ζωής, χωρίς σύνορα. Είναι δουλειά, είναι σαφώς έξοδος από τη ζώνη άνεσης του κριτή και τις ψεύτικης ασφάλειάς του και χρειάζεται πειθαρχία και αφοσίωση. Χρειάζεται απόλυτη ειλικρίνεια με τον Εαυτό μας καθώς εισχωρούμε βαθύτερα στο νου και στο Είναι μας, αντλώντας τη δική μας, μοναδική αλήθεια και ειρηνική συνύπαρξη με τον κόσμο μας.

Τα συναισθήματα αποτελούν το κλειδί που ξεκλειδώνει τον εσωτερικό μας κόσμο. Είναι ένας κόσμος μαγικός, γεμάτος γνώση και σοφία, εφόσον είμαστε πρόθυμοι να εγκαταλείψουμε τις απόψεις που έχουμε υιοθετήσει και να προσπαθούμε μάταια να αλλάξουμε τον εαυτό μας (ή τους άλλους).