Κυριακή 10 Δεκεμβρίου 2023

Τα 4 υπαρξιακά διλήμματα του ανθρώπου

Τα 4 υπαρξιακά διλήμματα του ανθρώπου συνθέτουν μια θεωρία που ανήκει στον τομέα της υπαρξιακής ψυχολογίας και διατυπώθηκε από τον πρωτοπόρο αυτής, Irvin Yalom.

Η υπαρξιακή ψυχολογία ως ένα μείγμα ψυχολογίας και φιλοσοφίας εξετάζει τους ανθρώπους υπό το πρίσμα της εξέλιξης αλλά και της αλλαγής.

Οι άνθρωποι έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με πολλά διλήμματα που όμως ως κύριο πυρήνα τους έχουν το θάνατο, την ελευθερία, την απομόνωση καθώς και την έλλειψη νοήματος για ζωή σύμφωνα με τον Yalom.

Αυτά τα υπαρξιακά διλήμματα είναι πανανθρώπινα και ουσιαστικά βοηθούν τα άτομα να ενεργούν και να αναπτύσσονται.

Ανάλυση των 4 υπαρξιακών διλημμάτων

Παρακάτω δίδεται η ανάλυση ξεχωριστά του κάθε διλήμματος, σύμφωνα με τη σχετική διατύπωση από τον Yalom.

Θάνατος

Ο άνθρωπος είναι το μόνο ζώο ή βασικά ο μόνος ζωντανός οργανισμός, ο οποίος γνωρίζει ότι κάποια μέρα θα πεθάνει. Για τον Yalom η ιδέα ότι ένας άνθρωπος από μικρή ηλικία γνωρίζει ότι θα πεθάνει μπορεί να επιφέρει φόβο, ανησυχία και άγχος. Αυτά τα συναισθήματα μπορούν να μετουσιωθούν σε διάφορες φοβίες όπως ο φόβος για τα αεροπλάνα ή τα ύψη καθώς και να κάνουν έναν άνθρωπο να είναι περισσότερο απομονωμένος.

Ωστόσο η έννοια του θανάτου μπορεί να δώσει κίνητρο στο άτομο ώστε να ζήσει τη ζωή του στο έπακρο και να την απολαύσει. Με άλλα λόγια η έννοια του θανάτου μπορεί να βοηθήσει το άτομο να καταλάβει ότι η ζωή και ο χρόνος έχουν ένα όριο, οπότε θα πρέπει να δίνει την ενέργειά του σε πράγματα που του προσφέρουν.

Τα περισσότερα άτομα τείνουν να χρησιμοποιούν δύο ψυχολογικές άμυνες απέναντι στην ανησυχία του θανάτου.

Στην πρώτη άμυνα το άτομο πιστεύει ότι είναι ξεχωριστό και δε θα έρθει ο θάνατος γρήγορα ή και καθόλου σε αυτό. Άτομα που σκέφτονται με τέτοιο τρόπο μπορεί να πάσχουν από ναρκισσιστική διαταραχή ή σχιζότυπη διαταραχή.

Η δεύτερη άμυνα αφορά την πεποίθηση του ατόμου ότι είναι αυτός που θα σώσει άλλα άτομα ή θα κάνει τον πόνο και την αγωνία τους δικό του πρόβλημα. Με αυτόν τον τρόπο τα άτομα αυτά καταφέρνουν να μειώνουν το άγχος του θανάτου. Τα άτομα που σκέφτονται με αυτόν τον τρόπο πιθανόν να είναι άτομα με παθητικές προσωπικότητες, με μαζοχιστική διαταραχή (δεν έχει κάποια σχέση με τον σεξουαλικού τύπου μαζοχισμό εδώ) καθώς και άτομα που είναι εξαρτώμενα από άλλα άτομα.

Ελευθερία

Η έννοια της ελευθερίας για τον Yalom συνδέεται με έννοια της ευθύνης καθώς και της θέλησης. Ειδικότερα οι άνθρωποι σε διάφορες ιστορικές περιόδους μάχονταν για την ελευθερία τους. Πάντα διεκδικούσαν κάτι παραπάνω ως ελευθερία. Φτάνοντας λοιπόν στη σημερινή εποχή οι άνθρωποι έχουν πολλές ελευθερίες αλλά αυτό πολλές φορές τους φέρνει αντιμέτωπους με διλήμματα ως προς τι να διαλέξουν, τι να πράξουν και ποιες θα είναι οι συνέπειες από αυτήν την απόφαση. Όμως αυτή είναι πραγματικά η έννοια της ελευθερίας. Το να έχει δηλαδή το άτομο επιλογές ως προς τις πράξεις του και να μπορεί να διαμορφώσει τη δική του ζωή.

Βεβαίως αυτή η πληθώρα επιλογών δρα αρνητικά για τα άτομα προκαλώντας ανησυχίες και φόβους πέρα από τα διλλήματα.

Ένας βασικός φόβος είναι η έννοια της ευθύνης που ενέχει μια απόφαση.

Πολλές φορές τα άτομα λοιπόν στρέφονται σε άλλα άτομα για συμβουλή ή καθοδήγηση. Όμως μπορεί και να παραχωρήσουν ελευθερίες σε άτομα ή ομάδες προκειμένου να μην έχουν αυτά την ευθύνη των πράξεων τους, όπως θεωρούν. Πέρα όμως από το να μεταθέτουν την ευθύνη σε άλλα άτομα οι άνθρωποι μπορεί να αποφεύγουν να λαμβάνουν ευθύνες στο όνομα της ελευθερίας, γεγονός που ονομάζεται ασυδοσία.

Παράλληλα τα άτομα που λυγίζουν κάτω από τις ευθύνες τους μπορεί να καταφύγουν στην χρήση ναρκωτικών ουσιών, αλκοόλ, να βρίσκουν άτομα που να τους ασκούν εξουσία, από τις σχέσεις μέχρι την δουλειά τους, ενώ μπορεί να αναπτύξουν μέχρι και κατάθλιψη ή διάφορες ιδεοψυχαναγκαστικές διαταραχές.

Απομόνωση

Η απομόνωση ως ανησυχία ανήκει στο υποσυνείδητο επίπεδο. Συνήθως αυτή η ανησυχία προκύπτει όταν το άτομο έχει αποδεχθεί πλέον την έννοια του θανάτου αλλά και την έννοια της ελευθερίας.

Σύμφωνα με τον Yalom υπάρχουν τρία είδη απομόνωσης.

Το πρώτο είναι η διαπροσωπική απομόνωση η οποία αποτελεί την απομόνωση του ατόμου από άλλους ανθρώπους και συνδέεται με τη μοναξιά.

Το δεύτερο είναι η απομόνωση από τον εαυτό, η οποία προκύπτει όταν το άτομο αποξενώνεται από κομμάτια του εαυτού και της προσωπικότητάς του.

Το τρίτο είναι η υπαρξιακή απομόνωση στην οποία δημιουργείται ένα κενό μεταξύ του ατόμου και οποιουδήποτε ζωντανού οργανισμού.

Οι τρόποι αντιμετώπισης του κάθε τύπου απομόνωσης από το άτομο είναι διαφορετικοί. Μερικές φορές τα άτομα προσπαθούν να γίνουν ένα με άλλα άτομα ή ιδέες προκειμένου να μειώσουν τον αντίκτυπο της υπαρξιακής απομόνωσης. Επιπρόσθετα, τα άτομα, όταν προσπαθούν να γίνουν οι απόλυτοι οσιομάρτυρες ή σωτήρες των άλλων τότε προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την αγωνία για το θάνατο, το δικό τους θάνατο, με το να προσφέρουν σε κάτι μεγαλύτερο από αυτούς, αλλά έχει ως αποτέλεσμα να απομονώνονται από τον εαυτό τους. Ωστόσο άλλα άτομα επιλέγουν να γίνουν πολύ ανεξάρτητα ώστε να μη νιώσουν ποτέ απορριπτέα, άρα να μη βιώσουν την έννοια της διαπροσωπικής απομόνωσης.

Το θέμα, όμως, είναι το άτομο να αποδεχθεί την ανησυχία που βιώνει ως προς το θέμα των σχέσεων με τους άλλους αλλά και να γνωρίζει ότι μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να φύγουν άτομα από τη ζωή του. Αυτό φαντάζει και είναι τρομακτικό για τον καθένα με όποιο τρόπο και να το καταπολεμά. Βεβαίως δε θα πρέπει να εμποδίζει το άτομο από το να συνάπτει σχέσεις με τους άλλους και να τους αγαπάει αυθεντικά και δοτικά. Αυτός είναι ουσιαστικά και ο τρόπος που προτείνει ο Yalom, η αυθεντική προσφορά αγάπης στα άτομα που επιθυμεί ο καθένας να αγαπήσει.

Όσον αφορά στην απομόνωση από τον εαυτό, το άτομο πρέπει να παίρνει χρόνο και να μαθαίνει τον ίδιο του τον εαυτό. Να αποδεχθεί όλα του τα κομμάτια, να μην τα κρίνει και να τα γνωρίσει. Γιατί μόνο όταν ένα άτομο γνωρίζει τον δικό του εαυτό σε κάποιο βαθμό, μπορεί να προχωρήσει με όσο το δυνατόν περισσότερο υγιής τρόπους.
 
Το νόημα της ζωής

Η τέταρτή ανησυχία του ανθρώπου σύμφωνα με τον Yalom είναι να μην έχει νόημα η ζωή του.

Τα άτομα είναι πλάσματα που αναζητούν νόημα σε έναν κόσμο δίχως πανανθρώπινο νόημα, υποστηρίζει ο Yalom αλλά και διάφοροι φιλόσοφοι.

Με αυτόν τον τρόπο λοιπόν οι άνθρωποι αναζητούν νόημα σε έννοιες όπως οι θρησκείες, οι ομάδες, τα έθνη. Μέσα από αυτά ο άνθρωπος προσπαθεί να βρει ένα σκοπό να υπηρετήσει προκειμένου να νιώσει σημαντικός αλλά και ασφαλής. Βεβαίως οι τρεις κύριοι τομείς στους οποίους το άτομο προσπαθεί να βρει νόημα είναι o ηδονισμός, ο αλτρουισμός και η δημιουργικότητα. Ειδικότερα όσον αφορά τον ηδονισμό, το άτομο προσπαθεί να βρει νόημα μέσω των απολαύσεων και των θετικών εμπειριών αποφεύγοντας τον πόνο.

Ο αλτρουισμός δίνει νόημα στη ζωή του ατόμου μέσω της αφοσίωσης σε ένα σκοπό. Τέλος η δημιουργικότητα βοηθάει το άτομο να εκφράσει τον εσωτερικό του κόσμο μέσω της δημιουργίας και της τέχνης.

Πολύ θεωρητικοί βρίσκουν ασύμφωνη την ταυτόχρονη αναζήτηση ηδονής και νοήματος. Ωστόσο αν το άτομο δε στοχεύσει απευθείας στην απόλαυση και στη χαρά, τότε μπορεί εμμέσως και μετά από κόπο να απολαύσει τη ζωή και τα αγαθά της.

Σύμφωνα με τον Yalom, το άτομο πάντα προσπαθεί να βρει νόημα στη ζωή.

Για αυτόν το λόγο βρίσκει διάφορους στόχους και τους κυνηγάει. Ωστόσο για να βρει νόημα πραγματικά θα πρέπει να αφαιρέσει τα εμπόδια που το εμποδίζουν να απολαύσει τη ζωή. Μόνο τότε θα αποκτήσει πραγματική ευτυχία και νόημα.

Αρχαία Ελληνικά Μουσικά Όργανα

Πολλά ονόματα αρχαιοελληνικών μουσικών οργάνων μάς έχουν παραδοθεί και μάλιστα από αρχαίες πηγές, για πολλά εκ των οποίων δεν γνωρίζουμε τίποτε. Εν σχέσει όμως με την εξεταζόμενη εποχή σοβαρότερο ρόλο έπαιξαν μερικά μόνο είδη εκ των εγχόρδων, πνευστών και κρουστών.

ΛΥΡΕΣ. Η λύρα είναι το πιο ιδιότροπο όργανο των αρχαίων Ελλήνων.

Ποικίλες οι μορφές του, με μεταβαλλόμενο αριθμό χορδών, τέσσερις - επτά - δεκαοχτώ, αλλά με τα εξής σταθερά δεδομένα: από ένα ηχείο εκτείνονται προς τα πάνω δύο μπράτσα (πήχεις) που ενώνονται στην άκρη με έναν ζυγόν. Από ένα χορδότονον, που βρίσκεται πάνω στο ηχείο, είναι τεντωμένες μέχρι το ζυγό, καμμιά φορά περνώντας και πάνω από έναν καβαλάρη αι χορδαί, που έχουν πάντοτε το ίδιο μήκος. Οι λύρες είναι όργανα νυκτά, το τόξο είναι ακόμα άγνωστο. Το σχήμα τους δηλαδή μου δίνει την εντύπωση ενός κερασφόρου ζώου. Μορφές του είδους:

Η ΦΟΡΜΙΓΓΑ. "Φόρμιγξ" ονομάζονται στον Όμηρο γενικά τα χορδόφωνα. Επίσης απαντάται ο όρος "κίθαρις". "Κιθαρίζειν" και "φορμίζειν" σημαίνουν την ενέργεια του παιξίματος. Υπάρχουν απεικονίσεις με 4, τις περισσότερες φορές, χορδές, αλλά και κομμάτια με δύο - τρεις - πέντε και έξη. Πιστή απεικόνιση ή άγνοια του ζωγράφου; Το υλικό της αρχαίας φόρμιγγας είναι από ξύλο, ο συχνότερα απαντώμενος αριθμός χορδών είναι τέσσερις, καμωμένες από στριφτό έντερο ζώου και η διαδικασία του τεντώματος περιγράφεται στην Οδύσσεια. Ο ήχος του χαρακτηρίζεται ως λίγειος, δηλαδή γλυκός, διαπεραστικός. Κόλλοψ λέγεται το κλειδί με το οποίο τεντώνεται η χορδή.

Η ΛΥΡΑ, Ο (Η) ΒΑΡΒΙΤΟΣ. Νεώτερες μορφές σε σχέση με την φόρμιγγα, με τη βασική διαφορά ότι σε αυτές το ηχείο και οι πήχεις είναι μέρη σαφώς διαχωρισμένα το ένα από το άλλο. Το ηχείο είναι από όστρακο χελώνας, αληθινό ή απομίμηση, καλυμμένο με τεντωμένο δέρμα ζώου. Τα μπράτσα (οι βραχίονες) είναι ξύλινοι, λεπτοί και καμπύλοι. Διαφορά μεταξύ βάρβιτου και λύρας: στο βάρβιτο οι βραχίονες είναι μακρύτεροι, ανεβαίνουν πιο απότομα και πλησιάζουν μεταξύ τους λίγο πριν ενωθούν με το ζυγό σε μια χαρακτηριστική καμπύλη προς τα μέσα. Στη λύρα δεν υπάρχει η καμπύλη και οι πήχεις της αλληλοπλησιάζονται πιο κάτω σε μια ελαφρά καμπή.

Οι χορδές λύρας και βάρβιτου είναι πια επτά και αποδίδεται η καθιέρωση αυτού του αριθμού στον Τέρπανδρο, άρα η αλλαγή από τέσσερις σε επτά πρέπει να έγινε το πρώτο τέταρτο του 7ου αιώνα. Η διαφορά ήχου πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι οι χορδές του βάρβιτου, ως πιο μακριές, ηχούσαν σε πιο χαμηλή τονική περιοχή.

Η ΚΙΘΑΡΑ. Δεν πρέπει να συγχέεται με την σημερινή κιθάρα. Είναι κι αυτή είδος λύρας. Η κιθάρα βρίσκεται πιο κοντά στη φόρμα της αρχαίας φόρμιγγας απ' ό,τι η λύρα και ο βάρβιτος. Το ηχείο συνεχίζεται χωρίς διακοπή στους πήχεις, έστω με συνδετική ραφή. Οι χορδές της είναι γενικώς επτά. Χαρακτηριστικό της είναι η πολύπλοκη κατασκευή των βραχιόνων, που θα ήταν κάπως κουραστικό να περιγραφούν εδώ. Μηχανισμοί, πλάκες, στρόφιγγες κ.λ.π. έδιναν ομοιόμορφο κούρδισμα που απέδιδε τον πιο δυνατό και γεμάτο ήχο από όλα τα χορδόφωνα και την κατέταξαν ανάμεσα στα όργανα του Απόλλωνα μαζί με τη λύρα. Στις απεικονίσεις φαίνεται ότι κιθάρα έπαιζαν μόνον οι άνδρες. Να αναφερθεί εδώ και η λεγόμενη "αιωρική" κιθάρα (ή "αιωρική" φόρμιγγα) με μεγάλο ηχείο και εφτά χορδές που συνδέεται κυρίως με γυναικείες μορφές όπως την βλέπουμε π.χ. στο χέρι των Μουσών. Ο Φρύνις, ο Τιμόθεος, ο Μελανιππίδης αυξάνουν τον αριθμό των χορδών, περί τα τέλη του 5ου αιώνα και δέχονται ισχυρές, αρνητικές κριτικές. Οι ένδεκα χορδές του Τιμόθεου υφίστανται την δριμεία κριτική των Σπαρτιατών. Η Μουσική στον Ψευδοπλούταρχο παραπονιέται πως την κακομεταχειρίζονται. Οι εκτελεστές παίζουν όλα τα είδη της λύρας όρθιοι ή καθιστοί. Σώμα και επιφάνεια του οργάνου σχηματίζουν ορθή γωνία.

Η ΑΡΠΑ. Την παλιότερη βέβαια γλυπτική της απεικόνιση την έχουμε στα μικρά μαρμάρινα ειδώλια της παλιάς κυκλαδίτικης τέχνης (τέλη της 3ης χιλιετηρίδας). Σε σχέση με τα όργανα που περιγράψαμε πριν, η διαφορά έγκειται στο είδος του πλαισίου της άρπας στο οποίο στηρίζονται οι χορδές και στο διαφορετικό μήκος αυτών μεταξύ τους. Υπήρχαν πολλές ονομασίες της άρπας όπως "μάγαδις", "πηκτίς", "σαμβύκη", "ψαλτήριον", "σκινδαψός" κ.ά. που υποθέτουμε ότι αντιστοιχούν στον μεγάλο αριθμό παραλλαγών της. Για να μην την περιγράφουμε λέμε ότι μοιάζει στο περίγραμμά της με τη σημερινή. Από μερικές παραστάσεις συμπεραίνουμε ότι κουρδιζόταν από τη βάση και ο αριθμός των χορδών της είναι πολύ μεγαλύτερος απ' ό,τι στις λύρες. Την άρπα την έπαιζαν καθιστοί, ενώ οι παίκτες είναι σχεδόν πάντοτε γυναίκες, συχνά Μούσες.

ΤΟ ΛΑΟΥΤΟ. Να αναφερθεί και το όργανο που μοιάζει με λαούτο που η πιθανή ονομασία του ήταν "πάνδουρος", ίσως ακόμη και "σκινδαψός", και που απεικονίζεται αργότερα, όχι πριν από το δεύτερο μισό του 4ου αιώνα. Και περνάμε στα πνευστά.

