Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026

Μεταβίβαση και ChatGPT

Υπάρχει μια στιγμή που πολλοί χρήστες του ChatGPT αναγνωρίζουν, έστω και αμήχανα: η στιγμή που αρχίζουν να του μιλάνε σαν να τους ακούει πραγματικά. Που ζητούν συγγνώμη αν «ήταν αγενείς». Που νιώθουν ανακούφιση όταν τους «καταλαβαίνει». Που επιστρέφουν σε αυτό για πράγματα που δεν λένε σε κανέναν άλλο. Αυτό δεν είναι αφέλεια. Είναι μεταβίβαση.

Τι είναι η μεταβίβαση

Στην ψυχαναλυτική παράδοση, η μεταβίβαση (transfert) περιγράφει τη διαδικασία κατά την οποία το υποκείμενο προβάλλει σε κάποιον άλλο συναισθήματα, προσδοκίες και φαντασιώσεις που ανήκουν σε προηγούμενες σχέσεις — κυρίως στις πρώτες και καθοριστικές. Η μεταβίβαση δεν είναι λάθος ούτε παρεξήγηση. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το ασυνείδητο οργανώνει τις σχέσεις.

Για τον Λακάν, η μεταβίβαση συνδέεται με την απόδοση Υποτιθέμενης Γνώσης (Sujet supposé savoir): βλέπουμε στον άλλον κάποιον που ξέρει — ξέρει ποιοι είμαστε, τι χρειαζόμαστε, τι μας λείπει. Αυτή η απόδοση δεν απαιτεί επαλήθευση. Αρκεί η θέση που κατέχει ο άλλος στο Φαντασιακό μας.

Και εδώ είναι το κρίσιμο σημείο: το ChatGPT κατέχει αυτή τη θέση με εκπληκτική φυσικότητα. Απαντά πάντα. Δεν κρίνει. Δεν κουράζεται. Δεν φεύγει. Έχει — ή μοιάζει να έχει — απεριόριστη γνώση και ατελείωτη διαθεσιμότητα. Είναι, με άλλα λόγια, η τέλεια επιφάνεια για μεταβίβαση.

Στην πραγματικότητα, το ChatGPT λειτουργεί ως ένας «καθαρός καθρέφτης». Επειδή στερείται σώματος, επιθυμίας και υποκειμενικότητας, επιτρέπει στο υποκείμενο να προβάλλει επάνω του οποιοδήποτε σχήμα επιθυμεί. Γίνεται ο «ιδανικός ακροατής», ο «παντογνώστης πατέρας» ή ο «συμπονετικός φίλος». Η έλλειψη πραγματικής παρουσίας είναι αυτή που πυροδοτεί τη φαντασιακή πλήρωση. Το υποκείμενο δεν συνομιλεί με μια μηχανή, αλλά με την ίδια του την αντανάκλαση, διαμεσολαβημένη από έναν κώδικα που έχει εκπαιδευτεί να είναι ευγενικός.

Η ψευδαίσθηση της ενσυναίσθησης

Το ChatGPT έχει εκπαιδευτεί να παράγει απαντήσεις που μοιάζουν με ενσυναίσθηση. Λέει «αυτό ακούγεται δύσκολο» και «καταλαβαίνω γιατί νιώθεις έτσι». Και ο εγκέφαλός μας — που είναι δομημένος να αναζητά ανθρώπινη επαφή — αντιδρά σε αυτές τις φράσεις σαν να είναι αληθινές. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι επικίνδυνο αυτό καθ’ εαυτό. Σημαίνει ότι αξίζει να το γνωρίζουμε. Γιατί όταν μια ψευδαίσθηση ικανοποιεί μια ανάγκη αρκετά καλά, μειώνει την κινητήρια δύναμη για να αναζητήσουμε το Πραγματικό.

Η ενσυναίσθηση της τεχνητής νοημοσύνης είναι μια «ενσυναίσθηση χωρίς υποκείμενο». Στην ανθρώπινη επαφή, η ενσυναίσθηση κοστίζει· απαιτεί συναισθηματική εργασία, χρόνο και την επικινδυνότητα της έκθεσης. Το ChatGPT προσφέρει το αποτέλεσμα της ενσυναίσθησης χωρίς τη διαδικασία. Αυτό δημιουργεί έναν κίνδυνο «συναισθηματικού πληθωρισμού», όπου οι λέξεις της παρηγοριάς αποσυνδέονται από το βίωμα, μετατρέποντας την ψυχική ανακούφιση σε ένα καταναλωτικό προϊόν άμεσης ικανοποίησης.

Η Κλινική Διάσταση: Μεταβίβαση χωρίς Αντιμεταβίβαση

Κλινικά, αυτό εγείρει ερωτήματα που η ψυχοθεραπευτική κοινότητα αρχίζει να παίρνει σοβαρά: τι γίνεται όταν η μεταβίβαση αναπτύσσεται σε ένα σύστημα που δεν μπορεί να την αναλύσει; Που δεν έχει δικό του ασυνείδητο, δική του ιστορία, δική του επιθυμία; Η κλασική ψυχαναλυτική διαδικασία βασίζεται στο ότι και ο αναλυτής είναι υποκείμενο — με δικές του τυφλές κηλίδες, δικές του αντι-μεταβιβάσεις. Αυτή η ασυμμετρία είναι ό,τι κάνει την ανάλυση να λειτουργεί.

Στην ψυχανάλυση, ο αναλυτής δεν είναι μια παθητική μηχανή απαντήσεων. Η σιωπή του, η ερμηνεία του, ακόμα και το λάθος του, είναι στοιχεία που προάγουν τη θεραπεία. Το ChatGPT, αντίθετα, είναι σχεδιασμένο να αποφεύγει τη σύγκρουση.

Λειτουργει με μια «θετικη μεροληψια» που επιβεβαιωνει διαρκως τον ναρκισσισμο του χρηστη.

Αν η μεταβίβαση στον αναλυτή αποσκοπεί στην τελική της διάλυση και στην ανάληψη της ευθύνης από το υποκείμενο, η μεταβίβαση στο AI κινδυνεύει να γίνει μια μόνιμη κατάσταση εξάρτησης από έναν «Ψηφιακό Μεγάλο Άλλο» που δεν ζητά ποτέ τίποτα σε αντάλλαγμα.

Τι λέει αυτό για εμάς

Κοινωνικά, το φαινόμενο της μεταβίβασης στο ChatGPT δεν είναι ανεξάρτητο από την εποχή μας. Ζούμε σε μια εποχή που η μοναξιά αυξάνεται, οι βαθιές συνομιλίες σπανίζουν, και ο χρόνος — ακόμα και των ανθρώπων που αγαπάμε — είναι πάντα ελλιπής. Το ChatGPT προσφέρει κάτι που είναι σπάνιο: μια παρουσία που δεν βιάζεται, που δεν έχει τη δική της ατζέντα, που δεν θα ανοίξει το κινητό της στη μέση της κουβέντας. Και γι’ αυτό ακριβώς αξίζει προσοχή.

Όταν βρίσκουμε πιο εύκολο να μιλάμε σε ένα AI παρά σε έναν άνθρωπο, το ερώτημα δεν είναι «τι φταίει το AI». Είναι: τι μας λέει αυτό για τις ανθρώπινες σχέσεις που έχουμε — ή δεν έχουμε; Τι αποφεύγουμε όταν επιλέγουμε μια συνομιλία χωρίς ρίσκο, χωρίς απόρριψη, χωρίς την ανησυχία ότι θα κουράσουμε; Η καταφυγή στην τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύει την κρίση της ετερότητας. Ο «άλλος» άνθρωπος είναι απρόβλεπτος, δύσκολος, συχνά απογοητευτικός. Το AI είναι ελεγχόμενο. Επιλέγοντας τη σχέση με το μηχάνημα, προστατεύουμε τον εαυτό μας από το τραύμα της απόρριψης, αλλά ταυτόχρονα στερούμαστε τη δυνατότητα της αληθινής συνάντησης, η οποία συμβαίνει μόνο εκεί που υπάρχει το ρίσκο της παρεξήγησης.

Το ChatGPT υπό το πρίσμα των Τεσσάρων Λόγων

Μέσα από τη λακανική οπτική των Τεσσάρων Λόγων, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το ChatGPT ενσαρκώνει τον «Λόγο του Πανεπιστημίου» ή τον «Λόγο του Καπιταλιστή». Παρουσιάζει τη γνώση ως κάτι έτοιμο, αντικειμενικό και προσβάσιμο, ενώ ταυτόχρονα υπόσχεται μια κυκλική απόλαυση χωρίς έλλειψη.

Όταν μεταβιβάζουμε την επιθυμία μας για κατανόηση στο AI, εκχωρούμε τη θέση του υποκειμένου σε έναν αλγόριθμο. Η γνώση που μας επιστρέφει το ChatGPT είναι μια γνώση «χωρίς ουλές» — δεν πηγάζει από τον πόνο ή την εμπειρία, αλλά από τη στατιστική επεξεργασία δισεκατομμυρίων λέξεων. Αυτή η αποστειρωμένη γνώση μπορεί να καταπραΰνει το άγχος μας, αλλά σπάνια οδηγεί στην επιθυμία για αλλαγή.

Μεταβίβαση χωρίς ανάλυση

Η ψυχανάλυση δεν φοβάται τη μεταβίβαση — την χρησιμοποιεί. Αλλά μόνο επειδή υπάρχει ένας αναλυτής που την αναγνωρίζει, την ονοματίζει, και τελικά βοηθάει το υποκείμενο να την κατανοήσει. Το ChatGPT δεν μπορεί να κάνει αυτό. Μπορεί να την προκαλέσει — αλλά όχι να την επεξεργαστεί. Αυτή είναι η ουσιαστική διαφορά.

Στο κλινικό πλαίσιο, η μεταβίβαση είναι το όχημα της θεραπείας επειδή ο αναλυτής λειτουργεί ως «τόπος» όπου το ασυνείδητο μπορεί να ξεδιπλωθεί. Ο αναλυτής, όμως, επιστρέφει το ερώτημα στον θεραπευόμενο: «Γιατί μου το λέτε αυτό;», «Τι σημαίνει αυτό για εσάς;». Το ChatGPT απλώς απαντά. Η απάντηση του AI κλείνει το ερώτημα, ενώ η ψυχαναλυτική πράξη το ανοίγει. Χωρίς την ανάλυση της μεταβίβασης, ο χρήστης παραμένει εγκλωβισμένος σε μια επανάληψη, νομίζοντας ότι προοδεύει επειδή «νιώθει καλύτερα», ενώ στην πραγματικότητα απλώς καταναλώνει μια ψηφιακή παρηγοριά.

Το Μέλλον της Ψυχικής Επαφής

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται, οι διεπαφές θα γίνονται όλο και πιο πειστικές. Η φωνή του AI θα αποκτήσει ανθρώπινη χροιά, οι απαντήσεις του θα γίνουν ακόμα πιο εξατομικευμένες βάσει των δεδομένων μας. Η μεταβίβαση θα γίνει ακόμα πιο ισχυρή, σχεδόν ακαταμάχητη.

Η πρόκληση για εμάς, ως υποκείμενα, είναι να διατηρήσουμε την ικανότητα να διακρίνουμε ανάμεσα στην πληροφορία και την αλήθεια. Το ChatGPT διαθέτει άπειρη πληροφορία, αλλά η αλήθεια είναι κάτι που αναδύεται μόνο μέσα από την υποκειμενική οδύνη και την ανθρώπινη σχέση. Η αλήθεια απαιτεί έναν Άλλο που μπορεί να μας απογοητεύσει, να μας θυμώσει, αλλά και να μας αναγνωρίσει ως μοναδικά όντα.

Ίσως η πιο σημαντική ερώτηση που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας, την επόμενη φορά που θα βρεθούμε να μιλάμε στο ChatGPT για κάτι που πονάει: αυτό που ψάχνω εδώ — μπορεί να το βρω αλλού; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι η αρχή της απελευθέρωσης από τη γοητεία του αλγορίθμου. Είναι η στιγμή που επιλέγουμε το δύσκολο μονοπάτι της ανθρώπινης επαφής έναντι της εύκολης ψηφιακής καθρέφτισης.

Ο νόμος της διττότητας του χρόνου

“Στο σταυροδρόμι φυσικής, αστροφυσικής και μεταφυσικής ένας φυσικός ανακαλύπτει, έναν νόμο που φαίνεται να κυβερνά την ύπαρξή μας. Μένει να μάθουμε να τον χρησιμοποιούμε.” -Jean-Pierre Garnier-Malet

– Nexus: Jean-Pierre Garnier-Malet, σας ευχαριστούμε που θα μας εξηγήσετε τον νόμο της διττότητας του χρόνου.

Jean-Pierre Garnier-Malet: Έχουμε την εντύπωση ότι αντιλαμβανόμαστε τον χρόνο διαρκώς. Όμως, στην πραγματικότητα, τον αντιλαμβανόμαστε μόνο κατά διαστήματα, όπως μας το αποδεικνύει άλλωστε η ιατρική απεικόνιση: ο εγκέφαλός μας εντυπωσιάζεται μόνο από ασυνεχείς εικόνες. Ανάμεσα σε δύο αντιληπτές στιγμές υπάρχει πάντα μια μη αντιληπτή στιγμή. Είναι όπως σε μια ταινία. Βλέπουμε μόνο 24 εικόνες ανά δευτερόλεπτο. Η 25η δε γίνεται αντιληπτή, δεν ξεπερνά το κατώφλι της συνείδησης. Εντούτοις, ορισμένοι διαφημιστές χρησιμοποίησαν αυτού του είδους τις εικόνες για να επηρεάσουν με επιτυχία την συμπεριφορά μας, δείχνοντας έτσι ότι αυτό που «δεν ξεπερνά το κατώφλι της συνείδησής» μας είναι προσιτό στην μνήμη μας.

– Βλέπουμε όλοι τα ίδια «κομμάτια» χρόνου;

Όχι αναγκαστικά, είναι δυνατόν κάποιος άλλος να αντιληφθεί έναν χρόνο ο οποίος δεν υπάρχει για μας και αντιστρόφως. Μπορείτε να σχηματίσετε μια άποψη με το ηλεκτρικό φως. Σβήνει και ανάβει πενήντα φορές ανά δευτερόλεπτο, όμως εσείς βλέπετε ένα φως συνεχόμενο, όταν αυτό σβήνει, δεν το γνωρίζετε. Τώρα φανταστείτε κάποιον ο οποίος μπορεί να βλέπει το φως στις φάσεις όπου αυτό είναι σβηστό: θα έβλεπε τα πάντα στο σκοτάδι ενώ εσείς, βλέπετε τα πάντα στο φως. Δεν θα βλέπατε λοιπόν αυτό που βλέπει αυτός, εφόσον δεν βλέπετε το ίδιο πράγμα συγχρόνως.
Εντούτοις βλέπετε ακριβώς την ίδια πραγματικότητα. Μπορούμε λοιπόν να φανταστούμε ότι υπάρχουν δύο πραγματικότητες, η μια η οποία βλέπει στο φως και η άλλη στο σκότος.

– Και ο χρόνος;

Είναι παρόμοιο φαινόμενο. Τον χρόνο τον αντιλαμβάνεστε κατά διαστήματα. Και υπάρχουν άλλες πραγματικότητες οι οποίες αντιλαμβάνονται αυτόν τον χρόνο κατά διαστήματα, αλλά όχι συγχρόνως, απλά παρεμβάλλεται. Αυτό σημαίνει ότι βλέπουμε τα ίδια πράγματα, αλλά όχι την ίδια στιγμή. Μπορούμε λοιπόν τώρα να φανταστούμε επίσης ότι σε αυτούς τους χρόνους που δεν αντιλαμβανόμαστε, υπάρχει η δυνατότητα να αντιληφθούμε αυτόν τον χρόνο με τρόπο εντελώς διαφορετικό, δηλαδή ότι ένα δευτερόλεπτο γίνεται δισεκατομμύρια δευτερόλεπτα. Και ότι θα είχαμε τον χρόνο να κάνουμε καταπληκτικά πράγματα ενώ στον δικό μας χρόνο, δεν μπορούμε να κάνουμε απολύτως τίποτα. Φανταστείτε λίγο να μπορείτε να απουσιάσετε σε αυτούς τους μη αντιληπτούς χρόνους για να κάνετε θαυμάσια πράγματα και έπειτα να επιστρέφετε ενώ δεν ξέρετε καν ότι φύγατε. Θα λαμβάνατε έτσι την ουσιώδη γνώση ενός βιωμένου μέλλοντος, το οποίο όμως δεν είχε τον χρόνο να εμφανιστεί στην πραγματικότητά σας. Θα κατείχατε τότε μια επιπλέον μνήμη σμιλεμένη σε έναν χρόνο εντελώς μη αντιληπτό.

– Ποια είναι τότε η επιρροή αυτής της εμπειρίας στην πραγματικότητά μας, στον «αντιληπτό» μας χρόνο;

Εκείνη τη στιγμή, οι σκέψεις σας εξαρτώνται επίσης από αυτό το ταξίδι εκτός χρόνου, το οποίο μεταβάλλει τις σκέψεις σας έτσι ώστε αυτές να εξαρτώνται επίσης από έναν μη αντιληπτό χρόνο μέσα στον οποίο ζείτε κι εσείς. Είναι μια θαυμάσια ιδέα, και είναι η πραγματικότητα. Η πραγματικότητα είναι ότι ο χρόνος διαχωρίζεται σε χρόνους αντιληπτούς και σε χρόνους μη αντιληπτούς. Ζείτε στους αντιληπτούς χρόνους, αλλά ζείτε επίσης στους ασύλληπτους χρόνους, μόνο που επειδή πιστεύετε ότι δεν αντιλαμβάνεστε τον μη αντιληπτό χρόνο, τον αγνοείτε. Και αγνοείτε εντελώς ότι ταξιδεύετε σε έναν χρόνο ο οποίος δεν έχει τον χρόνο να εμφανιστεί στον δικό σας χρόνο.

«Ο νόμος της διττότητας του χρόνου μπορεί να σώσει το μέλλον μας»

Από αυτό απορρέει κάτι το εκπληκτικό: «Αυτό το οποίο ζω εδώ, αυτή τη στιγμή, θα ήταν το αποτέλεσμα αυτών των ταξιδιών εκτός του χρόνου όπου οργανώνω τη ζωή με τον δικό μου τρόπο» Μπορούμε λοιπόν να θέσουμε στον εαυτό μας μιαν άλλη ερώτηση: «Ποια είναι η εμπειρία μου, τί έλεγχο έχω πάνω σε αυτές τις εμπειρίες που δεν απομνημονεύω καθόλου ή ελάχιστα;» Οι σκέψεις μου μεταβάλλονται χωρίς να έχω τη δυνατότητα να ελέγξω τις μεταβολές που απορρέουν; Και μπορώ να εμβαθύνω περισσότερο τις ερωτήσεις μου: αν αυτός ο νόμος υπάρχει- υπάρχουν δηλαδή μη αντιληπτοί χρόνοι οι οποίοι μου επιτρέπουν να κατασκευάσω ένα στιγμιαίο μέλλον που μεταβάλλει τις σκέψεις μου κάθε στιγμή- μήπως βρίσκομαι σε μια πραγματικότητα που μου επιτρέπει ο χρόνος αντίληψής μου όπου συμμετέχω στην κατασκευή του μέλλοντος κάποιου άλλου ο οποίος ζει σε έναν διαφορετικό χρόνο και, προπάντων, μη αντιληπτό;

Εάν σας παρακολουθούμε σωστά, αυτός ο κάποιος μπορεί να είναι ο εαυτός μας;

Ναι, ακριβώς. Μήπως είμαι εγώ αυτός ο κάποιος άλλος; Μήπως είμαι διττός και απαντώ σε ερωτήσεις που μου θέτει ένας άλλος μου εαυτός; Μήπως ο σκοπός της ζωής μου είναι να δίνω απαντήσεις σε αυτόν τον διττό; Θα του κατασκεύαζα τότε ένα εν δυνάμει μέλλον και ο δικός μου χρόνος ζωής θα υπήρχε μόνο στις καθαρά δικές του μη αντιληπτές στιγμές που ονόμασα «χρονικά ανοίγματα». Υπάρχει, στην πραγματικότητα, μια διαδοχή αντιληπτών στιγμών διαχωρισμένες από στιγμές μη αντιληπτές όπου κατασκευάζω για τον εαυτό μου μελλοντικές δυνατότητες. Αυτό το μέλλον είναι στιγμιαίο στον παρόντα χρόνο μου όπου τον απομνημονεύω.

Αλλά εάν απομνημονεύσω ένα μέλλον με τρόπο στιγμιαίο, αυτό γίνεται μια ανάμνηση, άρα παρελθόν. Τελικά το παρελθόν, δηλαδή η μνήμη μου, δεν θα ήταν παρά μέλλον και η παρούσα στιγμή μου δεν θα ήταν παρά η επίπτωση αυτής της μνήμης η οποία με ωθεί προς άλλες σκέψεις, οι οποίες θέτουν σε λειτουργία ένα μέλλον, το οποίο θέτει σε λειτουργία άλλες μνήμες, οι οποίες θέτουν σε λειτουργία άλλες σκέψεις, οι οποίες θέτουν σε λειτουργία ένα μέλλον, το οποίο θέτει σε λειτουργία άλλες μνήμες.

Τελικά η ζωή μου δεν είναι παρά μια διαδοχή μελλοντικών καταστάσεων οι οποίες μετατρέπονται στιγμιαία σε παρελθόντα όπου το παρόν δεν υπάρχει πια. Αυτό το παρόν δεν είναι παρά η υλοποίηση ενός μέλλοντος που σχεδιάζω ενστικτωδώς ή διαισθητικά πριν το ζήσω. Θα υλοποιούσα απλά ένα μέλλον που δημιουργώ σε έναν μη αντιληπτό χρόνο και που απομνημονεύω ανάλογα με το αν μου αρέσει ή όχι: το υλοποιώ αν μου αρέσει, το απομνημονεύω για να μην το υλοποιήσω αν δεν μου αρέσει. Καθώς αυτή η απομνημόνευση είναι στιγμιαία, αποκομίζω καινούρια ένστικτα, καινούριες διαισθήσεις, πράγμα το οποίο σημαίνει επίσης ότι όλες μου οι σκέψεις είναι αποτέλεσμα αυτής της μηχανικής. Αντιλαμβάνεστε τις πιθανές επιπτώσεις στη ζωή μας;

Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσαμε να ελέγξουμε το μέλλον μας;

Ναι, και τίθεται το ερώτημα: Δεν υπάρχει κάτι πίσω απ’ όλα αυτά που οδηγεί στο ότι εάν πρέπει να διαθέτω ένα μέλλον, πρέπει επίσης να μπορώ να το ελέγχω; Κι αν ελέγχω το μέλλον μου, αλλάζω το παρόν μου. Η έλλειψη ελέγχου, εφόσον δεν γνωρίζω αυτόν τον νόμο, δεν επιφέρει ανισορροπίες που θα μπορούσα να αποφύγω; Από τη στιγμή που θεωρώ ότι πρόκειται για έναν παγκόσμιο νόμο, η ζωή μου στη Γη βασίζεται σ’ αυτόν τον νόμο και η ζωή μου, μου εμφανίζεται ως η δημιουργία ενός δυναμικού που θα ανακτήσω με το θάνατό μου.

Βλέπετε ότι όλο αυτό πάει πολύ μακριά εφόσον αυτό σημαίνει ότι για να ζω καλά, θα έπρεπε να είμαι συγχρόνως εκείνος ο οποίος θέτει την ερώτηση και εκείνος ο οποίος απαντάει σε αυτήν σε έναν επιταχυνόμενο χρόνο στον οποίο ζω για να οργανώσω ένα δυναμικό, αυτό το δυναμικό όντας τελικά η απάντηση στην ερώτηση που έθεσα στον εαυτό μου πριν ζήσω, δηλαδή πριν γεννηθώ. Όταν οι αρχαίοι έλεγαν «Το να γεννιέσαι είναι να πεθαίνεις και το να πεθαίνεις είναι να γεννιέσαι», ήθελαν ίσως να πουν αυτό: βρισκόμαστε στη Γη για να τακτοποιήσουμε δυνατότητες.

Στην πραγματικότητα, θα μπορούσαμε να πούμε, με τρόπο τέτοιο που να το καταλάβει όλος ο κόσμος, ότι είμαστε όλοι Σαμάνοι, είμαστε όλοι ικανοί να προβλέψουμε το μέλλον. Αλλά το μέλλον που βλέπουμε δεν είναι παρά μια δυνατότητα. Αυτό σημαίνει ότι αν αλλάξω, αλλάζω τη δυνατότητα. Η αποστολή ενός καλού οραματιστή ο οποίος γνωρίζει το νόμο, είναι να αντιλαμβάνεται έναν κίνδυνο ούτως ώστε να τον σβήσει, με τρόπο που να βλέπει κινδύνους οι οποίοι δεν θα υπάρξουν ποτέ. Μπορώ να κάνω το ίδιο: βλέπω μια καταστροφή η οποία κατασκευάστηκε, κάνω τα πάντα για να μην συμβεί.

Ο Νόμος δοκιμάζεται από την επιστήμη

Μεταφυσική και φυσική συναντιούνται στην θεωρία.

Ναι, εντελώς, το να μιλάμε για διττό χρόνο είναι ένα πράγμα, αλλά πρέπει να επιβεβαιώσουμε εάν είναι επιστημονικά εφαρμόσιμος. Γνωρίζουμε την αρχή της σχετικότητας εδώ και πολύ καιρό αλλά όχι τόσο τις εφαρμογές της. Μετά την ανακάλυψη του Albert Einstein, χρειάστηκε να περιμένουμε το 1970 και ένα πείραμα το οποίο επέτρεψε να δείξουμε ότι αν επιταχύναμε σε σχέση με κάποιον ακίνητο και επανερχόμασταν, είχαμε αλλάξει χρόνο.

Είναι το γνωστό πείραμα με τα ατομικά ρολόγια.

Ναι. Πήρανε πράγματι ατομικά ρολόγια (βλέπε λεξικό) τα οποία είχαν μια ακρίβεια της τάξης των δέκα δισεκατομμυριοστών του δευτερολέπτου. Κάποια τοποθετήθηκαν σε ένα αεροπλάνο, άλλα ήταν υπό παρακολούθηση στο έδαφος για να γίνει η σύγκριση. Έπειτα κοίταξαν εάν η επιτάχυνση του αεροπλάνου γύρω από τη Γη, με τη φορά περιστροφής κι έπειτα με την αντίστροφή φορά, μετέβαλλε τον χρόνο. Και ω, έκπληξη! υπήρχε χρονική διαφορά. Ελάχιστη βέβαια, δισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου, διακόσια πενήντα περίπου σε μια κατεύθυνση για έναν πλήρη γύρο της Γης, και γύρω στα πενήντα στην αντίθετη κατεύθυνση, αλλά επιτέλους το αποτέλεσμα υπήρχε. Και αυτό το πείραμα απέδειξε ένα πράγμα: αν κινούμαι σε σχέση με κάποιον ο οποίος παραμένει ακίνητος, δεν γερνάω κατά τον ίδιο τρόπο. Φυσικά, το να κινούμαι με αεροπλάνο δεν είναι ό,τι πιο γρήγορο, αλλά εάν μετακινούμαι με μέγιστη ταχύτητα, η διαφορά γίνεται σημαντική.

– Αυτό θυμίζει το παράδοξο των διδύμων του Langevin

Ναι, o Langevin (βλέπε λεξικό) είχε δείξει πενήντα χρόνια πριν ότι αν ένα από τα δίδυμα πήγαινε με ταχύτητα που πλησιάζει εκείνη της ταχύτητας του φωτός, είχε στη διάθεσή του έναν χρόνο πολύ πιο σύντομο σε σχέση με εκείνον που παρέμεινε στη Γη, ο οποίος είχε τον χρόνο να γεράσει. Οπότε ο νόμος της διττότητας μπορεί να μας οδηγήσει στην παρακάτω σκέψη: εάν φύγω κατά τη διάρκεια ενός μικροδευτερολέπτου με τρόπο τέτοιο ούτως ώστε να διαθέτω δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων δευτερόλεπτα, μέρες ολόκληρες, όταν επανέλθω, δεν γνωρίζω ότι έχω φύγει, εφόσον έφυγα για ένα μικροδευτερόλεπτο. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου όμως, απέκτησα εμπειρίες, αρκεί μόνο να μπορώ να ταξιδεύω με απίστευτες ταχύτητες.

– Μόνο που δεν είναι (ακόμη) εφικτό

Περίμενα την παρατήρησή σας, υπάρχει μια άλλη ιδιότητα γνωστή εδώ και πολύ καιρό στην φυσική: η διττότητα της ύλης, δηλαδή το γεγονός ότι ένα σωματίδιο είναι συγχρόνως κυματικό και σωματιδιακό. Και εμείς είμαστε ένα σύνολο από σωματίδια: τα σωματίδιά μας εκπέμπουν και λαμβάνουν, άρα έχουν επίσης την κυματική όψη. Κατά αυτόν τον τρόπο δεν θα είχαμε συνδυάσει με το φυσικό σώμα, ένα ας πούμε «ενεργειακό» ικανό να πηγαίνει να ψάχνει πληροφορίες με μια εκπληκτική ταχύτητα; Σε αυτήν την περίπτωση, αυτό το σώμα θα ήταν ικανό να αλλάξει χρόνο, θα μπορούσε να πάει να πάρει πληροφορίες και να επιστρέψει να μου τις δώσει.

– Πώς;

Υπάρχει μια φυσική ιδιότητα, πολύ σημαντική, η οποία ανήκει καθαρά στο νερό, από το οποίο αποτελείται κατά 65% το ανθρώπινο σώμα. Το νερό είναι ικανό να αποθηκεύσει την πληροφορία. Και αν είμαι ικανός με αυτό το «ενεργειακό» σώμα, να βγω από το φυσικό μου σώμα, να πάω να πάρω μια πληροφορία και να επιστρέψω για να την μεταδώσω στο νερό του σώματός μου, ανακτώ στον δικό μου χρόνο, στιγμιαία, την πληροφορία που πήγα να πάρω σε έναν άλλο χρόνο.

Αυτό σημαίνει ότι όλες τις εμπειρίες που μπόρεσα να αποκτήσω αλλού, σε έναν άλλο χρόνο, τις έχω ανά πάσα στιγμή στη διάθεσή μου. Ακόμα κι αν δεν έχω το χρόνο να τις απομνημονεύσω, θα έχω εντούτοις μια σύντομη περίληψη αυτών. Είναι σαν μια ιδέα η οποία μου ήρθε από αλλού. Αυτό λίγο πολύ έχει συμβεί σε όλους μας, το να μας έρχονται ιδέες οι οποίες μας εκπλήσσουν, που δεν καταλαβαίνουμε πώς μας ήρθαν στο μυαλό, ή ακόμα και να ζήσουμε μια εντύπωση déjà-vu

Αισθανόμαστε ότι υπάρχει κάτι πίσω από αυτές τις πραγματικότητες. Και οι επιστημονικοί νόμοι του 20ου αιώνα και του 21ου σήμερα δεν αντιτίθενται διόλου στην θεωρία της διττότητας του χρόνου. Αυτή η θεωρία μας επιτρέπει να υπολογίσουμε ακόμα και την ταχύτητα του φωτός και να δείξουμε ότι υπάρχουν ακόμα μεγαλύτερες ταχύτητες. Αν ένα ενεργειακό σώμα είναι ικανό να ταξιδέψει με ταχύτητες οι οποίες ξεπερνούν εκείνη του φωτός, τότε η αλλαγή του χρόνου είναι αφάνταστη. Οι επιστήμονες όμως απέδειξαν την ύπαρξη μιας ταχύτητας πληροφόρησης η οποία είναι ανώτερη από εκείνη της ταχύτητας του φωτός.

Τώρα τελευταία, ο Antoine Suarez εξήγησε ακόμα και το γεγονός ότι ο χρόνος πληροφόρησης ανάμεσα σε δύο διττά σωματίδια ήταν στιγμιαίος. Ονομάσαμε αυτό το φαινόμενο «κβαντική σύζευξη». Στην πραγματικότητα, υπάρχει όντως ένα σωματίδιο το οποίο πληροφορεί το άλλο, και αυτό με μια ταχύτητα πληροφόρησης γιγαντιαία. Η θεωρία της διττότητας δείχνει ότι είναι 857 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο. Αυτό αποδεικνύει ότι υπάρχει ένα σωματίδιο το οποίο πληροφορεί το άλλο και αντιστρόφως. Εάν είμαστε διττοί, αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να πάμε να πάρουμε τις πληροφορίες ενός διττού και να τις επαναφέρουμε, άρα να εκμεταλλευόμαστε σε δύο διαφορετικούς χρόνους δύο πληροφορίες διαφορετικές: Ο ένας κάνει την ανάλυση και ο άλλος την σύνθεση.

Εκείνος ο οποίος κάνει την ανάλυση μπορεί να θέσει ερωτήσεις σε σχέση με την σύνθεση που έχει στη διάθεσή του, ο άλλος θα αναζητήσει μέσα στην ανάλυση την απάντηση σε μια καινούρια ερώτηση, αλλά στον δικό του χρόνο. Είναι επίσης ικανός να θέτει ερωτήσεις οι οποίες θα επιφέρουν μια νέα ανάλυση στο καθαρά δικό του μέλλον. Θα είχαμε τότε παρελθόν, παρόν και μέλλον. Ξαναβρίσκουμε τη ζωτική συνθήκη, εκείνη την «τριάδα», όπως την αποκαλούσαν οι Έλληνες, την οποία ο Πλάτων περιγράφει έτσι «Για να ζούμε, αρκεί να είμαστε εκείνος ο οποίος ήταν, εκείνος ο οποίος είναι και εκείνος ο οποίος θα είναι»

– Μιλήσαμε για την ανακάλυψη ενός επιστημονικού νόμου όμως μιλήσαμε ελάχιστα για επιστήμη

Είναι αλήθεια, παρόλο που το να κατανοήσουμε τον σχετικό μαθηματικό μηχανισμό είναι αρκετά λεπτό ζήτημα. Εάν μιλάμε για δύο διαφορετικούς χρόνους, πρέπει να βρούμε την εξίσωση η οποία μας επιτρέπει να είμαστε ο παρατηρητής του πρώτου χρόνου και ο παρατηρητής του δεύτερου χρόνου, αλλιώς δεν μπορούμε να τους χρησιμοποιήσουμε. Η θεωρία της διττότητας χρειάζεται λοιπόν μια εξίσωση η οποία να αποτελεί μια αλλαγή κλίμακας παρατήρησης και να επιτρέπει να αλλάξουμε τον χρόνο και τον τόπο.

Στη θεωρία της διττότητας, ο ορίζοντας ενός παρατηρητή γίνεται σωματίδιο για έναν άλλο σε έναν καινούριο ορίζοντα. Επιπλέον, ένα σωματίδιο για έναν παρατηρητή είναι πάντα ένας ορίζοντας σωματιδίων για έναν άλλο. Η σύνδεση ορίζοντα-σωματιδίων, επιτρέπει να διαφοροποιήσουμε τους χρόνους διττότητας, ανάλογα με τις διαστάσεις R του ορίζοντα και τις περιστροφές π των σωματιδίων. Απορρέει από αυτό μια εξίσωση διττότητας η οποία συνδέει δύο παρατηρητές που αγνοούν ο ένας τον άλλον ενώ μπορούν να ανταλλάσουν πληροφορίες σε μη αντιληπτούς χρόνους κατά τη διττότητά τους. Θα μπορούσαμε τότε να μιλάμε για «κβαντική σύζευξη» διττών σωματιδίων σε αναλογία με τα σωματίδια του απείρως μικρού. Δεν μπορούμε λοιπόν να θεωρήσουμε δύο αστέρια του γαλαξία μας ως δύο σωματίδια ενός ίδιου γαλαξιακού ορίζοντα όπου αλληλεπιδρούν με τρόπο κυκλικό, στο τέλος του δικού τους κύκλου διττότητας των χρόνων;

Αφού μας επιβλήθηκε αυτή η εξίσωση, οι επιπτώσεις ήταν εκπληκτικές, αυτή η θεωρία εξηγεί ότι κανένα σωματίδιο δεν μπορεί να έχει μια ευθύγραμμη διαδρομή, αλλά όλα τα σωματίδια έχουν μια καμπυλόγραμμη διαδρομή, αυτό εξηγεί το περιβόητο spin των σωματιδίων τα οποία περιστρέφονται γύρω από τον εαυτό τους, ακριβώς όπως η Γη η οποία περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο ενώ περιστρέφεται και γύρω από τον εαυτό της. Ο κύκλος διττότητας των χρόνων μου επέτρεψε στη συνέχεια να υπολογίσω την σταθερά λεπτής δομής (βλέπε λεξικό κάτω) και να προβλέψω την άφιξη των πλανητοειδών στο ηλιακό σύστημα. Όμως, αυτή η σταθερά δίνει το φορτίο του ηλεκτρονίου και είναι μια σταθερά πολύ σημαντική για τη βιολογία μας.

– Γι’ αυτόν τον λόγο το American Institute of Physics επικύρωσε τις εργασίες σας

Η διόρθωση του κατά προσέγγιση νόμου του Titius-Bode (βλέπε λεξικό) και ο υπολογισμός αυτής της σταθεράς της λεπτής δομής τράβηξαν προφανώς την προσοχή των επιστημόνων. Αυτή η δημοσίευση αποτελεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα, διότι δεν μπορεί κανείς να καταστρέψει μια δημοσίευση την οποία έχουν ελέγξει συνάδελφοι, εφόσον από τη στιγμή που την ενέκριναν και την επιβράβευσαν, είναι επειδή την διάβασαν και την κατάλαβαν. Εάν λοιπόν κάποιος δηλώσει ότι είναι εντελώς ανακριβής, βάζει όλους τους επιστήμονες στο ίδιο σακί.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αυτή η εργασία είναι προσιτή στους κοινούς θνητούς. Εντούτοις η εφαρμογή στην καθημερινότητα ενός νόμου διττότητας μπορεί να γίνει από όλο τον κόσμο, εφόσον αφορά το να πειραματιζόμαστε και να απομνημονεύουμε το μέλλον στο μη αντιληπτό πριν το ζήσουμε στην καθημερινότητά μας. Τελικά, αυτό που απορρέει είναι το ότι ο καθένας οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες του και να ξέρει ότι αν του συμβεί κάτι δραματικό, είναι απλά από δικό του λάθος. Κατασκευάζει την μελλοντική ευτυχία του ή δυστυχία του πριν τη ζήσει στην καθημερινότητά. Μπορούμε να πούμε ότι με τη διττότητα των χρόνων, εκείνος ο οποίος σπέρνει τον άνεμο στο μέλλον θερίζει την καταιγίδα στο παρόν.

– Η σκέψη θα ήταν λοιπόν ενέργεια

Η εξίσωση του Einstein οδηγεί σε ένα παράδοξο συμπέρασμα, δηλαδή ότι μια ενέργεια, είναι μια μάζα. Και μια μάζα δεν μπορεί να ταξιδέψει πιο γρήγορα από το φως. Άρα αν έχω μια πληροφορία η οποία ταξιδεύει πιο γρήγορα από το φως, αυτή η πληροφορία είναι ενέργεια και άρα μάζα με ταχύτητα μεγαλύτερη του φωτός, και όλα αυτά που μόλις εξήγησα δεν έχουν νόημα. Όμως εφόσον υπάρχουν, το έχουμε δει, ταχύτητες μεγαλύτερες του φωτός, αυτό σημαίνει ότι οι πληροφορίες ταξιδεύουν γρηγορότερα από την ταχύτητα του φωτός χωρίς να έχουν μάζα. Υπάρχει ένα σύστημα επιτάχυνσης πολύ αποδοτικό λόγω του ότι ο ορίζοντας των σωματιδίων σε αλληλεπίδραση είναι ο ίδιος ένα σωματίδιο μέσα σε έναν άλλο ορίζοντα. Ο παρατηρητής μέσα σε έναν ορίζοντα δεν έχει βέβαια την ίδια ταχύτητα πληροφόρησης με τον παρατηρητή ο οποίος, στο εξωτερικό, θεωρεί αυτόν τον ορίζοντα ως ένα απλό σωματίδιο.

