Το να λες ότι κάτι είναι ιερό δεν το κάνει αληθινό

Αν ποτέ νιώσεις άχρηστος.

να θυμάσαι, υπάρχουν άνθρωποι

με πτυχία θεολογίας.

Το να λες ότι κάτι είναι ιερό δεν το κάνει αληθινό. Το να το πιστεύουν δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν το κάνει γεγονός. Η ιστορία της γέννησης, των θαυμάτων, του θανάτου και της ανάστασης του Ιησού ανήκει στην σφαίρα της πίστης και όχι της απόδειξης. Και η πίστη δεν είναι απόδειξη. Είναι προσωπική επιλογή.

Η ιστορία γράφεται με πηγές, με τεκμήρια, με σύγκριση δεδομένων. Τα θαύματα δεν επαληθεύονται με επιστημονική μέθοδο. Η ανάσταση δεν καταγράφεται από ουδέτερους παρατηρητές. Οι αφηγήσεις προέρχονται από ανθρώπους που ήδη πίστευαν. Αυτό δεν σημαίνει ότι ήταν κακοπροαίρετοι. Σημαίνει όμως ότι δεν είναι αντικειμενικοί.

Οι μύθοι δεν είναι απαραίτητα ψέματα. Είναι ιστορίες που δίνουν νόημα, ταυτότητα, παρηγοριά. Κάθε πολιτισμός έχει τους δικούς του. Θεοί που γεννιούνται με θαυμαστό τρόπο, που πεθαίνουν και επιστρέφουν, που υπόσχονται σωτηρία. Αυτά τα μοτίβα υπήρχαν πολύ πριν τον χριστιανισμό. Ο άνθρωπος έχει ανάγκη την ελπίδα και την βεβαιότητα. Από αυτή την ανάγκη γεννιούνται οι θρησκείες.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν ο μύθος παρουσιάζεται ως ιστορικό και αδιαμφισβήτητο γεγονός. Όταν η πίστη απαιτεί σεβασμό χωρίς να δέχεται έλεγχο. Όταν η αμφισβήτηση θεωρείται προσβολή. Ο ορθολογισμός δεν είναι μίσος προς την πίστη. Είναι η απαίτηση για αποδείξεις πριν την αποδοχή.

Δεν υπάρχει καμία εμπειρική ένδειξη ότι θα υπάρξει επιστροφή κάποιου υπερφυσικού προσώπου για να λύσει τα ανθρώπινα προβλήματα. Η ιστορία δείχνει ότι οι κοινωνίες αλλάζουν από ανθρώπους, από ιδέες, από αγώνες, από γνώση. Όχι από θαύματα. Η αναμονή σωτήρων καθυστερεί την ευθύνη.

Ο καθένας είναι ελεύθερος να πιστεύει. Αλλά η πίστη δεν εξαιρείται από την κριτική. Αν κάτι ισχυρίζεται ότι είναι αλήθεια για όλη την ανθρωπότητα, τότε πρέπει να αντέχει στον έλεγχο. Αν δεν αντέχει, τότε παραμένει αυτό που ήταν από την αρχή. Μια ιστορία που δίνει νόημα σε όσους την χρειάζονται.

Ο ορθολογισμός δεν υπόσχεται παράδεισο. Προσφέρει όμως κάτι πιο γειωμένο. Ειλικρίνεια απέναντι στην άγνοια μας. Αποδοχή ότι δεν ξέρουμε τα πάντα. Και την διάθεση να αλλάξουμε γνώμη όταν εμφανιστούν καλύτερα δεδομένα. Αυτό είναι πιο δύσκολο από την πίστη. Αλλά είναι πιο τίμιο.

Αν κάποιος θέλει να πιστεύει, είναι δικαίωμα του. Αν κάποιος θέλει να αμφισβητεί, είναι επίσης δικαίωμα του. Οι ιδέες κρίνονται. Οι άνθρωποι όχι. Και οι ιδέες που δεν αντέχουν στην κριτική, όσο ιερές και αν θεωρούνται, παραμένουν μύθοι.