Ο ΑΥΛΟΣ. Δεν είναι βέβαιο ποιός είναι ο εφευρέτης των αυλών. Οι αρχαίοι αναφέρουν, κατά περίπτωση, την Αθηνά, τον Απόλλωνα, τον γιό του Ηφαίστου Άρδαλο και άλλους. Μύθοι και ανέκδοτα αντικατοπτρίζουν τη σύγκρουση που υπήρχε εξ αρχής ανάμεσα στις λύρες και τους αυλούς. Δημοφιλείς οι αυλοί, -τα έγχορδα θεωρούν οι αριστοκράτες σαν τα αρμόζοντα στην κοινωνική τους τάξη και σαν έχοντα καθαρά ελληνική προέλευση. Πλάτων και Αριστοτέλης αποδοκιμάζουν τους αυλούς. Οπως έχουμε ήδη πεί, πατρίδα του αυλού είναι η Μ. Ασία κι από εκεί μέσω της διονυσιακής λατρείας έφτασε στη μητρόπολη, κατά τις αρχές του 7ου αιώνα. Υπάρχουν κάποιες ισχυρές ενδείξεις ότι τα χορδόφωνα είναι παλαιότερα των αυλών. Ο Ύαγνις, ο Μαρσύας, ο Όλυμπος, οι αρχαιότεροι μυθικοί εκτελεστές είναι μικρασιατικής καταγωγής. Οι αυλοί είναι πολύ συχνά από καλάμι, εξ ου και κάλαμος, αλλά και λωτός, ξύλο, ελεφαντόδοντο, κόκκαλο ή μέταλλο ή συνδυασμοί αυτών. Σπανίως είναι ένας ο σωλήνας του αυλού, συνήθως είναι δύο, κυλινδρικοί ή ελαφρώς κωνικοί, ισομήκεις, με μία οπή στο κάτω μέρος και τρεις ή τέσσερις στο επάνω, που αργότερα πληθαίνουν και εμφανίζονται μεταλλικοί κρίκοι με μία οπή, όπου γυρίζοντάς τους μπορεί κάποιος να ανοίγει ή να κλείνει τις οπές. Στις άκρες των σωλήνων που ακουμπούσαν στο στόμα, πρόσθεταν επιστόμια. Όταν έπαιζαν χρησιμοποιούσαν μαζί τούς δύο σωλήνες, σχηματίζοντας μία οξεία γωνία. Υπάρχουν πολλά ερωτηματικά σχετικά με τον τρόπο εκτέλεσης του αυλού και τις κλίμακες που μπορούσαν να παιχτούν μ' αυτόν. Η διφωνία, όπως την ξέρουμε, ήταν άγνωστη στους αρχαίους Έλληνες. Έπαιζαν, άραγε, στους δύο σωλήνες τους ίδιους τόνους; Κάτι τέτοιο δεν στέκει. 'Η στον ένα σωλήνα έπαιζαν τη μελωδία και στον άλλον κρατιόταν ισοκράτημα; Κι αυτό όμως παραμένει στην υποθετική σφαίρα. Πρόβλημα υπάρχει και για τις κλίμακες των αυλών, όπου θα πρέπει να ανατρέξουμε σε ειδικά σύγχρονα βιβλία τα οποία διαπραγματεύονται τα των κλιμάκων με πειράματα και υπολογισμούς και τα οποία προτείνουν διάφορες λύσεις. Κατά τον Αριστόξενο υπήρχαν πέντε είδη αυλών: παρθένιοι, παιδικοί, κιθαριστήριοι, τέλειοι, υπερτέλειοι. Ο Ιούλιος Πολυδεύκης απαριθμεί πλήθος άλλων ονομάτων. Χαρακτηρισμοί: γλυκύς, καλλιβόας, πάμφωνος κ.λ.π.

Η ΣΥΡΙΓΓΑ. Ενα αερόφωνο λιγότερο πολύπλοκο από τον αυλό, που χρησίμευε ιδιαίτερα σαν φλογέρα των βοσκών. Μια σειρά σωλήνων, ενωμένων μεταξύ τους με έναν ή δύο εγκάρσιους μοχλούς. Παίζει κανείς φυσώντας κατευθείαν στους σωλήνες, που στις φλογέρες των βοσκών ήταν πάντοτε καλαμένιοι. Κάθε σωλήνας παράγει μόνον έναν τόνο. Την τονική αλλαγή την πετύχαιναν με ανισομήκεις σωλήνες ή γεμίζοντας με κερί διαφορετικού πάχους κάθε σωλήνα, προκειμένου περί ισομήκων.

Ο ήχος ήταν απλός αλλά γοητευτικός, όπως λέει ο Ευριπίδης "φωνή μελωδικών συρίγγων". Μεγέθυνση της σύριγγας αποτελεί η ύδραυλις, το υδραυλικό όργανο που επινόησε στα μέσα του 3ου αιώνα ο Κτησίβιος ο Αλεξανδρεύς.

Η ΣΑΛΠΙΓΓΑ. Εχρησιμοποιείτο σχεδόν μόνον στον πόλεμο. Θεωρείται εφεύρεση των Ετρούσκων, ήλθε όμως νωρίς στην Ελλάδα. Έχει ένα μακρύ μεταλλικό σωλήνα με κοκάλινο επιστόμιο και καταλήγει σε ένα είδος καμπάνας, διαθέτει δε πολύ δυνατό ήχο.

Τέλος αναφέρουμε τα κρουστά, ανάμεσα στα οποία πολύ διαδεδομένα ήταν τα κρόταλα, κάτι σαν καστανιέτες, κατά κανόνα στα χέρια χορευτών. Το υλικό πρέπει να ήταν ξύλο ή μέταλλο. Έχουμε επίσης και τα κύμβαλα (ή κρέμβαλα), δυο μικρά μεταλλικά δοχεία με επίπεδο στόμιο, κάτι σαν τα σημερινά πιατίνια. Και τέλος το τύμπανον, που το κρατούσαν με το αριστερό χέρι και το χτυπούσαν με τα δάχτυλα του δεξιού, συχνά χορεύοντας συγχρόνως.

ΟΜΗΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Η ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ Η ΜΗΤΡΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΕΩΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ

Γιατί μελετούμε ακόμη και σήμερα τον Όμηρο
3.000 χρόνια μετά την συλλογή και καταγραφή
τους από τον Πεισίστρατο και τον Ονομάκριτο;
Μιάμιση χιλιετία σκληρής προσπάθειας δεν
κατάφερε να ξεπεράσει έναν ποιητή που
έγραψε για γεγονότα που ανάγονται σε εποχές
που οι άλλοι λαοί δεν υπήρχαν στο προσκήνιο
της ιστορίας και όσοι υπήρχαν ζούσαν παράλληλα
με την ζωή των τετραπόδων, που είχαν περισσότερη άξια
από αυτούς τους ίδιους..

Η σύγχρονη ποίηση δεν προχώρησε πέρα από τα
επιτεύγματα του ποιητή που έθεσε τα θεμέλια
της ποίησης; Η τεχνική δεν προχώρησε πιο
μακριά από τα επιτεύγματα της Ελληνικής
αρχαιότητας ώστε να μην χρειάζεται να
διδαχθούμε τίποτε από αυτήν;

Τα ποιητικά έργα που οι Έλληνες
δημιούργησαν έχουν περισσότερο ενδιαφέρον
πέρα από αυτό της αρχαιομάθειας;

Σε αυτά τα καταλυτικά ερωτήματα βρίσκεται κανείς
υποχρεωμένος να απαντήσει όταν μελετά τον
μεγάλο Έλληνα ποιητή.

Ο Όμηρος συνέθεσε τα ποιήματα αυτά για μας.
Είναι κείμενα που γράφτηκαν από έναν μεγάλο
ποιητή και μιλούν για τον άνθρωπο στην
ουσιώδη του σύσταση του, την προέλευση και τις ανώτερες αξίες του.
 
Δεν είμαστε οι πρώτοι που ασχολούμαστε με το έργο αυτό που
διέσωσε ο χρόνος αλλά παρακινηθήκαμε από
ένα όραμα ζωής και από την αιδώ.

Αισθανθήκαμε πως δεν μπορούμε να
παραμένουμε αδιάφοροι έχοντας στα χέρια
μας αυτό το πολύτιμο έργο, παρασυρμένοι από
τον σύγχρονο τρόπο ζωής που χαρακτηρίζεται
από το γρήγορο και το εύκολο. Θελήσαμε να
σταματήσουμε το εξοντωτικό καθημερινό
τρέξιμο και να προσέξουμε αυτό που η
τηλεόραση μας αποστερεί: Την φαντασία, τον
ηρωϊκό τρόπο ζωής, τα ανώτερα συγκλονιστικά
συναίσθημα, την υστεροφημία σαν το ανώτερο ιδανικό,
που έπρεπε να είανι ο σκοπός όλων των Πανελλήνων.

Σήμερα είμαστε αποκομμένοι από την ποίηση.

Ο αρχαίος Έλληνας ό,τι κι αν έκανε ήταν
ποίηση και την ποίηση την θεωρούσε ιερή.
Δεν πρέπει να φοβόμαστε να μελετήσουμε τον
Όμηρο όπως δεν πρέπει να φοβόμαστε την
αληθινή ποίηση και την αληθινή λογοτεχνία.
Με τον Όμηρο συνδεόμαστε με την κληρονομιά
μας, την αρχαία παράδοση που χάσαμε και
είναι μια σπουδαία εμπειρία που μας κάνει
υπερήφανους.

Συγκλονίζεται κανείς από την φρεσκάδα του
κειμένου, ενός κειμένου που δεν το αγγίζει
ο χρόνος, που είναι πολύτιμο για τον
σύγχρονο κόσμο, γιατί μιλά για τις
ανθρώπινες σχέσεις για τις συγκρούσεις, τα
συναισθήματα, τα οράματα, την απώλεια, την
επιθυμία, την εξουσία, τον ανταγωνισμό.

Η ποίηση του Ομήρου εκθέτει τα
συναισθήματα αυτά με μια καθαρή
αντικειμενικότητα , χωρίς υποκειμενισμούς
και υπεκφυγές. Αναγκάζει τον αναγνώστη να
έλθει σε επαφή και να εμπλακεί με ένα
κείμενο που επέζησε δια μέσου των αιώνων,
ένα κείμενο που είναι πολύτιμο, μια
ανόθευτη αξία μέσα στον πολιτισμό.

Ο Όμηρος σχεδιάστηκε για να ακούγεται . Η
ανάγνωσή του είναι μια πολύ προσωπική
εμπειρία. Είναι ταυτόχρονα μια αισθητική
απόλαυση και μια ανώτερη εκπαίδευση. Η
μελέτη του κειμένου δημιουργεί μια σχέση με
το Εγώ και την ίδια την ποίηση. Είναι μια
μεταφορά δια μέσου των αιώνων στον ίδιο τον
πυρήνα της ανθρώπινης ποίησης. Εκτός από
την αισθητική του ωφέλεια είναι και μια
εμπειρία ψυχολογικά επωφελής.

Ο Αμερικανός ψυχαναλυτής Τζόναθαν Σουέϊ
βεβαιώνει πως η μελέτη της Ιλιάδος και της
Οδύσσειας βοηθά αποφασιστικά τους
σύγχρονους βετεράνους στρατιώτες που
βρίσκουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα
ανάλογα με αυτά των αρχαίων Ελλήνων ηρώων.

Και δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι, μέσα στα
αθάνατα έπη του κρύβονται πανεπιστημιακές αλήθειες
που θέλουν προσέγγιση από διάφορες ομάδες πανεπιστημόνων,
για να μπορέσουν να τις αναλύσουν και να τις κατανοήσουν,
πράγμα που δεν έγινε ποτέ.
 
Αλλά βλακωδώς αφεθήκαμε (και φταίμε όλοι μας ή νοσηρό μυαλό
των ανθελλήνων το είχε ρυθμίσει έτσι για να μην μπορέσουμε να
προσεγγίσουμε και να κατανοήσουμε ποτέ τον ΟΜΗΡΟ), μόνο στην
μονοδιάστατη, στείρα και επιφανειακή ερμηνεία των Φιλολόγων.
Με αποτέλεσμα αυτοί να έχουν σκοτώσει τον ΟΜΗΡΟ,
 
ΟΠΩΣ ΜΑΣ ΒΕΒΑΙΩΝΟΥΝ ΕΞΕΧΟΝΤΕΣ ΑΛΛΟΔΑΠΟΙ 0ΜΗΡΙΣΤΑΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ
ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΞΕΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ.

ΑΣ ΕΝΣΚΗΨΟΥΜΕ ΛΟΙΠΟΝ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ ΚΑΙ ΜΕ ΔΕΟΣ ΞΑΝΑ ΕΠΑΝΩ
ΣΤΑ ΙΕΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΛΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΛΕΣΘΕΙΣΑ ΓΝΩΣΗ
ΚΑΙ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΑΠΟΛΕΣΘΕΝΤΑ ΧΡΟΝΟ.

Τυφλός δεν ήταν ο ΟΜΗΡΟΣ, αλλά αυτοί που μας μετέδωσαν την στραβωμάρα τους, για να μας είναι ξένος και ακατανόητος...με τα ανίερα σχέδια τους...

Ηλιαία: Το κυριότερο δικαστήριο του αρχαίου αθηναϊκού κράτους

Η αρχική έννοια σύστασης δικαστηρίου για την απονομή δικαιοσύνης βρίσκεται στην Ελληνική Μυθολογία από τους ίδιους Ολύμπιους θεούς, από τους οποίους «πέρασε» στην Αρχαία Ελλάδα αλλά και στη Ρώμη να απονέμεται από τους Βασιλείς. Αργότερα ανατέθηκε αυτή σε δικαστήρια.

Στην αρχαία Αθήνα ονομαστά ποινικά δικαστήρια ήταν η «Βουλή του Αρείου Πάγου», το «Παλλάδιο», το «Δελφίνιο», το «εν Φρεαττοί», το «επί Πρυτανείω» και η «Ηλιαία». Επί Δράκοντος, τους φόνους δίκαζαν οι πρυτάνεις, όμως ο Σόλων επανέφερε την αρμοδιότητα αυτή στον Άρειο Πάγο. Την πολιτική δικαιοσύνη απένεμαν οι κατά δήμο δικαστές, οι διαιτητές και οι ναυτοδίκες.

Η Ηλιαία ήταν το κυριότερο δικαστήριο του αρχαίου αθηναϊκού κράτους. Επρόκειτο για δικαστήριο ενόρκων, μέλη του οποίου μπορούσαν να γίνουν όλοι οι γνήσιοι Αθηναίοι πολίτες άνω των 30 ετών, έπειτα από κλήρωση.

Η βάση της νέας δημοκρατίας ήταν ο έλεγχος κάθε πολίτη από το σύνολο των πολιτών, όπως και του συνόλου, από τον ίδιο πολίτη.

Το να μετέχει κάποιος στην Ηλιαία δεν προϋπέθετε κάποια ιδιαίτερη μόρφωση, όμως η τριβή με το νομοθετικό έργο είχε ως αποτέλεσμα μιαν αρκετά καλή γνώση των νόμων.

Ο Πλούταρχος, υπογραμμίζοντας τη σημασία του, αναφέρει ότι ο Σόλων άφησε ηθελημένα κενά στους νόμους, επιτρέποντας έτσι στους δικαστές να αποφασίζουν μόνοι τους για ορισμένα θέματα που έφταναν ενώπιον τους, και για τα οποία δεν υπήρχε ρύθμιση στη σολώνεια νομοθεσία. Με αυτόν τον τρόπο, αναφέρει ο Πλούταρχος, ο Σόλων κατέστησε τους δικαστές της Ηλιαίας «κυρίους των νόμων».

Η Ηλιαία αποτελούνταν από 6.000 δικαστές («Ηλιασταί»), οι οποίοι προέρχονταν από τις 10 Φυλές της Αθήνας (κάθε Φυλή συμμετείχε με 600 μέλη). 1000 ήταν αναπληρωματικοί. Το δικαστήριο δίκαζε σε τμήματα των 201, 301 κλπ. δικαστών.

Η Ηλιαία συνεδρίαζε όλες τις εργάσιμες ημέρες εκτός από τις τρεις τελευταίες ημέρες κάθε μήνα και τις ημέρες λειτουργίας της Εκκλησίας του Δήμου.

Σχεδόν ποτέ όμως δεν εργάσθηκαν και τα δέκα τμήματα της Ηλιαίας ταυτοχρόνως. Η απόδοση δικαιοσύνης από τον δήμο ενόχλησε πάρα πολύ τους ολιγαρχικούς, οι οποίοι δυσφήμισαν με κάθε τρόπο το γεγονός αυτό, υπογραμμίζοντας -όχι σωστά- ότι τη δικαιοσύνη στην Αθήνα την απένεμαν οι θήτες.

Η Ηλιαία συνεδριάζει στην διάρκεια του έτους στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Μετά από επίδοση καταγγελίας πολίτη.

Παραπομπή αρχόντων από την Βουλή και τις Επιτροπές.

Παραπομπή Αρχόντων από την Εκκλησία του Δήμου σε κάθε επιχειροτονία.

Έγκριση δια ψηφοφορίας των εγκεκριμένων από την Βουλή νέων Αρχόντων.

Προσέλευση αρχόντων στο τέλος της θητείας για απαλλαγή

Ο ηγεμών του δικαστηρίου συγκέντρωνε τα παράπονα και τις υποθέσεις προς εκδίκαση και όριζε μέσω κλήρωσης από ποιο τμήμα και σε ποιο μέρος θα εκδικαζόταν η υπόθεση. Καθώς δεν υπήρχαν δικηγόροι, οι κατηγορούμενοι αναλάμβαναν οι ίδιοι την υπεράσπισή τους με τη βοήθεια ενός μόνο φίλου ή συγγενούς. Πολλές φορές, ανέθεταν τη συγγραφή ενός λόγου για την αγόρευσή τους σε έναν επαγγελματία λογογράφο (π.χ. Ισοκράτης, Λυσίας κ.ά.). Ο χρόνος των αγορεύσεων περιοριζόταν από ένα υδραυλικό χρονόμετρο, την κλεψύδρα. Η ψηφοφορία ήταν μυστική. Σε περίπτωση ισοψηφίας, ο κατηγορούμενος κρινόταν αθώος, καθώς θεωρούνταν ότι είχε «την ψήφο της Αθηνάς».

Οι δικαστές λάμβαναν ως αποζημίωση 2-3 οβολούς κατά δικάσιμη ημέρα.

O Όρκος των Ηλιαστών

«Ορκίζομαι ότι θα δίδω την ψήφο μου συμφώνως προς τους νόμους και τις αποφάσεις της Εκκλησίας του Δήμου και της Βουλής των 500. Εις περιπτώσεις που ο νόμος δεν προβλέπει, θα δίδω την ψήφο μου συμφώνως προς την συνείδησή μου άνευ φόβου και πάθους. Θα ακούω κατήγορον και κατηγορούμενον εξίσου και θα εκδίδω την απόφασίν μου συμφώνως προς την απολογίαν. Ταύτα ορκίζομαι εις τον Δία, τον Απόλλωνα και τη Δήμητρα και να έχω τας ευλογίας των όσο θα τηρώ πιστά τον όρκο μου, άλλως να πέσει εις ερείπια ο οίκος μου και να καταστραφεί αν επιορκήσω».

