Ὁ Ἀρριχίων (ἢ Ἀρραχίων) καταγόταν ἀπὸ τὴ Φιγάλεια τῆς Ἀρκαδίας, πόλη τῆς νοτιοδυτικῆς Πελοποννήσου. Ὑπῆρξε παγκρατιαστὴς τοῦ 6ου αἰῶνα π.Χ. καὶ ἀναδείχθηκε Ὀλυμπιονίκης τρεῖς φορές. Ἡ πιὸ διάσημη νίκη του σημειώθηκε κατὰ τὴν 54η Ὀλυμπιάδα, τὸ 564 π.Χ.
Ἡ κύρια ἀρχαία πηγὴ γιὰ τὸ γεγονὸς εἶναι ὁ Παυσανίας (Ἑλλάδος Περιήγησις, VIII.40.1-2), ὁ ὁποῖος ἐπισκέφθηκε τὴ Φιγάλεια τὸν 2ο αἰῶνα μ.Χ. καὶ εἶδε τὸ ἄγαλμα τοῦ Ἀρριχίωνα στὴν ἀγορὰ τῆς πόλης. Τὸ ἄγαλμα εἶχε φιλοτεχνηθεῖ ἀπὸ τὸν γλύπτη Ἀγοράκριτο (ἢ κατ’ ἄλλους ἀνῆκε στὸν κύκλο του), καὶ παρίστανε τὸν ἀθλητὴ σὲ στάση νίκης.
Ὁ Παυσανίας περιγράφει τὸ περιστατικὸ ὡς ἑξῆς:
Κατὰ τὸν τελικὸ ἀγῶνα παγκρατίου, ὁ ἀντίπαλος τοῦ Ἀρριχίωνα τὸν εἶχε περικλείσει μὲ τὰ πόδια του καὶ τὸν ἔπνιγε σφίγγοντάς του τὸν λαιμό. Ὁ Ἀρριχίων, ἐνῷ ἤδη λιποθυμοῦσε, κατόρθωσε μὲ τὴν τελευταία του δύναμη νὰ ἐξαρθρώσει τὸ πόδι τοῦ ἀντιπάλου του. Ὁ πόνος ἦταν τόσο ἔντονος ὥστε ὁ ἀντίπαλος ὑπέκυψε καὶ σήκωσε τὸ δάχτυλο σὲ ἔνδειξη παράδοσης. Τὴν ἴδια στιγμή, ὅμως, ὁ Ἀρριχίων ἐξέπνεε.
Οἱ Ἐλλανοδίκες, κρίνοντας ὅτι ἡ παράδοση προηγήθηκε τοῦ θανάτου, ἀνακήρυξαν τὸν Ἀρριχίωνα νικητή. Τὸ στεφάνι της ἀγριελιὰς τοποθετήθηκε στὸ ἄψυχο σῶμα του.
Αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸ μοναδικὸ καταγεγραμμένο παράδειγμα στὴν ἀρχαιότητα ἀθλητῆ ποὺ στέφθηκε Ὀλυμπιονίκης μετὰ θάνατον.
Στὴν Ὀλυμπία τοῦ 564 π.Χ., μέσα στὸ στάδιο τῆς Ἄλτεως, ἡ σκόνη σηκωνόταν βαριὰ ἀπὸ τὰ βήματα τῶν ἀθλητῶν. Τὸ παγκράτιο — τὸ σκληρότερο τῶν ἀγωνισμάτων — δὲν ἀνεχόταν ἀδυναμία. Δὲν ὑπῆρχαν γῦροι, οὔτε χρονικὸ ὅριο. Μόνο ὑποταγὴ ἢ λιποθυμία.
Ὁ Ἀρριχίων εἶχε ἤδη στεφθεῖ δύο φορές. Τὸ σῶμα του ἔφερε οὐλὲς ἀπὸ προηγούμενους ἀγῶνες· σημάδια τιμῆς καὶ ἐπιμονῆς. Ὅταν βρέθηκε παγιδευμένος στὸν τελικό, τὸ πλῆθος ἀντιλήφθηκε πὼς ὁ ἀγῶνας ἔγερνε εἰς βάρος του. Ἡ λαβὴ ἦταν θανάσιμη.
Οἱ ἀρχαῖες πηγὲς ἀναφέρουν πὼς ὁ δάσκαλός του, βλέποντας τὸν μαθητή του νὰ λυγίζει, φώναζε:
«Τί κάλὸν ἂν εἴη τελευτῆσαι ἐν τῷ Ὀλυμπὶᾳ στεφανωθέντα;»
(Τί ὡραιότερο ἀπὸ τὸ νὰ πεθάνεις στὴν Ὀλυμπία στεφανωμένος;)
Ἡ τελευταία κίνηση τοῦ Ἀρριχίωνα δὲν ἦταν κίνηση σωτηρίας — ἦταν πράξη ἐπιβολῆς. Τὸ σῶμα του ὑποχώρησε, ἀλλὰ ἡ τεχνικὴ τοῦ νίκησε. Ὁ ἀντίπαλος παραδόθηκε οὐρλιάζοντας ἀπὸ τὸν πόνο. Ὁ Ἀρριχίων δὲν ἄκουσε ποτὲ τὴν ἀνακήρυξή του.
Τὸ πλῆθος, σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση, δὲν θρήνησε. Τὸν τίμησε. Διότι στὴν ἑλληνικὴ ἀντίληψη τοῦ ἀγῶνος, ἡ ὑπέρβαση τῆς ζωῆς πρὸς χάριν τῆς νίκης ἦταν μορφὴ ἀθανασίας.
Ὁ Ἀρριχίων δὲν νίκησε τὸν ἀντίπαλο.
Νίκησε τὸ ὅριο.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου