Κυριακή 23 Αυγούστου 2026

Η πίστη στον Θεό κάνει τον άνθρωπο καλύτερο;

Πολλοί θρησκευόμενοι θεωρούν σχεδόν αυτονόητο ότι η πίστη στον Θεό κάνει τον άνθρωπο καλύτερο. Όμως εδώ υπάρχει ένα ερώτημα που αξίζει πραγματικά να απαντηθεί.

Τι ακριβώς κάνει έναν άνθρωπο ενάρετο; Η πίστη του ή ο τρόπος με τον οποίο φέρεται στους άλλους;

Αν ένας άνθρωπος πηγαίνει κάθε Κυριακή στην εκκλησία, προσεύχεται, νηστεύει, κοινωνεί και δηλώνει ότι αγαπά τον Θεό, αλλά την ίδια στιγμή λέει ψέματα, μισεί, προσβάλλει, ταπεινώνει και χαίρεται με τη δυστυχία κάποιου που θεωρεί «αμαρτωλό», σε τι ακριβώς τον έκανε καλύτερο η θρησκεία;

Και το αντίστροφο.

Αν κάποιος είναι πραγματικά συμπονετικός, δίκαιος, έντιμος και βοηθά έναν άνθρωπο που υποφέρει, ποια ακριβώς πράξη γίνεται πιο ηθική επειδή πιστεύει στον Θεό;

Εδώ βρίσκεται η ουσία.

Η πίστη δεν είναι από μόνη της ηθική πράξη.

Το να πιστεύεις ότι υπάρχει Θεός είναι μια πεποίθηση. Το να φέρεσαι με ανθρωπιά είναι συμπεριφορά. Και τα δύο δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Μάλιστα, υπάρχει ένα ακόμη πιο δύσκολο ερώτημα για έναν βαθιά θρησκευόμενο άνθρωπο.

Αν αφαιρέσουμε τον Παράδεισο και την Κόλαση, αν αφαιρέσουμε την ανταμοιβή και την τιμωρία, αν αφαιρέσουμε την ιδέα ότι κάποιος σε παρακολουθεί και θα κρίνει κάθε πράξη σου, θα εξακολουθούσες να επιλέγεις το καλό;

Αν η απάντηση είναι ναι, τότε η βάση της ηθικής σου βρίσκεται σε κάτι βαθύτερο από τον φόβο της τιμωρίας.

Αν η απάντηση είναι όχι, τότε πρέπει να αναρωτηθείς αν αυτό που ονομάζεις «αρετή» είναι πραγματικά αρετή ή απλώς υπακοή σε έναν θεϊκό νόμο.

Γιατί υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «δεν κάνω κακό επειδή φοβάμαι ότι θα τιμωρηθώ» και στο «δεν κάνω κακό επειδή καταλαβαίνω ότι ο άλλος άνθρωπος μπορεί να πονέσει εξαιτίας μου».

Το πρώτο μπορεί να παράγει συμμόρφωση.
Το δεύτερο απαιτεί συνείδηση.

Και υπάρχει κάτι ακόμη που θα ήθελα να ρωτήσω.

Αν η θρησκεία κάνει τον άνθρωπο ενάρετο, γιατί η ίδια θρησκευτική παράδοση μπορεί να χρησιμοποιηθεί από διαφορετικούς ανθρώπους για να δικαιολογήσουν εντελώς διαφορετικές και συχνά αντίθετες συμπεριφορές;

Γιατί ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να μιλάει για αγάπη προς τον πλησίον και λίγα λεπτά αργότερα να εύχεται τιμωρία, κόλαση ή καταστροφή σε κάποιον που διαφωνεί μαζί του;

Γιατί μπορεί κάποιος να επικαλείται την αγάπη του Χριστού ενώ ταυτόχρονα περιφρονεί τον συνάνθρωπό του;

Γιατί μπορεί να θεωρεί τον εαυτό του «πιστό» και να χρησιμοποιεί την πίστη του ως άδεια για να κρίνει τους πάντες γύρω του;

Αν η πίστη ήταν από μόνη της εγγύηση ηθικού χαρακτήρα, τέτοιες αντιφάσεις δεν θα έπρεπε να υπάρχουν.

Κι όμως υπάρχουν.

Γι' αυτό δεν με πείθει κάποιος όταν μου λέει «είμαι πιστός».

Αυτό από μόνο του δεν μου λέει σχεδόν τίποτα για τον χαρακτήρα του.

Θέλω να δω πώς συμπεριφέρεται όταν κανείς δεν τον βλέπει.

Πώς συμπεριφέρεται στον αδύναμο.

Πώς συμπεριφέρεται σε αυτόν που διαφωνεί μαζί του.

Πώς συμπεριφέρεται σε εκείνον από τον οποίο δεν έχει τίποτα να κερδίσει.

Πώς συμπεριφέρεται όταν έχει τη δύναμη να αδικήσει κάποιον και ξέρει ότι δεν πρόκειται να τιμωρηθεί.

Εκεί φαίνεται ο χαρακτήρας. Όχι στο πόσες φορές κάποιος σταυροκοπήθηκε.

Η θρησκεία μπορεί να δώσει σε έναν άνθρωπο ένα πλαίσιο αξιών, παρηγοριά, κοινότητα και νόημα. Αλλά το να πιστεύεις σε ένα σύστημα αξιών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το εφαρμόζεις.

Και ίσως αυτό είναι το πιο άβολο ερώτημα από όλα.

Αν ο Θεός χρειάζεται να σου πει να μην βασανίζεις, να μην κλέβεις, να μην εξαπατάς, να μην ταπεινώνεις και να μην πληγώνεις τον συνάνθρωπό σου, τότε τι ακριβώς λέει αυτό για τη δική σου ηθική κρίση;

Η πραγματική αρετή, κατά τη γνώμη μου, αρχίζει όταν κάνεις το σωστό όχι επειδή φοβάσαι ποιος σε κοιτάζει από ψηλά, αλλά επειδή καταλαβαίνεις γιατί είναι σωστό.

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στην ηθική συνείδηση και στην απλή υπακοή.

Υστερόγραφο

Αν η μόνη εγγύηση ότι θα είσαι καλός άνθρωπος είναι ότι φοβάσαι πως κάποιος εκεί πάνω κρατάει λογαριασμό, τότε ίσως δεν μιλάμε για αρετή.

Μιλάμε για τον πιο διάσημο ουράνιο ελεγκτή της ιστορίας.

Η παναγιά η πουτανιάρα

Η παναγιά η πουτανιάρα βρίσκεται στο κάτω κάστρο της Μυτιλήνης, πάνε πολλά χρόνια από τότε οι μουσουλμάνοι της πόλης βαφτιστήκαν τούρκοι και εις εφαρμογή της συνθήκης της Λοζάνης φύγαν από το νησί. Τα σπίτια τους εκεί στο κάτω κάστρο ρημάξαν ώσπου μέσα με τέλη δεκαετίας 1920 εκεί στο κάτω κάστρο, μέσα από τα τείχη και μακριά από τα αδιάκριτα μάτια μαζευτήκαν από το κράτος οι πουτάνες που μέχρι τότε στεγάζονταν σε μια καρπέτα και μια κουβέρτα.

Εκεί γύρω από το γενί τζαμί πίσω από το τσαρσί χαμάμ σε κάποια χαλάσματα στα αποκαϊδια του σαραγιού του μιντάτ πασά που το κάψαν οι πρόσφυγες σαν πήραν χαμπάρι πως το είχαν μοσχοπουλήσει σε έναν άρχοντα μυτιληνιό, κάποιοι που το χαν πάρει κοψοχρονιά από το μακαρίτη το μιντάτ σαν μάθαν πως θα έφευγε και ξεπουλούσε ότι είχε και δεν είχε. Μα η κουβέντα μας δεν έχει να κάνει με το μιντάτ και τα σαράγια του μα για τις πουτάνες που τις μαζέψαν στο κάτω κάστρο να μη φαίνονται... πονεμένες γυναίκες οι πιο πολλές ορφανές και χήρες από το μέτωπο της μεγάλης ελλάδας που κάηκε και δαύτη σαν το αρχοντικό του μιντάτ. 

Ανθρώπινα αποκαίδια που πουλούσαν το κορμί τους για να ζήσουν. Γιατί το κράτος ηθικό μεν αλλά πέραν τούτου, μη τα θέλουμε κιόλα Μπήκαν το λοιπόν οι παστρικιές μικρασιάτισες σε ετούτα τα σπίτια που γενήκαν μπουρδέλα μια κι οι αφεντάδες τους γενήκαν πρόσφυγες. Μόνες κι έρημες μα προπάντων πονεμένες σε ετούτη την αλλιώτικη σπιναλόγκα. Πόνος αβάσταχτος και που να τον ακουμπήσεις;. Ναι αλλά πού…οι εκκλησιές ήταν για τις ηθικές γυναίκες. Όχι για ετούτες… ψάχνοντας το λοιπόν εκεί ανάμεσα στα μπουρδέλα βρήκαν μια κιστέρνα. Μια υπόγεια δεξαμενή νερού από τα χρόνια των γατελούζων. Στάλαζε ο βράχος νερό σταγόνα σταγόνα σαν τα δάκρυα τους ιστορήσαν και το κόνισμα της. Αλλιώτικο… μια παναγιά σαν και δαύτες. Με το βυζί γυμνό, εκεί ανάμεσα στα μπουρδέλα, μια παναγιά μοναχά για δαύτες, τις πουτάνες μια παναγιά πουτανιάρα σαν που τη λέγαν οι απόξω… 

Περάσαν τα χρόνια,τα μπουρδέλα κλείσαν, χρόνια μετά αναστηλώθηκαν γίναν εργαστήρια συντήρησης αρχαιοτήτων αίθουσες εκδηλώσεων έρχονται όπου να ναι και άλλες σύγχρονες χρήσεις… Και μετονομάστηκε και σε παναγιά η γαλατούσα.


Κλοπή Θεού από Άλλον Θεό

Επειδή παρθενογένεση δεν υπάρχει σε καμία θρησκεία του κόσμου και του πλανήτη μας, δηλαδή όλες οι θρησκείες του κόσμου είναι εν πρώτοις ανθρώπινα κατασκευάσματα και κατά δεύτερον πατάνε πάνω στον φόβο των θνητών για τον θάνατο, προκειμένου να εδραιωθούν, έτσι έγινε και με τον ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ, μία θρησκεία-συρραφή άλλων πολλών και ποικίλων θρησκειών (κυρίως προγενεστέρων) και των θεωριών τους, τις οποίες και αντέγραψε, υιοθετώντας πολλά έως πάρα πολλά στοιχεία τους.

Και συνεχίζω, με τα εξής:
 
Από την αρχαία ελληνική θρησκεία ο χριστιανισμός, προκειμένου να επιβληθεί (χωρίς βεβαίως να ξεχνάμε και την αδυσώπητη βία που επέδειξε για τον ίδιο λόγο) υιοθέτησε:

* το σύνολο του φιλοσοφικού οικοδομήματός της (ευαγγέλια)
* τα μυστήρια, τις τελετές, τις γιορτές
* την όψη του αρχαίου ελληνικού θεάτρου (Ωραία πύλη και βημόθυρα), τον βωμό (αγία τράπεζα)
* την δομή του αρχαιοελληνικού δράματος (λειτουργία), τα αρχαιοελληνικά ημιχόρια (δεξιό και αριστερό ψαλτήρι με τους ψάλτες του), τους ιερείς (παπάδες, καλόγεροι), τις ιέρειες παρθένες (καλόγριες)
* τα ενδύματα των Ιεροφαντών (ράσα και άμφια)
* το κυπαρίσσι, το λιβάνι, τα κεριά, το χρυσό καντήλι με την άσβεστη φλόγα, τον σταυρό
* το βάφτισμα, τον γάμο, την νηστεία, τα μνημόσυνα, τα κόλλυβα, το τραπέζι μετά την κηδεία
* τα τάματα, την εξομολόγηση, την μετάνοια, την μετάληψη,
* τα θαύματα στα μυστήρια [Ελευσίνια, Καβείρια, Ορφικά και Διονυσιακά]
* τον δείπνο των μυστών του Διονύσου (μυστικός δείπνος του χριστιανισμού)
* τα λείψανα ηρώων ως αντικείμενο λατρείας
* τον κρίνο ή Ηράνθεμο που όταν το(ν) μύρισε η Ήρα είχε παρθενοσύλληψη
* την γέννηση του θείου βρέφους-Διονύσου μέσα σε σπήλαιο
* το ιερό πυρ του Απόλλωνα [ή νέον φως, ή φως καθαρμού] που έβγαινε μέσα από το χάσμα της Κασταλίας πηγής στους Δελφούς (φως του Παναγίου τάφου)
* την ανάσταση του Ορφέα και του Διονύσου
και άλλα.
Ανάμεσα στα άλλα, είναι και η υιοθέτηση θεών και θεαινών της αρχαιοελληνικής θρησκείας οι οποίοι μετονομάστηκαν, όπως παρακάτω:
* η Άρτεμις σε Άγιο Αρτέμιο
* ο Διόνυσος σε Άγιο Διονύσιο
* η Δήμητρα σε Άγιο Δημήτριο
* ο Ήλιος σε προφήτη Ηλία
Αλλά και η υιοθέτηση αρχαιοελληνικών γιορτών οι οποίες μετονομάστηκαν, όπως παρακάτω:
* τα Ποσειδώνια σε γιορτή του Αγίου Νικολάου
* η γιορτή των Διοσκούρων σε γιορτή των Κοσμά και Δαμιανού.
* ο γιορτασμός των Παναθηναίων σε γιορτή της Παναγίας.

«Ιερές» ασυναρτησίες και μπουρδολογίες ΜΕΡΟΣ 33o

Ο παραλογισμός στη Βίβλο

Έχω χαρακτηρίσει αποσπάσματα παράλογα είτε επειδή φαίνονται παράλογα (γελοία ή παράλογα) είτε επειδή είναι απλά αστεία. Για παράδειγμα, η ιστορία για τον Σαμψών και τις 300 αλεπούδες στους Κριτές 15.4 είναι παράλογη (και αστεία), ενώ το ολόκληρη η πόλη που ζητά από τον Ιησού να φύγει στο Κατά Ματθαίον 8.34 αφού σκότωσε 2000 γουρούνια είναι απλά αστείο.

Αποκάλυψη
  1. Το βιβλίο της Αποκάλυψης αποκαλύφθηκε στον Ιησού από τον Θεό και παραδόθηκε από έναν άγγελο σε έναν τύπο που ονομαζόταν Ιωάννης. 1:1
  2. «Από τα επτά Πνεύματα που είναι μπροστά στο θρόνο του».
  3. Τα «επτά Πνεύματα» είναι τα επτά πνεύματα του Θεού (4:5) 1:4
  4. Όλα ξεκίνησαν όταν ο Ιωάννης ήταν «εν Πνεύματι την ημέρα του Κυρίου». Άκουσε μια δυνατή φωνή που ισχυριζόταν ότι ήταν ο Ιησούς, να του λέει να γράψω ένα βιβλίο και να το στείλω σε επτά ασιατικές εκκλησίες. 1:10-11
  5. Ο Ιησούς του Ιωάννη περιβάλλεται από επτά χρυσά κηροπήγια. Έχει λευκά μαλλιά, μάτια φωτιάς και πόδια από ορείχαλκο. Κρατάει επτά αστέρια στο χέρι του και έχει ένα σπαθί που έβγαινε από το στόμα του. 1:12-16
  6. «Τα επτά αστέρια είναι οι άγγελοι των επτά εκκλησιών, και οι επτά λυχνίες, που είδες, είναι οι επτά εκκλησίες». 1:20
  7. «Αυτά λέει αυτός που κρατά τα επτά αστέρια στο δεξί του χέρι, που περπατά ανάμεσα στις επτά χρυσές λυχνίες». (Αυτός θα ήταν ο Ιησούς. Ποιος άλλος κυκλοφορεί με 7 αστέρια και 7 χρυσά κηροπήγια;) 2:1β
  8. Ο Ιησούς έχει κάτι εναντίον της εκκλησίας της Εφέσου. Άφησε την πρώτη του αγάπη, και αν δεν μετανοήσει, ο Ιησούς θα έρθει και θα πάρει το κηροπήγιο του. 2:4-5
  9. Εσύ [η εκκλησία της Εφέσου] μισείς τα έργα των Νικολαϊτών, τα οποία και εγώ [ο Ιησούς/Θεός] μισώ. 2:6
  10. «Σ' αυτόν που νικάει θα δώσω να φάει από το δέντρο της ζωής, που είναι στο μέσον του παραδείσου του Θεού». 2:7
  11. «Όποιος έχει αυτί, ας ακούσει τι λέει το Πνεύμα στις εκκλησίες. Αυτός που νικάει δεν θα πληγωθεί από τον δεύτερο θάνατο». 2:11
  12. Ο Ιησούς ξέρει πού είναι η έδρα του Σατανά: είναι στην πόλη της Περγάμου! 2:13
  13. Ο Ιησούς έχει και μερικά πράγματα εναντίον της Περγάμου. Υπήρχαν αυτά τα πράγματα πριν από λίγο καιρό με τον Βαλαάμ και τον Βαλάκ, που έτρωγαν πράγματα θυσιάστηκε σε είδωλα, πορνεία και οτιδήποτε άλλο. Αλλά πραγματικά μισεί το δόγμα των Νικολαϊτών. 2:14-15
  14. Μετανοήστε – αλλιώς ο Ιησούς θα σας πολεμήσει με το σπαθί που βγαίνει από το στόμα του. (Όπως ο ιππότης χωρίς άκρα στο Το «Άγιο Δισκοπότηρο» των Μόντι Πάιθον.) 2:16
  15. Ουάου! Αν νικήσεις, ο Ιησούς θα σου δώσει μάνα και μια λευκή πέτρα με ένα νέο μυστικό όνομα γραμμένο πάνω της! 2:17
  16. Ο Ιωάννης επαναλαμβάνει την περιγραφή του για τον Ιησού, λέγοντας ότι έχει μάτια από φωτιά και πόδια από ορείχαλκο. 2:18
  17. Όσοι στα Θυάτειρα υπακούουν στον Θεό/Ιησού μέχρι το τέλος θα κυβερνούν όλους τους άλλους με σιδερένια ράβδο. Θα καταφέρουν ακόμη και να σπάσουν τους άλλους σε κομμάτια. Θα ρίξει ακόμη και το πρωινό αστέρι (τον πλανήτη Αφροδίτη;). 2:26-28
  18. Ουάου! Αν νικήσεις, ο Ιησούς θα σου δώσει μάνα και μια λευκή πέτρα με ένα νέο μυστικό όνομα γραμμένο πάνω της! 2:17
  19. Το βιβλίο της Αποκάλυψης γράφτηκε και απευθυνόταν σε διάφορους αγγέλους. 2:1, 8, 12, 18, 3:1, 7, 14
  20. «Ταύτα λέγει ο έχων τα επτά πνεύματα του Θεού και τους επτά αστέρες». Αυτός θα ήταν ο Ιησούς. Έχει τα επτά Πνεύματα του Θεού (Περιλαμβάνει αυτό το Άγιο Πνεύμα;) μαζί με τα επτά αστέρια που κουβαλάει στο δεξί του χέρι. (Είναι ένα είδος γούρι, νομίζω.) 3:1
  21. Υπάρχουν μερικοί άξιοι Σαρδοί που δεν έχουν λερώσει τα ρούχα τους. θα περπατήσουν με τον Ιησού φορώντας λευκά ρούχα. 3:4
  22. Όποιος Φιλαδέλφειος νικήσει θα έχει τατουάζ τα ονόματα του Θεού, της πόλης του Θεού (νέα Ιερουσαλήμ) και του νέου ονόματος του Ιησού! 3:12
  23. Ο Θεός συστήνει να φοράς «λευκά ρούχα» ώστε «να μη φανεί η ντροπή της γύμνιας σου». 3:18
  24. Το πνεύμα του Ιωάννη πηγαίνει στον ουρανό. 4:1-10
  25. «Υπήρχαν επτά λυχνάρια φωτιάς που έκαιγαν μπροστά στο θρόνο, τα οποία είναι τα επτά Πνεύματα του Θεού». 4:5
  26. Ο Ιωάννης βλέπει τέσσερα θηρία (λιοντάρι, μοσχάρι, άνθρωπο, αετό) το καθένα με έξι φτερά και «γεμάτα μάτια». 4:6-8
  27. Ο Ιωάννης βλέπει ένα νεκρό αρνί με επτά κέρατα και επτά μάτια. Εξηγεί ότι τα επτά μάτια «είναι τα επτά πνεύματα του Θεός». 5:6
  28. Ο Θεός δίνει σε κάποιον πάνω σε ένα λευκό άλογο ένα τόξο και τον στέλνει να κατακτήσει τους ανθρώπους. 6:2
  29. Η έκτη σφραγίδα ανοίγεται και γίνεται μεγάλος σεισμός, ο ήλιος γίνεται μαύρος και το φεγγάρι κόκκινο, Τα αστέρια πέφτουν από τον ουρανό και βουνά και νησιά κινούνται τριγύρω. 6:12-14
  30. Ο Θεός λέει στους δολοφόνους αγγέλους του «να μη πειράξουν τη γη, ούτε τη θάλασσα ούτε τα δέντρα, μέχρις ότου σφραγίσουμε τους υπηρέτες του Θεού σου στα μέτωπά τους». Αυτό το εδάφιο είναι ένα εδάφιο που οι Χριστιανοί θέλουν να χρησιμοποιούν για να δείξουν το στοργικό ενδιαφέρον του Θεού για το περιβάλλον. Αλλά το προηγούμενο εδάφιο (7:2) καθιστά σαφές ότι ήταν θεόδοτο έργο τους να «βλάψουν τη γη και τη θάλασσα» μόλις τελείωσαν τη δουλειά τους στο μαρκάρισμα του μετώπου. 7:3
  31. 144.000 Ιουδαίοι θα πάνε στον ουρανό. όλοι οι άλλοι πάνε στην κόλαση. 7:4
  32. «Όλοι οι άγγελοι... και τα τέσσερα θηρία ... έπεσαν μπροστά στο θρόνο με τα πρόσωπά τους». 7:11
  33. Εκείνοι που θα επιζήσουν από τη μεγάλη θλίψη θα πλύνουν τα ρούχα τους με το αίμα του αρνί. 7:14
  34. «Όταν άνοιξε την έβδομη σφραγίδα, έγινε σιωπή στον ουρανό περίπου μισή ώρα».
  35. Αυτό πρέπει να ήταν ωραίο. Κρίμα που δεν κράτησε. 8:1
  36. «Οι επτά άγγελοι... τους δόθηκαν επτά σάλπιγγες».
  37. Όταν ανοίχτηκε η έβδομη και τελευταία σφραγίδα, δόθηκαν επτά σάλπιγγες σε επτά αγγέλους. Όταν αρχίζουν να τα φυσούν, ξεσπά όλη η κόλαση. 8:2
  38. Ένας άγγελος έριξε το θυμιατήρι στη γη, προκαλώντας βροντές, αστραπές και σεισμούς. 8:5
  39. »Και έπεσε ένα μεγάλο αστέρι από τον ουρανό, που καιόταν σαν λυχνάρι, και έπεσε στο τρίτο των ποταμών, και πάνω στις πηγές των νερών». Στη Βίβλο, τα αστέρια είναι απλά μικρά φώτα που μπορούν να πέσουν στο έδαφος από τον ουρανό. 8:10
  40. Η τέταρτη σάλπιγγα χτυπά το ένα τρίτο του ήλιου, της σελήνης και των αστεριών. 8:12
  41. Ένας άγγελος πετάει στον ουρανό ουρλιάζοντας: «Αλίμονο, αλίμονο, αλίμονο στους κατοίκους της γης». 8:13
  42. Η πέμπτη σάλπιγγα ηχεί και ένα άλλο αστέρι πέφτει από τον ουρανό. Στον άγγελο δίνεται το κλειδί για μια απύθμενη λάκκος, που περιέχει καπνό και ισχυρές ακρίδες. 9:1
  43. Ο Θεός φτιάχνει μερικές ακρίδες που μοιάζουν με άλογα με ανθρώπινα κεφάλια, μαλλιά γυναικών, δόντια λιονταριού και ουρές σκορπιού. Αυτοί τσιμπούσαν τους ανθρώπους και τους πλήγωναν για πέντε μήνες. 9:7-10
  44. Τέσσερις άγγελοι, με στρατό 200 εκατομμυρίων, σκότωσαν το ένα τρίτο του πληθυσμού της γης. 9:15-19
  45. Ένας άγγελος λέει στον Τζον να φάει ένα βιβλίο. Το κάνει, και έχει ωραία γεύση, αλλά πικραίνει την κοιλιά του. 10:10
  46. Όποιος τα βάζει με τα δύο ελαιόδεντρα του Θεού και δύο κηροπήγια (μάρτυρες του Θεού) θα καούν μέχρι θανάτου από φωτιά που βγαίνει από το στόμα τους. 11:3-5
  47. Οι μάρτυρες του Θεού έχουν ειδικές δυνάμεις. Μπορούν να κλείσουν τον ουρανό για να μην βρέξει, να γυρίσουν ποτάμια σε αίμα και να χτυπήσουν τη γη με πληγές «όσες φορές θέλουν». 11:6
  48. Αφού οι μάρτυρες του Θεού «τελειώσουν τη μαρτυρία τους», σκοτώνονται σε έναν πόλεμο με ένα θηρίο από ένα πηγάδι αβύσσου. 11:7
  49. Τα σώματα των μαρτύρων του Θεού θα παραμείνουν άταφα για τρεισήμισι ημέρες. Οι άνθρωποι θα «χαίρονται γι' αυτούς και θα ευφραίνονται, και θα στέλνουν δώρα ο ένας στον άλλον». Μετά από άλλες τρεισήμισι ημέρες ο Θεός επαναφέρει τους μάρτυρές του στη ζωή και αυτοί αναλαμβάνονται στον ουρανό. 11:8-12
  50. «Οι τέσσερις και είκοσι πρεσβύτεροι... έπεσαν με τα μούτρα τους». 11:16
  51. «Η οργή σου ήρθε... ότι εσύ... πρέπει να καταστρέψουν αυτούς που καταστρέφουν τη γη».
  52. Ο Θεός μόλις μας είπε για τα δέντρα και τα κηροπήγια που αναπνέουν φωτιά που θα κάνουν τη βροχή να σταματήσει, να μετατρέψει ποτάμια και ωκεανούς σε αίμα, και θα χτυπήσει τη γη με πληγές» (11:4-6), αλλά τώρα λέει ότι θα καταστρέψει αυτούς που καταστρέφουν τη γη. I μαντέψτε ότι ο Θεός θα αυτοκτονήσει. Καλή ιδέα. 11:18
  53. «Έγιναν αστραπές, και φωνές, και βροντές, και σεισμός, και μεγάλο χαλάζι». 11:19
  54. Οι Καθολικοί λένε ότι η «γυναίκα ντυμένη με τον ήλιο» είναι η Μαρία. Οι Προτεστάντες λένε ότι είναι το Ισραήλ, η εκκλησία ή η Εύα. Όποια κι αν είναι όμως, είναι έγκυος και ο δράκος θέλει να φάει το νεογέννητο μωρό της. Έχει δουλέψει ένα όρεξη χτυπώντας κάτω το 1/3 των αστεριών με την ουρά του. Αλλά όταν η γυναίκα γέννησε, ο Θεός διακτινίζει το αγοράκι της στον ουρανό. Στη συνέχεια, το γυναίκα πήγε στην έρημο για να τραφεί για 1260 ημέρες. Οτιδήποτε. 12:1-6
  55. «Και έγινε πόλεμος στον ουρανό: ο Μιχαήλ και οι άγγελοί του πολέμησαν ενάντια στον δράκοντα». Έτσι, ακόμη και στον παράδεισο, δεν μπορεί κανείς να Να είστε ασφαλείς από πόλεμο ή δράκους. 12:7
  56. Η Επιστροφή του Δράκου
  57. Ο δράκος διώχνεται από τον ουρανό και επιστρέφει στη γη για να αναζητήσει «τη γυναίκα που είναι ντυμένη με τον ήλιο». Αλλά της δόθηκαν μερικά φτερά αετού για να τραφεί στην έρημο «καιρό, και καιρούς, και μισό καιρό». Τότε ο δράκος έφτυσε ένα ποτάμι, αλλά η γη κατάπιε για να βοηθήσει τη γυναίκα. Έτσι ο δράκος πήγε σε πόλεμο με το σπέρμα του. (Νομίζω ότι η ταινία ήταν καλύτερη.) 12:12-17
  58. Ο Ιωάννης βλέπει ένα θαλάσσιο τέρας με 7 κεφάλια και 10 κέρατα, και με τη λέξη «βλασφημία» γραμμένη σε κάθε κεφάλι. Έμοιαζε με λεοπάρδαλη, μόνο που τα πόδια της ήταν σαν αρκούδα και το στόμα της σαν αρκούδα ένα λιοντάρι. 13:1-2
  59. «Όλος ο κόσμος» λάτρευε τον δράκο και το θηρίο. 13:3-4
  60. Το θηρίο πηγαίνει σε πόλεμο εναντίον των «αγίων». Του δίνεται εξουσία (από τον Θεό;) πάνω σε όλα τα έθνη και σε όλα τα Οι μη Χριστιανοί τον λατρεύουν. 13:7-8
  61. Ο Ιωάννης βλέπει ένα άλλο θηρίο να βγαίνει από τη γη με κέρατα σαν αρνί και φωνή σαν δράκος. Μπορούσε να κάνει «μεγάλα θαύματα», όπως να κάνει τη φωτιά να κατεβαίνει από τον ουρανό. 13:11-13
  62. Οι άνθρωποι φτιάχνουν μια εικόνα του θηρίου που μπορεί να μιλήσει. Όποιος αρνείται να προσκυνήσει την εικόνα σκοτώνεται. 13:13-15
  63. Ο Ιωάννης λέει ότι σοφία είναι να γνωρίζεις ότι η Το Χάραγμα του Θηρίου είναι το 666. Όλοι θα σημειωθούν στο δεξί τους χέρι ή στο δικό τους μέτωπο με αυτόν τον αριθμό. 13:16-18
  64. Μόνο 144.000 άγαμοι άνδρες θα σωθούν. (Εκείνοι που δεν ήταν «μολυσμένοι με γυναίκες».) 14:1-4
  65. Ο Ιησούς κάθεται σε ένα λευκό σύννεφο με ένα κοφτερό δρεπάνι στο χέρι του. Όταν ο άγγελος του λέει να θερίσει, σκοτώνει όλους τους ανθρώπους με το δρεπάνι του. 14:14-18
  66. «Ένα από τα τέσσερα θηρία έδωσε στους επτά αγγέλους επτά φιάλες χρυσές γεμάτες από την οργή του Θεού». 15:7
  67. Ο άγγελος λέει ότι ο Θεός είναι δίκαιος που μετέτρεψε τα ποτάμια σε αίμα. Λοιπόν, είναι μια ενδιαφέρουσα άποψη. Αλλά θα έλεγα ότι είναι ένας τρελός τρελός. 16:5
  68. Ένας άλλος άγγελος λέει στον Θεό πόσο δίκαιος είναι επειδή δίνει στους αγίους να πιουν αίμα. 16:7
  69. Εκείνοι που καίγονταν μέχρι θανάτου από τον Θεό δεν μετανόησαν «για να του δώσουν δόξα». 16:9
  70. Ακόμη και αφού κάηκαν ζωντανοί, αυτοί οι κακοί άνθρωποι δεν μετανοούσαν! 16:11
  71. Τρία ακάθαρτα πνεύματα που μοιάζουν με βατράχους βγαίνουν από τα στόματα του δράκοντα, του θηρίου και του ψευδοπροφήτη. Είναι θαυματουργοί διάβολοι που συγκεντρώνουν βασιλιάδες για να πολεμήσουν στον επερχόμενο πόλεμο του Θεού. 16:13-14
  72. «Μακάριος ο αγρυπνών και φυλάττων τα ιμάτιά αυτού, διά να μη περπατούν γυμνοί και βλέπουν την ντροπή του». 16:15
  73. Το έβδομο φιαλίδιο: φωνές, βροντές, κεραυνοί, σεισμοί, χαλάζι. 16:17-21
  74. Ο Θεός κατέστρεψε κάθε νησί και βουνό (μόνο για την κόλαση). 16:20
  75. «Μια μεγάλη αίθουσα από τον ουρανό, κάθε πέτρα για το βάρος ενός ταλέντου»
  76. Δεδομένου ότι ένα τάλαντο ήταν περίπου 33 κιλά, Αυτό θα ήταν ένα νέο παγκόσμιο ρεκόρ. (Ο τρέχων κάτοχος του ρεκόρ ζύγιζε μόνο 0,75 κιλά.) 16:21
  77. Η μεγάλη πόρνη έχει «πορνεύσει» με όλους τους βασιλιάδες στη γη. Όλοι οι άλλοι είναι «μεθυσμένοι από το κρασί της πορνείας της». Κάθεται σε ένα κόκκινο χρωματιστό θηρίο με τα συνηθισμένα 7 κεφάλια και 10 κέρατα. Κουβαλάει ένα φλιτζάνι γεμάτο «ακαθαρσία των βδελυγμάτων της» και έχει μια μεγάλη πινακίδα στο μέτωπό της που λέει: «Μυστήριο, η Βαβυλώνα η Μεγάλη, η μητέρα των πορνών και των βδελυγμάτων των Γη». Θα την αναγνωρίσετε όταν τη δείτε. 17:1-5
  78. «Το θηρίο που ήταν, και δεν είναι, και όμως είναι». 17:8
  79. «Και εδώ είναι ο νους που έχει σοφία. Τα επτά κεφάλια είναι επτά βουνά, στα οποία κάθεται η γυναίκα...» 17:9-13
  80. «Και μου λέει: Τα νερά που είδες, όπου η πόρνη κάθονται, είναι λαοί, και πλήθη, και έθνη, και γλώσσες». 17:15
  81. «Θα φάνε τη σάρκα της και θα την κάψουν με φωτιά». (Θα την φάνε πρώτα και μετά κάψτε την;) 17:16-17
  82. Η Βαβυλώνα έπεσε. Όλον το έθνος ήπιε τον οίνον της πορνείας αυτής, και οι βασιλείς επόρνευσαν μετ' αυτής. Τώρα η Βαβυλώνα είναι Κατοικείται από διαβόλους, βρωμερά πνεύματα και ακάθαρτα, μισητά πουλιά. 18:1-3
  83. «Τα τέσσερα θηρία έπεσαν κάτω και προσκύνησαν τον Θεό... λέγοντας: Αμήν. Αλληλούια». 19:4
  84. «Το Αρνί ήρθε, και η γυναίκα του ετοίμασε τον εαυτό της». Ουάου! Ο Ιησούς επιτέλους παντρεύεται. (Λοιπόν, το αρνί είναι, τέλος πάντων. Και υποθέτω ότι αυτός είναι ο Ιησούς.) 19:7
  85. Ο Ιησούς έχει μάτια φωτιάς και πολλά στέμματα στο κεφάλι του. Αλλά κανείς δεν ξέρει το όνομά του εκτός από τον ίδιο τον Ιησού, και δεν το λέει (καλά μέχρι τον επόμενο στίχο, δηλαδή). 19:12
  86. Τα ρούχα του Ιησού είναι βουτηγμένα στο αίμα και το μυστικό του όνομα («που κανένας άνθρωπος δεν ήξερε») είναι «Ο Λόγος του Θεού». (Βάζω στοίχημα ότι νόμιζες ότι ήταν ο Ιησούς!) 19:13
  87. Με μάτια φλεγόμενα, πολλά στέμματα στο κεφάλι του, ρούχα που έσταζαν αίμα, ένα σπαθί να βγαίνει από το στόμα του και ένα μυστικό όνομα, Ο Ιησούς οδηγεί τους πιστούς στον ουρανό σε ιερό πόλεμο στη γη. 19:14-15
  88. «Και έχει επάνω στο ιμάτιό του και επάνω στον μηρό του ένα όνομα γραμμένο: ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ, ΚΑΙ ΚΎΡΙΟΣ ΤΩΝ ΚΥΡΊΩΝ».
  89. Ω Goodie. Ο Ιησούς έχει ένα άλλο μυστικό όνομα. Το έχει γράψει ακόμη και στον μηρό του. (Κάποιο είδος τατουάζ ίσως;) 19:16
  90. Ένας άγγελος φυλακίζει τον Σατανά για 1000 χρόνια. 20:1-3
  91. «Η πρώτη ανάσταση» Όσοι δεν λατρεύουν το θηρίο θα γίνουν ιερείς και θα βασιλέψουν με τον Χριστό για 1000 χρόνια. Οι υπόλοιποι νεκροί θα παραμένουν νεκροί μέχρι να τελειώσουν τα 1000 χρόνια. 20:4-6
  92. «Ιδού, έρχομαι γρήγορα». 7, 12, 20
  93. Ο Παράδεισος είναι ένας κύβος, δώδεκα χιλιάδες στάδια (2400 km) σε μια πλευρά. 21:16
  94. Στον ουρανό θα υπάρχει ένα δέντρο που έχει 12 είδη καρπών με φύλλα που θα θεραπεύσουν τα έθνη. Και θα υπάρχουν άλογα διαφορετικών χρωμάτων, τραγουδώντας munchkins, και ένας μεγάλος και ισχυρός μάγος. 22:2
  95. «Το όνομά του θα είναι στα μέτωπά τους».
  96. Ποιο από τα πολλά μυστικά ονόματα του Ιησού θα είναι αυτό; Θα έχουν οι πιστοί «Βασιλιάς των Βασιλέων και Κύριος του Κύριοι» σημαδεμένοι στο μέτωπό τους όπως ο Ιησούς έχει κάνει τατουάζ στον μηρό του; Ή «Ο Λόγος του Θεού» ή «Ζηλιάρης;» Και τι γίνεται με το νέο μυστικό όνομα κάθε πιστού; Πρέπει ο Θεός να να σημαδέψουν τους ακολούθους του στα μέτωπά τους; Δεν μπορεί να πει σε αυτούς που είναι αρκετά ανόητοι για να πιστέψουν τέτοια πράγματα; 22:4
  97. «Πράγματα που πρέπει να γίνουν σύντομα» 22:6
  98. «Η ώρα πλησιάζει». 22:10
  99. «Όστις είναι ακάθαρτος, ας ήναι ακόμη ακάθαρτος.» 22:11
  100. Αυτό το εδάφιο αναφέρεται στον Ιησού ως το «λαμπρό και πρωινό αστέρι», όπως και ο Εωσφόρος στον Ησαΐα 14:12. Είναι λοιπόν ο Ιησούς Εωσφόρος; 22:16
  101. Όποιος προσθέσει στα λόγια της Αποκάλυψης (ή στην υπόλοιπη Βίβλο;) θα χτυπηθεί με πληγές, και Όποιος προσπαθήσει να αφαιρέσει οτιδήποτε από αυτό θα αφαιρεθεί το όνομά του από το βιβλίο της ζωής. 22:18-19 (2413)