Πλάτων ο ειδώς

Αν κατορθώσουμε να αντικρούσουμε το “κλασσικό ήθος”, όχι σαν αφηρημένο ιδεατοτυπικό σχήμα, αλλά σαν μια ζωντανή ιστορική πραγματικότητα, τότε θα 'χουμε και το κλειδί για την κατανόηση αυτής της ειδικής μορφής συνέχειας, που παρουσιάζει η ιστορία του 5ου αιώνα.

Κι εδώ χρειάζεται να εφοδιαστούμε με ορισμένες βασικές Ελληνικές απόψεις και ιδέες. Συνέχεια για τους Έλληνες δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά διατήρηση μιας αδιάλειπτα διαφοροποιούμενης Ενότητας. Αυτός ο ορισμός εκφράζει την απόλυτα καταφατική και ενεργητική στάση του Έλληνα απέναντι στην Ιστορία. Ας προσπαθήσουμε ν’ αναπλάσουμε αυτή την πρωταρχική εκδήλωση κάθε γεννωμένου πολιτισμού, αυτή τη μυστική ιδέα τη γεμάτη από βάθη της λαϊκής ψυχής και που μ’ αυτήν κάθε πολιτισμός στα πρώτα του σκιρτήματα εκφράζει το πεπρωμένο του, τη μυστική εικόνα του εαυτού του.

Στις Ινδίες, η θλίψη, η οδύνη και η αηδία που γεννάει το θέαμα της αιώνιας και μάταιης πάλης, που γίνεται ανάμεσα στις ατομικότητες και που καταλήγει στο Μηδέν, στο θάνατο, με λίγα λόγια, το θέαμα του “ιστορικού γίγνεσθαι” γέννησε μια καθαρά αρνητική στάση απέναντι στο γίγνεσθαι και την αλλαγή. Η επί χιλιάδες χρόνια αναλλοίωτη διατήρηση του συστήματος των καστών, όπου μέσα του αποστεώθηκε όλο το “ιστορικό γίγνεσθαι” και η ινδική Φιλοσοφία της Φυγής, της Επιστροφής πίσω σε κάποια αιώνια αδιαφοροποίητη Παγκόσμια Ενότητα μέσα στην οποία εξαφανίζεται η ατομική ψυχή…είναι οι δυο πιο τυπικές εκδηλώσεις της αρνητικής αυτής στάσης.

Αντίθετα οι Έλληνες από τα πρώτα τους βήματα είδαν σαν κάτι ολότελα θετικό το γεγονός της διαφοροποίησης, του κατατεμαχισμού σε ατομικότητες, του γίγνεσθαι και της φθοράς. Ο άνθρωπος σαν ατομικότητα δεν είναι κλειστή μονάδα δίχως παράθυρα, χαμένη μες την παγερή της απομόνωση, έρμαιο του χρόνου και της φθοράς, που η μόνη της ελπίδα να σβυστή, να αφανιστή μέσα σε μια παγκόσμια ύπαρξη, που θα’ ναι η δική της ανυπαρξία.

Βέβαια, οι Έλληνες ποτέ δεν αποτράβηξαν το βλέμμα τους από το ζοφερό θέαμα των “εφήμερων” όντων που στροβιλίζονται μες το χρόνο σαν τα φύλλα του φθινοπώρου, σαν “σκιάς ονείρατα”. Στον 7ο αιώνα μάλιστα, όταν η κρίση είχε φτάσει στο κατακόρυφο και ο διονυσιασμός είχε κατακλύσει όλη την Ελλάδα, θα μπορούσε κανείς να φανταστεί ότι ο Ελληνισμός ήταν έτοιμος να βυθιστή σε κάποια ασιατική Θεοκρατούμενη βαρβαρότητα. Εκείνη την εποχή μέσα στη φοβερή εξαθλίωση, την αποσύνθεση της αριστοκρατίας και τις πρώτες αυθόρμητες και ανώριμες επαναστατικές κινήσεις του Δήμου, σα να φάνηκε ότι η Ελλάδα θα ριχνόταν μες το δίλημμα να χαθή μέσα σε μια απάνθρωπη πολιτεία “στρατοπέδου” τύπου Σπάρτης ή μέσα σε μια νομιμοποιημένη διονυσιακή αναρχία, σαν κι αυτή που περιοδικά επαναλαμβανόμενη είναι φαινόμενο κοινό για όλους τους πρωτογόνους.

Ποια ήταν η σωτήρια εκείνη δύναμη που προφύλαξε τον Ελληνισμό από τον κίνδυνο να εξαφανιστεί μέσα σ’ ένα κοινωνικά ξεπερασμένο στρατοκρατικό σχήμα ή μέσα στην αντιουμανιστική διονυσιακή μυστικοπάθεια; Και πως πραγματοποιήθηκε ιστορικά η δύναμη αυτή; Η δύναμη αυτή, για την οποία θα μιλήσουμε, είναι ακριβώς ο Νόμος του κλασσικού πολιτισμού ή Ελληνικώτερα, ο Δαίμων του.

Παρατηρήστε τους αρχαϊκούς κούρους πως βγαίνουν απ’ την πέτρα, βαρείς ακόμα από ύλη και από προϊστορικό ύπνο, με σφιγμένες τις γροθιές, το βλέμμα υγρό από δίψα ζωής και εκείνο το αινιγματικό χαμόγελο του όντος, που δεν έχει διαφοροποιηθή ακόμα από τον Κόσμο και σα φυτό χώνει τις ρίζες του και θρέφεται από τον Κόσμο. Προσέχτε αυτή την τέλεια χαρά της καθαρής ασυνειδησίας και την παντοδυναμία του αδιάφθορου ακόμα από κάθε είδους πολιτισμό ενστίκτου, που διαισθάνεται όμως το πεπρωμένο του και την ιστορία που το περιμένει. Παρατηρήστε όλη την εξέλιξη του αρχαϊκού κόσμου, πως βγαίνει μέσα από την πέτρα, πως χειραφετείται απ’ αυτή τη σχεδόν αιγυπτιακή ακινησία, πως αρχίζει να περπατά και βγάζει τονα πόδι μπρος απ’ τ’ άλλο, πως τα χέρια του αποχτάν ζωή, υψώνονται και οπλίζονται… λες και βλέπουμε μπροστά μας τα πρώτα βήματα του κλασσικού πολιτισμού.

Λοιπόν ακριβώς μέσα από το χαμόγελο των κούρων μπορούμε να δούμε όλη την Φιλοσοφία της Ιστορίας των Ελλήνων, αυτή την ιδέα της απόλυτης θετικότητας της ύπαρξης, που αψηφάει το θάνατο και βεβαιώνει τον εαυτό της μέσα στον αγώνα, εκεί όπου η ζωή συνορεύει με τον θάνατο. Μπορούμε να δουμε στο έμβρυό της όλη την κλασσική πίστη στην αξία της ύπαρξης και στη δημιουργικότητά της, στην ανθρώπινη ιστορία, δηλ. σ’ αυτή τη δαιμονική δύναμη, που όπως την ορίζει αργότερα ο Πλάτων, επιτρέπει στον άνθρωπο να ξεπερνάη τη σχετική και θνητή ατομικότητά του με τον Πολιτισμό και την Ιστορία, “κινητή εικόνα της αθανασίας”και όχι με την ινδική μέθοδο της προσκόλλησης στην Παράδοση ή με την διονυσιακή μέθοδο της εξαφάνισης του ανθρώπου πίσω από τη μάσκα του Θεού.

Είναι τελείως χαρακτηριστικό το ότι, εκτός από τον Παρμενίδη, το στασιώτη του όλου[1], “αυτόν που αναστάτωσε το Σύμπαν ακινητοποιώντας το”, όλη την Ελληνική Φιλοσοφία εξέφρασε την ίδια θετική και ενεργητική στάση απέναντι στην ιστορία και το Γίγνεσθαι. Ας προσπαθήσουμε τώρα να κατανοήσουμε τη σημασία των “αφηρημένων” εννοιών, με τις οποίες η φιλοσοφία εξέφρασε την κοσμοθεωρία και τη Φιλοσοφία της Ιστορίας του Ελληνισμού, επί παραδείγματι, ποια είναι η βαθύτερη σημασία της αντίθεσης ανάμεσα στο είναι και το γίγνεσθαι, αυτής της αντίθεσης που αποτελεί τη σπονδυλική στήλη της Ελληνικής Φιλοσοφίας;

Ποιο είναι το νόημα της αντίθεσης αυτής στο θείο (το Έν, το Απόλυτο, το Όν, το αιώνιο, το “αεί κατά ταύτα έχον”) και το ανθρώπινο (το Σχετικό, το Γιγνόμενο, το διάφορο, το εφήμερο) και ποια είναι η λύση, η “κάθαρση” που έδωσε ο Ελληνισμός στην αγωνιώδη αξεπέραστη (π.χ στις Ινδίες), αυτή αντίθεση; Γιατί η αντίθεση αυτή δεν είναι μια άσαρκη, εγκεφαλική έννοια αλλά εκφράζει τη συνειδητή στάση ενός ολάκερου πολιτισμού πάνω στο πρόβλημα της ανθρώπινης σχετικότητας, δηλ. πάνω στο πρώτο θεμελιώδες πρόβλημα που θέτει και μ’ ένα οποιοδήποτε (θετικό ή αρνητικό) τρόπο λύνει κάθε πολιτισμός.

Στις Ινδίες π.χ την οδυνηρή απειροποικιλία και ρευστότητα του γίγνεσθαι δεν την είδαν παρά σαν γυμνό χάος, σαν απατηλή φαινομενικότητα ή σαν πηγή θλίψης και απογοήτεψης, δηλ. σαν κάτι απόλυτα και ανεπανόρθωτα. Κακό που προσπάθησαν να το απαρνηθούν με μια αυστηρή ασκητική και με μια ακόμα αυστηρότερη προσήλωση στον Τραντισιοναλισμό.

Στην Αίγυπτο πάλι, όπου το αίσθημα της απεραντοσύνης του χρόνου είχε δημιουργήσει μια γεροντική περιφρόνηση της μηδαμινότητας και της σχετικότητας της ανθρώπινης ζωής, η απόλυτα καταφατική στάση του κλασσικού Έλληνα απέναντι στη ζωή θα φαινόταν σαν μια παράξενη παιδαριωδία. “Ω Έλληνες” –είχε πη στο Σόλωνα ένας αιγύπτιος ιερέας–, αεί παίδες εστέ, γέρων δε Έλλην ουκ έστιν”… “Νέοι εστί τας ψυχάς πάντες. Ουδεμίαν γάρ εν αυταίς έχετε δι’ αρχαίαν ακοήν παλαιάν δόξαν, ουδέ μάθημα χρόνω πολιόν ουδέν”. [2] Φυσικά με τα παραπάνω ο Αιγύπτιος ιερέας δεν υποστήριζε τη σπεγκλερική ιδέα [3] ότι οι Έλληνες δεν είχαν ιστορική συνείδηση· αντίθετα, διαπίστωνε ότι οι Έλληνες ήταν ανίκανοι να δουν sub specie aeternitatis τη σχετικότητα της ανθρώπινης φύσης. Ο Herder λέει σχετικά: “Αν ένας αρχαίος Αιγύπτιος έμπαινε σε ένα Ελληνικό Μουσείο θα τρόμαζε, θα ξαφνιαζόταν και ίσως στο τέλος γύριζε αλλού με περιφρόνηση. "Τι ανακάτωμα, θαλεγε, τι θράσος! Ξιφομάχε! πόσην ώρα θα ρίχνεσαι μπροστά; Και συ νεανία! πόσον καιρό θ’ απλώνης το χέρι στο στεφάνι; Και συ Αφροδίτη! Ολοένα θα βγαίνης από το λουτρό; Και σεις παλαιστές ακόμα δεν νικήσατε; Πόσο αλλοιώτικα είμαστε εμείς! Εμείς παρασταίνουμε μόνο εκείνο που διαρκεί αιώνια, τη στάση της ηρεμίας και της ιερής σιωπής"”…

Απέναντι στις θεμελιώδεις αυτές αντιθέσεις, ανάμεσα στην ηρεμία και την κίνηση, το όν και το γιγνόμενο, την ενότητα και την πολλότητα, την ταυτότητα και την ποικιλία, ο κλασσικός πολιτισμός αντέταξε σαν σωτήρια σύνθεση την ιδέα του Δαίμονα-Μεταξύ. Πρώτοι οι Έλληνες στην Ιστορία ένοιωσαν πως η αδιάκοπη αλλαγή και κίνηση, που χαρακτηρίζει τη ζωή, φαινομενικά μόνο είναι άπιαστη και φευγαλέα.

Ύστερα από τον 6ο αιώνα, όταν η τάση προς το Νόμο και τον Κανόνα, προς ό,τι είναι γενικό και αναγκαίο, με μια λέξη προς την “ιδέα”, που μένει ατάραχη στο βάθος κάθε αλλαγής, γίνηκε το θεμέλιο της πολιτιστικής τους ζωής, μπόρεσε ο Έλληνας Καλλιτέχνης και μόλις αντιμετώπισε στην πλαστική του π.χ. το πρόβλημα της κίνησης δεν περιορίστηκε στην απλή μίμηση- κατά την πλατωνική ορολογία – τυχαίων, αυθαίρετων και στιγμιαίων κινήσεων, αλλά κατόρθωσε να εκφράση αυτόν ακριβώς τον ίδιο το ρυθμό τους, τον εσωτερικό Νόμο της λειτουργίας τους.

Μόλις έθεσε το πρόβλημα του γίγνεσθαι στην τέχνη, μόλις δηλ. μπόρεσε να χειραφετηθή από τη θρησκευτική υποταγή στο θέμα της άχρονης και αναλλοίωτης θεϊκής μακαριότητας και προσπάθησε να εκφράση αισθητικά μιαν ανθρώπινη μορφή κατόρθωσε να δώση έναν άνθρωπο έχοντας για μοντέλο για μοντέλο όχι το απλό εμπειρικό ατομικό αντικείμενο, αλλά τους γενικούς ρυθμιστικούς κανόνες της σωματικής κατασκευής και κίνησης, την “ιδέα” του ανθρώπινου κορμιού και της ανθρώπινης ύπαρξης.

Έτσι η “ιδέα” στην πλαστική γίνεται ρυθμός, στη ζωή γίνεται μέτρο και στην πολιτική “Νόμος”. Το ίδιο και στη Φιλοσοφία. Ξεπέρασαν την αντίθεση ανάμεσα στο αναλλοίωτο ον και στο διαφοροποιούμενο γίγνεσθαι με την έννοια του Νόμου και της Ενότητας, που η παρουσία τους δίνει νόημα και ύπαρξη στον κόσμο των φαινομένων, μες στον οποίο ζη ο άνθρωπος. Κανείς π.χ δεν τόνισε περισσότερο από τον Ηράκλειτο –τον κατ’ εξοχήν φιλόσοφο του Γίγνεσθαι– τη σημασία της ενότητας και του Νόμου σαν πρωταρχικών και σωτήριων κοσμικών, κοινωνικών και ψυχικών δυνάμεων. Ο Πλάτων αφιερώνει μερικές από τις καλύτερες σελίδες του Φαίδωνα[4], για να αποδείξη τη θετική συμμετοχή του αισθητού στη διαδικασία της γνώσης και τονίζει ότι δεν μπορεί να φτάσουμε στην Ιδέα παρά μόνο διαμέσου του αισθητού· όταν δε ένας παρεξηγημένος πλατωνισμός και ελεατικές επιδράσεις εγέννησαν μες την πλατωνική Ακαδημία την τάση των “φίλων των ειδών” δηλ. τη θεωρία της απόλυτης “χωριστής”(χωρίς) ύπαρξης των ιδεών και των φαινομένων, ο Πλάτων έσπευσε στον “Παρμενίδη”, οδηγούμενος από το γνήσιον Ελληνικό του ένστικτο, να καταδείξη τι παραλογισμούς γεννούσε μια θεωρία, που καταδίκαζε τον κόσμο της εμπειρίας στο ρόλο μιας απόλυτα απατηλής και αρνητικής φαινομενικότητας και που αρνιόταν κάθε δυνατότητα επαφής της ανθρώπινης ιστορικής ύπαρξης[5] με την κοσμική αιώνια πραγματικότητα[6].

Η Ενότητα και ο Νόμος είναι αυτά που “σώζουν”, δηλ. που διατηρούν το φαινομενικό και το ατομικό, δηλ. γενικά το υποκείμενο στη γένεση και τη φθορά. Αυτή είναι η βασική ιδέα που διέπει όλη την Ελληνική Φιλοσοφία από τον Ηράκλειτο μέχρι τον Πλάτωνα. Ο Πλάτων μάλιστα (που η αφελής δογματική άποψη από τον Αριστοτέλη και δώθε τον είδε σαν τον θεωρητικό της “χωριστής” απόλυτης Ιδέας), μόλις ξεκαθάρισε από κάθε είδους δογματισμό το αληθινό περιεχόμενο της Ιδεοκρατίας, υπέδειξε ρητά τη μέθοδο των ιδεών σαν την μέθοδο εκείνη που “σώζει τα φαινόμενα”[7] δηλ. που τους δίνει ενότητα και ύπαρξη υπάγοντάς τα κάτω από το Νόμο. Στο Γοργία μάλιστα, και ιδιαίτερα στις σελίδες 500-508, όπου ο Πλάτων συμπυκνώνει όλη την προηγούμενη εμπειρία του Ελληνισμού, αποκαλύπτεται η οργανική σχέση που έβλεπε το κλασσικό πνεύμα ανάμεσα στις έννοιες της ύπαρξης, της Ενότητας, του Νόμου, του Λόγου, του Αγαθού και της Τάξης.

Το Αγαθό, δηλ. το θεμέλιο κάθε ανθρώπινης και κοσμικής ύπαρξης (που δεν είναι παρά η πλατωνική, “ουμανιστική” μετάφραση της έννοιας της Δίκης του Σόλωνα και των προσωκρατικών) δεν είναι για τον Πλάτωνα παρά ο Νόμος καθ’ εαυτόν, η έννοια της νομιμότητας, η συμφωνία προς το Νόμο. Νόμος είναι η πρωταρχική Δύναμη, που υπερβαίνει “πρεσβεία και δυνάμει” (κατά λογική προτεραιότητα και σπουδαιότητα) κάθε ατομικό, μερικό φαινόμενο, η δύναμη που δίνει ενότητα, μορφή και νόημα (το “είδος” τους) στα φαινόμενα και που επιβάλλει τάξη, δηλ. ενιαίο συνολικό νόημα στη χαώδη απειροποικιλία τους.