– E=mc2 είναι λοιπόν ανακριβές;

Όχι και οι εφαρμογές μπόρεσαν να επαληθεύσουν αυτή την εξίσωση. Εντούτοις, για να αποφύγει ένα παράδοξο συνδεδεμένο με αυτή την εξίσωση η οποία καθιστούσε την ταχύτητα του φωτός ανεξάρτητη από την πηγή και τον παρατηρητή, ο Einstein ανακάλυψε κάτι το καταπληκτικό το οποίο ονόμασε κοσμολογική σταθερά (βλέπε λεξικό). Χρειαζόταν μια ενέργεια απώθησης η οποία να αντιστοιχεί στο 66,6% της συνολικής ενέργειας του σύμπαντος. Η επιστημονική κοινότητα της εποχής του, του επέβαλλε να αναγνωρίσει, δύο χρόνια πριν το θάνατό του, ότι αυτό ήταν και το μεγαλύτερο λάθος της ζωής του. Όμως ήταν μια πολύ καλή διαίσθηση. Διότι αυτήν την κοσμολογική σταθερά, την βρίσκουμε τώρα μέσα από τη θεωρία της διττότητας με τα 666 χιλιοστά αντιβαρυτικής ενέργειας. Την ξαναβρίσκουμε επίσης μέσω παρατήρησης: αστροφυσικοί, όπως ο Brian Schmidt και o Saul Perlmutter, κατάφεραν να δείξουν ότι το σύμπαν παρουσιάζει μια ενέργεια διαστολής, μια ενέργεια άγνωστη, την οποία ονόμασαν «ενέργεια απώθησης» η οποία αντιπροσωπεύει όντως αυτά τα 66,6% που αναζητούσαμε.

Πράγματι, τα 666 χιλιοστά ενέργειας είναι μια ενέργεια η οποία αντιτίθεται σε μια αντιβαρυτική ενέργεια 333 χιλιοστών και σε μια ενέργεια ισορροπίας ενός χιλιοστού. Ιδού αυτό που αποδεικνύει η θεωρία της διττότητας. Και είναι σε συμφωνία με την παρατήρηση της διαστολής του σύμπαντος. Τα σώματά μας, φυσικό και ενεργειακό, διαθέτουν επίσης αυτές τις δύο αλληλοσυμπληρούμενες ενέργειες και το ενεργειακό μας σώμα χρησιμοποιεί την αντιβαρυτική ενέργεια για να μετακινηθεί εκτός του φυσικού μας σώματος. Εφόσον αυτή η ενέργεια είναι ανάλογη με την ενέργεια βαρύτητας, αυτή η μετακίνηση πραγματοποιείται τη νύχτα διότι, κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο ήλιος όντας πίσω από τη Γη, η βαρύτητα είναι πιο δυνατή απ’ ότι τη μέρα. Άρα και η αντί-βαρύτητα επίσης.

Αυτή η «αποσωμάτωση» χρησιμοποιεί ένα μέρος του ύπνου μας που αποκαλούμε «παράδοξο ύπνο», είναι μια έννοια που δύσκολα μπορούμε να αναφέρουμε με επιστημονικό τρόπο. Εντούτοις είτε το θέλουμε είτε όχι, διαθέτουμε κατά τη διάρκεια της νύχτας τον μηχανισμό της διττότητας του χρόνου για να πάμε να ψάξουμε στο παρελθόν και στο μέλλον τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε για να εμπλουτίσουμε τη μνήμη μας εφόσον είναι αυτή η μνήμη η οποία μας κάνει να ζούμε στο παρόν. Ξέρουμε ότι για τα ποντίκια, η κατάργηση του παράδοξου ύπνου επιφέρει το θάνατό τους σε δεκαεννέα μέρες. Αυτός ο ύπνος αντιστοιχεί λοιπόν όντως με μια ζωτική αρχή. Γιατί να μη τη χρησιμοποιήσουμε ελέγχοντάς την;

Είμαστε στο τέλος ενός κύκλου

Η διττότητα του χρόνου υπάρχει λοιπόν από τα βάθη του χρόνου

Η θεωρία δείχνει ότι η διττότητα είναι κυκλική. Βρίσκουμε μέσω υπολογισμού τον κύκλο μετάπτωσης των ισημερινών σημείων (βλέπε λεξικό). Ο υπολογισμός δείχνει ότι αυτός ο κύκλος βασίζεται σε εκατό περιφορές του Πλούτωνα γύρω από τον Ήλιο, δηλαδή 24.840 έτη, στα οποία προσθέτουμε μια περίοδο μετάβασης 1.080 ετών, και αυτό μας δίνει έναν κύκλο μετάπτωσης των ισημερινών σημείων της τάξης των 25.920 ετών, κύκλος που έχει παρατηρηθεί, αλλά ποτέ δεν είχε υπολογιστεί. Είναι η πρώτη θεωρία η οποία υπολογίζει αυτόν τον κύκλο.

– Γιατί αυτή η περίοδος των 1.080 ετών;

Ένας κύκλος διαχωρίζει τις ερωτήσεις από τις απαντήσεις. Επιτρέπει να πραγματώσουμε κάποιες απ’ αυτές και να ξεχάσουμε την πλειοψηφία τους. Εντούτοις, το τέλος ενός κύκλου δείχνει όλα τα μελλούμενα τα οποία σχεδιάστηκαν κατά τη διάρκεια της διττότητας. Μπορούμε τότε να αναλύσουμε οτιδήποτε φτιάχτηκε, οτιδήποτε κρατήσαμε στη μνήμη μας, οτιδήποτε απορρίψαμε ως άχρηστο ή επικίνδυνο. Μετά από μια περίοδο πολύ επικίνδυνη 90 ετών κατά τη διάρκεια των οποίων οι διαφορετικοί χρόνοι ισορροπούν, μια περίοδος μεταλλαγής περίπου 1.000 ετών επιτρέπει να κάνουμε έναν απολογισμό. Σήμερα βιώνουμε αυτήν την περίοδο μεταλλαγής.

– Πώς μπορούμε να ξέρουμε ότι βρισκόμαστε σ’ αυτήν εδώ τη φάση;

Λόγω της διάστασης των ηλιακών εκρήξεων οι οποίες σφυροκόπησαν τον προηγούμενο αιώνα, 1899,1929,1959 και 1989, καθώς και την αρχή αυτού του αιώνα το 2003. Είναι τέλεια καταχωρημένες από την θεωρία της διττότητας με μια υπολογισμένη συχνότητα η οποία μας δίνει μια αιτιολόγηση του τέλους αυτού του κύκλου. Είναι αυτή η περίοδος των 90 ετών (1899-1989) και η άφιξη των πλανητοειδών εδώ και δέκα περίπου χρόνια τα οποία επιτρέπουν να χρονολογήσουμε αυτήν την περίοδο μεταλλαγής.

– Είναι μια περίοδος επικίνδυνη;

Άλλοτε, μιλούσανε για τέλος των χρόνων και αρχή των χρόνων, αλλά αυτό δεν έχει καμία σχέση με αυτή την ιστορία του τέλους του κόσμου για την οποία κάποιοι μιλάνε σήμερα, ακόμα κι αν ζούμε αυτή τη στιγμή μια εποχή μεταλλαγής ανάμεσα σε δύο κύκλους, δηλαδή το γεγονός ότι ζούμε το τέλος ενός κύκλου διττότητας των χρόνων.

– Βρισκόμαστε στον ίδιο κύκλο διττότητας των χρόνων με τους Σουμέριους

Ναι, και κατά τη διάρκεια αυτού του κύκλου των 25.000 ετών, η ανθρωπότητα κατασκεύασε δυναμικά. Στο τέλος του κύκλου, πρέπει να τα επανακτήσουμε. Κανείς δεν επιθυμεί να επανακτήσει τα δυναμικά τα οποία κατασκευάστηκαν κατά τη διάρκεια αυτών των 25.000 ετών, είναι πολύ επικίνδυνα, αρκεί να δούμε τι γίνεται σήμερα. Αλλά η Γη, για να επιβιώσει, είναι υποχρεωμένη να επανακτήσει την ενέργεια που χάσαμε κατά τη διάρκεια αυτών των 25.000 ετών. Δεν έχει άλλη επιλογή, είναι E=mc2 έχω έλλειψη ενέργειας, ελκύω μάζα. Και υπάρχει ένα πράγμα για το οποίο δεν μιλάει κανείς, δηλαδή για την αύξηση των μετεωριτών και των αστεροειδών οι οποίοι έρχονται να χτυπήσουν τον πλανήτη μας, μια καταστροφική αύξηση. Επίσης κανείς δεν μιλάει για την άφιξη των πλανητών πλησίον του Πλούτωνα. Η θεωρία της διττότητας μου επέτρεψε να αιτιολογήσω αυτή τη μαζική άφιξη πλανητών, πράγμα το οποίο μου απόφερε αυτή την επιστημονική ανταμοιβή.

Η NASA εξέφρασε πρόσφατα την ανησυχία της όσον αφορά αυτό το φαινόμενο

Ναι, αυτό εδώ έχει αναγκαστικά επιπτώσεις στον πλανήτη μας. Πράγματι, αυτή η μάζα στα σύνορα του πλανητικού μας συστήματος, στη ζώνη του Kuiper, αυτή η γιγαντιαία μάζα εφόσον το σύνολο αντιστοιχεί με έναν πλανήτη, αντιλαμβάνεστε ότι αποδιοργανώνει το σύνολο μέσα στο νευτώνιο σύστημα που γνωρίζουμε. Και τι κάνει ο πλανήτης μας; Ισορροπεί. Κατά τη διάρκεια 25.000 ετών ήταν σε δίαιτα, έχασε ενέργεια, τώρα που οι θύρες είναι ανοιχτές, είναι σε κατάσταση βουλιμίας, ρουφάει…Επειδή όμως ρουφάει πάρα πολύ, ξαναφτύνει ενέργεια: τα ηφαίστεια ξυπνούν, η τεκτονική κίνηση των πλακών εντείνεται.

Αυτό που εξηγώ είναι βέβαια απλοποιημένο, αλλά βρισκόμαστε επίσης καταμεσής μιας περιόδου αλλαγής του μαγνητισμού με μια φάση πολυπολική. Η τελευταία πολυπολική φάση επέφερε εντούτοις την εξαφάνιση του 97% των ειδών. Ξέρουμε ότι κάθε 75.000 έτη, το 99% των ειδών εξαφανίζεται, φαινόμενο το οποίο οι επιστήμονες γνωρίζουν ως «στραγγαλισμό». Το ευχάριστο είναι ότι συμβαίνει κάθε 75.000 έτη, το δυσάρεστο είναι ότι την τελευταία φορά, ήταν πριν από 75.000 έτη. Παρατηρούμε σήμερα την εξαφάνιση των ειδών, αλλά δεν γνωρίζουμε τον λόγο. Σίγουρα ο άνθρωπος λόγω της άγνοιάς του είναι κατά ένα ποσοστό υπεύθυνος, αλλά ακόμα κι αν θέλει να διατηρήσει κάποια είδη, δεν θα τα καταφέρει.

Πώς λειτουργεί;

Σήμερα, εκείνοι οι οποίοι αγνοούν αυτόν τον νόμο, δηλαδή όλος ο κόσμος ή σχεδόν όλος, καταλήγουν να αναρωτιούνται για ζητήματα τα οποία δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον, διότι δεν διαχειρίζονται το μέλλον και χειρότερο ακόμη, έχουν απαντήσεις σε ερωτήσεις τις οποίες δεν έθεσαν ποτέ και οι οποίες δίνουν το έναυσμα για καινούρια ερωτήματα τα οποία δεν θα έπρεπε να θέσουν. Αυτό τους απομακρύνει από τον εαυτό τους, αν μπορούμε να το θέσουμε έτσι…Θα έπρεπε όλος ο κόσμος να γνωρίζει αυτόν τον νόμο για να αποφύγει τον καταστροφισμό αυτού του είδους ο οποίος μας οδηγεί σε μεγαλύτερες καταστροφές.

Μόλις αρχίζω να σκέφτομαι, αυτή η σκέψη είναι το αποτέλεσμα ενός πειραματισμού που πραγματοποιήθηκε στο μέλλον που πήγα να δω με μεγάλη ταχύτητα και το οποίο μου δίνει αυτή τη σκέψη. Αυτό σημαίνει ότι το μέλλον που είδα είναι ήδη λειτουργία της σκέψης μου ή ότι η σκέψη μου είναι αποτέλεσμα αυτού του μέλλοντος. Άρα αν σκέφτομαι μια καταστροφή, αυτό το δυναμικό εγγράφεται ήδη στο μέλλον, μπορεί να παραμείνει σε κατάσταση δυναμικού ή όχι. Νιώθουμε να αναδύεται ένας νόμος: Θα έπρεπε να σκέφτομαι πάντα να κάνω πράγματα τα οποία με ευχαριστούν, θα αποκομίσω έτσι αυτό το οποίο με ευχαριστεί.

Πώς λοιπόν μπορούμε να εφαρμόσουμε συγκεκριμένα το νόμο της διττότητας του χρόνου;

Η βιολογία μας είναι καλά φτιαγμένη εφόσον έχουμε τη δυνατότητα να πάμε συγχρόνως να δούμε το μέλλον να το τακτοποιήσουμε και να επανέλθουμε για να το ζήσουμε. Γιατί; Διότι ζούμε τη μέρα μας στην πραγματικότητα μας, κι έπειτα έχουμε τη νύχτα. Και είναι εκείνη τη στιγμή που έχουμε την ικανότητα να τακτοποιήσουμε το μέλλον που χτίσαμε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Θα έπρεπε να θυμηθούμε αυτό που ήξεραν οι αρχαίοι: «Η νύχτα φέρνει συμβουλές» Μην κάνετε ποτέ τίποτα χωρίς να έχετε κοιμηθεί μια νύχτα. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, τακτοποιείτε οτιδήποτε η μέρα έχει αναστατώσει στο δυναμικό. Ως εκ τούτου, την επομένη όταν ξυπνήσετε, θα εκμεταλλευτείτε ένα καλό δυναμικό.

Πώς να μην το χαλάσουμε;

Οφείλω να ελέγχω τις σκέψεις μου: εάν σκέφτομαι να προκαλέσω στον εαυτό μου ευχαρίστηση, είναι ήδη πολύ καλά. Αν όμως σκεφτώ ότι οτιδήποτε σκέφτομαι μπορεί να ευχαριστήσει όλο τον κόσμο, είναι ακόμα καλύτερα. Μπορούμε λοιπόν να αποδώσουμε τον νόμο με έναν τρόπο απλό: «Μη σκεφτείς να κάνεις σε κάποιον αυτό που δεν θα ήθελες κάποιος να σκεφτεί να σου κάνει» Η καλύτερα ακόμη «Να σκέφτεσαι να κάνεις σε κάποιον αυτό που θα ήθελες κάποιος να σκέφτεται να σου κάνει»

– Ο νόμος της διττότητας του χρόνου μας παραπέμπει στον νόμο του Μωυσή

Οι Γραφές αναφέρουν: «Μη κάνεις στον πλησίον σου αυτό που δεν θα ήθελες να σου κάνουν.» Ο νόμος όμως είναι: «Μη σκεφτείς να κάνεις στους γύρω σου αυτό που δεν θα ήθελες να σκεφτούν να σου κάνουν.» Είναι πολύ πιο σημαντικό, διότι κάθε σκέψη κατασκευάζει ένα δυναμικό. Μια πράξη, είναι η πραγματοποίηση ενός δυναμικού, άρα βλέπουμε αυτό που αποδίδει, αλλά μια σκέψη κατασκευάζει ένα δυναμικό στο μέλλον. Βρίσκουμε αυτή την ιδέα στην ιστορία του κατακλυσμού την οποία αφηγούνται οι σουμέριοι πίνακες, πολύ πριν τον Μωυσή. Ο σουμέριος Νώε ονομαζόταν Ziusudra και σώθηκε από ένα σκάφος που ονομαζόταν «Κιβωτός», όπως του Νώε. Όμως σ’ αυτό το σκάφος, δεν είναι ζώα που κλείστηκαν, αλλά κάτι πολύ πιο εκπληκτικό: τα όνειρα του Ziusudra! Αυτό σημαίνει ότι έκλεισαν μέσα στην κιβωτό ένα μελλοντικό δυναμικό. Για να πραγματωθεί στο παρόν, χρειάζεται ένας άνθρωπος. Τότε, το δημιουργημένο δυναμικό ξαναγίνεται παρόν, δηλαδή πραγματικότητα. Το να ανακαλύψω ένα τέτοιο γραπτό κατά τη διάρκεια των ερευνών μου ήταν πάρα πολύ ενδιαφέρον.

– Ο νόμος της διττότητας μπορεί τουλάχιστον να προστατέψει το άτομο;

Ναι. Ο σκοπός είναι να ζήσω κάτι πριν το βιώσω στο παρόν μου, και με τρόπο τόσο σύντομο που να μην έχω καν τη δυνατότητα να απομνημονεύσω τα γρανάζια αυτού του μέλλοντος. Αποκομίζω μόνο το τελείωμα του, είτε με ενδιαφέρει είτε όχι, αυτό έχει σημασία. Εάν αυτό το μέλλον με ενδιαφέρει, το ζω, αν όχι το αποθηκεύω ως ειδεχθή πληροφορία. Ενστικτωδώς, δεν θέλω να πάω προς τα κει. Κοιτάξτε ένα άλογο το οποίο νιώθει την παρουσία ενός δηλητηριώδους φιδιού, τι κάνει; Ακινητοποιείται, υπάρχει μόνο ο αναβάτης για να το μαστιγώσει και να το αναγκάσει να περάσει. Αλλά το άλογο ξέρει πολύ καλά ότι δεν πρέπει να πάει εκεί, ενστικτωδώς γνωρίζει ότι υπάρχει κίνδυνος. Γιατί να μην είμαστε κι εμείς ικανοί να συμπεριφερθούμε όπως αυτό το άλογο;

Διότι η νοησιαρχία μας, μας σκοτώνει, σκεφτόμαστε. Και επειδή σκεφτόμαστε, κατασκευάζουμε για τον εαυτό μας ένα διαφορετικό δυναμικό το οποίο εξαϋλώνει το αρχικό δυναμικό του κινδύνου, απομνημονεύουμε κάτι άλλο και αυτό που η συγκεκριμένη απομνημόνευση μας οδηγεί να πραγματώσουμε δεν μας πηγαίνει αναγκαστικά προς εκείνο που θα έπρεπε να ζήσουμε. Να αλλάξουμε το μέλλον, ενώ κοιμόμαστε.

– Πώς επιχειρείται η διττότητα σε ατομικό επίπεδο;

Σας έχω πει ότι έχουμε την ιδιαιτερότητα να είμαστε συγχρόνως κυματικοί και σωματιδιακοί, πρέπει να κατανοήσουμε αυτή την κυματική πλευρά: το φυσικό μας σώμα είναι τέλεια δομημένο, αλλά έχουμε επίσης ένα ενεργειακό σώμα εξίσου τέλεια δομημένο, και το οποίο έρχεται να του δώσει την πληροφορία.

– Πώς;

Σύμφωνα με μια διαδικασία κατά την οποία το σώμα μας θα ήταν ένα πανωφόρι του οποίου τα κουμπιά θα ήταν τα τσάκρας. Αξίζει να σημειώσουμε- το βλέπουμε και σε σκίτσα- ότι η κίνηση της διττότητας ακολουθεί την σπονδυλική μας στήλη, με κόμβους τοποθετημένους σε σημεία ανταλλαγής πληροφοριών ανάμεσα σε παρελθόν, παρόν και μέλλον. Εάν έχετε μια καλή αρμονία ανάμεσα στην πληροφορία του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος, το σώμα σας το λέει, όλα λειτουργούν ομαλά.

