Κυριακή 10 Μαΐου 2026

ΦΟΙΒΗ ΑΡΤΕΜΙΣ

Στο περιβόλι μου, απόψε γιόρτασε η Άρτεμις, 
φάνηκε σ’ ολόγιομο φεγγάρι. 
Σαν την Σελήνη έλαμπε η Θεά, που μάγευε την φύση τα δάση, 
τα ζώα με νου ψυχή ισάξια με ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΑΡΞΕΙΣ 
αγκάλιασε την βλάστηση, λούστηκε στα νερά της νύχτας, 
τραγούδησε με τα τριζόνια τ’ αηδόνια. 
Τα νυχτοπούλια πέταξαν αφήνοντας τις νυχτερίδες να μιλούν. 
Η αλήθεια έγινε γνώση, η γνώση έγινε ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ!

ΑΜΕΤΑΝΟΗΤΗ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΤΙΑΣ

Η Ορθόδοξη και η Καθολική Εκκλησία, την ίδια στιγμή που υποκριτικά κηρύττουν τη μετάνοια, αρνούνται να παραδεχθούν πως ένας «άγιός» τους, ο πατριάρχης Αλεξανδρείας Κύριλλος, την εποχή που ήταν ενωμένες, βαρύνεται με την ηθική αυτουργία της κατακρεούργησης της Υπατίας.

Ήταν λένε... απών την ώρα του εγκλήματος. Λένε ψέματα όσοι τον κατηγορούν; Ποιος όμως έστησε τον μηχανισμό των πατριαρχικών σωματοφυλάκων των «παραβολάνων» και των μοναχών που τρομοκρατούσαν την κοσμοπολίτικη Αλεξάνδρεια, την κάποτε δοξασμένη πόλη της βιβλιοθήκης, των ποιητών, των φιλοσόφων, των αστρονόμων και των μαθηματικών; Ποιος ευλογούσε τη δράση τους; Ποιος ήταν ο επίσκοπός τους; Παραπέρα, τι ποινή τους επέβαλε για την πράξη τους; Πως εκφράστηκε ο αποτροπιασμός του για το γδάρσιμο και το κομμάτιασμα μιας αθώας γυναίκας και μάλιστα γυμνωμένης μέσα στην εκκλησία; Που καταγράφηκε η αποδοκιμασία του; Που κατατέθηκε η αίτηση συγνώμης του; Ποιού ο θείος και προκάτοχος, ο σκληρός πατριάρχης Θεόφιλος, έκαψε τα υπολείμματα της αλεξανδρινής βιβλιοθήκης, διαπράττοντας έγκλημα κατά της ανθρωπότητας; Ποιος μνημονεύεται τιμητικά («..Αθανασίου και Κυρίλλου, πατριαρχών Αλεξανδρείας.») σε κάθε λειτουργία;

Ο ορθόδοξος λόγιος Νικηφόρος Κάλλιστος Ξανθόπουλος έζησε 9 αιώνες μετά. Τι κι αν ήταν παπάς της Αγίας Σοφίας, τι κι αν λέγεται πως έγινε μοναχός με το όνομα Νείλος, δεν είναι κατά τους ορθόδοξους και καθολικούς απολογητές αξιόπιστος όταν χρεώνει στον άγιο Κύριλλο το έγκλημα. Πως τόλμησε όμως να ισχυριστεί τέτοιο ψέμα για έναν κορυφαίο Άγιο της Ορθοδοξίας; Απλούστατα η Εκκλησία δεν είχε τότε κανένα λόγο να αμφισβητήσει την ιδιότητα του φονιά από έναν Άγιό της. Δεν λογοδοτούσε πουθενά και στην βυζαντινορθόδοξη κουλτούρα ο δολοφόνος και ο βασανιστής του αιρετικού ή του παγανιστή ήταν αξιέπαινος. Σήμερα η Εκκλησία παριστάνει πως δεν ξέρει πως δεκάδες άγιοί της (Κύριλλος Αλεξανδρείας, Κωνσταντίνος, Ελένη, Θεοδόσιος, Ιουστινιανός, Θεοδώρα Α΄, Θεοδώρα Β΄, Όλγα, Ειρήνη η Αθηναία, Βλαδίμηρος, Πορφύριος Γάζας, Νικόλαος, τσάρος Νικόλαος, τσαρίνα Αλεξάνδρα, Βόρις, Νίκων, Πουλχερία, κ.λπ. κ.λπ.) ήσαν κοινοί χασάπηδες, φονιάδες, βάνδαλοι και βασανιστές.

Οι καθολικές πηγές που υπερασπίζονται κι αυτές τον κοινό με τους ορθόδοξους άγιό τους Κύριλλο, στην προσπάθειά τους να μειώσουν την αξία του Νικηφόρου τον λένε κουτοπόνηρα «σχισματικό», αφήνοντας να εννοηθεί πως ανήκε σε κάποια περίεργη σέχτα. Ήταν όμως Ορθόδοξος και είχε κάθε λόγο να τιμά έναν Άγιο της Ορθοδοξίας όπως ο Κύριλλος. Με τον ίδιο τρόπο απαξιώνουν τους προτεστάντες ιστορικούς, τον Βολταίρο κ.λπ. «Άθεοι», «αιρετικοί», άρα αναξιόπιστοι «δεν δικαιούνται δια να ομιλούν». Έτσι βέβαια δεν ανατρέπεται η επιστημονική αξία κανενός.

Μαζί με τον Νικηφόρο, άλλος ένας ορθόδοξος, πολύ πιο κοντά από αυτόν στον θάνατο της Υπατίας (415) ο χρονογράφος Ιωάννης Μαλάλας (6ος αι.) που έγραψε Ιστορία μέχρι την εποχή του Ιουστινιανού βασισμένη σε χαμένα σήμερα συγγράμματα, λέει: «κατ' εκείνον δε τον καιρόν παρρησίαν λαβόντες υπό του επισκόπου οι Αλεξανδρείς έκαυσαν φρυγάνοις αυθεντήσαντες Υπατίαν την περιβόητον φιλόσοφον» (ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ -Λόγος Δ΄, 359.8). Ο πιστός Μαλάλας που δείχνει τον αίτιο, όχι μόνο δεν κατακρίνει το έγκλημα, αλλά βρίζει και το θύμα και βέβαια δεν έχει πρόβλημα να αναφέρει τον ηθικό αυτουργό τον επίσκοπο της πόλης, ήδη άγιο της Εκκλησίας, θεωρώντας την πράξη του -όπως και η Εκκλησία- θεάρεστη. Το ίδιο ατάραχος και ο Αιγύπτιος μονοφυσίτης Ιωάννης επίσκοπος Νικίου στο Χρονικό του κατηγορεί την Υπατία για «μάγισσα» και περιγράφει το έγκλημα.

Σύγχρονη μαρτυρία, και μάλιστα χριστιανική, υπάρχει. Είναι ο Σωκράτης ο σχολαστικός, που ενδεχομένως ήταν Νοβατιανός (ο Κύριλλος καταδίωξε και τους Νοβατιανούς) του οποίου η «Εκκλησιαστική Ιστορία» θεωρείται νηφάλια, τεκμηριωμένη και αξιόπιστη. Αυτός αναφέρει πως ο φόνος της Υπατίας έγινε με πρωτοβουλία του αναγνώστη Πέτρου και πως «ου μικρόν μώμον (ψόγο, ντροπή) Κυρίλλω και τη Αλεξανδρέων εκκλησία ειργάσατο». Ο ίδιος μαρτυρεί πως ο άγιος Κύριλλος τιμούσε ως μάρτυρα το φανατικό μοναχό Αμμώνιο που θανατώθηκε αφού επιτέθηκε στον φίλο και προστάτη της Υπατίας, τον έπαρχο Ορέστη! Η φρίκη της δολοφονίας ανάγκασε ένα χρόνο μετά τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β' να υπαγάγει τους «παραβολάνους» τους 500 δηλαδή παρακρατικούς τραμπούκους του επισκόπου Αλεξανδρείας, που μαζί με τους καλόγερους της ερήμου Νιτρίας δολοφόνησαν την Υπατία, κάτω από τον έπαρχο Αλεξανδρείας.

Ο εθνικός νεοπλατωνικός φιλόσοφος Δαμάσκιος ο τελευταίος σχολάρχης της Φιλοσοφικής Σχολής της Αθήνας που αναγκάστηκε από τον άγιο Ιουστινιανό να ζητήσει άσυλο στην αυλή του Πέρση βασιλιά, μαθητής του πατέρα της Υπατίας του σοφού δάσκαλου Θέωνα, έναν αιώνα μετά αποδίδει τη δολοφονία στον φθόνο του Κύριλλου.

Δεν έχει νόημα να απαριθμήσουμε μαρτυρίες. Οι ορθόδοξοι απολογητές θα βρουν κάτι να πουν για όλους. Το θέμα είναι πως ο Κύριλλος ήταν όπως και ο θείος του από τον οποίο κληρονόμησε τον θρόνο, ένας φανατικός, υπεύθυνος για τις βιαιότητες του ποιμνίου του κατά Εβραίων, αιρετικών και εθνικών, ο οποίος μισούσε ακόμη και τον έπαρχο Ορέστη. Η Υπατία ήταν μια πολυσχιδής προσωπικότητα, φιλόσοφος, μαθηματικός, αστρονόμος, δημοφιλής δασκάλα πολλών λαμπρών νέων, ορθολογίστρια που προκαλούσε τον παραλογισμό της πίστης, ανεξάρτητη και ισχυρή προσωπικότητα, μια όμορφη γυναίκα που φυσικό ήταν να προκαλέσει το φθόνο των φανατικών χριστιανών που τα πρότυπά τους για το άλλο φύλο βρίσκονταν στους αντίποδες και ήταν εξ ίσου φυσικό να μπει στο μάτι του Κύριλλου. Ποιος ξέρει τι σεξουαλικά απωθημένα προκαλούσε συν τοις άλλοις η ωραία αυτή γυναίκα στους διαστροφικούς βδελυρούς Αιγύπτιους καλόγερους της ερήμου και στον άπλυτο πατριάρχη τους. Ο Κύριλλος και ο θείος του έστησαν το κλίμα και τον μηχανισμό της βίας. Τα υπόλοιπα ήταν φυσικό επακόλουθο.

Η Εκκλησία όχι μόνο δεν ζήτησε συγγνώμη αλλά θορυβημένη από το φρικιαστικό έγκλημα προσπάθησε να θολώσει τα νερά, φτάνοντας στην γελοία απόπειρα να ταυτίσει την Υπατία με την Αγία Αικατερίνη. Ξέχωρα από αυτό, πλαστογραφείται μια δήθεν δήλωσή της στον μαθητή της Συνέσιο. Ο επίσκοπος Συνέσιος της Πτολεμαϊδας, νεοπλατωνικός φιλόσοφος που έγραψε και το «Φαλάκρας Εγκώμιον» (αν και στην ταινία «Agora» εμφανίζεται μακρυμάλλης!), δεν ήταν φυσικά κάποιος φανατικός χριστιανός. Το πιθανότερο ήταν να επέλεξε επαγγελματικά την ιερωσύνη σε εκείνη την ταραγμένη εποχή. Ούτε ο πρώτος θα ήταν ούτε ο τελευταίος. Ο επίσκοπος της Τρωάδος Πηγάσιος παλιότερα αλλά και ο συμπατριώτης του Συνέσιου και σύγχρονός του, ο φωτισμένος φιλόσοφος και ποιητής Κύρος ο Πανοπολίτης, ο δεύτερος μετά τον αυτοκράτορα στην κρατική Ιεραρχία, αυτός που εισήγαγε πρώτος το δημόσιο φωτισμό των πόλεων, κατηγορήθηκε ως εθνικός και εξαναγκάστηκε να γίνει επίσκοπος και να εξοριστεί στο φοβερό Κοτυάειον (Κιουτάχεια) όπου οι φανατικοί χριστιανοί δολοφονούσαν τους επισκόπους τους. Εκεί είδε κι έπαθε για να γλιτώσει το λιντσάρισμα. Ο Συνέσιος λοιπόν κατηγορεί ευθέως τους μοναχούς («Επιστολή 154» και «Δίων» 4-11), που τους θεωρεί βαρβάρους, φανατικούς και αμαθείς. Όμως ο γνωστός και μη εξαιρετέος δρ. Γιώργος Μεταλληνός στο βιβλίο του «Παγανιστικός Ελληνισμός ή Ελληνορθοδοξία - Αρμός 2003», όπως τουλάχιστον αυτό μεταφέρεται χωρίς διάψευση από πιστούς του στο Διαδίκτυο, ισχυρίζεται χωρίς να παραπέμπει σε κάποια πηγή, πως δήθεν («λέγεται πως κάποτε...») η Υπατία έγραψε στον Συνέσιο ότι ήθελε να γίνει... χριστιανή, σαν να ήταν η τελευταία αγράμματη γυναικούλα της Αλεξάνδρειας! Η περίεργη πληροφορία από το πουθενά πολλαπλασιάζεται μάλιστα από τα πνευματικά του τέκνα,

http://anazitiseis-hh.blogspot.com/2007/11/blog-post_30.html - http://fosxristou.pblogs.gr/2010/01/h-alhtheia-gia-thn-ypatia.html

που αναβαθμίζουν τον Συνέσιο σε... «καθηγητή» της Υπατίας και αρκετοί παραλείπουν ακόμη και την ενοχλητική επιφύλαξη του δρα «λέγεται πως κάποτε του έγραψε 'ποθώ γαρ Χριστιανή αποθανείν'».. («Λέγεται» δόκτωρ μου, από ποιόν, πού; «κάποτε» δόκτωρ μου; Πότε;)

Βέβαια δεν φαίνεται να υπάρχει καμία επιστολή του Συνέσιου προς την Υπατία που έστω να υπονοεί πως η Υπατία ήθελε να πεθάνει χριστιανή! Άλλωστε κάτι τέτοιο θα ήταν φυσικά αδιανόητο για προφανείς λόγους αλλά και θα καθιστούσε την δολοφονία της ανεξήγητη. Ωστόσο απτόητα τα ορθόδοξα μπλογκς επαναλαμβάνουν όλα μονότονα τον ισχυρισμό του δρος χωρίς πουθενά να μνημονεύεται η πηγή από την οποία ο δόκτωρ (αυτός ο προϊστάμενος της διαδικτυακής μαύρης προπαγάνδας των ορθόδοξων φανατικών, τύπου «ΟΟΔΕ», «Ανώνυμου Απολογητή», κ.λπ., αυτός ο δήθεν αυτήκοος από τον Παύλο Μπακογιάννη της δήθεν ρήσης του Κίσσιγκερ περί Ελληνισμού και πολλά - πολλά άλλα) αντλεί την πληροφορία. Αντιγράφουμε από την ορθόδοξη... ναυαρχίδα του Διαδικτύου, την μισαλλόδοξη όσο και αστεία «ΟΟΔΕ»:

«Ο Συνέσιος καθηγητής και θαυμαστής της Υπατίας, μέσα από την αλληλογραφία του με την Υπατία άφησε την πληροφορία ότι είχε εκφράσει την επιθυμία της να γίνει Χριστιανή: "ποθώ γαρ Χριστιανή αποθανείν". Όχι μόνο λοιπόν δεν υπήρχαν θρησκευτικοί λόγοι του φόνου της αλλά ο φόνος αυτός εργάσθηκε κατά της Εκκλησίας, επειδή η θαυμάσια αυτή γυναίκα, αγαπούσε τον Χριστό. Αλλά οι ψευδείς συκοφάντες τού Νεοπαγανισμού, προσπαθούν να παρουσιάσουν την πολιτική αυτή δολοφονία ως θρησκευτική. Φωνάζει ο κλέφτης να φοβάται ο νοικοκύρης! Γι' αυτό, επειδή η Υπατία ήταν Χριστιανή προσήλυτη, η Εκκλησία σύμφωνα με κάποιες μελέτες, την τιμά ως Χριστιανή, και μάλιστα ως ΑΓΙΑ, επειδή είχε την πρόθεση να βαπτισθεί και δεν πρόλαβε λόγω της δολοφονίας της. Τιμάται με το όνομα: Αγία Αικατερίνη. (δες το βιβλίο της Μ. Dzielska, σ. 209 - 210. πρβλ. R. Richardson, The Starlovers, N.Y. 1967. Επίσης, το βιβλίο «Παγανιστικός Ελληνισμός ή Ελληνορθοδοξία;» π. Γ. Μεταλληνού, Εκδ. Αρμός 2003). Μια ταύτιση όμως, για την οποία δεν είναι όλοι πεπεισμένοι, θεωρώντας ότι η Αικατερίνη είναι διαφορετικό πρόσωπο.».

Και αυτή η περισπούδαστη απολογία της απίθανης «ΟΟΔΕ» για τον Κύριλλο καταλήγει με την εξής κουτοπόνηρη επιφύλαξη: «Το βέβαιο πάντως είναι ότι η φρικτή δολοφονία της Υπατίας είναι αναμφίβολα αντίθετη με το πνεύμα του Χριστιανισμού και καταδικαστέα από την Εκκλησία. Οφείλουμε να έχουμε πάντα υπόψιν ότι ένας άγιος δεν γεννιέται, αλλά γίνεται. Έτσι ο Κύριλλος, ακόμη κι αν είχε ένα μερίδιο ευθύνης για το θάνατο της Υπατίας, έγινε άγιος μετέπειτα στην πορεία. Πολλοί άγιοι ήταν ακόμη κι εγκληματίες προτού αποκηρύξουν την αμαρτωλή τους ζωή και αφιερωθούν στον Θεό».

Πότε μετάνιωσε ο Κύριλλος, πότε η Εκκλησία αποκήρυξε τη δολοφονία της Υπατίας, αυτά βεβαίως δεν μας το λένε οι Απολογητές. Oι νέοι όμως δεν απορούν. Με το... αλάνθαστο ένστικτό τους δέχονται χωρίς πολλά - πολλά την εκδοχή του δρα Μεταλληνού: «ο Συνέσιος ο Κυρηναίος καθηγητής της Υπατίας... Πιστεύω την εκδοχή που αναφέρει ο σεβαστός Πατήρ Γεώργιος Μεταλληνός... Δηλαδή θεωρώ πως η Υπατία κατατάσσεται στους Αγίους της Εκκλησίας μας...»

Αδίστακτη η Εκκλησία τιμάει έναν αιμοσταγή κακούργο. Ξέρει άλλωστε πως το ηθικό επίπεδο των πιστών της δεν θα τη φέρει ποτέ στη δύσκολη θέση να δώσει εξηγήσεις: «Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας υπήρξε το ισχυρό θεολογικό πνεύμα, που χαριτώθηκε από τον Θεό να αντιμετωπίσει, με τεράστιες δυσκολίες αλλά και με επιτυχία, το θεμελιώδες πρόβλημα της χριστολογίας.». Από τέτοια καθάρματα λοιπόν θεμελιώθηκε η ορθόδοξη δογματική!

Πάνε πολλά χρόνια που η «Μαθηματική Εταιρεία» ζήτησε από τον Ρωμιό ποιμένα της Αλεξάνδρειας που βόσκει την φυλή των νέγρων Ορθοδόξων, να ζητήσει συγνώμη για το έγκλημα. Οι καιροί τώρα αλλάξανε: από την μία η κρατική ελλαδική Εκκλησία ανακήρυξε το 1998, έτος του Κυρίλλου Αλεξανδρείας, ο οποίος μάλιστα σε τετραήμερο θεολογικό συνέδριο (11 - 14 Νοεμβρίου 1998) υμνήθηκε κανονικότατα ως «στυλοβάτης» και «υπεράγιος» της Ορθοδοξίας και κανείς από τους προβαλλόμενους από το κατεστημένο ως «ανθρώπους του πνεύματος» δεν τόλμησε να απαντήσει σε αυτή την πρόκληση, ενώ από την άλλη ο νυν βυζαντινός αλεξανδρινός θεοκράτης, εκπρόσωπος αργόσχολων ψιλών επισκόπων (χωρίς ποίμνιο στην Αίγυπτο όπου τα εκατομμύρια των ιθαγενών Ορθόδοξων αποσχίστηκαν και ανήκουν στην Κοπτική Εκκλησία), συναντιέται με τους «αριστερούς» ηγέτες κα Παπαρήγα και κ. Τσίπρα, οι οποίοι μάλιστα επαινούν (!!!) το σκοταδιστικό έργο που επιτελεί η Εκκλησία του στα κατακτημένα έθνη της Αφρικής. Τι κι αυτή στήριξε τον ρατσισμό στην Νότια Αφρική, κι αν ύμνησε την δικτατορία στην Ελλάδα, τι κι αν κατηγορήθηκε για οικονομικά και σεξουαλικά σκάνδαλα και αποκοιμίζει με ψευτοελεημοσύνες, δεισιδαιμονίες και μαγικά ξόρκια 2 - 3 εκατοντάδες χιλιάδες δυστυχισμένους Αφρικανούς;

Μια Ορθοδοξία που σέβεται τον εαυτό της δεν απολογείται άλλωστε ποτέ! Και για τίποτε! Πόσο μάλλον όταν ΟΛΟΙ, γονατίζουν υποτακτικά μπροστά της.