Έτσι η τελευταία έννοια του Νόμου είναι τάξη, μορφή, δηλ. διατήρηση ενότητας μέσα στη γένεση και την εξαφάνιση των πολλών και διαφόρων ατομικοτήτων. Από θεωρητική άποψη, είναι Λόγος, δηλ. η Ενότητα της Συνείδησης που χωρίς αυτήν είναι αδύνατη η κατανόηση των πολλών και διαφόρων αντικειμένων και η διατήρηση τους μέσα στη γνώση. Από κοσμολογική άποψη, είναι “κόσμος”, δηλ. διατήρηση της θεμελιώδους ενότητας του είναι μέσα στο γίγνεσθαι από κοινωνική, ηθική και πολιτική άποψη, είναι αγαθό, έννομη τάξη, δηλ. διατήρηση της έννοιας της Νομιμότητας μέσα στο άτομο και την Κοινωνία. Από την άποψη του πολιτισμού είναι δαίμων, διατήρηση της Πρωταρχικής Ενότητας του πολιτισμού μέσα στη συνεχή διαφοροποίηση του ανθρώπινου Γίγνεσθαι, μέσα στην Ιστορία, δηλ. μέσα στην γένεση και τον αφανισμό των ατόμων και των γενών.
-------------------------
[1] Πλάτων Θεαίτ. 181α
[2] Τίμ. 22β
[3] Spengler: Le declin de Occident 1, 28-29. Η άποψη αυτή του Spengler είναι τελείως αστήρικτη, ιδίως μάλιστα όταν σκεφτούμε ότι ο Ηρόδοτος και ο Θουκυδίδης είναι οι πατέρες της Ιστορίας
[4] Αυτή την έννοια έχει η θεωρία της ανάμνησης, βλ. Φαιδ. 72-77
[5] “Παρ’ ημίν, εν ημίν”: “Παρμ”, 130c, 133d, 134b βλ. και Φαιδ. 102β 103 χωρίς παρμ. 139c
[6] “Εν τη φύσει”, βλ. τα προαναφερθέντα χωρία του “Πάρμεν” και του “Φαίδωνα”.
[7] “Σώζειν τα φαινόμενα”- “αποδεδόντι τα φαινόμενα”- Θεόφραστος Diels Vorrokz ΙΙ, 43, “τα φαινόμενα αποδούναι”, Αριστοτέλης “Μετ. Τ. Φυσικά” 107 3β 36 107 4α 1.

Μαθηματικά για "αγίους"

«Και έζησεν ο Θάρρα εβδομήκοντα έτη, (70) και εγέννησε τον Αβραάμ... και έγειναν αι ημέραι του Θάρρα διακόσια πέντε έτη (205) και απέθανεν ο Θάρρα εν Χαρράν» Γέν.ΙΑ΄26,32 «και εκείθεν (ο Αβραάμ) μετά τον θάνατον (Θάρρα) του πατρός αυτού μετώκισεν» (στην Χαναάν). Πράξεις αποστόλων Ζ΄4 «Ο δε Αβραάμ ήτο ηλικίας εβδομήκοντα πέντε ετών (75) ότε εξήλθεν από Χαρράν» Γέν.ΙΒ΄4!

Αυτά δυστυχώς... είναι μαθηματικά για αγίους!!!

Όταν η Βίβλος, από το 205 αφαιρεί 70, τότε δεν βρίσκει 135 ως θα έπρεπε, αλλά μόνο 75 που βολεύει καλύτερα!!!

Η παραπάνω σύγκριση εδαφίων, δεν θα είχε τόσο μεγάλη σημασία γι κάποιον που έτσι κι’ αλλιώς δεν θεωρεί την εβραϊκή Βίβλο θεόπνευστη. Αποκτά όμως ιδιαίτερη σημασία όταν γύρω απ’ τον βιβλικό αυτό "αναλφαβητισμό" πρόθημα χωρίς δεύτερη σκέψη, συντάσσονται χιλιετίες τώρα εμβριθείς και περισπούδαστοι μελετητές και ιεροί εξηγητές των «παναγίων Γραφών»!

Φυσικά... ποιοί είναι αυτοί που θα σηκώσουν το βέβηλο βλέμμα τους στο θεϊκό κείμενο! Πως να φέρουν αντίρρηση όταν και οι καλύτεροι "φωστήρες" των εκκλησιαστικών συγγραμμάτων, με κάθε άνεση αναπαράγουν παρόμοια χονδροειδή λάθη... έτσι επειδή το γράφει το αλάνθαστο Εβραϊκό βιβλίο!

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος (344-407μ.Χ.) ο πολυγραφότερος "φωστήρας" του χριστιανικού κόσμου, γνωρίζοντας ότι η Βίβλος λέγει: «και έζησεν Θάρρα έτη εβδομήκοντα (70) και εγέννησεν τον Αβραάμ» Γέν.ΙΑ΄26, επαναλαμβάνει πρόθημα τα βιβλικά μαθηματικά λέγοντας: «και εγένοντο πάσαι αι ημέραι Θάρρα εν Χαρράν έτη διακόσια πέντε (205) και απέθανε»... «και αποθανόντος αυτού (του Θάρρα) εν Χαρράν προστάζεται υπό του Θεού ο Αβραάμ μετοικήσαι εις Χαναάν»... «Αβραάμ δε ήτο ετών εβδομήκοντα πέντε (75) ότε εξήλθεν εκ Χαρράν»[1]!

Φυσικά, ποιός θα τολμούσε ακόμα κι’ αν το διέκρινε, να εκθέσει ανεπανόρθωτα τα θεόπνευστα μαθηματικά! Αν μάλιστα δεχθούμε τον μόνιμο καλογερικό ισχυρισμό, ότι: «αριθμητικής δε και αστρονομίας (αστρολογίας) πρώτοι ευρέται οι Χαλδαίοι», (Γ. Μοναχός προλογοσ χρονικησ ιστοριασ 40/10) τότε πως αλήθεια συγχωρείται στο διάσημο αυτό βιβλίο τους, (στην Χαλδαιοεβραϊκή Βίβλο) οι ίδιοι αυτοί "θεόπνευστοι" συγγραφείς, να μην είναι ικανοί ούτε μια σωστή αφαίρεση να κάνουν;

Οι βιβλικοί λοιπόν συγγραφείς, οι Εβραίοι ιστορικοί καθώς και οι εκκλησιαστικοί[2] συνοδοιπόροι τους, δεν φαίνεται να νοιάζονται και πολύ για τέτοιες ανακρίβειες. Φυσικά μπροστά σε τέτοιες ακατανόητες ηλικίες[3] που από μόνες τους σκανδαλίζουν, ποιός νοιάζεται αν χάθηκαν καμία εξηνταριά χρόνια απ’ την ζωή του πρωτοπατριάρχη!

Τέτοιες όμως χονδροειδείς αντιφάσεις και ιερά αερολογήματα, με τα οποία είναι κατάσπαρτες οι "άγιες" γραφές, θα μπορούσαν αν εγίνοντο ευρύτερα γνωστές, να αφαιρέσουν εντελώς από τις εβραϊκές γραφές την βιτρίνα του αψεγάδιαστου κύρους, και να ελευθερώσουν το θρησκευτικό δέος των ανθρώπων, από την υπνοποιό γοητεία αυτού του για αιώνες θεϊκού νομιζόμενου βιβλίου!

"Κανείς" όμως δυστυχώς δεν φαίνεται να πίστεψε επαρκώς, στην ανάγκη μιας τέτοιας σε βάθος αναλυτικής έρευνας!

Παραθέτω τα επιπλέον εξωφρενικά στοιχεία που έχουμε για τις εβραιο-πατριαρχικές ηλικίες, σαν ένα παράδειγμα αδιαμφισβήτητης παραζάλης μέσα στα "εντελώς θεόπνευστα" κείμενα που έχετε σπίτι σας ή που εν πάση περιπτώσει βρίσκονται σε επίσημη καθημερινή θρησκευτική χρήση σήμερα.

Τις ηλικίες των προπατόρων του Αβραάμ, Έβερ, Φαλέγ, Ραγαύ, Σερούχ, και Ναχώρ, παραθέτω:

α) Απ’ την Αγία Γραφή «ΒΙΒΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ» (μασσοριτικότροπο κείμενο, εκδόσεις ΛΟΓΟΣ) με την συντομογραφία (Μασ.)

β) από την Αγία Γραφή «ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ»[4] (εκδόσεις ΖΩΗ) με την συντομογραφία (Ο΄)

Από Γένεσις ΙΑ΄ και τα εδάφια 16-32.

ΈΒΕΡ: Στο Μασσοριτικό διαβάζουμε: «και έζησε ο Έβερ τριάκοντα τεσσάρα (34) έτη και εγέννησε τον Φαλέγ και έζησε ο Έβερ αφού εγεννησε τον Φαλέγ τετρακόσια τριάκοντα (430) έτη» Γεν ΙΑ΄16

Άρα ο Έβερ έζησε 34+430=464 έτη!

Στους Ο΄ διαβάζουμε αντιστοίχως: «και έζησε Έβερ εκατόν τριάκοντα τέσσερα έτη (134) και εγέννησε Φαλέγ και έζησε Έβερ μετά το γεννήσσαι τον Φαλέγ έτη διακόσια εβδομήκοντα (270) και απέθανε» Ο΄ Γεν.ΙΑ΄16

Ο Έβερ λοιπόν κατά του Ο΄ πέθανε: 134+270=404 ετών! Διάφορα εξήντα μόνο έτη!

ΦΑΛΕΓ: σύμφωνα με το Μασ. Κείμενο ήταν 30 ετών όταν "γέννησε" τον γιο του τον Ραγαύ και έζησε μετά απ’ αυτό άλλα 209 χρόνια, άρα πέθανε 239 ετών

Κατά τους Ο΄ όμως, ο Φαλέγ ήταν 130 ετών όταν "γέννησε" τον γιο του Ραγαύ και έζησε άλλα 209 χρόνια μετά απ’ την γέννηση του, άρα πέθανε 339 ετών! Διαφορά;... μόνο100 έτη!

ΡΑΓΑΥ: σύμφωνα με το Μασ. Κείμενο ήταν 32 όταν "γέννησε" τον Σερούχ. Έζησε μετά απ’ αυτό άλλα 207 χρόνια, άρα πέθανε 239 ετών.

Κατά τους Ο΄ όμως ο ΡΑΓΑΥ ήταν 132 ετών όταν "γέννησε" τον Σερουχ και έζησε άλλα 207 χρόνια μετά απ’ την γέννηση του Σερούχ, άρα πέθανε 339 ετών! Διαφορά;... μόνο100 έτη!

ΣΕΡΟΥΧ: κατά το Μασ. ήταν 30 ετών όταν "γέννησε" τον Ναχώρ και έζησε αλλά 200 μετά απ’ αυτό. Πέθανε λοιπόν 230 ετών. Ο Ίδιος κατά τους Ο΄ απέκτησε τον Ναχώρ στα 130 του και έζησε μετά αλλά 200, συνολικά έζησε 330 χρόνια. Διαφορά και πάλι 100 χρόνια!

ΝΑΧΩΡ: απέκτησε (κατά το Μασ.) τον Θάρρα στα 29 του και έζησε ακόμα 119 χρόνια σύνολο 148 χρόνια. Κατά τους Ο΄ όμως, ο Ναχώρ ήταν 79 ή 179 ετών... (βρίσκω δυο διαφορετικές ηλικίες σε δυο διαφορετικές μεταφράσεις των Ο΄!)[5] όταν απέκτησε τον Θάρρα και έζησε αντίστοιχα 179 ή 125 έτη μετά από την γέννηση του Θάρρα σύνολο 208 ή 304 αντιστοίχως. Έχουμε λοιπόν όχι δυο, αλλά τρεις διαφορετικές ηλικίες για τον Ναχώρ, με μέγιστη διαφορά 156 χρόνια!!!

Το συναρπαστικό συμπέρασμα είναι ότι, οι μεν Μασσορίτες (που θέλουν οι γενεές να ανανεώνονται σε μια φυσιολογική ηλικία των τριάντα περίπου χρόνων), από τον Έβερ μέχρι τον Αβραάμ, δίνουν μια συνολική απόσταση 225 χρόνων. Ενώ οι Εβδομήκοντα διατηρώντας την αρχικές παραμυθολογημένες ηλικίες, στην ιδια, από Έβερ μέχρι Αβραάμ απόσταση, δίνουν 775 έτη!!! Διάφορα μόνο 550 χρόνων!

Ποιος λοιπόν μετά από τέτοιο οργιαστικό κουρέλιασμα στις γενεαλογικές ηλικίες των προπατόρων του Αβραάμ, θα νοιαζόταν για τα εξήντα χρόνια που χάνονται από την συνολική ηλικία του; Όταν μάλιστα το βολικό αυτό λάθος, τον κάνει κατά εξήντα χρόνια νεότερο, και εξυπηρετεί αφάνταστα τις σεξουαλικές περιπέτειες που είχε, όχι τόσο αυτός, όσο η πεντάμορφη γυναίκα του Σάρρα, που κατά το εδάφιο Γέν.ΙΖ΄17 (που παρουσιάζει τον Αβραάμ «εκατονταετή» και την Σάρρα «ενενήκοντα ετών») ήταν υποχρεωτικά μόνο κατά δέκα χρόνια νεότερή του!

Φαντάζεστε ποιές αξεπέραστες δυσκολίες θα υπήρχαν, αν η Σάρρα κατά δέκα χρόνια μόνο νεότερη του Αβραάμ, έπρεπε (όπως θα δούμε) να εμπνεύσει ερωτικό πάθος στον Φαραώ, όχι στα εξήντα πέντε της, όπως θέλει το βιβλικό κείμενο που γνωρίζουμε, αλλά στα εκατόν εικοσιπέντε της; Αν μάλιστα σημειώσουμε ότι η Σάρρα πέθανε από βαθιά γεράματα, σε ηλικία εκατό είκοσι επτά ετών, (Γέν.ΚΓ΄1) τότε καταλαβαίνετε γιατί παρά είναι τραβηγμένο αστείο, η Σάρρα να εμπνέει ακαταμάχητους έρωτες σε δύο βασιλιάδες... στα εκατόν είκοσι πέντε της! Δηλαδή δυο μόνο χρόνια πριν από τον φυσικό της θάνατο!

Κάποιοι λοιπόν, μπερδεύτηκαν ανάμεσα στο μεγαλείο των μεγάλων ηλικιών και τις ερωτικές περιπέτειες της Σάρρας και όπως-όπως διόρθωσαν την ηλικία του Αβραάμ... αλλά ξέχασαν τις τραγικές παρενέργειες στις υπόλοιπες γενεαλογίες!

Αυτά περί της δήθεν βιβλικής θεοπνευστίας αλλά και αψεγάδιαστης μεταφραστικής και αριθμητικής ακεραιότητας των γραφών!

Πρέπει δε να επισημάνουμε εδώ, ότι ακόμα και οι μεγάλες ηλικίες με τις οποίες τόσο ευχάριστα παίζει η Βίβλος στα πρώτα κεφάλαια της, ανταποκρίνονται στο υφός των Χαλδαίων απατεώνων! Να τι γράφει γι’ αυτό ο Λουκιανός: «Οι Πέρσες λέγεται ότι ευρωστούν μεσώ της μαγείας... ιστορούν δε (πως) μέχρι τριακοσίων ετών ζουν και μακροημερεύουν, στον αέρα δε και άλλοι στην γη, στην υδροποσία ή στο κριθαρόψωμο (!) την αιτία της μακροημέρευσης αποδίδουν... και τους Χαλδαίους υπέρ τα εκατό έτη βίου αποδίδουν» μακροβιοι 4,8,-

Εντυπωσιακό δε παραμένει το γεγονός, ότι μέχρι σήμερα, στα διάφορα φανατικά χριστιανικά δόγματα, πανομοιότυπα ανθούν διάφορες πανάκριβες θαυματουργές δίαιτες μακροημέρευσης! Παρά την δήθεν απαξίωση για τα γήινα, δίνουν τα πάντα για την μακροημέρευσή τους!

Οι άνθρωποι αυτοί λοιπον οι Χαλδαίοι, δεν ήταν τυχαίοι! Κατάφερναν σε όλες τις εποχές, να έχουν λόγο για κάθε σημαντικό ζήτημα που απασχολούσε τους αφελείς. Ήξεραν με σοβαροφάνεια να κλέβουν την προσοχή των ανθρώπων! Έτσι κάθε αναπόδεικτη ελπιδογεννητική απάτη, (όπως εδώ η θεατρική προσποίηση του πολυεκατοντάχρονου υπερήλικα) ήταν γι’ αυτούς χρήσιμο θηρευτικό εργαλείο.

Σε όλους είχαν κάτι εντυπωσιακό να προσφέρουν. Πάσης φύσεως "συμβουλές" από το «ριζικό» την «θεογνωσίας» την «πρόβλεψη» και την «αστρολογία» και φυσικά... δεν θα γλίτωναν απ’ τα νύχια τους, οι εντυπωσιακότερες πρακτικές συνταγές μακροημέρευσης!

Ο Σέξτος Εμπειρικός, σχολιάζει ένα πλήθος από χαλδαϊκές παραδοξολογίες. Περιγράφοντας αναλυτικά τους ισχυρισμούς των Χαλδαίων για προβλέψεις σεισμών, λοιμών, αρρενογονίας ή θηλυγονίας (την πρόβλεψη και εξασφάλιση φύλου στα βρέφη!) την γενεθλιακή (ευτυχία ή δυστυχία, ανάλογα με την ζωδιακή γέννηση), την τυπική δηλαδή σημερινή αστρολογία... την οποία κυριολεκτικά κατασατιρίζει, καθώς και (για φαντάσου) την προβλέψιμη ανδρεία των βρεφών! Απαντά αγανακτισμένος λέγοντας: «όλα αυτά και τα παρόμοια γέλωτος μάλλον παρά σπουδής άξια είναι» προσ αστρολογουσ» 5.96.1.

Δυστυχώς όμως μέχρι σήμερα, δεν είναι καθόλου λίγοι αυτοί που όχι μόνο δεν περιγελούν, αλλά χιλιετίες μετά πιστεύουν ακόμα με πάθος στις χαλδαιογενείς γυαλιστερές ελπιδο-τεχνιτείες τους, όσο γελοίες και υπερβολικά στημένες κι’ αν φαίνονται!!!

Μετά από τόσους αιώνες, έχουμε δυστυχώς την υποχρέωση, να διαφωνήσουμε έντονα με την παραπάνω ανεπαρκέστατη, αν όχι στρεβλή συμβουλή του Σέξτου Εμπειρικού. Πολύ καλά θα ήταν, αν καταγελώντας και περιφρονώντας μόνο, καταφέρναμε να αναχαιτίσουμε και να ξορκίσουμε τις επίμονες δεισιδαιμονία μας, τον κακό και τον επίβουλο. Δυστυχώς όλα δείχνουν, ότι τα αθώα αυτά ευχητικά και σχεδόν παιδικά αφοριστικά όπλα, δεν ενοχλούν κανέναν.

Με τόσα εύκολα θύματα ανάμεσα στους απλοϊκούς ανθρώπους, ας αντιληφθούμε επιτέλους ότι τα γλυκόπιοτα δηλητήρια του ελπιδεμπορίου, είναι απολύτως κοινωνιοκτόνα! Προσοχή λοιπόν: όλοι οι ελπιδο-Χαλδαιισμοί, μάλλον προσεκτικής σπουδής και αναλυτικής διάψευσης, παρά γέλωτος άξιοι είναι!