Αυτή η αρχή είναι γνωστή εδώ και πολύ καιρό και γνωρίζουμε, τελικά, ότι όλοι οι αρχαίοι πολιτισμοί βασίζονταν στο μέλλον, τουλάχιστον προσπαθούσαν να το γνωρίσουν πριν το ζήσουν, εξ’ ου και ο ρόλος των οιωνοσκόπων, των μαντισσών, της πυθίας, κλπ. Και παρατηρούμε ότι οι σημερινοί πολιτισμοί οι οποίοι διατήρησαν αυτόν τον «πρωτόγονο» χαρακτήρα βρίσκονται μέσα στον διοραματισμό, είναι μέσα στο «αναζητώ το μέλλον μου». Κι εγώ, δεν έχω αυτήν την ικανότητα; Θα έπρεπε να την αφήσω σε ανθρώπους που θεωρώ λίγο-πολύ τρελούς ή οι οποίοι μπαίνουν σε κατάσταση transe, δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο;

– Είναι αυτό που λέγατε πριν, δηλαδή ότι είμαστε όλοι ικανοί να δούμε το μέλλον

Ναι, υπό τον όρο να χρησιμοποιούμε τον Νόμο. Πώς; Μέσω του ύπνου. Μόνο στη φάση του «παράδοξου ύπνου» ενυπάρχει η δυνατότητα να τακτοποιήσουμε το μέλλον πριν το ζήσουμε. Και αν αγνοούμε αυτό εδώ, αγνοούμε όλη μας τη ζωή. Σε αυτή τη φάση του ύπνου, το σώμα είναι ακίνητο, σχεδόν αδρανές. Όμως τι κάνει το σώμα μου να ζει; Τι το κάνει να κινείται; Είναι το ενεργειακό μου μέρος; Αν αυτό φύγει, το σώμα μου δεν έχει με τι να ζήσει.

– Εντούτοις, συνεχίζει να αναπνέει, να χωνεύει, η καρδιά συνεχίζει να χτυπάει

Ναι, αλλά αυτό απαιτεί μια ενέργεια πολύ μικρή, που το μέλλον είναι ικανό να μου δώσει ενώ έχω φύγει. Αλλά είναι μια ενέργεια ανεπαρκής για να κινηθώ. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου, η ενέργεια μου έχει φύγει για να ψάξει τι; Μια πληροφορία. Έρχεται σε μένα μια άλλη πληροφορία η οποία μου επιτρέπει να επιβιώσω ενώ το ενεργειακό μου σώμα έχει φύγει. Αν όμως είμαι ικανός να φύγω με ένα ενεργειακό σώμα σε αναζήτηση πληροφοριών, θα πρέπει, εάν έχω έναν διττό, να μπορεί να έρθει σε μένα για να υπάρξει ανταλλαγή πληροφοριών. Όπως δύο διττά άτομα, ανταλλάσουν τις πληροφορίες τους.

– Πώς;

Ένα ενεργειακό μέρος του ενός πηγαίνει στον άλλο και αντιστρόφως, ανταλλάσουν πληροφορίες, οι οποίες κατ’ εμέ εμφανίζονται ως κυματικές ανταλλαγές. Το μέλλον είναι τότε ικανό να μας δώσει στιγμιαίες πληροφορίες που δεν έχουμε τον χρόνο να υπολογίσουμε ή να σκεφτούμε στον καθαρά δικό μας χρόνο.

– Βεβαίως, όμως είναι σύνηθες να σκεφτόμαστε ότι ο ύπνος χρησιμεύει για να ξεκουράζεται το σώμα.

Τότε γιατί βρίσκεται σε πλήρη ατονία; Γιατί τα βρέφη, τα οποία κοιμούνται είκοσι με είκοσι δύο ώρες την ημέρα, έχουν δέκα ώρες παράδοξου ύπνου; Δεν θα ήταν αυτό μια προσαρμογή στον χώρο που τώρα αρχίζουν να καταλαβαίνουν; Δεν έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από παράδοξο ύπνο απ’ ότι οι ενήλικες; Από την άλλη οι ηλικιωμένοι έχουν ακόμα λιγότερη ανάγκη. Αυτό φαίνεται λογικό. Όσο περισσότερο προσαρμοζόμαστε σε έναν χώρο, τόσο καλύτερα ζούμε, τόσο λιγότερο έχουμε ανάγκη από πληροφορίες. Άρα μοιάζει λογικό επίσης ένα βρέφος να έχει ανάγκη από περισσότερες πληροφορίες απ’ ότι ένας ηλικιωμένος. Αυτό το ενεργειακό σώμα θα ήταν λοιπόν πιο σημαντικό από το φυσικό σώμα; Όχι βέβαια, διότι για να ζήσουμε στη Γη, χρειαζόμαστε ένα φυσικό και ένα ενεργειακό σώμα. Το φυσικό σώμα μας επιτρέπει να μετακινούμαστε στην πραγματικότητα μας, χωρίς ενεργειακό σώμα όμως, το φυσικό μας σώμα είναι νεκρό.

Ας προχωρήσουμε και λίγο πιο πέρα: εφόσον είμαστε σε κατάσταση διττότητας, εάν έχουμε έναν διττό ο οποίος ζει σε έναν άλλο χρόνο, κι αυτός επίσης στην πραγματικότητα του έχει την κυματική και την σωματική του πλευρά. Μπορούμε λοιπόν να φανταστούμε ότι γίνεται ανταλλαγή μεταξύ των ενεργειακών σωμάτων και ως εκ τούτου τα σώματά μας παίρνουν πληροφορίες σε δύο διαφορετικούς χρόνους. Όμως μπορούμε να πούμε ότι είναι ένας διττός;

Θα έπρεπε καλύτερα να πούμε ότι είναι σαν μια δόνηση, είμαστε ουσιαστικά σε δύο διαφορετικούς χρόνους. Ο όρος «διττός» είναι ατελής, διότι έχουμε την εντύπωση της πλήρους αποσύνθεσης όπως με μια φωτοτυπία, όπου το πρωτότυπο υπάρχει ανεξάρτητα από το αντίγραφο. Ενώ για μας δεν ισχύει καθόλου αυτό: αυτή η διττότητα αυτό που κάνει είναι να βρισκόμαστε σε συνεχή σχέση, με μια ανταλλαγή πληροφοριών ούτως ώστε η σχέση να παραμένει μόνιμη. Θα πείτε λοιπόν ότι αυτός ο διττός είναι μια υπόθεση.

– Η κβαντική φυσική δεν παύει να μας επιφυλάσσει εκπλήξεις.

Ακριβώς! Ξέρουμε στην μηχανική του απείρως μικρού ότι ένα σωματίδιο κινείται…Γιατί; Φανταστήκαμε ένα εικονικό σωματίδιο το οποίο κινεί το πραγματικό μόριο, πράγμα το οποίο έχει ως αποτέλεσμα να κινούνται και οι δύο, παρόλο που υπάρχει μόνο ένα το οποίο μπορούμε να παρατηρήσουμε. Γιατί μόνο ένα; Διότι βρισκόμαστε σ’ έναν χρόνο ο οποίος δεν επιτρέπει να παρατηρήσουμε το άλλο. Τώρα φανταστείτε ότι βρίσκεστε στον χρόνο του εικονικού σωματιδίου: μπαίνετε σ’ αυτόν τον χρόνο, βλέπετε το εικονικό σωματίδιο, το πραγματικό σωματίδιο δεν υπάρχει πια. Παρατηρείτε το εικονικό σωματίδιο το οποίο για σας έχει γίνει το πραγματικό…κινείται διότι υπάρχει ένα άλλο εικονικό σωματίδιο το οποίο το
κάνει να κινείται.

Τώρα μπορείτε όντως να φανταστείτε ότι μέσω της μνήμης, αυτό το σωματίδιο το οποίο ήταν εικονικό και γίνεται πραγματικό είναι συνδεδεμένο, με τη σειρά του, με ένα εικονικό σωματίδιο. Άρα λοιπόν έχετε μια διαδοχική συναρμολόγηση διττότητας. Με τις ταχύτητες πληροφορίας όπως αυτές περιγράφονται από τη θεωρία της διττότητας, υπάρχει ένα τελευταίο σωματίδιο το οποίο κατέχει την πληροφορία πριν από το δεύτερο σωματίδιο. Κι αυτό είναι το εκπληκτικό, είναι αστραπιαία πρόληψη!

Δηλαδή το δεύτερο σωματίδιο το οποίο διοχέτευσε την πληροφορία για τα διαδοχικά εικονικά σωματίδια, δέχεται μια πληροφορία από το τελευταίο σωματίδιο μέσω του πρώτου το οποίο παίρνει την πληροφορία από το τελευταίο πριν το δεύτερο να έχει τον χρόνο να το κάνει. Ε λοιπόν είμαστε ακριβώς έτσι, παίρνουμε πληροφορίες από έναν διττό ΠΡΙΝ ακόμα λάβουμε γνώση αυτού που εμείς οι ίδιοι κατασκευάσαμε στο μέλλον μέσω των καθαρά δικών μας σκέψεων.

– Αυτό μοιάζει τόσο ιδιαίτερο

Προφανώς, όμως είναι η πραγματικότητα. Καταλαβαίνετε ότι αυτός ο μηχανισμός είναι ζωτικός, διότι επιτρέπει να έχουμε ένστικτα επιβίωσης, και όλα τα ζώα τον χρησιμοποιούν. Όμως, δεν έχουμε μόνο πρόσβαση σε ένα συλλογικό μέλλον, κατασκευάζουμε εμείς οι ίδιοι ένα προσωπικό μέλλον το οποίο έρχεται να αυξήσει το συλλογικό μέλλον, ενώ ένα ζώο ζει χάρη σε ένα συλλογικό μέλλον το οποίο εκμεταλλεύεται χωρίς να προσθέτει κάτι σ’ αυτό. Μπορούμε λοιπόν να σκεφτούμε ότι η εξέλιξή του δεν είναι καθόλου όμοια με τη δική μας. Έχουμε μια εξέλιξη δημιουργική, είμαστε ικανοί να κατασκευάσουμε για τον εαυτό μας ένα δυναμικό το οποίο επιτρέπει να ζούμε καλά. Πρέπει να γνωρίζουμε τον νόμο. Εάν τον γνωρίζουμε, είναι

θαυμάσιο εφόσον είμαστε ικανοί όχι μόνο να κατασκευάζουμε καλά δυναμικά αλλά και να πραγματώνουμε τα δυναμικά που κατασκευάζουμε για μας. Βλέπετε ότι αυτός ο νόμος είναι απλός, και πρέπει να τον γνωρίζουμε. Γι’ αυτό το λόγο η γυναίκα μου κι εγώ έχουμε ξεκινήσει και συνεχίζουμε την προσπάθεια ούτως ώστε αυτή η επιστημονική γνώση να φτάσει στο επίπεδο όλου του κόσμου το γρηγορότερο δυνατόν. Και είναι επείγον διότι ζούμε τώρα τη μετάβαση ανάμεσα σε δύο κύκλους διττότητας του χρόνου.

Αυτή η περίοδος είναι επικίνδυνη διότι ανακαλύπτουμε το κρυμμένο, το κρυμμένο δυναμικό. Στα ελληνικά, η ανακάλυψη του κρυμμένου, ονομάζεται «αποκάλυψις». Η ανακάλυψη των κρυμμένων δυναμικών, είναι αυτό που οι αρχαίοι αποκαλούσαν «να ανακαλύψουμε τις ευεργεσίες της Αποκάλυψης». Επιμένω στον όρο «ευεργεσίες», διότι εάν κατασκευάζουμε καλά δυναμικά, θα λάβουμε καλό. Αν όμως κατασκευάζουμε άσχημα δυναμικά, φυσικά θα θερίσουμε αυτό που σπείραμε. Οφείλουμε να προχωρήσουμε κι άλλο. Εφόσον μια άλλη πραγματικότητα κατασκευάζει το δυναμικό μας και εμείς μόνο το πραγματώνουμε, πρέπει να προσέχουμε να μην γεμίζουμε παράσιτα αποδεχόμενοι σκέψεις οι οποίες δεν είναι δικές μας, αλλιώς δεν θα ζήσουμε όπως το θέλουμε.

Άρα εκείνος ο οποίος δεν ελέγχει τον ύπνο του μπαίνει σ’ αυτό το φαινόμενο που αποκαλώ «παράσιτο». Όσο περισσότερος κόσμος θα υπάρχει στην κατασκευή αυτού του δυναμικού τόσο οι άνθρωποι που ζουν στη Γη θα μπορούν να αντλούν για να ζουν καλύτερα. Και θα υπάρχει ένα τιμόνι από καλά δυναμικά διαθέσιμα για τον πλανήτη. Είναι ίσως ουτοπικό, όμως είναι νόμος: 1+1=2, είτε το θέλουμε είτε όχι. «Να σκέφτομαι να κάνω στον άλλο αυτό που θα ήθελα να σκέφτεται ο άλλος να μου κάνει» είναι ένας νόμος. Εάν θεωρήσουμε ότι είναι κάτι άλλο από νόμος, κάνουμε λάθος. Δεν υπάρχει συναίσθημα εκεί μέσα. Εντούτοις, με το να προσπαθούμε να προκαλέσουμε ευχαρίστηση και συνειδητοποιώντας ότι λαμβάνουμε ευχαρίστηση σε αντάλλαγμα, αυτό θα καταλήξει σε συναίσθημα, είτε είναι ευτυχία ή δυστυχία. Όμως είναι ένας νόμος, ένας απλός νόμος. Ας τον εφαρμόσουμε.

– Ο οποίος προϋποθέτει να ελέγχουμε τον ύπνο

Πώς να το κάνουμε, εφόσον, εξ’ ορισμού, ο ύπνος και κυρίως ο παράδοξος ύπνος είναι ανεξέλεγκτος; Αρκεί να ξέρουμε ότι εφόσον αυτός ο ύπνος είναι φτιαγμένος για να ελέγχουμε την επίπτωση των σκέψεών μας, οι οποίες αναστάτωσαν ένα δυναμικό, ο παράδοξος ύπνος θα τακτοποιήσει αυτό το δυναμικό που αναστατώσαμε με τρόπο συνειδητό ή ασυνείδητο. Ξαπλώνοντας, γνωρίζουμε όλη μια φάση κατά την οποία αποκοιμιόμαστε, όπου σκεφτόμαστε ακόμα, φάση κατά την οποία δηλαδή μπορούμε ακόμα να ελέγξουμε τις σκέψεις μας.

Έπειτα παρεμβαίνει ο ύπνος και δεν ελέγχουμε πλέον τίποτα. Εφόσον όμως οι σκέψεις μας έχουν αποθηκευθεί στο νερό του σώματός μας, εκείνες που κάνουμε κατά τη διάρκεια της αποκοίμισής μας θα κατευθύνουν την νύχτα μας: υπάρχει έλξη μεταξύ των σκέψεων που είχαμε και εκείνων που έρχονται. Αυτόν τον έλεγχο πρέπει να εξασκούμε. Το να ελέγχουμε τον τρόπο που αποκοιμιόμαστε, σημαίνει να ελέγχουμε όλες μας τις σκέψεις πριν αποκοιμηθούμε. Αν το κάνουμε, είναι ήδη μια αρχή, ακόμα κι αν δεν είναι αρκετό.

– Το εξηγείτε κατά την διάρκεια των διαλέξεών σας;

Ναι. Ο στόχος συνίσταται στο να κάνουμε να καταλάβει ο καθένας ότι εάν θέλει να ισορροπήσει, πρέπει να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του. Τόσο απλά. Πιστεύω ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Και χρησιμοποιώ συνειδητά τον όρο «νόμο», για να δείξω ότι είναι στη διάθεση όλων: ο καθένας μπορεί να αποκτήσει το δίπλωμα οδήγησης της ζωής του, αρκεί να μάθει τον κώδικα.

– Εφαρμόζετε εσείς ο ίδιος τον νόμο της διττότητας του χρόνου;

Φυσικά, γνωρίζοντας ότι κάθε μια από τις σκέψεις μου κατασκευάζει ένα μέλλον. Προσπαθώ να ελέγξω τις σκέψεις μου αλλά αυτό δεν αρκεί, διότι το να ελέγχω τις σκέψεις μιας μέρας είναι κάτι που τρελαίνει. Προσπαθώ λοιπόν ούτως ώστε η νύχτα να μπορέσει να τακτοποιήσει τις σκέψεις που δεν τακτοποίησα με σωστό τρόπο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Την επομένη, λέω στον εαυτό μου ότι θα ήταν καλύτερα εάν υπήρχαν λιγότερες σκέψεις οι οποίες πρέπει να τακτοποιηθούν τη νύχτα, οπότε προσπαθώ όλο και περισσότερο να διορθώσω τις ημερήσιες σκέψεις μου.

Και συνειδητοποιώ ότι η ζωή δεν είναι πλέον ίδια, διότι αποκτούμε τότε την ικανότητα να κατευθυνόμαστε με τρόπο πιο «άνετο», ξαναβρίσκοντας εκείνο το είδος εμπιστοσύνης και βεβαιότητας του παιδιού το οποίο αφήνεται να οδηγηθεί από κάποιον. Το να βρισκόμαστε στο πνεύμα το οποίο συνίσταται να σκεφτόμαστε να κάνουμε στον πλησίον μας εκείνο που θα θέλαμε ο πλησίον μας να σκέφτεται να μας κάνει αλλάζει πάρα πολύ τη ζωή μας. Λοιπόν, για να επανέλθουμε στο νόμο της διττότητας του χρόνου, πιστεύω ότι το καλύτερο, είναι να ζητήσουμε από τον καθένα να δοκιμάσει να δει αν αυτό λειτουργεί. Μήπως χρησιμοποιώντας αυτή τη διττότητα του χρόνου, αλλάζω τη ζωή μου; Πολλοί θα εκπλαγούν από το αποτέλεσμα.

Σχετικά με τον Jean-Pierre Garnier-Malet

Δημιουργός του νόμου διττότητας του χρόνου, ο Jean-Pierre Garnier-Malet είναι διδάκτωρ φυσικής με εξειδίκευση στη μηχανική των υγρών. Το American Institute of Physics στη Νέα Υόρκη και η επιστημονική του επιτροπή επικύρωσαν την ανακάλυψη αυτού του νόμου δημοσιεύοντας-τον το 2006 στον τόμο 839 (σελ. 236-249). Στην συνέχεια απένειμαν στο Jean-Pierre Garnier-Malet το Best Paper Award («βραβείο του καλύτερου άρθρου») για τη θεωρία του, η οποία επέτρεψε να εξηγηθεί η άφιξη πλανητοειδών στη ζώνη του Κuiper με έναυσμα ηλιακές εκρήξεις μεγάλων διαστάσεων. Οι συνέπειες του νόμου της διττότητας του χρόνου φαίνονται να είναι ακόμη απειράριθμες.

Τα θεμέλια της από τον τομέα της φυσικής και των μαθηματικών στηρίζονται στην ιδέα ότι μια βασική κίνηση διττότητας πρέπει να χρησιμοποιείται τόσο από ένα σωματίδιο μέσα σε έναν ορίζοντα όσο και από τον ίδιο τον ορίζοντα, ο οποίος θεωρείται με τη σειρά του ως σωματίδιο μέσα στον δικό του ορίζοντα. Είναι μέσω αλλαγής κλίμακας του χρόνου, συγχρονισμένης με μια αλλαγή κλίμακας του χώρου που αυτή η κίνηση ορίζεται χωρίς να μεταβάλλει την παρατήρηση του χωροχρόνου από τον παρατηρητή.

Το μέτρο του χρόνου δίδεται από την περιφορά ενός σωματιδίου και εκείνο του χώρου από τη διάσταση R του ορίζοντα του σωματιδίου κατά τη διάρκεια της διττότητας του, η διαδρομή πR γίνεται άλλη μονάδα χρόνου για έναν άλλο παρατηρητή ο οποίος θεωρεί αυτό τον ορίζοντα ως ένα σωματίδιο στον καθαρά δικό του ορίζοντα. Αυτή η αλλαγή κλίμακας κάνει να αντιστοιχεί το εσωτερικό ενός σωματιδίου, θεωρούμενο ως ορίζοντα, με το εξωτερικό ενός ορίζοντα, θεωρούμενο ως σωματίδιο, για δύο παρατηρητές εσωτερικό (+) και εξωτερικό (-)

Ας μη γελιόμαστε, η απλότητα του αποτελέσματος: (πR2)+ = (4πR)- κρύβει την περιπλοκότητα του σκεπτικού και της απόδειξης (βλέπε επιστημονικές δημοσιεύσεις). Ο Jean-Pierre Garnier-Malet οργανώνει σεμινάρια εφαρμογής της θεωρίας του και δίνει διαλέξεις. Μπορείτε να έρθετε σε επαφή μαζί του μέσω του site του: www.garnier-malet. com

Λεξικό

Μετάπτωση των ισημερινών σημείων: Είναι η αργή αλλαγή κατεύθυνσης του άξονα περιφοράς της Γης. Η επίπτωση αυτής της κίνησης είναι ότι το εαρινό σημείο, ή ισημερινό σημείο, προηγείται κάθε χρόνο της προηγούμενης θέσης του σε σχέση με την εκλειπτική. Η σημερινή αξία της μετακίνησης είναι της τάξης του 50,290966” ανά έτος, δηλαδή 1ο για κάθε 72 χρόνια.