Ηράκλειτος: Μὴ ἐπιλίποι ὑμᾶς πλοῦτος Ἐφέσιοι

Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος δεν είχε σε καμιά υπόληψη πολλούς από τους συμπολίτες του. Κυρίως τους διεφθαρμένους πολιτικούς της εποχής του, εκεί στα τέλη του 5ου με αρχές του 4ου αιώνα, και τους νεόπλουτους. Αν και από αριστοκρατική οικογένεια καταγόμενος, δεν παρασύρθηκε από την αρρώστια του χρήματος και της επίδειξης πλούτου. Δεν αφέθηκε στο υλιστικό κύμα της εποχής, που προανήγγειλε την έλευση της ελληνιστικής περιόδου, και στράφηκε στη διερεύνηση του πνεύματος, του λόγου και των αντιθέσεων που συνθέτουν τον κόσμο. Τόση μάλιστα ήταν η απέχθεια που είχε στους σύγχρονούς του άρχοντες, που κάποτε τους είχε πει με μπόλικη δόση ειρωνείας: «μὴ ἐπιλίποι ὑμᾶς πλοῦτος Ἐφέσιοι, ἵν᾽ ἐξελέγχοισθε πονηρευόμενοι». Δηλαδή, «ποτέ να μη σας λείψει ο πλούτος, Εφέσιοι, για να βγαίνει στη φόρα η πονηριά σας».

Ούτε εσείς, σύγχρονοι άνδρες (και γυναίκες) Αθηναίοι. Μακράν βεβαίως από του να χαρακτηριστείτε επιφανείς. Ξοδέψτε σε συμβούλους, σπαταλείστε πνεύμα για τη συγκέντρωση του χρήματος, ξεγυμνώστε τους πολίτες από κάθε βιοποριστικό μέσο, σπρώξτε τους στην εξαθλίωση, εξαντλήστε την πονηριά, τον δόλο και την κακία γι’ αυτούς που σας εμπιστεύτηκαν το μέλλον-το δικό τους και των παιδιών τους- διαγράψτε την Παιδεία, αγνοήστε την Ιστορία, απεμπολείστε την αξιοπρέπεια, μεταβάλλετε σε εμπόρευμα κάθε δημόσιο αγαθό, πλουτίστε με παράγωγα, εγγυήσεις, δανεισμούς και νέους δανεισμούς για την εξόφληση των παλαιότερων δανεισμών, εξαντλείστε την πατρίδα, κατακουρελιάστε την εκπορνεύστε την, κερδίστε από το σώμα της, κακοποιείστε την ψυχή της. Θα κερδίσετε. Ουδέν το καινόν.

Ενδεχομένως μάλιστα κερδίσετε και μια θέση σε κάποια περίοπτη σελίδα της Ιστορίας. Αυτής της Ιστορίας και του πολιτισμού που τόσο μισείτε. Εφέσιος ο Ηράκλειτος, Εφέσιος και ο Ηρόστρατος, ο οποίος διέπρεψε έναν αιώνα αργότερα. Με τον εμπρησμό του Ναού της Αρτέμιδος αυτός. Ενός εκ των επτά θαυμάτων της αρχαιότητας. Κι αυτός, όπως εσείς, στην Ιστορία ήθελε να μείνει. Με το ανοσιούργημά του, επίσης. Επειδή δεν είχε κάτι μεγάλο να προσφέρει στον τόπο του. Διεστραμμένος και ματαιόδοξος, αποφάσισε να γράψει το όνομά του στις σελίδες της με την καταστροφή. Και, μολονότι εκτός της καταδίκης του σε θάνατο δόθηκε εντολή να μη γραφεί πουθενά το όνομά του, τελικά από καπρίτσιο της Ιστορίας κάπου διασώθηκε. Και έφτασε στις μέρες μας για να συμβολίζει κάθε καταστροφέα του πολιτισμού, του πνεύματος, του κάλους και της αρμονίας.

Η Ιστορία σας περιμένει.

Ορθοδοξία: Χαριστική … Βολή ή αλλιώς Σοφοδοξία ή Δοκησισοφία

“Ορθοδοξία” (Χαριστική … Βολή) η αλλιώς Σοφοδοξία ή Δοκησισοφία

(Αυστηρώς Ακατάλληλο για χριστιανούς)

Λέξις ανύπαρκτη εις το Αρχαίο Ελληνικό Λεξιλόγιο. Πράγματι το πλέον ενημερωμένο Λεξικόν Αρχαίας Ελληνικής του ΣΤΑΜΑΤΑΚΟΥ θεωρεί ανύπαρκτη την λέξι “Ορθοδοξία”, και από την λέξη “ορθοδίκης” περνά αμέσως στην λέξι “ορθοδρομέω”, διότι η λέξις “ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ” είναι ανύπαρκτη στα κείμενα των Αρχαίων Πατέρων ΚΑΙ ΩΣ ΕΝΝΟΙΑ. Υπάρχει σοβαρός λόγος γι’ αυτό.

Πράγματι στην δεύτερη μεταφορική της έννοια η λέξις “ορθός” σημαίνει “σωστός, αληθής, ακριβής” με εφαρμογές αρχαίων ιδιωματισμών: το “ορθ’ ακούω” ήτοι “ορθώς αποκαλούμαι”, το “οθρώ λόγω” ήτοι “κατ’ αλήθειαν” ή “κατά ακριβολογίαν”, και το “ορθώς λέγω” ήτοι ομιλώ εν πάσει αποδεδειγμένη αληθεια.

Το δεύτερο συνθετικό της λέξεως ήτοι το “δοξία” ή “δόξα” είναι το ουσιαστικό του ρήματος “δοκέω” ή “δοξάζω” με πρώτη κυριολεκτική ερμηνεία τα: “σκέπτομαι, υποθέτω, νομίζω, φαντάζομαι”.

Με την ανωτέρω ανάλυση ετυμολογίας η λέξις “ορθοδοξία” αντιστοιχεί ακριβώς στις συνώνυμες λέξεις-συνθετικά “ορθοσκέψις”, “ορθοϋπόθεσις”, “ορθονομιζόμενον”, και “ορθοφαντασία”, ήτοι αντιστοιχεί σε “σχήματα οξύμωρα” κατ’ αρχαία γλώσσα ή σε “σχήματα μωρίας οξείας μορφής” κατά μετάφρασι.

Διότι η “προσωπική σκέψις” του καθενός η διαφέρουσα κατά κανόνα από την προσωπική σκέψι των άλλων, δεν είναι κατ’ ανάγκη η ορθή.

ότι το “προσωπικό υποθέτειν” του καθενός το διαφέρον κατά κανόνα από το προσωπικό υποθέτειν των άλλων, δεν αντιστοιχεί κατ΄ ανάγκην με το ορθόν.

Διότι το “προσωπικό νομιζόμενον” του καθενός το διαφέρον κατά κανόνα από το προσωπικό νομιζόμενο των άλλων, δεν είναι κατ΄ ανάγκην η αλήθεια.

Διότι η “προσωπική φαντασία του καθενός” η διαφέρουσα ΠΑΝΤΟΤΕ από την προσωπική φαντασία των άλλων, δεν είναι ΠΟΤΕ ακριβώς η αλήθεια.

Διότι αν ισχύσουν αυτά τα οξύμωρα σχήματα τότε οι Αρχαίοι Πατέρες τοποθετούν την λέξι που συνέθεσαν για να αρμόζει στην περίπτωση, δηλαδή “δοκησίσοφος” που σημαίνει ακριβώς “ο θεωρών την δόκησιν-δόκημα-δοκήν-δοκούν ως σοφίαν”, ήτοι “ο θεωρών την προσωπική του φαντασία ως σοφία δηλαδή ως αποδεδειγμένη γνώση”.

Άρα με τους ανωτέρω ετυμολογικούς αναλυτικούς ορισμούς η Ορθοδοξία είναι δοκησίσοφος ή δοκησίορθος ή ορθοδόκησις … ορθοδοκούσα, απαξιούσα ορθολογικές αποδείξεις προς υποστήριξη των Δογμάτων της.

Πολύ φυσικά, … εφ”όσον και η λέξις Δόγμα σημαίνει κατ”αρχαίοις “το δοκούν”, “το φανταζόμενον”, “το νομιζόμενον”, “το υποτιθέμενον” κλπ.

Ώστε, θα απορήσει έντρομος ο πιστός χριστιανός ορθόδοξος, “ώστε η θρησκεία που πιστεύω είναι άθροισμα νομιζομένων – υποτιθεμένων – φαντασιών ήτοι πραγμάτων “δοξίας” και “δοκήσεως”, συνιστόν “άθροισμα δοκησισοφίας”;

Ναι αναγνώστη διότι μη τολμούσα η θρησκεία σου να δεχθεί λογικό έλεγχο των υποθέσεων της και των φαντασιών της, αυτο-προσδιορίσθηκε με την ονομασία “ορθοδοξία” ήτοι “ορθοφαντασία” ήτοι “ορθοδοκούσα” ήτοι “σοφοδοκούσα” ήτοι “δοκησίσοφος”.

Ναί αναγνώστη διότι έπρεπε δια της “δοκήσεως” να πεθάνει ο “Ορθός Λόγος” των Αρχαίων Πατέρων σου, Γιγάντων του Πνεύματος, οι οποίοι κατά την Ορθοδοξίαν … “οι σοφοί των Αθηνών εμωράνθησαν”.

Πως “εμωράνθησαν” εφ”όσον εκ ταυτότητος η Ορθοδοξία αποφεύγει την διαλεκτική αναμέτρηση με τον Ορθό Λόγο ή Ορθολογισμό;

Πως “εμωράνθησαν” από ισχυρισμούς φαντασίας και “δοξίας” της Ορθοδοξίας ανίκανους να αντιπαλέψουν την Αποδεικτική Λογική του Ορθολογισμού των Αρχαίων Ελλήνων;

Πως η “δοξία” εμώρανε τον Ορθό Λόγο, εφ”όσον είναι εκ ταυτότητος και κατ”ορισμόν “δοκησίσοφος”;

Από ποιούς “εμωράνθησαν οι σοφοί των Αθηνών”, από δοκησίσοφους της “δοξίας”; Ποιος θα επισημάνει ότι “ελληνοχριστιανικόν” πνεύμα σημαίνει την οξυμωρία: “πνεύμα αποτελούμενον από σοφία και δοκησισοφία;”

Ποιος θα καθαρίσει την δοκησισοφία του χριστιανισμού από την Σοφία των Αρχαίων Πατέρων, ήτοι την κόπρο από τον χρυσό;

Δεν θα το κάνουν αυτό οπωσδήποτε οι αποτελούντες την “Ένωση Χριστιανών Ελλήνων Επιστημόνων” οι εκ προοιμίου δεχθέντες ότι η Αποδεδειγμένη Επιστήμη μέσω Πειραμάτων, μπορεί να συμβιβασθεί με την Αναπόδεικτη “Δοξία” και τα αυθαίρετα Δόγματα-Δοκήματα-Φαντασιώσεις του Χριστιανισμού.
Διότι αν Επιστήμων σημαίνει ο Επιστάμενος – Επιστάμενος Αποδειγμένης Σοφίας μέσω Ορθού Λόγου-, και αν Χριστιανός Οθρόδοξος σημαίνει ο Υποθέτων Δοκησισοφίας και Φαντασίας, τότε η ανωτέρω “ένωση” αυτοχαρτηρίστηκε με το οξύμωρο σχήμα “Ένωση Δοκησισόφων Ελλήνων Σοφών“…

Δεν θα το κάνουν αυτό οι “Χριστιανοί Πολυτελείας” Τέκτονες, οι Τυφλώς και Αναποδείκτως πιστεύοντες εις τον Εξωκοσμικόν Λόγον του “Αρχιτέκτονος του Σύμπαντος” ή του “Πολιτικού Μηχανικού του Σύμπαντος” ή του “Μηχανολόγου Ηλεκτρολόγου του Σύμπαντος”…

Δεν θα το κάνουν οι Δοκησίσοφοι της Ακαδημίας Αθηνών του έτους 2009, οι ουδέποτε καταστάντες ικανοί να λύσουν τα υποδήματα των Μαθητών της Ακαδημίας του Πλάτωνος, των οποίων οι Καθηγητές εσφάγισαν από τους πνευματικούς προγόνους Δοκησισόφους εκείνων των Δοκησισόφων που διόρισαν και εξέλεξαν τους “ακαδημαϊκούς” του 2009…

Δεν θα το κάνει η αυτοαποκαλούμενη “πνευματική ηγεσία της χώρας” η αποτελούμενη από εγκάθετους ορκισμένους σε Κυβερνήσεις Πολιτικής Δοκησισοφίας, ορκιζόμενες με την σειρά τους ενώπιον Δοκησισόφων Τράγων Αρχιεπισκόπων της Ορθοδοξίας.

Διότι όλοι οι ανωτέρω Σύγχρονοι Δοκησίσοφοι ΕΜΩΡΑΝΘΗΣΑΝ και ΕΤΥΦΛΩΘΗΣΑΝ από το πνεύμα το .. άγιον της Τυφλής Αποδοχής Θρησκευτικών-Πολιτικών και Οικονομικών Δοκησισοφιών εβραιοτουρανικής προελεύσεως.

Είναι ΕΠΕΚΤΑΣΙΜΟ το Έλκος και το Καρκίνωμα της “Δοξίας” και της “Δοκησισοφίας”. Αν το αφήσει κανείς να καταλάβει τα Θρησκευτικά Ζητήματα, αυτό επεκτείνεται και στα Πολιτικά και στα Οικονομικά Ζητήματα.

Με τον τρόπο αυτό διαφθείρεται Ένα Ολόκληρο Έθνος δεχόμενο κατ’ ΕΠΕΚΤΑΣΙ, λόγω κεκτημένης ταχύτητος φθοράς του Λογικού, την Πολιτική “Δοξία” ανεφάρμοστων Πολιτικών Θεωριών Πολιτικής Φαντασίας, και την Οικονομική “Δοξία” ανεφάρμοστων Οικονομικών θεωριών της Οικονομικής Φαντασίας.

ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ οι ανωτέρω τρεις “Δοξίες” Θρησκεία – Πολιτικής – Οικονομίας, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ η αφελής φαντασίωση κάποιου “τρελλού επιστήμονα”, ΕΙΝΑΙ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΕΣ “Δοξίες” δηλαδή Ψευδοδοξίες και στην πραγματικότητα Απάτες προς εξαπάτησι αφελών οπαδών. Διότι μόνον με προκαθορισμένη χειραγώγιση είναι δυνατόν να συμπέσουν ακριβώς οι “Δοξίες” και τα Φανταζόμενα πολλών Φαντασμένων “ηγετών” ταυτοχρόνως.

Στο σημείο αυτό, η Ορθοδοξία εδηλητηρίασε τον Ελληνισμό με το Πνεύμα της Ολοκληρωτικής Ψευδοδοξίας Θρησκείας – Πολιτικής – Οικονομίας, διότι επιβάλοντας τον μόνον στον Τομέα των Ύψίστων Ζητημάτων της Θρησκείας, επροκάλεσε την εύκολη επέκταση του δηλητηρίου στα Κατώτερα Ζητήματα Πολιτικής και Οικονομίας, προκαλώντας την γένεση των Τεράτων της Πολιτικής θρησκείας και της Οικονομικής Θρησκείας.

Θρησκευτική Δοκησισοφία, Πολιτική Δοκησισοφία και Οικονομική Δοκησισοφία, αυτά είναι τα Εκτρώματα τα χαρακτηρίζοντα τον “σύγχρονο” “ελληνοχριστιανικό πολιτισμό”… Δια να δύνανται σήμερα οι ανοητώτεροι των ανοήτων “συμβιβαστές διανοούμενοι” να διατείνωνται ότι ο Ελληνισμός υπήρξε Υποφήτης – Πρόδρομος που προετοίμαστε την οδό στον Χριστιανισμό της “Δοξίας”.

Στην έσχατη έντρομη προσπάθεια χαλιναγωγήσεως του Γίγαντα Ελληνισμού, θέλουν δηλαδή να τον πείσουν ότι ο Ενδοκοσμικός Λόγος που επρέσβευε προετοίμασε το δρόμο του ανύπαρκτου Εξωκοσμικού Λόγου της “Ορθοδοξίας”…

Θέλουν αν τον πείσουν ότι ο Ορθολογισμός που επρέσβευε προετοίμασε τον δρόμο στην Δοκησισοφία της “Ορθοδοξίας”.

Υπάρχουν όμως οι Ελεξίνοες που δεν πείθονται και απαντούν στο άνομο αισχρό αυτό πάντρεμα Ελληνισμού και Χριστιανισμού:

ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΟΣ Ο ΓΑΜΟΣ ΑΧΡΕΙΟΙ, ΔΙΟΤΙ ΟΙ ΓΙΓΑΝΤΕΣ ΔΕΝ ΠΑΝΤΡΕΥΟΝΤΑΙ ΛΕΠΡΟΥΣ ΝΑΝΟΥΣ !!!

Όταν η ωραία Ελένη λατρεύτηκε ως θεά "Κουροτρόφος" και "Δενδρίτης"

Την τραγικότητα του ρόλου της γυναίκας που "έστειλε" χιλιάδες άνδρες να πολεμήσουν στον δεκαετή πόλεμο της Τροίας όλοι τον γνωρίζουμε. Η ωραία Ελένη μισήθηκε, υμνήθηκε κατηγορήθηκε και ενέπνευσε. Όμως αυτό που διαφεύγει από την ιστορία στις αναφορές της σε αυτήν, είναι ότι η ωραία Ελένη λατρεύτηκε ως θεά στην Λακωνία και την Ρόδο. Ας πάμε όμως να ξετυλίξουμε το κουβάρι του μύθου. 

Στη Λακωνική Θεράπνη είχε ναό και ο λαός πίστευε πως προστάτευε ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά ως θεά Κουροτρόφος. Ας αναφέρουμε μια χαρακτηριστική ιστορία που μας αφηγείται ο Ηρόδοτος:

Η γυναίκα του Αρίστωνα του βασιλιά της Σπάρτης όταν ήταν ακόμα μωρό, ήταν φοβερά άσχημη, και οι γονείς της, από πλούσια και αρχοντική γενιά το είχαν μεγάλο καημό. Βλέποντας την αγιάτρευτη θλίψη των γονέων, η παραμάνα του μωρού αποφάσισε να το φέρνει κάθε μέρα στην Θεράπνη, στο ιερό της Ελένης. Εκεί έστεκε μπροστά στο άγαλμα της και την ικέτευε να γλιτώσει το παιδί από την κατάρα της τόσης ασχημίας.

Μια μέρα, την ώρα που έβγαινε από τον ναό, την πλησίασε μια άγνωστη γυναίκα και την ρώτησε τι κρύβει στην αγκαλιά της.-"Ένα παιδί" της αποκρίθηκε -"Δείξε μου το, θέλω να το δω"- "Όχι", είπε η παραμάνα "οι γονείς του με έχουν προστάξει να μη το δείχνω σε κανέναν".

Η επιμονή όμως της Ελένης- γιατί αυτή ήταν η άγνωστη- να ιδεί το μωρό ήταν μεγάλη, και η παραμάνα, στο τέλος της το ξεσκέπασε. Τότε η θεά χάιδεψε το κεφάλι του μωρού, και είπε πως μεγαλώνοντας θα γίνει η πιο ωραία κοπέλα της Σπάρτης. Και έτσι έγινε. Το άσχημο μωρό με τα χρόνια έγινε τόσο όμορφη γυναίκα που προκάλεσε τον έρωτα του βασιλιά Αρίστωνα, που την παντρεύτηκε αφού πρώτα την χώρισε με πονηριά από τον πρώτο της άνδρα.

Άλλες λακωνικές μαρτυρίες σχετίζουν την Ελένη με την δεντρολατρεία. Το ίδιο γινότανε και στην Ρόδο όπου η θεά είχε την προσωνυμία Δενδρίτις.

Άραγε πως συνδέεται το προσωνύμιο Δενδρίτης με την Ελένη την Αριάδνη την Ηριγόνη και τον θεό Διόνυσο;

Όταν καθιερώθηκε η λατρεία του Διόνυσου στην Αττική είθισται στο κέντρο των αμπελιών, συνήθως σε ένα πεύκο, να κρεμούν τα προσωπεία του, τα οποία καθώς περιστρέφονταν με τον άνεμο, λέγεται πως γονιμοποιούσαν τα κλήματα σε όποια κατεύθυνση κοίταζαν. Είναι πιθανόν όμως σε ακόμη παλιότερες εποχές να κρεμούσαν από τα οπωροφόρα δέντρα κούκλες αφιερωμένες στις θεές της γονιμότητας Αριάδνη ή Ελένη και τα προσωπεία του Διόνυσου να τα "διαδέχθηκαν" μιας και ο Διόνυσος απεικονίζονταν ως νέος μακρυμάλης.