Ερμηνεία Θεολογικών Γρίφων

Βίβλος, Τυφώνας και Ερμηνεία θεολογικών γρίφων

Ερμηνεία θεολογικών γρίφων: η μελωδία στην άρπα του πολιτισμού.

Αν λοιπόν για τους γρίφους της Βίβλου, είχαμε ένα σωρό τέτοιες κατάλληλες ερμηνευτικές προσεγγίσεις, που απομυθοποιούν την συμπεριφορά των βιβλικών ηρώων, ξεσκεπάζουν την προσχηματική ηθική τους και αφαιρούν από τις πανουργίες τους, το λαμπερό θεολογικό τους κάλυμμα τότε, γιατί όλη αυτή η μακροχρόνια, θρησκευτική ιεροπρέπεια, γύρω από τις ιστορίες τους; Γιατί τόση πνευματική υποτέλεια. Γιατί δεν φαίνεται να παίρνει τέλος, όλη αυτή η γενικευμένη πολιτισμοκτόνος σιωπή; Τόσους αιώνες τώρα, αμέτρητες αναφορές έχουν γίνει στις πληγές του Φαραώ. Η εκδικητικότερη ιστορία όλων των εποχών, είχε ανεμπόδιστα κάθε ευκαιρία να φυτέψει όσο γίνετε βαθύτερα το σπέρμα της φοβικής πίστης, στις ψυχές των εκατομμυρίων πιστών της βίβλου. Η ίδια η Βίβλος, ασταμάτητα επαναλαμβάνει την εγκωμιαστική αυτή, αναδρομή θαυμάτων. Όχι μόνο οι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, αλλά και οι μαθητές της Καινής, με πολύ καμάρι απαριθμούν τις πληγές της Αιγύπτου και υπενθυμίζουν την υποτιθέμενη διάβαση της Ερυθράς. Πράξεις αποστόλων.7.36 & Εβραίους 11.29.

Φαντασθείτε λοιπόν στην ιστορική εξέλιξη, πόσο βαθιά στις ψυχές των πιστών τους, τοποθέτησαν τα ανεξέλεγκτα αυτά θαύματα, οι λεγόμενοι πατέρες της εκκλησίας και οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς με τις πολλές χιλιάδες εγκωμιαστικές αναφορές τους! Προσθέστε στον προπαγανδιστικό αυτόν διαχρονικό κολοσσό, τους αμέτρητους ναούς, κατηχητικά, μοναστήρια, σχολεία, τους αναρίθμητους, πάστορες, παπάδες, Μουλάδες, Ραββίνους και κάθε κατηγόριας θεοπαρμένους θεολόγους, που σε εβδομαδιαία βάση επαναλαμβάνουν ακόμα τους άθλους των βιβλικών ηρώων, θυμηθείτε ότι την σαρωτική αυτή καταιγίδα, των επαναλαμβανόμενων θεολογικών εικόνων, την υφίσταται ο θεοσεβούμενος δυτικός κόσμος (και όχι μόνο αυτός), ασταμάτητα επί σειρά αιώνων, και θα έχετε αντιληφθεί, ένα μικρό μόνο μέρος, της βαριάς πνευματικής παράνοιας που μας έχει εμφυτευτεί απ' την ανεξέλεγκτη δράση της θρησκευτικής εξουσίας!

Αιώνες τώρα οι «σειρήνες»[1] των βιβλικών θαυμάτων, αφανίζουν τις αντιστάσεις όσων περνούν υποχρεωτικά κοντά απ' τις μαγευτικές υποσχέσεις τους. Εκατομμύρια άνθρωποι παρέδωσαν την τελευταία πνοή της νοημοσύνης τους, μπροστά στα υπέροχα αυτά αρπαχτικά φαντάσματα του παρελθόντος και οδηγήθηκαν βουβά στην πνευματική τους αποστέωση, αυξάνοντας τους σορούς των κάτασπρων κοκάλων τους, υποκύπτοντας σχεδόν χαρούμενοι στις μελωδικές σειρήνες των ανύπαρκτων «ανθρωποφάγων θαυμάτων» της Βίβλου!

Ποτέ επιτέλους θα ρωτήσουμε: «Μα τι είδους θαύματα είναι αυτά»; Τελικά, αισθάνεται κανείς, απέραντη θλίψη και θυμό, όχι τόσο κατά των ταλαντούχων αυτών καταδολιευτών απ' την Χαλδαία, αυτοί βρήκαν αφελείς και δικαιολογημένα έκαναν πολύ καλά την δουλειά τους, αλλά κατά των υμετέρων σοφών, αρχαίων και νεότερων, που ενώ ομολογουμένως διέπρεψαν στην αποκωδικοποίηση του υλικού κόσμου, δεν κατάφεραν να αντιληφθούν την τεραστία υπονομευτική δύναμη του δόλου και την πολυμορφία της έντεχνης μαγείας. Παραμένει λοιπόν εκνευριστικά ανεξήγητο, το γιατί προσπαθήσαμε τόσο υποτονικά να ερμηνεύσουμε τους καθ' ισχυρισμών θεόσταλτους γρίφους των μάγων. Φαίνεται ότι μπροστά στον εναλλασσόμενο ρόλο του καταδολιευτή – σωτήρα, και εμείς με την σειρά μας, σαν τους βιβλικούς Φαραώ, κυριολεκτικά δεθήκαμε κόμπο και μείναμε άπραγοι σαν μωρές παιδούλες!

Ανεξήγητο φαίνεται πραγματικά, το γιατί, αιώνες τώρα, «κανένας» δεν πήρε στα χέρια του, το πολύ παράξενο αυτό βιβλίο, την Βίβλο, με αληθινή διάθεση συστηματικής ανάλυσης των πατριαρχικών πράξεων, για να ξεσκεπάσει και ίσως, αιώνες πριν, να διατυμπανίσει την ολοφάνερη ανθρωποθηρική τους δράση. Όχι αποσπασματικά, ούτε απεραντολογώντας, αλλά με απομυθοποιητική, ερμηνευτική σχολαστικότητα. Σκεφθείτε μόνο, ποσά πράγματα θα ήταν διαφορετικά στην ιστορία της ανθρωπότητας, αν αυτό γινόταν κάπου βαθιά στο παρελθόν! Η συγκλονιστική ιδέα, των αναίσχυντων μαγγανιστικών θανατο-θαυμάτων, έστω και σαν πιθανότητα και αόριστη φήμη, σήμερα, όχι μόνο θα ήταν ευρύτατα γνωστή, αλλά σαν το καλύτερο ερμηνευτικό «νυστέρι», θα «έκοβε τα νεύρα» της θρησκευτικής αυτής απατής, απομυθοποιώντας και αχρηστεύοντας, τουλάχιστον μέρος απ' το δήθεν ανεξήγητο μεγαλείο της!

Σε ικανό βάθος χρόνου, μια τέτοια μεθοδική ερμηνευτική προσπάθεια, σταδιακά θα αναχαίτιζε ευεργετικά τον ιστορικό εκχαλδαιισμό της Μεσογείου. Θα αφαιρούσε απ' το υποσχεσιακό υλικό παγίδευσης, την παραπλανητική δολωματική λάμψη. Θα ελαχιστοποιούσε την λαϊκή θρησκομανία και θα απέτρεπε την σκληρή παγιδεύσει ολόκληρων λαών, στα θρησκευτικά αινίγματα. Απλά, θα υποχρέωνε ακόμα και τους πιο ενθουσιώδεις οπαδούς της ιουδαϊκής ουρανόπεμπτης σωτηρίας, να ξανασκεφτούν στοχαστικότερα τις πράξεις των βιβλικών ηρώων, πριν τους τοποθετήσουν με τόση άμετρη παραδοχή, στο υψηλότερο βάθρο θρησκευτικής λατρείας!

Ναι, το απελευθερωτικό όπλο της αναλυτικής ερμηνείας, ήταν συνεχώς εκεί, μπροστά μας, και αποτελούσε ανέκαθεν τον καταλληλότερο σύμμαχο της ανθρώπινης νοημοσύνης, στην μάχη μας κατά του παγιδοποιού ψεύδους, του θρησκευτικού δόλου και της έντεχνης απάτης! Μα δυστυχώς, ποτέ μέχρι σήμερα δεν φαίνεται να αξιοποιήσαμε σωστά την ακατανίκητη δύναμη της προσεκτικής ανάλυσης των παθών μας και οι σκληροί διωγμοί κάθε θρησκευτικής αντίρρησης, που μεσολάβησαν, δεν φαίνεται να είναι η μοναδική εξήγηση αυτής της ανεπίτρεπτης απραξίας μας. Για πολύ πιο ασήμαντες αφορμές, ατελείωτες ηρωικές πράξεις έχουν εκδηλωθεί μέσα σε σφοδρό κλίμα διωγμών και καταδιώξεων. Ποτέ δεν έλειψε το θάρρος, εκεί που υπήρχε η βεβαιότητα του σκοπού. Αν είχαμε τις ερμηνείες, οι διωγμοί δεν θα τις σταματούσαν.

Η πιθανότερη εξήγηση της απίστευτης αυτής ιστορικής μας αδράνειάς, φαίνεται να προέρχεται πιότερο, από το συσσωρευμένο απ' τα βάθη των χιλιετιών, αυθόρμητο, παραλυτικό δέος, που συνέχει ακόμα τον άνθρωπο, στην σκέψη, ότι μόνος του, «γυμνός» και ανίσχυρος, θα βρεθεί αντιμέτωπος, όχι με ανθρώπους, αλλά έτσι αόριστα με τον οποιονδήποτε «θεό»! Φαίνεται, πως ελάχιστοι άνθρωποι υποπτεύθηκαν τους «θεούς» των ιερατείων και ακόμα λιγότεροι κατάλαβαν, ότι στην φαινομενικά άνιση αυτή μάχη, ποτέ δεν ήμασταν μόνοι, γιατί δίπλα μας μπορούσε να σταθεί, πάνοπλη και απαστράπτουσα, η «θεά» ερμηνεία, η μόνη αληθινά θεόσταλτη και ακατανίκητη δύναμη των προετοιμασμένων, πυκνών και καλοζυγισμένων ερωτήσεων, ο αποτελεσματικότερος εξολοθρευτής του σκοταδισμού και ο ανίκητος κυνηγός των θεολογικών φαντασμάτων!

Σύμφωνα μάλιστα με έναν σχετικό μύθο, κάποτε: «ο Ερμής (δηλαδή η ερμηνεία[2]) νίκησε τον Τυφώνα[3] (την προσωποποίηση της συμφοράς) του έκοψε μάλιστα τα νεύρα και τα μεταχειρίσθηκε σαν χορδές στην μελωδική του λύρα».[4] Ο εξαίρετος αυτός συμβολισμός, διδάσκει πως ακόμα και τα χειρότερα τέρατα, ηττώνται από την διεισδυτική παραλυτική δύναμη της ερμηνεία και την κοφτερή σαν χειρουργικό νυστέρι ανάλυση και δια της απομυθοποίησης επέρχεται η «απονεύρωση» και της πιο γιγάντιας κακότητας. Στο τέλος, η ίδια αυτή η ανάλυση της απάτης και η κατανόηση του έντεχνου ψευδούς, γίνονται οι πιο γλυκόηχες χορδές στην άρπα του πολιτισμού και της προόδου. Αυτή είναι η λύρα του Ερμή: η ερμηνεία των παθών μας. Μόνο χάρη στην επιθετική, αναλυτική ερμηνεία των παθών μας, θα μπορούν οι επερχόμενες γενιές των ελεύθερων ανθρώπων να τραγουδούν λεπτομέρειες απ' τις μάχες απελευθέρωσης απ' την φανταχτερή πλάνη, τις επιτυχίες της νοημοσύνης και την κατάκτηση της ευτυχισμένης αρμονίας.

Μάλιστα, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο αυτόν ελληνο-αιγυπτιακό μύθο: «Ο Τυφώνας εγέννησε δυο υιούς, τον Ιεροσόλυμο και τον Ιουδαίο». Plutararchus De Iside et Osiride. 363.D.1 Η εκπληκτική αυτή αναφορά του βιογράφου και φιλοσόφου Πλούταρχου, ούτε λίγο ούτε πολύ πρέπει να σημαίνει, ότι τουλάχιστον η αιγυπτιακή μυθολογία, με τον τρόπο αυτό, συγκράτησε κάτι απ' τις κατάπικρες εμπειρίες της, από τους τραυματοποιούς απόγονους του ολέθριου σωτήρα τους, Ιωσήφ του Χαλδαίου!

Ο αγώνας λοιπόν με τα αινιγματοποιά τέρατα, είναι πολύ συγκεκριμένος. Θυμηθείτε, πως όταν ο Οιδίποδας έπρεπε να σταθεί μπροστά της, δεν είχε αντίπαλο του την Σφίγγα, αλλά τα αινίγματά της. Γνώριζε ότι δεν μπορούσε να σκοτώσει την Σφίγγα με το σπαθί του, που άχρηστο εικονίζεται ανάμεσα στα πόδια του, διότι η αινιγματική σοφία της πνευματοκτόνου «Σφίγγας», εισχωρεί βαθιά στην ψυχή των απαίδευτων και καταλαμβάνει τα φρονήματα, τους φόβους και τις ελπίδες τους. Με το σπαθί, δεν μπορείς να σκοτώσεις τις ψευδαισθήσεις, ούτε να ξεριζώσεις με μιας τις δεισιδαιμονίες και τις πλανεύτρες ελπίδες απ' τις ψυχές, χωρίς να βλάψεις τους δικού σου αγαπημένους συντρόφους, που τώρα πια φέρονται ακατανόητα (σαν γουρούνια) επειδή έχουν ήδη πιει τα γλυκόπιοτα δηλητήρια της «πεντάμορφης δεινής θεάς Κίρκης» [5] Πρέπει πρώτα σαν τον πολύτροπο στην σκέψη Οδυσσέα, να πάρεις από το χέρι του «Ερμή», το αντίδοτο των πνευματικών δηλητηρίων το «Μώλυ»[6] την αφυπνιστική δηλαδή ερμηνεία των παθών μας και να την δώσεις στους μεθυσμένους συντρόφους σου, για να μπορούν να συνέλθουν απ' τα μεθυστικά δηλητήρια της «Κίρκης», της κατά τα αλλά πανέμορφης και οπωσδήποτε θελκτικότατης αυτής θεάς της παραπλάνησης!

Τα λαοφιλή ψεύδη λοιπόν, σκοτώνονται μόνο με το «σπαθί» της ερμηνείας. Η αινιγματοποιός Σφίγγα αχρηστεύεται, απλά μόνο ερμηνεύοντας το ίδιο της το αίνιγμα! Η αληθινή Ερμη-νεία, ακινητοποιεί τις σύμφορες μας, αποκλείει τις συνεχείς επαναλήψεις τους και «απονευρώνει» τους αινιγματοποιούς. Η αποκαλυπτική ερμηνεία, μας βοηθάει να δούμε σαν αντιπάλους και ύπουλους εχθρούς, όλους εκείνους του δόλιους «φίλους» και «σωτήρες» που αιώνες τώρα κλέβουν το ενδιαφέρον μας και μας παραπλανούν με τα ομολογουμένως ενδιαφέροντα αινίγματα τους.