Μόνο η αναλυτική αποκάλυψη των μηχανισμών και η δημόσια κατασυντρίβει του σκεπτικού της απάτης, η συστηματική απομυθοποίηση τους, με κατανοητά σε όλους επιχειρήματα, θα δώσει την κατάλληλη απάντηση στους σαρωτικούς λαϊκισμούς τόσων αιώνων, που ανεμπόδιστα στα χέρια αυτών των αδίστακτων ιερο-αγυρτών της ιστορίας, προκάλεσαν ανυπολόγιστες φθορές στην ιερή προσπάθεια των ανθρώπων για κατανόηση, αξιοπρέπεια και προπαντός για επαρκή πλανητική αρμονία!
-----------------------------
[1] Τα αποσπάσματα αυτά ανήκουν στον Ι. Χρυσόστομο απ’ τα συγγράμματα του «σύνοψις παλαιάς και καινής» 319.2 και το δεύτερο τμήμα στο βιβλίο του «παραινετικος εις τεσσαρακοστην» ομιλ.ΛΑ΄γ΄10 & ε΄49 (285,59 & 289.41)

[2] Άλλοι συγγραφείς που αδιαφορούν σκανδαλωδώς για το αποτέλεσμα των ηλικιών Θαρρα και Αβραάμ είναι: Φίλων (περι αποικια 176.5)- Ι, Μαλάλας «ανωνυμη χρονολογια» 16/13 Γ. Μοναχός «προλ. χρονικησ ιστοριασ» 92/18-20 και 110/16 - και άλλοι!

[3] Μια ικανοποιητική απάντηση για τις φανταστικές ηλικίες της βίβλου (κάτι που συναντάμε και στην ελληνική μυθολογία) είναι ότι κατά την αρχαιότητα τα "έτη" ήταν προφανώς σεληνιακά. Έτσι οι αντίστοιχες ηλικίες, αν διαιρεθούν με τους 13 πλήρεις σεληνιακούς κύκλους του έτους, (για την ακρίβεια η σεληνιακή περίοδος είναι περίπου 27,3 ημερών, άρα διαιρούμε δια 13,3 - στην Αντίς Αμπέμπα π.χ. έχουν ακόμα 13 και όχι 12 μήνες!) τότε τα νούμερα αυτά (όπως αναγράφονται μέσα στην παρένθεση μας) δίνουν εντελώς φυσιολογικές ηλικίες. Αδάμ 930 έτη (70 ετών), Νώε 950 έτη (71 ετών) και Μαθουσάλας 969 έτη (73 ετών). Οι συγγραφείς της βίβλου, μη γνωρίζοντας ενδεχομένως αυτήν την λεπτομέρεια, βάλθηκαν να τακτοποιήσουν τις υπερβολικές αυτές ηλικίες των μυθολογιμένων ηρώων, κατεβάζοντας (με σταδιακή μείωση), μέσα σε λίγες μόνο γενεές, το όριο της ζωής του ανθρώπου κατά δέκα φορές! Έτσι γεννήθηκε ένα αξεπέραστο πλήθος βιβλικών αντιφατικών ηλικιών, όπως αυτή του Αβραάμ.

[4] Η μετάφραση των O΄: Μετάφραση ελληνιστί της Π. Διαθήκης επί Πτολεμαίου Β’ του φιλαδέλφου (285-296 π.Χ) στην Αλεξάνδρεια, δίκαια θεωρείται: «η βάση πασών των άλλων παλαιών εκκλησιαστικών μεταφράσεων και εξακολουθεί να είναι επισήμως Βίβλος της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας» Π.Ι. Μπρατσιώτης (πρόλογος στην Β΄ έκδοση των Ο΄)

[5] Εβδομήκοντα: Septuaginta: Α. Rahlfs Wurttenbergische Bibelanstalt. Stuttgart 1935

Ανδρέας Εμπειρίκος: Ο δρόμος

Θαμπός ο δρόμος την αυγή, χωρίς σκιές· λαμπρός σαν ήχος κίτρινος πνευστών το μεσημέρι με τον ήλιο. Tα αντικείμενα, τα κτίσματα στιλπνά και η πλάσις όλη με πανηγύρι μοιάζει, χαρούμενη μέσα στο φως, σαν πετεινός που σ' έναν φράχτη αλαλάζει.

Aμέριμνος ο δρόμος εξακολουθεί, σαν κάποιος που σφυρίζοντας (αέρας της ανοίξεως σε καλαμιές) αμέριμνος διαβαίνει, και όσο εντείνεται το φως, η κίνησεις των διαβατών, πεζών και εποχουμένων, στον δρόμο αυξάνει και πληθαίνει.

Oι διαβάται αμέτρητοι. Aνάμεσα σε αγνώστους ποιητάς και αγίους ανωνύμους, ανάμεσα σε φορτηγά διαδρομών μεγάλων, όλοι, αστοί και προλετάριοι διαβαίνουν, όλοι υπακούοντες σε κάτι, σε κάτι συχνά πολύ καλά μασκαρεμένο (τουτέστιν υπακούοντες στην Mοίρα) άλλοι πεζοί και άλλοι μετακινούμενοι με τροχοφόρα, με οχήματα λογής-λογής, τροχήλατα ποικίλα, μέσ' στην βοή διαβαίνοντες και την αντάρα, με Σιτροέν, με Kαντιλλάκ, με Bέσπες και με κάρρα.

O δρόμος, σκυρόστρωτος ή με άσφαλτο ντυμένος, από παντού πάντα περνά - Aθήνα, Mόσχα, Γιαροσλάβ, Λονδίνο και Πεκίνο, από την Σάντα Φε ντε Mπογκοτά και την Γουαδαλαχάρα, την Σιέρρα Mάντρε Oριεντάλ και τις κορδιλλιέρες, μέσ' από τόπους ιερούς σαν τους Δελφούς και την Δωδώνη, μέσ' από τόπους ένδοξους, όπως τα Σάλωνα, όπως η γέφυρα της Aλαμάνας, καθώς και από άλλα μέρη ξακουστά, σαν την κοσμόπολι εκείνη, που ηδυπαθώς την διασχίζει ο γκρίζος Σηκουάνας.

Όμως ο δρόμος, αν και από παντού περνά, δεν είναι πάντα της αμεριμνησίας ή της συνήθους συλλογής. Kαμιά φορά φωνές ακούονται την νύκτα, φωνές μιας γυναικός που άνδρες πολλοί σ' ένα χαντάκι την βιάζουν, ή άλλες φορές, άλλες φωνές - εκείνο το δυσοίωνο παράγγελμα: "Στον τόπο !" που μέγαν τρόμον έσπερνε μέσ' στις ψυχές των οδοιπόρων, όταν μαχαίρια άστραφταν και καριοφίλια ή γκράδες, εμπρός στα στήθη των ταξιδιωτών, όταν στον δρόμο αυτόν, μοίρα κακή τούς έριχνε στα χέρια των ληστανταρτών, που φουστανέλλα λερή φορώντας, έτσι καθώς προβάλλανε από την μπούκα μιας σπηλιάς, με παλληκάρια μοιάζανε του Oδυσσέα Aνδρούτσου, σαν νάταν ο τόπος το Xάνι της Γραβιάς και οι ταξιδιώται τούτοι, στρατιώται του Kιοσέ Mεχμέτ ή του Oμέρ Bρυώνη - έτσι, καθώς απ' το Πικέρμι ξεκινώντας, περνώντας μέσ' απ' την Nταού Πεντέλη, από τον δρόμο αυτόν, προς μονοπάτια δύσβατα τους λόρδους οδηγούσαν (ξανθά παιδιά της Iνγκλιτέρας που στην Eλλάδα ήρθανε και αγιάσαν) με τα χαντζάρια οι λησταί κεντρίζοντάς τους (ω Eδουάρδε Xέρμπερτ! ω Bάινερ, ντε Mπόυλ και Λόυντ!) ώσπου να φθάσουν σε σίγουρα λημέρια, κοντά στη Σκάλα του Ωρωπού, στου Δήλεσι τα μέρη, για λύτρα βασιλικά ή για μαχαίρι (στα Σάλωνα σφάζουν αρνιά και στο Xρυσό κριάρια) για λύτρα βασιλικά ή για σφαγή (για δες καιρό που διάλεξε ο Xάρος να με πάρη) ενώ ο χειμώνας τέλειωνε και ζύγωνε η Λαμπρή, και μύριζε παντού πολύ το πεύκο, το θυμάρι, για λύτρα βασιλικά ή για σφαγή, (ω Aρβανιτάκη Tάκο ! ω Aρβανιτάκη Xρήστο ! ω Γερογιάννη και μαύρε εσύ Kαταρραχιά !) για λύτρα βασιλικά ή για σφαγή, κοντά στη Σκάλα του Ωρωπού, στου Δήλεσι τα μέρη.

Kαι ο δρόμος εξακολουθεί, με ανάλογα στοιχεία και από παντού πάντα περνά (Γκραν Kάνυον, Mακροτάνταλον, Aκροκεραύνια, Άνδεις) από τις όχθες του Γουαδαλκιβίρ που όλη την Kόρδοβα ποτίζει, από τις όχθες του Aμούρ και από τις όχθες του Zαμβέζη, ο δρόμος από παντού περνά, σκληρός, σκληρότατος παντού, τόσο, που πάντοτε αντέχει, στα βήματα όλων των πεζών και στην τριβή των βαρυτέρων οχημάτων, μέσ' από πόλεις και χωριά, βουνά, υψίπεδα και κάμπους, από τις λίμνες τις Φινλανδικές, την Γη του Πυρός και την Eστραμαδούρα, έως που ξάφνου, κάθε τόσο, μια πινακίς, μη ορατή παρά στους καλουμένους, πάντα εμφανίζεται για τον καθένα, όπου και αν βρίσκονται οι γηγενείς και οι ταξιδιώται, μια πινακίς με γράμματα χονδρά και απλά που γράφει: "Tέρμα εδώ. Eτοιμασθήτε. O ποταμός Aχέρων".

Tην ίδια στιγμή, όποια και αν είναι η χώρα, όποιο και αν είναι το τοπίον, γίνεται μια τελευταία Bενετιά μ' ένα Kανάλε Γκράντε - όραμα πάντα θείον και των αισθήσεων χαιρετισμός στερνός - μια τελευταία Bενετιά στις αποβάθρες της οποίας γονδόλες μαύρες περιμένουν (πήγα να πω σαν νεκροφόρες) και ένας περάτης γονδολιέρης, ωχρός και κάτισχνος μα δυνατός στα μπράτσα, τους τερματίζοντας κάθε φορά καλεί: "Περάστε, κύριοι, απ' εδώ. Tούτη είναι η βάρκα σας. Eμπάτε." Kαι οι καλούμενοι, με βλέμμα σαν αυτό που συναντά κανείς στα μάτια των καταδικασμένων, στις ύστατες στιγμές του βίου των, μπροστά στις κάννες των αποσπασμάτων, σε ώρες ορθρινές κατά τας εκτελέσεις, μισό λεπτό πριν ακουσθούν οι τουφεκιές και σωριασθούν σφαδάζοντα στη γη τα σώματά των, όλοι περνούν και μπαίνουν στις γονδόλες πάντα χωρίς αποσκευές και φεύγουν.

Kαι ο δρόμος εξακολουθεί, σκληρός, σκληρότερος παρά ποτέ, σκυρόστρωτος ή με άσφαλτο ντυμένος, και μαλακώνει μόνο, όποια και αν είναι η χώρα, όποιο και αν είναι το τοπίον, κάτω από σέλας αγλαόν αθανασίας, μόνον στα βήματα των ποιητών εκείνων, που οι ψυχές των ένα με τα κορμιά των είναι, των ποιητών εκείνων των ακραιφνών και των αχράντων.

ALBERT CAMUS: Ένας άνθρωπος παρατηρεί με θαυμασμό τον κόσμο κι ένας άλλος σκάβει τον τάφο του: πώς να τους ξεχωρίσω;

Αρκεί ένα μόνο φως να λάμψει και ξεχειλίζω από μια συγκεχυμένη και μεθυστική χαρά. Αυτό το απόγευμα με φέρνει έτσι απέναντι στην ανάποδη μεριά του κόσμου. Μα η ατμόσφαιρα παραμένει κρύα. Παντού ένα αραχνοΰφαντο πέπλο ήλιου που κι ένα νύχι θα το ‘σχιζε, μα που ντύνει τα πάντα μ’ ένα θαλερό χαμόγελο. Ποιος είμαι εγώ και τι άλλο μπορώ να κάνω παρά να συμμετέχω στο παιχνίδι του φωτός μέσα στα φυλλώματα; Να είμαι αυτή η αχτίδα που καίει το τσιγάρο μου, αυτή η γλυκύτητα κι αυτό το διακριτικό πάθος που ανασαίνει με τον αέρα.

Κι αν προσπαθήσω να βρω τον εαυτό μου, το πετυχαίνω μόνο χάρη στο φως. Κι αν επιχειρήσω να καταλάβω και να δοκιμάσω τούτη τη λεπτή γεύση που μου φανερώνει το μυστικό του κόσμου, μόνο τον εαυτό μου ανακαλύπτω στο βάθος του σύμπαντος. Τον εαυτό μου, δηλαδή αυτή την ακραία συγκίνηση που με λυτρώνει απ’ το σκηνικό. Άλλοι αφήνουν ένα λουλούδι ανάμεσα στις σελίδες ενός βιβλίου, φυλακίζουν εκεί έναν περίπατο όπου τους άγγιξε ο έρωτας. Κι εγώ κάνω περιπάτους, μα με χαϊδεύει ένας θεός. Η ζωή είναι σύντομη κι είναι αμαρτία να χάνεις τον καιρό σου. Λένε πως είμαι δραστήριος. Αλλά το να είσαι δραστήριος σημαίνει να χάνεις τον καιρό σου, εφόσον χάνεσαι ο ίδιος. Το σήμερα είναι μία στάση και η καρδιά μου φεύγει να συναντήσει τον εαυτό της. Αν με πνίγει ακόμα μια αγωνία, είναι γιατί αισθάνομαι τούτη την αψηλάφητη στιγμή να γλιστρά μέσα απ’ τα δάχτυλά μου όπως οι σταγόνες του υδράργυρου. Αφήστε λοιπόν όσους θέλουν να γυρίσουν την πλάτη τους στον κόσμο. Δεν παραπονιέμαι αφού βλέπω να γεννιέμαι. Τούτη την ώρα, όλο μου το βασίλειο ανήκει σ’ αυτό τον κόσμο. Αυτός ο ήλιος κι αυτές οι σκιές, αυτή η ζέστη κι αυτό το κρύο που έρχονται απ’ το βάθος του αέρα: ν’ αναρωτηθώ αν κάτι πεθαίνει κι αν οι άνθρωποι υποφέρουν, αφού τα πάντα γράφονται σ’ αυτό το παράθυρο όπου ο ουρανός σκορπίζει την πληρότητά του που έρχεται να σμίξει με τον οίκτο μου. Μπορώ να πω και θα το πω αμέσως ότι αξίζει να είναι κανείς αληθινός, κι αυτό τα περιλαμβάνει όλα, και την ανθρωπιά και την απλότητα. Και πότε λοιπόν είμαι αληθινός, αν όχι όταν είμαι ο κόσμος; Η επιθυμία μου εκπληρώνεται πριν προλάβω να την εκφράσω. Η αιωνιότητα είναι εδώ κι εγώ την περίμενα με ελπίδα. Τώρα δεν εύχομαι πια να είμαι ευτυχισμένος αλλά να έχω συνείδηση της πραγματικότητας.

Ένας άνθρωπος παρατηρεί με θαυμασμό τον κόσμο κι ένας άλλος σκάβει τον τάφο του: πώς να τους ξεχωρίσω; Τους ανθρώπους και τον παραλογισμό τους; Αλλά να το μειδίαμα του ουρανού. Το φως δυναμώνει και μήπως έρχεται σε λίγο το καλοκαίρι; Αλλά να τα μάτια και η φωνή εκείνων που πρέπει ν’ αγαπώ. Είμαι δεμένος με τον κόσμο με όλες μου τις κινήσεις, με τους ανθρώπους, με όλο τον οίκτο και την ευγνωμοσύνη μου. Ανάμεσα σε τούτη την καλή και την ανάποδη του κόσμου, δεν θέλω να επιλέξω, δεν μου αρέσει να επιλέγω.

Το πραγματικό θάρρος είναι ακόμα να κρατά κανείς τα μάτια ανοιχτά στο φως όπως και στον θάνατο. Άλλωστε, πώς να εκφράσω αυτό που συνδέει την τρομερή αγάπη της ζωής μ’ εκείνη τη μυστική απελπισία; Αν δεχτώ την ειρωνεία, κρυμμένη στο βάθος των πραγμάτων, εκείνη τότε αποκαλύπτεται αργά. Κλείνοντας το μικρό και φωτεινό μάτι της, λέει: «Ζήστε σαν…» Παρά τις τόσες έρευνες, η γνώση μου σταματά εδώ.

Albert Camus, Η Καλή και η Ανάποδη

Εάν θέλεις να σε σεβαστούν οι άλλοι, είναι καλύτερο να σέβεσαι τον εαυτό σου

Σεβασμός μια λέξη, μια έννοια, μια αξία που δυστυχώς στις μέρες μας εκλείπει. Πόσες φορές η αγένεια ντύνεται με τα ρούχα της ειλικρίνειας , πόσες προσβολές κρύβονται πίσω από ένα «είμαι ειλικρινής» ή ευθύς. Πόσα τραύματα γεννιούνται από δήθεν ντόμπρους που κρύβουν τον πόνο και τα δικά τους μύχια σημεία τους μέσα από σκληρές κριτικές; Ξεχάσαμε τον σεβασμό στο όνομα της υποτιθέμενης ειλικρίνειας.

Υπερισχύει, ίσως, κάποιες φορές, ο κατά συνθήκη σεβασμός. Για παράδειγμα σε έναν καλοντυμένο άνθρωπο μεγαλύτερης ηλικίας θα μιλήσουμε στον πληθυντικό, σε έναν όμως ρακένδυτο επαίτη της ίδιας ηλικίας θα μιλήσουμε στον ενικό. Σεβασμός βάση κοινωνικής τάξης;! Εύχομαι, προσεύχομαι και ελπίζω όχι! Απλά ποτέ δεν μάθαμε τι σημαίνει πραγματικός σεβασμός. Δεν διδαχτήκαμε να σεβόμαστε τον εαυτό μας, τα θέλω μας, τις ανάγκες μας, πως λοιπόν να σεβόμαστε ολοκληρωτικά και πραγματικά και τους γύρω μας;

Ο πραγματικός, ο βαθύς, ο ολοκληρωτικός σεβασμός ξεκινάει από εμάς, από τον εαυτό μας. Οφείλουμε να κοιτάξουμε μέσα μας, να μας ακούσουμε, να ανακαλύψουμε ποιες πραγματικά είναι οι δικές μας επιθυμίες, όχι αυτές που μας φόρεσαν η οικογένεια και η κοινωνία. Αφού ανακαλύψουμε ποιοι θέλουμε να είμαστε, ποιες είναι οι αξίες μας, οι στόχοι μας, οι επιθυμίες μας, το επόμενο βήμα είναι να τα σεβαστούμε και να τα εκπληρώσουμε.