Μια τέτοια κούκλα παρουσιάζεται κρεμασμένη από οπωροφόρο δέντρο στο περίφημο χρυσό δαχτυλίδι από τον θησαυρό της Ακρόπολης των Μυκηνών. Η δεντρολατρεία είναι θέμα πολλών μυκηναϊκών έργων τέχνης. Έτσι συναντάμε στον μύθο την Αριάδνη, θεά της Κρήτης να απαγχονίζεται μόνη της όπως έκανε και η Ηριγόνη της Αττικής, η Άρτεμις η απαγχονισμένη, που είχε ιερό στην Κονδυλαία της Αρκαδίας και τέλος η ωραία Ελένη η Δενδρίτις που είχε ιερό στην Ρόδο και λέγεται πως την είχε απαγχονίσει η Πολυξώ.

Η Ελένη των λιόδεντρων, η δενδρίτις τιμήθηκε με πλήθος γονιμικά αφιερώματα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως έχουμε να κάνουμε με μια παλιά, ίσως προελληνική θεότητα.

Το μεγάλο ερωτηματικό είναι όμως που, πότε, και γιατί η θεά υποβιβάζεται στον μύθο και γίνεται η γυναίκα του Μενέλαου, που αρπάζεται από τον Πάρη και προκαλεί έναν μεγάλο πόλεμο. Κάποιος ποιητής είχε επινοήσει βέβαια τον μύθο αυτόν, για ποιο λόγο όμως αποφάσισε να δώσει στην κλεμμένη βασίλισσα το όνομα της θεάς Ελένης δεν θα το μάθουμε ίσως ποτέ.

Επίσης για την ιστορία, είναι εξίσου σημαντικό να αναφερθεί πως στην Θεράπνη, μαζί με την Ελένη λατρευόταν και ο Μενέλαος στο ίδιο ιερό, που στα Αλεξανδρινά μάλιστα χρόνια λεγόταν Μενελάϊον.

Αυτό σημαίνει ότι και ο Μενέλαος σε χρόνια παλιά θα πρέπει να ήταν θεός, υποβιβασμένος αργότερα σε ήρωα. Πιο πιθανόν είναι ο επικός μύθος που τον είχε συνδέσει με την Ελένη, έγινε αφορμή να λατρευτεί και αυτός δίπλα στην γυναίκα του.

Με τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις του 1975- 1977, με την ανακάλυψη δυο ορειχάλκινων αναθημάτων στην Ελένη και μια στήλη με ανάθεση στον Μενέλαο, επιβεβαιώθηκαν οι εκτιμήσεις των αρχαιολόγων ότι πρόκειται για ένα ηρώο, προς τιμήν των θεοποιημένων μορφών της Ελένης και του Μενέλαου. Το γεγονός αυτό ενισχύεται και από αλλά ευρήματα που βρέθηκαν στον χώρο, και υποδεικνύουν ότι από τον 8 αιώνα π.χ., τελούνται τελετές προς τιμήν της Ελένης, θεά της βλάστησης και προστάτιδα των μικρών παιδιών. Βρέθηκαν στο χώρο του Ιερού δύο ενεπίγραφα αναθήματα στην Ελένη, ένας μικρός μπρούτζινος αρύβαλλος και ένα ακρωτηριασμένο μπρούτζινο εργαλείο. Σύμφωνα με τον Ησύχιο γίνονταν γιορτές, τα «Ελένεια», με επίσημη πομπή, από τη Σπάρτη μέχρι το Ιερό του Μενέλαου και της Ελένης. Στην πομπή έπαιρναν μέρος παρθένες πάνω σε άμαξες.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Οι περισσότεροι δεν έχουμε πειστεί πως ο Τρωικός πόλεμος έγινε για την αρπαγή μιας όμορφης γυναίκας.
Έγινε για άλλους λόγους που θεωρώ πως όταν αποκωδικοποιηθουν από τους αναζητητές της αλήθειας θα ξεδιπλώσουν όλη την πορεία της ψυχής και της ύπαρξης του κόσμου.
Γιατί ο κόσμος βαδίζει πάνω στα έπη του Ομήρου και επαναλαμβάνει τα πάθη, τα λάθη και κάποιοι λίγοι την μύηση που παραδίδεται μέσα σε αυτά.
Η Ελένη είναι το φως. Το αποκαλύπτει το όνομα της. Αυτό κλάπηκε. Ο πόλεμος έγινε για το φως. Έστω και αν δεν πάτησε τελικά ποτέ το πόδι της στην Τροία, παρά μόνο το φάσμα της βρέθηκε εκεί, η θεά Ελένη συνεχίζει να περιμένει την έκβαση του πολέμου.
Ο οποίος, από ότι φαίνεται δεν έχει τελειώσει ακόμη.

Η θεογνωσία της αστρολογίας στην αρχαία Ελλάδα

Στους Ορφικούς ύμνους γίνονται ιδιαίτερες αναφορές σε 7 αστερισμούς του ζωδιακού κύκλου και διατυπώνεται με σαφήνεια ότι οι «αστέρες ορίζουν το πεπρωμένο, ρυθμίζοντας την μοίρα και την ζωή των ανθρώπων». Οι παραινέσεις των Ορφικών ύμνων, όπως και του Ησιόδου, που απαγορεύουν «την πλεύση πλοίων οταν ο Δίας βρίσκεται στον Υδροχόο» ή συνιστούν «την τέλεση των γάμων οταν ο Δίας διατρέχει το ζώδιο των Ιχθύων» μαρτυρούν την σημαντική θέση που είχε η αστρονομική παρατήρηση, και η εξ’ αυτης αστρολογία, στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων.

Εξ’ άλλου, με βάση τα αστρολογικά δεδομένα, οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν κάποιες ημέρες ευνοϊκότερες για τις πολεμικές επιχειρήσεις τους. Αναφέρεται οτι οι Βοιωτοί, την 5η ημερα του Εκατομβαιώνος (Ιουλιος-Αύγουστος), κέρδισαν 2 νίκες, την μια στα Λεύκτρα και την άλλη, 100 χρόνια αργότερα, στην Κερησσό. Την 6η ημέρα του Βοηδρομιώνος, (Σεπτέμβριος – Οκτώβριος), οι Έλληνες νίκησαν τους Πέρσες στον Μαραθώνα και 2 χρόνια αργότερα, την τρίτη του ίδιου μήνα στις Πλαταιές και τη Μυκάλη. Την 6η μέρα του Βοηδρομιώνος, ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε τον Δαρείο στην μάχη της Ισσού, αλλά τον ίδιο μήνα νίκησε και στην μάχη του Γρανικού ποταμού. Την 20η πάλι του Βοηδρομιώνος, οι Έλληνες νίκησαν στην ναυμαχία της Σαλαμίνας. Απέφευγαν να δίνουν μάχες τον Μεταγειτνιώνα (Αυγουστος-Σεπτέμβριος) διότι τον θεωρούσαν δυσοίωνο.

Για τον Ήλιο, τους πλανήτες και τα άστρα, ο Πλάτων, στον Κρατήλο, βεβαιώνει οτι αποτελούσαν τους αρχαιότατους ελληνικούς θεούς και στην Επινομίδα αναφέρει οτι «ο ουρανός ειναι ο δάσκαλος της σοφίας» και συνιστά με τόλμη την δημόσια λατρεία των πλανητών. Ο Αριστοτέλης δέχεται οτι ο άνθρωπος «γεννιέται από τον άνθρωπο και τον Ήλιο», ενώ ο Πλάτων στον Φαίδρο συνδέει τους 12 θεούς με τα 12 ζώδια και δέχεται οτι στα νεογέννητα, κάποια αστρική επιρροή ασκείται απο τους 12 θεούς.

Αργότερα, ο συγγραφέας του Ιουλιανού, Σαλούστιος, γράφει πως «Για αυτόν τον λόγο ανακαλύφθηκε η μαθηματική τέχνη της αστρολογίας. Είναι μια μέθοδος που στηρίζεται στην λογική και στην αλήθεια, γιατι οπως η διακυβέρνηση των ανθρώπινων υποθέσεων και ιδίως αυτων που άπτονται της σωματικής φύσεως υπόκεινται στα θεία ουράνια σώματα, με την ίδια λογική αποδεικνύεται οτι η υγεία και η ασθένεια, η ευτυχία και η δυστυχία, προέρχονται επίσης απο εκεί».

Για να γίνει πιο κατανοητή, αφενός η σημασία και η αξία που απέδιδαν οι αρχαίοι Έλληνες στην επιλογή των τόπων δυνάμεων και πνευματικής ενέργειας και αφ΄ ετέρου η μέριμνά τους ώστε τα δίκτυα των πόλεων και ιερών να ανταποκρίνονται στους ζωδιακούς και άλλους ουράνιους σχηματισμούς, θα αναφερθούν μερικά ενδεικτικά αποσπάσματα απο την θεολογία τους:

Ο Πλούταρχος, μέγας αρχιερεύς και γνώστης των δελφικών μυστηρίων αναφέρει «Δεν υποστηρίζουμε ότι υπάρχουν άλλοι θεοί σε άλλους λαούς και διαφορετικοί σε άλλους λαούς, ούτε βάρβαροι ούτε Έλληνες θεοί, ούτε νότιοι ούτε βόρειοι, αλλά όπως ο ήλιος και η σελήνη, ο ουρανός και η γη και η θάλασσα είναι κοινά σε όλους τους ανθρώπους, αλλά ονομάζονται αλλιώς απο άλλους, έτσι ένας είναι ο Λόγος που διευθύνει το Σύμπαν και μια η Πρόνοια, η οποία το κυβερνά….».

Για τους μυημένους στην αρχαία γνώση, οι θεοί του Ολύμπου συμβόλιζαν αστερισμούς και πλανήτες.
Ο Πλάτων λέει: Τους θεούς-αστέρες-(ο δημιουργός) τους έφτιαξε κυρίως απο φωτιά, ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο λαμπροί και όμορφοι και τους έδωσε σφαιρικό σχήμα για να μοιάζουν με το σύμπαν.

Αστρολογία και ιατρική

Η γνώση της αστρολογίας και η επίδραση του ζωδιακού κύκλου στις δραστηριότητες του ανθρώπου αποτελούσαν ιδιαίτερο αντικείμενο μελέτης και έρευνας της ιπποκράτειας διδασκαλίας και επιστήμης. Ο Ιπποκράτης αναφέρεται στις επιρροές που δέχεται ο ανθρώπινος οργανισμος απο την κίνηση ορισμένων άστρων και συμπερασματικά καταλήγει στην άποψη πως ο άνθρωπος (μικρόκοσμος) δεν βρίσκεται μετέωρος στο Σύμπαν (μακρόκοσμο), αλλά υπό την επίδρασή του. Και ο Γαληνός συμφωνούσε ότι η γνώση της αστρολογίας είναι ο σοβαρότερος παράγοντας στις δραστηριότητες των ανθρώπων, ενώ ο Δημόκριτος διαπίστωνε την σχέση των άστρων και της ανθρώπινης υγείας, όπως και ο Διοκλής ο Καρύστιος που, εξασκώντας το επάγγελμα του γιατρού, λάμβανε υπόψη τις κινήσεις της Σελήνης «από φωτισμού δρομήματος τη Σελήνης τας προγνώσεις των νόμων ποιούμενος».

Ο επικούρειος φιλόσοφος Κωλώτης

Ο Κωλώτης ήταν μαθητής του Επίκουρου από την Λάμψακο. Γνώρισε τον δάσκαλό του στην ηλικία των 14 ετών και εντυπωσιάστηκε αρχικά από την φυσική φιλοσοφία του. Έγραψε το έργο "Περί του ότι κατά τα των άλλων φιλοσόφων δόγματα ουδέ ζην εστί" το οποίο σχολίασε ο Πλούταρχος στην πολεμική του με το έργο "Προς Κωλώτην".

Απόσπασμα από το έργο "Περί του ότι κατά τα των άλλων φιλοσόφων δόγματα ουδέ ζην εστί".
(Προς Κωλώτην Πλουτάρχου 1124D)

Tὸν βίον οἱ νόμους διατάξαντες καὶ νόμιμα καὶ τὸ βασιλεύεσθαι τὰς πόλεις καὶ ἄρχεσθαι καταστήσαντες εἰς πολλὴν ἀσφάλειαν καὶ ἡσυχίαν ἔθεντο καὶ θορύβων ἀπήλλαξαν· εἰ δέ τις ταῦτα ἀναιρήσει, θηρίων βίον βιωσόμεθα καὶ ὁ προστυχὼν τὸν ἐντυχόντα μονονοὺ κατέδεται.

Κορυφαία αποφθέγματα του George Carlin για τη θρησκεία

Ο Τζορτζ Κάρλιν ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς και αμφιλεγόμενους κωμικούς όλων των εποχών. Το πνεύμα και το χιούμορ του συχνά επικεντρώνονταν στη θρησκεία και τα αποφθέγματά του σχετικά με το θέμα παραμένουν τόσο επίκαιρα σήμερα όσο όταν τα είπε για πρώτη φορά. Εδώ είναι μερικά από τα κορυφαία αποσπάσματα του George Carlin για τη θρησκεία.

1. «Η θρησκεία είναι δεκανίκι για ανθρώπους που δεν μπορούν να χειριστούν την πραγματικότητα».

Αυτό το απόσπασμα μιλά για την ιδέα ότι η θρησκεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μηχανισμός αντιμετώπισης για όσους δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις πραγματικότητες της ζωής. Ο Carlin προτείνει ότι αντί να βασίζονται στη θρησκεία για να κατανοήσουν τον κόσμο, οι άνθρωποι θα πρέπει να κοιτάξουν τον εαυτό τους και τις δικές τους εμπειρίες.

2. «Η θρησκεία είναι απλώς έλεγχος του μυαλού».

Ο Κάρλιν ήταν επικριτικός απέναντι στην οργανωμένη θρησκεία και στην ικανότητά της να ελέγχει τα μυαλά των ανθρώπων. Υποστήριξε ότι η θρησκεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να χειραγωγήσει τους ανθρώπους ώστε να πιστεύουν ορισμένα πράγματα και να ακολουθούν ορισμένους κανόνες, αντί να σκέφτονται μόνοι τους.

3. «Η θρησκεία έχει πείσει τους ανθρώπους ότι υπάρχει ένας αόρατος άντρας που ζει στον ουρανό που παρακολουθεί ό,τι κάνεις».

Ο Κάρλιν ήταν ένθερμος άθεος και αυτό το απόφθεγμα μιλά για τη δυσπιστία του στην έννοια της ανώτερης δύναμης. Υποστήριξε ότι η θρησκεία ήταν ένας τρόπος ελέγχου των ανθρώπων με την ενστάλαξη φόβου σε αυτούς και ότι αυτός ο φόβος ήταν συχνά αβάσιμος.

4. «Η θρησκεία είναι μια μορφή πλύσης εγκεφάλου».

Ο Κάρλιν ήταν πολύ επικριτικός για τη θρησκεία και την ικανότητά της να ελέγχει το μυαλό των ανθρώπων. Υποστήριξε ότι η θρησκεία ήταν ένας τρόπος να ελέγχονται οι άνθρωποι, κατηχώντας τους ορισμένες πεποιθήσεις και κάνοντας τους να ακολουθούν ορισμένους κανόνες.

Τα αποσπάσματα του Τζορτζ Κάρλιν για τη θρησκεία παραμένουν τόσο επίκαιρα σήμερα όσο όταν τα είπε για πρώτη φορά. Το πνεύμα και το χιούμορ του συχνά επικεντρώνονταν στη θρησκεία και τα αποφθέγματά του για το θέμα παραμένουν τόσο δυνατά όσο ποτέ. Είτε συμφωνείτε μαζί του είτε όχι, τα αποφθέγματά του είναι βέβαιο ότι θα σας κάνουν να σκεφτείτε.

Ο Τζορτζ Κάρλιν ήταν ένας ειλικρινής κόμικς, γνωστός για την αυθάδεια αίσθηση του χιούμορ, την άσχημη γλώσσα και τις αμφιλεγόμενες απόψεις για την πολιτική, τη θρησκεία και άλλα ευαίσθητα θέματα. Γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1937, στη Νέα Υόρκη σε μια ιρλανδική καθολική οικογένεια, αλλά απέρριψε την πίστη. Οι γονείς του χώρισαν όταν ήταν βρέφος επειδή ο πατέρας του ήταν αλκοολικός.

Παρακολούθησε ένα Ρωμαιοκαθολικός γυμνάσιο, το οποίο τελικά εγκατέλειψε. Έδειξε επίσης μια πρώιμη όρεξη για το δράμα τα καλοκαίρια στο Camp Notre Dame στο New Hampshire. Εντάχθηκε στην Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, αλλά κλήθηκε πολλές φορές στο δικαστήριο και αντιμετώπισε πρόσθετες τιμωρίες. Ωστόσο, ο Κάρλιν εργάστηκε στο ραδιόφωνο κατά τη διάρκεια της θητείας του στον στρατό και αυτό θα άνοιγε το δρόμο για την καριέρα του στην κωμωδία, όπου δεν απέφυγε ποτέ από προκλητικά θέματα, όπως η θρησκεία.

Με τα αποσπάσματα που ακολουθούν, κατανοήστε καλύτερα γιατί ο Κάρλιν απέρριψε τον καθολικισμό λόγω αθεΐας.

Τι Είναι Θρησκεία

Δημιουργήσαμε τον Θεό κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσή μας!
Η θρησκεία έπεισε τον κόσμο ότι υπάρχει ένας αόρατος άνθρωπος στον ουρανό που παρακολουθεί ό,τι κάνεις. Και υπάρχουν 10 πράγματα που δεν θέλει να κάνετε, διαφορετικά θα τα κάνετε σε ένα φλεγόμενο μέρος με μια λίμνη φωτιάς μέχρι το τέλος της αιωνιότητας. Μα σε αγαπάει! ...Και χρειάζεται χρήματα! Είναι πανίσχυρος, αλλά δεν μπορεί να διαχειριστεί χρήματα! [George Carlin, από το άλμπουμ «You Are All Diseased» (μπορείτε επίσης να το βρείτε στο βιβλίο «Napalm and Silly Putty».]
Η θρησκεία είναι κάτι σαν να σηκώνεις τα παπούτσια σου. Αν σε κάνει να νιώθεις καλύτερα, εντάξει. Απλά μη μου ζητήσεις να φορέσω τα παπούτσια σου.

Παιδεία και Πίστη

Πιστεύω ότι τα οκτώ χρόνια του γυμνασίου με έτρεψαν σε μια κατεύθυνση όπου θα μπορούσα να εμπιστευτώ τον εαυτό μου και να εμπιστευτώ το ένστικτό μου. Μου έδωσαν τα εργαλεία για να απορρίψω την πίστη μου. Με έμαθαν να αναρωτιέμαι και να σκέφτομαι μόνος μου και να πιστεύω στα ένστικτά μου σε τέτοιο βαθμό που είπα απλώς, 'Αυτό είναι ένα υπέροχο παραμύθι που πηγαίνουν εδώ, αλλά δεν είναι για μένα'. [Ο Τζορτζ Κάρλιν στους New York Times - 20 Αυγούστου 1995, σελ. 17. Παρακολούθησε το γυμνάσιο Cardinal Hayes στο Μπρονξ, αλλά το άφησε κατά τη διάρκεια της δευτεροετής χρονιάς το 1952 και δεν επέστρεψε ποτέ στο σχολείο. Πριν από αυτό παρακολούθησε ένα καθολικό γυμνάσιο, το Corpus Christi, το οποίο ονόμασε πειραματικό σχολείο.]
Αντί για σχολικά λεωφορεία και προσευχή στα σχολεία, που είναι και τα δύο αμφιλεγόμενα, γιατί όχι μια κοινή λύση; Προσευχή σε λεωφορεία. Απλώς οδηγήστε αυτά τα παιδιά όλη την ημέρα και αφήστε τα να προσεύχονται να μην έχουν άδεια μικρά κεφάλια. [Τζορτζ Κάρλιν,Περιττώματα εγκεφάλου]

Εκκλησία και Πολιτεία

Αυτή είναι μια μικρή προσευχή αφιερωμένη στον χωρισμό τουεκκλησία και κράτος. Υποθέτω ότι αν πρόκειται να αναγκάσουν αυτά τα παιδιά να προσεύχονται στα σχολεία, θα μπορούσαν επίσης να έχουν μια ωραία προσευχή όπως αυτή: Πατέρα μας που είσαι στους ουρανούς, και στη δημοκρατία για την οποία είναι, έλα το βασίλειό σου, ένα έθνος αδιαίρετο όπως στο Παράδεισο, δώσε μας αυτή τη μέρα όπως συγχωρούμε αυτούς που τόσο περήφανα χαιρετίζουμε. Στέφανε το καλό σου σε πειρασμό, αλλά λύτρωσε μας από την τελευταία λάμψη του λυκόφωτος. Αμήν και Γυναίκες. [George Carlin, στο «Saturday Night Live»]
Είμαι απόλυτα υπέρ του διαχωρισμού Εκκλησίας και Κράτους. Η ιδέα μου είναι ότι αυτοί οι δύο θεσμοί μας ξεφτιλίζουν αρκετά από μόνα τους, οπότε και τα δύο μαζί είναι βέβαιος θάνατος.

Θρησκευτικά ανέκδοτα

Έχω τόση εξουσία όσο ο πάπας, απλώς δεν έχω τόσους ανθρώπους που το πιστεύουν. [Τζορτζ Κάρλιν,Περιττώματα εγκεφάλου]
Ο Ιησούς ήταν σταυροφόρος [Τζορτζ Κάρλιν,Περιττώματα εγκεφάλου]
Τελικά αποδέχτηκα τον Ιησού. όχι ως προσωπικός μου σωτήρας, αλλά ως άνθρωπος από τον οποίο σκοπεύω να δανειστώ χρήματα. [Τζορτζ Κάρλιν,Περιττώματα εγκεφάλου]
Δεν θα ήθελα ποτέ να γίνω μέλος μιας ομάδας που το σύμβολο της ήταν ένας τύπος καρφωμένος σε δύο κομμάτια ξύλου. [George Carlin, από το άλμπουμ 'A Place For My Stuff']
Ένας άντρας με πλησίασε στο δρόμο και μου είπε ότι ήμουν μπερδεμένος με τα ναρκωτικά, αλλά τώρα έχω μπερδευτεί με το Jeeesus Chriiist.
Το μόνο καλό πράγμα που βγήκε ποτέ από τη θρησκεία ήταν η μουσική. [Τζορτζ Κάρλιν,Περιττώματα εγκεφάλου]

Απορρίπτοντας την Πίστη

Θέλω να ξέρετε, όταν πρόκειται για πίστη στον Θεό - προσπάθησα πραγματικά. Πραγματικά προσπάθησα πραγματικά. Προσπάθησα να πιστέψω ότι υπάρχει ένας θεός που δημιούργησε τον καθένα μας κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσή του, μας αγαπά πολύ και παρακολουθεί στενά τα πράγματα. Πραγματικά προσπάθησα να το πιστέψω, αλλά πρέπει να σου πω, όσο περισσότερο ζεις, όσο περισσότερο κοιτάς γύρω σου, τόσο περισσότερο συνειδητοποιείς ότι κάτι είναι F--KED UP. Κάτι δεν πάει καλά εδώ. Πόλεμος, ασθένειες, θάνατος, καταστροφή, πείνα, βρομιά, φτώχεια, βασανιστήρια, έγκλημα, διαφθορά και οι παγωμένες κάψες. Κάτι δεν πάει καλά. Αυτό ΔΕΝ είναι καλή δουλειά. Αν αυτό είναι το καλύτερο που μπορεί να κάνει ο θεός, ΔΕΝ εντυπωσιάζομαι. Τέτοια αποτελέσματα δεν ανήκουν στο βιογραφικό ενός υπέρτατου όντος. Αυτό είναι το είδος σκατά που θα περίμενε κανείς από έναν θερμό γραφείο με κακή συμπεριφορά. Και ακριβώς ανάμεσα σε εσένα και σε μένα, σε οποιοδήποτε σύμπαν με αξιοπρεπή λειτουργία, αυτός ο τύπος θα είχε βγει στον παντοδύναμο κώλο του εδώ και πολύ καιρό. [George Carlin, από το 'You Are All Diseased'.]

Περί προσευχής

Τρισεκατομμύρια και τρισεκατομμύρια προσευχές κάθε μέρα ζητώντας και ικετεύοντας και παρακαλώντας για χάρες. 'Κάνε αυτό' 'Δώσε αυτό' 'Θέλω ένα νέο αυτοκίνητο' 'Θέλω μια καλύτερη δουλειά'. Και το μεγαλύτερο μέρος αυτής της προσευχής γίνεται την Κυριακή. Και λέω καλά, προσευχήσου για ό,τι θέλεις. Προσευχήσου για οτιδήποτε. Αλλά...τι γίνεται με το θείο σχέδιο; Να θυμάστε ότι? Το θεϊκό σχέδιο. Πριν από πολύ καιρό ο Θεός έκανε ένα θεϊκό σχέδιο. Το σκέφτηκε πολύ. Αποφάσισα ότι ήταν ένα καλό σχέδιο. Κάντε το στην πράξη. Και για δισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια χρόνια το θείο σχέδιο τα καταφέρνει μια χαρά. Τώρα έρχεσαι και προσεύχεσαι για κάτι. Λοιπόν, ας υποθέσουμε ότι αυτό που θέλετε δεν είναι στο θεϊκό σχέδιο του Θεού. Τι θέλεις να κάνει; Να αλλάξει το σχέδιο του; Μόνο για σένα? Δεν σου φαίνεται λίγο αλαζονικό; Είναι ένα θεϊκό σχέδιο. Σε τι ωφελεί να είσαι Θεός, αν μπορεί να έρθει κάθε ξεφτιλισμένος με ένα τετράδιο προσευχής δύο δολαρίων και να σου χαλάσει το σχέδιό σου; Και εδώ είναι κάτι άλλο, ένα άλλο πρόβλημα που μπορεί να έχετε. ας υποθέσουμε ότι οι προσευχές σας δεν απαντώνται. Τι λες? «Λοιπόν, είναι θέλημα Θεού. Γίνεται το θέλημα του Θεού ». Ωραία, αλλά αν είναι θέλημα Θεού και ούτως ή άλλως θα κάνει ό,τι θέλει. γιατί στο διάολο μπαίνω στον κόπο να προσεύχομαι εξαρχής; Μου φαίνεται μεγάλο χάσιμο χρόνου. Δεν θα μπορούσατε απλώς να παραλείψετε το μέρος της προσευχής και να φτάσετε στο θέλημά του; [George Carlin, από το 'You Are All Diseased'.]
Ξέρεις σε ποιον προσεύχομαι; Τζο Πέσι. Τζο Πέσι. Δύο λόγοι. καταρχήν, νομίζω ότι είναι καλός ηθοποιός. Εντάξει. Για μένα, αυτό μετράει. Δεύτερος; μοιάζει με άντρα που μπορεί να κάνει πράγματα. Ο Τζο Πέσι δεν γαμάει. Δεν γαμάει. Στην πραγματικότητα, ο Τζο Πέσι πέτυχε μερικά πράγματα με τα οποία ο Θεός είχε πρόβλημα. Για χρόνια ζητούσα από τον Θεό να κάνει κάτι για τον θορυβώδη γείτονά μου με το σκύλο που γαβγίζει. Ο Τζο Πέσι ίσιωσε αυτό το κορόιδο με μια επίσκεψη. [George Carlin, από το 'You Are All Diseased'.]
Παρατήρησα ότι από όλες τις προσευχές που πρόσφερα στον Θεό και όλες τις προσευχές που προσφέρω τώρα στον Τζο Πέσι, απαντώνται περίπου με το ίδιο ποσοστό 50 τοις εκατό. Τις μισές φορές παίρνω αυτό που θέλω. Τις μισές φορές δεν το κάνω. Το ίδιο και ο θεός 50/50. Το ίδιο με το τετράφυλλο τριφύλλι, το πέταλο, το πόδι του κουνελιού και το πηγάδι των ευχών. Το ίδιο και ο άνθρωπος mojo. Το ίδιο και η κυρία βουντού που λέει την τύχη σου σφίγγοντας τους όρχεις της κατσίκας. Είναι όλα τα ίδια; 50/50. Διαλέξτε λοιπόν τις δεισιδαιμονίες σας, καθίστε αναπαυτικά, κάντε μια ευχή και απολαύστε τον εαυτό σας. Και για όσους από εσάς προσβλέπουν στη Βίβλο για τις λογοτεχνικές της ιδιότητες και τα ηθικά της μαθήματα. Έχω μερικές άλλες ιστορίες που θα ήθελα να σας προτείνω. Μπορείτε να απολαύσετε το The Three Little Pigs. Αυτό είναι καλό. Έχει ωραίο αίσιο τέλος. Μετά είναι η Κοκκινοσκουφίτσα. Αν και έχει εκείνο το ένα με αξιολόγηση x μέρος όπου ο Μεγάλος-Κακός-Λύκος τρώει πραγματικά τη γιαγιά. Παρεμπιπτόντως, δεν με ένοιαζε. Και τέλος, πάντα αντλούσα μεγάλη ηθική παρηγοριά από τον Humpty Dumpty. Το μέρος που μου άρεσε περισσότερο: ...και όλα τα άλογα του βασιλιά, και όλοι οι άνδρες του βασιλιά δεν μπορούσαν να συνδυάσουν ξανά τον Χάμπτυ. Αυτό συμβαίνει επειδή δεν υπάρχει Humpty Dumpty, και δεν υπάρχει Θεός. Κανένας. Ούτε ένα. Ποτέ δεν ήταν. Κανενας ΘΕΟΣ. [George Carlin, από το 'You Are All Diseased'.]

Σολομώντας: ο σοφότερος άνθρωπος που δεν έζησε ποτέ (;)

Τι σημαίνει να αποκαλείς κάποιον «τον σοφότερο άνθρωπο που έζησε ποτέ» όταν η μόνη ουσιαστική καταγραφή της σοφίας του είναι ένα κείμενο που συντάχθηκε, επιμελήθηκε και αγιοποιήθηκε από κοινότητες με θεολογικά ενδιαφέροντα; Αφαιρέστε το θυμίαμα και τη λειτουργία, και η φιγούρα του βασιλιά Σολομώντα γίνεται λιγότερο μια ιστορική άγκυρα και περισσότερο μια λογοτεχνική συσκευή – γυαλισμένη, ενισχυμένη και πιεσμένη στην υπηρεσία της μεταγενέστερης θρησκευτικής ταυτότητας.

Η Εβραϊκή Βίβλος παρουσιάζει τον Σολομώντα ως πρότυπο: ηγεμόνα απαράμιλλης σοφίας, οικοδόμο του Πρώτου Ναού, κύριο του πλούτου, της διπλωματίας και της νομολογίας (Α ́ Βασιλέων 3-10). Η περίφημη κρίση για το χωρισμό των μωρών διαβάζεται σαν μια ιστορία ηθικής που έχει σχεδιαστεί για να επιδεικνύει διάκριση. Αλλά οι ιστορικοί δεν ασχολούνται με την επιβράβευση της καλής αφήγησης. ασχολούνται με τα αποδεικτικά στοιχεία. Και εδώ ο δίσκος σιωπά.

Εκτός της Βίβλου, δεν υπάρχει σύγχρονη επιγραφή, αρχείο ή ανεξάρτητη αφήγηση που να πιστοποιεί με ασφάλεια τον Σολομώντα ως ιστορικό άτομο, πόσο μάλλον ως ηγεμόνα μιας πλούσιας, εκτεταμένης αυτοκρατορίας. Αυτή η σιωπή δεν είναι μια μικρή τεχνική λεπτομέρεια - είναι το κεντρικό πρόβλημα. Η αρχαιολογία στο Λεβάντε έχει δημιουργήσει πλούσιους υλικούς πολιτισμούς από γειτονικές δυνάμεις (Αίγυπτος, Ασσυρία), αλλά καμία άμεση, σύγχρονη επιβεβαίωση της βασιλείας του Σολομώντα (Finkelstein & Silberman, 2001).

Σκεφτείτε την κλίμακα των βιβλικών ισχυρισμών. Το βασίλειο του Σολομώντα περιγράφεται ότι εκτείνεται από τον Ευφράτη μέχρι την Αίγυπτο, μια περιφερειακή υπερδύναμη με μνημειώδη αρχιτεκτονική και διεθνή εμπορικά δίκτυα. Εάν υπήρχε μια τέτοια αυτοκρατορία τον 10ο αιώνα π.Χ., θα περίμενε κανείς διοικητικά κατάλοιπα, επιγραφές και παραπομπές σε γειτονικά αρχεία. Αντίθετα, η αρχαιολογική εικόνα του Ιούδα σε αυτήν την περίοδο υποδηλώνει μια μικρή, σχετικά μέτρια ορεινή κοινωνία, όχι την έδρα μιας μεγάλης αυτοκρατορικής αυλής (Finkelstein & Silberman, 2001; Dever, 2003).

Σε αυτό το σημείο, τίθεται ένα εύλογο ερώτημα: Είναι η απουσία αποδεικτικών στοιχείων απόδειξη απουσίας; Όχι πάντα — αλλά η κλίμακα έχει σημασία. Όσο μεγαλύτερη και πιο περίπλοκη είναι μια διεκδικούμενη πολιτεία, τόσο περισσότερα ίχνη θα πρέπει να αφήσει πίσω της. Όταν τα ίχνη δεν ταιριάζουν με τους ισχυρισμούς, οι ιστορικοί αρχίζουν να προσαρμόζουν τους ισχυρισμούς, όχι τη βρωμιά.

Μερικοί μελετητές ακολουθούν μια μέση οδό. Υποδηλώνουν ότι ο Σολομών μπορεί να ήταν ένας μικρός τοπικός αρχηγός ή πρώιμος μονάρχης του οποίου η μνήμη μεγεθύνθηκε αργότερα από συγγραφείς τον 7ο-6ο αιώνα π.Χ., σε περιόδους πολιτικής εδραίωσης και εξορίας (Dever, 2003). Από αυτή την άποψη, ο Σολομών δεν είναι ένα κατασκεύασμα εκ του μηδενός, αλλά ένας πυρήνας ιστορίας τυλιγμένος σε στρώματα θεολογικής και εθνικής αφήγησης. Η Βίβλος, λοιπόν, δεν είναι ένα ουδέτερο χρονικό - είναι μια επιμελημένη αφήγηση με ιδεολογικούς στόχους.

Κάτι που εγείρει ένα πιο οξύ ερώτημα: Εάν η σοφία του Σολομώντα είναι αδιαμφισβήτητη, γιατί απαιτεί τέτοια λογοτεχνική σκαλωσιά για να τη διατηρήσει; Η σοφία, με την ιστορική έννοια, δεν αποδεικνύεται από ανέκδοτα που διατηρούνται σε μια ενιαία παράδοση. Επιβεβαιώνεται από ανεξάρτητους μάρτυρες, βιώσιμα ιδρύματα ή διαρκείς πνευματικές συνεισφορές. Πού βρίσκονται οι νόμοι του Σολομώντα έξω από το βιβλικό σώμα; Πού είναι οι επιγραφές του, οι διοικητικές του μεταρρυθμίσεις, η διπλωματική του αλληλογραφία;

Ακόμη και τα κείμενα που παραδοσιακά αποδίδονται στον Σολομώντα - Παροιμίες, Εκκλησιαστής, Άσμα Ασμάτων - είναι προϊόντα πολλαπλών περιόδων και συγγραφέων, αντανακλώντας εκδοτικά στρώματα και εξελισσόμενες θεολογικές ανησυχίες (Fox, 2004). Η απόδοση σε έναν θρυλικό σοφό βασιλιά λειτουργεί λιγότερο ως συγγραφή και περισσότερο ως επωνυμία. Η αρχαία λογοτεχνία συχνά επικαλείται ονόματα κύρους για να προσδώσει εξουσία. Το σύγχρονο ισοδύναμο θα ήταν η δημοσίευση ενός άρθρου υπό τον όρο «Αϊνστάιν» για την ενίσχυση της αξιοπιστίας – συναρπαστική, αλλά όχι ακριβώς αξιολόγηση από ομοτίμους.

Η σατιρική αιχμή εδώ γράφεται από μόνη της. Ένας βασιλιάς που φημίζεται για τη σοφία του δεν αφήνει πίσω του καμία επαληθεύσιμη πολιτική, κανένα αρχείο, καμία επιγραφή – αλλά αφήνει πίσω του μια φήμη που επιμελούνται εκείνοι που επωφελούνται από αυτήν. Είναι ένα βιογραφικό που υποστηρίζεται από τις δικές του αναφορές.

Τι πρέπει λοιπόν να κάνει ένας κριτικός αναγνώστης με τον Σολομώντα;

Πρώτον, διακρίνετε τη λογοτεχνική αξία από την ιστορική αξιοπιστία. Οι αφηγήσεις του Σολομώντα είναι πολιτιστικά και θρησκευτικά σημαντικές. Δεν είναι αυτόματα ιστορικό ρεπορτάζ. Δεύτερον, εφαρμόστε συνεπή πρότυπα. Αν απαιτούμε ανεξάρτητη επιβεβαίωση για άλλες αρχαίες μορφές και γεγονότα, γιατί να αναστείλουμε αυτό το πρότυπο εδώ; Τρίτον, κάντε την άβολη ερώτηση: Αν αυτή η ιστορία ειπώθηκε για έναν βασιλιά από άλλη θρησκεία, με τα ίδια αποδεικτικά κενά, θα τη δεχόμασταν ως ιστορία;

Τίποτα από αυτά δεν αποδεικνύει ότι ο Σολομών «δεν υπήρξε ποτέ». Η ιστορία σπάνια προσφέρει αυτό το επίπεδο βεβαιότητας. Αυτό που δείχνει είναι ότι ο σίγουρος ισχυρισμός μιας μεγάλης Σολομωνικής αυτοκρατορίας δεν υποστηρίζεται από τα τρέχοντα στοιχεία και ότι η φιγούρα που συναντάμε στις γραφές γίνεται καλύτερα κατανοητή ως ένας θεολογικά διαμορφωμένος χαρακτήρας, πιθανώς ριζωμένος σε μια μικρότερη ιστορική πραγματικότητα – ή πιθανώς όχι.

Τελικά, ο τίτλος «ο σοφότερος βασιλιάς που δεν υπήρξε ποτέ» είναι ρητορικά αιχμηρός αλλά ιστορικά υπερβολικά σίγουρος. Ένα πιο ακριβές, αν και λιγότερο δυνατό, συμπέρασμα είναι το εξής: Ο Σολομών είναι μια θρυλική φιγούρα της οποίας η βιβλική απεικόνιση υπερβαίνει κατά πολύ αυτό που μπορούν να υποστηρίξουν τα στοιχεία.

Και αυτό οδηγεί στο τελικό ερώτημα: Όταν η πίστη ξεπερνά τις αποδείξεις, είναι σοφία – ή είναι παράδοση που φοράει το κοστούμι της βεβαιότητας;

ΟΙ ΝΑΟΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΝΑΝΕ ΠΕΤΡΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΧΤΙΣΟΥΝ ΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ=ΙΕΑΧΩΒΑ

Μας δίδαξαν πως ο Χριστιανισμός ήρθε και συμπλήρωσε τον Ελληνισμό. Πως με τις νέες ιδέες κάλυψε τα κενά, θεράπευε τις ατέλειες και τα λάθη, ολοκλήρωσε την οπτική και τη θεωρία του, και βάθυνε τα αμμώδη και τα ρηχά της προβληματικής των Ελλήνων. Πως πράυνε τη σκληρότητα και μάλαξε την αγερωχία τους για τον άνθρωπο, στρογγύλεψε τις ακμές και τις οξείες της ελληνικής περηφάνειας, και ημέρωσε την τραχύτητα της ανθρώπινης πράξης.

Μ’ έναν λόγο, πως εξευγένισε τη γενική λειτουργία και έκφραση του βιοτικού τρόπου των Ελλήνων…

Διδάσκοντας οι δάσκαλοι τα αρχαία ελληνικά, μας έμαθαν να βλέπουμε ερμηνευτικά τους Έλληνες κάτω από τα τσακίσματα και τους ρυθμούς των χριστιανών. Αυτό σημαίνει, πως αν οι δάσκαλοι από την άποψη της ουσίας παραχάραξαν το ελληνικό νόμισμα, από την άποψη της μορφής ο τρόπος που ερμήνευαν στη συνέχεια τους Έλληνες ήταν να διαθέσουν το κίβδηλο χρήμα στην αγορά από όλες τις τράπεζες του κόσμου. Η υφήλιος γιόμισε κάλπικη μονέδα. Σύμφωνα με την τακτική αυτή, κάθε αποτίμηση ελληνικού στοιχείου έπρεπε να περνά μέσα από τους ηθμούς της χριστιανικής λογικής, της χριστιανικής ηθικής, και της χριστιανικής αισθητικής. Οι αρχαίοι κίονες γίνανε πέτρες, για να χτιστούν οι τοίχοι των νέων ναών…

Το δίκαιο των ανθρώπινων νόμων δεν είναι να μας χαρίζουν το μεγαλύτερο καλό, αλλά να μας φυλάγουν μέσα στο μικρότερο κακό. Ο νόμος των ανθρώπων δεν φιλοδοξεί να μου προσφέρει τον Παράδεισο. Του στέκεται αρκετό να αποτρέψει την Κόλαση να γκρεμιστεί απάνω μου. Μια βασική θέση των Ελλήνων, που είναι και η παιδαγωγική της φυσικότητας και της υγείας, λέει πως, είμαι ευτυχισμένος στο βαθμό που δεν είμαι δυστυχισμένος.