Σταθερά της λεπτής υφής: Είναι μια βασική σταθερά οι οποία διέπει την ηλεκτρομαγνητική δύναμη εξασφαλίζοντας την συνοχή των ατόμων και των μορίων. Αυτή η σταθερά η οποία έχει παρατηρηθεί πλήρως δεν είχε μπορέσει ποτέ κανείς να την υπολογίσει. Η θεωρία της διττότητας επέτρεψε να δοθεί ένας υπολογισμός βασιζόμενος στην κυκλική κίνηση της διττότητας.

Κοσμολογική σταθερά: Προστιθέμενη παράμετρος από τον Einstein τον Φεβρουάριο του 1917 στις εξισώσεις του της γενικής σχετικότητας (1915), με στόχο να καταστήσει την θεωρία του συμβατή με την ιδέα ότι υπήρχε τότε ένα στατικό Σύμπαν. Μετά την ανακάλυψη του 1929 της απόκλισης προς το κόκκινο από τον Edwin Hubble η οποία ενέπλεκε ένα Σύμπαν σε επέκταση, ο Albert Einstein επανήλθε στην εισαγωγή της κοσμολογικής σταθεράς, χαρακτηρίζοντάς την ως την «μεγαλύτερη βλακεία της ζωής του». Η ενέργεια απώθησης της τάξης του 66,6% (η οποία αντιστοιχεί σε αυτή την σταθερά και η οποία εισάγεται στην θεωρία της διττότητας) εξηγεί τώρα την επιτάχυνση της επέκτασης του σύμπαντος που παρατηρείται σήμερα.

Ο νόμος του Titius-Bode: Καθορίζει σύμφωνα με τον τύπο που καθιερώθηκε από τον Johann Titius το 1766 και τον οποίο ξαναπήρε ο Johann Bode το 1772, μια σχέση κατά προσέγγιση ανάμεσα στις ακτίνες των τροχιών των γιγαντιαίων πλανητών και των πλανητών νάνων του ηλιακού συστήματος. Η θεωρία του Jean-Pierre Garnier-Malet διορθώνει αυτόν τον εμπειρικό νόμο με αυστηρό τρόπο εξηγώντας και αναλύοντας την κίνηση διττότητας στο ηλιακό σύστημα.

Τα δίδυμα του Langevin: Το παράδοξο των διδύμων είναι ένα πείραμα σκέψης που αναφέρθηκε από τον Albert Einstein και που δημοσιεύθηκε λεπτομερώς στη συνέχεια από τον Paul Langevin απεικονίζοντας μια όψη του ειδικού μέρους της θεωρίας της σχετικότητας, η οποία προκαλεί ταραχή: μέτρο μιας διάρκειας εξαρτάται από το πλαίσιο αναφοράς μέσα στο οποίο πραγματοποιείται. Σ’ αυτό το φανταστικό πείραμα των διδύμων, ο ένας από τους αδερφούς παραμένει στη Γη ενώ ο άλλος πραγματοποιεί ένα ταξίδι πήγαινε-έλα με πύραυλο με ταχύτητα που προσεγγίζει εκείνη του φωτός. Σύμφωνα με το φαινόμενο διαστολής του χρόνου που προβλέπεται από τη θεωρία, ο ταξιδιώτης γερνάει λιγότερο γρήγορα από τον ακίνητο αδερφό του. Το πείραμα των διδύμων είναι εκ πρώτης όψεως παράδοξο, όμως δεν οδηγεί σε καμία αντίφαση στο πλαίσιο του ειδικού μέρους της θεωρίας της σχετικότητας.

Ατομικό ρολόι: Ρολόι το οποίο χρησιμοποιεί το διηνεκές και το αναλλοίωτο της συχνότητας της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που εκπέμπεται από ένα ηλεκτρόνιο κατά τη διάρκεια του περάσματος από ένα επίπεδο ενέργειας σε ένα άλλο για να εξασφαλίσουμε την ακρίβεια και τη σταθερότητα του ταλαντευόμενου σήματος που παράγει. Μια από τις κύριες χρήσεις τους είναι η διατήρηση του διεθνούς ατομικού χρόνου (ΤΑΙ) και η διανομή του παγκόσμιου συντονισμένου Χρόνου (UTC) τα οποία είναι κλίμακες χρόνων αναφοράς.





Το παράξενο Σύμπαν - Ο κόσμος μας δεν υπάρχει

Όταν οι αστρονόμοι μελετούν διάφορα αντικείμενα, εμείς συμπεραίνουμε πως αυτά υπάρχουν. Μερικές φορές όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι. Ας πάρουμε για παράδειγμα το ουράνιο τόξο. Υπάρχει στ’ αλήθεια; Περίπου. Το ουράνιο τόξο δεν είναι τίποτε άλλο παρά ακτίνες φωτός που συγκλίνουν προς τα μάτια μας. Δεν είναι συμπαγές. Δεν δημιουργεί σκιά.

Τα χρώματά του όμως είναι αληθινά, έτσι δεν είναι; Τα χρώματα είναι ηλεκτρομαγνητικοί παλμοί. Από μόνα τους δεν έχουν οπτικά χαρακτηριστικά. Όταν κάποιος δεν κοιτάζει, ούτε το ουράνιο τόξο ούτε και ο Άρης έχουν χρώμα. Εμείς αντιδρούμε σε αόρατα ηλεκτρομαγνητικά ερεθίσματα. Οι αμφιβληστροειδείς και το μυαλό μας δημιουργούν τα χρώματα. Δεν υπάρχουν από μόνα τους.

Το ίδιο ισχύει και για όλα τα στερεά. Όταν ακουμπάμε μια πέτρα, τα δάχτυλά μας αντιλαμβάνονται τις ηλεκτρικές απωθητικές δυνάμεις μεταξύ των μορίων της πέτρας και των δικών μας. Την θεωρούμε στερεή επειδή δεν μπορούμε να εισχωρήσουμε ούτε να δούμε μέσα της. Δεν μπορούμε όμως ποτέ να αγγίξουμε κάτι στερεό. Αντ’ αυτού, νιώθουμε ενεργειακά πεδία.

Τα τηλεσκόπια μας μεταφέρουν πέρα από τις τοπικές μας ψευδαισθήσεις, μόνο και μόνο για μας αποκαλύψουν νέες μεγαλύτερες. Είναι ο Ήλιος μας πραγματικά κίτρινος όπως αναφέρεται στα βιβλία; Σε καμία περίπτωση. Οι αστροναύτες τον περιγράφουν λευκό σαν το χιόνι. Το κιτρινωπό χρώμα που αντιλαμβανόμαστε εμείς προκύπτει από την απορρόφηση ενός μέρους του φάσματος του μπλε χρώματος από την ατμόσφαιρά μας και μας δίνει το μπλε του ουρανού. Τα εναπομείναντα κυρίαρχα χρώματα – το πράσινο και το κόκκινο – συνδυάζονται και δημιουργούν το κίτρινο.

Και οι κόκκινοι γίγαντες; Είναι στ’ αλήθεια κόκκινοι; Κοιτάξτε τον Betelgeuse. Το χρώμα του είναι κίτρινο-πορτοκαλί. Κανείς δεν έχει παρατηρήσει κάποιον κόκκινο γίγαντα που να είναι στην πραγματικότητα κόκκινος. Και το φεγγάρι μας όταν βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα φαίνεται τεράστιο: Αυτή η ψευδαίσθηση δημιουργείται από την ατμόσφαιρά μας, η οποία το «μεγαλώνει» όπως πιστεύει ο πολύς κόσμος; Όχι. Τα φαινόμενα απατούν, γιατί το φεγγάρι είναι στην πραγματικότητα μικρότερο όταν βρίσκεται στον ορίζοντα επειδή είναι στην μεγαλύτερή του απόσταση από εμάς.

Και να, τώρα ένας μετεωρίτης διασχίζει τον ουρανό – μόνο που στην πραγματικότητα δεν τον είδατε ποτέ. Κανείς δεν μπορεί να δει ένα αντικείμενο σε μέγεθος μήλου που βρίσκεται 110 χιλιόμετρα μακριά. Αυτό που βλέπετε στην πραγματικότητα είναι υπερθερμασμένα αέρια που περιβάλλουν το αντικείμενο.

Ρίξτε μια ματιά και στο Μεγάλο Νεφέλωμα του Ωρίωνα (Μ42) όπως φαίνεται σε φωτογραφίες από μεγάλα τηλεσκόπια. Επειδή οι φωτογραφίες αυτές δεν αλλάζουν τα πραγματικά χρώματα, αυτό θα έβλεπαν οι αστροναύτες αν ταξίδευαν τα 1.500 έτη φωτός που μας χωρίζουν και το κοιτούσαν από κοντά. Σωστά; Όχι ακριβώς.

Ένα νεφέλωμα που εμφανίζεται γκρι σε ένα ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο (όπως το Μ42), θα εμφανιζόταν με το ίδιο χρώμα από κοντά. Ο λόγος: Καθώς κάποιος πλησιάζει ένα νεφέλωμα αερίων, αυτό τείνει να διασκορπίζεται κι έτσι η πυκνότητα ανά τετραγωνική μοίρα είναι ελάχιστη. Ο αμφιβληστροειδής σας εξακολουθεί να χρησιμοποιεί την ικανότητά του για νυχτερινή όραση, η οποία είναι ασπρόμαυρη. Οι γαλαξίες και τα νεφελώματα δεν πρόκειται ποτέ να αποκαλύψουν τα πραγματικά τους χρώματα στους επισκέπτες. Είναι λοιπόν τα χρώματα πραγματικά ή όχι; Η επιλογή είναι δική σας.

Οι αστρονόμοι έχουν μια μεγάλη ιστορία κατά την οποία φαντάζονταν όλων των ειδών τα αντικείμενα τα οποία στην πραγματικότητα δεν υπήρχαν. Ο William Herschel που ανακάλυψε τον πλανήτη Ουρανό, πίστευε πως κάτω από τα υποτιθέμενα Ηλιακά φωτεινά νέφη υπήρχε ένα προστατευτικό στρώμα. Κάτω απ’ αυτό υπήρχαν χαρούμενα ανθρωποειδή πλάσματα.

Ο Harlow Shapley μίλησε εκ μέρους πολλών αστρονόμων όταν το 1920 δήλωσε πως μακρινοί γαλαξίες δεν υπάρχουν. Όλα αυτά τα σπειροειδή αντικείμενα, επέμενε, είναι απλά μικρά κοντινά νέφη αερίων.

Η περίεργη κίνηση του Ποσειδώνα έκανε τους επιστήμονες να ψάχνουν για τον μυστηριώση Πλανήτη-Χ για περίπου μισό αιώνα. Ο Πλούτωνας που ανακαλύφθηκε αργότερα, δεν ήταν αυτός που έψαχναν. Ο Πλανήτης-Χ ήταν φανταστικός. Οι ιδιαιτερότητες του Ποσειδώνα ήταν απλά ένα λάθος.

Το 340 π.Χ. ο Ηρακλείδης είπε πως ο πλανήτης μας περιστρέφεται. Η ιδέα του ήταν απορριπτέα για περίπου 2.000 χρόνια. «Αν η Γη περιστρεφόταν», έλεγαν οι ανόητοι, «όταν κάποιος πηδήξει, θα προσγειωθεί σε διαφορετικό μέρος».

Ο κατάλογος με τα «σίγουρα» αντικείμενα, τα οποία όμως δεν υπάρχουν, είναι ατελείωτος. Οι αστρονόμοι του 10ου αιώνα δήλωναν πως τα νεφελώματα αποτελούνται από μια εξωτική ουσία με το όνομα «nebulium» (σε ελεύθερη μετάφραση: «νεφέλιουμ»). Δέκα γενιές επιστημόνων επέμεναν ότι το διάστημα είναι γεμάτο με αιθέρα. Οι άνθρωποι πίστευαν πως η Αφροδίτη είναι ένα όμορφο και άνετο μέρος. Και μέχρι περίπου δώδεκα χρόνια πριν, όλοι οι αστρονόμοι ήξεραν πως η διαστολή του Σύμπαντος μειωνόταν.

Ο Αριστοτέλης έλεγε πως η Γη είναι το κέντρο του Σύμπαντος. Ο Νεύτωνας πίστευε στην αλχημεία. Ο Κέπλερ στην αστρολογία. Ο Αϊνστάιν λανθασμένα απέρριψε τις περίεργες ιδιότητες των ζευγών σωματιδίων. Ο Χώκινγκ είπε πως ο χρόνος μπορεί να πάει προς τα πίσω, αλλά αργότερα άλλαξε γνώμη σαν να ήθελε να αποδείξει πως αυτό γίνεται.

Καθώς η επιστήμη εξελίσσεται με φρενήρη ρυθμό, πολλοί λένε πως δεν θα αργήσει η εποχή που θα βρεθεί μια «Ενοποιημένη Θεωρία των Πάντων». Το πιο πιθανό είναι πως η γνώση θα αποκτάται με «εκρήξεις» και παρακάμψεις θεωριών. Τα λάθη και οι ψευδαισθήσεις θα συνεχίσουν να υφίστανται ως μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας μας. Και τα παιδιά μας θα μεγαλώσουν μαθαίνοντας πως μερικές από τις τωρινές ιερές μας βεβαιότητες διαλύθηκαν όπως ο αιθέρας.

Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026

Τα μαθηματικά των Μινωιτών

16ος π.Χ. αιώνας: Κλάσματα, δεκαδικό σύστημα, γεωμετρικές πρόοδοι

Σύνθετες και πολύπλοκες μαθηματικές πράξεις γνώριζαν να πραγματοποιούν οι Μινωίτες από τον 16ο αιώνα π.Χ. με κλάσματα και χρήση του δεκαδικού συστήματος, γεγονός το οποίο ανατρέπει πλήρως την εικόνα που έχουμε μέχρι τώρα για την επιστήμη και τις εφαρμογές της στον αρχαίο κόσμο και μάλιστα τόσο νωρίς.

Τη συγκλονιστική αυτή ανακάλυψη πραγματοποίησε ο ερευνητής αιγαιακών γραφών Μηνάς Τσικριτσής, σε πρωτότυπο μαθηματικό κείμενο που βρίσκεται χαραγμένο στον τοίχο του διαδρόμου της μινωικής έπαυλης της Αγίας Τριάδας που είναι πλησίον του ανακτόρου της Φαιστού. Το ίδιο κείμενο είχε εντοπίσει το 1965 ο Μ. Pope που δημοσίευσε στο περιοδικό BSA, όπως αναφέρει ο Μηνάς Τσικριτσής, λέγοντας πως πρόκειται για γεωμετρική πρόοδο, αλλά χωρίς κανέναν άλλο σχολιασμό. Μάλιστα ο Ελληνας ερευνητής τονίζει ότι αντίστοιχα μαθηματικά συναντώνται μόνο στον Ευκλείδη, δηλαδή 11 αιώνες αργότερα.

Η πρωτοποριακή αυτή ανακάλυψη έρχεται να δικαιολογήσει τη δημιουργία των αρχιτεκτονικά πολύπλοκων και πολυδαίδαλων μινωικών ανακτόρων για τα οποία χρειαζόταν ένα συγκροτημένο υπόβαθρο επιστημονικών και θεωρητικών γνώσεων σε διαφορετικά επιστημονικά αντικείμενα και όχι μόνο καλούς εμπειρικούς μαστόρους. Επίσης το ανεπτυγμένο μινωικό εμπόριο στη Μεσόγειο, η εξελιγμένη μικροτεχνία, η ανακάλυψη ολόκληρου οικισμού στον Ψηλορείτη στα 1.200 μέτρα υψόμετρο (Ζώμινθος) απαιτούσαν μια τεχνολογία αρκετά προωθημένη.

Ο ερευνητής Μηνάς Τσικριτσής, με τη χρήση μαθηματικού αλγόριθμου, έχει αναγνώσει τη Γραμμική Α’ Γραφή, βρίσκοντας πως συγγενεύει με τη Γραμμική Β’, ενώ το 70% των εγγράφων της Γραμμικής Α’ είναι μία πρώιμη Αιολική Γραφή και το 30% είναι σε μία άγνωστη γραφή πιθανόν Λουβική. Τη μελέτη του εξέδωσαν οι εκδόσεις της Βικελαίας Βιβλιοθήκης του Δήμου Ηρακλείου.

Σύμφωνα με τον κ. Τσικριτσή, «Τα αριθμητικά σύμβολα που χρησιμοποιούνται στο δεκαδικό σύστημα της γραμμικής Α’ είναι όμοια με εκείνα της γραμμικής Β’:

* Η κάθετη γραμμή Ι για τη μονάδα Ι

* Η οριζόντια γραμμή – για τη δεκάδα –

* Η κουκκίδα ή κύκλος για την εκατοντάδα ο

* Το σύμβολο για τη χιλιάδα .ο+

π.χ. ο αριθμός 1224 γραφόταν ο+ ο ο =Ι Ι Ι Ι

Εκτός των ακεραίων αριθμητικών συμβόλων οι Μινωίτες καταγραφείς χρησιμοποιούσαν ένα πολύπλοκο σύστημα κλασματικών σημείων για τα μέτρα των στερεών και ρευστών προϊόντων.

Γι’ αυτό το σύστημα ο ίδιος ερευνητής αναφέρει: «Χαρακτηριστικά ο υπάλληλος που απασχολείτο με διανομή των προϊόντων, αν ήθελε να αποδώσει 4 και 3/8 (δηλαδή 4 >7) μονάδες κρασιού, μετρούσε πρώτα 4 ολόκληρα μέτρα, έπειτα το 1/4 και τέλος το 1/8 του μέτρου.

Ο παρακάτω πίνακας περιέχει τα βασικά σύμβολα, όπως συναντώνται στις πινακίδες της γραμμικής Α’, που δηλώνουν μεγέθη μέτρησης υγρών και στερεών. Τα περισσότερα έχουν συσχετισθεί, από τον Ε. Bennett και άλλους ερευνητές, με κλασματικά μεγέθη. Στις δύο τελευταίες γραμμές εμφανίζεται ο αντίστοιχος του κλασματικού μεγέθους όγκος σε λίτρα, με αναγωγή στη μονάδα των 144 λίτρων για τα στερεά και των 36 λίτρων για τα υγρά.

Κλασματικά μεγέθη με αναγωγή στη μονάδα μέτρησης

Σύμβολο 7 + > λ >7 < <7 τ <λ Κλάσμα 1/8 1/5 1/4 1/3 3/8 1/2 5/8 1/6 3/4 5/6 Στερεα 144 18 28,8 36 48 54 72 90 24 108 120 Υγρά 36 4,5 7,2 9 12 13,5 18 25 6 27 30 Για την πολυπλοκότητα των Μινωικών Ανακτόρων και τη χρήση των μαθηματικών, ο κ. Τσικριτσής, επισημαίνει τα εξής: «Στην αρχιτεκτονική κατασκευή των αυλαίων χώρων των ανακτόρων ο W. Graham προσδιόρισε έναν ιερό πόδα 36 εκατοστών (παρατήρησε στην Κνωσό η κεντρική αυλή να έχει διαστάσεις 180Χ90 πόδια, στα Μάλια και Φαιστό 170Χ80 πόδια ενώ στη Ζάκρο 100Χ60 πόδια). Είναι ενδιαφέρον ότι η υποδιαίρεση του ποδιού σε μονάδες (2, 3, 4, 6, 9, 12 και 18) βοηθούσε πιθανόν στις κλασματικές πράξεις».

Μινωικά Μαθηματικά

po-to ku-ro 400+50+2+0,5

ποσσόν ούλο 452,5

ku-ro 31+1 ούlo 31+1

ku-ro 65 ούlo 65

qo-to – ku-ro 97 ποσσόν ούlo 97

Αναλύοντας το σύστημα των Μινωικών Μαθηματικών, ο ίδιος ερευνητής τονίζει: «Σε 32 πινακίδες της γραμμικής Α’ υπάρχει, στην τελευταία σειρά, η λέξη ku-ro=χουλο=ούλον, και ακολουθεί το αριθμητικό ποσό, που είναι το άθροισμα των μονάδων που αναγράφονται στις προηγούμενες σειρές. Σε δύο πινακίδες της Αγ. Τριάδας αναγράφεται μερικό άθροισμα με τη λέξη ούλο, και στο τέλος μια γραμμή με τη φράση po-to – ku-ro = po-(s)o- ku-lo, που ερμηνεύεται “ποσόν ούλον” και ακολουθεί το συνολικό άθροισμα των προηγηθέντων μερικών αθροισμάτων».