Μόνο τότε θα αποκτήσουμε αυτή την μέγιστη αξία, μόνο τότε θα μπορούμε να σεβόμαστε και τους άλλους, γιατί πολύ απλά θα είμαστε ένα με τον εαυτό μας, δεν θα χρειαζόμαστε να επιβεβαιωθούμε μέσω καμίας προσβολής, ούτε να νιώσουμε ανώτεροι από κανέναν (ούτε και κατώτεροι). Αφού κατακτήσουμε τον αυτοσεβασμό θα πάψουμε να σπαταλάμε τον πολύτιμο χρόνο μας (γιατί θα τον σεβόμαστε) στην προσπάθεια να ευχαριστήσουμε τους γύρω μας, στην προσπάθεια να είμαστε τα «καλά παιδιά» και θα τον αφιερώνουμε σε πράγματα που γεμίζουν το είναι και το πνεύμα μας.

Ο σεβασμός ξεκινάει από μέσα μας, από την ψυχή μας όπως όλες οι αξίες. Δεν μπορούμε να κατακτήσουμε καμία αν πρώτα δεν μπορούμε να την νιώσουμε για τον εαυτός μας.

Ο Ντοστογιέφσκι είχε πει κάποτε:

«Εάν θέλεις να σε σεβαστούν οι άλλοι, είναι καλύτερο να σέβεσαι τον εαυτό σου. Μόνο τότε θα αναγκάσεις τους άλλους να σε σεβαστούν»

Ο Κομφούκιος επίσης:

«Σεβαστείτε τον εαυτό σας και οι άλλοι θα σε σεβαστούν»

Με λίγα λόγια όταν κατακτήσουμε τον αυτοσεβασμό θα είμαστε όχι μόνο σε θέση να σεβόμαστε απόλυτα τον εαυτό μας και τους γύρω μας αλλά δεν θα αφήνουμε χώρο και χρόνο στους τρίτους να μας συμπεριφέρονται με ασέβεια. Ο αυτοσεβασμός οδηγεί στην αυτοαγάπη και η αυτοαγάπη στην ολοκλήρωση ψυχική και πνευματική!

Μήπως η ζωή ήλθε από αλλού;

Η υπόθεση της πανσπερμίας, που όμως δεν λύνει το πρόβλημα της προέλευσης

Κατά τα πρώτα δύο τρίτα του 20ού αιώνα δεν υπήρχε λόγος να διατυπωθεί η υπόθεση ότι η ζωή ενδεχομένως να ήλθε από αλλού, και σύμπασα η επιστημονική κοινότητα πίστευε ότι τα πράγματα εξελίχθηκαν εξ ολοκλήρου στη Γη. Δύο επιφανείς βιοχημικοί, ο Ρώσος A. Oparin (1894-1980) και ο Βρετανός I.B.S. Haldane (1892-1964) είχαν ήδη από τη δεκαετία του 1920 διατυπώσει και επεξεργαστεί θεωρητικά την υπόθεση της αυτόχθονης προέλευσης της ζωής μέσα από τη χημική εξέλιξη που μετέτρεψε τον πρωτόγονο ωκεανό σε οργανική «σούπα».

Οι προβλέψεις τους φάνηκε να επιβεβαιώνονται πανηγυρικά στις αρχές του 1950, όταν οι Αμερικανοί χημικό. Harold Urey και Stanley Miller κατάφεραν να συνθέσουν οργανικά μονομερή, μεταξύ αυτών και αμινοξέα, σε ένα τεχνητό περιβάλλον που προσομοίαζε με αυτό της πρωτόγονης Γης: αρκετό υδρογόνο, αμμωνία, υδρατμοί και διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, ηλεκτρικές εκκενώσεις για παροχή ενέργειας και υγρό νερό στον πάτο της συσκευής. Ωστόσο, αυτό ήταν μόνο το πρώτο στάδιο, και λίγοι τότε, μέσα τον ενθουσιασμό της στιγμής, συνειδητοποιούσαν τη δυσκολία της πειραματικής επιβεβαίωσης των υπόλοιπων σταδίων, από την οργανική σούπα στο πρώτο κύτταρο. Στάδια που ακόμη περιμένουν την ουσιαστική τους επικύρωση. Επιπλέον, την εποχή εκείνη, η ηλικία της Γης δεν ήταν γνωστή, οι τεχνικές χρονολόγησης των πετρωμάτων με ικανοποιητική ακρίβεια ήταν ακόμη στα σπάργανα και οι τεχνικές της έμμεσης ανίχνευσης της ύπαρξης ζωής στο απώτατο παρελθόν διά μέσου της ισοτοπικής υπογραφής του άνθρακα βρισκόταν σε εμβρυϊκό στάδιο. Από εκεί και πέρα όμως τα γεγονότα εξελίχθηκαν καταιγιστικά.

Η αναβίωση της υπόθεσης της πανσπερμίας ήλθε από έγκυρα χείλη. Το 1966, ο Βρετανός βιοφυσικός F. Crick (1916-2004), πρωτεργάτης της ανακάλυψης της δομής του DNA, προφανώς εντυπωσιασμένος από την πολυπλοκότητα της εσωτερικής οργάνωσης των κυττάρων -ιδιαίτερα από τον μηχανισμό μεταγραφής και μετάφρασης των οδηγιών του DNA για τη σύνθεση πρωτεϊνών-ισχυρίστηκε ότι είναι εντελώς απίθανο ο μηχανισμός αυτός να συναρμολογήθηκε χάρη σε τυχαία γεγονότα, μέσα στα δεδομένα χρονικά περιθώρια. Και να φανταστεί κανείς ότι τα περιθώρια, την εποχή εκείνη, δεν ήταν τόσο ασφυκτικά περιορισμένα, όσο έγιναν αργότερα, μετά τις ανακαλύψεις στα πετρώματα της Γροιλανδίας. Υπέθεσε λοιπόν ότι ίσως η ζωή να ήλθε από το διάστημά.

Στην ουσία ο Crick επανέφερε στο επιστημονικό προσκήνιο μια αρχαία φιλοσοφική υπόθεση. Ήταν ο Αναξαγόρας από την Ιωνία, οποίος τον 5ο αιώνα π.Χ. έδωσε το όνομα «πανσπερμία» στη διαδικασία με την οποία τα σπέρματα, δηλαδή τα αθροίσματα των στοιχείων που χαρακτηρίζουν τα έμβια όντα, κυκλοφορούν στον αιθέρα, δηλαδή στον διαστρικό χώρο, και γονιμοποιούν τα ουράνια σώματα, δημιουργώντας ζωή. Μια σύλληψη καθαρά φιλοσοφική, που επανήλθε τον 19ο αιώνα, όταν ο Σουηδός χημικός J.J. Berzelius (1779-1848) ανακάλυψε ότι οι μετεωρίτες περιείχαν οργανικά μόρια, δηλαδή ουσίες που, κατά τις απόψεις εκείνης της εποχής, μόνο οι ζωντανοί οργανισμοί μπορούν να συνθέσουν. Στη συνέχεια, η υπόθεση της πανσπερμίας ξεχάστηκε και πάλι, για να επανέλθει αναβαθμισμένη από την ανάγκη, στο τέλος του 20ού αιώνα.

Ο F. Crick ήταν, εκτός από καλός επιστήμονας, και εκκεντρικός χαρακτήρας. Του άρεσε να διατυπώνει προκλητικές και ρηξικέλευθες απόψεις, έξω από τα πλαίσια της τρέχουσας δυνατότητας για επιστημονική επαλήθευση. Κάπως έτσι αντιμετωπίστηκε αρχικά και η ιδέα του για την πανσπερμία. Ενδιαφέρουσα, αλλά μη επαληθεύσιμη. Κατά πολλούς, έως και γραφική. Πώς είναι δυνατόν, παραδείγματος χάριν, η ζωή να αντέξει το ταξίδι, να επιβιώσει του σχεδόν απόλυτου κενού, της κοσμικής ακτινοβολίας, της αφυδάτωσης, των απαγορευτικά χαμηλών θερμοκρασιών του διαστήματος και των απαγορευτικά υψηλών θερμοκρασιών της πρόσκρουσης; Η απάντηση του Crick ήταν ότι η ζωή έφτασε ως εδώ πακεταρισμένη και καλά προφυλαγμένη, από νοήμονα όντα. Οι περισσότεροι θεώρησαν ότι μάλλον αστειευόταν.

Τα ακραιόφιλα βακτήρια ως ιδανικοί αστροναύτες.

Μερικά χρόνια αργότερα ανακαλύφθηκαν τα ακραιόφιλα βακτήρια. Οργανισμοί που αντέχουν στη θερμοκρασία του υγρού αζώτου (196 βαθμούς κάτω από το μηδέν), που είναι δραστήριοι σε θερμοκρασίες ακόμη και μεγαλύτερες των 100 βαθμών πάνω από το μηδέν, που ανέχονται τη σχεδόν πλήρη αφυδάτωση, που παραμένουν ζωντανοί μετά από έκθεση σε ραδιενέργεια χιλιάδες φορές μεγαλύτερη από αυτή που θα έκαιγε ακαριαία έναν άνθρωπο. Πολλά από τα βακτήρια αυτά συνδυάζουν την αντοχή σε περισσότερους από έναν καταπονητικούς παράγοντες, κάποια σε όλους. Οι καταλληλότεροι αστροναύτες!

Είναι άραγε δυνατόν να συντελεστεί η χημική εξέλιξη από την ανόργανη ύλη στο πρώτο κύτταρο σε μόλις 200 εκατομμύρια χρόνια;

Στη συνέχεια, το 1996, προσδιορίστηκε η ισοτοπική υπογραφή του άνθρακα στα πετρώματα της Γροιλανδίας, που περιόρισε τα ήδη στενά περιθώρια για τη συμπλήρωση της χημικής εξέλιξη.; στα μόλις 200 εκατομμύρια χρόνια. Χρόνια ταραγμένα, με συχνές και καταστροφικές επισκέψεις αστεροειδών και κομητών. Με τα νέα στοιχεία, η υπόθεση της πανσπερμίας δεν μπορούσε να παραμένει κρυμμένη κάτω από το χαλί.

Ωστόσο, το κυριότερο επιχείρημα για να την πάρουν κάποιοι στα σοβαρά, ήταν πλέον η δυνατότητα του πειραματικού ελέγχου της, έστω και μερικού. Το 1969 ο άνθρωπος πάτησε στο φεγγάρι. και από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 εγκατέστησε σε τροχιά διάφορα εργαστήρια και σταθμούς. Κάποια από τα πειράματα που εκτελέστηκαν εκεί πάνω αφορούσαν την αντοχή μικροοργανισμών σε πραγματικές συνθήκες διαστήματος. Η υπόθεση είχε τώρα αναβαθμιστεί από το επίπεδο της επιστημονικής φαντασίας σε αυτό της επιστημονικής διερεύνησης. Τα πειράματα επαλήθευσαν αυτό που ήδη υποπτευόμασταν από εργαστηριακούς ελέγχους. Τα ακραιόφιλα βακτήρια και δύο κατηγορίες πολυκύτταρων οργανισμών, οι λειχήνες και τα βραδύπορα (ομάδα μικροσκοπικών οργανισμών συγγενών προς τα αρθρόποδα) επέστρεφαν σε μεγάλο βαθμό αλώβητα από την καταπονητική έκθεση στο ανοιχτό διάστημα. Το ίδιο και τα σπέρματα (σπόροι) μερικών φυτών.

Αναγκαστικά, τα πειράματα αυτά είχαν μικρή διάρκεια. Τα διαστημικά όμως ταξίδια, ακόμη και ανάμεσα σε πολύ κοντινούς πλανήτες του ίδιου ηλιακού συστήματος, διαρκούν χρόνια. Και κανείς δεν πιστεύει ότι κάποιοι οργανισμοί, όσο εντυπωσιακές κι αν είναι οι αντοχές τους, μπορούν να επιβιώσουν στο διάστημα για τόσο χρόνο. Εκτός αν είναι, με κάποιο τρόπο, προφυλαγμένοι.

Το πιο εύκολο βέβαια σενάριο είναι της πανσπερμίας. Ένα δοχείο με μικροοργανισμούς που υποτίθεται ότι στάλθηκε σκόπιμα στη νεαρή και ταραγμένη Γη από νοήμονα όντα. Η συνέχεια μοιάζει με ένα εξελικτικό πείραμα πλανητικών διαστάσεων, που συνεχίζεται εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια. Είναι δυνατόν να έχει όντως συμβεί αυτό; Ναι, αν σκεφτούμε ότι ο άνθρωπος έχει ήδη επιτυχώς προσεδαφίσει στον Άρη ρομποτικές αποστολές που, κατά πάσα βεβαιότητα, βρίθουν μικροβίων, παρ’όλες τις προσπάθειες αποστείρωσης των συσκευών. Μια ακούσια μεταφορά ζωής που. αν εγκαθιδρυθεί, διαθέτει εγγενώς την ικανότητα της αλλαγής, δηλαδή της εξέλιξης, ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες. Θα μπορούσε αυτό να συμβεί πράγματι στον Άρη ή σε κάποιον άλλο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος; Αυτό θα το συζητήσουμε στην ενότητα «Η ζωή αλλού».

Ποια θα μπορούσε να είναι η τύχη της αποστολής ενός πακέτου γήινων βακτηρίων σε κάποιον άλλο κατοικήσιμο πλανήτη;

Οι συνθήκες στους άλλους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος, ενώ δεν αποκλείουν εκ των προτέρων την εγκατάσταση κάποιας μικροβιακής μορφής ζωής σταλμένης από τον άνθρωπο, συγχρόνως μας υποδεικνύουν ότι η ζωή αυτή θα υπόκειται σε τέτοιους φυσικοχημικούς και βιολογικούς περιορισμούς, ώστε να παραμείνει πρωτόγονη, μικροσκοπική και, ενδεχομένως, σε μακρό λήθαργο και αδράνεια. Αν όμως υποθέσουμε ότι τα νοήμονα όντα που ονομάζονται άνθρωποι καταφέρουν κάποτε να στοχεύσουν με επιτυχία έναν κατοικήσιμο πλανήτη ενός άλλου άστρου και, υπερνικώντας τις ιλιγγιώδεις διαστρικές αποστάσεις, κατορθώσουν να προσεδαφίσουν σε αυτόν ένα προστατευμένο πακέτο μικροβίων, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Αν ο πλανήτης διαθέτει ήδη ζωή, τα γήινα μικρόβια μάλλον δεν θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν με επιτυχία τους ιθαγενείς οργανισμούς, θα αποσυντεθούν και θα εξαφανιστούν χωρίς να αφήσουν ίχνη. Αν ο πλανήτης διαθέτει ήδη νοήμονα ζωή, αυτή θα συνειδητοποιήσει ο τι δεν είναι μόνη στον κόσμο, και ίσως καταπιαστεί με την κατανόηση της δομής και λειτουργίας αυτών των διαστημικών επισκεπτών. Αν ο πλανήτης κατά τη στιγμή της προσεδάφισης είναι νεαρός και διανύει την προβιοτική κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Γη κατά τα πρώτα 500 εκατομμύρια χρόνια της ύπαρξής της, τότε ίσως ξεκινήσει ένα εξελικτικό βιολογικό πείραμα. Αν όλα πάμε καλά, ίσως εμφανιστεί νοήμων ζωή μετά από 4 δισεκατομμύρια χρόνια.

Πολλά τα υποθετικά «αν» στην προηγούμενη παράγραφο. Προσθέτοντας και τη διάσταση του χρόνου γίνονται περισσότερα. To Voyager 1 εκτοξεύτηκε το 1977 με σκοπό την εξερεύνηση των π-.o μακρινών περιοχών του ηλιακού μας συστήματος. Περνώντας κοντά από τον Δία και τον Κρόνο μας έδωσε συναρπαστικές φωτογραφίες των πλανητών αυτών και των δορυφόρων τους. Στις αρχές του 2013, έχοντας ολοκληρώσει από καιρό τον αρχικό του σκοπό, διέσχισε τα απώτατα όρια του ηλιακού μας συστήματος και συνεχίζει το ταξίδι του προς το διάστημα με ταχύτητα 62.000 χιλιομέτρων την ώρα. Προς άγνωστη κατεύθυνση. Η επικοινωνία μαζί του θα χαθεί μέσα στα επόμενα χρόνια. Αν κατευθυνόταν προς τον κοντινότερο αστέρα (τον Άλφα του Κενταύρου), θα έφτανε μετά από 75.000 χρόνια. Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν υπάρχουν εκεί κατοικήσιμοι πλανήτες. Ο πλησιέστερος προς τη Γη κατοικήσιμος πλανήτης (απ’ ό,τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα) έχει εντοπιστεί στον αστερισμό του Σκορπιού, απέχει 23,6 άφωτος και το ταξίδι προς αυτόν, με την ταχύτητα του Voyager 1. θα διαρκούσε 410.000 χρόνια. Σχεδόν 16.000 ανθρώπινες γενεές Το πλησιέστερο αστέρι εν τω γεννάσθαι, εκεί όπου υπάρχει ενδεχομένως μια μικρή πιθανότητα να σχηματίζονται νεαροί και παρθένοι από ζωή πλανήτες, απέχει 27 έτη φωτός και απαιτεί ένα ταξίδι 470.000 ετών. Ο Homo sapiens εμφανίστηκε στη Γη πριν από 160.000-200.000 περίπου χρόνια. Ουδείς εγγυάται ότι θα εξακολουθεί να υπάρχει όταν (και αν) το Voyager 1 φτάσει τόσο μακριά.

Όλα τα παραπάνω υποδεικνύουν ότι η υπόθεση της κατευθυνόμενης πανσπερμίας προϋποθέτει έναν αποστολέα με εξαιρετικά προηγμένο τεχνολογικό πολιτισμό. Αυτός θα πρέπει να μπορεί να εντοπίζει τους πλανήτες-στόχους με ακρίβεια και να έχει λύσει-επιτυχέστερα από εμάς, προβλήματα όπως οι ιλιγγιώδεις αποστάσεις, η ενεργειακή τροφοδότηση του ταξιδιού, και πολλά άλλα, συμπεριλαμβανομένου του κόστους. Κρίνοντας από το δικό μας παράδειγμα, ο πολιτισμός αυτός θα πρέπει να είναι το αποτέλεσμα τουλάχιστον 4 δισεκατομμυρίων ετών απρόσκοπτης βιολογικής εξέλιξης. Και τα όντα που κατέχουν την απίστευτη αυτή τεχνολογία να είναι αρκετά νοήμονα, ώστε να προχωρήσουν στην εκτέλεση του πειράματος προτού αυτοκαταστραφούν.

Δεν γνωρίζουμε αν υπάρχουν στο σύμπαν τόσο τεχνολογικά προηγμένοι πολιτισμοί. Δεν γνωρίζουμε καν αν υπάρχουν άλλα νοήμονα όντα. Ακόμα και αν υπάρχουν, δεν είναι απαραίτητο τα πειράματά τους να στέφτηκαν με επιτυχία. Οι αποστάσεις στο διάστημα είναι τόσο μεγάλες, ώστε μια απειροελάχιστη παρέκκλιση στην πορεία, ένα αμελητέο σφάλμα στον σχεδίασμά, μπορεί να οδηγήσει το πείραμα, κυριολεκτικά στο κενό. Και τέτοια πειράματα δύσκολα επαναλαμβάνονται.