Αν θέλουμε να βρισκόμαστε σύμμετροι με την πραγματικότητα, και όχι με τις αφελείς επιθυμίες μας, τότε θα δεχθούμε ότι μέσα στην ανθρώπινη φύση περιπλεονάζει η φαυλότητα και το στοιχείο της άρνησης. Μία από τις δέκα θεμελιώδεις προτάσεις των Ελλήνων, που τη βάζουν μάλιστα και στο στόμα των εφτά σοφών, λέει: «Οι πλείστοι άνθρωποι κακοί». Και στη νεότερη εποχή το ίδιο νόημα μας το ‘δωκε η απαρηγόρητη διατύπωση του Χόμπς: «Ο άνθρωπος είναι λύκος για τον συνάνθρωπο». Σε μια τέτοια λοιπόν πραγματικότητα να πασχίζεις να εφαρμόσεις το «αγαπάτε αλλήλους» των χριστιανών είναι σαν να βάζεις φωτιά και να ζητάς να πυρπολήσεις τον χιονισμένο κάμπο…

Σχετικά με την αγάπη, την παρούσα στους χριστιανούς και την απούσα στους Έλληνες, αν θέλουμε να βρισκόμαστε σύμμετροι, όχι με την πλάνη και την υποκρισία, αλλά με την αλήθεια και την εντιμότητα, θα υποχρεωθούμε να αναδιατάξουμε τις θέσεις μας από τα θεμέλιά τους. Για τους Έλληνες αγάπη είναι η υποταγή στη φυσική και στην ηθική τάξη· αυτό που διαφορετικά το περιγράψανε με τη μεγαλώνυμη λέξη της Δίκης· να επιδικάζεις στον άνθρωπο την τιμή του· να μη γίνεσαι υπέρογκος και υβριστής απέναντι στους νόμους της φύσης και στους νόμους των ανθρώπων να κατέχεις και να δείχνεις τη νόστιμη και τη μέτρια ανθρωπιά· αυτό που οι Ευρωπαίοι ερμηνευτικά το βάφτισαν Ουμανισμό. Και όλα αυτά χωρίς γλυκασμούς και χωρίς ηχηρότητα. Με γνώση, με πίκρα και με βούληση.

Για τους Έλληνες, δηλαδή, αγάπη δε σημαίνει να δίνεις τον ένα από τους δύο χιτώνες σου. Αλλά να μην επιτρέπεις στον εαυτό σου να ‘χει τρεις χιτώνες, όταν ο διπλανός δεν έχει κανέναν. Η θέση των χριστιανών να δίνεις από τα δύο το ένα σε ‘κείνον που δεν έχει κανέναν, είναι η νοσηρή αντίδραση απέναντι στους νοσηρούς όρους. Η ελεημοσύνη δεν ταιριάζει στον αξιοπρεπή και τον περήφανο άνθρωπο. Γιατί ζητεί να λύσει το πρόβλημα προσωρινά, και εκ των ενόντων να «κουκουλώσει» μια κοινωνική αταξία. Ενώ η θέση των Ελλήνων να μην αποκτήσεις τρία, όταν ο δίπλα σου δεν έχει ούτε ένα, είναι η υγεία. Σου υποδείχνει να προλαβαίνεις στοχαστικά, για να μη χρειάζεσαι ύστερα να γιατροπορεύεις ατελέσφορα. Άλλωστε η θέση αυτή είναι, αλλιώτικα, η βάση εκείνης της υπέροχης σύλληψης στο κοινωνικό πρόβλημα, που οι Έλληνες την είπανε δημοκρατία. Ξέρεις άλλη λέξη με πιο αδρή, πιο γόνιμη, πιο πλούσια, πιο σοφή, και πιο έμορφη αν θέλεις ουσία από τη λέξη δημοκρατία; Εγώ δεν ξέρω. Και γράμματα γνωρίζω, που λένε στα δικαστήρια.

Αυτή την πρωταρχική συμπεριφορά των Ελλήνων, που προφταίνει να σε φυλάγει από τη διολίσθηση στο ηθικό χάος, ο Αριστοτέλης τη χάραξε σε μια πρόταση μαρμάρινη. Μοιάζει με τις εξισώσεις που διατυπώνουν οι μεγάλοι φυσικοί: «Ο αλτρουισμός», λέει, «είναι στον ίδιο βαθμό λανθασμένη προκατάληψη με τον εγωισμό». Ο αλτρουισμός των χριστιανών όμως δεν είναι τέτοιο δώρο. Αλλά είναι η πρόφαση για να διαιωνίζεται ο εγωισμός τους. Σκέφτηκες ποτέ πόσο ατιμωτική είναι για σένα η στιγμή που ελεείς το διακονιάρη; Πώς επιτρέπεις, και πώς ανέχεσαι την υπεροχή σου απέναντί του; Η ελεημοσύνη σου τον φτύνει καταπρόσωπα.

Οι χριστιανοί ποτέ δε θα μπορούσαν να πουν αυτό τον λόγο του Αριστοτέλη. Γιατί έρχονται να διακονήσουν την αρρώστεια. Δεν έρχονται να στεφανώσουν την υγεία. Η πρόταση του Αριστοτέλη είναι ο λόγος ο φυσικός και ο ολόκληρος. Αντίθετα, το «αγαπάτε αλλήλους» των χριστιανών είναι η θέση η μισή και η αφύσικη. Γιατί ο άνθρωπος δεν αγαπά μόνο, αλλά εξίσου μισεί. Πράγμα που είναι και το φυσικό και το καθημερινά συμβαίνον… Ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να μισήσει ποτέ, μοιάζει με τη σκύλα που δεν μάχεται τον λύκο, σαν έρχεται επίβουλα στο μαντρί, αλλά ζευγαρώνει μαζί του. Έτσι όμως ποιος θα φυλάξει τα πρόβατα;

Επειδή η διδασκαλία των χριστιανών αγνόησε ή παράβλεψε αυτό το δεύτερο φυσικό μισό, η φύση και τα πράγματα την τιμώρησαν με τη χειρότερη τιμωρία. Την έκαμαν στα λόγια να γίνεται διδασκαλία απλότητας και αγάπης, και στην πράξη να μένει συμπεριφορά πονηρίας και μίσους. Αυτό το αναποδογύρισμα στα σκοτεινά το περιγράφει η περίφημη υποκρισία των χριστιανών, που συνέχεια τη βλέπουμε γύρω μας, και συνέχεια την παραβλέπουμε αδιάφορα. Η υποκρισία των χριστιανών μας είναι καθημερινή και βραδυνή και μεσημβρινή. Μας παραστέκει όπως το νερό που πίνουμε, και μας κυκλώνει όπως ο αέρας που ανασαίνουμε.

Θα φέρω δύο δείγματα, για να δείξω ότι αυτό το μίσος είναι η οξύτερη μορφή εχθροπάθειας, που μπόρεσε να ξεδιπλώσει η ανθρώπινη φύση. Το ένα δείγμα είναι η επινόηση της Κόλασης με τα βασανιστήρια της. Αναλογίστηκες ποτέ, τι σημαίνει την ώρα που πεθαίνει ο άνθρωπος να του φορτώνεις τον τρόμο του αιώνιου μαρτυρίου της Κόλασης; Η ώρα του θανάτου που κάποτε θα ‘ρθει για τον καθένα μας, ο θάνατος είναι η μοναδική σταθερά της ανθρώπινης φύσης, είναι μια ώρα απερίγραπτης τραγικότητας. Γιατί εκείνη τη φοβερή στιγμή ο άνθρωπος εξοφλεί την επιταγή της ζωής.

Εκείνη, λοιπόν, τη στιγμή της ανεκλάλητης χρείας και της φρικτής εγκατάλειψης είναι ακριβώς που διάλεξε η Εκκλησία να φορτώσει τον αφελή χριστιανό με τους αιώνιους τρόμους της Κόλασης:

Θα ζεις, του λέει, αιώνια κλεισμένος σ’ έναν πύρινο τάφο.

Να φορτώνεις λοιπόν τον άνθρωπο τον αφελή και τον αθώο κάπου, γιατί είναι το μεγάλο σου θύμα, με τέτοιες φρικτές φαντασίες την πανίερη και την υπέρτατη και τη φοβερή ώρα που ψυχομαχεί· την ώρα που δίνει την πιο άγρια μάχη -τί ‘ναι μπροστά της τα Γαυγάμηλα και οι Κάννες και η Μάχη των Εθνών!- να βγει η ψυχούλα του για να λυτρωθεί από την αγωνία του θανάτου. Ερωτώ: Ποιος σατανάς, ποιο ανθρώπινο τέρας, ποιος αρχιτέκτονας του σκότους και του ουαί θα μπορούσε να δείξει αγριότερο μίσος και να επινοήσει χειρότερο μαρτύριο για τους ανθρώπους;

Το άλλο δείγμα μου είναι το κείμενο του αφορισμού της Εκκλησίας. Ακούστε τις λέξεις, κοιτάχτε τις σκηνές, και μετρήστε το μίσος που υπάρχει στο τυπικό του αφορισμού, την ώρα που ξεστομίζεται από το ρύγχος του ιερέα: «Να είσαι αφωρισμένος, καταραμένος, και μετά θάνατον άλυτος. Αι πέτραι και ο σίδηρος να λυθούν, συ δε μηδαμώς. Να σχισθή η γη και να σε κοταπίη ως τον Δαθάν και τον Αβειρών. Να τρέμης επί γης ως ο Κάιν, και να απόκτησης την λέπραν του Γιεζή, και την αγχόνην του Ιούδα. Περιπλέον να έχης τας αράς των 318 θεοφόρων πατέρων».

Ναι. Τις κατάρες των θεοφόρων πατέρων! Οι άγιοι, δηλαδή, και ο θεός που φέρνουν μέσα τους, θεοφόροι για, δεν είναι άλλο παρά χολή και ανάθεμα, πίσσα, οργή, μισανθρωπία, βρασμός και βρυγμός και τριγμός, καταλαλιά και αποθηρίωση. Ίδε η θρησκεία της αγάπης! Οποίον τρομερόν όπλον! λέει ο άγιος Παπαδιαμάντης μας για τον αφορισμό. Κι ένας άλλος θα μπορούσε να προσθέσει: Και ενάντια σε τι ανθρώπους σφεντονίζεται!…

Αν διατάξει κανείς το πρόβλημα της σχέσης Ελληνισμού και Χριστιανισμού μετωπικά, και το κοιτάξει κατάματα, θα βρει να κρατήσει δύο κρατούμενα. Το ένα είναι πως η σύνθεση αυτών των δύο κοσμοθεωριών σε ενότητα συνιστά το ακρότατο σημείο του αφύσικου μέσα σε ολόκληρη την ιστορία του ανθρώπινου πνεύματος. Το άλλο είναι πως η απόπειρα να συνταιριαστούν αυτές οι δύο αταίριαστες ροπές δυνάμεων συνιστά την κατεξοχήν ερμηνευτική τερατωδία του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Μεγαλύτερη πομφόλυγα, και πιο γελοίο τσαλίμι από αυτό που ονομάστηκε «Ελληνοχριστιανικός πολιτισμός» δε θα μπορούσε να σκαρφιστεί και να σκαρώσει ο άνθρωπος. Βλέπω έναν Τουρκαλβανό, με προβιά και τουλουπάνι, να πηδοκοπά και να λυγίζει χορεύοντας βαλς στα Χειμερινά Ανάκτορα της Πετρούπολης την εποχή του Στολύπιν…

Χαλκεύουμε και τεχνουργούμε το νέο άνθρωπο εκατό τοις εκατό πλαστικό, και εκατό τοις εκατό αφύσικο. Γιατί αφύσικη και πλαστική ως το μυελό των οστών της είναι τούτη η περιλάλητη ελληνοχριστιανική σύνθεση. Ενώστε το τραγί και την έλαφο, και θα ‘χετε τραγέλαφο. Παράλογα και αφύσικα, και πανούργα και γελοία, ανυπόστατα και καρκινοπαθή, και εγκληματικά και απάνθρωπα έργα του ανθρώπου ψάχνοντας θα βρούμε πολλά. Η έμπνευση όμως που είχαν κάποιοι να επιχειρήσουν τη μίξη του Ελληνισμού με τον Χριστιανισμό, και στη συνέχεια να την ονομάσουνε «εύκρατη κράση», είναι μία πράξη που μένει σαν η αποθέωση του θράσους, της άγνοιας, της πανουργίας, και της σύγχυσης των φρενών…

Τι ορίζει τη διαφορά ανάμεσα στους Έλληνες και στους χριστιανούς; Μία διαφορά, που από ένα σημείο και πέρα γίνεται αντίθεση, εναντίωση, ρήξη, πάλη της φωτιάς με το νερό; Εκείνο που ορίζει τη διαφορά είναι κάτι απλό και σαφές, όσο και το φύλλο της ελιάς. Αλλά γι’ αυτό ακριβώς είναι απόλυτο και ακραίο. Η διαφορά ανάμεσα στους δύο είναι πως οι Έλληνες οικοδόμησαν έναν κόσμο που στηρίζεται στην παρατήρηση και στη νόηση, ενώ οι χριστιανοί οικοδόμησαν ένα κόσμο που στηρίζεται στην υπόθεση και στη φαντασία.

Η παρατήρηση των Ελλήνων είναι τέτοιας ποιότητας, ώστε πάντα να βεβαιώνεται πρακτικά από τα συμβαίνοντα στη φύση, και πάντα να αποδεικνύεται χειροπιαστά από το πείραμα στο εργαστήριο. Λέμε, για παράδειγμα, σήμερα ατομική φυσική, και ξεκινάμε από το «άτομο» του Δημόκριτου. Και στην ατομική φυσική τίποτα δεν γίνεται δεκτό από την κοινότητα των φυσικών, εάν προηγουμένως δεν του δοθεί το «ναι» του εργαστηρίου. Αντίθετα, η υπόθεση των χριστιανών είναι τέτοιας ποιότητας, ώστε μένει αναπόδειχτη. Οποιοδήποτε δεδομένο των χριστιανών ποτέ δε θα βρει την εφαρμογή του μέσα στην κλίμακα της φύσης. Ποτέ και κανείς, λόγου χάρη, δεν είδε τον θεό μέσα στις εξισώσεις του Αϊνστάιν ή στο λαμπορατόριο. Ποτέ και κανείς δεν είδε ένα νεκρό να ξανανεβαίνει στο φως, και να βγάζει λόγο για τον Παράδεισο και την Κόλαση. Ποτέ και κανείς δεν αγάπησε το ξένο παιδί όσο αγαπά το δικό του, ή δέχτηκε να πεθάνει το δικό του παιδί στη θέση του παιδιού ενός ξένου.

Πιο απλά, οι Έλληνες ξεκινούν από τη φύση και το ορατό. Το όργανο της μελέτης τους είναι η λογική… Αντίθετα, οι χριστιανοί ξεκινούν από την ψυχή και το αόρατο. Το όργανο της μελέτης τους είναι η φαντασία και το συναίσθημα… Ξεκινώντας λοιπόν από τις αφετηρίες της παρατήρησης και της φαντασίας βρίσκουμε και εξηγούμε, γιατί η μέθοδος των Ελλήνων οδήγησε στην επιστήμη, και γιατί ο τρόπος των χριστιανών οδήγησε στη θρησκεία. Και πάρα πέρα, βρίσκουμε και εξηγούμε, γιατί το κριτήριο της επιστήμης είναι η πειραματική απόδειξη της γνώσης, και στη συνέχεια η αναγκαστική αποδοχή της από κάθε φρόνιμο άνθρωπο, ενώ το γνώρισμα της θρησκείας είναι «η εξ αποκαλύψεως αλήθεια» και το «δόγμα». Ο Αυγουστίνος, ένας πρώιμος και βαθύς θεωρητικός των χριστιανών, έλεγε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον Χριστιανισμό είναι τα μαθηματικά. Η πιο καθαρή δηλαδή μορφή της επιστήμης. Ήξερε ο άνθρωπος…

Οι χριστιανοί του Μεσαίωνα, και μάλιστα του βυζαντινού, ήσαν πολύ πιο έντιμοι από τους σύγχρονους ανεμοκυκλοπόδηδες, που με τον ζήλο τους να συγχρωτίσουν Ελληνισμό και χριστιανισμόανακάτεψαν τον λαγό με τη χελώνα. Γιατί είπαν καθαρά και ξάστερα ότι οι Έλληνες ήσαν μωροί. Τους κηρύξανε μια και καλή σε πνευματική πτώχευση ως την αυτοκτονία. Και διαρρήξανε μαζί τους τελειωτικά όλους τους ιστούς και όλους τους συνδέσμους. «Τί πλανώνται προς Πλάτωνα; Τί Δημοσθένη στέργουσι τον ασθενή; Τί μη ορώσιν Όμηρον όνειρον αργόν;», λέει ο Ρωμανός σε κάποιον ύμνο του για τη μωρία, την αφασία, και την παραλυσία των Ελλήνων… Είναι έντιμη στάση, γιατί από το βάθρο της καθαιρεί τη λογική των Ελλήνων, και στη θέση της υψώνει την πίστη… Η σύγχρονη όμως τακτική των σχολείων μας που θέλει να ερμηνεύει τους Έλληνες μέσα από το καλειδοσκόπιο των χριστιανών, είναι οικτρή απόπειρα ευνουχισμένων στο κρεβάτι. Και τρομάρα νεκροφάνειας στο φέρετρο.

Δημήτρη Λιαντίνη, τα «Ελληνικά»

«Ιερές» ασυναρτησίες και μπουρδολογίες ΜΕΡΟΣ 19o

Ο παραλογισμός στη Βίβλο

Έχω χαρακτηρίσει αποσπάσματα παράλογα είτε επειδή φαίνονται παράλογα (γελοία ή παράλογα) είτε επειδή είναι απλά αστεία. Για παράδειγμα, η ιστορία για τον Σαμψών και τις 300 αλεπούδες στους Κριτές 15.4 είναι παράλογη (και αστεία), ενώ το ολόκληρη η πόλη που ζητά από τον Ιησού να φύγει στο Κατά Ματθαίον 8.34 αφού σκότωσε 2000 γουρούνια είναι απλά αστείο.