Μόνο αυτή η σοφία του «Ερμή» εξηγεί τις οδυνηρές επαναλαμβανόμενες ιστορικο-πολιτισμικές μας σύμφορες! Η ιερή, αλλά τόσο παραμελημένη αυτή φίλη, η ερμηνεία, αποκαλύπτει την απατηλή όψη των πραγμάτων, και μας προειδοποιεί για την δολωματική φύση της εύγευστης απάτης! Η προσεκτική ΕΡΜΗΝΕΙΑ λοιπόν των παγιδοποιών διλημμάτων (αινιγμάτων) της ιστορίας, είναι το μέγα ζητούμενο της νοημοσύνης μας και η βάση της πολιτισμικής προόδου όχι το μίζερο αδιέξοδο μίσος, ο καγχασμός και η αφελής ατελέσφορη απαξίωση εναντίον οποιουδήποτε διλημματοποιού αυτές είναι επιλογές που συχνά μόνο θολώνουν την κρίση, και ακόμα συχνότερα, απλώς εκτονώνουν το πάθος της έρευνας.

Όμως μέχρι σήμερα, όχι μόνο αυτό δεν έγινε, αλλά απεναντίας ακόμη και τα πιο σοβαρά βιβλία, λεξικά και εγκυκλοπαίδειες, δεν τολμούν να παρεκκλίνουν απ' τα καθιερωμένα! Οι δήθεν πνευματικοί αυτοί άνθρωποι, οι ταλαντούχοι αυτοί αναλυτές, συμπεριφέρονται σαν υπνωτισμένοι αντιγραφείς, αναμασώντας με κάθε λεπτομέρεια και σε κάθε ευκαιρία, την βιβλική εγκωμιαστική πατριαρχική προσωπογραφία. Νομίζω, πως τα βιβλία που εγκωμιάζουν ξέφρενα τους πατριαρχικούς αυτούς ήρωες και τις θρησκευτικές τους προτάσεις, αποτελούν σήμερα τον ορμητικότερο και πλατύτερο χείμαρρο παιδείας, μέσα και έξω απ’ τα εκπαιδεύτηκα ιδρύματα, ολόκληρου του δυτικού τουλάχιστον κόσμου!

Πολύ θα χαρώ όμως, αν μου υποδείξετε, ελάχιστα βιβλία, που επιμελώς ερεύνησαν τα αληθινά δεδομένα των παλαιοδιαθηκικών ηρώων και των αινιγματικών πράξεών τους; Χωρίς να παραβλέψουμε τις ενδιαφέρουσες αποσπασματικές απόπειρες σατι­ρισμού των πατριαρ­χών, που κατά καιρούς έγιναν, δυστυχώς, δεν υπάρχουν αρκετές σοβαρές μελέτες, που να αναλύουν με την δέουσα προσοχή την συμπεριφορά και κυρίως τα όπλα των πατριαρχών, με αποτέλεσμα τα βιβλικά δεδομένα να καταπίνονται χιλιάδες χρόνια τώρα, έτσι, ανεξήγητα και ανεπεξέργαστα, με όλες τις οδυνηρές συνέπειες για τη ζωή και τον πολιτισμό μας.

Το βιβλίο του Αθηναίου Κέλσου (Celsus Phil.): «Αληθής λόγος» (περί το 175 μ.κ.ε.) το αντίστοιχο του Ιουλιανού (Julianus): «Κατά Γαλιλαίων» (331-363 μ.κ.ε) και τα βιβλία του Πορφύριου, (Porphyrius Phil.): «Κατά Χριστιανών» (232-304 μ.κ.ε.) είναι ίσως απ' τις ελάχιστες αξιομνημόνευτες εξαιρέσεις, που όχι μόνο δε φαίνεται να βρήκαν αντάξιους συνεχιστές, στην μεθοδευμένη κριτική των βιβλικών ισχυρισμών, αλλά φαίνεται πως ούτε και αυτοί οι ίδιοι, δεν αντελήφθησαν, ότι το πραγματικά καυτό υλικό αποκωδικοποίησης, όλης αυτής της ξέφρενης χαλδαιο-μανίας, βρισκόταν κυρίως στις καταγεγραμμένες ιστορίες των παλαιοδιαθηκικών πατριαρχών και στις πρωτοφανείς πράξεις της αναίτιας κακότητας και των καταδολιεύσεών τους!

Γιατί λοιπόν αυτή η συγγραφική αδράνεια; Γιατί αυτή η ανεξέλεγκτη παραδοχή των πάντων; Πιστεύουν οι προ­σφι­λείς ανά τον κόσμο διανοητές, ότι είναι μικρή η απώλεια της κοι­νω­νικής δύναμης, από την μάστιγα της εσφαλμένης πίστης; Η οδυνηρές μας εμπειρίες, απέδειξαν ήδη, ότι τα σεβάσματα είναι η κοινωνική οδοσήμανση, αν έχουν λαθεμένη βάση, το κοινωνικό χάος είναι αναπόφευκτο. Οι όποιες προσπάθειες κριτικής έγιναν έκτοτε, δυστυχώς επικεντρώθηκαν και αναλώθηκαν κυρίως γύρο απ’ το κυριολεκτικά άτρωτο μεγαλείο του σημαντικότερου Εβραίου «σωτήρα» Χριστού Ιησού, που αρχικά κατάφερε να συμπεριληφθεί στο πάνθεων των θρησκευτικών ηρώων, να κερδίσει σταδιακά τον ομιχλώδη τίτλο του θεϊκού «υιού», και τελικά να πάρει τη θέση του ίδιου του δημιουργού θεού!

Έκτοτε, ολόκληρη η ανθρωπότητα, άπραγη παρακολουθεί την σταδιακή εφαρμογή μιας παλαιότερης παλαιοδιαθηκικής συνταγής, την μετατόπισης δηλαδή όλων των θεϊκών τιμών (για φαντάσου) στο πρόσωπο ενός αποθεωθέντος Χαλδαίου, που αρχικά (όπως και ο άγγελος του Ιακώβ) ονομάσθηκε: «υιός ανθρώπου» (Ιωανν.5.27), αργότερα αναβαθμίσθηκε σε: «υιό θεού» (Μαρκ.15.39) και τελικά έγινε: «Λόγος», δηλαδή, ούτε λίγο ούτε πολύ, Θεός στην θέση του Θεού! Για τον σαφή αυτόν υπαινιγμό διαβάζουμε: «Στην αρχή ήταν ο Λόγος και ο Λόγος ήταν με τον θεό και θεός ήταν ο Λόγος. Αυτός ήταν απ’ την αρχή με τον θεό. Τα πάντα δι’ αυτού δημιουργήθηκαν και απ’ όσα έγινα, τίποτε χωρίς αυτόν δεν έγινε και ο Λόγος έγινε άνθρωπος» Ευαγγ. Ιωάνν. 1.1,14.

Καταλάβατε, ή όχι;

Μπορεί να μην το λέει εντελώς ξεκάθαρα να χρησιμοποιεί την συνταγή, «εγώ λέω, εσύ σκέψου», αλλά όπως και να το σκεφτούμε ένα είναι το εκπληκτικό συμπέρασμα που βγαίνει: το σύμπαν ολόκληρο, το δημιούργησε, ποιος άλλος; Ένας αποθεωθείς Εβραίος! Η μεγαλομανία του Αβραάμ για ευκαιρίες παγκόσμιας «ευλογίας», στο πρόσωπο και στην ιστορία του συγκεκριμένου Χαλδαίου, βρήκαν κυριολεκτικά την καταλληλότερη αφετηρία, για την σταδιακή πραγματοποίηση, αυτής της πνευματοκτόνου παγκοσμιοποίησης!

Βέβαια, πρέπει να παραδεχθούμε, ότι αυτός ακριβώς ήταν ανέκαθεν ο κρυφός στόχος και το φυσιολογικό αποκορύφωμα της ιστορικής παγκόσμιας εξουσιαστικής θρησκευτικής πρακτικής, να μετακινούνται δηλαδή οι τιμές, από τον μεγαλειώδη συμπαντικό «θεό» (όποιος κι ό,τι κι αν είναι αυτός) σε αποθεοθέντες ανθρώπους, που από την ανατολή έως τη δύση, με το πρόσχημα του κεντρικού ήρωα της τοπικής θεολογίας, θα εισπράττουν, προς χάρη του ιερατείου, όλες τις τιμές, που κατά τη γνώμη μας, φυσιολογικά ανήκουν στην αρχέγονη μητρική «θεά» φύση.

Το γιατί συμβαίνει αυτός ο συστηματικός εξοβελισμός του συμπαντικού Θεού απ’ τις θρησκείες, αυτή η κερδοφόρος, ατιμωτική για τον Θεό, κολοσσιαία αισχρή καπηλεία, είναι εύκολο να εξηγηθεί, αφού πίσω απ’ την συχνά στημένη, ιστορία του κάθε τοπικού θρησκευτικού ήρωα, μπορούν να κρύψουν ένα σορό ιερατικές και εξουσιαστικές σκοπιμότητες, ενώ πίσω από τον έναν μεγαλειώδη, πανανθρώπινο, ουδέτερο και κυρίως απρόσωπο συμπαντικό Θεό, χωρίς βιβλία, περιούσιο λαό, κατευθυντήρια όνειρα και προφητείες, είναι δύσκολο να κρύψουν ανόητες εντολές υποταγής, σε καταστόλιστους με βαρύτιμα διακριτικά άμφια ανθρωπίσκους!

Δυστυχώς, από τότε που εφευρέθηκε η «θρησκεία», αυτή παραμυθόγλωσση λαοφιλής απάτη, τα ιερατεία κυβερνούν το σκάφος της παγκόσμιας ιστορίας, σύμφωνα με τα εξουσιαστικά συμφέροντα τους και όχι τις οποιεσδήποτε αλήθειες της άδολης ευγενούς θεολογίας! Αυτός είναι ο λόγος, που παράγουν και συντηρούν τους πλέον γλυκόπιοτους θρησκευτικούς μύθους, που μετατρέπουν την ανθρώπινη νοημοσύνη σε σκουπιδότοπο και μεταβάλουν τους λαούς σε εκμεταλλεύσιμη αγέλη! Όσα θλιβερά συμβαίνουν γύρω μας σήμερα, είναι αποτέλεσμα αυτής ακριβώς της ερμηνευτικής αδράνειας αιώνων. Δεν είναι τυχαίο που οι ίδιοι ανθρώπου που από αιώνες τώρα, έστησαν ανενόχλητοι την παγκόσμια αποβλάκωση της ιουδαϊκής θρησκείας, βρίσκονται επικεφαλείς στο παγκόσμιο οικονομικό σφαγείο, κρατώντας το οδυνηρό μαχαίρι της οικονομικής μας εξόντωσης.

ΔΕΣ:

Παραχαράξεις Τα ιερά τους κείμενα (της Κ.Δ.) έχουν επεξεργαστεί, διαφοροποιηθεί και παραχαραχθεί πάρα πολλές φορές, σε σημείο να μην μπορούμε ακόμα να βρούμε το πως ξεκίνησαν αρχικά.
Αντιφάσεις Τα κείμενα έχουν μεταξύ τους σοβαρές αντιφάσεις και ακόμα και λάθη, που τους αναγκάζουν να καταφεύγουν συνεχώς σε ερμηνείες για να βγει ένα “λογικό” συμπέρασμα.
Πλαστογραφίες Τα ιερά τους κείμενα, σχεδόν όλα, δεν είναι γραμμένα από αυτούς που φανταζόντουσαν, στην ουσία είναι ανώνυμα και μπορεί οι ίδιοι να τα ερμηνεύουν κατά βούληση με βάση την δική τους σέκτα, συνήθως διαφορετική ερμηνεία από άλλες. Αυτό φαίνεται και από την πληθώρα ερμηνειών που υπάρχουν για όλα αυτά και την αντίστοιχη πληθώρα αιρέσεων και σεκτών.

------------------------

[1] Οι Σειρήνες, κατά τον ελληνικό μύθο ήταν γυναικόμορφα αρπακτικά, που τοποθετούνται σε στενά περάσματα απ” όπου οι ναυτικοί αναγκασμένοι να περνούν πολύ κοντά απ” την ξηρά ήταν υποχρεωμένοι να ακούνε τα μαγευτικά τους τραγούδια που υπόσχοντο τα πάντα. Homerus Epic. Od.12.44.

[2] Για τον «θεό» Ερμή, από την αρχαιότητα γνωρίζουμε ότι: «αλληγορικώς ο προφορικός λόγος Ερμής λέγεται, διότι ερμηνευτικός είναι». Scholia in Homerum 38.15. Άρα «Ερμής» και ερμηνευτικός λόγος ταυτίζονται!!!

[3] Τύφων, ο ισχυρότερος τερατόμορφος Τιτάνας. Ο δαίμων της καταιγίδας, σύζυγος της Έχιδνας, πατέρας πολλών τεράτων, μεταξύ των οποίων και της Σφίγγας, του Οιδίποδα και των Θηβών. Η προσωποποίηση του πυρακτωμένου ανέμου, της ξηρασίας, της ακαρπίας και γενικότερα της κοινωνικής δυστυχίας.

[4] Plutararchus De Iside et Osiride. 373.C.10

[5] Η Κίρκη πότισε τους συντρόφους του Οδυσσέα: «κριθάλευρο, μέλι και κρασί και στην τροφή τους έριξε φάρμακα βαριά» Homerus Od.10.236. Όπως προαναφέραμε το ερυσιβώδες άλευρο ήταν από μόνο του ικανό να προκαλέσει εκστασιακή συμπεριφορά. Βλ. παραπομπή 382 ?

[6] Homerus Ob.10.305. // «Μώλυ: αντιφάρμακο, είδος βοτάνης, που έδωσε ο Οδυσσέας στους συντρόφους του και τους αποκατέστησε απ” τις αλλοιώσεις της Κίρκης» Etymologicum Magnum 592.40.

Η υπεροχή της Ελληνικής παιδείας έναντι της εβραϊκής

Στο πολύμορφο έργο του Ιουλιανού (λόγοι, επιστολές, εριστικά συγγράμματα), το μεγαλύτερο μέρος του οποίου προέρχεται από την περίοδο άσκησης των αυτοκρατορικών καθηκόντων (361-363 μ.κ.ε.), ανακλάται η πνευματική του εξέλιξη που τον οδηγεί στην απόρριψη του Χριστιανισμού και στην προσήλωση στη νεοπλατωνική φιλοσοφία. Ανιχνεύεται επίσης η θεωρητική θεμελίωση των μεταρρυθμιστικών μέτρων που πήρε προς όφελος της παλαιάς θρησκείας και εις βάρος της καθολικής επικράτησης του Χριστιανισμού. Ως προς το ύφος το έργο του χαρακτηρίζεται από το πλήθος των απηχήσεων της κλασικής λογοτεχνίας, ενώ η αξία του ως ιστορικής πηγής έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι παρέχει ζωντανή εικόνα των ιδεολογικών συγκρούσεων της εποχής.

Τα αποσπάσματα του έργου Κατὰ Γαλιλαίων που γνωρίζουμε, προέρχονται από το Κατὰ Ἰουλιανοῦ σύγγραμμα του Κυρίλλου επισκόπου Αλεξανδρείας, (ο δολοφόνος της Υπατείας και υπεύθυνος για την δολοφονία της Φιλοσοφίας, κυριολεκτικά μια Οργανική Πύλη) ο οποίος γύρω στο 440 μ.κ.ε. επιχειρώντας να το αναιρέσει παράγραφο προς παράγραφο, παραθέτει μεγάλο μέρος του. Στο συγκεκριμένο κείμενο ο Ιουλιανός επιχειρεί εκτεταμένο λογικό έλεγχο των βιβλίων της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, προκειμένου να επιτύχει τον βασικό του στόχο, δηλ. να δείξει την ανωτερότητα του ελληνικού πολιτισμού έναντι της χριστιανικής θρησκείας. Σχετική είναι και η επιδίωξή του στο απόσπασμα που ακολουθεί: να αποδείξει την υπεροχή των ελληνικών γραμμάτων έναντι των εβραϊκών.

ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ 243. – Κατὰ Γαλιλαίων §§ 53-55

[53] Αλλά μήπως η οργάνωση του κράτους και η μορφή των δικαστηρίων, η χρηστή και συνετή διοίκηση των πόλεων, η πρόοδος των επιστημών και η καλλιέργεια των ελευθερίων τεχνών, μήπως όλα αυτά δεν βρίσκονταν στους Εβραίους σε άγρια και βαρβαρώδη κατάσταση; Παρά ταύτα ο άθλιος Ευσέβιος1 διατείνεται πως έχουν και αυτοί κάποια ποιήματα σε εξάμετρους στίχους. Επιδιώκει μάλιστα με ζήλο να αποδείξει ότι αναπτύχθηκε στους Εβραίους και η μελέτη της λογικής, το όνομα της οποίας το έχει ακούσει από τους Έλληνες. Ποιο είδος όμως ιατρικής τέχνης έκανε την εμφάνισή του στους Εβραίους, όπως στους Έλληνες η ιατρική του Ιπποκράτη και μερικών άλλων σχολών που ακολούθησαν χρονικά; [54] Συγκρίνεται ο “σοφότατος” Σολομών με τον Φωκυλίδη ή τον Θέογνη ή τον Ισοκράτη2 από την πλευρά των Ελλήνων; Από πού και ώς πού; Αν συνέκρινες έστω τις παραινέσεις του Ισοκράτη με τις Παροιμίες εκείνου, θα κατέληγες, είμαι βέβαιος, στο συμπέρασμα ότι ο υιός του Θεοδώρου 3 είναι ανώτερος από τον “σοφότατο” βασιλέα. «Ο Σολομών όμως», απαντά, «είχε εντρυφήσει και στη θεουργία». 4

Και λοιπόν; Μήπως και αυτός δεν ελάτρευσε τους δικούς μας θεούς εξαπατημένος, καθώς λένε, από τη γυναίκα του; 5 Οποία υπεροχή! Τι πλούτος σοφίας! Δεν κατανίκησε την ηδονή και τον παραπλάνησαν τα λόγια μιας γυναίκας! Όμως αν εξαπατήθηκε από μια γυναίκα, μην τον χαρακτηρίζετε σοφό. Αν πάλι είστε πεπεισμένοι ότι ήταν σοφός, μη θεωρείτε ότι εξαπατήθηκε 6 από μια γυναίκα, αλλά ότι, ακολουθώντας τη δική του κρίση και σύνεση και τη διδασκαλία που του φανέρωσε ο θεός, ελάτρευσε και τους άλλους θεούς. Γιατί ο φθόνος και ο ζήλος ούτε καν τους πιο ενάρετους ανθρώπους δεν πλησιάζουν -πόσo μάλλον απέχουν από τους αγγέλους και τους θεούς. Ασχολείστε ως εκ τούτου με επιμέρους δυνάμεις, 7 τις οποίες ασφαλώς και δεν θα έκανε λάθος κανείς, αν τις αποκαλούσε δαιμονικές. Γιατί σ᾽ αυτές βλέπει κανείς έπαρση και ματαιοδοξία, ενώ στους θεούς δεν υπάρχει τίποτα παρόμοιο.

[55] Για ποιο λόγο τρέφεστε από τις γνώσεις των Ελλήνων, αν ικανοποιεί τις ανάγκες σας η μελέτη των δικών σας γραφών; Θα ήταν όμως προτιμότερο να κρατάτε τους ανθρώπους μακριά από εκείνη τη γνώση παρά από το να τρώνε τα προσφερόμενα στους θεούς σφάγια. Γιατί από αυτά, όπως λέει και ο Παύλος, 8 ουδόλως βλάπτεται εκείνος που τρώει· η συνείδηση όμως του αδελφού που τον βλέπει θα μπορούσε να σκανδαλισθεί, σύμφωνα με τα λεγόμενά σας, σοφότατοι και επηρμένοι. Η γνώση των Ελλήνων ήταν ωστόσο η αιτία που απείχε από την αθεΐα κάθε ευγενές πλάσμα που η φύση δημιούργησε σε σας. Όποιος λοιπόν είχε νου, έστω και λίγο, αυτός εγκατέλειψε πολύ γρήγορα την αθεΐα. Καλύτερα λοιπόν να κρατάτε τους ανθρώπους μακριά από τη γνώση 9 παρά από τη βρώση των σφαγίων. Γνωρίζετε όμως, μου φαίνεται, και σεις τη διαφορετική επίδραση των δικών σας γραφών στο πνεύμα σε σχέση προς τις δικές μας, και ότι από τη μελέτη των δικών σας κανείς δεν θα μπορούσε να γίνει εξαίρετος άνδρας, ούτε καν ίσως απλώς καλός, ενώ από τη μελέτη των δικών μας καθένας θα γινόταν καλύτερος από πριν, έστω και αν στερούνταν εντελώς ευφυΐας.

Ιδού σαφής απόδειξη: αφού επιλέξετε κάποια από το σύνολο των παιδιών σας, ωθήστε τα να μελετήσουν τις γραφές. Και αν, όταν ενηλικιωθούν, αποδειχθούν ανώτερα από ένα δούλο, να θεωρήσετε ότι λέω ανοησίες και ότι παραφρόνησα. Είστε, κατόπιν τούτου, τόσο δυστυχείς και ανόητοι, ώστε θεωρείτε θεϊκά τα κείμενα εκείνα από τα οποία κανένας δεν θα μπορούσε να γίνει συνετότερος, γενναιότερος ή καλύτερος από πριν, ενώ εκείνα από τα οποία μπορεί να αποκτήσει κανείς ανδρεία, σύνεση και δικαιοσύνη τα αποδίδετε στον σατανά και σ᾽ αυτούς που λατρεύουν τον σατανά!

Το πρωτότυπο

[53] ἀλλ᾽ ὁ τῆς πολιτείας θεσμὸς καὶ τύπος τῶν δικαστηρίων, ἡ δὲ περὶ τὰς πόλεις οἰκονομία καὶ τὸ κάλλος, ἡ δὲ ἐν τοῖς μαθήμασιν ἐπίδοσις, ἡ δὲ ἐν ταῖς ἐλευθερίοις τέχναις ἄσκησις οὐχ Ἑβραίων μὲν ἦν ἀγρία καὶ βαρβαρική; καίτοι βούλεται ὁ μοχθηρὸς Εὐσέβιος εἶναί τινα καὶ παρ᾽ αὐτοῖς ἑξάμετρα, καὶ φιλοτιμεῖται λογικὴν εἶναι πραγματείαν παρὰ τοῖς Ἑβραίοις, ἧς τοὔνομα ἀκήκοε παρὰ τοῖς Ἕλλησι. ποῖον ἰατρικῆς εἶδος ἀνεφάνη παρὰ τοῖς Ἑβραίοις, ὥσπερ ἐν Ἕλλησι τῆς Ἱπποκράτους καί τινων ἄλλων μετ᾽ ἐκεῖνον αἱρέσεων; [54] ὁ σοφώτατος Σολομὼν παρόμοιός ἐστι τῷ παρ᾽ Ἕλλησι Φωκυλίδῃ ἢ Θεόγνιδι ἢ Ἰσοκράτει; πόθεν; εἰ γοῦν παραβάλοις τὰς Ἰσοκράτους παραινέσεις ταῖς ἐκείνου παροιμίαις, εὕροις ἄν, εὖ οἶδα, τὸν τοῦ Θεοδώρου κρείττονα τοῦ σοφωτάτου βασιλέως. ἀλλ᾽ ἐκεῖνος, φησί, καὶ περὶ θεουργίαν ἤσκητο. τί οὖν; οὐχὶ καὶ ὁ Σολομὼν οὗτος τοῖς ἡμετέροις ἐλάτρευσε θεοῖς, ὑπὸ τῆς γυναικός, ὡς λέγουσιν, ἐξαπατηθείς; ὢ μέγεθος ἀρετῆς, ὦ σοφίας πλοῦτος. οὐ περιγέγονεν ἡδονῆς, καὶ γυναικὸς λόγοι τοῦτον παρήγαγον. εἴπερ οὖν ὑπὸ γυναικὸς ἠπατήθη, τοῦτον σοφὸν μὴ λέγετε. εἰ δὲ πεπιστεύκατε εἶναι σοφόν, μή τοι παρὰ γυναικὸς αὐτὸν ἐξηπατῆσθαι νομίζετε, κρίσει δὲ οἰκείᾳ καὶ συνέσει καὶ τῇ παρὰ τοῦ φανέντος αὐτῷ θεοῦ διδασκαλίᾳ πειθόμενον λελατρευκέναι καὶ τοῖς ἄλλοις θεοῖς. φθόνος γὰρ καὶ ζῆλος οὐδὲ ἄχρι τῶν ἀρίστων ἀνθρώπων ἀφικνεῖται, τοσοῦτον ἄπεστιν ἀγγέλων καὶ θεῶν. ὑμεῖς δὲ ἄρα περὶ τὰ μέρη τῶν δυνάμεων στρέφεσθε, ἃ δὴ δαιμόνιά τις εἰπὼν οὐκ ἐξαμαρτάνει. τὸ γὰρ φιλότιμον ἐνταῦθα καὶ κενόδοξον, ἐν δὲ τοῖς θεοῖς οὐδὲν ὑπάρχει καὶ τοιοῦτον.

[55] τοῦ χάριν ὑμεῖς τῶν παρ᾽ Ἕλλησι παρεσθίετε μαθημάτων, εἴπερ αὐτάρκης ὑμῖν ἐστιν ἡ τῶν ὑμετέρων γραφῶν ἀνάγνωσις; καίτοι κρεῖττον ἐκείνων εἴργειν τοὺς ἀνθρώπους ἢ τῆς τῶν ἱεροθύτων ἐδωδῆς. ἐκ μὲν γὰρ ἐκείνης, καθὰ καὶ ὁ Παῦλος λέγει, βλάπτεται μὲν οὐδὲν ὁ προσφερόμενος, ἡ δὲ συνείδησις τοῦ βλέποντος ἀδελφοῦ σκανδαλισθείη ἂν καθ᾽ ὑμᾶς, ὦ σοφώτατοι, φάναι. διὰ δὲ τῶν μαθημάτων τούτων ἀπέστη τῆς ἀθεότητος πᾶν ὅ τι περ παρ᾽ ὑμῖν ἡ φύσις ἤνεγκε γενναῖον. ὅτῳ οὖν ὑπῆρξεν εὐφυΐας κἂν μικρὸν μόριον, τούτῳ τάχιστα συνέβη τῆς παρ᾽ ὑμῖν ἀθεότητος ἀποστῆναι. βέλτιον οὖν εἴργειν μαθημάτων, οὐχ ἱερείων τοὺς ἀνθρώπους. ἀλλ᾽ ἴστε καὶ ὑμεῖς, ὡς ἐμοὶ φαίνεται, τὸ διάφορον εἰς σύνεσιν τῶν παρ᾽ ὑμῖν θεοπνεύστων γραφῶν πρὸς τὰς παρ᾽ ἡμῖν τοῦ πονηροῦ, καὶ ὡς ἐκ τῶν παρ᾽ ὑμῖν οὐδεὶς ἂν γένοιτο γενναῖος ἀνήρ, μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἐπιεικής, ἐκ δὲ τῶν παρ᾽ ἡμῖν αὐτὸς αὑτοῦ πᾶς ἂν γένοιτο καλλίων, εἰ καὶ παντάπασιν ἀφυής τις εἴη.

τεκμήριον δὲ τοῦτο σαφές· ἐκ πάντων ὑμῶν ἐπιλεξάμενοι παιδία ταῖς γραφαῖς ἐμμελετῆσαι παρασκευάσατε. κἂν φανῇ τῶν ἀνδραπόδων εἰς ἄνδρας τελέσαντα σπουδαιότερα, ληρεῖν ἐμὲ καὶ μελαγχολᾶν νομίζετε. εἶτα οὕτως ἐστὲ δυστυχεῖς καὶ ἀνόητοι, ὥστε νομίζειν θείους μὲν ἐκείνους τοὺς λόγους, ὑφ᾽ ὧν οὐδεὶς ἂν γένοιτο φρονιμώτερος οὐδὲ ἀνδρειότερος οὐδ᾽ ἑαυτοῦ κρείττων· ὑφ᾽ ὧν δὲ ἔνεστιν ἀνδρείαν, φρόνησιν, δικαιοσύνην προσλαβεῖν, τούτους ἀποδίδοτε τῷ Σατανᾷ καὶ τοῖς τῷ Σατανᾷ λατρεύουσιν.
-------------------------------
1 Ο Ευσέβιος επίσκοπος Καισαρείας (260-339 μ.κ.ε) στο έργο του Ευαγγελική Προπαρασκευή (11, 5, 5) αναφέρει ότι ο Μωυσής και ο Δαυΐδ έγραψαν στίχους σε δακτυλικούς εξαμέτρους, εννοώντας προφανώς ότι έγραψαν επική ποίηση.

2 Συγκρίνεται η ελληνική διδακτική ποίηση του 6ου αιώνα π.κ.ε. (Φωκυλίδης, Θέογνης) και η παραινετική ρητορεία (Ισοκράτης) με την διδακτική λογοτεχνία των Εβραίων, και συγκεκριμένα με τις Παροιμίες, έργο που αποτελείται από συλλογή συμβουλών και αποδίδεται στον βασιλιά Σολομώντα (10ος αι. π.κ.ε.).

3 Εννοεί τον Ισοκράτη, ο πατέρας του οποίου ονομαζόταν Θεόδωρος.

4 Ο όρος θεουργία δήλωνε στην ύστερη αρχαιότητα τις μαγικές πρακτικές με τις οποίες θεωρούσαν ότι μπορούσε να προκαλέσει κανείς την ενεργοποίηση θεϊκών δυνάμεων.

5 Πβ. Βασιλέων Α΄ 11, 4: «Όταν γέρασε (ο Σολομών), οι γυναίκες του του γύρισαν τα μυαλά και λάτρεψε άλλους θεούς».

6 Πβ. Βασιλέων Α᾽ 11, 4: και ἐξίκλιναν αἱ γυναῖκες αἱ ἀλλότριαι τὴν καρδίαν αὐτοῦ ὀπίσω θεῶν αὐτῶν. (= “οι γυναίκες τού γύρισαν τα μυαλά και λάτρεψε άλλους θεούς”). Το χωρίο ερμηνεύεται ως εξής: Ο Σολομών δεν είναι ανώτερος από τον Ισοκράτη λόγω των απόκρυφων, μαγικών δυνάμεων που κατέχει, όπως ισχυρίζονται οι Εβραίοι (πβ. την αμέσως προηγούμενη φράση), αφού και αυτός εξαπατήθηκε από την γυναίκα του και λάτρεψε τους θεούς των εθνικών, προδίδοντας την πίστη του.

7 Αναφέρεται μάλλον στη λατρεία των αγίων.

8 Πβ. Προς Κορινθίους Α΄ 8, 7-13.

9 Την ίδια περίπου εποχή (362 μ.κ.ε) ο Ιουλιανός εξέδωσε τον περὶ παιδείας νόμο, σύμφωνα με τον οποίο απαγορευόταν στους χριστιανούς δασκάλους να διδάσκουν τους εθνικούς συγγραφείς. Ο νόμος αυτός προκάλεσε την αντίδραση των χριστιανών, που αποτυπώνεται μεταξύ άλλων στους δύο Κατὰ Ἰουλιανοῦ λόγους του Γρηγορίου του Ναζιανζηνού.

Ο Απόστολος Παύλος, ο Σίμων Μάγος και ένα περίεργο Ευαγγέλιο

Ένας από τους πιο διαβόητους αρχιαιρετικούς του πρώιμου Χριστιανισμού ήταν μια αινιγματική φιγούρα γνωστή ως Σίμων ο Μάγος ή Σίμων ο Σαμαρειώτης. Σε περίπτωση που δεν είστε εξοικειωμένοι μαζί του, ακολουθεί μια σύντομη περιγραφή του τι λένε διάφορα κείμενα για αυτόν:
  • Σύμφωνα με τον Ιώσηπο (Αρχαιότητες XX.7 §2), υπήρχε ένας Κύπριος ονόματι Σίμων που προσποιήθηκε ότι ήταν μάγος και ήταν προσωπικός φίλος του Φήλικα, του προκουράτορα της Ιουδαίας (52–58). Ενεργώντας για λογαριασμό του φίλου του, ο Σίμων έπεισε την όμορφη Δρουσίλλα, αδελφή του βασιλιά Αγρίππα Β', να αφήσει τον άντρα της και να παντρευτεί τον Φήλιξ.
  • Στις Πράξεις 8, υπάρχει ένας χαρακτήρας που ονομάζεται Simon που έχει μαγέψει τους κατοίκους της Σαμάρειας με τη μαγεία του. Ασπάζεται τον Χριστιανισμό στο κήρυγμα του ευαγγελιστή Φιλίππου, αλλά επιπλήττεται από τον Πέτρο επειδή προσπαθεί να αγοράσει τις πνευματικές ικανότητες του Πέτρου και του Ιωάννη με χρήματα.
  • Ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας (Πρώτη Απολογία Ι.26) έγραψε για έναν Σαμαρείτη ονόματι Σίμωνα, ο οποίος τιμήθηκε από μερικούς ως θεός στη Ρώμη και αλλού λόγω της μαγείας του. Μιλάει για τον Σίμωνα που δίδασκε «πονηρή και απατηλή διδασκαλία». (Δεύτερη Απολογία XV) Ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας δεν φαίνεται να γνωρίζει την ιστορία στις Πράξεις.
  • Ο Ειρηναίος, γράφοντας λίγο αργότερα, συνδέει τον Σίμωνα από τις Πράξεις με τον δόλιο δάσκαλο του Ιουστίνου του Μάρτυρα Σίμωνα. Περιγράφει τον Σίμωνα ως τον ιδρυτή μιας αιρετικής χριστιανικής αίρεσης.
  • Οι απόκρυφες Πράξεις του Πέτρου περιγράφουν τον Σίμωνα ως μάγο που εξαπατούσε τον λαό της Ρώμης με τη μαγεία του. Ήρθε αντιμέτωπος και διαψεύστηκε από τον Πέτρο, και κατά τη διάρκεια μιας μαγικής πράξης κατά την οποία ο Σίμων πέταξε στον αέρα πάνω από τη Ρώμη, η προσευχή του Πέτρου τον έκανε να πέσει και να τραυματιστεί θανάσιμα. Αυτή η δημιουργική ιστορία φαίνεται να αντλεί κάποιες λεπτομέρειες από τη σύντομη αφήγηση του Ιουστίνου του Μάρτυρα. (Ένας άλλος χαρακτήρας στην ιστορία είναι ο Αγρίππας, ο έπαρχος της Ρώμης, κάτι που είναι περίεργο αφού δεν υπήρξε ποτέ έπαρχος με αυτό το όνομα. Λογοτεχνική επιρροή από τον Ιώσηπο;)
  • Αργότερα οι χριστιανοί αιρεσιολόγοι ακολούθησαν τα βήματα του Ειρηναίου για να καταγγείλουν μια ποικιλία γνωστικών αιρέσεων και δογμάτων που περιγράφονται ως «Σιμωνιανές» και αποδίδονται σε δασκάλους που ήταν μαθητές του Σίμωνα Μάγου.
Τι ακριβώς ήταν η «πονηρή και απατηλή διδασκαλία» του Σίμωνα Μάγου, που προφανώς ενέπνευσε αιρετικές γνωστικές αιρέσεις και ώθησε πολλούς πατερικούς συγγραφείς να ξοδέψουν τόση ενέργεια και μελάνι για να την αντικρούσουν; Με εντυπωσίασε μια παρατήρηση που έκανε ο Robert M. Price στο The Amazing Colossal Apostle (σελ. 213) και έπρεπε να κοιτάξω τα πρωτότυπα κείμενα για τον εαυτό μου.

Σύμφωνα με τον Ειρηναίο, τον πρώτο μας μάρτυρα της διδασκαλίας του Σίμωνα (Κατά Αιρέσεων Ι.23.3), ο Σίμων βάσισε την αίρεση του στην ακόλουθη διδασκαλία:

Τώρα αυτός ο Σίμων ο Σαμαρειώτης, από τον οποίο προέρχονται κάθε είδους αιρέσεις, σχημάτισε την αίρεση του από τα ακόλουθα υλικά: ... Οι άνθρωποι σώζονται μέσω της χάρης και όχι λόγω των δικών τους δίκαιων έργων. Γιατί τέτοιες πράξεις δεν είναι δίκαιες από τη φύση των πραγμάτων, αλλά από απλή σύμπτωση, όπως εκείνοι οι άγγελοι που έφτιαξαν τον κόσμο, θεώρησαν κατάλληλο να τις συγκροτήσουν, επιδιώκοντας, μέσω τέτοιων εντολών, να υποδουλώσουν τους ανθρώπους. Γι' αυτόν τον λόγο, δεσμεύτηκε ότι ο κόσμος θα διαλυθεί και ότι όσοι είναι δικοί του θα ελευθερωθούν από την κυριαρχία εκείνων που έφτιαξαν τον κόσμο.

Αυτό που είναι περίεργο είναι ότι αυτό είναι σχεδόν ακριβώς το ίδιο ευαγγέλιο που διδάσκει ο Παύλος στην προς Γαλάτας επιστολή, ιδιαίτερα στα κεφάλαια 2-4.

Δεν ακυρώνω τη χάρη του Θεού. γιατί αν η δικαίωση έρχεται μέσω του νόμου, τότε ο Χριστός πέθανε για το τίποτα. (2.21)

Γιατί τότε ο νόμος; … Ορίστηκε μέσω αγγέλων από έναν μεσίτη. (3.19)

Αλλά η γραφή έχει φυλακίσει τα πάντα κάτω από τη δύναμη της αμαρτίας... Πριν έρθει η πίστη, ήμασταν φυλακισμένοι και φρουρούμενοι υπό τον νόμο μέχρι να αποκαλυφθεί η πίστη. (3.22-23)

… Ενώ ήμασταν ανήλικοι, ήμασταν σκλαβωμένοι στα στοιχειώδη πνεύματα του κόσμου. (4.3)

Παλαιότερα, όταν δεν γνώριζες τον Θεό, ήσουν σκλαβωμένος σε όντα που από τη φύση τους δεν είναι θεοί. Τώρα, όμως, που έχεις γνωρίσει τον Θεό, ή μάλλον που σε γνωρίζει ο Θεός, πώς μπορείς να επιστρέψεις ξανά στα αδύναμα και φτωχά στοιχειώδη πνεύματα; Πώς μπορείς να θέλεις να υποδουλωθείς ξανά σε αυτά; (4.8-9)

Έτσι, τόσο ο Σίμων ο Μάγος όσο και ο Παύλος φαίνεται να βασίζουν το ευαγγέλιό τους στα εξής:
  1. Οι άνθρωποι σώζονται με τη χάρη και όχι με τη δικαιοσύνη (έργα κάτω από το νόμο).
  2. Ο νόμος δόθηκε από αγγέλους για να υποδουλώσει τους ανθρώπους.
  3. Ο αληθινός Θεός έκανε τελικά τον εαυτό του γνωστό στους ανθρώπους.
  4. Τώρα οι άνθρωποι μπορούν να ελευθερωθούν από τα δεσμά του νόμου και των «στοιχειωδών πνευμάτων που δεν ήταν θεοί» (Παύλος) ή «εκείνων που έκαναν τον κόσμο» (Σίμων), κάτι που λειτουργεί στο ίδιο πράγμα στη Γνωστική θεολογία.
(Αυτός είναι πολύ πιθανό να μην είναι ο τρόπος με τον οποίο σας εξηγήθηκε το ευαγγέλιο του Παύλου στην εκκλησία, αλλά υπάρχει, ασπρόμαυρο, στην Προς Γαλάτας επιστολή.)

Είναι επίσης ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι ο Ειρηναίος περιστασιακά παραθέτει αποσπάσματα από τις επιστολές του Παύλου, συμπεριλαμβανομένης της προς Γαλάτες, αλλά όχι τα συγκεκριμένα εδάφια που περιγράφουν το δόγμα του Παύλου σχετικά με τη δουλεία του νόμου, των αγγέλων και των στοιχειωδών πνευμάτων. Ο Ειρηναίος παραθέτει επίσης το 4.4 («Ο Θεός έστειλε τον Υιό του, γεννημένο από γυναίκα») αρκετές φορές — ένα εδάφιο που ο μελετητής της Καινής Διαθήκης J.C. O'Neill έχει πει ότι δεν μπορεί να είναι από τον ίδιο συγγραφέα με τα 4.1-3 και 4.8-10 (The Recovery of Paul's Letter to the Galatians, p. 56).

Τι δίδαξε πραγματικά ο ιστορικός Σίμων Μάγος (αν υπήρχε) και πόσο θα διαφωνούσε ο Παύλος μαζί του;

Το «γεωειδές» μοντέλο βαρύτητας

Η βαρύτητα δεν είναι ακριβώς ίδια σε κάθε σημείο της Γης και μια εντυπωσιακή απεικόνιση της NASA δείχνει πώς αυτές οι μικρές διαφορές επηρεάζουν μια νοητή «στάθμη της θάλασσας» γύρω από ολόκληρο τον πλανήτη.

Με τις αποκλίσεις μεγεθυμένες κατά 10.000 φορές, το αποτέλεσμα θυμίζει περισσότερο πατάτα παρά τη σχεδόν σφαιρική Γη που γνωρίζουμε. Δεν πρόκειται, όμως, για το πραγματικό σχήμα του πλανήτη.

Η απεικόνιση δείχνει το λεγόμενο «γεωειδές», ένα μαθηματικό μοντέλο που περιγράφει πώς θα διαμορφωνόταν η επιφάνεια των ωκεανών αν δεν υπήρχαν παλίρροιες, κύματα, άνεμοι ή θαλάσσια ρεύματα και το νερό επηρεαζόταν μόνο από τη βαρύτητα και την περιστροφή της Γης.

Σε αυτή την υποθετική κατάσταση, η επιφάνεια της θάλασσας δεν θα ήταν απολύτως ομαλή. Θα παρουσίαζε μικρές ανυψώσεις και βυθίσεις, καθώς η μάζα της Γης δεν είναι κατανεμημένη ομοιόμορφα.

Για να γίνουν αυτές οι διαφορές ορατές, η NASA τις μεγέθυνε κατά 10.000 φορές. Στην πραγματικότητα είναι πολύ μικρότερες.

Γιατί η βαρύτητα διαφέρει από περιοχή σε περιοχή

Βουνά, ωκεάνιες τάφροι αλλά και διαφορές στην πυκνότητα των υλικών στο εσωτερικό της Γης επηρεάζουν το βαρυτικό πεδίο του πλανήτη.

Όπου συγκεντρώνεται περισσότερη μάζα, η βαρυτική έλξη είναι ελαφρώς μεγαλύτερη, με αποτέλεσμα η νοητή στάθμη της θάλασσας να βρίσκεται ψηλότερα. Σε άλλες περιοχές βρίσκεται χαμηλότερα.

Η διαφορά ανάμεσα στο υψηλότερο και στο χαμηλότερο σημείο του γεωειδούς φτάνει τα 191 μέτρα.

Κοντά στην Ισλανδία το γεωειδές βρίσκεται περίπου 85 μέτρα πάνω από το επίπεδο αναφοράς, ενώ νότια της Ινδίας φτάνει τα 106 μέτρα κάτω από αυτό.

Ως επίπεδο αναφοράς χρησιμοποιείται ένα λείο, ελαφρώς πεπλατυσμένο μαθηματικό μοντέλο της Γης, ώστε οι επιστήμονες να μπορούν να μετρούν τις αποκλίσεις του γεωειδούς.

Πώς δημιουργήθηκε το μοντέλο

Η απεικόνιση βασίζεται σε περισσότερες από ένα δισεκατομμύριο παρατηρήσεις που συγκεντρώθηκαν από 19 δορυφόρους σε διάστημα 15 ετών.

Στα δεδομένα περιλαμβάνονται μετρήσεις από αποστολές που σχεδιάστηκαν για τη λεπτομερή χαρτογράφηση του βαρυτικού πεδίου της Γης.

Οι επιστήμονες μπορούν έτσι να μελετούν όχι μόνο τις διαφορές της βαρύτητας από περιοχή σε περιοχή, αλλά και τις μεταβολές που προκαλούνται καθώς τεράστιες ποσότητες νερού, πάγου και άλλης ύλης μετακινούνται στον πλανήτη.

Το γεωειδές αποτελεί επίσης σημαντικό σημείο αναφοράς για τη χαρτογράφηση και τις γεωδαιτικές μετρήσεις, καθώς επιτρέπει ακριβέστερους υπολογισμούς του υψομέτρου και της στάθμης της θάλασσας.

Μυθαγωγική και Μυσταγωγική Ερμηνεία του Μύθου του Περσέα και της Ανδρομέδας

Ο μύθος του Περσέα και της Ανδρομέδας συγκαταλέγεται ανάμεσα στους διασημότερους της αρχαίας Ελληνικής μυθολογίας. Η Ανδρομέδα, κόρη του Κηφέα και της Κασσιόπης, καταδικάζεται να δεθεί πάνω σε έναν βράχο ως εξιλαστήριο θύμα ενός φοβερού θαλάσσιου δράκοντα, τιμωρία που επιβάλλουν οι θαλάσσιες θεότητες για την αλαζονική καύχηση της μητέρας της. Τη στιγμή που το τέρας ετοιμάζεται να την κατασπαράξει, εμφανίζεται ο Περσέας, επιστρέφοντας από την αποστολή κατά την οποία αποκεφάλισε τη Μέδουσα.
 
Με τη βοήθεια των θεών ο ήρωας Περσέας , φορώντας τα πτερωτά σανδάλια του Ερμή, κρατώντας την αστραφτερή ασπίδα της Αθηνάς, το δρεπάνι που του χάρισε ο Ερμής και την κυνέην του Άδη που τον καθιστά αόρατο, κατορθώνει να νικήσει το θαλάσσιο τέρας και να ελευθερώσει την Ανδρομέδα. Οι δύο νέοι ενώνονται με γάμο και από την ένωσή τους γεννιέται ένα ένδοξο γένος ηρώων. Στο τέλος της επίγειας ζωής τους οι θεοί τούς ανυψώνουν στον ουρανό ως αστερισμούς, ώστε η μνήμη και το παράδειγμά τους να παραμείνουν αιώνια.
 
Ο ίδιος ο Ηρόδοτος μαρτυρεί ότι η λατρεία του Περσέα δεν παρέμεινε απλή ποιητική επινόηση, αφού αναφέρει την ύπαρξη ιερού αφιερωμένου στον ήρωα στη Χέμμη της Αιγύπτου, όπου οι κάτοικοι πίστευαν πως ο ίδιος ο Περσέας είχε εμφανιστεί αυτοπροσώπως [1]. Η μαρτυρία αυτή δείχνει πόσο βαθιά είχε ριζώσει η πεποίθηση ότι πίσω από το πρόσωπο του ήρωα κρύβεται κάτι περισσότερο από αφήγηση, μια πραγματικότητα ιερή που ξεπερνά τα όρια του μύθου ως αφηγηματικού σχήματος.

Πίσω από αυτή τη συναρπαστική αφήγηση ίσως κρύβεται ένα βαθύ μυητικό και μυθαγωγικό μήνυμα. Οι αρχαίοι μύθοι όπως πολλές φορές εχω αναφέρει, δεν δημιουργήθηκαν μόνο για να αφηγούνται γεγονότα, αλλά για να οδηγούν τον άνθρωπο από το ορατό στο αόρατο, από το γράμμα στο πνεύμα, από την αφήγηση στη γνώση. Τα πρόσωπα, τα αντικείμενα και οι πράξεις μετατρέπονται σε διαχρονικά σύμβολα της εσωτερικής πορείας της ανθρώπινης ψυχής.
 
Ο ίδιος ο Πρόκλος, στο σχόλιό του στην Πλατωνική Πολιτεία, δεν δίστασε να διαβάσει την περιπέτεια του Περσέα ως αλληγορία της ψυχής που αντιμετωπίζει τις δυνάμεις της ύλης μέσω της νοερής, όχι της αισθητής, θεωρίας [2], επιβεβαιώνοντας πως η νεοπλατωνική παράδοση αναγνώρισε στον μύθο αυτόν έναν πλήρη κύκλο μυήσεως.
 
Ακολουθούν ορισμένα ψήγματα αποσυμβολισμού, όχι ως μοναδικές ερμηνείες, αλλά ως αφορμές για βαθύτερο στοχασμό, καθώς κάθε αληθινός μύθος αποκαλύπτει διαφορετικά νοήματα σε κάθε αναγνώστη, ανάλογα με τον βαθμό της εσωτερικής του αναζήτησης.

Η Ανδρομέδα συμβολίζει την ανθρώπινη ψυχή, η οποία με την ενσάρκωσή της κατέρχεται στον κόσμο της γένεσης και της φθοράς. Είναι δεμένη στον βράχο της ύλης, της αναγκαιότητας και της μοίρας, έχοντας λησμονήσει προσωρινά τη θεϊκή της καταγωγή. Ο Πλωτίνος περιγράφει με ανάλογους όρους αυτή την κάθοδο στην πραγματεία του Περὶ τοῦ πῶς ἡ ψυχὴ εἰς σῶμα εἰσέρχεται, όπου η ψυχή, ριγμένη στη γένεση, λησμονεί εν μέρει την καταγωγή της από το νοητό, χωρίς ωστόσο να χάνει ποτέ ολοκληρωτικά τον δεσμό της με αυτό [3]. Ο βράχος στον οποίο είναι προσδεδεμένη η Ανδρομέδα δεν είναι επομένως τιμωρία εξωτερική, αλλά εικόνα της ίδιας της συνθήκης της ενσάρκωσης, όπως ακριβώς και ο Πλάτων, στον Φαίδωνα, περιγράφει το σώμα ως τάφο ή δεσμωτήριο της ψυχής, μέσα στο οποίο εκείνη οφείλει να θυμηθεί την πραγματική της πατρίδα [4].

Ο θαλάσσιος δράκοντας χθόνιο σύμβολο, συμβολίζει τον φύκαλα της γνώσης, αλλά και τις αδάμαστες δυνάμεις του ασυνειδήτου, τα πάθη, τους φόβους, τις επιθυμίες και κάθε τι που κρατά τον άνθρωπο προσκολλημένο αποκλειστικά στον αισθητό κόσμο. Δεν πρόκειται μόνο για έναν εξωτερικό εχθρό, αλλά για τη σκιά που κάθε άνθρωπος καλείται να αντικρίσει μέσα του. Η εικόνα της Ανδρομέδας δεμένης στον βράχο θυμίζει τον Προμηθέα, ο οποίος επίσης είναι αλυσοδεμένος στον βράχο, ενώ ένας αετός κατατρώγει καθημερινά το ήπαρ του. Και στις δύο περιπτώσεις ο βράχος συμβολίζει την επίγεια δοκιμασία, ενώ το τέρας και ο αετός εκφράζουν τις δυνάμεις που δοκιμάζουν αδιάκοπα την ψυχή μέχρι να αφυπνιστεί, μια αντιστοιχία που δεν διαφεύγει από τη μυθαγωγική παράδοση, η οποία βλέπει σε κάθε δεσμευμένη μορφή της Ελληνικής μυθολογίας την ίδια πάσχουσα ψυχή υπό διαφορετικό προσωπείο.

Ο Περσέας είναι ο άνθρωπος που αρχίζει να συνειδητοποιεί την αληθινή του φύση. Δεν αρκεί όμως η ανθρώπινη δύναμη για να ολοκληρώσει το έργο του. Χρειάζεται την αρωγή των θεών, δηλαδή την αφύπνιση των θεϊκών δυνάμεων που βρίσκονται εν δυνάμει μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο. Τα δώρα των θεών αποτελούν σύμβολα των σταδίων της μύησης, και η όλη διαδικασία θυμίζει εκείνο που ο Πλωτίνος ονομάζει επάνοδο της ψυχής προς το Εν, μια πορεία που δεν συντελείται μεμιάς αλλά μέσα από διαδοχικές καθάρσεις και εξοπλισμούς της ψυχής [5].

Η ασπίδα της Αθηνάς συμβολίζει τη φωτισμένη νόηση και την αυτογνωσία. Ο Περσέας δεν αντικρίζει τη Μέδουσα κατά πρόσωπο, αλλά μέσω της αντανάκλασής της. Έτσι διδάσκεται ότι η αλήθεια απαιτεί διάκριση και εσωτερική όραση, όχι παρορμητική σύγκρουση με τις ψευδαισθήσεις. Το ίδιο ακριβώς μοτίβο της έμμεσης, ανακλαστικής θεωρίας απαντά στον Πλωτίνο, όταν περιγράφει πώς ο νους γνωρίζει τον εαυτό του μέσω μιας εσωτερικής αντανάκλασης και όχι μέσω άμεσης, εξωστρεφούς σύγκρουσης με το αντικείμενο της γνώσης του, καθώς η ευθεία θέαση του απόλυτου θα ήταν καταστροφική για την ψυχή που δεν έχει ακόμη καθαρθεί [6].
 
Το δρεπάνι του Ερμή συμβολίζει τη δύναμη του Λόγου που αποκόπτει την άγνοια και τις προσκολλήσεις, επιτρέποντας στον άνθρωπο να θερίσει τους καρπούς της πνευματικής του προσπάθειας. Η κυνέη του Άδη, που χαρίζει την αορατότητα, συμβολίζει τη γνώση των αοράτων κόσμων και την εσωτερική σιωπή. Ο αληθινός μύστης δεν επιζητεί προβολή, προχωρεί αθέατος, έχοντας υπερβεί τη ματαιοδοξία του εγώ. Τα πτερωτά σανδάλια του Ερμή συμβολίζουν την πνευματική ανάταση, καθώς η ψυχή που ελαφραίνει από τα δεσμά της ύλης αποκτά τη δυνατότητα να ανυψώνεται προς ανώτερα επίπεδα συνείδησης, όπως ακριβώς η φτερούγα της ψυχής στον πλατωνικό Φαίδρο ανασυγκροτείται και δυναμώνει με την τροφή του καλού, του αληθινού και του όμορφου, ώστε η ψυχή να μπορέσει να πετάξει και πάλι προς τα άνω [7].