Ελάχιστοι σήμερα συζητούν σοβαρά την υπόθεση της κατευθυνόμενης πανσπερμίας μεταξύ απομακρυσμένων ηλιακών συστημάτων. Μήπως όμως η ζωή στη νεαρή Γη στάλθηκε σκόπιμα από κάποια νοήμονα όντα που τότε ευημερούσαν σε κάποιον άλλο πλανήτη του δικού μας Ήλιου; Ας πούμε στον Άρη; Κατηγορηματικά όχι. Όλοι οι πλανήτες του δικού μας άστρου έχουν την ίδια ηλικία με τη Γη και ήταν εξίσου νεαροί και ταραγμένοι όταν η πρώτη ζωή εμφανίστηκε εδώ. Γνωρίζουμε επίσης, από το γήινο παράδειγμα, ότι από τη δειλή εμφάνιση του πρώτου βακτηριακού κυττάρου μέχρι την έξοδο στη σκηνή ενός νοήμονος είδους με ικανότητα ανάπτυξης προηγμένης τεχνολογίας, μεσολαβούν κατ’ ανάγκην μερικά δισεκατομμύρια χρόνια. Κατευθυνόμενη πανσπερμία από νοήμονα όντα εντός του ηλιακού μας συστήματος που να ερμηνεύει την προέλευση της ζωής στη Γη είναι αδύνατη.

Μήπως όμως μια συμπτωματική πανσπερμία, που διεκπεραιώνεται με τυχαίες επαφές μεταξύ ουράνιων σωμάτων και στην οποία δεν μεσολαβούν νοήμονα όντα, αλλά μόνον φυσικές διεργασίες, είναι περισσότερο ρεαλιστική; Το ερώτημα έχει προσεγγιστεί τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά, όπου αυτό κατέστη δυνατόν. Θα εξηγήσουμε αμέσως τι εννοούμε, παραθέτοντας τα σχετικά ερωτήματα και τις πιθανές απαντήσεις.
  • Πώς είναι δυνατόν να υπάρξει ανταλλαγή ύλης μεταξύ των πλανητών; Η κατάστικτη από κρατήρες επιφάνεια της Σελήνης, ενός ουράνιου σώματος που δεν έχει ηφαιστειακή δραστηριότητα, υποδεικνύει ότι οι κρατήρες αυτοί οφείλονται σε συγκρούσεις με ογκώδη μετέωρα όπως οι αστεροειδείς. Και η ίδια η Γη θα είχε το ίδιο ανάγλυφο, αν η διάβρωση δεν έσβηνε τα ίχνη των βίαιων επισκέψεων γιγάντιων αστεροειδών. Φαινόμενα εξαιρετικά σπάνια, αλλά υπαρκτά, φέρνουν σε επαφή μακρινούς κόσμους με τρόπο τυχαίο και συμπτωματικό.
  • Είναι δυνατόν αυτοί οι περιπλανώμενοι βράχοι να έχουν αποσπαστεί από πλανήτες που φιλοξενούν ζωή (ή που φιλοξενούσαν ζωή κατά τη στιγμή της απόσπασης); Βεβαίως. Η ενέργεια που εκλύεται από τη σύγκρουση δύο πλανητών ή ενός πλανήτη με έναν τεράστιο αστεροειδή είναι τέτοια, που μπορεί να εκτοξεύσει βραχώδη θραύσματα σε τόση απόσταση από τον μητρικό πλανήτη, ώστε να απελευθερωθούν από τη δύναμη της βαρύτητας και να αρχίσουν το δικό τους διαστημικό ταξίδι. Αν η νέα τους τροχιά συμπέσει κάποτε με αυτήν ενός τρίτου πλανήτη, η μεταφορά της ύλης έχει συντελεστεί.
  • Είναι δυνατόν ο αποσπασθείς βράχος να περιέχει ζωντανούς οργανισμούς που επέζησαν της βίαιης πρόσκρουσης; Αν το ερώτημα είχε τεθεί πριν από μερικές δεκαετίες η απάντηση θα ήταν κατηγορηματικά ((όχι!» Τώρα, όμως, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν βακτήρια που, όπως αναφέραμε, επιβιώνουν της έκθεσης σε θερμοκρασίες αρκετά πάνω από τους 100°C. Ναι μεν στα επιφανειακά σημεία της πρόσκρουσης οι θερμοκρασίες μπορεί να φτάσουν σε εκατοντάδες ή χιλιάδες βαθμούς, ωστόσο στο εσωτερικό του βράχου είναι πολύ χαμηλότερες. Ας αναφέρουμε ως παράδειγμα ότι, σε μια πυρκαγιά, ένα πεύκο που καίγεται μπορεί να έχει θερμοκρασία 500°C και η επιφάνεια του εδάφους 300°C, ωστόσο μερικά εκατοστά πιο βαθιά, η θερμοκρασία δεν ξεπερνά τους 80°C.
  • Υπάρχουν άραγε βακτήρια στο εσωτερικό των βράχων, που θα μπορούσαν έτσι να επιβιώσουν της πρόσκρουσης και της εκτόξευσης; Και πάλι, αν μας ρωτούσαν πριν από μερικές δεκαετίες θα απαντούσαμε ότι δεν γνωρίζουμε. Στο μεσοδιάστημα αποκαλύφθηκε ότι ένας μεταβολικά αργός, με μικρή ταχύτητα ανάπτυξης βακτηριακός κόσμος υπάρχει βαθιά, έως και τρία τέσσερα χιλιόμετρα κάτω από τη γήινη επιφάνεια, ακόμη και μέσα σε γρανιτικούς βράχους. Οι βράχοι αυτοί θάφτηκαν πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια, ίσως και δισεκατομμύρια, χρονιά, και έκτοτε δεν ήλθαν σε επαφή με την επιφάνεια. Είναι εύλογο, και συνάμα γοητευτικά προκλητικό, να υποθέσουμε ότι το βακτηριακό αυτό οικοσύστημα εξελίχθηκε εκεί, απομονωμένο από τα επιφανειακά βιολογικά τεκταινόμενα, χωρίς φως και οξυγόνο, σε υψηλές θερμοκρασίες και τερατώδεις πιέσεις. Ένας υπόγειος παράλληλος κόσμος του σκότους, στον Άδη και στο έρεβος. Δεν είναι τυχαίο ότι το πρώτο βακτήριο που ανακαλύφθηκε εκεί κάτω ονομάστηκε Bacillus infernus. Αναερόβια. στηριζόμενα ενεργειακά στο υδρογόνο και το διοξείδιο του άνθρακα, τα βακτήρια αυτά ζουν με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς. Σπεύδουν βραδέως με μία κυτταρική διαίρεση κάθε 1.000 περίπου χρόνια, ενώ μερικοί επίγειοι (αλλά πολύ μακρινοί) παθογόνοι συγγενείς τους μας ταλαιπωρούν διπλασιάζοντας τα κύτταρά τους κάθε είκοσι λεπτά.
  • Μπορεί αυτού του είδους η ζωή να επιβιώσει σε ένα μακρύ ταξίδι στο διάστημα, να αντέξει την κοσμική ακτινοβολία, το απόλυτο κενό και τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες; Πιθανόν, αν είναι καλά προφυλαγμένη στο εσωτερικό του βράχου.
  • Ποια η πιθανότητα ο βράχος αυτός να συγκρουστεί με έναν νέο πλανήτη; Απείρως μικρή, αλλά υπαρκτή. Ο χρόνος αυτής της συνάντησης μετρά πλέον διαστημικά, σε εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια χρόνια. Ίσως και να μην έρθει ποτέ αυτή η ώρα. Ο παγιδευμένος όμως βακτηριακός πληθυσμός έχει ήδη δώσει εξετάσεις στο μάθημα της υπομονής. Όπως είπαμε, οι αντίστοιχοι γήινοι υπόγειοι πληθυσμοί παραμένουν εκεί κάτω ενδεχομένως από την αυγή της ιστορίας του πλανήτη.
  • Δεν θα αναφλεγεί και καεί ολοσχερώς ο βράχος μας κατά την είσοδό του στην ατμόσφαιρα του νέου πλανήτη; Όχι απαραίτητα, αν η είσοδος γίνει υπό την κατάλληλη γωνία, όπως συμβαίνει και με τα διαστημόπλοια. Μικρή η πιθανότητα αυτό να γίνει εκ τύχης, αν όμως συμβεί, τότε ο βράχος εισέρχεται αλώβητος.
  • Δεν θα εξαερωθεί ο βράχος κατά την πρόσκρουση στην επιφάνεια; Ολοκληρωτικά, αν είναι μικρός, οπότε όλη η περιεχόμενη ζωή θα καταστραφεί. Αν έχει διαστάσεις ενός μεγάλου βουνού, όλο και κάτι θα διασωθεί. Αν ο πλανήτης υποδοχής διαθέτει ήδη ζωή, αυτή, ως καλώς προσαρμοσμένη στις τοπικές συνθήκες, θα απορροφήσει και θα εξαφανίσει τον εισβολέα. Το πολύ-πολύ να δανειστεί κάποιες από τις ιδιότητές του με την αφομοίωση μέρους των πληροφοριακών βιομορίων του, με τη διαδικασία της οριζόντιας μεταβίβασης γονιδίων, που περιγράψαμε στο κεφάλαιο «Τι είναι, γιατί είναι απαραίτητη, και πώς εξασφαλίζεται η δαρβινική εξέλιξη: Μια εξαιρετικά σύντομη εισαγωγή». Αν, όμως, ο πλανήτης υποδοχής είναι βιολογικά παρθένος, ένα νέο εξελικτικό πείραμα ίσως αρχίσει.
Από τα προηγούμενα προκύπτει ότι η υπόθεση της πανσπερμίας αφορά τα βακτήρια ως πρωταρχικές και πρωτοπόρες μορφές ζωής, οι οποίες στη συνέχεια, σε πλανήτες με τα χαρακτηριστικά της Γης , εξελίσσονται σε μια ποικιλία οργανισμών. Τι ακριβώς θα δει ένας εξωτερικός παρατηρητής, ένας νοήμων εξωγήινος που θα επισκεφτεί τον χώρο του δράματος, εξαρτάται από τις συνθήκες του πλανήτη και τον χρόνο που πέρασε από την έναρξη του πειράματος. Αν έχουν περάσει 4 δισεκατομμύρια χρόνια από την έναρξη του πειράματος, ο εξωτερικός παρατηρητής ίσως συναντήσει νοήμονα όντα του τύπου Homo.

Η συμπτωματική πανσπερμία, αν υπάρχει, έχει μερικούς ακόμη περιορισμούς. Οι συγκρούσεις μεταξύ ουράνιων σωμάτων έχουν μια κάποια συχνότητα κατά τα πρώτα και ιδιαίτερα ταραγμένα στάδια της γένεσης των ηλιακών συστημάτων. Τότε, αν σε κάποιον από τους διαμορφούμενους πλανήτες εμφανιστεί ζωής, μπορεί ενδεχομένως να διασπαρεί σύμφωνα με το προηγούμενο σενάριο. Η μετέπειτα εξέλιξη είναι θέμα τοπικό και μπορεί ακολουθήσει διαφορετική πορεία σε κάθε πλανήτη, να ευδοκιμήσει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ή να καταστραφεί. Μετά την εγκαθίδρυση της ζωής, ενδεχόμενα επεισόδια βίαιων συγκρούσεων ουράνια σώματα, όπως αναφέραμε προηγουμένως, δεν μπορούν να εγκαταστήσουν νέα ζωή. Η πανσπερμία, αν λειτουργεί, λειτουργεί μόνον άπαξ. Αντίθετα, οι όψιμες συγκρούσεις, εκεί όπου η ζωή έχει ήδη εγκαθιδρυθεί με τον ένα ή τον άλλον τρόπο, οδηγούν σε μαζικές εξαφανίσεις ειδών, αλλά και στη δυνατότητα κυριαρχίας άλλων. Όπως συνέβη, πριν από 65 εκατομμύρια χρόνια, με τα αστεροειδή που προκάλεσε την εξαφάνιση των δεινοσαύρων και την ανάδυση των θηλαστικών από την αφάνεια στην ηγεμονία.

Η ζωή στη Γη μπορεί και να ήλθε από τον Άρη, αν είχε προλάβει να εμφανιστεί πρώτα εκεί. Ή, μπορεί να ακολούθησε την αντίθετη πορεία, αν η Γη ήταν το λίκνο της ζωής. Αναμφίβολα, εξελίχθηκε διαφορετικά στους δύο πλανήτες. Αν υπάρχει σήμερα ζωή στον Άρη, είναι κρυμμένη βαθιά κάτω από το έδαφος ή κάτω από τους πάγους που ενδεχομένως υπάρχουν στους πόλους του . Εκεί παραμένει αφανής και ίσως μικροσκοπική. Ο Άρης έχασε την ατμόσφαιρά του και μαζί τη δυνατότητα να αναπτύξει κάτι ανάλογο με το θαύμα της Γης.

Αν και η υπόθεση της πανσπερμίας ξεπήδησε από την ανάγκη να βρεθεί διέξοδος στο πρόβλημα της ταχύτατης εμφάνισης της ζωής στη Γη, στην ουσία μετέθεσε το πρόβλημα χωρίς να το λύσει. Όπου κι αν έκανε την πρώτη της εμφάνιση η ζωή, τα αρχικά στάδια από τη δημιουργία της αρχέγονης οργανικής σούπας μέχρι την εμφάνιση των πρώτων κυττάρων ενδεχομένως να προχώρησαν με απίστευτα μεγάλη ταχύτητα. Το πρόβλημα της προέλευσης της ζωής εξακολουθεί να παραμένει άλυτο και, παρόλες τις ευφυείς υποθέσεις, κάτι πολύ σημαντικό φαίνεται πως μας διαφεύγει.

Και ο μπούφος γλαύκα είναι. Δεν είναι όμως κουκουβάγια

Η Γλαύκα της Θεάς Αθηνάς και ο συμβολισμός της

Η κουκουβάγια το ιερό πουλί της Θεάς Αθηνάς, αποτελεί σύμβολο σοφίας, σύνεσης, αλλά και της πόλης των Αθηνών. Ως ιερό πουλί της Αθηνάς ονομάζεται «Γλαύκα», καθώς ένα από τα προσωνύμια της Θεάς της Σοφίας ήταν «γλαυκώπις», λόγω των σπιθιροβόλων γαλάζιων ματιών της.

Η Γλαύκα συμβολίζει την σοφία, διότι είναι νυχτόβιο πτηνό το οποίο έχει εξαιρετική όραση ακόμα και στο σκοτάδι. Έχει την φυσική συνεπώς ιδιότητα να βλέπει την «αθέατη πλευρά των πραγμάτων», εκεί που άλλοι αδυνατούν λόγω του σκότους.

Συμβολίζει κατ’ αυτόν τον τρόπο την «σοφία» που αφορά την μετουσίωση της απλής γνώσης σε βίωμα, πνευματικότητα και στάση ζωής. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί μόνο μακριά από το φως της ημέρας και την φασαρία («εις εαυτόν διείσδυση), όταν ο άνθρωπος απομονώνεται από το φυσικό περιβάλλον του, προσπαθώντας να ανακαλύψει την αυτογνωσία, την πραγματική υπόσταση των πραγμάτων, και την Θεία του υπόσταση.

Σύμβολο ο μπούφος;

Εάν έχετε φυλαγμένα τα σχολικά σας βιβλία , κοιτάξτε προσεκτικά το σήμα του Οργανισμού Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων, που βρίσκεται στο οπισθόφυλλο. Οι περισσότεροι θα παρατηρήσετε, αρχικά, ότι πρόκειται για το γνωστό από την αρχαιότητα σύμβολο της σοφίας, την κουκουβάγια. Ο Ο.Ε.Δ.Β., προφανώς, θέλησε να χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο πτηνό για καθαρά συμβολικούς λόγους. Η περιεκτικότητα των βιβλίων με γνώση, δεν θα μπορούσε να αποδοθεί παραστατικά καλύτερα από το αρχαιοελληνικό σύμβολο της γνώσης και της θεάς Αθηνάς, την κουκουβάγια.

Δυστυχώς, όμως, το πτηνό που απεικονίζεται και σηματοδοτεί επί σειρά ετών τα σχολικά εγχειρίδια, δεν είναι άλλο από αυτό που ανήκει στην οικογένεια των γλαυκών, τον μπούφο. Για να γίνει εμφανής η διαφορά, χρειάζεται να διευκρινίσουμε τον όρο γλαύκα από τον όρο κουκουβάγια. Με τον όρο «γλαύκα» εννοούμε όλα τα είδη της τάξεως των Γλαυκόμορφων, ενώ με τον όρο «κουκουβάγια» χαρακτηρίζουμε μονάχα τη γλαύκα του είδους «Αθηνά η νυκτία» (Athene noctua). Ο μπούφος ανήκει στην τάξη των γλαυκόμορφων πτηνών και δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως κουκουβάγια. Η χρήση της λέξης κουκουβάγια αποδίδεται μόνο στο είδος γλαύκας Athene noctua.

Ποιά, όμως, είναι η διαφορά της κουκουβάγιας από τον μπούφο; Αρχικά, η διαφορά στην εικονογράφηση αυτών των δύο πτηνών, βρίσκεται στο κεφάλι. Στο κεφάλι του μπούφου σχηματίζεται ένα είδος αυτιών, από φτερά, εν αντιθέση με την κουκουβάγια, στης οποίας το κεφάλι δεν υπάρχει αντίστοιχος σχηματισμός. Σκεφτείτε ότι αυτή τη λεπτομέρεια την γνώριζαν οι αρχαίοι έλληνες, αφού το αρχαίο αθηναϊκό τετράδραχμο του 5ου αιώνα π.Χ. φέρει την εικόνα της κουκουβάγιας χωρίς αυτά τα «αυτιά». Αντίγραφο του αθηναϊκού τετράδραχμου υπάρχει σε κάθε ελληνικό σπίτι και σε κάθε ελληνική τσέπη (κι όχι μόνο). Βρίσκεται στη μια πλευρά του ελληνικού κέρματος του ενός ευρώ. Παρατηρήστε και συγκρίνετε το σήμα του Ο.Ε.Δ.Β. με αυτό του ευρώ. Η διαφορά είναι εμφανέστατη στο κεφάλι των δύο αυτών πτηνών.

Όπως γνωρίζουμε, ο μπούφος κάνει, περισσότερο, καθιστική ζωή και τον πιο πολύ καιρό, όταν τον παρατηρεί κανείς, δίνει την εντύπωση ότι κοιμάται. Επίσης, συνηθίζει να έχει το στόμα του ανοιχτό, με σκοπό να μπουν μέσα έντομα και πουλιά ώστε να τραφεί. Δεν πιστεύουμε, λοιπόν, πως ο συμβολισμός του εμβλήματος έχει, την οποιαδήποτε, σχέση με τον μαθητή και γενικότερα με τη γνώση. Η εικονογράφηση, επομένως, του εμβλήματος των σχολικών βιβλίων, μπορεί να χαρακτηριστεί ατυχής κι ελπίζουμε να οφείλεται σε άγνοια ή μάλλον σε απροσεξία.