Ιερεμίας
  1. «Ο Κύριος άπλωσε το χέρι του, και άγγιξε το στόμα μου. Και ο Κύριος είπε Σε μένα, Δες, έβαλα τα λόγια μου στο στόμα σου».
  2. Ο Θεός βάζει λόγια στο στόμα του Ιερεμία. 1:9
  3. Ο Θεός παίζει μερικά ανόητα παιχνίδια "Τι βλέπεις τώρα;" με τον Ιερεμία. 1:11-13
  4. «Ζώσε την οσφύ σου». 1:17
  5. «Είμαι τόσο σπουδαίος, είσαι τόσο γεμάτος σκατά, λέει ο Κύριος». (Παραφράζω εδώ.) 2:1-19
  6. Ο Θεός δίνει στον Ιούδα «διαζύγιο». 3:8
  7. «Κάνε περιτομή στην ακροποσθία της καρδιάς σου» αλλιώς ο Θεός θα σε κάψει μέχρι θανάτου. 4:4
  8. «Τα έντερά μου, τα σπλάχνα μου!» 4:19
  9. Ο Θεός προσπαθεί να αναμορφώσει τους ανθρώπους βασανίζοντάς τους και μετά αναρωτιέται γιατί δεν λειτουργεί. 5:3
  10. Ο Θεός λέει ότι δεν θα πεθάνει από την πείνα όλος ο εκλεκτός λαός του. Θα κρατήσει μερικούς ζωντανούς για να βασανίσει αργότερα. 5:18
  11. «Οι προφήτες προφητεύουν ψευδώς». 5:31
  12. «Ιδού, το αυτί τους είναι απερίτμητο». 6:10
  13. «Δεν ντράπηκαν καθόλου ούτε κοκκίνισαν: γι' αυτό θα πέσουν».
  14. Κοκκίνισμα, διάολε! Ή ο Θεός θα πρέπει να σε σκοτώσει. 6:15
  15. «Ζώσε σε σάκο και βυθίσου στη στάχτη». 6:26
  16. Ο Θεός θυμώνει με τα παιδιά που μαζεύουν ξύλα, τους πατέρες που ανάβουν φωτιές, και γυναίκες που φτιάχνουν ψωμί για τη «βασίλισσα του ουρανού» (Μαρία;) και άλλους θεούς. 7:18
  17. «Βάλτε τα ολοκαυτώματά σας στις θυσίες σας, και φάτε κρέας».
  18. Φάτε τα δικά σας αναθεματισμένα ολοκαυτώματα. Τους έχω βαρεθεί, λέει ο Κύριος. 7:21
  19. «Ο Κύριος απέρριψε και εγκατέλειψε τη γενεά της οργής του». 7:29
  20. Βγάλτε τα κόκαλά σας!
  21. «Κατά τον καιρό εκείνο, λέει ο Κύριος, θα βγάλουν τα κόκαλα των βασιλιάδων τού Ιούδα, και τα κόκαλα των αρχόντων του, και τα οστα των ιερεων και τα οστα των προφητων και τα οστα των κατοικουντων την Ιερουσαλημ, εκ των ταφων αυτων· Και θα τα απλώσουν μπροστά στον ήλιο». 8:1-2
  22. Πότε είχαν διαπράξει βδέλυγμα; Όχι, δεν ντράπηκαν καθόλου, ούτε μπορούσαν να κοκκινίσουν: γι' αυτό θέλουσι πέσει μεταξύ των πεπτωκότων.»
  23. Όταν διαπράττετε ένα βδέλυγμα, φροντίστε να κοκκινίσετε. Διαφορετικά ο Θεός θα σας βάλει τρικλοποδιά και θα σας κάνει να πέσετε. 8:12
  24. «Θα στείλω ανάμεσά σας φίδια, κοκατρίκες, που δεν θα γοητευτούν, και θα σας δαγκώσουν».
  25. Το cockatrice είναι ένα φίδι, που εκκολάπτεται από το αυγό ενός κόκορα, που μπορεί να σκοτώσει με μια ματιά. Είναι σπάνια στις μέρες μας. 8:17
  26. Ο Θεός θα κάνει την Ιερουσαλήμ ακατοίκητο «λάκκο δράκων». 9:11
  27. Μην κάνετε απλώς περιτομή στο πέος σας. Κάντε περιτομή και στην καρδιά σας. 9:26
  28. «Γιατί τα έθιμα του λαού είναι μάταια: γιατί κάποιος κόβει ένα δέντρο από το δάσος... με το τσεκούρι. Το στολίζουν με ασήμι και με χρυσάφι». (Ο Θεός μισεί Χριστουγεννιάτικα δέντρα.) 10:3-4
  29. «Το όνομά σου είναι μεγάλο σε δύναμη».
  30. Πυροβολήστε! Νόμιζα ότι ήταν ο Ζηλιάρης. 10:6
  31. Όταν ο Θεός θυμώνει, η γη τρέμει. (Αυτό είναι που προκαλεί τους σεισμούς.) 10:10
  32. Ο Ιούδας θα γίνει έρημος λάκκος δράκων. 10:22
  33. «Ω Κύριε των δυνάμεων... που δοκιμάζουν τα ηνία και την καρδιά»
  34. Ψάξτε τα νεφρά σας 11:20
  35. Ο Θεός δίνει στον Ιερεμία μερικές θεϊκές οδηγίες σχετικά με τη ζώνη. Του λέει να μην το πλύνει, αλλά να το κρύψω σε έναν βράχο. Ο Ιερεμίας κάνει ό,τι του λένε. Αλλά, δυστυχώς, όταν πήγε να το πάρει, ήταν καταστράφηκε. Αρν! 13:1-7
  36. Προφανώς, το νόημα της ιστορίας της ζώνης (13:1-7) ήταν να πει ότι Η λατρεία άλλων θεών «δεν ωφελεί σε τίποτα». 13:10
  37. «Όπως η ζώνη προσκολλάται στην οσφύ ενός ανθρώπου, Έτσι έκανα να προσκολληθεί σε μένα ολόκληρος ο οίκος του Ισραήλ και ολόκληρος ο οίκος του Ιούδα, λέει ο Κύριος». 13:11
  38. Ο Θεός σχεδιάζει να εκθέσει τα ιδιωτικά μέρη της Ιερουσαλήμ στον κόσμο σηκώνοντας τη φούστα της πάνω από το κεφάλι της, ας πούμε. Έχει δει Διαπράττει πορνές και βδελύγματα και οτιδήποτε άλλο στους λόφους, και το έχει βαρεθεί! 13:26-27
  39. Τα άγρια γαϊδούρια «έσβηναν τον άνεμο σαν δράκοντες». 14:6
  40. «Οι προφήτες προφητεύουν ψέματα» στο όνομα του Θεού. 14:14
  41. Ο Θεός έχει κουραστεί να μετανοεί. (Γίνεται κουραστικό μετά από λίγο, έτσι δεν είναι;) 15:6
  42. «Αυτή τη φορά θα τους κάνω να μάθουν, θα τους κάνω να γνωρίσουν το χέρι μου και τη δύναμή μου. και θα γνωρίσουν ότι το όνομά μου είναι Κύριος». 16:21
  43. Ο Θεός μας λέει να μην εμπιστευόμαστε κανέναν, ούτε καν την οικογένεια ή τους φίλους μας, λέγοντας: «Επικατάρατος ο άνθρωπος που εμπιστεύεται σε άνθρωπο». 17:5
  44. «Η καρδιά είναι απατηλή πάνω από όλα, και απελπιστικά κακή».
  45. Όλοι είναι κακοί ψεύτες. 17:9
  46. «Δοκιμάζω τα ηνία».
  47. Ο Ιησούς θα Ψάξτε τα νεφρά σας 17:10
  48. Ο Θεός είναι κακός αγγειοπλάστης. Μην παραπονιέστε για αυτό. 18:1-6
  49. Ο Θεός παραδέχεται ότι κάνει κακά πράγματα στους ανθρώπους μια στο τόσο. (Κανείς δεν είναι τέλειος.) 18:11
  50. «Η παρθένος του Ισραήλ έκανε ένα πολύ φρικτό πράγμα». (Γάμησε έναν άλλο θεό.) 18:13
  51. Ο Θεός θα κάνει τη γη έρημη, «ένα αιώνιο σφύριγμα», έτσι ώστε «αυτός που περνά Έτσι θα εκπλαγεί και θα κουνήσει το κεφάλι του». 18:16
  52. Ο Θεός θα διασκορπίσει τους Ισραηλίτες μπροστά στον εχθρό τους. Και μετά, «την ημέρα της συμφορά», θα τους δείξει την πλάτη του αντί για το πρόσωπό του. 18:17
  53. Μια άλλη προφητεία: Ο Ιερεμίας σπάει ένα δοχείο μπροστά σε ανθρώπους για να δείξει τι πρόκειται να τους κάνει ο Θεός. 19:1-13
  54. Ο Θεός θα κάνει τόσο κακό στους ανθρώπους που όποιος το ακούσει θα μυρμηγκιάσει τα αυτιά του. 19:3
  55. Και οι πληγές της οργής του Θεού θα κάνουν όλους να σφυρίζουν. 19:7-9
  56. «Κύριε, με εξαπάτησες και απατήθηκα». (Ο Θεός είπε ψέματα στον Ιερεμία!) 20:7
  57. «Ω Κύριε των δυνάμεων, που... Δείτε τα ηνία».
  58. Ο Ιησούς θα Ψάξτε τα νεφρά σας 20:12
  59. Ο Ιερεμίας καταριέται την ημέρα που γεννήθηκε. Καταριέται ακόμη και τον άντρα που είπε στον πατέρα του ότι είχε γιο. «Ας είναι σαν τις πόλεις που ο Κύριος ανέτρεψε». (Ας είναι νεκρός.) Γιατί δεν τον έκανε έκτρωση όταν είχε την ευκαιρία. 20:14-17
  60. Ο ίδιος ο Θεός θα πολεμήσει και θα σκοτώσει όλους με μανία «με απλωμένο χέρι και με δυνατό χέρι». 21:5
  61. «Όλα μου τα κόκαλα τρέμουν. Είμαι όμοιος με άνθρωπο μεθυσμένο, και όμοιος με άνθρωπον, τον οποίον ο οίνος ενίκησε, διά τον Κύριον, και λόγω των λόγων της αγιότητάς του».
  62. Ο Ιερεμίας είναι μεθυσμένος από την αγιότητα του Θεού. 23:9
  63. «Η γη είναι γεμάτη μοιχούς. γιατί λόγω της ορκωμοσίας η γη πενθεί; οι ευχάριστοι τόποι της ερήμου έχουν ξεραθεί».
  64. Η γη στέρεψε εξαιτίας των μοιχών που βρίζουν. 23:10
  65. Ο ιερέας και οι προφήτες του Θεού είναι βέβηλοι, πονηροί, μοιχοί, ψεύτες σοδομίτες. 23:11-14
  66. Ο Θεός καταδίκασε τους ψεύτες προφήτες 23:25-40
  67. Δύο καλάθια σύκα, άλλα άτακτα και άλλα ωραία 24:1-3
  68. Ο Θεός θα αναγκάσει «όλα τα βασίλεια του κόσμου» να πιουν «και να μεθυσμένος». Τότε θα σκοτώσει «όλους τους κατοίκους της γης» με ένα σπαθί. 25:15-29
  69. Ο Θεός μπαίνει πραγματικά σε όλη αυτή τη δολοφονία. Βρυχάται, βρυχάται δυνατά και φωνάζει. «Παρακαλεί με κάθε σάρκα» ενώ ένας ανεμοστρόβιλος βρυχάται και ένας θόρυβος ακούγεται παντού στη γη. 25:30-32
  70. Ο Θεός λέει στον Ιερεμία να φτιάξει έναν ζυγό, να τον βάλει στο λαιμό του και να τον δείξει σε έναν μακρύ κατάλογο βασιλιάδων. Ο ζυγός έπρεπε να δείχνουν πώς θέλει ο Θεός να υπηρετούν όλοι τον Ναβουχοδονόσορα, το βασιλιά της Βαβυλώνας. Μόνο ο Θεός θα μπορούσε να καταλήξει σε ένα τέτοιο σχέδιο. 27:2-12
  71. «Μην ακούτε τα λόγια των προφητών σας που προφητεύουν σε εσάς». (Η καλύτερη συμβουλή στο βιβλίο του Ιερεμία!) 27:16
  72. «Τότε ο προφήτης Ανανίας πήρε το ζυγό από τον τράχηλο του προφήτη Ιερεμία και τον συνέτριψε». 28:10
  73. Τότε ο Θεός (αν είσαι αρκετά ανόητος για να πιστέψεις τον Ιερεμία) παρεμβαίνει και τακτοποιεί το θέμα. Θα αναγκάσει κάθε έθνος στη γη για να υπηρετήσει τον Ναβουχοδονόσορα, μαζί με όλα τα ζώα. 28:12-14
  74. Ο Θεός υποδούλωσε ολόκληρα έθνη και τα ανάγκασε να υπηρετούν τον Ναβουχοδονόσορα, «τον δούλο του». Αυτός μάλιστα του έδωσε όλα τα άγρια ζώα και τα ανάγκασε να τον υπηρετήσουν. 27:6, 28:14
  75. Μην αφήνετε τους προφήτες σας να σας εξαπατούν. 29:7-8
  76. «Διότι γνωρίζω τις σκέψεις που κάνω για εσάς, λέει ο Κύριος».
  77. Ένας Θεός ξέρει τι σκέφτεται. 29:11
  78. Ο Θεός θα στείλει τις συνήθεις ευλογίες του στο λαό του: «το σπαθί, την πείνα και τον λοιμό». «Θα κάνει Είναι σαν άθλια σύκα, που δεν τρώγονται, είναι τόσο κακά». 29:17-18
  79. Ο Ιερεμίας κάνει το σημαντικό ερώτημα: «Γιατί βλέπω κάθε άνθρωπο με τα χέρια του στην οσφύ του». 30:6
  80. Ο Θεός δεν είναι σίγουρος αν είναι ο πατέρας του Εφραΐμ, αλλά τα σπλάχνα του είναι ταραγμένα από αυτόν. 31:20
  81. Κάποια μέρα ο Θεός θα κατοικήσει τον Ισραήλ και τον Ιούδα με σπέρμα ανθρώπων και ζώων. 35:1-7
  82. Ο Θεός είπε στον Ιερεμία να φέρει τους Ρηχαβίτες στον οίκο του Κυρίου και Κάντε τους να πιουν κρασί. Έτσι τους πήγε στο σπίτι του Κυρίου, έβαλε δοχεία με κρασί μπροστά τους και τους είπε να αρχίσουν να πίνουν. Αλλά αρνήθηκαν, αφού ήταν απόγονοι του Ιωναδάβ (του τύπου που έδειξε τον «ζήλο του για τον Κύριο» βοηθώντας τον Ιηού να δολοφονήσει Η οικογένεια του Αχαάβ στη Σαμάρεια), ο οποίος τους είπε να μην πίνουν ποτέ κρασί, να μην φυτεύουν κήπο ή να ζουν σε σπίτι. 35:1-7
  83. Χρειάστηκαν τριάντα άνδρες για να βγάλουν τον Ιερεμία από το μπουντρούμι. (Ήταν πολύ μεγάλος άντρας.) 38:10
  84. «Ήρθαν μερικοί από τη Συχέμ, από τη Σηλώ, και από τη Σαμάρεια, ογδόντα άνδρες, ξυρισμένοι από τα γένια τους, και τα ιμάτιά τους σχίστηκαν, και κόπηκαν με προσφορές και θυμίαμα στο χέρι τους, για να τα φέρουν στον οίκο του Κυρίου». 41:5
  85. «Μετανοώ για το κακό που σας έκανα». (Ήρθε η ώρα!) 42:10
  86. Ο Θεός ορκίζεται στο δικό του «μεγάλο όνομα» ότι κανείς από τον Ιούδα δεν θα γνωρίζει πια το όνομά του στην Αίγυπτο. 44:26
  87. «Ω σπαθί του Κυρίου, πόσο καιρό θα περάσει μέχρι να ησυχάσεις;» Καλή ερώτηση. Κάποιος πρέπει να πάρει το σπαθί μακριά από τον μεγάλο. 47:6
  88. «Κάθε κεφάλι θα είναι φαλακρό και κάθε γενειάδα κομμένη: επάνω σε όλα τα χέρια θα είναι μοσχεύματα και πάνω στην οσφύ σάκος». 48:37
  89. «Ζώζωσέ σε με σάκο. θρηνήστε και τρέξτε πέρα δώθε δίπλα στους φράχτες». 49:3
  90. «Επειδή, ορκίστηκα στον εαυτό μου, λέει ο Κύριος». 49:13
  91. «Άκουσα μια φήμη από τον Κύριο». 49:14
  92. Ο Θεός θα στείλει τόσο θαυμάσιες πληγές στον Εδώμ ώστε όλοι θα σφυρίζουν από έκπληξη. 49:17
  93. «Η πόλη του επαίνου... Η πόλη της χαράς μου!»
  94. Η πόλη της χαράς του Θεού δεν είναι η Ιερουσαλήμ, η Μέκκα, η Ρώμη ή η Αθήνα. Είναι η Δαμασκός. 49:25
  95. Ο Θεός θα σκοτώσει τους νέους της Δαμασκού και θα βάλει φωτιά στην πόλη. (Μερικοί Οι Χριστιανοί πιστεύουν ότι αυτή η προφητεία εκπληρώνεται σήμερα στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας.) 49:26-27
  96. Ο Ιερεμίας προβλέπει ότι οι άνθρωποι δεν θα ζήσουν ποτέ ξανά στην Ασώρ, αλλά θα αντικατασταθούν από δράκους. Αλλά οι άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν εκεί και δράκοι δεν έχουν δει ποτέ. 49:33
  97. «Καθένας που πηγαίνει από τη Βαβυλώνα θα εκπλαγεί και θα σφυρίξει σε όλες τις πληγές της». 50:13
  98. Ο Θεός, ο πυρομανής, θα βάλει προσωπικά τις φωτιές που θα κάψτε μέχρι θανάτου τους κατοίκους ολόκληρων πόλεων. 50:32
  99. «Η Βαβυλώνα ήταν ένα χρυσό ποτήρι στο χέρι του Κυρίου, που μέθυσε ολόκληρη τη γη· Γι' αυτό τα έθνη είναι τρελά». 51:7
  100. Ο Θεός ορκίζεται στον εαυτό του. 22:5, 51:14
  101. «Δες, εγώ είμαι εναντίον σου, βουνό που καταστρέφει, λέει ο Κύριος, που εξολόθρευσον πάσαν την γην, και θέλω απλώσει την χείρα μου επί σε, και κυλήστε σε από τα βράχια και θα σας κάνει ένα καμένο βουνό». 51:25
  102. «Ο Ναβουχοδονόσορ... με κατάπιε σαν δράκος». 51:34
  103. «Η Βαβυλώνα θέλει είσθαι σωροί, κατοικητήριον δράκων, έκστασις και σφύριγμα, χωρίς κάτοικο. Θα βρυχηθούν μαζί σαν λιοντάρια: θα φωνάξουν σαν λιονταριές». 51:37
  104. «Θα μεθύσω τους άρχοντές της, και τους σοφούς της, τους αρχηγούς της, και αυτήν άρχοντες, και οι δυνατοί της, και θα κοιμούνται αιώνιο ύπνο, και όχι Ξύπνα, λέει ο Βασιλιάς, του οποίου το όνομα είναι ο Κύριος των δυνάμεων».
  105. Ο Θεός θα αναγκάσει τους Βαβυλώνιους να μεθύσουν τόσο πολύ ώστε να πεθάνουν από δηλητηρίαση από αλκοόλ. 51:57
  106. Ο Ιερεμίας έδωσε ένα αντίτυπο του βιβλίου που είχε γράψει στον Σεραΐα και του είπε να το διαβάσει και μετά να το δέσει μια πέτρα σε αυτό και να το πετάξεις στο ποτάμι. 51:61-63
Θρήνοι
  1. «Όλοι οι εχθροί σου άνοιξαν το στόμα τους εναντίον σου: σφυρίζουν και τρίξιμο των δοντιών: λένε: Την καταβροχθίσαμε».
  2. «Έριξαν χώμα πάνω στα κεφάλια τους. περιεζώσθησαν σάκους· οι παρθένες της Ιερουσαλήμ κρεμούν τα κεφάλια τους στο έδαφος». 2:10
  3. «Όλοι όσοι περνούν χτυπούν τα χέρια τους σε σένα. σφυρίζουν και κουνούν το κεφάλι τους». 2:15
  4. Ο Θεός πυροβολεί τους ανθρώπους με το τόξο του και τα βέλη του τρυπούν τα νεφρά τους («χαλινάρια»). 3:13
  5. «Μου έσπασε και τα δόντια με χαλίκια». 3:16
  6. «Από το στόμα του Υψίστου δεν βγαίνει το καλό και το κακό;» Κυρίως κακό, θα το έκανα Πες -- τουλάχιστον αν πιστεύεις στη Βίβλο. 3:38 (1425)

Φρήντριχ ΝΙΤΣΕ:Το ΚΑΛΟ και το ΚΑΚΟ είναι προκαταλήψεις του Θεού

Το ΚΑΛΟ και το ΚΑΚΟ είναι προκαταλήψεις του Θεού... Είπε το ΦΙΔΙ...

Η φράση του αυτή καθαυτή αποτελεί μια ριζοσπαστική κριτική στις παραδοσιακές χριστιανικές και ηθικές αξίες, υποδηλώνοντας ότι οι έννοιες του καλού και του κακού δεν είναι απόλυτες, αλλά κατασκευασμένες προκαταλήψεις που επιβάλλονται, αμφισβητώντας την αντικειμενικότητα της θεϊκής ηθικής.

Ο Νίτσε χρησιμοποιεί τη βιβλική φιγούρα του φιδιού από τη Γένεση για να ανατρέψει την καθιερωμένη ηθική. Η θέση του αυτή υποστηρίζει ότι η διάκριση καλού και του κακού είναι ένα «ιδεώδες» ή μια προκατάληψη που περιορίζει την ανθρώπινη ελευθερία, ανατρέποντας τη χριστιανική κοσμοθεωρία.

Εντάσσεται στο πλαίσιο της κριτικής του Νίτσε για την ηθική, προτείνοντας την υπέρβαση των παραδοσιακών δυαδικών εννοιών.

Για τον Νίτσε, η έννοια του «Καλού» όπως και του «Κακού» δεν αποτελεί μια αιώνια, αντικειμενική αλήθεια ή θεϊκή εντολή, αλλά μια ψευδαίσθηση, μια ανθρώπινη επινόηση που χρησιμεύει ως παρηγοριά και μέσο επιβολής ισχύος.