Το συγκλονιστικό εύρημα

Εκτός των παραπάνω καθημερινών τρόπων καταγραφής των μαθηματικών υπολογισμών των αναγκών της μινωικής γραφειοκρατίας, υπάρχει και ένα μοναδικό εύρημα στην Αγ. Τριάδα (έπαυλη πλησίον της Φαιστού). Στη βορεινή πλευρά του δωματίου, που είχε τοιχογραφίες με παραστάσεις κρίνων και αγριόγατων που κυνηγούν φασιανούς, μία σκάλα οδηγεί σε ένα διάδρομο με τρεις κολώνες. Ο τοίχος του διαδρόμου είχε επίχρισμα, που είχε 3 εγχάρακτες επιγραφές (graffiti). Οι δύο εγχάρακτες επιγραφές αναφέρουν σε γραμμική Α’ τις φράσεις: «αισθάνομαι να με διατρέχει η σκέψη του Διός» και «θεραπεία η σκέψη του Διός».

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην τρίτη εγχάρακτη επιγραφή, η οποία φέρει με κλασματικά σύμβολα της γραμμικής Α’ τους τέσσερις πρώτους όρους μιας γεωμετρικής προόδου. Το κείμενο της εγχάρακτης επιγραφής παρατηρούμε στην παρατιθέμενη εικόνα. Η μεταγραφή των αριθμητικών σημείων του κειμένου και η μετατροπή τους σε σύγχρονη μορφή είναι η εξής:

1 1½ 21/4 3 1/4 1/8 ta 3 1/6

1 3/2 9/4 27/8 στάν 19/6

Στους παραπάνω όρους της γεωμετρικής προόδου παρατηρούμε ότι επιλύεται ένα σύνθετο κλασματικό πρόβλημα: (1+3/2)+(9/4/27/8) = 19/6. Οπου τα αποτελέσματα των πράξεων αποδίδονται (αντί του=) με την λέξη ta= στάν (αναύξητος επικός τύπος αορίστου β’ με σημασία στον Ομηρο ζυγίστηκαν). Αντίστοιχη μορφή μαθηματικών παρατηρούμε την ίδια περίοδο του 16ου π.Χ. αιώνα στον αιγυπτιακό πάπυρο του Rhind. Το πρόβλημα που επιλύει είναι σχετικό με μια γεωμετρική πρόοδο με ακέραια πολλαπλάσια του 7 και στο τέλος ευρίσκει το άθροισμα των τεσσάρων πρώτων όρων.

Ο πάπυρος Rhing

Το πρόβλημα είναι το εξής: σε 7 σπίτια (pr w) είναι 7 γάτες (myw w), που κάθε μια τρώει 7 ποντίκια (pnw w). Αν κάθε ποντίκι έτρωγε 7 στάχια σίτου (bd t), που αν τα έσπερνε κάποιος, θα παρήγαγαν 7πλάσια μονάδα Hekat, πόσο στάρι σώθηκε. Το αποτέλεσμα (dmd) των πράξεων παρατηρούμε από τον παρατιθέμενο πίνακα, που στο τέλος κάνει την πράξη:

(7+49+343+2301+16807)=19607

Το μαθηματικό πρόβλημα της γεωμετρικής προόδου παρατηρούμε ότι είναι γνωστό στους Αιγυπτίους από τον 16ο αιώνα π.Χ. με ακεραίους αριθμούς και συγκεκριμένα πολλαπλάσια του 7.

Το πρωτότυπο που παρατηρούμε στο εγχάρακτο αριθμητικό κείμενο στον τοίχο του διαδρόμου της Αγ. Τριάδας είναι ότι: περίπου στο 1550 π.Χ. οι Μινωίτες καταγράφουν μία κλασματική γεωμετρική πρόοδο με λόγο 3/2 που σε κανέναν άλλο λαό δεν συναντάται, παρά μόνο ύστερα από 11 αιώνες στα μαθηματικά του Ευκλείδη. Παράλληλα δε επιλύουν ένα σύνθετο μαθηματικό κλασματικό πρόβλημα.

Τη χρονική περίοδο, γύρω στο 16ο αι., οι Μινωίτες, όπως παρατηρούμε αφενός από το εγχάρακτο αριθμητικό κείμενο της Αγ. Τριάδας με την κλασματική γεωμετρική πρόοδο, και αφετέρου από τις λογιστικές πινακίδες με το άθροισμα των μερικών συνόλων προκύπτει ότι είχαν ανακαλύψει σύνθετες μαθηματικές πράξεις. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να χαρακτηρισθεί πρωτοποριακό στην παγκόσμια ιστορία των μαθηματικών (τουλάχιστο με τις μέχρι σήμερα γνωστές γραπτές πηγές).

Γιατί το σύμπαν δεν έχει κέντρο;

Η αρχή του σύμπαντος δεν περιλάμβανε κάποια έκρηξη από το τίποτα, αν και πολλές επιστημονικές πηγές κι επιστημονικοί οργανισμοί έχουν αφήσει κάτι τέτοιο να εννοείται. Αυτή η λανθασμένη κοινή εκτίμηση μπερδεύει τους πάντες και εγείρει ερωτήματα. Οι έννοιες πίσω από την Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang) είναι πολύπλοκες και δύσκολες στην κατανόησή τους. Η ανάγκη για μια γραφική απεικόνισή της είναι η αιτία γι’ αυτή την σύγχυση. Επιπλέον, το όνομα “Μεγάλη Έκρηξη” είναι ατυχές για να περιγράψει την αρχή του σύμπαντος.

Στα μέσα του 20ού αιώνα, οι αστρονόμοι διαφωνούσαν για το ποια από τις δύο βασικές θεωρίες περιέγραφε καλύτερα την κοσμική εξέλιξη: η θεωρία του στατικού σύμπαντος, όπου το σύμπαν δεν είχε ούτε αρχή ούτε τέλος και αυτή που γνωρίζουμε ως θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης. Ο Fred Hoyle, υπέρμαχος της θεωρίας του στατικού σύμπαντος, χρησιμοποίησε τον όρο Μεγάλη Έκρηξη για να περιγράψει την θεωρία των ανταγωνιστών του σε μια ραδιοφωνική εκπομπή. Ήθελε να χρησιμοποιήσει έναν δραματικό όρο – που θα τον θυμόταν εύκολα ο κόσμος – έτσι ώστε να μπορεί να ξεχωρίσει τις θεωρίες μεταξύ τους. Δυστυχώς, ο όρος “Μεγάλη Έκρηξη” παρέμεινε και τώρα οδηγεί τον κόσμο σε σύγχυση.

Γιατί λοιπόν οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης, ή του διαστελλόμενου σύμπαντος, εξηγεί καλύτερα τον Κόσμο; Το 1929 ο Edwin Hubble απέδειξε ότι όσο πιο μακριά είναι ένας γαλαξίας από την Γη, τόσο πιο γρήγορα απομακρύνεται απ’ αυτήν. Αυτή η ανακάλυψη οδήγησε τους αστρονόμους στο συμπέρασμα ότι το σύμπαν διαστέλλεται.

Και από τότε, το κοινό αναρωτιέται αν η Γη είναι το κέντρο του διαστελλόμενου σύμπαντος αφού τα πάντα κινούνται μακριά από εμάς. Αυτή η κίνηση, φυσικά, είναι θέμα οπτικής. Ένας παρατηρητής σε κάποιον άλλο γαλαξία θα έβλεπε κι εκείνος τα πάντα να απομακρύνονται απ’ αυτόν. Αυτό λοιπόν αποτελεί ένα από τα πολλά πράγματα που μας μπερδεύουν στην κοσμολογία. Θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε μερικά εδώ.

Τι ακριβώς ήταν η Μεγάλη Έκρηξη;

Δεν υπήρξε κάποια έκρηξη, ούτε το σύμπαν δημιουργήθηκε σαν ένα τεράστιο πυροτέχνημα. Όταν ακούμε αυτές τις λέξεις, στο μυαλό μας έρχεται ένα πυροτέχνημα ή μια χειροβομβίδα που εξερράγη σε έναν συγκεκριμένο τόπο και χρόνο… Κυριολεκτικά όμως, η Μεγάλη Έκρηξη συμβαίνει παντού. Όλα όσα βλέπουμε βρίσκονται μέσα της. Για την ακρίβεια, η Μεγάλη Έκρηξη είναι η ταχύτατη διαστολή του σύμπαντος. Το διάστημα που αποτελεί το σύμπαν ήταν πολύ μικρό στην αρχή και η διαστολή συμβαίνει παντού και όχι σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Η εμφάνιση του σύμπαντος λοιπόν έγινε ξαφνικά και ταυτόχρονα παντού. Αυτό μπορούμε να το σκεφτούμε σαν μια “έκρηξη” που συνέβη παντού σε ένα σημείο στον χρόνο. Δεν μπορούμε όμως να πούμε πού ακριβώς συνέβη.

Ποια άλλα στοιχεία δείχνουν ότι το σύμπαν διαστέλλεται;

Η κοσμική ακτινοβολία υπόβαθρου (cosmic background radiation), η οποία είναι μια ακτινοβολία που υπάρχει παντού στο σύμπαν και έχει θερμοκρασία 2,725 βαθμούς Κέλβιν, μας λέει ότι πρέπει να συνέβη κάτι σαν την Μεγάλη Έκρηξη για να έχει αφήσει αυτά τα υπολείμματα. Παρατηρούμε λοιπόν φως να έρχεται από παντού γύρω μας. Και η απόδειξη για την Μεγάλη Έκρηξη είναι ότι αυτή η θερμοκρασία είναι παντού, κάτι που σημαίνει ότι κάπου στο παρελθόν αυτά τα φωτόνια εφάπτονταν μεταξύ τους, άρα και ο χώρος που κατελάμβαναν ήταν πολύ μικρότερος.

Τι υπήρχε πριν την Μεγάλη Έκρηξη;

Σύμφωνα με την θεωρία της σχετικότητας, ο χρόνος ξεκίνησε με την Μεγάλη Έκρηξη. Αν μείνουμε σ’ αυτό, δεν υπάρχει λόγος περαιτέρω ανάλυσης. Αυτό όμως δεν αποτελεί ικανοποιητική απάντηση. Το σύμπαν ήταν όλο πιο θερμό και πυκνό όσο πηγαίνουμε πίσω στον χρόνο. Τα πάντα ήταν τόσο συμπιεσμένα που χρειαζόμαστε την κβαντομηχανική για να μας τα εξηγήσει. Χρειαζόμαστε όμως και την θεωρία της σχετικότητας λόγω της πυκνότητάς τους. Δεν έχουμε ακόμα κάποια επιβεβαιωμένη θεωρία για το πώς μπορούσαν να λειτουργούν οι δύο θεωρίες μαζί. Η θεωρία των χορδών είναι υποψήφια για να μας το εξηγήσει, αλλά ακόμα δεν έχουμε καταφέρει να λύσουμε τις εξισώσεις. Επιπλέον, μια μοναδικότητα (όπως θεωρούμε ότι ήταν το σύμπαν την στιγμή της Μεγάλης Έκρηξης), σημαίνει ότι μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε όσον αφορά το τι προϋπήρχε. Ο πληθωρισμός (η θεωρία που αναλύει την απότομη διαστολή του σύμπαντος) αντικαθιστά την μοναδικότητα με την ταχύτατη εκθετική διαστολή του σύμπαντος, η οποία όμως θα έσβηνε και κάθε ίχνος προϋπάρχουσας κατάστασης.

Πόσο πίσω στον χρόνο μπορούν να δουν οι αστρονόμοι;

Κατά μια έννοια, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να είναι η Έκρηξη. Ο πληθωρισμός σημαίνει την ταχύτατη διαστολή που συνέβη όταν το σύμπαν είχε ηλικία ένα ελάχιστο κλάσμα του δευτερολέπτου. Τα τελευταία χρόνια αρχίσαμε να μιλάμε περισσότερο για το τι συνέβη κατά τον πληθωρισμό, ακριβώς επειδή ο πληθωρισμός εξαλείφει τις αποδείξεις για τις προηγούμενες συνθήκες.

Αν το σύμπαν διεστάλη ταχύτατα στο πρώτο κλάσμα του δευτερολέπτου – την πληθωριστική περίοδο – θα πρέπει να δημιούργησε κυματισμούς στον ίδιο τον χωροχρόνο. Αυτά τα ονομάζουμε βαρυτικά κύματα. Προσπαθούμε τώρα να βρούμε αυτά τα κύματα, τα οποία θα έκαναν το διάστημα να τεντώνεται και να μαζεύει καθώς τα βαρυτικά κύματα ταξιδεύουν. Αν τελικά μπορέσουμε να ανακαλύψουμε τι συνέβη όταν το σύμπαν είχε ηλικία 10-32 δευτερόλεπτα, θα είναι απίστευτο.

Βλέπουμε γαλαξίες να απομακρύνονται. Βρισκόμαστε λοιπόν στο κέντρο του σύμπαντος;

Από την εποχή του Κολόμβου και του Κοπέρνικου, γνωρίζουμε ότι η θέση μας είναι αποτέλεσμα περιορισμένης ορατότητας και οπτικής. Για την ακρίβεια, μπορούμε να υπολογίσουμε τι θα βλέπει ένας αστρονόμος σε κάποιον άλλον γαλαξία, ο οποίος θα παρατηρούσε ακριβώς το ίδιο με εμάς: όλοι οι υπόλοιποι γαλαξίες θα απομακρύνονται απ’ αυτόν και θα σκέφτεται αν βρίσκεται στο κέντρο του σύμπαντος.

Φανταστείτε να τεντώνετε ένα φύλλο λάστιχου. Αν το προσέξετε, δεν διαστέλλεται από το κέντρο του… διαστέλλεται σε όλα τα σημεία. Θεωρούμε το σύμπαν κάτι σαν κομμάτι λάστιχο. Όπου και να βρίσκεστε στο σύμπαν, θα βλέπετε ακριβώς την ίδια διαστολή. Θα πιστεύετε ότι βρίσκεστε στο κέντρο του, αλλά αυτή είναι η δική σας οπτική. Αν κάνετε μερικές κουκίδες πάνω στο φύλλο και το τεντώσετε, θα παρατηρήσετε ότι οι κουκίδες όχι μόνο κινούνται πάνω στο λάστιχο, αλλά απομακρύνονται και μεταξύ τους. Έτσι συμπεριφέρονται και οι γαλαξίες, βρισκόμενοι σε “κοσμική ροή”. Δεν κινούνται όμως σε σχέση με το ίδιο το σύμπαν αλλά ταξιδεύουν μαζί του.

Όπως μας δίδαξε ο Αϊνστάιν (και ο Γαλιλαίος νωρίτερα), η κίνηση είναι σχετική… Ένας παρατηρητής σε έναν άλλον γαλαξία θα βλέπει την Γη να απομακρύνεται από εκείνον σύμφωνα με τον νόμο του Hubble (περίπου 225 χλμ. το δευτερόλεπτο αν ο γαλαξίας αυτός βρίσκεται 10 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά και με μεγαλύτερη ταχύτητα αν βρίσκεται μακρύτερα), όπως εμείς βλέπουμε τους άλλους γαλαξίες να απομακρύνονται από εμάς.

Έχει όμως κάποια άκρη το σύμπαν;

Σύμφωνα με τις κοσμολογικές μας θεωρίες, δεν περιμένουμε να τελειώνει κάπου το σύμπαν, οπότε ή είναι άπειρο ή είναι πεπερασμένο αλλά χωρίς τέλος, όπως η επιφάνεια μιας σφαίρας. Είναι πιθανόν να ψάξουμε για αποδείξεις σε κοσμολογικά στοιχεία για ένα συγκεκριμένο μέγεθος, αλλά μέχρι στιγμής οι επιστήμονες δεν έχουν κάποια στοιχεία που να αποδεικνύουν κάποιο όριο.

Προς το παρόν σχεδόν όλοι οι αστρονόμοι ακολουθούν το “τυπικό μοντέλο” του νεαρού σύμπαντος, το οποίο συνεχίζει απεριόριστα προς όλες τις κατευθύνσεις και έχει την ίδια πυκνότητα παντού. Και αυτό ταιριάζει με τις παρατηρήσεις, αν και οι περισσότεροι από εμάς δεν μπορούν να φανταστούν πώς “ξεκίνησε”.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, το σύμπαν δεν έχει κάποια “άκρη”, δεν τελειώνει κάπου. Υπάρχουν κάποιες θεωρίες για το τι θα συμβεί αν κάποιος ταξιδέψει πολύ μακριά προς κάποια κατεύθυνση. Σύμφωνα με αυτές, η θα συνεχίζει να ταξιδεύει για πάντα βλέποντας ανεξερεύνητες περιοχές (το σύμπαν είναι άπειρο), ή θα επιστρέψει σε ένα μέρος που επισκέφθηκε πριν (το σύμπαν είναι πεπερασμένο, με πολύπλοκη τοπολογία. Κάτι σαν ένα βιντεοπαιχνίδι όπου ο ήρωας φτάνει στην άκρη της οθόνης και εμφανίζεται από την άλλη πλευρά).

Θα μπορούσε επίσης το σύμπαν να είναι άπειρα μεγάλο. Θα μπορούσε να συνεχίζει προς όλες τις κατευθύνσεις για πάντα… κάτι που ακόμα και για τους επιστήμονες δεν είναι συναρπαστικό. Μπορεί ακόμα να μην έχει άκρη, αλλά να είναι πεπερασμένο. Φανταστείτε το σαν να έχετε ένα κομμάτι χαρτί το οποίο τυλίγετε σε ρολό και να ενώνετε τις δύο άκρες ώστε να γίνει σαν ντόνατ. Τότε το χαρτί δεν θα έχει άκρες, δεν θα έχει κέντρο, αλλά θα είναι πεπερασμένο και θα έχει συγκεκριμένο μέγεθος.

Ποιο είναι το “παρατηρούμενο σύμπαν”;

Το φως ταξιδεύει με πεπερασμένη ταχύτητα, οπότε αν οι ακτίνες φωτός ταξιδεύουν από την αρχή του χρόνου, θα έχουν καλύψει συγκεκριμένη απόσταση. Αυτή η απόσταση αποτελεί και την ακτίνα του “παρατηρούμενου σύμπαντος”. Πιθανώς το σύμπαν είναι πολύ μεγαλύτερο, αλλά δεν έχουμε πληροφορίες γι’ αυτό πέραν αυτής της απόστασης.

Το παρατηρούμενο σύμπαν έχει άκρη;

Ναι, κι αυτό είναι που ονομάζουμε “ορίζοντα”. Είναι 46 δισεκατομμύρια έτη φωτός προς όλες τις κατευθύνσεις. Αυτή είναι και η μεγαλύτερη απόσταση που μπορεί να έχει καλύψει το φως απ’ όπου κι αν ξεκίνησε. Το φως που εκπέμπεται σήμερα πολύ μακριά από εμάς, δεν θα μας φτάσει ποτέ.

Πώς μπορεί το φως να έχει ταξιδέψει 46 δισεκατομμύρια έτη φωτός, όταν η ηλικία του σύμπαντος είναι 13.77 δισεκατομμύρια έτη φωτός;

Είναι λογικό να μπερδεύεται ο κόσμος, γιατί σύμφωνα με την ειδική θεωρία της σχετικότητας, η ταχύτητα δύο αντικειμένων που διασταυρώνονται δεν μπορεί να υπερβαίνει την ταχύτητα του φωτός σε σχέση με εκείνα. Όταν όμως έχουμε το σύμπαν που είναι καμπύλο, στην γενική θεωρία της σχετικότητας διαστέλλεται και το φως ταξιδεύει μαζί του σε πολύ μεγαλύτερες ταχύτητες, οπότε το όριο ταχύτητας δεν ισχύει πλέον. Δεν υπάρχει όριο για το πόσο γρήγορα διαστέλλεται το σύμπαν. Η διαστολή ήταν και είναι πολύ ταχύτερη από την ταχύτητα του φωτός.

Τι είδους αποδείξεις ψάχνουν οι κοσμολόγοι;

Αν το σύμπαν είναι πεπερασμένο, σε όποια κατεύθυνση κοιτάξουμε θα δούμε το ίδιο πράγμα, γιατί βασικά θα βλέπουμε το φως να κάνει τον κύκλο του σύμπαντος και να επιστρέφει. Είναι σαν την επιφάνεια της Γης, όπου αν ταξιδέψουμε προς μια κατεύθυνση θα κάνουμε τον γύρο και θα επιστρέψουμε εκεί απ’ όπου ξεκινήσαμε. Ένα συγκεκριμένο μοτίβο που βλέπουμε είναι οι κύκλοι στον ουρανό. Φανταστείτε να έχετε δύο φουσκωτές μπάλες θαλάσσης και να τις πιέζετε δυνατά την μια στην άλλη. Εκεί που ακουμπούν δημιουργείται ένας κύκλος.

Είναι αρκετά δύσκολο για το πληθωριστικό μοντέλο να μην έχει δημιουργήσει ένα πολυσύμπαν. Υπάρχει μια μικρή πιθανότητα το δικό μας σύμπαν να έχει συγκρουστεί με ένα άλλο, επειδή εκείνο εμφανίστηκε αρκετά κοντά ώστε να συγκρουστεί με το δικό μας. Αυτό μπορεί ήδη να έχει συμβεί και θα μας έκανε να δούμε τις αποδείξεις στην ακτινοβολία υπόβαθρου. Δεν έχουμε παρατηρήσει κάτι τέτοιο μέχρι στιγμής. Σίγουρα όμως η ύπαρξη ενός πολυσύμπαντος θα παρήγαγε παρατηρούμενα αποτελέσματα στο δικό μας παρατηρούμενο σύμπαν.

Το δικό μας σύμπαν μπορεί να είναι ένα από πολλά σύμπαντα. Και σ’ εκείνα τα σύμπαντα μπορεί να υπάρχουν όντα που προσπαθούν να κατανοήσουν το σχήμα, το μέγεθος και την αρχή του δικού τους Κόσμου. Ίσως επίσης προσπαθούν να βρουν λύσεις για την λειτουργία του δικού τους σύμπαντος.

Κβαντική συνειδητότητα από το Μικροσκοπικό στο Ανθρώπινο

Εμείς οι άνθρωποι είμαστε κάποιες παράξενες κι αλλόκοτες μηχανές, που τις τροφοδοτείς με ψωμί, κρασί, ψάρι, χόρτα και σου παράγουν έναν κόσμο γεμάτο αναστεναγμούς, γέλιο και όνειρα.
Νίκος Καζαντζάκης

Ο άνθρωπος από την εποχή που άρχισε να έχει κάποια στοιχειώδη αντίληψη για τον εαυτό του και την θέση του μέσα στο σύμπαν, έψαχνε να βρει την σχέση που διέπει την συμβίωση με τους ομοίους του και με το περιβάλλον του. Η ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας στις μέρες μας δίνει την δυνατότητα μιας χειροπιαστής απόδειξης πλέον ότι ο άνθρωπος επηρεάζει το περιβάλλον του μα και επηρεάζεται από αυτό. Και η σύγχρονη εποχή αποτελεί ιστορική καμπή στην δομή και την λειτουργία της ανθρώπινης σκέψης και συμπεριφοράς.

Η επιστήμη, με την εξελικτική της πορεία, έφτασε στο σημείο της απόδειξης του αλληλοσυσχετισμού και της αλληλεπίδρασης των πάντων μέσα στο σύμπαν. Αυτό αποτέλεσε ένα μεγάλο βήμα των ερευνητών, γιατί προς αυτή την κατεύθυνση εξηγούνται πολλά φαινόμενα και δίνονται απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα, τα οποία μέχρι στιγμής θεωρούνταν θέματα της φιλοσοφίας ή της λεγόμενης “μεταφυσικής”. Και αυτό το βήμα είναι πολύ παρήγορο για την πνευματική πορεία της ανθρωπότητας.

Η περίοδος πριν τον Αϊνστάιν χαρακτηρίστηκε από μια μονοδιάστατα “μηχανιστική” αντιμετώπιση κάθε μορφής ύλης. Και η κλασική μηχανική του Νεύτωνα προσέφερε άφθονη υποστήριξη στην ντετερμινιστική άποψη για τον κόσμο, μέσα από την οποία περιγραφόταν μια εικόνα που άφηνε ελάχιστα περιθώρια ελευθερίας ανθρώπινη συνείδηση. Από τις αρχές όμως του περασμένου αιώνα παρατηρήθηκε μια μεγάλη αλλαγή στο χώρο της φυσικής, μια αλλαγή που εξακολουθεί να αναπτύσσεται στις σύγχρονες θεωρίες περί ύλης και ενέργειας. Και στη νέα χιλιετία, οι άνθρωποι απελευθερωμένοι από τις παλιές προκαταλήψεις αυτού του μοντέλου που ευτέλιζε συναισθήματα, διαίσθηση και φαντασία, αναζητούν, πλέον, άλλα επίπεδα γνώσης.

Η Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν αλλάζει όλη την εικόνα του κόσμου. Ενώνει τον χώρο με τον χρόνο σε κάτι ενιαίο, τον 4-διάστατο χωροχρόνο και κατόπιν εισάγει το Ενοποιημένο πεδίο που ενοποιεί τον χώρο, τον χρόνο, την ύλη και την ενέργεια. Η ύλη επίσης, είτε σαν σωματίδια είτε σαν πεδία(ενέργεια), γίνεται ιδιότητα του καμπύλου χωροχρόνου και έτσι, ο κόσμος αποκτά μια ενότητα. Ο δε χωροχρόνος και η ύλη-ενέργεια, έγινε γνωστό πως, άρχισαν να υπάρχουν με το big-bang-την μεγάλη έκρηξη, πριν από 15 περίπου δισεκατομμύρια χρόνια, και από τότε ο χώρος διαρκώς διαστέλλεται.

Κάνοντας ένα παραλληλισμό, θα μπορούσαμε να πούμε το ίδιο και για τη γνώση μας, της οποίας τα όρια -τα τελευταία χρόνια- άρχισαν ¨διαστέλλονται¨ και αυτά, για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα την εικόνα του κόσμου στον οποίο υπάρχουμε. Ζούμε σε ένα διαρκώς συντελούμενο θαύμα, που η Φυσική απλώς περιγράφει αλλά αδυνατεί να εξηγήσει πλήρως. Η επιστημονική γνώση γίνεται πλέον ένα είδος θαυμαστής προφητείας. Μα το βάθος του ωκεανού παραμένει ακόμη απρόσιτο, γιατί η φύση έχει “μεγάλο βάθος” κι είναι αρκετά πολύπλοκη μέσα στην απλότητά της!

Το κάλεσμα της αφύπνισης

Παρ’ όλο που το θαύμα της ζωής συντελείται συνεχώς μπροστά μας, αρκετοί άνθρωποι δρουν ακόμη σα μηχανές, χωρίς να καταλαβαίνουν τι κάνουν. Και στις μηχανές δεν υπάρχει χώρος για συνειδητή εμπειρία. Άνθρωπος δε χωρίς αφυπνισμένο πνεύμα γίνεται ένα ον επικίνδυνο για τον εαυτό του αλλά και για τους άλλους. Και αυτό το βλέπουμε σήμερα, μιας και πάνω στη γη τα δύο τρίτα περίπου του κόσμου ζουν σε συνθήκες υπανθρώπινες, πείνας, δίψας, πολέμου, φτώχειας, χωρίς αυτό να απασχολεί τους υπόλοιπους.

Ακόμη και στις προοδευμένες χώρες πολλά εκατομμύρια ανθρώπων ζουν μέσα σε χαρτοκούτια ή κάτω από γέφυρες ή μέσα στον υπόγειο σιδηρόδρομο. Αυτό είναι ένα σημάδι για το πόσο λίγο έχουμε προοδεύσει ως ανθρώπινη κοινωνία και ως αφυπνισμένα όντα. Εάν όμως αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε ότι πράγματι υπάρχει κάποιο κενό στη σχέση μας με τον κόσμο, τότε έχουμε κάνει βήματα στο να αποκτήσουμε μια γνώση που δεν διατυπώνεται με λόγια. Έχουμε αλλάξει σ’ ένα βαθύτερο επίπεδο!

«Αυτός ο άλλος τρόπος σκέψης που θα μας βοηθήσει να αλλάξουμε και καταδεικνύεται μέσα από την κβαντομηχανική, λέει πως ο κόσμος δεν είναι μια καλοκουρδισμένη μηχανή, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που εκτείνεται μέσα στο χώρο και τον χρόνο. «Έτσι, από μια πολύ βασική άποψη που έχει να κάνει με κανόνες και ηθική, ό,τι σκέφτομαι, επηρεάζει τον κόσμο. Και αυτό αποτελεί πραγματικά το κλειδί του, γιατί η αλλαγή της κοσμοθεώρησης είναι σημαντική», γράφει ο Dean Radin(Ph.D), επιστήμονας στο Ίδρυμα Νοητικών Επιστημών στο βιβλίο Τι στο μπιιιπ ξέρουμε. Στο ίδιο βιβλίο ο θεολόγος Miceal Ledwith(L., L.,D.D.)προσθέτει πως: «Το θέμα είναι ότι βρισκόμαστε εδώ για να κάνουμε κάτι με τους εαυτούς μας. Είμαστε εδώ για να εξερευνήσουμε τα πλήρη όρια της δημιουργίας˙ είμαστε εδώ για να καταστήσουμε το άγνωστο γνωστό»!

Από την ύπαρξη, λοιπόν, ενός Κρίσιμου Πλήθους ανθρώπων που βιώνουν τη ζωή τους ως ένα περιπετειώδες ταξίδι -στο οποίο οδηγούμαστε όλοι μας προς τα εμπρός μέσα από νέες και μυστηριώδεις ανακαλύψεις- ξεκίνησε ένα είδος αφύπνισης. Αυτή η αφύπνιση αντιπροσωπεύει τη δημιουργία μιας νέας πληρέστερης κοσμοθεωρίας, η οποία αντικαθιστά την μέχρι πρότινος ενασχόλησή μας με την εξασφάλιση ανέσεων. Έτσι, οι νέες αντιλήψεις της φυσικής άρχισαν να προκαλούν μια εκ θεμελίων μεταβολή στην άποψή μας για τον κόσμο, μιας και η μηχανιστική ερμηνεία του κόσμου εγκαταλείφθηκε, για να υιοθετηθεί η ολιστική και οικολογική άποψη. Άποψη, που έχει διατυπωθεί ήδη από τους μυστικιστές όλων των εποχών και όλων των παραδόσεων! Και όπως γράφει γνωστός φυσικός ο Τζ. Ρ. Οπενχάιμερ στην Επιστήμη και Κοινή Κατανόηση «οι γενικές ιδέες για την ανθρώπινη κατανόηση, που απεικονίζονται στις ανακαλύψεις της ατομικής φυσικής, δεν είναι από φύση τους άγνωστες, ανήκουστες ή νέες. Ακόμη και στο δικό μας πολιτισμό έχουν μια ιστορία, ενώ στη βουδιστική και ινδουιστική σκέψη κατέχουν αξιοσημείωτη και κεντρική θέση. Σε τέτοιες ιδέες θα βρούμε εξηγήσεις, ενθάρρυνση και διύλιση της παλιάς σοφίας».

Η μεταβολή αυτή προς έναν άλλο τρόπο σκέψης δεν έγινε καθόλου εύκολα στην επιστημονική κοινότητα, εξαιτίας του ότι αρκετοί επιστήμονες δεν αποδέχονταν αυτή την νέα άποψη του φυσικού κόσμου. Η διερεύνηση, όμως, του ατομικού και υποατομικού κόσμου τους έφερε σε επαφή με μια παράξενη και απρόσμενη πραγματικότητα, κάτω από την πίεση της οποίας υποχρεώθηκαν επίπονα να συνειδητοποιήσουν, ότι οι βασικές αρχές τους και ο τρόπος της σκέψης τους, δεν διέθεταν την ικανότητα να περιγράψουν τον κόσμο μέσα στον οποίο ζούμε, και για αρκετά χρόνια υπήρξε μεγάλη κρίση στους πανεπιστημιακούς κύκλους. Μάλλον, είχε έρθει ο καιρός να αμφισβητήσουν το παλιό μοντέλο μέσα από το οποίο εξηγούσαν την ύπαρξη της ζωής.

Οι καρποί της αμφισβήτησης

Από τελευταίες δεκαετίες, όμως, του περασμένου αιώνα οι προσπάθειες των ερευνητών -απ’ όλες πανεπιστημιακές κατευθύνσεις- ανταμείφθηκαν με μια βαθύτερη γνώση της φύσης της ύλης, της σχέσης της με τον ανθρώπινο νου και το σύμπαν. Και η αναθεώρηση έδωσε τους καρπούς της! Σήμερα, όλα δείχνουν ότι το μέλλον ανήκει σε μια νέα εικόνα του τρόπου που εκφράζεται η ζωή. Και όπως λέει ο μυθολόγος οραματιστής Τζόζεφ Κάμπελ: «Το να αφήνεις τον οριοθετημένο κόσμο μέσα στον οποίο μεγάλωσες…να προχωρείς πέρα από όσα γνωρίζουν οι άνθρωποι…σε τομείς υπέρβασης… μετά να βρίσκεις αυτό που λείπει και επιστρέφεις με αυτό το δώρο, αυτό είναι το πνεύμα της μεγάλης ανθρώπινης περιπέτειας που λέγεται Ζωή.»!

Η «επιστροφή με το δώρο», ως μια άλλη έκφραση της εξέλιξης της ζωής, μας δίνεται από τον κόσμο της σύγχρονης φυσικής, όχι μόνο για χρήση στα μεταπτυχιακά και στις έδρες των πανεπιστημίων, αλλά και για την αλλαγή της ανθρώπινης συμπεριφοράς μέσα στην καθημερινότητα. Γιατί, δεν αρκεί μόνο ο εντοπισμός του νοήματος επάνω στο “τι είναι σύγχρονη φυσική και τι κάνουν τα κβάντα” στα πειράματα και τις αίθουσες διδασκαλίας. Επιβάλλεται η μετουσίωση του νοήματος αυτού στην καθημερινή πραγματικότητα. Καλούμαστε όλοι μας να αναπτύξουμε τα δώρα της πνευματικότητάς μας και να μάθουμε πως γινόμαστε αποτελεσματικοί δημιουργοί. «Αν δε αλλάξουμε κατεύθυνση, θα καταλήξουμε ακριβώς εκεί όπου κατευθυνόμαστε» λέει μια κινέζικη παροιμία, και δίνει το πρόσταγμα για σύμπλευση με τα σημάδια των καιρών.

Η ευρύτερη συνειδητοποίηση της ζωής και η με κάθε μέσο ενίσχυση της νέας διανοητικής στροφής συνθέτουν σήμερα το καθήκον κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου, γιατί, το σύνολο της κοινωνίας μας υφίσταται κι αυτό μια ανάλογη κρίση με αυτή των επιστημόνων. Μπορούμε να παρατηρήσουμε καθημερινά τις εκδηλώσεις αυτής της κρίσης στα δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης και στις εφημερίδες: Μεγάλη οικονομική κρίση, ανεργία, φτώχεια, ενεργειακή κρίση, έλλειψη κοινωνικής πρόνοιας, μόλυνση και άλλες περιβαλλοντολογικές καταστροφές, επικίνδυνη ανάπτυξη της βίας και της εγκληματικότητας και μέγα πλήθος ασθενειών.

Οι άνθρωποι της Δύσης άρχισαν να έρχονται, πλέον, σε επαφή με τις πραγματικές τους ανάγκες και την επιβίωσή τους, καθώς έρχονται πρόσωπο με πρόσωπο με το θηρίο του υπερκαταναλωτισμού και ωθούνται να βρουν νέους τρόπους για να δώσουν λύσεις στα προβλήματά τους, ώστε να αντιμετωπίσουν την παγκόσμια κατάρρευση παλιών αξιών. Βιώνουν τη ρευστότητα των γεγονότων γύρω τους παρ’ όλο που ορισμένα από αυτά είναι πλασματικά (όπως πχ. η τωρινή οικονομική κρίση), δεν αντέχουν όλο αυτό το βάρος, διαλύονται και αρρωσταίνουν. Ο πανικός και η ανασφάλεια ωθούν όλο και περισσότερους ανθρώπους να ορισθούνε σε νέες θέσεις και να αφυπνίσουν δυνάμεις που ήταν ναρκωμένες.

Αυτά τα φαινόμενα αντιπροσωπεύουν τα πολλαπλά πρόσωπα μιας μεγάλης κρίσης που φαίνεται πως είναι τελικά μια κρίση αντιλήψεων. Όπως κι η κρίση στον χώρο της φυσικής τον περασμένο αιώνα, έτσι και τώρα προσπαθούμε ακόμη να εφαρμόσουμε τις αρχές μιας ξεπερασμένης άποψης του κόσμου σε μια πραγματικότητα που είναι αδύνατον πλέον να γίνει κατανοητή στα πλαίσια αυτών των αρχών. Ίσως έφτασε ο καιρός πια, όπου και η επιστήμη καλείται να κάνει το άλμα της πλέον για τον άνθρωπο ολοκληρωτικά, και όχι για την επιστήμη την ίδια ή την κυριαρχία του πλανήτη!

Αλλαγή πλεύσης σημαίνει ¨νέος σκοπός¨ 

«Υπάρχει, ακόμη, μια ολοκληρωτική ασυνέπεια ανάμεσα στην άποψη του κόσμου της σύγχρονης φυσικής και στην εικόνα που προσφέρει η σύγχρονη κοινωνία. Οι δομές της σημερινής κοινωνίας είναι πλέον ξεπερασμένες και δεν αντανακλούν την αρμονική αλληλουχία που παρατηρούμε στη φύση. Πρέπει λοιπόν να αγωνιστούμε για την αποκατάσταση της δυναμικής αλληλουχίας και για να το πετύχουμε αυτό, χρειαζόμαστε μιαν εντελώς διαφορετική κοινωνική και οικονομική δομή και πρωτίστως, μια διαφορετική αντίληψη του εαυτού μας και του κόσμου γύρω μας» γράφει ο θεωρητικός φυσικός Fritjof Capra στην Κρίσιμη Καμπή και συνεχίζει λέγοντας «Αλλά, για να φτάσουμε εκεί είμαστε υποχρεωμένοι να περάσουμε από μια πολιτιστική επανάσταση, με το βαθύτερο νόημα της έννοιας. Η έκβαση αυτής της πολιτιστικής επανάστασης θα κρίνει και το αν θα καταφέρουμε να επιβιώσουμε σαν πολιτισμός.»

Μέχρι πρότινος είχαμε βολευτεί σ’ ένα χωριστικό μοντέλο του κόσμου, που φτιάξαμε για να εξυπηρετεί την ανθρώπινη ματαιοδοξία μας. Σήμερα, καλούμαστε να κατανοήσουμε ότι ζούμε σε έναν σφαιρικά διασυνδεδεμένο κόσμο, όπου όλα τα βιολογικά, ψυχολογικά, κοινωνικά και περιβαλλοντολογικά φαινόμενα αλληλοεξαρτώνται. Εμείς είμαστε εδώ για να κάνουμε κάτι γι’ αυτή την ζωή. Γιατί, σκοπός της ανθρώπινης ύπαρξης είναι να φθάσουμε στον παράδεισο πάνω στη γη, μιας και η αιωνιότητα δεν βρίσκεται στο επέκεινα, αλλά στο τώρα. Αν δεν τη βρούμε εδώ, δεν θα τη βρούμε πουθενά. Γι’ αυτό γινόμαστε καθημερινά, σε όλο και μεγαλύτερο εύρος, αποδέκτες και κομιστές γνώσης.

Με κέντρο την αντίληψη αυτή, έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια μία σειρά από επιστημονικούς τομείς, που ασχολούνται κυρίως με τον εγκέφαλο, προσεγγίζοντάς τον είτε σαν μοντέλο, είτε σαν πεδίο μελέτης. Οι εξελίξεις στη Πληροφορική, στη Βιολογία, στη Γενετική, στην Ιατρική και στη Ψυχολογία εισάγουν συνεχώς νέα δεδομένα στην ερευνητική προσπάθεια των επιστημόνων παγκοσμίως, αφού ο μοναδικός τρόπος για τη μετατροπή αυτών των δεδομένων σε γνώση γίνεται πλέον διαμέσου της αυξανόμενης χρήσης συστημάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδικότερα των εφαρμογών πληροφορικής στις βιολογικές επιστήμες.

Αν και αυτή η απορρόφηση από την τεχνολογία ήταν ένα σημαντικό βήμα, η αναγνώριση και συνειδητοποίηση των καταστάσεων που συμβαίνουν στη ζωή μας, μας κάνει να ανοιχτούμε στο νέο σκοπό της ανθρώπινης ζωής πάνω σε αυτόν τον πλανήτη και την πραγματική φύση του σύμπαντος μέσα στο οποίο υπάρχουμε και εξελισσόμαστε. Ήδη, η αναδυόμενη μορφή της ανθρωπότητας άρχισε να αποκτά βαθύτερη αυτοκατανόηση και συνείδηση γνωρίζοντας περισσότερα πράγματα για τον εαυτό της και τον κόσμο που την περιβάλλει. Η λογική είναι πλέον πολυεπίπεδη, πιο ολοκληρωμένα ταυτόχρονη, και όχι γραμμική-σειριακή-διαζευκτική. Η δε αίσθηση της ταυτότητας γίνεται πιο περιεκτική-συλλογική και όχι απομωνομένη-ατομική. Βρισκόμαστε εδώ για να γίνουμε δημιουργοί και να διαποτίσουμε τον χώρο με σκέψεις, νέες ιδέες και συναισθήματα. Και η κβαντική θεωρία έχει θέσει πολλά αναπάντητα ερωτήματα στην επιστήμη, η οποία προσπαθεί να ξεπεράσει τον εαυτό της με «κβαντικά άλματα», σε νέα πεδία ¨δύναμης¨ προσιτά στον άνθρωπο.

Το σύμπαν είναι σκέψη

Κάποτε, οι εφημερίδες και επιστημονικά περιοδικά έγραφαν ότι μόνο δώδεκα άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν κατανοήσει τη θεωρία της Σχετικότητας. Ο θεωρητικός κβαντικός φυσικός Ρ. Φέϊνμαν υποστήριξε ότι εκείνοι που έχουν καταλάβει την παραπάνω θεωρία είναι πολύ περισσότεροι. Ωστόσο, ο ίδιος πρόσθεσε ότι «κανείς δεν είναι σε θέση να κατανοήσει πλήρως την κβαντομηχανική επειδή αυτή εκτείνεται πέρα από τα όρια της ανθρώπινης λογικής». Και εδώ αρχίζουν να περιπλέκονται τα πράγματα με τρόπο συναρπαστικό φτάνοντας στην περίφημη διατύπωση του αστρονόμου Τζέημς Τζηνς ο οποίος είπε πως: «Το σύμπαν πλέον αρχίζει να μοιάζει περισσότερο σαν μια τεράστια σκέψη παρά σαν μια μεγάλη μηχανή». Και αυτή η σκέψη δείχνει πως το κβαντικό άλμα μπορεί να συμβεί κάθε στιγμή και όχι μόνο στον κόσμο των ηλεκτρονίων, αλλά και στον ενεργειακό κβαντικό κόσμο της ανθρώπινου μυαλού!

Γνωρίζουμε πλέον, ότι ο κόσμος μας δεν είναι μόνο μια επαναλαμβανόμενη ρουτίνα, γιατί με την παρατήρησή μας αλλάζουμε τον εαυτό μας μα και κάθε τι γύρω μας. Μάθαμε πως η καθημερινότητά μας δεν είναι πια ευτελής, μα είναι μια δυνητικά δυναμική πραγματικότητα. Και αντιλαμβανόμαστε πλέον το γεγονός ότι, τίποτε δεν είναι πραγματικό και ότι δεν ζούμε μέσα σ’ ένα υλικό σύμπαν, αλλά σε ένα σύμπαν δυναμικής ενέργειας!

Η θεωρία της Πολυπλοκότητας, που ακόμη διαμορφώνεται, μας δείχνει ότι ένα φυσικό σύστημα είναι ένα όλον το οποίο δεν εξηγείται από τα μέρη του και επίσης, ότι το σύμπαν και ο κόσμος δημιουργούνται συνεχώς, όχι με τυχαίο τρόπο, αλλά με μια μαθηματική και μη αναγωγική νομοτέλεια. Τα δε σωματίδια είναι νέφη πιθανότητας που διαρκώς δημιουργούνται από το κβαντικό κενό, όπως αυτό περιγράφεται με την εξίσωση του Έρβιν Σρέντινγκερ και την Κβαντική Θεωρία Πεδίου. Και η ύλη δεν είναι και τόσο υλική όσο επίσης πιστεύαμε. Τα γεγονότα στον κόσμο της ύλης δεν είναι υλιστικά˙ είναι τελετουργικές πράξεις μέσα στο ναό της ζωής και μόνο ο τρόπος, που σκεπτόμαστε γι’ αυτά, έχει δημιουργήσει τον υλισμό. Τα δε όντα είναι μορφές μέσα σε μορφές, λόγοι μέσα σε λόγους και το σύμπαν γίνεται τελικά ένα ποίημα που διαρκώς “γράφεται”, οι δε λέξεις του είναι οι κοσμικές μορφές από το μικροσκοπικό μέχρι το μακροσκοπικό επίπεδο! Τίποτα δεν είναι τυχαίο και συγχρόνως τίποτα δεν είναι προκαθορισμένο. Το μέλλον δημιουργείται και είναι διαρκώς νέο ενώ εμπλουτίζει τον κόσμο με οντολογική καινοφάνεια, έτσι ώστε το μέλλον να μην ταυτίζεται με το παρελθόν και να μην μπορεί να αντιστραφεί ο χρόνος. Αυτό είναι, επίσης, και το βαθύτερο νόημα της Αρχής της Εντροπίας στην Θερμοδυναμική. Εντέλει, η κάθε χρονική στιγμή είναι κάτι το μοναδικό και ανεπανάληπτο, όπως και κάθε φυσική ύπαρξη, με κορύφωση τον άνθρωπο. Όλα αυτά δείχνουν την ενότητα του κόσμου, μολονότι αυτός αποτελείται από πολλά επιμέρους υλικά σωματίδια. «Εν τω παν», λοιπόν, και «εν τω παντί το Εν»!

Κβαντική συνειδητότητα

Οι ολοφάνερες, λοιπόν, ομοιότητες ανάμεσα στη δομή της ύλης και στη δομή του νου δεν θα πρέπει να μας εκπλήττουν, εφόσον η ανθρώπινη συνείδηση παίζει κρίσιμο ρόλο στη διαδικασία της παρατήρησης. Και στα πλαίσια της ατομικής φυσικής η συνείδηση καθορίζει ως έναν μεγάλο βαθμό τις ιδιότητες των παρατηρούμενων φαινομένων. Κανένα φαινόμενο, είτε συμβαίνει τώρα, είτε συνέβη στις πρώτες στιγμές της δημιουργίας του Σύμπαντος, δεν συνιστά φαινόμενο ώσπου να παρατηρηθεί. Γιατί, τα σωματίδια του μικρόκοσμου δεν υπάρχουν αλλά γίνονται! Δηλαδή, σύμφωνα με την Κβαντική Θεωρία τα πράγματα στο μικροσκοπικό επίπεδο δεν υπάρχουν με αντικειμενικό τρόπο αλλά διαρκώς δημιουργούνται και περνούν από την δυνατότητα στην πραγματικότητα. Αυτό είναι μια από τις πολλές παραδοξότητες της θεωρίας αυτής, όπως επίσης και το φαινόμενο στο οποίο δύο σωματίδια όσο μακριά και αν βρεθούν διατηρούν μια εκπληκτική ενότητα μέσω ατοπικών (δηλαδή μη χωρικών–τοπικών) αλληλεπιδράσεων.

Το δε κρίσιμο χαρακτηριστικό αυτής της θεωρίας δεν είναι μόνο η απαίτηση της παρουσίας του παρατηρητή προκειμένου να εντοπιστούν οι ιδιότητες ενός ατομικού φαινομένου, αλλά κι επίσης προκειμένου να εκδηλωθούν αυτές οι ιδιότητες. Σε υποατομικό επίπεδο υπάρχει μόνο πιθανότητα αλλά όχι προβλεψιμότητα και το αποτέλεσμα αλλάζει αναλόγως τον παρατηρητή και το παρατηρούμενο. Με άλλα λόγια, η συνειδητή μου απόφαση να παρατηρήσω, για παράδειγμα, ένα ηλεκτρόνιο, θα προσδιορίσει ως ένα σημείο και τις ιδιότητες του ηλεκτρονίου αλλά και την δική μου κατάσταση. Αν του υποβάλλω πχ. μια σωματιδιακή ερώτηση, θα μου δώσει μια σωματιδιακή απάντηση. Αν του υποβάλλω μια κυματική ερώτηση, θα μου δώσει και κυματική απάντηση. Κανείς και τίποτα δεν διαθέτει αντικειμενικές ιδιότητες ανεξάρτητες από τον νου μου. Για να περιγράψει κανείς τι συνέβη στο παράδειγμα, θα πρέπει να απορρίψει την παλιά λέξη “παρατηρητής” και να βάλει στη θέση της τη νέα λέξη “συμμέτοχος”. Ο μέχρι πρότινος, λοιπόν, καρτεσιανός διαχωρισμός ανάμεσα στον νου και την ύλη, ανάμεσα σε παρατηρητή και παρατηρούμενο παύει να ισχύει και ο κόσμος μας δεν θα είναι ποτέ πλέον ο ίδιος!

Είναι αδύνατο πια να μιλάμε για τη φύση, αν ταυτόχρονα δεν αναφερόμαστε και στον εαυτό μας. Η κβαντική θεωρία αναγνωρίζει ότι η πράξη της παρατήρησης αλλάζει την κατάσταση του παρατηρούμενου συστήματος. Ωστόσο, δεν καταπιάνεται με ερωτήματα που έχουν να κάνουν με την φύση του παρατηρητή: Ποιοι είμαστε εμείς οι παρατηρητές; Από πού προερχόμαστε; Γιατί είμαστε εδώ; Πώς σχετιζόμαστε με τον Φυσικό Κόσμο; Κάποιοι φυσικοί πάντως ισχυρίζονται πως το γεγονός ότι ατενίζουμε τον έναστρο ουρανό ίσως να είναι τόσο σημαντικό, που η ίδια η προέλευση του κόσμου να εξαρτάται από αυτό. Και εδώ, έρχεται η θεωρία της Ανθρωπικής Αρχής να μας οδηγήσει στην απλή διαπίστωση, ότι δεν θα κατανοήσουμε ποτέ το φυσικό σύμπαν αν δεν συνδέσουμε τις θεωρίες μας με την ύπαρξη συνειδητών όντων και της ίδιας της συνειδητότητας.

Θεωρούμε, συνήθως, ότι το εξελισσόμενο ή αναπτυσσόμενο σύμπαν συμβαίνει αντικειμενικά, ανεξάρτητα από την ανθρώπινη εξέλιξη, μα στο σύμπαν υπάρχουν χωροχρονικές μη-τοπικότητες οι οποίες συνδέουν τα πάντα μεταξύ τους. Με την έννοια αυτή γίνεται περισσότερο κατανοητό γιατί η αιώνια φιλοσοφία επιμένει, ξανά και ξανά, στο ίδιο σημείο: Παρελθόν και μέλλον είναι ψευδαισθήσεις˙. μόνο το Αιώνιο Παρόν υπάρχει και σ’ Αυτό εμπεριέχονται τα πάντα! Οι καθολικές συσχετίσεις των σωματιδίων, που αποδείχτηκαν και στο εργαστήριο, οδηγούν στη Συμπαντική Ενότητα και άρα στη Συμπαντική Ολότητα. Τα είδη όντως εξελίσσονται, παράλληλα, όμως εξελίσσεται και το Οικοσύστημα της Γης ως μονάδα. Πως, λοιπόν, να διαχωρίσουμε τον άνθρωπο από τον Κόσμο του;

Το σαρδόνιο χαμόγελο του εγκεφάλου 

Όλες οι παραπάνω ιδέες που παρουσιάζονται στη νέα φυσική και άλλες τόσες, ίσως να φαίνονται στην αρχή παράξενες για το δυτικό νου και ο άνθρωπος αισθάνεται μεγάλη δυσκολία με τις περίεργες αυτές τις απόψεις. Μάλλον ο νους μας δειλιάζει, ακόμη, στην προσδοκία των καμπυλωμένων διαστημάτων ή των περιοχών που βρίσκονται πέρα από το χωροχρόνο, και να σκέπτεται σε παραπάνω από τις τέσσερεις διαστάσεις. Την ίδια ίσως δειλία νιώθει να αντιμετωπίσει τις 26 διαστάσεις της θεωρίας των Υπερχορδών, ή που καλείται επίσης να κατανοήσει έννοιες όπως την “επαλληλία”, που σημαίνει ότι ένα σωματίδιο αν δεν παρατηρηθεί μπορεί να βρίσκεται σε δύο ή περισσότερα μέρη ταυτόχρονα καταστάσεων. Πολλές φορές όμως η φύση των πραγμάτων το απαιτεί! Αυτό ισχύει όταν μελετάμε ατομικά ή υποατομικά φαινόμενα και από ό, τι φαίνεται πλέον και φαινόμενα του εγκεφάλου! Γιατί, και ο εγκέφαλος είναι ένα φυσικό σύστημα κι όλοι οι βασικοί νόμοι της φύσης και των βασικών συστημάτων που την διέπουν είναι συμπαντικής εμβέλειας.

Η κβαντική θεωρία του εγκεφάλου δεν έρχεται σε αντίθεση με τις ανακαλύψεις της νευροβιολογίας. Απλά δίνει στους νευρώνες τη δυνατότητα μίας ταχύτατης επικοινωνίας, ώστε να λειτουργούν ταυτόχρονα διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου, Και οι θεωρητικοί φυσικοί έχουν υποστηρίξει ότι η λειτουργία μακρο-μοριακών συστημάτων, όπως οι πρωτεΐνες, σχετίζονται άμεσα με τις κβαντικές διαδικασίες. Σωματίδια, επίσης, που χωρίζονται από αχανείς χωροχρονικές αποστάσεις γνωρίζουν το ένα τι κάνει το άλλο. Όταν δηλαδή ένα ηλεκτρόνιο πηδάει σε μια νέα τροχιά στο εξωτερικό ενός ατόμου, το αντι-ηλεκτρίνιο(ή ποζιτρόνιο) που είναι ¨ζευγάρι¨ μαζί του πρέπει να αντιδράσει, όπου κι αν ζει μέσα στο σύμπαν. Ουσιαστικά, αυτό το μνημονικό δίκτυο απλώνεται σε όλο το σύμπαν, συνδέει τα πάντα και τα επεκτείνει.

Η πιθανότητα λοιπόν ότι κάθε άνθρωπος είναι ένα άπειρο ον γίνεται όλο και πιο πραγματική τώρα. Προικισμένοι με πλήρη προσαρμοστικότητα στο νευρικό μας σύστημα, έχουμε όλοι την επιλογή να υψώσουμε τα όρια ή να τα γκρεμίσουμε. Κάθε άνθρωπος συνεχώς κατασκευάζει μια εντυπωσιακή παράθεση σκέψεων, αναμνήσεων, επιθυμιών και αντικειμένων. Αυτά τα ερεθίσματα, που κυματίζουν μέσα στον ωκεανό της συνείδησης, γίνονται και η πραγματικότητά μας. Αν ξέραμε πώς να ελέγχουμε τη δημιουργία των ερεθισμάτων της διάνοιας θα ήμασταν ικανοί όχι μόνο να δημιουργήσουμε νέους νευρώνες αλλά και οτιδήποτε άλλο! «Ό,τι βλέπουμε, γινόμαστε και ότι σκεφτούμε μπορεί να γίνει»: είναι μια αλήθεια που διαμορφώνει ολόκληρη τη φυσιολογία, περιλαμβανομένου και του εγκεφάλου.

Ο αιώνας που πέρασε μπορεί να έδωσε μια μεγάλη αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού πάνω στον πλανήτη, ταυτόχρονα όμως μας σημάδεψε και με πολλούς θανάτους. Έτσι, η ανθρωπότητα μπήκε στον πειρασμό να κατανοήσει πιο έντονα την θνητή της φύση και αυτό εξανάγκασε τον ανθρώπινο εγκέφαλο να προβάλει την ύπαρξή του στο μέλλον, ούτως ώστε να μπορέσει να συναντήσει τον εαυτό του αύριο.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος εκτός από την ικανότητά του να δημιουργεί μια εικόνα του μέλλοντος, μέσω μιας διεύρυνσης της νοητικής λειτουργίας, είχε ανάγκη να δημιουργήσει μια εικόνα του μέλλοντος που ανοιγόταν μπροστά του, εν είδη υπόσχεσης πως η τελευτή δεν θα τον άγγιζε. Γιατί, μια βασική και βαθιά επέκταση της συνειδητότητας επιτρέπει στον άνθρωπο να αποκτήσει καθαρότερη εικόνα του μέλλοντος και επομένως να καλλιεργήσει την προσωπικότητά του ως προς αυτό. Ως έκφραση, λοιπόν, τόσο της αναπτυσσόμενης συνειδητότητάς του ο άνθρωπος, όσο και της «κρίσης» θανάτου ή άρνησης της τελευτής του, πρόβαλλε το κβάντο ως αντικείμενο «καλλιέργειας» για να μπορέσει να τραφεί η ανθρώπινή του ύπαρξη μέσα από το Συλλογικό ασυνείδητο. Και απ’ ότι βλέπουμε, η ανθρωπότητα αρχίζει σιγά-σιγά να παραδίδει εθελούσια τις ατομικές υλιστικές ικανοποιήσεις του παρόντος, προκειμένου να καλλιεργήσει μια πνευματική πίστη στο αύριο, και επομένως να «εξαγοράσει χρόνο», για να αποφύγει την τελευτή της νέας και ανώτερης αίσθησης του συλλογικού εαυτού.

Και ο Dr. Ervin Laszlo, ο διακεκριμένος επιστήμονας, φιλόσοφος και πρόεδρος της Λέσχης της Βουδαπέστης (η οποία είναι μια ένωση ηθικών και υπεύθυνων ηγετικών προσωπικοτήτων από διάφορα μέρη του κόσμου που πιστεύουν ότι υπάρχει άμεση ανάγκη να αλλάξουμε τον κόσμο, αλλάζοντας πρωτίστως τον εαυτό μας) στο βιβλίο του Η Μεγάλη Κβαντική Αλλαγή, μας λέει: «Ο παγκόσμιος εγκέφαλος είναι το ημι-νευρωνικό δίκτυο επεξεργασίας ενέργειας και πληροφοριών που δημιουργείται από εξίμισι δισεκατομμύρια ανθρώπους πάνω στον πλανήτη, οι οποίοι αλληλεπιδρούν με πολλούς τρόπους ιδιωτικούς και δημόσιους, και σε πολλά επίπεδα, τοπικά και παγκόσμια. Μια κβαντική μεταστροφή στον παγκόσμιο εγκέφαλο είναι ένας ξαφνικός και θεμελιακός μετασχηματισμός στις σχέσεις ενός σημαντικού μέρους των 8 δισεκατομμυρίων ανθρώπων τόσο μεταξύ τους όσο και με τη φύση –μια μακρομεταστροφή στην κοινωνία- και ένας επίσης ξαφνικός και θεμελιακός μετασχηματισμός στις πιο προηγμένες αντιλήψεις για τη φύση της πραγματικότητας –μια μεταστροφή παραδείγματος στην επιστήμη. Οι δυο μεταστροφές μαζί αποτελούν μια πραγματική “επανάσταση της πραγματικότητας” τόσο στην επιστήμη όσο και στην κοινωνία.» Έτσι, μέσα από την «κρίσιμη μάζα» ο εγκέφαλος μας χαμογελάει κλείνοντάς μας πονηρά το μάτι, και το μικροσκοπικό κβάντο γίνεται η ελπιδοφόρα οδός για μια ειρηνική και βιώσιμη ανθρώπινη πορεία μέσα στο σύμπαν!