Δεν είναι τυχαίο ότι πριν από τη σωτηρία της Ανδρομέδας προηγείται η νίκη επί της Μέδουσας. Ο άνθρωπος οφείλει πρώτα να αντιμετωπίσει τον φόβο, την άγνοια και την απολιθωμένη συνείδησή του. Μόνον τότε είναι σε θέση να λυτρώσει την ίδια του την ψυχή. Η ένωση του Περσέα με την Ανδρομέδα δεν αποτελεί απλώς έναν γάμο, είναι ο ιερός γάμος του αφυπνισμένου ανθρώπου με τη λυτρωμένη ψυχή του, μια εικόνα που η μυσταγωγική παράδοση αναγνωρίζει ως ιερό γάμο, ταυτόσημο εκείνης της ένωσης νου και ψυχής που περιγράφουν οι νεοπλατωνικοί ως προϋπόθεση της πληρότητας του ανθρώπου. Από αυτή τη μυστική ένωση γεννώνται οι ήρωες, δηλαδή οι νέες αρετές, οι δημιουργικές δυνάμεις και οι πνευματικοί καρποί που μεταμορφώνουν τον άνθρωπο.

Η μεταμόρφωσή τους σε αστερισμούς αποτελεί την τελική αποθέωση. Εκείνος που ολοκληρώνει τη μυητική του πορεία δεν χάνεται μέσα στον χρόνο, γίνεται μέρος της αιώνιας κοσμικής τάξης. Οι αστερισμοί λειτουργούν ως ουράνια αρχέτυπα, υπενθυμίζοντας σε κάθε γενιά ότι ο προορισμός του ανθρώπου δεν είναι να παραμείνει αιχμάλωτος της ύλης, αλλά να αναγνωρίσει τη θεϊκή του καταγωγή και να επιστρέψει συνειδητά στην πηγή του. Έτσι ολοκληρώνεται και σε αυτόν τον μύθο η κίνηση που ο Πρόκλος περιγράφει ως χαρακτηριστική κάθε μυθικής αφήγησης, η επάνοδος δηλαδή του πολλαπλού στην ενότητα από την οποία προήλθε [8].

Ίσως τελικά ο Περσέας, η Ανδρομέδα, η Μέδουσα και ο δράκοντας να μην ανήκουν σε κάποιο μακρινό παρελθόν. Ίσως να αποτελούν διαχρονικές όψεις της ίδιας της ανθρώπινης ψυχής. Ο μύθος συνεχίζει να επαναλαμβάνεται μέσα σε κάθε άνθρωπο που τολμά να αντιμετωπίσει τον εσωτερικό του δράκοντα, να ελευθερώσει την ψυχή του και να βαδίσει την οδό της γνώσης, της αρετής και της θείας μνήμης.

Τον μύθο του Περσέα και της Ανδρομέδας έκλεψε ο χριστιανισμός και δημιούργησε τον μύθο του Δρακοκτόνου ψευδοαγίου Γεωργίου!
------------------------
Παραπομπές:
[1] Ηρόδοτος, Ιστορίαι Β΄ 91, για το ιερό του Περσέα στη Χέμμη της Αιγύπτου.
[2] Πρόκλος, Εἰς τὴν Πλάτωνος Πολιτείαν Ὑπόμνημα, όπου σχολιάζεται αλληγορικά ο κύκλος Περσέα–Γοργόνος.
[3] Πλωτίνος, Ἐννεάδες IV.8, Περὶ τοῦ πῶς ἡ ψυχὴ εἰς σῶμα εἰσέρχεται.
[4] Πλάτων, Φαίδων 62b κ.εξ., για το σώμα ως δεσμωτήριο της ψυχής.
[5] Πλωτίνος, Ἐννεάδες I.6, *Περὶ τοῦ Καλοῦ, για την επάνοδο της ψυχής προς το Εν.
[6] Πλωτίνος, Ἐννεάδες IV.3–IV.4, για την ανακλαστική αυτογνωσία του νου.
[7] Πλάτων, Φαῖδρος 246a κ.εξ., για την πτέρωση της ψυχής.
[8] Πρόκλος, Εἰς τὸν Πλάτωνος Τίμαιον Ὑπόμνημα, για την επάνοδο του πολλαπλού στην ενότητα ως χαρακτηριστικό της μυθικής αφήγησης.

Πες μου τι αστεία λες, να σου πω ποιος είσαι

Η αίσθηση του χιούμορ κι οι αποχρώσεις του είναι από παλιά γνωστό πως χαρακτηρίζουν την προσωπικότητα ενός ανθρώπου. Μάλιστα, ένας από τους θεμελιωτές του αγγλικού Εμπειρισμού, ο Λόρδος Σέιφτσμπερι, στο «Δοκίμιο για την Ελευθερία του Πνευματώδους και του Χιούμορ» (Essay on the Freedom of Wit and Humor, 1709) το συσχέτιζε με την ελευθερία και την ηθική, ως ιδιότητα του καλλιεργημένου και ορθολογικού υποκειμένου που δύναται αυτόνομα να αντιλαμβάνεται τα γεγονότα και τις δεοντικές (νομικές) διαστάσεις της κοινωνικής ζωής, πολιτικής κι αισθητικής περιλαμβανομένων.

Το πόσο αντιδρά με χιούμορ και πώς το χρησιμοποιεί ο άνθρωπος είναι μια χαρακτηριστική ιδιότητα, της οποίας η κοινωνική διάσταση έχει πάντα απασχολήσει την επιστήμη.

Ο ψυχολόγος Ροντ Μάρτιν μάλιστα, από το 2003, είχε επεξεργασθεί τέσσερις τύπους χιούμορ, τους οποίους πλέον αναγνωρίζει και συμφωνεί με την κατάταξή τους και ολόκληρη η επιστημονική κοινότητα.

Σύμφωνα με τον Μάρτιν υπάρχουν οι καλοήθεις χρήσεις του χιούμορ, για να ενισχυθεί το εγώ του υποκειμένου (Self-enhancing) και για να βελτιωθούν οι σχέσεις του με τους άλλους (affiliative). Υπάρχουν, ωστόσο, και οι παθολογικές χρήσεις του, όπως ο σαρκασμός και η ειρωνεία με μειωτικούς σκοπούς απέναντι στους άλλους, επιθετικά (aggressive) και η αυτοσαρκαστική, αυτό-μειωτική χρήση του για την ενίσχυση των σχέσεων του υποκειμένου με τους άλλους (self -defeating).

O πρώτος τύπος, σύμφωνα με την ονομαστή μελέτη του που δημοσιεύθηκε στο Journal of Research in Personality, αναφέρεται στους ανθρώπους που συχνά συναντούμε στη ζωή μας να διηγούνται συνεχώς ανέκδοτα, ή να παρεμβαίνουν με πνευματώδεις παρατηρήσεις στη συζήτηση. Η ψυχολογικά συνειρμική (associative) χρήση του χιούμορ στόχο έχει να ενισχύσει την εικόνα του υποκειμένου προς τους άλλους και να βελτιώσει τις σχέσεις του.

Ο δεύτερος τύπος έχει στόχο αυτό καθαυτό το υποκείμενο γιατί πασχίζει να περιβάλλει τα πάντα στη ζωή του με το πνεύμα του χιούμορ στην προσπάθειά του να αισθάνεται το ίδιο καλά.

Ο επιθετικός τύπος του χιούμορ στόχο έχει την προσβολή των ανθρώπων και των καταστάσεων που περιβάλλουν το υποκείμενο, με συστατικά τον κακοήθη σαρκασμό και την ειρωνεία, ή τη γελοιοποίηση.

Ο τέταρτος τύπος χαρακτηρίζεται από την επιστημονική κοινότητα «αντιπαραγωγικός», γιατί καταφεύγει στον αυτό-υποβιβασμό του ίδιου του υποκειμένου, στον αυτοσαρκασμό και μείωση της προσωπικότητάς του, προκειμένου να προσελκύσει την προσοχή των άλλων.

ΟΙ ΘΡΑΚΕΣ: Το πολυπληθέστερο έθνος μετά τους Ινδούς

«Θρηίκων δὲ ἔθνος μέγιστον ἐστὶ μετά γε Ἰνδοὺς πάντων ἀνθρώπων.»

Πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια, ο Ηρόδοτος έγραψε μια φράση που θα έμενε στην ιστορία: οι Θράκες, έλεγε, ήταν το πολυπληθέστερο έθνος στον γνωστό κόσμο μετά τους Ινδούς.

Δεν ήταν ένας ενιαίος λαός με ένα βασίλειο.

Ήταν ένας τεράστιος κόσμος από φυλές, βασίλεια και τοπικές κοινότητες, απλωμένες από τον Δούναβη και τα Βαλκάνια έως το Αιγαίο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, απέναντι από τον Ελλήσποντο στη Μικρά Ασία.

Και ακριβώς αυτή η πολυδιάσπαση, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ήταν η μεγαλύτερη αδυναμία τους.
Η μαρτυρία του Ηροδότου

Στο πέμπτο βιβλίο των Ιστοριών του, όταν περιγράφει τη Θράκη και την περσική εκστρατεία στην Ευρώπη, ο Ηρόδοτος γράφει:

«Θρηίκων δὲ ἔθνος μέγιστον ἐστὶ μετά γε Ἰνδοὺς πάντων ἀνθρώπων.»

Δηλαδή:

«Το έθνος των Θρακών είναι το μεγαλύτερο σε αριθμό από όλα τα έθνη των ανθρώπων, μετά τους Ινδούς.»

Και συνεχίζει με μία από τις πιο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις του:

«εἰ δὲ ὑπ’ ἑνὸς ἄρχοιτο ἢ φρονέοι κατὰ τὠυτό, ἄμαχόν τ’ ἂν εἴη καὶ πολλῷ κράτιστον πάντων ἐθνέων...»

Με άλλα λόγια, ο Ηρόδοτος θεωρεί ότι αν οι Θράκες μπορούσαν να ενωθούν κάτω από έναν ηγεμόνα ή να συμφωνήσουν μεταξύ τους, θα ήταν ακατανίκητοι και ισχυρότεροι από όλους τους άλλους λαούς.

Και αμέσως αποκαλύπτει το παράδοξο:

«ἔχουσι δὲ πολλὰ οὐνόματα, κατὰ φυλὰς ἕκαστοι...»

Έχουν, δηλαδή, πολλά ονόματα, ανάλογα με τις φυλές τους και τις περιοχές όπου κατοικούν.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο ολόκληρης της περιγραφής.

Ποιοι ήταν οι Θράκες;

Ο όρος «Θράκες» δεν περιγράφει ένα ομοιογενές κράτος ή ένα έθνος με τη σύγχρονη έννοια.
Πρόκειται για έναν ευρύτερο κόσμο πληθυσμών που οι αρχαίοι Έλληνες και αργότερα οι Ρωμαίοι ενέτασσαν στον θρακικό κόσμο.

Ανάμεσα στις σημαντικότερες φυλετικές και πολιτικές ομάδες που συναντούμε στις αρχαίες πηγές βρίσκονται:

Οι Οδρύσες

Η ισχυρότερη πολιτική δύναμη της Θράκης κατά τον 5ο αιώνα π.Χ.
Οι Οδρύσες δημιούργησαν ένα ισχυρό διαφυλετικό βασίλειο υπό τη δυναστεία του Τήρη και των διαδόχων του.
Το Οδρυσικό βασίλειο εξελίχθηκε σε σημαντικό παράγοντα της βαλκανικής πολιτικής και των σχέσεων με την Αθήνα και τη Μακεδονία. Η σύγχρονη έρευνα θεωρεί την άνοδο των Οδρυσών μία από τις σημαντικότερες πολιτικές εξελίξεις της θρακικής ιστορίας.

Οι Γέτες

Οι Γέτες κατοικούσαν κυρίως βόρεια του Αίμου και γύρω από τον Κάτω Δούναβη.
Ο Ηρόδοτος τους θεωρεί ιδιαίτερη ομάδα μέσα στον θρακικό κόσμο και αναφέρεται εκτενώς στις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, ιδιαίτερα στην πίστη τους στην αθανασία.

Οι Τριβαλλοί

Ισχυρή θρακική ομάδα στα βόρεια και βορειοδυτικά της Θράκης, με σημαντική παρουσία στην περιοχή του Δούναβη και της σημερινής Σερβίας και Βουλγαρίας.

Οι Βέσσοι
Οι Βέσσοι συνδέονται κυρίως με τις ορεινές περιοχές της Ροδόπης.
Αργότερα απέκτησαν ιδιαίτερη φήμη ως θρακική φυλετική και θρησκευτική κοινότητα.

Οι Δίοι
Οι Δίοι κατοικούσαν στις ορεινές περιοχές της Θράκης και είναι γνωστοί από τις συγκρούσεις τους με τους Μακεδόνες και τους Ρωμαίους.

Οι Σαπαίοι
Ισχυρή θρακική ομάδα της νοτιοανατολικής Θράκης, ιδιαίτερα σημαντική κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο.

Οι Ηδωνοί
Οι Ηδωνοί κατοικούσαν στην περιοχή ανατολικά του Στρυμόνα και συνδέονται με τη θρακική παρουσία στη Μακεδονία και την περιοχή γύρω από το Παγγαίο.

Βισάλτες, Μαίδοι, Δενθελήτες, Δόλογκοι και άλλες φυλές
Οι αρχαίες πηγές αναφέρουν δεκάδες ακόμη ονόματα. Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, για παράδειγμα, απαριθμεί μεγάλο αριθμό θρακικών πληθυσμών, μεταξύ άλλων Δενθελήτες, Μαίδους, Βισάλτες, Βέσσους, Σαπαίους, Οδρύσες, Ηδωνούς και άλλους.

Αυτό εξηγεί γιατί ο Ηρόδοτος μιλά για «πολλά ονόματα».

Ένας λαός χωρίς ενιαίο κράτος

Εδώ βρίσκεται το μεγάλο ιστορικό παράδοξο.

Οι Θράκες ήταν, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, τόσο πολυάριθμοι ώστε να θεωρούνται δεύτεροι μόνο μετά τους Ινδούς.

Αλλά δεν είχαν ενιαία πολιτική εξουσία.

Ο Ηρόδοτος θεωρεί ότι ακριβώς αυτό τους έκανε ευάλωτους.
Οι φυλές μπορούσαν να πολεμούν μεταξύ τους, να συμμαχούν με τους Πέρσες, τους Έλληνες ή τους Μακεδόνες και να ακολουθούν διαφορετικούς ηγεμόνες.
Η Θράκη επομένως δεν ήταν ένα «χαμένο θρακικό έθνος».
Ήταν ένας τεράστιος και κατακερματισμένος κόσμος φυλών, μέσα στον οποίο κατά περιόδους εμφανίζονταν ισχυρότερες πολιτικές ενώσεις.
Η σημαντικότερη από αυτές στην κλασική εποχή ήταν το Οδρυσικό βασίλειο.

Η Θράκη ανάμεσα σε δύο κόσμους

Η γεωγραφική θέση της Θράκης την έκανε εξαιρετικά σημαντική.

Βρισκόταν ανάμεσα:
στον ελληνικό κόσμο του Αιγαίου,
στη Μακεδονία,
στον κόσμο των Σκυθών,
στον Δούναβη,
και στην περσική αυτοκρατορία.

Οι ελληνικές αποικίες εμφανίστηκαν κατά μήκος των ακτών ήδη από την αρχαϊκή εποχή.
Αποικίες όπως η Άβδηρα, η Μαρώνεια, η Αίνος, η Πέρινθος, η Βυζάντιο, η Απολλωνία και η Μεσημβρία δημιούργησαν ένα πυκνό δίκτυο επαφών ανάμεσα στον ελληνικό και τον θρακικό κόσμο.
Οι σχέσεις δεν ήταν πάντοτε ειρηνικές.
Υπήρχαν πόλεμοι, εμπόριο, επιγαμίες, μισθοφορική υπηρεσία, πολιτισμικές ανταλλαγές και συγκρούσεις.
Η θρακική αριστοκρατία υιοθέτησε στοιχεία του ελληνικού και περσικού πολιτισμού, χωρίς να χάσει τον δικό της χαρακτήρα.
Η αρχαιολογία αποκαλύπτει έναν κόσμο εξαιρετικού πλούτου, ιδιαίτερα στους τάφους της αριστοκρατίας.
Η Ζόφια Άρτσιμπαλντ έχει χαρακτηρίσει τους Θράκες πλούσιους και πολυάριθμους γείτονες των αρχαίων Ελλήνων, τονίζοντας την ιδιαίτερη πολιτική και πολιτισμική ανάπτυξη του Οδρυσικού κράτους κατά τον 5ο αιώνα π.Χ.

Οι Θράκες στον πόλεμο
Η εικόνα του Θράκα πολεμιστή είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες της αρχαιότητας.
Οι Θράκες ήταν γνωστοί για το ελαφρύ πεζικό τους, τους πελταστές, που έφεραν μικρή ασπίδα — την πέλτη — και χρησιμοποιούσαν δόρατα ή ακόντια.
Το θρακικό πολεμικό στυλ επηρέασε σημαντικά τους ελληνικούς στρατούς.
Αθηναίοι στρατηγοί χρησιμοποίησαν Θράκες μισθοφόρους, ενώ θρακικά σώματα εμφανίζονται επανειλημμένα στους πολέμους του 5ου και 4ου αιώνα π.Χ.
Η πολεμική τους φήμη ήταν τέτοια ώστε ο Ηρόδοτος γράφει ότι, εάν μπορούσαν να ενωθούν, θα ήταν «ἄμαχοι» — ακατανίκητοι.

Ο Ηρόδοτος έγραψε τον 5ο αιώνα π.Χ., και η αναφορά του αφορά τον γνωστό σε εκείνον κόσμο. Δεν αποτελεί παγκόσμια δημογραφική απογραφή με τη σύγχρονη έννοια.
Επιπλέον, δεν υπάρχει λόγος να μετατρέψουμε τη φράση σε σύγχρονη στατιστική εκτίμηση.
Ο Ηρόδοτος εκφράζει την αντίληψή του για το μέγεθος και τη στρατιωτική δυναμική του θρακικού κόσμου.

Άρα η σωστή ιστορική διατύπωση είναι:

Ο Ηρόδοτος, τον 5ο αιώνα π.Χ., χαρακτήρισε τους Θράκες ως το πολυπληθέστερο έθνος του γνωστού του κόσμου μετά τους Ινδούς.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ

Οι Θράκες, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ήταν τεράστιοι σε αριθμό αλλά μικροί σε πολιτική συνοχή.
Αυτό είναι ίσως το πιο δυνατό σημείο της αφήγησης.
Ένας λαός — ή καλύτερα ένας μεγάλος κόσμος συγγενών φυλών — μπορούσε να διαθέτει τεράστιο ανθρώπινο δυναμικό, πλούτο και στρατιωτική ισχύ.
Αλλά χωρίς ενότητα, η δύναμη αυτή δεν μετατρεπόταν εύκολα σε αυτοκρατορία.
Και αυτό ακριβώς παρατηρεί ο Ηρόδοτος.
Δεν έλειπαν οι πολεμιστές. Έλειπε η ενότητα.

Χρειάζονται αγώνες για να χτίζεις αυθεντικές σχέσεις

Όποιος δεν αντέχει τον χαμό είναι μονίμως χαμένος.

Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες ανθρώπων. Κατά κάποια έννοια το λέμε αυτό, δεν υπάγεται βέβαια όλη η ανθρωπότητα σε αυτές μόνο τις τέσσερις κατηγορίες…

Εκείνοι που δεν αντέχουν τη μοναξιά. Εκείνοι που νιώθουν ότι αντέχουν τη μοναξιά άμα χρειαστεί να το υποστούν. Εκείνοι που αισθάνονται ότι αγαπούν τη μοναξιά. Και κάποιοι που πιστεύουν πως, εντέλει, μοναξιά δεν υπάρχει, μια και παντού βρίσκεται ο Θεός.

Η πρώτη κατηγορία φαίνεται να είναι η πιο αδύνατη. Οι άνθρωποι που φοβούνται τη μοναξιά κάνουν τις πιο απερίσκεπτες, τις πιο σπασμωδικές και, ως εκ τούτου, τις πιο επικίνδυνες επιλογές. Διότι αν δεν μπορείς να μένεις, στην ανάγκη έστω, μόνος, αν φοβάσαι τον κενό από άλλα πρόσωπα χώρο και χρόνο σου, τότε εξαναγκάζεσαι να υποχωρείς όλο και σε μεγαλύτερους συμβιβασμούς, να χάνεις το έδαφος κάτω από τον ασταθή βηματισμό σου.

Συμβιβασμούς στις φιλίες, στον έρωτα, στο επάγγελμα, στον γάμο, με τα παιδιά σου, με τους γονείς σου (λάθος μου που το αναφέρω τόσο πίσω, αφού η γονεϊκή σχέση δεν είναι μόνο συνέπεια αλλά κατά κανόνα αιτία της αδυναμίας σου), με τους γείτονες, με τους άλλους οδηγούς στον δρόμο, με κάθε πλάσμα που διασταυρώνεσαι.

Θίγεται τότε και αλλοιώνεται η αληθινή σου οντότητα που δεν αντέχει να συναισθανθεί ποια όντως είναι. Δεν έχει καιρό, αφού η μόνη της έγνοια παραμένει – όλο και πιο επιτακτική – μία: να κυνηγώ κάποιους και να είμαι κοντά τους, μήπως ξεμείνω φοβισμένος μέσα στην ανυπόφορη μοναξιά.

Όμως, η βαρύτερη αιτία ανθρώπινης δυστυχίας δεν είναι ο πόνος, η ματαίωση, η ερήμωση, η αρρώστια, η φτώχεια και όσα δεινά φέρνει σε όλους η ζωή. Η μεγαλύτερη αιτία δυστυχίας μας είναι ο συμβιβασμός, οι συμβιβασμοί που κάνουμε. Διότι τα πιο μεγάλα χαρίσματα που δόθηκαν στην ύπαρξη για να ζήσει με πληρότητα είναι δύο: η αγάπη και η ελευθερία.

Πρώτα η ελευθερία και ύστερα η αγάπη, αφού μόνο στον βαθμό που είσαι ελεύθερος μπορείς να αγαπάς. Είναι μεγάλος μετρητής ευτυχίας το ερώτημα: Πόσο ελεύθερος είμαι; Πόσο αγαπώ; Υπάρχουν άραγε πολλοί που αντέχουν να απαντήσουν έντιμα; Με μια σχετική ακρίβεια έστω;

Όλο το λέμε και το ξαναλέμε ότι φόβος μοναξιάς είναι φόβος του εαυτού. Κατά βάθος τρομάζουμε να συνομιλήσουμε με την ψυχή μας, όσο μάλιστα περνούν τα χρόνια και πληθαίνουν οι συμβιβασμοί, οι απωθήσεις, οι δειλίες, οι λαθεμένες και αναίτιες στην ουσία υποχωρήσεις, μαζεύεται εντός μας μία υπόγεια αποθήκη που δύσκολα πια καθαρίζεται.

Δύσκολα μπαίνεις εκεί, στο μισοσκόταδο, να ψάξεις και να βάλεις κάποια τάξη. Εκεί είναι σκεπασμένοι οι καθρέφτες με τα λευκά σεντόνια του πένθους, που ρίχνουν πάνω στο ασήμι οι τεθλιμμένοι στο σπίτι ενός νεκρού, μια και πένθος θυμίζει ένας χαμένος εαυτός.

Όσο κι αν θέλει να αγαπήσει ένας χαρακτήρας που τρομάζει υπερβολικά με τη μοναξιά, η εξάρτηση και η ανάγκη είναι τόσο μεγάλες που η γνήσια αγάπη περνάει σε δεύτερο πλάνο. Η αγάπη όμως είναι μονάχα του πρώτου πλάνου – πίσω από κάτι άλλο, πληγωμένη εξαφανίζεται. Η αγάπη, και η πιο ταπεινή, είναι το πιο περήφανο από τα αισθήματά μας.

Από την άλλη, ένας χαρακτήρας αναγκεμένος, ένας χαρακτήρας εξαρτημένος, πνίγει και ενοχλεί εκείνον με τον οποίο θέλει να σχετίζεται. Ένας τέτοιος τύπος μπορεί να βολεύει τον άλλο με τις εξυπηρετήσεις ή τις κολακείες που πρόθυμα χαρίζει, όμως δεν του εμπνέει εκτίμηση. Είναι μεγάλης αξίας να μπορείς να λες – και να το εννοείς: «Είμαι μαζί σου εφόσον συμπλέουμε όμορφα, αλλιώς φεύγω! Δεν είναι ότι παύω να σε αγαπώ, να σε βοηθάω, αλλά μπορώ να σε αγαπώ και από μακριά! Μπορώ να σε νοιάζομαι και από μακριά, αλλά δεν θέλω να σε συναναστρέφομαι! Το κοντά-κοντά μού χαλάει τον χαρακτήρα μου, το κοντά μάς λερώνει την αθωότητά μας».

Υπάρχουν μάλιστα κάποια πρόσωπα δικά μας που μόνο από απόσταση μπορεί να τους αγαπά και να τους κατανοεί κανείς. Κοντά τους και για διάφορους λόγους είναι λες και η φύση ταράσσεται, ξεπερνάει τις ανθρώπινες συνήθεις αντοχές το να παλεύεις με στοιχεία του χαρακτήρα τους.

Δίχως όρια στις ανταλλαγές μας δεν είμαστε αξιαγάπητοι, είμαστε μπελάς και ρεζιλίκι. Το πολύ πολύ, και το έσχατο, προσφερόμαστε ως ένα αντικείμενο χρήσης. Κάθε είδους χρήσης και ανάλογα με την περίσταση. Καταντάμε «άνθρωπος-πουρές» που έλεγε ο μπαμπάς μου, παίρνουμε το σχήμα τού όπου μας βάζουνε. Άσχημος δεν είναι ο δίχως δικό του προσωπικό σχήμα;

Ακόμη και οι γονείς, που όλο υποχωρούν και κάνουν στα παιδιά τους ό,τι ζητήσουν και ό,τι είναι γνήσιο και αληθινά καλό, με τα χρόνια καταντούν αντικείμενα των παιδιών τους. Τα παιδιά μπορεί να τους χρησιμοποιούν (έτσι τα έμαθαν ), όμως παράλληλα τους θυμώνουν, τα απογοητεύουν, τα εκνευρίζουν διότι από νωρίς καταλαβαίνουν ότι έχουν γονείς χωρίς χαρακτήρα, χωρίς προσωπικότητα. Πού να στηριχθούν κι αυτά, τι να τα οδηγήσει όσο μεγαλώνουν;

Τέτοιοι «τρυφεροί» γονείς τα μπουκώνουν με δωρεές και ευκολίες, όμως δεν τα εμπνέουν να τους σέβονται, να τους υπολογίζουν, να θέλουν να τους μιμηθούν. Δεν υπάρχει μέτρο, σταθμά και αλφάδι σε τέτοιες ανακατωμένες οικογένειες, τα παιδιά θα εξελιχθούν ασύμμετρα, δυσαρμονικά, δυσλειτουργικά, και σίγουρα εξαρτημένα από πρόσωπα και πράγματα, έξω από το ταραγμένο οικογενειακό σπίτι.

Χρειάζονται αγώνες για να χτίζεις αυθεντικές σχέσεις. Γιατί είναι μεγάλος αγώνας το να ρισκάρεις, αν χρειαστεί, απώλειες. Όμως το ρίσκο είναι προϋπόθεση της ειλικρίνειας, βασική προϋπόθεση ελευθερίας. Προϋπόθεση γνήσιας σχέσης τελικά. Ο Χριστός λέει αιωνίως εκείνο το δυσνόητο για τον μαλθακό τρόπο που θέλουμε να ζούμε: «Για να κερδίσεις την ψυχή σου πρέπει να την χάσεις».

Ο Γλαύκος και η Νημερτής. Περί της κρυμμένης φύσεως των θεών.

Σύγχρονο δοκίμιο με την μορφή διαλόγου.

Βρισκόμαστε στην αρχαία Ελλάδα. Ένας ψαράς αλλά και φιλόσοφος από την Λήμνο, ο Γλαύκος αγκυροβόλησε μετά το ψάρεμα σε μικρή νησίδα την σπάθα (σημερινό Κουκονήσι στον κόλπο του Μούδρου). Η θάλασσα ήταν ασυνήθιστα γαλήνια εκείνη την ημέρα, σαν να περίμενε κάτι. Ούτε ο άνεμος τάραζε την επιφάνειά της ούτε τα κύματα έσπαζαν πάνω στους βράχους. Ήταν σαν ολόκληρη η φύση να είχε βυθιστεί σε σιωπή, αναμένοντας την αποκάλυψη ενός μυστηρίου.

Τον Γλαύκο απασχολούσε εδώ και καιρό όχι τόσο η ύπαρξη των θεών, όσο η ουσία και η παρουσία του θείου μέσα στον κόσμο. Είχε μυηθεί στα Καβείρια Μυστήρια και οι διδαχές της φιλοσοφίας, σε συνδυασμό με τη μυσταγωγική παράδοση των Καβείρων, του είχαν γεννήσει περισσότερα ερωτήματα παρά βεβαιότητες. Αναζητούσε να κατανοήσει αν οι θεοί κατοικούν σε κάποιον απόμακρο ουρανό ή αν διαπερνούν αθέατοι κάθε μορφή της φύσεως, κάθε άνθρωπο και κάθε στιγμή της ζωής.

Οι παλαιοί σοφοί έλεγαν πως όταν ο μαθητής είναι έτοιμος, ο δάσκαλος εμφανίζεται. Και φαίνεται πως εκείνη την ημέρα οι ίδιοι οι θεοί αποφάσισαν να απαντήσουν στις αναζητήσεις του.

Ανάμεσα στις φωνές των γλάρων, στους αφρούς των κυμάτων και στο αλμυρό άρωμα των φυκιών, αναδύθηκε η Νηρηίδα Νημερτής, η αλάθητη θυγατέρα του σοφού Νηρέα. Το βλέμμα της ήταν γαλήνιο σαν την άπνοια του πελάγους και η σοφία της βαθύτερη από τα νερά που κατοικούσε.

Ο Γλαύκος την πλησίασε με σεβασμό.

«Δίδαξέ με», είπε. «Πού κατοικούν οι θεοί και γιατί οι άνθρωποι δυσκολεύονται τόσο να τους γνωρίσουν;»

Η Νημερτής χαμογέλασε, σαν να άκουγε μια ερώτηση που επαναλαμβανόταν από την αυγή του κόσμου.

«Διότι», αποκρίθηκε, «η Φύση αγαπά να κρύπτεται. Δεν ανέχεται το μυστήριο της ουσίας των θεών να παραδίδεται γυμνό σε ανίερα ώτα. Όποιος αναζητεί την αλήθεια χωρίς μύηση μοιάζει με άνθρωπο που κοιτάζει τον ήλιο και πιστεύει πως είδε το φως.»

Έσκυψε τότε και άγγιξε απαλά το νερό.

«Πες μου, Γλαύκε. Τι γνωρίζουν τα ψάρια για τη θάλασσα;»

«Τίποτε», αποκρίθηκε εκείνος ύστερα από σκέψη. «Ζουν μέσα της από τη γέννησή τους, όμως δεν τη βλέπουν ποτέ. Γι' αυτά υπάρχει μόνο το κολύμπι.»

Η Νημερτής έγνεψε καταφατικά.

«Έτσι ακριβώς συμβαίνει και με τους ανθρώπους. Αναπνέουν μέσα στον κόσμο, όπως τα ψάρια μέσα στο νερό, αλλά δεν αναρωτιούνται ποτέ τι είναι εκείνο που τους περιβάλλει. Θεωρούν τη ζωή, τον ουρανό, τη γη, τον χρόνο και την ίδια την ύπαρξη τόσο αυτονόητα, ώστε χάνουν την ικανότητα να τα θαυμάζουν. Και ό,τι παύει να θαυμάζεται, παύει και να αποκαλύπτεται.»

Ο Γλαύκος έμεινε σιωπηλός.

«Και πώς μπορεί ο άνθρωπος να γνωρίσει την αλήθεια;»

«Με τον ίδιο τρόπο που ένα ψάρι θα γνώριζε τη θάλασσα», απάντησε η Νημερτής. «Πρέπει, έστω για μια στιγμή, να εξέλθει από τη συνήθεια. Να απομακρυνθεί από τη βεβαιότητα των αισθήσεων, από τη ρουτίνα των ημερών και από την αλαζονεία ότι ήδη γνωρίζει. Μόνον τότε αποκτά την καθαρή όραση του φιλοσόφου.»

«Άρα η φιλοσοφία είναι ένα ταξίδι;»

«Είναι μύηση», είπε η Νηρηίδα. «Δεν οδηγεί σε νέους τόπους αλλά σε νέα μάτια. Δεν αποκαλύπτει έναν διαφορετικό κόσμο, αλλά τον ίδιο κόσμο όπως ήταν πάντοτε, πριν τον σκεπάσει η συνήθεια.»

Η θάλασσα άρχισε να κυματίζει απαλά, σαν να επικύρωνε τα λόγια της.

«Οι πολλοί αναζητούν τους θεούς μακριά, σε ουρανούς και άγνωστους τόπους. Όμως οι θεοί διαπερνούν κάθε κύμα, κάθε άνεμο, κάθε πέτρα και κάθε ψυχή. Δεν είναι απόντες. Είναι αόρατοι μόνο για εκείνον που έπαψε να βλέπει.»

Ο Γλαύκος κοίταξε τον ορίζοντα. Για πρώτη φορά δεν έβλεπε μόνο τη θάλασσα. Ένιωθε πως βρισκόταν μέσα σε έναν απέραντο, έμψυχο οργανισμό, όπου κάθε ύπαρξη συμμετείχε σε μια αθέατη αρμονία.

Η Νημερτής τον πλησίασε και είπε με φωνή σχεδόν ψιθυριστή.

«Μη γίνεις απλός παρατηρητής της ζωής, Γλαύκε. Αναρωτήσου για τη φύση του κόσμου μέσα στον οποίο ζεις. Μάθε να βλέπεις το αόρατο μέσα στο ορατό και το αιώνιο μέσα στο πρόσκαιρο. Τότε θα καταλάβεις ότι οι θεοί δεν κρύβονται από τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι είναι εκείνοι που κρύβονται από τους θεούς, πίσω από τη συνήθεια, τον φόβο και τη λήθη.»

Σιώπησε για λίγο και ύστερα πρόσθεσε.

«Όταν πάψεις να αναζητάς τους θεούς ως πρόσωπα, θα αρχίσεις να τους αναγνωρίζεις ως παρουσία. Τότε κάθε κύμα θα γίνει λόγος, κάθε άστρο βλέμμα και κάθε ανάσα της φύσεως αποκάλυψη.»

Και καθώς η μορφή της διαλυόταν μέσα στους αφρούς της θάλασσας, ο Γλαύκος ένιωσε πως το μεγάλο ταξίδι δεν άρχιζε πάνω στο πέλαγος, αλλά μέσα στην ψυχή.

Από εκείνη την ημέρα δεν αναζητούσε πια μόνο νέα ψάρια και άγνωστες ακτές, αλλά νέους ορίζοντες γνώσης. Είχε κατανοήσει ότι η σοφία δεν βρίσκεται στο να διασχίσει κανείς άλλες θάλασσες, αλλά στο να μάθει να βλέπει, σαν να ήταν η πρώτη φορά, το νερό μέσα στο οποίο κολυμπά ολόκληρη η ζωή.

Και τότε αντιλήφθηκε πως η μεγαλύτερη αποκάλυψη των Μυστηρίων δεν ήταν ότι οι θεοί κατοικούν μέσα στη φύση, αλλά ότι η ίδια η φύση είναι το αδιάκοπο πέπλο της παρουσίας τους.