Στο έργο του, ιδιαίτερα στο «Πέρα από το Καλό και το Κακό», αποδομεί την παραδοσιακή ηθική, υποστηρίζοντας ότι αυτό που ονομάζουμε «καλό» είναι συχνά μια υποκριτική κατασκευή που εξυπηρετεί αδύναμους ανθρώπους ή συγκεκριμένα κοινωνικά συμφέροντα.

Τα βασικά σημεία της κριτικής του Νίτσε για την ψευδαίσθηση του καλού:

1. Η Ηθική ως Κατασκευή και όχι Αλήθεια

Ο Νίτσε θεωρεί ότι οι ηθικές αξίες δεν υπάρχουν στη φύση, αλλά είναι ψευδαισθήσεις που δημιουργήσαμε για να αντέξουμε τον πόνο και τη χαοτική φύση της ύπαρξης.

Προοπτικισμός: Δεν υπάρχουν γεγονότα, παρά μόνο ερμηνείες.

Η διάκριση καλού-κακού είναι μια γωνιακή θέαση της ζωής, μια στενή οπτική γωνία.

Υποκρισία: Η κοινωνία συχνά ανταμείβει όσους την καταπραΰνουν με ψευδαισθήσεις καλοσύνης, ενώ τιμωρεί εκείνους που μιλούν την σκληρή αλήθεια.

2. Η Ηθική των Αδύναμων (Moral of the Weak)

Ο Νίτσε υποστηρίζει ότι το παραδοσιακό «Καλό», ταπεινότητα, αλτρουισμός, συμπόνια είναι ηθική των αδύναμων (Ηθική των Δούλων).

Οι αδύναμοι, μην έχοντας τη δύναμη να επιβληθούν, ονόμασαν «κακό» το δυνατό, τη δύναμη, την υπερηφάνεια, τη θέληση για ισχύ και «καλό» το δικό τους αδύναμο εαυτό.

Η ψευδαίσθηση αυτή τους επιτρέπει να αισθάνονται ανώτεροι ηθικά, ενώ στην πραγματικότητα είναι λιγότερο «ζωντανοί».

3. Η Σχέση Καλού και Κακού

Ο Νίτσε αμφισβητεί το ότι το «Καλό» μπορεί να προέλθει από το «Κακό», υπονοώντας ότι οι έννοιες αυτές είναι αλληλένδετες και ίσως ταυτόσημες.

Ίσως αυτό που δίνει αξία σε αυτά τα καλά και αξιοσέβαστα πράγματα είναι ότι είναι κρυφά συνδεδεμένα, δεμένα με εκείνα τα κακά και φαινομενικά αντίθετα πράγματα....

Οι «καλές» πράξεις όπως επί παραδείγματι η ανιδιοτέλεια μπορεί να πηγάζουν από «κακά» κίνητρα όπως τον φόβο ή το συμφέρον!

4. Η Θέληση για Ισχύ έναντι της Ψευδαίσθησης

Η πίστη σε ένα απόλυτο «Καλό» λειτουργεί ως εμπόδιο στην ανθρώπινη εξέλιξη και στην αυθεντική ύπαρξη.

Ο Νίτσε προτείνει την «ανατίμηση όλων των αξιών» (Revaluation of Values), καλώντας τον άνθρωπο να ξεπεράσει αυτές τις περιορισμένες ηθικές έννοιες.

Ο άνθρωπος πρέπει να δημιουργήσει τις δικές του αξίες, αποδεχόμενος τη «Θέληση για Ισχύ» (Will to Power) και επιβεβαιώνοντας τη ζωή όπως είναι, με το χάος και τον πόνο της.

5. Η Αλήθεια ως Σκληρή Πραγματικότητα

Ο Νίτσε προειδοποιεί ότι η αναζήτηση της αλήθειας μπορεί να είναι επικίνδυνη και καταστροφική, γι' αυτό οι άνθρωποι προτιμούν την «ψευδαίσθηση του καλού».

Οι άνθρωποι συχνά δεν θέλουν να ακούσουν την αλήθεια, επειδή δεν θέλουν να καταστραφούν οι ψευδαισθήσεις τους.

Το να βλέπει κανείς τον κόσμο χωρίς την «ηθική-φακό» απαιτεί μεγάλο ψυχικό σθένος, αυτό του Υπερανθρώπου (Übermensch).

Συμπέρασμα:

Για τον Νίτσε, η ψευδαίσθηση του καλού είναι ένα ναρκωτικό.

Η φιλοσοφία του επιδιώκει να αφυπνίσει τον άνθρωπο από αυτόν τον «ύπνο», ώστε να ζήσει «πέρα από το καλό και το κακό», δημιουργώντας τον δικό του σκοπό και νόημα.

Ο Ιησούς υπάρχει μόνο μέσα σε σελίδες

Γεννιέται σε ένα κείμενο.
Ζει μέσα σε αφηγήσεις.
Πεθαίνει σε μια ιστορία.
Θάβεται σε λέξεις.
Ανασταίνεται σε γραμμές.
Ανεβαίνει στον ουρανό μέσα από περιγραφές.
Και υπόσχεται να επιστρέψει, πάλι μέσα από ένα βιβλίο.

Τίποτα από αυτά δεν βγαίνει έξω από το χαρτί.
Καμία από αυτές τις στιγμές δεν υπάρχει ανεξάρτητα από την αφήγηση.

Όταν κάτι υπάρχει μόνο επειδή γράφτηκε, δεν είναι ιστορία ζωής.
Είναι προϊόν γραφής.

Και η διαφορά είναι τεράστια.

Και όμως, πάνω σε αυτές τις σελίδες χτίστηκαν βεβαιότητες.

Άνθρωποι μεγάλωσαν, φοβήθηκαν, ενοχοποιήθηκαν και καθοδηγήθηκαν, όχι από κάτι που είδαν, αλλά από κάτι που διάβασαν.

Η αφήγηση έγινε αυθεντία.
Η γραφή έγινε νόμος.
Η πίστη έγινε βεβαιότητα χωρίς απόδειξη.

Και όποιος τόλμησε να ρωτήσει, να αμφισβητήσει, να κοιτάξει έξω από το χαρτί, βρέθηκε απέναντι όχι σε επιχειρήματα, αλλά σε αντιδράσεις.

Γιατί όταν μια ιδέα δεν μπορεί να σταθεί μόνη της στην πραγματικότητα, προστατεύεται μέσα στο κείμενο.

Εκεί δεν αμφισβητείται.
Εκεί δεν ελέγχεται.
Εκεί απλώς επαναλαμβάνεται.

Και όσο επαναλαμβάνεται, μοιάζει αληθινή.

Αλλά η επανάληψη δεν κάνει κάτι πραγματικό.
Απλώς το κάνει γνώριμο.

Είναι η Παραβολή του Πλουσίου και του Λαζάρου ένας μύθος για τη μετά θάνατον ζωή;

Η παραβολή του Λουκά για τον Πλούσιο και τον Λάζαρο είναι αξιοσημείωτη για διάφορους λόγους. Είναι η μόνη παραβολή του Ευαγγελίου στην οποία ονομάζεται ένας χαρακτήρας. Φαινομενικά δεν έχει παράλληλο στους άλλους Συνοπτικούς. Συχνά πιστεύεται ότι βασίζεται σε ένα παγανιστικό παραμύθι. Και παρουσιάζει μια άποψη της μετά θάνατον ζωής που είναι εντελώς μοναδική στη Βίβλο.

Το να καταλάβουμε την πρόθεση του συγγραφέα με αυτήν την παραβολή ήταν μια πρόκληση και έχουν προσφερθεί πολλές διαφορετικές απόψεις. Θα ήθελα να εξετάσω μερικές από τις πηγές στις οποίες μπορεί να βασίστηκε ο Λουκάς και ποιο μήνυμα νομίζω ότι έχει σκοπό να μεταφέρει η παραβολή. Υπάρχουν επίσης κάποιες συνδέσεις με τα άλλα Ευαγγέλια που μπορεί να παραβλεφθούν από τους περισσότερους αναγνώστες.

Η ιστορία

Η παραβολή μπορεί να βρεθεί στο Κατά Λουκάν 16:19-31. Το πλαίσιο είναι κάπως ασαφές και η ιστορία αφηγείται ο Ιησούς ως απάντηση στη γελοιοποίηση ορισμένων Φαρισαίων, για τους οποίους ο αφηγητής μας λέει ότι ήταν «φιλάργυροι».

Υπήρχε ένας πλούσιος άνδρας που ήταν ντυμένος με πορφύρα και εκλεκτό λινό και που γλεντούσε πλουσιοπάροχα κάθε μέρα. Και στην πύλη του βρισκόταν ένας φτωχός που ονομαζόταν Λάζαρος, καλυμμένος με πληγές, που λαχταρούσε να χορτάσει την πείνα του με ό,τι έπεφτε από το τραπέζι του πλουσίου. Ακόμα και τα σκυλιά έρχονταν και έγλειφαν τις πληγές του.

Ο φτωχός πέθανε και μεταφέρθηκε από τους αγγέλους στην αγκαλιά του Αβραάμ. Πέθανε και ο πλούσιος και θάφτηκε. Στον Άδη, όπου βασανιζόταν, σήκωσε τα μάτια του και είδε τον Αβραάμ μακριά με τον Λάζαρο στην αγκαλιά του. Φώναξε: «Πατέρα Αβραάμ, ελέησέ με και στείλε τον Λάζαρο να βουτήξει την άκρη του δακτύλου του στο νερό και να δροσίσει τη γλώσσα μου. γιατί αγωνιώ μέσα σε αυτές τις φλόγες». Αλλά ο Αβραάμ είπε: «Παιδί μου, θυμήσου ότι κατά τη διάρκεια της ζωής σου έλαβες τα καλά σου, και ο Λάζαρος με τον ίδιο τρόπο κακά πράγματα. Αλλά τώρα παρηγορείται εδώ, και εσύ αγωνιάς. Εκτός από όλα αυτά, ανάμεσα σε σένα και σε εμάς έχει δημιουργηθεί ένα μεγάλο χάσμα, έτσι ώστε όσοι θέλουν να περάσουν από εδώ σε σένα δεν μπορούν να το κάνουν και κανείς δεν μπορεί να περάσει από εκεί σε εμάς».

Είπε: «Τότε, πατέρα, σε ικετεύω να τον στείλεις στο σπίτι του πατέρα μου —γιατί έχω πέντε αδελφούς— για να τους ειδοποιήσει, ώστε να μην μπουν και αυτοί σε αυτόν τον τόπο βασάνων». Ο Αβραάμ απάντησε: «Έχουν τον Μωυσή και τους προφήτες. Θα πρέπει να τους ακούσουν». Είπε, «Όχι, πάτερ Αβραάμ. αλλά αν κάποιος πάει σε αυτούς από τους νεκρούς, θα μετανοήσουν". Του είπε: «Αν δεν ακούσουν τον Μωυσή και τους προφήτες, ούτε θα πειστούν αν κάποιος αναστηθεί από τους νεκρούς».

Αρχικές παρατηρήσεις

Αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία ξεχωρίζουν. Ο φτωχός ονομάζεται, αλλά ο πλούσιος όχι. Οι δύο άνδρες περιγράφονται με σύντομες αλλά πολύχρωμες λεπτομέρειες. Ο Λάζαρος γεννιέται από αγγέλους μετά το θάνατό του. Αναφέρεται ο ελληνικός κάτω κόσμος του Άδη, καθώς και «ο κόλπος του Αβραάμ» — μια έκφραση που δεν είναι γνωστή από κανένα προηγούμενο κείμενο. Οι δύο άνδρες λαμβάνουν ο καθένας μια αντιστροφή της τύχης στη μετά θάνατον ζωή - παρηγοριά για τον φτωχό και μαρτύριο για τον πλούσιο. Αν και τους χωρίζει ένα χάσμα, είναι αρκετά κοντά για να επικοινωνήσουν. Ο πλούσιος υποφέρει από φωτιά και δίψα. Η επιστροφή από τους νεκρούς για να προειδοποιήσει τους ζωντανούς είναι ένα αίτημα που ο Αβραάμ αρνείται, αλλά δεν απορρίπτει ως αδύνατο.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ο Αβραάμ δεν ήταν ο έντιμος και o ηθικός που θα μπορούσε να είναι σε προνομιακή θέση στον Άδη. Τα πλούτη του (ευλογία του Θεού (sic)) τα απέκτησε από τα αμαρτωλά και παράνομα κέρδη της πορνείας της γυναικοαδελφή του Σάρρας και εξαπάτησης του Φαραώ! ΔΕΣΣάρρα: η νύφη της συμφοράς και: Ο ΧΑΛΔΑΙΟΣ ΜΑΓΟΣ ΑΒΡΑΑΜ, Ο ΙΔΡΥΤΗΣ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ, (ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΥ, ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ, ΙΣΛΑΜΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ), ΠΡΟΩΘΟΥΣΕ ΤΗΝ ΣΑΡΡΑ, ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΓΥΝΑΙΚΑ ΚΑΙ ΑΔΕΛΦΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΡΝΕΙΑ, ΓΙΑ ΝΑ ΠΛΟΥΤΙΖΕΙ!
(Επίσης, το να έχεις σκύλους να γλείφουν τις πληγές σου ακούγεται εντελώς αηδιαστικό. Ευχαριστώ που συμπεριέλαβες αυτή τη λεπτομέρεια στην ιστορία σου, Ιησού.)

Η ιστορία του Σέτμε και του Σι-Όσιρι και η αντιστροφή της τύχης στη μετά θάνατον ζωή

Όσον αφορά την πλοκή, η παραβολή του Λουκά είναι παρόμοια με μια αιγυπτιακή ιστορία γνωστή από ένα έγγραφο που χρονολογείται στον πρώτο αιώνα μ.Χ. Σε αυτή την ιστορία, ένας Αιγύπτιος στο Amente, το βασίλειο των νεκρών, επιτρέπεται να επιστρέψει στη ζωή για να νικήσει έναν ισχυρό μάγο. Ξαναγεννιέται ως παιδί που ονομάζεται Si-Osiris από έναν άνδρα που ονομάζεται Setme και τη γυναίκα του. Σε μια περίπτωση, αυτός και ο πατέρας του παρακολουθούν τις κηδείες δύο ανθρώπων — ενός πλούσιου άνδρα που θάφτηκε με πολυτελή ρούχα με πολύ πένθος και ενός φτωχού άνδρα που θάφτηκε χωρίς τελετή ή πένθος. Στη συνέχεια, ο Si-Osiris παίρνει τον πατέρα του σε μια περιοδεία στο Amante για να του δείξει πώς αντιστρέφεται η τύχη των νεκρών. Βλέπουν τον πλούσιο να βασανίζεται, γιατί οι κακές του πράξεις υπερτερούσαν των καλών. αλλά ο φτωχός ανυψώνεται σε υψηλό βαθμό κοντά στον Όσιρι, επειδή οι καλές του πράξεις ήταν περισσότερες από τις κακές του πράξεις.

Ο Γερμανός μελετητής Gressmann επέστησε την προσοχή στους παραλληλισμούς σε ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1918 και σημείωσε επίσης αρκετές εβραϊκές εκδοχές της ιστορίας. Το ένα εμφανίζεται στο Παλαιστινιακό Ταλμούδ και λέει για έναν πλούσιο φοροεισπράκτορα και έναν φτωχό μελετητή της Τορά που πεθαίνουν την ίδια μέρα. Σε ένα όνειρο στον φίλο του φτωχού, αποκαλύπτεται ότι ο πλούσιος βασανίζεται από δίψα στη μετά θάνατον ζωή, ενώ ο φτωχός λόγιος απολαμβάνει τους κήπους του παραδείσου. Αυτές οι ιστορίες μοιράζονται τουλάχιστον τρία στοιχεία με του Λουκά: (1) τους θανάτους ενός πλούσιου και ενός φτωχού. (2) η αντιστροφή της τύχης τους στη μετά θάνατον ζωή. και (3) τη δυνατότητα επιστροφής από τον κάτω κόσμο για να αποκαλυφθεί αυτή η αλήθεια στους ζωντανούς.¹

Είναι πολύ πιθανό ο συγγραφέας του Λουκά να γνώριζε είτε την αιγυπτιακή ιστορία είτε μια από τις εβραϊκές εκδοχές. Αν ναι, το μοτίβο της αντιστροφής είναι πιθανώς αυτό που τον τράβηξε σε αυτό. Αυτό είναι ένα θέμα στο οποίο επικεντρώνεται ειδικά ο Λουκάς σε όλο το Ευαγγέλιό του:

Μακάριοι οι πτωχοί, διότι υμών είναι η βασιλεία του Θεού.
Μακάριοι εσείς που πεινάτε τώρα, γιατί θα χορτάσετε.
Μακάριοι εσείς που κλαίτε τώρα, γιατί θα γελάσετε.
... Αλλοίμονο όμως σ' εσάς που είστε πλούσιοι, γιατί λάβατε την παρηγοριά
σας Αλίμονο σε εσάς που είστε χορτάτοι τώρα, γιατί θα πεινάσετε.
Αλίμονο σε εσάς που γελάτε τώρα, γιατί θα πενθήσετε και θα κλάψετε. (Λκ 6:20-21, 24-25)

Κάποιοι είναι τελευταίοι που θα είναι πρώτοι, και κάποιοι είναι πρώτοι που θα είναι τελευταίοι. (Λκ 13:30)

Γιατί όλοι όσοι υψώνουν τον εαυτό τους θα ταπεινωθούν, και όσοι ταπεινώνουν τον εαυτό τους θα υψωθούν. (Λκ 14:11 και 18:14β)

Το ηθικό πρόβλημα της παραβολής

Από την παραβολή του Λουκά για τον Πλούσιο και τον Λάζαρο λείπει ένα κρίσιμο χαρακτηριστικό που έχουν οι αιγυπτιακοί και ραβινικοί παραλληλισμοί της: μια ηθική αιτιολόγηση για την αντιστροφή. Στην ιστορία του Σέτμε και του Σι-Όσιρι, ο πλούσιος τιμωρείται για την κακία του και ο φτωχός ανταμείβεται για τη δικαιοσύνη του. Το ίδιο συμβαίνει και στην ιστορία του Ταλμούδ. Το ηθικό δίδαγμα και των δύο ιστοριών φαίνεται να είναι: «Επιδιώξτε την καλοσύνη και όχι τα πλούτη, γιατί μόνο η πρώτη έχει αιώνια αξία».

Αλλά στην ιστορία του Λουκά, δεν λέγεται τίποτα για τις κακές πράξεις του πλουσίου ή την ευσέβεια του φτωχού που τους αποφέρουν τις αντίστοιχες ανταμοιβές τους. Στην πραγματικότητα, φαίνεται ότι είναι ο ίδιος ο πλούτος του πλουσίου που τον καταδικάζει και η φτώχεια του Λαζάρου που του κερδίζει παρηγοριά. Αυτή είναι σίγουρα η λογική που δίνει ο Αβραάμ στο εδάφιο 25. Ωστόσο, αυτός ο συλλογισμός είναι τόσο δύσκολο να γίνει αποδεκτός από ορισμένους αναγνώστες που αναζητούν ένα σιωπηρό έγκλημα που έχει διαπράξει ο πλούσιος. Ο Richard Bauckham αναφέρει παραδείγματα μελετητών που επιμένουν ότι ο πλούσιος πρέπει να έκανε κατάχρηση του πλούτου του, να τον απέκτησε λανθασμένα ή να αμέλησε να δώσει στον Λάζαρο ελεημοσύνη. και ότι ο Λάζαρος πρέπει να ήταν ευσεβής εκτός από φτωχός.

Αλλά ο ισχυρισμός ότι η παραβολή δεν εξηγεί την αντιστροφή της τύχης είναι αναληθής. Ο λόγος δηλώνεται ξεκάθαρα στο εδάφιο 25, όπου ο Αβραάμ δικαιολογεί την αντιστροφή στον πλούσιο. Αυτό που πρέπει να διορθωθεί είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος ζούσε στην πολυτέλεια ενώ ένας άλλος ήταν άπορος. Ο επόμενος κόσμος αντισταθμίζει αυτή την ανισότητα αντικαθιστώντας την με μια αντίστροφη ανισότητα.... Στην πραγματικότητα, λοιπόν, είναι αλήθεια ότι ο πλούσιος υποφέρει στην άλλη ζωή μόνο και μόνο επειδή ήταν πλούσιος σε αυτή τη ζωή, ενώ ο φτωχός είναι ευλογημένος στην άλλη ζωή μόνο και μόνο επειδή ήταν φτωχός σε αυτή τη ζωή. (Βλ. Bauckham, 232–233, για το απόσπασμα και τις προαναφερθείσες παραπομπές.)

Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τις σημερινές εκκλησίες του Ευαγγελίου της Ευημερίας να αναγνωρίζουν τις αρκετά προφανείς συνέπειες αυτής της παραβολής, πόσο μάλλον να συμφωνούν μαζί τους. Πράγματι, ακόμη και οι μελετητές αποφεύγουν τα ηθικά συμπεράσματα της παραβολής και ο Ronald Hock τους επιπλήττει επειδή άφησαν «τις δικές τους ηθικές ευαισθησίες, για να μην αναφέρουμε τη δική τους σιωπηρή έγκριση του πλούτου» να επηρεάσουν την ερμηνεία τους (Hock, σελ. 452-454).

Ομολογουμένως, το θέμα της μετάνοιας τίθεται στο εδάφιο 30, αλλά μόνο πολύ καιρό αφότου έχει ήδη εξηγηθεί ο λόγος της δυστυχίας του πλουσίου. Νομίζω ότι αν ο Λουκάς ήθελε να τονίσει τη μετάνοια και την ηθική συμπεριφορά μέσω αυτής της παραβολής, θα έπρεπε να τα είχε αναφέρει νωρίτερα.

Ποιο είναι λοιπόν το νόημα της παραβολής; Είναι απλώς για να πει στον αναγνώστη για την αντιστροφή της τύχης μετά το θάνατο;

Αυτό φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με την κανονική παραβολική μέθοδο που χρησιμοποιείται στα Ευαγγέλια, η οποία είναι η αλληγορία ενός μηνύματος χρησιμοποιώντας μια άσχετη ρύθμιση. Η Παραβολή του Σπορέα δεν αφορά τη γεωργία, επομένως δεν πρέπει να υποθέσουμε ότι ο Λάζαρος και ο Πλούσιος αφορά τη μετά θάνατον ζωή. (Μπορεί να είναι συνεπές με τις πεποιθήσεις του συγγραφέα για τη μετά θάνατον ζωή, αλλά αυτό δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα.) Έχει σκοπό να προειδοποιήσει για τη συσσώρευση πλούτου ή να ενθαρρύνει την πίστη στον «Μωυσή και τους Προφήτες»; Ίσως υπάρχει κάτι περισσότερο από αυτό.

Οι εικόνες της μεταθανάτιας ζωής του Λουκά

Πριν προχωρήσω σε άλλες ερμηνείες, θα ήθελα να εξετάσω τη μοναδική απεικόνιση της μετά θάνατον ζωής από τον Λουκ.

Η αρχαία ισραηλιτική θρησκεία δεν είχε καμία έννοια μιας συνειδητής μεταθανάτιας ζωής όπου οι αθάνατες ψυχές των νεκρών τιμωρούνταν ή ανταμείβονταν. Συνολικά, η Εβραϊκή Βίβλος δείχνει σχεδόν πλήρη έλλειψη ενδιαφέροντος για το τι συμβαίνει μετά το θάνατο.

Κατά τη διάρκεια της περσικής και της ελληνιστικής περιόδου, ωστόσο, νέες ιδέες από την Ελλάδα και την Περσία επηρέασαν τον τρόπο με τον οποίο οι Ιουδαίοι σκέφτονταν για το θάνατο. Στον ελληνόφωνο κόσμο, η ιστορία του Πλάτωνα για τον Ηρ στην Πολιτεία είχε ιδιαίτερη επιρροή στο να πείσει τους ανθρώπους ότι τα πνεύματα των νεκρών θα κρίνονταν σύμφωνα με την επίγεια ζωή τους και θα κέρδιζαν είτε ευδαιμονία στα Ηλύσια είτε τιμωρία στον κάτω κόσμο. Πολλοί άλλοι Έλληνες φιλόσοφοι δίδαξαν παρόμοιες απόψεις.

Για τον Λουκά, ωστόσο, ψάχνουμε συγκεκριμένα για μια πηγή στην οποία οι ψυχές που έφυγαν πηγαίνουν στο ίδιο μέρος, αλλά χωρίζονται από τους κακούς και τους δίκαιους, με κάποιους να λαμβάνουν παρηγοριά και άλλους να βασανίζονται. Αποδεικνύεται ότι έχουμε μόνο ένα κείμενο: τον παλιό μας φίλο 1 Ενώχ.

Στο 1 Ενώχ 22, ο Ενώχ ξεναγείται σε ένα βουνό στη Δύση όπου τα πνεύματα των νεκρών πηγαίνουν για να περιμένουν την κρίση. Αυτό το βουνό έχει τέσσερα σπήλαια με τα οποία οι νεκροί χωρίζονται σε ομάδες. Ένα σπήλαιο είναι για τα πνεύματα των δικαίων και περιέχει μια φωτεινή πηγή νερού. Ένα άλλο είναι για τους αμαρτωλούς που δεν τιμωρήθηκαν κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Θα υποφέρουν βασανιστήρια μέχρι την Κρίση.

Αυτό όχι μόνο ταιριάζει λογικά με την περιγραφή του Λουκά, αλλά εξηγεί και κάποιες άλλες περίεργες λεπτομέρειες. Για παράδειγμα, μπορούμε να υποθέσουμε ότι, όταν ο πλούσιος ζητάει από τον Λάζαρο να του φέρει μια σταγόνα νερό, αναφέρεται στην πηγή που απολαμβάνουν οι δίκαιοι.² Και μολονότι αυτές οι κατοικίες δεν χωρίζονται από χάσμα στο Εν 22, η φράση «μεγάλο χάσμα» εμφανίζεται στο κοντινό κεφάλαιο 18, σε παρόμοια συμφραζόμενα. Το Εν 22 έχει επίσης παραλληλισμούς με κάποια από την ορολογία που χρησιμοποιείται στον Λουκά που κατά τα άλλα είναι σπάνια στην Καινή Διαθήκη, όπως η χρήση της λέξης ζωή (ζωῇ) για να σημαίνει «ζωή», η λέξη βασάνοις (βασάνοις) και η αναφορά στην ταφή του πλουσίου. (Grensted, σελ. 334) Το Ενωχικό μοντέλο επιβεβαιώνει ότι «ο κόλπος του Αβραάμ» δεν είναι μια ξεχωριστή τοποθεσία όπως πιστεύουν ορισμένοι χριστιανοί ερμηνευτές, γιατί ο Λάζαρος και ο πλούσιος βρίσκονται και οι δύο σε διαφορετικά διαμερίσματα του Άδη — που χρησιμοποιούνται εδώ, όπως και αλλού στην Καινή Διαθήκη, ως ισοδύναμο με τον Σιεόλ της Παλαιάς Διαθήκης (και τον Ενοχικό).

Ο όρος «κόλπος» χρησιμοποιήθηκε μερικές φορές στους ελληνικούς και λατινικούς επιτάφιους για να περιγράψει κάτι σαν τον εναγκαλισμό της Γαίας με τους νεκρούς και είχε ελάχιστη σχέση με τη μεταθανάτια ζωή (Lehtipuu, p. 216). Είναι δύσκολο να πούμε αν αυτό είναι σημαντικό για τη χρήση του Λουκά. Όπου ο όρος χρησιμοποιείται στην Καινή Διαθήκη (κυρίως στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη), υποδηλώνει μια θέση οικειότητας ή τιμής σε σχέση με κάποιον άλλο.

Τώρα ήταν ακουμπισμένος στον κόρφο του Ιησού ένας από τους μαθητές του, τον οποίο αγαπούσε ο Ιησούς. (Ιωάννης 13:23)

Ο Λουκάς συχνά απεικονίζει τη βασιλεία του Θεού ως ένα εσχατολογικό συμπόσιο στο οποίο ο εκλεκτός λαός του Θεού γιορτάζει με τους Ιουδαίους πατριάρχες - ιδιαίτερα στην παραβολή του Μεγάλου Δείπνου - και οι μελετητές γενικά πιστεύουν ότι αυτή η εικόνα είναι αυτό που έχει κατά νου ο Λουκάς με την αναφορά στον «κόλπο του Αβραάμ».

Θα υπάρχει κλάμα και τρίξιμο των δοντιών όταν δείτε τον Αβραάμ και τον Ισαάκ και τον Ιακώβ και όλους τους προφήτες στη βασιλεία του Θεού, και εσάς τους ίδιους να πετιούνται έξω. Τότε θα έρθει κόσμος... και θα φάει στη βασιλεία του Θεού. (Λουκάς 13:28-29)

Λάζαρος και Αβραάμ

Ένα στοιχείο δεν έχει ακόμη εξηγηθεί: η εισαγωγή ενός επώνυμου χαρακτήρα σε μια παραβολή. Αυτό είναι το μόνο μέρος στα Ευαγγέλια όπου συμβαίνει αυτό. Εξάλλου, οι παραβολές λειτουργούν ως αλληγορίες. Ο αναγνώστης (ή ο ακροατής) δεν πρέπει να πιστεύει ότι ο Ιησούς μιλάει για ένα πραγματικό γεγονός και πραγματικά άτομα, επομένως δεν υπάρχει λόγος να δώσουμε ονόματα στους στερεότυπους χαρακτήρες. Οι περισσότερες από τις εξηγήσεις που έχω δει μου φαίνονται μισογυνιστικές και μη πειστικές. Για παράδειγμα, ο Bauckham προτείνει ότι ο «φτωχός» έπρεπε να ονομαστεί αλλιώς, αφού δεν ήταν φτωχός στη μετά θάνατον ζωή — αν και ο πλούσιος τα καταφέρνει μια χαρά χωρίς όνομα (σελ. 244).

Υπάρχει μια γενικά παραγνωρισμένη εξήγηση που βρίσκω συναρπαστική, ωστόσο, και προτάθηκε το 1969 από τον C.H. Cave (βλ. βιβλιογραφία). Ο Λάζαρος είναι το λατινικό/ελληνικό αντίστοιχο του Ελιέζερ και πρέπει να θυμόμαστε ότι οι ιστορίες στα Ευαγγέλια προέρχονται συχνά ή υπαινίσσονται την Εβραϊκή Βίβλο. Υπάρχει, στην πραγματικότητα, ένας σημαντικός χαρακτήρας στην Πεντάτευχο που ονομάζεται Ελιέζερ: ο Ελιέζερ ο Δαμασκηνός, οικονόμος και κληρονόμος του Αβραάμ πριν από τη γέννηση του Ισαάκ που εμφανίζεται στη Γένεση 15. Αν έχουμε μια μοναδική παραβολή με τους ονομαζόμενους χαρακτήρες Αβραάμ και Ελιέζερ, σίγουρα έπεται ότι η ύπαρξη δύο στενά συνδεδεμένων χαρακτήρων που ονομάζονται Αβραάμ και Ελιέζερ στην Πεντάτευχο μπορεί να είναι σχετική.

Ένα ενδιαφέρον πράγμα σχετικά με την παραβολή του Λουκά είναι ότι ο πλούσιος απεικονίζεται ξεκάθαρα ως Ιουδαίος (αποκαλεί τον Αβραάμ «πατέρα» και ο Αβραάμ τον αποκαλεί «παιδί»), αλλά ο Λάζαρος δεν είναι. Είναι δυνατόν ο Λουκάς να προσπαθεί να μεταφέρει την εσχατολογική αντιστροφή της Ιουδαϊκής και της Χριστιανικής (Εθνικής) κοινότητας; Τον πρώτο αιώνα, οι Ισραηλίτες πίστευαν ότι είχαν εξασφαλισμένη σωτηρία ως κληρονόμοι και παιδιά του Αβραάμ (Forbes 191; Σπήλαιο 322f); αλλά εδώ, το παιδί του Αβραάμ είναι καταραμένο και ο εθνικός Ελιέζερ — που εκπροσωπεί τη χριστιανική κοινότητα — γίνεται ο αληθινός κληρονόμος του Αβραάμ, αυτός που θα γιορτάσει με τους πατριάρχες στη βασιλεία του Θεού. Η εξήγηση του πώς οι Χριστιανοί έχουν γίνει οι αληθινοί κληρονόμοι του Αβραάμ είναι ένα θέμα που διερευνάται αλλού στην Καινή Διαθήκη, κυρίως στην Γαλάτας 4.

Η εβραϊκή παράδοση έχει περισσότερα να πει για τον Ελιέζερ. Αν και ήταν Εθνικός, μεταφέρθηκε στον παράδεισο ενώ ήταν ακόμα ζωντανός ως ανταμοιβή για την πίστη του στον Αβραάμ, σύμφωνα με το Παλαιστινιακό Ταργκούμ και τον Μπερεσίθ Ραββά. Επιπλέον, ο Cave δηλώνει ότι η Γένεση 15 διαβάστηκε αρχικά σε συναγωγές στο Shavuot, οι οποίες είχαν τη συγκέντρωση των Εθνικών ως ένα από τα θέματά τους. και ένα από τα Χαφταρώθ (προφητικά αναγνώσματα) που του αποδόθηκε ήταν το Ησαΐας 1, στο οποίο ο προφήτης θρηνεί για την εξέγερση του Ισραήλ εναντίον του Θεού. Εξεταζόμενη στο πλαίσιο αυτών των γραφών, η παραβολή του Λαζάρου αποκτά νέο νόημα.

Είναι κατανοητό ότι η παραβολή του Λαζάρου (Ελιέζερ) και του Αβραάμ προοριζόταν ως σχολιασμός αυτών των ίδιων γραφών — ίσως ακόμη και να διαβάζεται στις ίδιες περιπτώσεις από Εθνικούς θεοφοβούμενους που τελικά θα γίνονταν γνωστοί ως Χριστιανοί. Όπως εξηγεί ο Cave:

Αν αυτό ήταν το αρχικό σκηνικό της παραβολής, με βάση τη Γένεση xv που διαβάστηκε με τον Ησ. i, και διάβασα στο Shabuoth, τότε έχει... Καμία σχέση με την αντιστροφή της τύχης στη μετά θάνατον ζωή, αλλά μάλλον διδάσκει για την αυστηρότητα της κρίσης που απειλεί τον Ισραήλ εάν επιμείνει στην αμετανόητη κατάστασή του. «Οι εθνικοί ντροπιάζουν τον Ισραήλ... το αδιανόητο θα συμβεί... Ο Ισραήλ θα υποστεί την πικρή εμπειρία να δει τους Εθνικούς να βρίσκουν έλεος».

Θα προχωρούσα περισσότερο και θα έλεγα ότι, με βάση αυτή την παραβολή και το Μεγάλο Δείπνο — στο οποίο οι καλεσμένοι που αρνούνται την πρόσκληση του οικοδεσπότη αντιπροσωπεύουν ξεκάθαρα τους Ιουδαίους — ο Ιησούς του Λουκά βλέπει αυτή την αντιστροφή ως αναπόφευκτη. Ο Ισραήλ έχει απορρίψει τον Μωυσή και τους προφήτες και τώρα οι ευλογίες που προορίζονται για αυτόν θα κληρονομηθούν από μια άλλη κοινότητα.

Εάν αυτή η ερμηνεία είναι σωστή, τότε η ευκαιρία για τους αδελφούς του πλουσίου (Ισραήλ) να μετανοήσουν πιθανότατα πέρασε όταν η Ιερουσαλήμ και ο ναός καταστράφηκαν, και όταν ο Ιησούς λέει ότι δεν θα άκουγαν καν κάποιον που αναστήθηκε από τους νεκρούς, το προαίσθημά μου είναι ότι εννοεί τον εαυτό του.

Σχέση με τους Άλλους Συνοπτικούς

Ούτε ο Μάρκος ούτε ο Ματθαίος περιέχουν αυτή την παραβολή, και πιθανότατα απουσίαζε από το Q, αν υπήρχε τέτοιο έγγραφο. Αλλά υπάρχει στην πραγματικότητα ένα παράλληλο απόσπασμα στον Μάρκο (και τον Ματθαίο): η ιστορία της Συρο-Φοίνικας, την οποία ο Λουκάς παραλείπει. Συγκρίνετε τα ακόλουθα εδάφια:

[Ο Λάζαρος] λαχταρά να χορτάσει την πείνα του με [πράγματα που] πέφτουν από το τραπέζι του πλουσίου. Ακόμα και τα σκυλιά έρχονται και γλείφουν τις πληγές του. (Λκ 16:21)

Εκείνη όμως του απάντησε: «Κύριε, ακόμη και τα σκυλιά κάτω από το τραπέζι τρώνε τα ψίχουλα των παιδιών». (Μκ 7:28)

Αλλά είπε: «Ναι, Κύριε, αλλά ακόμη και τα σκυλιά τρώνε τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι των κυρίων τους». (Ματθ. 15:27)

Αν και η ιστορία του Λουκά είναι εντελώς διαφορετική, έχουμε αναφορές σε σκύλους, φαγητό που πέφτει από το τραπέζι και ικανοποίηση της πείνας και στους τρεις στίχους, με μερικές πανομοιότυπες ή σχεδόν πανομοιότυπες φράσεις. Ο Λουκάς έχει ξεκάθαρα στο μυαλό του το επεισόδιο για τη Συρο-Φοίνισσα καθώς γράφει, ωστόσο επιλέγει να μην το συμπεριλάβει. Πιθανώς, απορρίπτει την υπόθεση - ότι ο Ιησούς ήρθε πρωτίστως για τους Ιουδαίους και μόνο δευτερευόντως για τους πιστούς Εθνικούς - επειδή είναι ασύμβατη με τη δική του άποψη ότι η θεοφοβούμενη κοινότητα των Εθνικών είναι το κύριο ακροατήριο του Ιησού, έχοντας αντικαταστήσει τον Ισραήλ ως κληρονόμους της βασιλείας του Θεού.

Το γεγονός ότι αυτή η περικοπή στον Μάρκο και τον Ματθαίο συνδέεται και αντικαθίσταται από την παραβολή του Λαζάρου και του Πλούσιου υποδηλώνει ότι ο σκοπός της τελευταίας είναι να επικοινωνήσει την εσχατολογική αντιστροφή του Ισραήλ και της Εκκλησίας των Εθνικών. Ο Λουκάς παρέχει έναν φακό μέσω του οποίου το ακροατήριό του μπορεί να κατανοήσει τόσο τη ρωμαϊκή καταστροφή του Ισραήλ - των αρχικών κληρονόμων του Αβραάμ - όσο και τον ειδικό σκοπό που πρέπει τώρα να εκπληρώσει η δική του κοινότητα.
--------------------
Υποσημειώσεις
  1. Η επικοινωνία των νεκρών με τους ζωντανούς, προτρέποντάς τους να μετανοήσουν, εμφανίζεται επίσης στο Εβραϊκό Βιβλίο του Jannes και του Jambres. Σύμφωνα με την εβραϊκή παράδοση, «Jannes» και «Jambres» ήταν τα ονόματα που δόθηκαν στους Αιγύπτιους μάγους που συναγωνίστηκαν τον Μωυσή στην Έξοδο. (Τους βλέπουμε να αναφέρονται στο 2 Τιμόθεο 3:8, για παράδειγμα) Στην προαναφερθείσα ιστορία, η οποία σώζεται μόνο σε θραύσματα, ο Jambres χρησιμοποιεί μαγεία για να ξορκίσει το πνεύμα του νεκρού αδελφού του από τον Άδη. Ο αδερφός του του λέει για τον τρομερό κάτω κόσμο και προτρέπει τον Jambres να ζήσει μια καλή ζωή για να αποφύγει μια τέτοια μοίρα.
  2. Η ιδέα μιας πηγής νερού στον άλλο κόσμο δεν προέρχεται από το 1 Ενώχ, αλλά είναι κοινή στις ελληνικές απεικονίσεις της μετά θάνατον ζωής, συμπεριλαμβανομένης αυτής που δόθηκε από τον Πλάτωνα στην Πολιτεία. (Lehtipuu, σελ. 218) Μια παρόμοια ιδέα βρίσκεται στην Αποκάλυψη 22:1. Το «μεγάλο χάσμα» του 1 Ενώχ 18:10 και η παραβολή του Λουκά βρίσκουν επίσης την προέλευσή τους στις ελληνικές περιγραφές του Άδη. (Lehtipuu σελ. 222)
  3. Η ιδέα του γλεντιού με τους θεούς μετά θάνατον ήταν επίσης συνηθισμένη στις παγανιστικές δοξασίες και περιγράφεται στην Πολιτεία του Πλάτωνα. (Lehtipuu σελ. 217) Το εσχατολογικό μοτίβο του συμποσίου του Λουκά μπορεί να έχει τις ρίζες του σε αυτή την ελληνική άποψη για τη μετά θάνατον ζωή.
  4. Όχι μόνο παραβλέπεται, αλλά και παρεξηγείται. Ο Thomas E. Phillips δηλώνει (στο Reading Issues of Wealth and Poverty in Luke-Acts, σελ. 156 σημ. 261) ότι ο Cave υποστηρίζει το Δευτερονόμιο ως πηγή της παραβολής. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι ακριβώς το αντίθετο από αυτό που υποστηρίζει ο Cave.