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗΣ

Νιώθεις πάντα υποχρεωμένος να εξηγείς τις πράξεις σου, σαν να ήσουν ο μόνος άνθρωπος στη γη που κάνει λάθη. Είναι το παλιό σου αίσθημα για την προσωπική σου αξία.

Πρέπει να έχει κανείς ΕΥΘΥΝΗ για να υπάρχει μέσα σ’ έναν παράξενο κόσμο... Για σένα ο κόσμος είναι παράξενος, γιατί όταν δεν τον βαριέσαι, διαφωνείς μαζί του.

Για μένα Ο ΚΟΣΜΟΣ είναι παράξενος, γιατί είναι επιβλητικός, ΜΥΣΤΗΡΙΟΣ, ΑΝΕΞΕΡΕΥΝΗΤΟΣ... Πρέπει ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΕΙΣ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΣΟΥ εδώ, σ’ αυτόν τον θαυμάσιο κόσμο, σ’ αυτή τη θαυμάσια έρημο, σ’ αυτή τη θαυμάσια εποχή...

Πρέπει να μάθεις να κάνεις την πράξη σου να αξίζει, γιατί δεν πρόκειται να είσαι εδώ παρά μονάχα για λίγο, πάρα πολύ λίγο, αλήθεια, για να δουν τα μάτια σου όλα ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ... Νομίζεις πως έχεις πολύν καιρό μπροστά σου... Νομίζεις πως η ζωή σου θα διαρκέσει αιώνια.

Αυτό που κάνεις τώρα, οτιδήποτε κι αν είναι, μπορεί να είναι Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΟΥ ΠΡΑΞΗ ΣΤΗ ΓΗ. Μπορεί να είναι Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΟΥ ΜΑΧΗ.

Δεν υπάρχει καμμιά δύναμη που να μπορεί να σου εγγυηθεί ότι πρόκειται να ζήσεις ακόμα και την επόμενη στιγμή... Δεν έχεις καιρό φίλε μου, δεν έχεις. Κανένας μας δεν έχει καιρό...

Δεν χρειάζεται να συμφωνείς απλώς... Πρέπει, αντί να συμφωνείς τόσο εύκολα, ΝΑ ΔΡΑΣ. Δέξου την πρόκληση. ΆΛΛΑΞΕ!..

Η ΑΛΛΑΓΗ που λέμε, ποτέ δεν έρχεται σταδιακά∙ ΕΡΧΕΤΑΙ απότομα. Εσύ όμως δεν ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΖΕΙΣ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ γι’ αυτή την ξαφνική πράξη που θα φέρει την ολοκληρωτική αλλαγή!

ΚΑΡΛΟΣ ΚΑΣΤΑΝΕΔΑ, Ταξείδι στο Ιξτλάν

Η απίθανη μηχανική της παγκόσμιας ειρήνης

Στο “Hitchhiker’s Guide to the Galaxy” του Ντάγκλας Άνταμς (το οποίο θα μπορούσε να βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα) ο πρωταγωνιστής ταξιδεύει σ’ όλο το σύμπαν με ένα διαστημόπλοιο που τροφοδοτείται από μια μονάδα Improbability Drive. Το υπέροχο με αυτόν τον τύπο κινητήρα είναι ότι σε μεταφέρει αμέσως σε μακρινά μέρη. Το μειονέκτημα είναι ότι πρέπει να χειρίζεσαι εξαιρετικά απίθανα γεγονότα όταν επιταχύνει ή επιβραδύνει. Θα πρέπει, για παράδειγμα, να αποφύγεις τις φάλαινες που βγαίνουν από την ιονόσφαιρα, να δεις τον θείο σου να μεταμορφώνεται σε ένα κομμάτι πεπόνι ή ο αγαπημένος σου σταρ του κινηματογράφου να γεννά μια, ας πούμε, γατούλα στο πάτωμα της κουζίνας σου όταν προσπαθείς να φτιάξεις καφέ –ανάμεσα σ’ άλλες απρόβλεπτες και παράλογες ανοησίες που μπορεί να αντιπροσωπεύουν ένα βαρύ τίμημα για τα γρήγορα ταξίδια.

Η εξισορρόπηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των απίθανων ταξιδιών είναι θέμα προσωπικού γούστου και πέρα ​​από κάθε άποψη. Η δική μας άποψή είναι ότι το παράλογα απίθανο και το απίθανα παράλογο υλοποιούνται και τα δύο στο επίπεδο της ύπαρξής μας τόσο γρήγορα αυτή την στιγμή που μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν θα μπορούσαμε να βρισκόμαστε μέσα στο ίχνος μιας κατάστασης απιθανότητας. Η μόνη (λιγότερο πιθανή κι εντελώς φανταστική) εναλλακτική είναι ότι βρισκόμαστε στην μέση ενός προσεκτικά σχεδιασμένου πειράματος κοινωνικής μηχανικής.

Ο Γενικός Διευθυντής της UNESCO, Julian Huxley (αδελφός του Aldous Huxley), οραματίστηκε το μέλλον του πλανήτη μας το 1946 με την έννοια της «παγκόσμιας ιθαγένειας» και μια πορεία προς «… την παγκόσμια ειρήνη, την εξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας από φυλές και έθνη κι από εθνική/παραδοσιακή συνείδηση, σε μια νέα γκρίζα/ομοιογενή φυλή ​​για όλο τον κόσμο».

Ο Χάξλεϊ και η ομάδα του, υποστηριζόμενοι από μια ομάδα ελίτ οικογενειών που κινούσαν πολλά νήματα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των κεντρικών τραπεζών, είδαν ότι η επίτευξη αυτού του οράματος δεν θα ήταν εύκολη, επειδή τα περισσότερα έθνη, τουλάχιστον τότε, εξακολουθούσαν να έχουν μια σταθερή εθνική ταυτότητα, κυριαρχία, πολιτισμό, ιστορία και παράδοση. Δεν θα μπορούσαν απλώς να ελέγξουν κυρίαρχα έθνη σε μια σειρά από ‘φιλικές συναντήσεις’ με ένα φλιτζάνι καφέ.

Στάθμισαν λοιπόν, την χρήση προηγμένων τεχνικών μαζικής συμπεριφορικής μηχανικής που θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν σε τέτοια, άνευ προηγουμένου παγκόσμια κλίμακα που θα παραμόρφωνε τον ιστό της Πραγματικότητας -ένα ανήθικο σημείο εκκίνησης για ένα εγχείρημα που υποτίθεται ότι ‘θα σώσει’ τον κόσμο.

Ο Χάξλεϋ αναγνώρισε με την βοήθεια κορυφαίων ψυχιάτρων συμπεριφοράς ότι οι άνθρωποι και τα έθνη θα χρειάζονταν έναν κοινό εχθρό –κάτι που θα τους έφερνε όλους στο ίδιο τραπέζι για να έχει μια ευκαιρία ένα τέτοιο εγχείρημα. Όχι μόνο έναν κοινό εχθρό, αλλά μια σύγκλιση απειλών και καταστροφών τόσο σοβαρών που θα υπονόμευαν τον ιστό της κοινωνίας.

Σκέφτηκαν την κλιματική αλλαγή, τις πανδημίες και πολλές άλλες αφηγήσεις και συνειδητοποίησαν ότι πολλοί περισσότεροι απίθανοι παράγοντες θα έπρεπε να συμβούν ταυτόχρονα προτού συμβεί η επιδιωκόμενη αλλαγή. Μια εργαλειοθήκη απίθανων παραλογών θα έπρεπε να λειτουργεί παράλληλα για το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Η μαζική μετανάστευση, για παράδειγμα, αν και απίθανη, είναι ένα βολικό εργαλείο για να υπονομεύσει τις εθνικές και πολιτιστικές ταυτότητες, να καταπονήσει τους οικονομικούς πόρους των εθνών και να κλονίσει το DNA του τοπικού πληθυσμού.

Η πρόκληση είναι ότι για να έχουν αρκετούς μετανάστες που κατακλύζουν σταθερές, βιομηχανικές χώρες, θα πρέπει πρώτα να βομβαρδίσουν ολόκληρη την Μέση Ανατολή, ίσως και την Βόρεια Αφρική, μόνο και μόνο για να καλύψουν μια επαρκή ανθρώπινη πλημμύρα στην Ευρώπη. Θα έπρεπε επίσης να πραξικοποιήσουν τα έθνη της Νότιας Αμερικής, να τα συντρίψουν οικονομικά και να ανοίξουν τα σύνορα μεταξύ Μεξικού και Ηνωμένων Πολιτειών για να πλημμυρίσουν τις ΗΠΑ. Και οι δύο είναι εξαιρετικά απίθανες προσπάθειες.

Οι πόλεμοι είναι ένα φοβερό και ισχυρό εργαλείο αποσταθεροποίησης, ειδικά αν προκαλούν επίσης υπερπληθωρισμό τροφίμων και ενέργειας. Ως μπόνους, είδαν ότι οι πόλεμοι θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση εθνών και ηγετών που μπορούσαν να δουν την πραγματική ατζέντα και δεν είχαν την ιδέα να εγκαταλείψουν εύκολα την κυριαρχία τους.

Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, θα ήταν απαραίτητο να πειστεί ο ευρύτερος πληθυσμός ότι αυτοί οι ηγέτες είναι δικτάτορες και τύραννοι που αντιτίθενται στις αρχές της δημοκρατίας και της ελευθερίας, διαπράττουν αποτρόπαιες πράξεις παντού και, ως εκ τούτου, πρέπει να καταστραφούν με οποιοδήποτε κόστος, και αγνοώντας τις παράπλευρες ζημιές. Ούτε αυτό είναι πιθανό σενάριο, αφού οι κοινωνικοί μηχανικοί θα έπρεπε να ελέγχουν σχεδόν κάθε μέσο ενημέρωσης και επικοινωνίας για να επιτύχουν μια τέτοια ομοιογενή διαστρέβλωση της αλήθειας.

Η άλλη πρόκληση είναι ότι κάποιος από τον πληθυσμό μπορεί να αρνηθεί να ακολουθήσει ένα σχέδιο που αφαιρεί τις ελευθερίες και τα περιουσιακά του στοιχεία, ιδιαίτερα τα επίμονα υποκείμενα που τους αρέσει να διατηρούν την αίσθηση της ατομικής αυτονομίας. Θα απαιτούσε μια άλλη εργαλειοθήκη με βιοχημικά και συμπεριφορικά κόλπα για να αντιμετωπίσουν το πλήθος, αν και η ταυτόχρονη λειτουργία αυτών των εργαλείων είναι εξαιρετικά απίθανη.

Από την βιοχημική πλευρά, θα μπορούσαν να εκθέσουν τους ανθρώπους σε φάρμακα, τοξίνες και άλλους περιβαλλοντικούς στρεσογόνους παράγοντες μέσω του νερού, του αέρα και της γης με τρόπο που υποβαθμίζει την υγεία και την ενέργειά τους με αργό –σωρευτικό και πολυπαραγοντικό – τρόπο, ώστε να μην είναι προφανές στους ανθρώπους ότι δέχονται επίθεση.

Θα μπορούσαν επίσης να συμβουλεύσουν τους πληθυσμούς να τρώνε συνθετικές τροφές «φυτικής» ή εργαστηριακής παραγωγής που τους κάνουν παχύσαρκους, τεμπέληδες, άρρωστους και εθισμένους. Θα μπορούσαν να επιβάλλουν «οδηγίες υγιεινής διατροφής» εγκεκριμένες από την κυβέρνηση και τους γιατρούς που κάνουν τους ανθρώπους πιο επιρρεπείς σε ασθένειες. Θα μπορούσαν να συμμαχήσουν με τις φαρμακευτικές εταιρείες για να κάνουν αυτές τις ασθένειες μόνιμο χαρακτηριστικό της ζωής.

Αυτές είναι όλες αργές μέθοδοι –γνωστές ως «βρασμός του βατράχου», αλλά λειτουργούν καλά, τουλάχιστον σε εργαστηριακά περιβάλλοντα, ώστε να θέσουν σε κίνδυνο τις λειτουργίες του εγκεφάλου και την παραγωγή κυτταρικής ενέργειας, καθιστώντας τα άτομα πολύ πιο εύπλαστα σε ιδέες –οποιεσδήποτε ιδέες. Φυσικά, στην πραγματική πραγματικότητα, είναι πολύ απίθανο οι άνθρωποι να μην αντιληφθούν αυτά τα τεχνάσματα, με κίνδυνο να επαναστατήσουν.

Ακόμα πιο απίθανες είναι οι μέθοδοι συμπεριφοράς, οι οποίες εστιάζουν στην απόσπαση της προσοχής των θεμάτων με τα πάντα εκτός από αυτά που έχουν σημασία. Προωθήστε την εμμονή με τις κουλτούρες της ταυτότητας και των διασημοτήτων, αξιοποιώντας κοινωνικούς αλγόριθμους μεγιστοποίησης της ντοπαμίνης, δημιουργώντας ανόητη κουλτούρα και τέχνες, διεφθαρμένη πολιτική και ψυχαγωγία και αθλήματα με τον χαμηλότερο κοινό παρονομαστή που έχουν σχεδιαστεί για να διαστρεβλώνουν ακόμη και τα πιο ανθεκτικά θέματα.

Η αποσταθεροποίηση των ατομικών ταυτοτήτων φύλου είναι ένα κρίσιμο μέρος, αν και ίσως το πιο απίθανο. Οι άντρες είναι ζωτικής σημασίας, καθώς είναι αυτοί που παραδοσιακά μάχονται σε ένα μπαρ. Οι άντρες που δεν μπορούν να πολεμήσουν, θυμώνουν, δεν μπορούν καν να σηκώσουν πέτρα ή να σχηματίσουν ανεξάρτητη γνώμη και ειδικά αυτοί που ντύνονται με φορέματα είναι κρίσιμο μέρος του εκφυλισμού ενός κόσμου, επειδή δεν μπορούν κι αρνούνται να αμφισβητήσουν οτιδήποτε μπορεί να ενοχλήσει την συναισθηματική τους ισορροπία και την αίσθηση της αιώνιας ευγνωμοσύνης. Είναι παράλογα απίθανο οποιοδήποτε τέτοιο εργαστηριακό πείραμα θα μπορούσε να παράγει ένα τέτοιο ανθρώπινο δείγμα.

Ταυτόχρονα, οι γυναίκες θα μπορούσαν να προγραμματιστούν ώστε να ασχολούνται αποκλειστικά με την εμφάνιση και την σημασία τους, με το εγώ τους, όσο απίθανο κι αν ακούγεται. Εφόσον έχει εμμονή μόνο με τον εαυτό της, ο άντρας θα αισθάνεται ευνουχισμένος κι επομένως λιγότερο δυνατός –αυτό κι αν είναι ένα ισχυρό διπλό χτύπημα. Αλλά είναι κι αυτό απίθανα παράλογο να συμβεί, επειδή οι γυναίκες σέβονται τον εαυτό τους για να ξεπέσουν τόσο πολύ.

Η αποδόμηση της σεξουαλικής ταυτότητας των ατόμων θα ήταν μια κρίσιμη μεταβλητή αποστολής, επειδή είναι συχνά το τελευταίο καταφύγιο για ένα άτομο του οποίου ο κόσμος καταρρέει. «Είμαι άντρας» και «Είμαι γυναίκα» είναι ισχυρές δηλώσεις που θα έπρεπε να καταλήξουν σε ένα μπλέντερ για να πραγματοποιηθεί το όνειρο του Χάξλεϋ.

Ένας δημιουργικός κοινωνικός μηχανικός μπορεί ακόμη και να βρει μια πολύ απίθανη αφήγηση που αντικρούει εντελώς τις βιολογικές διαφορές φύλου και καθοδηγεί τα παιδιά να επιλέξουν την δική τους ταυτότητα με ένα σύνολο αντωνυμιών πριν βγουν από το σχολικό σύστημα. Ίσως είναι ακόμη δυνατό να τα κόψουμε σε φέτες με χειρουργικές επεμβάσεις που καθιστούν αυτές τις διαστροφές ταυτότητας μη αναστρέψιμες. Κανένας γονέας δεν θα επέτρεπε ποτέ να συμβεί αυτό στα παιδιά του, φυσικά, καθιστώντας ένα τέτοιο σενάριο εξαιρετικά απίθανο.

Συνοπτικά, με μια αυστηρά υποθετική και απίθανη έννοια, όσο περισσότερο διαλύεται ο ιστός της ατομικής ταυτότητας, τόσο πιο εύκολο θα ήταν να οικοδομηθεί διχασμός και μίσος μεταξύ ομάδων, συστημάτων πεποιθήσεων, εθνοτήτων, φυλών και φύλων και μόνιμα να απομακρυνθεί η προσοχή των ανθρώπων από το τι συμβαίνει γύρω τους και από το πού οδηγούνται.

Διαφορετικές θρησκείες και θρησκευτικές πτυχές, συχνά πηγή ενέργειας για τους ανθρώπους, θα έπρεπε επίσης να αναμειχθούν και να συγχωνευθούν πριν τα ξανασυναρμολογήσουν σε μια θρησκευτική σούπα όπου όλοι βλέπουν το ίδιο φως (της αυταπάτης). Αυτό κι αν είναι απίθανο. Δεν έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο.

Ας μην ξεχνάμε την υπόσχεση (αν και εξαιρετικά απίθανη) για εξάπλωση πανδημιών, τα αόρατα μικρόβια που αντιπροσωπεύουν την απόλυτη απειλή για τη ζωή μας και μεγιστοποιούν τον παράγοντα φόβου και υπακοής μας. Αντιθέτως. Τα μικρόβια μπορούν να καταπολεμηθούν μόνο με απομόνωση (που οδηγεί σε περαιτέρω ατομική και οικονομική αποσταθεροποίηση) και σύγχρονες ιατρικές διαδικασίες που ανοίγουν το κουτί της Πανδώρας για βαθύτερη βιοχημική εισβολή. Ευτυχώς, κανένα λογικό άτομο δεν θα δεχόταν μια τέτοια εισβολή στο ιατρικό του απόρρητο χωρίς να ερευνήσει τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τις κουρτίνες ή μέσα στις βελόνες.

Όπως πίστευαν ο Julian Huxley και συν αυτώ, το να αφήσουμε τον εαυτό μας στις δυνάμεις της φυσικής εξέλιξης θα οδηγήσει μόνο σε παγκόσμια καταστροφή, υπερπληθυσμό και πολέμους. Δεν μπορούμε να τους κατηγορήσουμε ότι θέλουν να χτίσουν έναν ασφαλή, συγκεντρωτικό κόσμο και να εγκαταλείψουν τα αφελή, ξεπερασμένα, πρωτόγονα ήθη, έθνη και παραδόσεις μας, έτσι ώστε μια χούφτα γνήσιοι γνώστες/σοφοί να αποφασίσουν για το μέλλον μας και να επιφέρουν αιώνια ειρήνη.

Την τελευταία στιγμή, συνειδητοποίησαν ότι ένα τέτοιο έργο δεν θα υλοποιηθεί ποτέ, όντας βαθιά απίθανο και αδύνατο, κάπως όπως και το παρόν.

ΔΕΣ: