Ο Μύθος σαν πρόγονος της επιστήμης

Ο ανθρώπινος νους είναι μια δύσκολη έννοια. Το πιο δύσκολο απ' όλα είναι το πως αντιλαμβάνεται πράγματα πέρα από τις αισθήσεις του. Φυσικά αυτό δεν είναι κάτι που έγινε από την μια στιγμή στην άλλη.Πήρε πολύ χρόνο στα φωτεινά μυαλά για να μας δώσουν ότι θεωρούμε αυτονόητο.

 

Οι πρώτοι πολιτισμοί είναι ουσιαστικά καταγραφείς φαινομένων που για να γίνουν επιστήμη χρειάστηκε να γίνουν πολλές ζυμώσεις. ..

Οι Αιγύπτιοι και οι Βαβυλώνιοι λόγω της οργανωμένης κοινωνίας που είχαν ιεραρχικά έδωσαν το χρόνο για την δημιουργία των πρώτων βιβλιοθηκών. Φυσικά οι πρώτοι γραφιάδες ήταν μια ελίτ λίγο πιο κάτω από την κεντρική εξουσία. Το ίδιο ισχύει και στον ελλαδικό χώρο. Τα ιερατεία μέσω των μυστηρίων έμπασαν τον κόσμο στην γνώση με έναν εύκολο τρόπο. Τα θεόπνευστα παραμυθάκια. Ο ουρανός της αρχαιότητας είναι το πρώτο παράδειγμα. Η αστρολογία πριν διαχωριστεί και γίνει στις μέρες μας αστρονομία ήταν η πηγή των περισσότερων μύθων.

Ο νυχτερινός ουρανός αντιστοιχούσε σε θεότητες, μουσικές κλίμακες και εικασίες μελλοντολογίας που μετέδιδαν πληροφορίες σχετικά με ζητήματα που ήταν δυσνόητα για τον λαό αλλά πολύ χρήσιμα για τους κατόχους της πληροφορίας. Οι Ίωνες άλλαξαν τα δεδομένα βέβαια και από τότε αρχίζει και αναπτύσσεται δειλά ο σύγχρονος τρόπος σκέψης. Ο ορθολογισμός ακόμα και στις μέρες μας είναι βέβαια πολυτέλεια που αφορά λίγους.

Ο πρώτος αντάρτης ήταν ο Θαλής. Έχοντας ταξιδέψει για επαγγελματικούς λόγους στην Βαβυλώνα που ήταν η τότε μεγαλύτερη βιβλιοθήκη έκανε ότι αποφεύγει και σήμερα το 99,9% των σύγχρονων ανθρώπων.Έρευνα. Ξέροντας τους ελληνικούς μύθους σχετικά με την θεϊκή προέλευση του ουρανού σύγκρινε τους μύθους στις δύο περιοχές. Έτσι ανακάλυψε με βάση τις εκεί καταγραφές πως οι μύθοι σχετικά με τις θεότητες δεν ήταν τίποτα άλλο παρά περιοδικά φαινόμενα. 

Το ίδιο μπορεί να κάνει και σήμερα ο οποιοσδήποτε άνθρωπος που έχει την απαραίτητη αυτοπεποίθηση ώστε να μη ρίχνει το φταίξιμο για τα χάλια του σε θεούς, μάγισσες και εξωγήινους. 

 

Φυσικά όταν επέστρεψε στην πατρίδα του και προέβλεψε την πρώτη έκλειψη ηλίου είχε την ίδια αντιμετώπιση που έχουν όλοι όσοι είναι λίγο πιο μπροστά από την εποχή τους. Αρχικά χλευάστηκε από τους δεισιδαίμονες και όταν αποδείχτηκε ότι είχε δίκιο κυνηγήθηκε ως βλάσφημος προς τον Απόλλωνα από τους συμπατριώτες του. Ανοίγοντας τον δρόμο για αυτό που χρωστάμε από το φαγητό μας μέχρι τον τρόπο που γράφω τα άρθρα μου ώστε να βασανίζω τους άμυαλους με τις ορθολογικές μου φανφάρες, ή τους έξυπνους που βλέπουν τους πρώτους σαν εύκολα θύματα.

Η αξία βέβαια του μύθου σαν καταγραφή επιστημονικών δεδομένων ή σαν προέκταση της ανθρώπινης φαντασίας δεν είναι κάτι που πρέπει να υποτιμάμε. Ένα παραμυθάκι άλλωστε είναι πολύ πιο εύπεπτο από την βαρετή ανάγνωση επιστημονικών αναλύσεων. Είναι επίσης καλύτερος τρόπος αποθήκευσής ενός φαινομένου από τα κακογραμμένα βιβλία πολλών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Όταν ο Ισαάκ Ασίμοφ μιλούσε για οντότητες με μηχανικά μέρη σε μυθιστορήματα το έκανε γιατί ο Τάλως που είναι η ίδια μελλοντική εικασία κατάφερε να περάσει από την φωτιά και το τσεκούρι όλων των νέων θρησκειών. Σήμερα που είναι εφικτό βέβαια υπάρχουν ακόμα άνθρωποι σε θρησκευτικές ομάδες που υποστηρίζουν πως η Γη είναι επίπεδη. Τι να κάνουμε; δεν μπορούν να σωθούν όλοι. 

Μια ατάκα που άκουσα από έναν γνωστό μου είναι πως το προτέρημα του Έλληνα είναι η αναλυτική σκέψη. Το ελάττωμα του είναι η υπέρ αναλυτική σκέψη. Φυσικά είναι κλεμμένη από κάποιο βιβλίο.

Οι Ίωνες φιλόσοφοι αρχικά κατάφεραν να πάρουν τις θεότητες και να τις δώσουν την αξία του φυσικού φαινομένου. Αυτό έγινε με σύγκριση, διάλογο και έρευνα με βάση έγγραφα που κρατούσαν ιερείς για λογαριασμό των αρχών.

Η αναλυτική σκέψη έδωσε στους μύθους την πρέπουσα υπόσταση ώστε ο άνθρωπος να μπορεί να λύνει προβλήματα και να διαμορφώνει το περιβάλλον του με τρόπους που κανένα ον δεν μπορεί να αντιληφθεί. Φυσικά η επιστήμη χρειάζεται πηγές για να τα κάνει όλα αυτά όπως και η τέχνη για να τα μετατρέψει από μια απλή ιδέα σε σώμα. 

Αλλά για να μην ξεχνάμε τα πρώτα δεδομένα έχουν έναν πατέρα. 

Τον Μύθο. 

Γλώσσα σώματος: Πώς να καταλαβαίνεις αν σε συμπαθούν ή όχι

“Γλώσσα του σώματος, πώς καταλαβαίνουμε αν κάποιος μας συμπαθεί ή όχι”

Η γλώσσα του σώματος βασίζεται στο σώμα που είναι κοινό για όλους. Όπως οι άλλες γλώσσες, έχει εκφράσεις οι οποίες αναγνωρίζονται από ορισμένες ομάδες ανθρώπων (π.χ.: Η μούτζα από τους Έλληνες).

Το σώμα είναι συνδεδεμένο με τον φορέα επικοινωνίας και παρατήρησης, το νου και άρα η γλώσσα του σώματος βάζει τα μέλη του σώματος να λάβουν κι αυτά μέρος στην επικοινωνία ή τα αναγκάζει να διαχειριστούν πράγματα που δεν πρέπει ή δεν θέλουμε να ειπωθούν.

Η έκφραση φανερώνεται ή ισούται με μια κίνηση. Οι κινήσεις αυτές όσον αφορά στη γλώσσα αποτελούν τα σύμβολα. Είναι γλωσσικές εφευρέσεις του ανθρώπου που βασίζονται α)στις φυσικές μας κινήσεις που γίνονται από τα μέλη του σώματος, β)τη φυσική μας τάση για έκφραση και γ)την εφευρετικότητά μας.

Δηλαδή χρειάζεται ο ανθρώπινος νους, προκειμένου αυτά τα σύμβολα να έχουν συνοχή, να δημιουργήσουν ένα κώδικα κοινό, δηλαδή αυτό που συνοψίζει εν προκειμένω τη γλώσσα του σώματος.

Η φυσική μας ανάγκη για έκφραση είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη φυσική μας κατάσταση ως όντα κοινωνικά. Δηλαδή την ανάγκη μας για κοινωνικοποίηση ή απόσυρση. Προκειμένου λοιπόν να υπάρξει ισορροπία, δηλαδή να αποφευχθεί το χάος της ασυνεννοησίας, έχουμε εφεύρει τα σύμβολα αυτά, που περιγράφουν και συνοψίζουν τα συναισθήματα, τη σκέψη μας, τις επιθυμίες ή ακόμα και τις φαντασιώσεις μας.

Η γλώσσα του σώματος με τις κινήσεις και τις εκφράσεις του προσώπου έρχεται πολλές φορές πριν τη λεκτική έκφραση. Για παράδειγμα:

Παρατηρώντας μόνο τις κινήσεις και τις γκριμάτσες δύο ανθρώπων που συναντιούνται στο δρόμο είναι πολύ πιθανό να αναγνωρίσουμε το είδος της σχέσης τους ή καλύτερα τη συμπάθεια/αντιπάθεια που υπάρχει μεταξύ τους, δηλαδή το βαθμό εγκύτητάς τους.

Η γλώσσα του σώματος επίσης ποικίλει ανάλογα και με τη σχέση που έχουν οι άνθρωποι μεταξύ τους.

Σύμβολα συμπάθειας/αντιπάθειας μπορεί να ποικίλουν από ομάδα σε ομάδα και εμβαθύνοντας από άτομο σε άτομο.

π.χ.: Δύο φίλοι που χαιρετιούνται στο δρόμο και αντί να δώσουν τα χέρια ρίχνουν μια γροθιά ο ένας στον άλλον.

Παραθέτουμε κάποια σύμβολα έκφρασης συμπάθειας/αντιπάθειας τα οποία αναγνωρίζονται και αναπαράγονται στη σύγχρονη κοινωνία και συγκεκριμένα στα πλαίσια μιας μη υποκριτικής συμπεριφοράς:

Το χαμόγελο είναι ένα σύμβολο παγκοσμίως αναγνωρίσιμο ως μια ένδειξη φιλικότητας, συμπάθειας ή και τρυφερότητας/συγκαταβατικότητας.

Το κλείσιμο του ματιού είναι μια ένδειξη συμπάθειας ή οικειότητας. (Κλείνω το μάτι συνθηματικά σε κάποιον όταν έχουμε συνεννοηθεί κάτι μεταξύ μας που δεν έχουμε την ευκαιρία ή τη διάθεση να μοιραστούμε με τους υπόλοιπους.)

Κάποιες φορές η γλώσσα του σώματος είναι ένας τρόπος να διοχετεύσουμε κάτι που “δεν λέμε”. Π.χ.: Αντί να πούμε σε κάποιον πως μας κουράζει το θέμα της κουβέντας μας, χασμουριόμαστε και συνεχίζουμε να ακούμε.

Σημαίνει αυτό πως τον αντιπαθούμε; Ή καλύτερα πως δεν θέλουμε να φανούμε ματαιωτικοί πράγμα που υποδηλώνει τη συμπάθειά μας χωρίς άμεση εκφορά; Εδώ φαίνεται ξεκάθαρα πως η γλώσσα του σώματος αποτελεί αντικείμενο ερμηνείας συμπάθειας/αντιπάθειας σε προσωπικό επίπεδο και σύμφωνα με το πλαίσιο στο οποίο συμβαίνει.

Το κατσούφιασμα, δηλαδή το ανάποδο χαμόγελο, δείχνει ότι κάτι μας δυσαρεστεί ενώ το στράβωμα του στόματος δείχνει την απογοήτευση ή την απαξίωση.

Είναι δύσκολο να πάρουμε εκφράσεις σωματικές καθεαυτές και να τις χρησιμοποιήσουμε ως δείκτες συμπάθειας/αντιπάθειας έξω από όλα τα πλαίσια, όπως είναι δύσκολο στην επιστήμη της νομικής να καταδειχτεί ο “αθώος” ή “ο ένοχος” με βάση μια πράξη από μόνη της. Πρέπει να εξεταστεί το πλαίσιο στο οποίο συνέβη.

Παρ'όλη τη δυσκολία όμως είμαστε σε θέση πολλές φορές να αναγνωρίσουμε ή να υποθέσουμε με αρκετή βεβαιότητα πως οι κινήσεις κάποιου δείχνουν αν μας συμπαθεί η όχι.

Από που αντλούμε αυτή τη βεβαιότητα;

α)Από την πεποίθηση πως υπάρχει ένας κοινός κώδικας και από β)την ενσυναίσθηση.
Η ενσυναίσθηση είναι βασική προϋπόθεση ερμηνείας της γλώσσας του σώματος.
π.χ.: Πολλές φορές το σώμα μας το αφήνουμε πιο ελεύθερο, χυτό σε ένα χώρο που δε φοβόμαστε μήπως κριθούμε και άρα μεταδίδουμε διαφορετικά μηνύματα μέσω της γλώσσας του σώματος από περιπτώσεις όπου είμαστε σφιγμένοι επειδή φανταζόμαστε ότι δεν είμαστε αρεστοί.

Άρα το σώμα δεν είναι μόνο φορέας επικοινωνίας του αν συμπαθούμε ή όχι αλλά και του αν μας συμπαθούν ή όχι. Αυτό δημιουργεί είτε την προαγωγή της χαλαρότητας και της συμπάθειας είτε το φαύλο κύκλο της αντιπάθειας.

Η απαλότητα των κινήσεων ή η αργή εκφρορά του λόγου δείχνει την χαλαρότητα που απορρέει από εμπιστοσύνη και άρα συμπάθεια. Εϊτε συμπάθεια που προσπαθούμε να εγκαθιδρύσουμε είτε συμπάθεια που έχουμε εισπράξει και αναπαράγουμε.

Μέσα στην γλώσσα του σώματος, υπάρχουν εκφράσεις κυρίως του προσώπου, που δείχνουν τη θέση του ατόμου. Δηλαδή σε αντίθεση με άλλες εκφράσεις που δείχνουν προσαρμογή ή διάθεση, αυτές οι εκφράσεις δείχνουν στάση.

Το βλοσυρό βλέμμα δείχνει σοβαρότητα, τα μισόκλειστα μάτια δισπιστία ή ασάφεια, τα ανεβασμένα φρύδια απορία ή έκπληξη, το συνοφρύωμα εχθρότητα, επιφύλαξη, εσωστρέφεια.

Αποδέξου το φόβο σου

Πολλοί άνθρωποι που διαβαίνουν το μονοπάτι της προσωπικής τους ανάπτυξης αισθάνονται ότι παλινδρομούν κάθε φορά που έρχονται αντιμέτωποι με το φόβο τους ή κάνουν επιλογές από φόβο ή δεν κάνουν καθόλου επιλογές από φόβο.

Και όμως εγώ σου λέω ότι είναι εντάξει να φοβάσαι. Ο φόβος πολλές φορές σε προστατεύει από κάτι που δεν είσαι έτοιμος να τολμήσεις και γίνεται ένα εμπόδιο για να μπορέσεις να μαζέψεις και άλλα εφόδια και άλλα εργαλεία για να προχωρήσεις στο μονοπάτι σου. Όμως χρειάζεται αποδοχή, ναι αποδοχή και του φόβου. Σε προστατεύει για να μην διαλυθείς, σου επιτρέπει, μέχρι εκεί που είσαι έτοιμος να περπατήσεις.

Αποδέξου και αγκάλιασε και το φόβο σου και μείνε αντιμέτωπος με αυτόν και μάθε τι θέλει να σου πει, από τι σε προστατεύει, γιατί υπάρχει εκεί. Και να θυμάσαι ότι όσο πιο πολύ ανοίγεσαι στην αγάπη τόσο περισσότερο φόβο θα βιώνεις, η αγάπη έχει πολύ ισχυρή ενέργεια δεν είναι εύκολο πράγμα, ο φόβος σε κρατάει από το να έρθεις σε επαφή με το υψηλό βολτάζ της για να μην καείς.

Δουλεύοντας κομμάτια φόβου αφήνεις περισσότερο χώρο για την αγάπη. Όπου ο φόβος μειώνεται η αγάπη παίρνει την θέση του. Μην αποστρέφεσαι τον φόβο, απλά δέξου τον, δέξου τον σαν σύμμαχο, σαν καταλύτη μετουσίωσης.

Μια ζωή ζούσες στο φόβο και τώρα απλά γίνεσαι συνειδητός με αυτό, δεν είναι από μόνο του υπέροχο όλο αυτό; Τόσο καιρό ήταν εκεί και φώλιαζε ύπουλα και δεν έπαιρνες χαμπάρι και τώρα που τον βλέπεις τον αποστρέφεσαι, γιατί;

Να θυμάσαι όσο περισσότερο φώς φέρνεις μέσα σου τόσο περισσότερο σκοτάδι θα βλέπεις, τόσο περισσότερο φόβο θα αντιλαμβάνεσαι, αλλά είσαι τυχερός γιατί πλέον μπορείς να τον βλέπεις και αυτό από μόνο του αποτελεί στάδιο εξέλιξης.

ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΤΙ ΦΟΒΟΜΑΣΤΕ

Στη ζωή μας, το μεγαλύτερο εμπόδιο για την Συνειδησιακή μας Άνοδο, δεν είναι το μυαλό. Αυτό, είναι η επιφάνεια. Είναι το μέσο, με το οποίο λειτουργούμε, εξαιτίας ενός, πραγματικού εμποδίου, πολύ πιο βαθιά μέσα μας, που όμως είμαστε ανίκανοι να αντιληφθούμε.

Αυτό το μεγαλύτερο εμπόδιο μας, είναι ο Φόβος. Ένας βαθύς, αδιευκρίνιστος φόβος, που φωτίζει, όλη μας την τωρινή ύπαρξη. (Φωτίζει με την έννοια, ότι είμαστε εμποτισμένοι με αυτόν, και δεν μπορούμε, τίποτε άλλο να δούμε μέσα μας).

Αυτός μας ελέγχει, αυτός μας κατευθύνει, αυτός μας κυριαρχεί.
Η βάση, στην οποία «πατά», και γινόμαστε υποχείρια του, είναι η βαθιά σύνδεση μας, μόνο με την υλική μας ύπαρξη. Το σώμα μας.

Έτσι, τα πάντα στη ζωή, ζυγίζονται και αποφασίζονται, ώστε «η ύλη» μας, να μη διακινδυνέψει να χάσει την ύπαρξη της. Δηλαδή, μην πεθάνουμε. Γιατί αν πεθάνουμε, (όντες συνδεδεμένοι μόνο με την υλική μας υπόσταση όπως ειπώθηκε), θα πάψουμε να υπάρχουμε. Θα πάψουμε να ζούμε, και τότε, τελειώνουν τα πάντα…

Η σύνδεση μας με το σώμα μας όμως μόνο, μας κάνει, να ενδιαφερόμαστε αποκλειστικά, στο να έχουμε υλικά αγαθά, (που θα ικανοποιούν αυτό το σώμα) για να μπορέσουμε (νομίζουμε), να είμαστε καλά. Γιατί όντως, οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα υποστηρίζουν, πως με τα χρήματα είναι, που μπορούν να αγοράσουν τα πάντα. Και πως μόνο με αυτά, θα μπορούσαν να είναι ευτυχισμένοι.

Όμως το χρήμα, δεν «χτίζει» συνειδήσεις, δεν εξαγοράζει τις τύψεις και τις ενοχές, ούτε μας κάνει να αισθανόμαστε Άξιοι. Εμείς. Ως άνθρωποι. Ως υπάρξεις. Γιατί Άξιοι νομίζουμε συνήθως πως γινόμαστε, μόνο όσων αφορούν, (πάντα) την εξωτερική όψη των πραγμάτων. Δηλαδή, την καθαρά φαινομενική. Αφορά, ως μοναδικό ενδιαφέρον και στόχο μας στη ζωή, τη μορφή. Την εμφάνιση του σώματος, του προσώπου, όπως, και του χώρου μας, (ως προέκταση). Ένα υπέροχο όμορφο τακτοποιημένο σπίτι, (και το ίδιο και για τους απογόνους μας), αγαθά που γεμίζουν το βλέμμα, ενώ μέσα μας, τα «φίδια», κατατρώνε το Είναι μας…

Γιατί, είμαστε ικανοί, να πατάμε ακόμα και επί πτωμάτων για την απόκτηση τους. Ρίχνουμε και καταπιέζουμε τον εαυτό μας, (και τους άλλους), λέμε ψέματα, (και γινόμαστε και οι ίδιοι ψεύτικοι), ατιμάζουμε την οποιανδήποτε ομορφιά μέσα μας, πουλιόμαστε… Όσο όμως πιο ακριβά πουλιόμαστε, τόσο πιο βαθιά σκοτώνουμε το είναι μας…

Ο φόβος για το σώμα μας, (ώστε να το προστατεύουμε όσο γίνεται περισσότερο), είναι ο λόγος, που κάθε μας σκέψη που παράγεται, έχει το ανάλογο σχέδιο δράσης. Ένα σχέδιο, για να έχουμε, (ή να νομίζουμε πως έχουμε), την απαραίτητη ασφάλεια για το σώμα, ώστε αυτός ο φόβος, (που ουσιαστικά ζει μέσα μας ως ένας δυσβάστακτος μόνιμος πόνος, και έχει φτάσει να μας θρέφει με αυτή του την ενέργεια), να «ερεθίζεται», όσο λιγότερο είναι δυνατόν. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος ανάπτυξης ενός ελέγχου μέσα μας, για τα πάντα. Θέλουμε να ελέγχουμε εμάς, (και κατευνάζουμε κάθε εσωτερική μας φωνή), να ελέγχουμε φυσικά τους πάντες γύρω μας, (ώστε να μη μας τη φέρουν, και για να τους κρατάμε μακριά από απρόοπτες συμπεριφορές που θα μπορούσαν να απειλήσουν τα σχέδια μας), και μια προσπάθεια, να ελέγχουμε, ακόμα και την ίδια τη ζωή, δίνοντας όλο μας το δυναμικό στην προσπάθεια να φέρνει, (θέλουμε), ότι είναι συμβατό, μόνο με τα σχέδια μας.

Όμως η ζωή, είναι ένα ελεύθερο πουλί, και δεν δέχεται ποτέ, κανένα κλουβί της δικιάς μας αρεσκείας… Αυτό σημαίνει, πως μας φέρνει συνεχώς ανατροπές, ώστε (κάποτε), να καταλάβουμε, πως δεν ελέγχεται... Και πως δεν ελέγχεται τελικά…, τίποτα. Γιατί τα πάντα είναι Ζωή, και τα πάντα τη Ζωή αφορούν…

Όσο κάτι πάμε να το ελέγξουμε, τόσο «μαζεύει»… Συσσωρεύει. Και ότι συσσωρεύεται λιμνάζει… Και σε κάτι που λιμνάζει, είναι αδύνατο να το ποτίζει η ζωή, και έτσι, νεκρώνεται. Παύει να λειτουργεί με τη συνοχή της αρμονίας, και ως αποτέλεσμα αποκτά παράσιτα. (Η αρχή του κακού…)

Σε στιγμές λοιπόν τέτοιας ακινησίας, η Ζωή, αναλαμβάνει Δράση, και όλο αυτό το καταστρέφει… Γιατί η Ζωή, ότι ψεύτικο χτίζεται, (και ότι σταθερό πάει να γίνει, και ακινητοποιείται, χωρίς ουσιαστικό σκοπό, ή όταν από καιρό έχει ολοκληρώσει το σκοπό του), δεν το αφήνει να σταθεί. Και ψεύτικο, είναι ακριβώς ότι δεν κινείται.... Και τότε μας το χαλά. Μας το παίρνει. Το διαλύει…. Και τότε είναι που πονάμε πραγματικά. Και ο πόνος αυτός, σημαίνει ακριβώς πως ήμασταν εξαρτώμενοι από κάτι, που τώρα στερούμαστε.

Αυτός ο πόνος, είναι πολύ πιο πραγματικός, από τον πόνο (φόβο) μέσα μας. Και έρχεται, ακριβώς για να μας δείξει, πως και αυτός, όπως και ο φόβος (πόνος μας), είναι δικά μας δημιουργήματα… Αυτό είναι που χρειάζεται να το καταλάβουμε καλά...

Όπως, και πως κάθε φορά που πάμε να «τακτοποιήσουμε», οτιδήποτε κι αν υπάρχει στη ζωή μας, και δεν το χρησιμοποιούμε σαν σκαλοπάτι, ή μέσο για την εσωτερική μας πρόοδο, τόσο ξεχνάμε να ζούμε... Και να γιατί δεν είμαστε ελεύθεροι ως άνθρωποι.

Από την άλλη, ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης όλης αυτής της κατάστασης, είναι το να συνειδητοποιήσουμε αυτόν τον φόβο. Να τον δούμε. Να τον δούμε, και να παραδεχτούμε κατ’ αρχήν πως είναι υπαρκτός μέσα μας. Και πως ότι κι αν κάναμε ποτέ μας, ήταν εξαιτίας του. Αυτό σημαίνει, πως ποτέ δεν κάναμε ότι πραγματικά θέλαμε. Τα πάντα γίνονταν, εξαιτίας αυτής μας της ανασφάλειας.

Η στροφή προς τον εσωτερισμό, δεν είναι τίποτε άλλο, από την τάση του εαυτού μας, να δώσει μια λύση, σε όλο αυτό το δράμα της πορείας μας. Να δούμε, πως δεν είμαστε μόνο ένα υλικό σώμα, που έχει υλικές ανάγκες. Πως είμαστε, κάτι πολύ περισσότερο και πολύπλοκο, ώστε να ικανοποιούμαστε, μόνο με υλικές απολαβές. Γιατί με τα χρήματα, γεμίζει μεν κάθε τσέπη, αλλά την καρδιά μας, δεν είναι ικανή να τη γεμίσει. Κι όσο περισσότερο την πληγώνουμε, την καταπιέζουμε, και ατιμάζουμε τον εαυτό μας για ύλη, τόσο θα ατροφεί…, και τόσο εμείς, θα ξεχνάμε να ζούμε…

Μα όλα είναι μια παρανόηση. Γιατί τελικά, ο βαθύτερος, βαθύτατος πόνος μας, είναι αυτός της καρδιάς μας. (Πίσω όμως από το φόβο. Μια και εμείς τον αντιλαμβανόμαστε σαν φόβο). Γιατί αυτό που θέλει η «καρδιά μας», είναι να «δούμε», και τα υπόλοιπα κομμάτια της ύπαρξης μας, πέραν του υλικού μας σώματος. Και πως όλες οι προσπάθειες μας για το κυνήγι της ασφάλειας μέσω του χρήματος, είναι γιατί «νομίζουμε» μόνο, πως είναι ικανό να μας δώσει, ότι ακριβώς χρειαζόμαστε.

Σαφώς και έχουμε υλικές ανάγκες, (υπάρχουμε εδώ, εξαιτίας της κατοικίας μας στην υλική μορφή μας), όμως, οι ανάγκες αυτές, είναι ελάχιστες. Τροφή και στέγη. Αυτό είναι που χρειάζεται το σώμα. Όλα τα άλλα, είναι ανάγκες προς κάλυψη του φόβου μας, και τίποτε άλλο.

Ανακαλύπτοντας όμως, πως υπάρχουμε, σε περισσότερα επίπεδα πέραν του υλικού, η οπτική και το ενδιαφέρον μας μετατοπίζεται, (παράλληλα με την εδώ παρουσία μας), και σε εκείνα τα επίπεδα. Αρχίζουμε να βλέπουμε, όλες μας τις παρανοήσεις. Και αρχίζουμε να κατανοούμε, πως όλες μας τις δυνάμεις, (των επιπέδων, ικανοτήτων μας), το λάθος μας ήταν ότι τις περιορίζαμε, στην υλική μας μόνο ζωή. Και φυσικά, στην φαινομενική μόνο όψη της.

Γιατί τροφή μας, δεν είναι μόνο το φαγητό της ύλης. Είναι και το γέμισμα των συναισθημάτων μέσα μας, η υπέροχη λειτουργία της Νόησης, (μετά από ενδιαφέρουσες συζητήσεις με συντροφιά φίλων), η Αγάπη, το Μοίρασμα, η Στοργή, όπως, και η Πνευματική τροφή. Που τελικά, είναι η μόνη που μπορεί να συμπληρώσει την ευτυχία μας εδώ… Χωρίς να απορρίπτουμε τίποτα, χωρίς να κάνουμε διακρίσεις του τι είναι περισσότερο σημαντικό, και χωρίς κανόνες, όρους, όρια.

Όταν αποσαφηνιστούν, και γίνουν γνωστά, και όλα τα άλλα μέρη της ύπαρξης μας, τότε αντιλαμβανόμαστε, πως η σκέψη μας, ήταν μόνο στο σώμα μας, γιατί δεν γνώριζε και κάτι άλλο. Τότε όμως είναι που μπορεί, όχι να πολεμηθεί ο φόβος που μας τρώει, αλλά να κατανοηθεί. Να κατανοηθεί βαθιά, και να γίνει η αποδοχή και παραδοχή του.

Και τότε μπορούμε, να «αγκαλιάσουμε» αυτόν τον Φόβο μέσα μας, (και όχι να τον αποφεύγουμε). Να αγκαλιάσουμε δηλαδή τελικά τι; Τον ίδιο το Θάνατο. Καί τον καθημερινό θάνατο, αναγνωρίζοντας, πως ζώντες στην πραγματική μας ύπαρξη, καμία μέρα της ζωής μας δεν είναι δυνατόν να είμαστε οι ίδιοι, (κάτι που αγωνιζόμασταν να κάνουμε για να είμαστε προσδιορισμένοι σε κάτι που θεωρούμε ότι αξίζει να είμαστε), όπως και καμία στιγμή της ημέρας, και επίσης, τον φυσικό μας θάνατο, που μοιραία θα επέλθει κάποια στιγμή. Και τον οποίο, ούτε να καθορίσουμε μπορούμε, ούτε και να ελέγξουμε.

Γι’ αυτό και ο θάνατος είναι ο καλύτερος μας Δάσκαλος. Γιατί φέρνει, στη σωστή τους διάσταση τα πράγματα. Γιατί εδώ, δεν είναι δυνατόν να βρισκόμαστε για πάντα. Και πως τα πάντα είναι προσωρινά. Και όχι μόνο προσωρινά, αλλά και συνεχώς μεταβαλλόμενα. Γιατί ο φυσικός θάνατος τους σώματος, δεν φέρνει το θάνατο της ύπαρξης μας. Κι αυτό, το αναγνωρίζουμε, και το ζούμε. Εδώ, τώρα. Μια και ενώ κατοικούμε σε ένα υλικό σώμα, και κάθε μας άλλο σώμα, ζει ταυτόχρονα, στο αντίστοιχο πεδίο του…

Οπότε, σε τι μπορούμε να στηριχθούμε δίνοντας την προσοχή μας μόνο στο φαινόμενο κόσμο; Σε ότι κι αν στηριχθούμε είναι παροδικό. Και όταν επέλθει το τέλος αυτού στο οποίο στηριχθήκαμε, (επειδή όλα τελειώνουν όταν ολοκληρώνουν το σκοπό τους), θα εμφανίσει τον γνωστό σε μας φόβο, της επαλήθευσης του πόνου, που βαθιά μέσα μας κουβαλάμε. Όλη αυτή η τοποθέτηση είναι λοιπόν άσκοπη, γι’ αυτό και αλλάζουμε, αναγνωρίζοντας την ολότητα μας.

Η ζωή λοιπόν, υπάρχει, και βιώνεται, όταν αντιμετωπίζουμε, κάθε εφιάλτη μας. Κάθε φόβο. Κάθε ανασφάλεια. Κάθε σενάριο κακού… Πως; Με το να κάνουμε, ότι ακριβώς είναι αυτό που φοβόμαστε και αποφεύγουμε.

Τότε «σπάμε», κάθε περιοριστικό φόβο μέσα μας. Γιατί στην αντιμετώπιση του, ποτέ δεν είναι στην πράξη τα πράγματα, όσο τα σενάρια του μυαλού μας που τον συνόδευαν. Όμως σε αυτή τη φάση, συμβαίνει κάτι μαγικό: Ανασαίνουμε βαθιά, και συνειδητοποιούμε, πως κάθε φορά που «νικάμε» τους φόβους μας, πλημμυριζόμαστε, από πρωτόγνωρη Ελευθερία… Κάθε φορά. Αυτή την Ελευθερία όμως, εμείς είμαστε αυτοί, που επιτρέψαμε να ανθίσει μέσα μας. Και δεν επήλθε από περιορισμούς, κανόνες και όρια. Γιατί αυτά δεσμεύουν. Και η Ελευθερία, δεν δέχεται την παραμικρή δέσμευση.

Ζούμε λοιπόν, μέχρι να πεθάνουμε, και ταυτόχρονα, πεθαίνουμε κάθε στιγμή!

Πεθαίνουμε, όπως νομίζαμε πως είμαστε, όπως πιστεύαμε, όπως γνωρίζαμε, όπως ζούσαμε… Αφήνουμε την ίδια τη ζωή να αναβλύζει από μέσα μας. Τότε όμως, δεν είναι κυρίαρχος της ζωής μας ο θάνατος μας, (όπως τώρα συμβαίνει). Κυρίαρχη, είναι η ίδια η Ζωή. Που νικά τον θάνατο, γιατί ζούμε ως Αθάνατοι. Δεν τον φοβόμαστε. Τον ξεπερνάμε. (Όχι προκαλώντας τον όμως, κάνοντας ριψοκίνδυνες βλακείες με το σώμα. Αυτό δεν είναι νίκη του θανάτου. Είναι μία ανοησία). Μιλώ για εσωτερική νίκη και πρόκληση. Όλων των φοβικών σεναρίων που το μυαλό μας, συνοδεύει κάθε μας στάση στη ζωή.

Και τελικά, τι είναι αυτό που μας κατευθύνει πια, αν όχι ο Φόβος;
Το αντίθετο του. Η Αγάπη. Γιατί η Αγάπη είναι το αντίθετο του Φόβου, και όχι το Μίσος, όπως νομίζουν οι πολλοί…

Τα πάντα στη ζωή λοιπόν, (κι αυτό είναι καλό τεστ στο να αναρωτηθούμε), μας κινούν, είτε εξαιτίας του Φόβου μέσα μας, είτε εξαιτίας της Αγάπης.

Όχι με την ρομαντική άποψη του όρου, ή αυτήν του οσιομάρτυρα όμως...

Με τη θέση της Εσωτερικής Στάσης, μέσω της Ένωσης. Γιατί αυτό είναι Αγάπη... Ένωση. Βιωμένη Ένωση, όλων των κομματιών της Ύπαρξης μας. (Και όχι μόνο της ύπαρξης της Σωματικής μας διάστασης, αφήνοντας όλα τα άλλα σε απραξία).

Η Ένωση όμως, (Ολοκλήρωση), της Ατομικότητας μας, αυτόματα μας ενώνει, και με οτιδήποτε υπάρχει. Γιατί μέσα μας βρίσκονται τα πάντα. Τα βρίσκουμε εκεί. Στην ουσία τους. Και η Αγάπη για όλους τελικά, έρχεται, ως το αποτέλεσμα της εσωτερικής μας Ένωσης - Αγάπης. Και όχι ως επιβολής από έξω, ή από τη σκέψη μας. Αναβλύζει… Αναβλύζει, από τον Εσωτερικό μας Πυρήνα. Που είναι, ο Πυρήνας όλων μας.

Η Αγάπη αυτή, είναι που νικά όλους τους φόβους. Και όταν η Αγάπη μας κατευθύνει, ανάλογες είναι και οι σκέψεις, που κάνουν την εμφάνιση τους. Σκέψεις, που δεν διαχωρίζουν, δεν επιδιώκουν προσωπική κυριαρχία, δεν συσσωρεύουν. Αντίθετα, προσφέρουν, βοηθούν, εμπλουτίζουν, μοιράζονται…

Η Άγνοια οπότε, μας σκοτώνει καθημερινά. Η Άγνοια. Αντίθετα, η Γνώση, (ξεκινώντας από τη Γνώση του ίδιου του Εαυτού μας, και μέσω του Εαυτού μας, αναγνώριση και του μεγαλύτερου Εύρους Γνώσης, που και πάλι μας αφορά προσωπικά), είναι αυτή που μπορεί να μας προσφέρει την Ελευθερία.

Κάνουμε λοιπόν, ακριβώς ότι διστάζουμε να κάνουμε. Και είναι, ότι φοβόμαστε.

Τότε υπερβαίνουμε, τότε δυναμώνουμε, τότε αγαπάμε, γιατί τότε μόνο, «τεμαχίζουμε» εν τη γενέσει του, οποιονδήποτε φόβο, πάει να ανθίσει μέσα μας, ώστε να μας στερήσει την Ελευθερία.

Μήπως, καταλαβαίνουμε τώρα, γιατί όλος ο κόσμος μας σήμερα, (με τα μέσα, την πολιτική, την εξουσία κάθε είδους, το χρήμα), ωθείται προς το φόβο; Γιατί είναι ο μόνος τρόπος για να κατευθύνεται, να ελέγχεται, να κυριαρχείται, ώστε να είναι δούλος, και όχι ο Βασιλιάς, που του αξίζει…

Οι δυο δρόμοι της Ζωής

Στη ζωή μας έχουμε κάθε στιγμή την ευκαιρία να επιλέξουμε ανάμεσα σε «μόνο» δυο δρόμους. Λανθασμένα εκπαιδευτήκαμε να πιστεύουμε, είτε ότι έχουμε πολλούς δρόμους τους οποίους διαμορφώνουμε εμείς όπως θέλουμε, είτε ότι δεν έχουμε κανέναν και ότι στερούμαστε επιλογής. Και οι δυο είναι απλά λανθασμένες (περιοριστικές) απόψεις που διστάζουμε να αμφισβητήσουμε.

Το πιο δύσκολο όμως – και αυτό παραμένει πάντα μια πρόκληση – είναι να βάζουμε τη θεωρία σε πράξη, να ζούμε τη ζωή μας σύμφωνα με αυτά που λέμε ότι γνωρίζουμε.
Μέσα από την ηθική, τη θρησκευτική μας πίστη και την παράδοση, μάθαμε ότι υπάρχει ένας σωστός και ένας λάθος δρόμος: ο δρόμος του καλού και ο δρόμος του κακού.

Δεν υπάρχει όμως αντικειμενικά, κανένας τέτοιος διαχωρισμός, παρά μόνο στο μυαλό μας και στις ιδέες που επιλέγουμε να διατηρούμε εκεί.

Η αλήθεια είναι απλή, διαχρονική και φτάνουμε σε αυτήν μέσα από άλλες διαδικασίες σκέψης από αυτές που έχουμε μάθει. Ένα ερώτημα απαντάμε, κάθε στιγμή της ζωής μας, μέσα από κάθε μας σκέψη, μέσα από το λόγο μας και την κάθε πράξη μας: Ποιο δρόμο διαλέγω, πότε και γιατί;

Ποια επιλογή έχω αλήθεια αν εκ των προτέρων έχω καταδικάσει, μειώσει σε αξία ή αγνοώ την αλήθεια των δυο αυτών διαφορετικών δρόμων; Πόσο ελεύθερος είμαι να επιλέξω αν έχω ήδη φορτωθεί ακλόνητες ενοχές για την επιλογή της δράσης μου;

Πόσο ελεύθερος είμαι όταν έχω ήδη αποδεχτεί χιλιάδες υποβολές που μου καθορίζουν ποιος είμαι και πώς είναι ο κόσμος γύρω μου;
Το ότι κάποια στιγμή όλοι θα ξυπνήσουμε είναι δεδομένο. Ο καθένας επιλέγει το χρόνο που θα το κάνει και τους εφιάλτες που θέλει να συνεχίσει να βιώνει μέχρι τότε.

Και έχουμε ατομικούς και συλλογικούς εφιάλτες … ας μην κατηγορούμε όμως τις προβολές της φυλακής μας και τους καθρέφτες της ασχήμιας που έχουμε δημιουργήσει αλλά δεν θέλουμε να βλέπουμε μέσα μας.

Ας απελευθερωθούμε πρώτα εμείς οι ίδιοι από τα δεσμά του δικού μας προγραμματισμένου νου.
Τότε θα δούμε αλλά και θα δημιουργήσουμε έναν πολύ διαφορετικό κόσμο, μέσα μας αλλά και έξω από μας.

Για μια καλή ζωή

Αναρωτιέστε ποιά είναι τα πράγματα που θα σας βοηθήσουν για να ζήσετε μία ευτυχισμένη, δυνατή, τρομερή ζωή κι ακόμα τα ψάχνετε;

1. Μην συμβιβάζεστε  «Ηθελα όλο τον κόσμο ή τίποτα».
Δεν θα έπρεπε να συμβιβάζεστε με τίποτα λιγότερο από αυτό που απολύτως αξίζετε ή επιθυμείτε. Προσπαθήστε για το καλύτερο και μην δέχεστε τίποτα άλλο εκτός από αυτό που θα σας ικανοποιήσει πλήρως. Δεν έχει αξία να παρατήσετε τους στόχους σας απλά και μόνο για να συμβιβαστείτε για κάτι λιγότερο που θα σας αφήσει να εύχεστε για κάτι περισσότερο και να ζείτε μέσα στη θλίψη.

2. Αγαπήστε τον εαυτό σας «Ποτέ δεν γνώρισα κανέναν άλλο άνδρα, ο οποίος θα προτιμούσα να είμαι. Και ακόμα και αν αυτό είναι μια αυταπάτη, είναι μια τυχερή αυταπάτη».
Κανείς δεν είναι τέλειος, αυτό είναι σίγουρο, αλλά δεν υπάρχει λόγος να τυραννάτε τον εαυτό σας για αυτό το λόγο. Σταματήστε να κριτικάρετε το κάθε τι στον εαυτό σας, κάθε τι που θα μπορούσατε να αλλάξετε και δείξτε στον εαυτό σας λίγη αγάπη. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να προσπαθείτε για αυτοβελτίωση, αλλά απλά γίνετε ο μεγαλύτερος θαυμαστής του εαυτού σας, ό,τι και αν συμβαίνει.

3. Ζήστε τη ζωή στο έπακρο  «Αυτό που είναι τρομερό, δεν είναι ο θάνατος αλλά οι ζωές που οι άνθρωποι ζουν ή δεν ζουν μέχρι να πεθάνουν» – «Μερικοί άνθρωποι δεν τρελαίνονται ποτέ. Πραγματικά τι απαίσιες ζωές θα πρέπει να ζουν».
Θέλετε να κάνετε ελεύθερη πτώση αλλά δεν το έχετε κάνει ποτέ; Κάντε το βήμα. Θέλετε να πάρετε πτυχίο στην ιστορία της τέχνης αλλά δεν ξέρετε σε τι θα σας χρησίμευε; Είναι καιρός να γραφτείτε. Εχετε μόνο μια ζωή, οπότε καλύτερα να τη ζήσετε στο έπακρο , τώρα αμέσως. Γιατί να περιμένετε για αργότερα;

4. Μην φοβάστε τον πόνο, χωρίς αυτόν δεν θα μπορούσατε να βιώσετε την ευτυχία. «Πρέπει να πεθάνεις μερικές φορές, πριν μπορέσεις πραγματικά να ζήσεις»
Πόνος, θλίψη, θυμός, άγχος – αρνητικά αισθήματα σαν και αυτά μπορεί να είναι επίπονα μερικές φορές. Όμως, δεν μπορείς να εκτιμήσεις πλήρως τα καλά συναισθήματα που έχει να σου προσφέρει η ζωή χωρίς πρώτα να βιώσεις τα άσχημα. Οπότε, όταν νομίζετε πως έχετε πιάσει πάτο, θυμηθείτε πως ο μόνος δρόμος πλέον είναι η ανηφόρα και ο πόνος που νιώθετε τη συγκεκριμένη στιγμή θα κάνει την ευτυχία πιο γλυκιά αργότερα.

5. Να είστε ο εαυτός σας και χωρίς ντροπή να το εκφράζετε σε ο,τιδήποτε κάνετε. «Είναι καλύτερο να κάνετε κάτι βαρετό με στυλ, παρά κάτι επικίνδυνο χωρίς στυλ».
Μην φοβάστε να είστε ο εαυτός σας. Πάντα να δείχνετε τον πραγματικό σας εαυτό και τον πραγματικό σας χαρακτήρα. Είναι καλύτερα να ζήσετε πραγματικά παρά να προσπαθείτε να προσποιείστε να γίνετε κάτι που δεν είστε, μόνο και μόνο για να είστε αρεστοί στους άλλους. Αλλωστε, ποιος νοιάζεται για το τι πιστεύουν οι άλλοι;

6. Είστε δυνατότεροι απ’ ότι νομίζετε «Μερικές φορές σηκώνεστε απ’ το κρεβάτι το πρωί και σκέφτεστε δεν πρόκειται να τα καταφέρω, αλλά γελάτε μέσα σας… θυμηθείτε όλες τις στιγμές που έχετε νιώσει έτσι».
Η ζωή είναι γεμάτη δοκιμασίες και δυσκολίες – το ξέρετε, και πιθανόν το έχετε ζήσει πολλές φορές. Παρ’ όλα αυτά πάντα καταφέρνετε να επιβιώσετε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Θυμηθείτε πάντα πως είστε δυνατότεροι απ’ ότι νομίζετε και ότι το έχετε μέσα σας αυτό που χρειάζεται για να ξεπεράσετε τις δυσκολίες.

7. Μην φοβάστε τον θάνατο «Εχω τον θάνατο μέσα στην αριστερή μου τσέπη. Μερικές φορές τον βγάζω έξω και του μιλάω: Γεια σου μωρό μου, τι κάνεις; Πότε θα έλθεις να με πάρεις; Θα είμαι έτοιμος» – «Δεν υπάρχει τίποτα για να θρηνήσεις για τον θάνατο, περισσότερο απ’ ότι δεν υπάρχει για να θρηνήσεις για ένα λουλούδι που μεγαλώνει».
Ο θάνατος είναι αναπόφευκτος, οπότε γιατί να περάσεις τη ζωή του ανησυχώντας για αυτόν; Αντί να τρελαίνεστε για το πότε θα πεθάνετε, επωφεληθείτε από τη ζωή που έχετε. Είναι πολύ πιο χρήσιμο να γιορτάζετε τη ζωή από το να φοβάστε τον θάνατο, και μάλλον θα είστε πολύ πιο ευτυχισμένοι.

8. Εχετε εμπιστοσύνη στον εαυτό σας  «Το πρόβλημα με τον κόσμο είναι ότι οι έξυπνοι άνθρωποι είναι γεμάτοι αμφιβολίες»
Είστε καταπληκτικοί και το μόνο που έχετε να κάνετε για να αφήσετε να λάμψουν τα πραγματικά σας ταλέντα είναι να τα πιστέψετε. Εχετε απόλυτη εμπιστοσύνη στον εαυτό σας και ίσως εκπλαγείτε με όσα μπορείτε να καταφέρετε.

9. Υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από την μοναξιά. «Υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από το να είσαι μόνος, όμως συχνά παίρνει δεκαετίες να το συνειδητοποιήσετε και συχνά όταν το κάνετε είναι πολύ αργά και δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το πολύ αργά» – «Δεν ήμουν μισάνθρωπος ούτε μισογύνης, αλλά μου άρεσε να είμαι μόνος μου. Ενιωθε ωραία να κάθομαι μόνος σε έναν μικρό χώρο, να καπνίζω και να πίνω. Ημουν πάντα καλή παρέα για τον εαυτό μου».
Είναι εύκολο να φοβάσαι να είσαι μόνος σου, και η συντροφιά των άλλων πολλές φορές λειτουργεί σαν δίκτυ ασφαλείας. Όμως, υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από τη μοναξιά, και δεν υπάρχει λόγος να παγιδευτείτε στο να είστε μόνος σας όταν αυτός ο χρόνος μπορεί να «δαπανηθεί» σε πιο ικανοποιητικά και χαρούμενα πράγματα. Μάθετε να εκτιμάτε τον εαυτό σας χωρίς να υπάρχουν άλλοι και εκτιμήστε τον χρόνο που περνάτε μόνοι σας.

10. Η ζωή απλά συμβαίνει, μην την παίρνετε πάντα τόσο σοβαρά. «Μερικές φορές απλά πρέπει να κατουρήσεις στον νεροχύτη»
Απρόσμενα, ακόμα και τρελά πράγματα είναι βέβαιο ότι θα συμβούν στη ζωή και μερικές φορές απλά θα πρέπει να τα δέχεστε. Μην παγιδεύεστε στην τελειότητα και φροντίστε να ξελαφρώνετε μερικές φορές. Δεν υπάρχει λόγος να παίρνετε τα πάντα σοβαρά και μερικές φορές το μόνο που χρειάζεται είναι να διασκεδάσετε!

Η Ιδιοφυΐα του πλήθους

Υπάρχει αρκετή πανουργία, μίσος, βια και παραλογισμός στο μέσο άνθρωπο, που αρκεί για να προμηθεύσει οποιονδήποτε στρατό μια οποιαδήποτε μέρα, και οι καλύτεροι στο φόνο είναι αυτοί που κηρύττουν εναντίον του, και οι καλύτεροι στο μίσος είναι αυτοί που κηρύττουν αγάπη, και οι καλύτεροι στον πόλεμο είναι τελικά αυτοί που κηρύττουν ειρήνη.
Εκείνοι που κηρύττουν θεό, χρειάζονται θεό
Εκείνοι που κηρύττουν ειρήνη, δεν έχουν ειρήνη.
Εκείνοι που κηρύττουν αγάπη, δεν έχουν αγάπη.
Προσοχή στους κήρυκες. Προσοχή στους γνώστες.
Προσοχή σ’ εκείνους που όλο διαβάζουν βιβλία.
Προσοχή σ’ εκείνους που είτε απεχθάνονται τη φτώχεια, είτε είναι περήφανοι γι’ αυτήν.
Προσοχή σ’ εκείνους που βιάζονται να επαινέσουν γιατί θέλουν επαίνους για αντάλλαγμα
Προσοχή σ’ εκείνους που βιάζονται να κρίνουν, φοβούνται αυτά που δεν ξέρουν.
Προσοχή σ’ εκείνους που αναζητούν τα πλήθη, γιατί είναι ένα τίποτα μόνοι τους.
Προσοχή στο μέσο άντρα. Τη μέση γυναίκα.
Προσοχή στην αγάπη τους, η αγάπη τους είναι μέτρια αναζητά το μέτριο.
Αλλά υπάρχει ιδιοφυΐα στο μίσος τους, υπάρχει αρκετή ιδιοφυΐα στο μίσος τους για να σας σκοτώσει, να σκοτώσει τον καθένα.
Δεν αντέχουν τη μοναξιά, δεν καταλαβαίνουν τη μοναξιά.
Θα προσπαθήσουν να καταστρέψουν οτιδήποτε.
Οτιδήποτε διαφοροποιείται απ τα δικά τους μέτρα.
Ανίκανοι όπως είναι να δημιουργήσουν τέχνη, ανίκανοι είναι και να την καταλάβουν, θα εκλάβουν την αποτυχία τους ως δημιουργών μόνο ως αποτυχία του κόσμου συνολικά.
Ανίκανοι όπως είναι να αγαπήσουν πλήρως θα θεωρήσουν και τη δική σας αγάπη ελλειπή και θα σας μισήσουν γι’ αυτό και το μίσος τους θα είναι τέλειο.
Όπως ένα αστραφτερό διαμάντι όπως ένα μαχαίρι, όπως ένα βουνό, όπως μια τίγρη, όπως το δηλητήριο.
Η πιο τελειοποιημένη Τέχνη τους.

Μπουκόφσκι: Η Ιδιοφυΐα του πλήθους

Σταματήστε Τώρα

Τα 25 πράγματα που πρέπει να σταματήσετε να κάνετε: Κανείς δεν μπορεί να πάει πίσω τον χρόνο και να κάνει μια νέα αρχή, ο καθένας όμως έχει την δυνατότητα να ξεκινήσει σήμερα και να δημιουργήσει ένα διαφορετικό τέλος.”
Για να συμβεί όμως αυτό θα πρέπει να σταματήσουμε να κάνουμε πράγματα που μας κρατούν κρατούν προσκολλημένους στο παρελθόν. Μερικές ιδέες για το τι είναι καλό να σταματήσουμε:

Σταματήστε να ξοδεύετε χρόνο με λάθος ανθρώπους. – Η ζωή είναι πολύ μικρή για να σπαταλάτε το χρόνο σας με ανθρώπους που σας στεναχωρούν. Αν κάποιος επιθυμεί να γίνεται μέρος της ζωής του, θα δημιουργήσει τον κατάλληλο χώρο και για εσάς.
Ποτέ, μην προσπαθείτε για κάποιους που δεν αναγνωρίζουν την αξία σας. Και να θυμάστε, δεν είναι αληθινοί φίλοι αυτοί που στέκονται στο πλευρό σας όταν είστε στα καλύτερά σας, αλλά αυτοί που είναι κοντά σας όταν έχετε δυσκολίες.

Σταματήστε να αποτραβιέστε από τα προβλήματά σας. – Αντιμετωπίστε τα αποφασιστικά. Δεν θα είναι εύκολο. Δεν υπάρχει κανείς στον κόσμο, που μπορεί να αντιμετωπίσει με άψογο τρόπο κάθε δυσκολία. Δεν είμαστε φτιαγμένοι έτσι ώστε να μπορούμε να λύνουμε άμεσα τα προβλήματα.
Αντίθετα, είναι στην φύση μας να εκνευριζόμαστε, να λυπόμαστε, να πληγωνόμαστε. Αυτός είναι και ο σκοπός της ζωής. Να αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα, να μαθαίνουμε, να προσαρμοζόμαστε, και να τα λύνουμε με την πάροδο του χρόνου. Έτσι διαμορφώνεται η προσωπικότητα μας.

Σταματήστε να λέτε ψέματα στον εαυτό σας. – Μπορείτε να πείτε ψέματα σε οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο, αλλά όχι στον εαυτό σας. Η ζωή σας θα βελτιωθεί αν είσαστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας.

Σταματήστε να βάζετε τις δικές σας ανάγκες σε δεύτερη μοίρα. – Είναι άσχημο να παραμελείτε τον εαυτό σας επειδή, λόγω υπερβολικής αγάπης, στρέφετε όλη την προσοχή σας σε κάποιον άλλο. Μην ξεχνάτε ότι και εσείς είστε πολύ σημαντικοί. Βοηθήστε τους άλλους, αλλά βοηθήστε και τον εαυτό σας

Σταματήστε να προσπαθείτε να γίνετε κάποιος που δεν είστε. – Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη ζωή είναι να είστε ο εαυτός σας, σε έναν κόσμο που μας κατευθύνει όλους σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Κάποιος θα είναι πιο όμορφος, κάποιος θα είναι πιο έξυπνος, κάποιος θα είναι νεότερος, αλλά κανείς δεν θα είναι εσείς. Μην αλλάξετε προκειμένου να αρέσετε στους άλους. Να είστε ο εαυτός σας και τα ‘σωστά’ άτομα θα αγαπήσουν αυτό που πραγματικά είστε.

Σταματήστε να είστε προσκολλημένοι το παρελθόν. – Δεν μπορείτε να ξεκινήσετε το επόμενο κεφάλαιο της ζωής σας, αν επιμένετε να διαβάζετε συνέχεια τα προηγούμενα κεφάλαια.

Σταματήστε να φοβάστε ότι μπορεί να κάνετε κάποιο λάθος. – Το να κάνετε κάτι ακόμα και αν αποδειχτεί λάθος, είναι πολλές φορές πιο παραγωγικό από το να μην κάνετε τίποτα. Κάθε επιτυχία έχει ίχνη αποτυχιών από πίσω της, και κάθε αποτυχία οδηγεί προς την επιτυχία. Στο τέλος θα λυπηθείτε πολύ περισσότερο για πράγματα που δεν κάνατε παρά για πράγματα που κάνατε.

Σταματήστε να προσπαθείτε να αγοράσετε την ευτυχία. – Πολλά από τα πράγματα που επιθυμούμε είναι ακριβά. Αλλά η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα που πραγματικά μας ικανοποιούν είναι εντελώς δωρεάν όπως η αγάπη, το χαμόγελο και τα αισθήματα.

Σταματήστε να αναζητάτε αποκλειστικά σε άλλους την ευτυχία. – Εάν δεν είστε ευχαριστημένοι με τον εαυτό σας, δεν θα είστε μακροπρόθεσμα ευτυχισμένοι ούτε μαζί με κάποιον άλλο. Θα πρέπει να δημιουργήσετε πρώτα ευτυχία στην δικιά σας ζωή, προτού καταφέρετε να την μοιραστείτε με κάποιον άλλο.

Σταματήστε να πιστεύετε ότι δεν είστε έτοιμοι. – Κανείς δεν νιώθει ποτέ 100% έτοιμος, όταν εμφανίζεται κάποια ευκαιρία. Οι περισσότερες μεγάλες ευκαιρίες που προκύπτουν, μας αναγκάζουν να ξεβολευτούμε από τις συνήθειες μας, κάτι που σημαίνει ότι ποτέ δεν θα νιώσουμε εντελώς άνετα στην αρχή κάθε πρόκλησης.

Σταματήστε να διατηρείτε σχέσεις για λάθος λόγους. – Οι σχέσεις μας πρέπει να επιλέγονται με σύνεση. Είναι προτιμότερο να είστε μόνος από το να είστε με λάθος πρόσωπα. Δεν υπάρχει λόγος να βιάζεστε. Αν κάτι είναι γραφτό να γίνει, θα συμβεί το σωστό χρόνο, με το σωστό πρόσωπο, και για τον καλύτερο λόγο. Ερωτευτείτε όταν είστε έτοιμοι, και όχι για να μην είστε μόνοι.

Σταματήστε να ζηλεύετε τους άλλους. – Η ζήλια είναι η τέχνη της απαρίθμησης των καλών που έχει κάποιος άλλος, και όχι εσείς. Αναρωτηθείτε: «Τι είναι αυτό που έχω εγώ και θα το ήθελε ο καθένας;”

Σταματήστε να κρατάτε κακίες. – Μην ζείτε τη ζωή σας με το μίσος στην καρδιά . Θα καταλήξετε να πληγώνετε τον εαυτό σας περισσότερο από τους ανθρώπους που μισείτε. Αυτό δεν σημαίνει να αγνοήσουμε τι μας έκανε ο άλλος αλλά να μην επιτρέψουμε να επηρεάσει αρνητικά την ζωή μας. Και να θυμάστε, η συγχώρεση δε αφορά μόνο τους άλλους, αλλά και εσάς. Όταν χρειάζεται, συγχωρείστε τον εαυτό σας, προχωρήστε μπροστά και προσπαθήστε να κάνετε κάτι καλύτερο την επόμενη φορά.

Σταματήστε να επιτρέπετε τους άλλους να σας κατεβάζουν στο δικό τους επίπεδο. – Αρνηθείτε να ρίξτε το επίπεδο σας για να χωρέσουν αυτοί που αρνούνται να ανεβάσουν το δικό τους.

Σταματήστε να σπαταλάτε το χρόνο σας δικαιολογώντας τον εαυτό σας στους άλλους. – Οι φίλοι σας δεν το χρειάζονται και οι εχθροί σας δεν θα σας πιστέψουν έτσι κι αλλιώς.

Σταματήστε να πιέζετε διαρκώς τον εαυτό σας χωρίς κάποιο διάλειμμα. – Ο χρόνος για να πάρετε μια βαθιά ανάσα είναι όταν δεν έχετε χρόνο για αυτό.

Σταματήστε να αδιαφορείτε για την ομορφιά των μικρών στιγμών. – Απολαύστε τα μικρά πράγματα, γιατί μια μέρα μπορεί να κοιτάξετε πίσω και να ανακαλύψετε ότι ήταν σημαντικά. Το καλύτερο κομμάτι της ζωής σας θα είναι αυτό που αποτελείται από μικρές στιγμές όπως όταν περνάτε καλά με κάποιον που έχει σημασία για εσάς.

Σταματήστε να προσπαθείτε να κάνετε τα πράγματα τέλεια. – Στην ζωή δεν επιβραβεύονται οι τελειομανείς, αλλά αυτοί που πετυχαίνουν τον σκοπό τους.

Σταματήστε να προσποιήστε ότι όλα είναι καλά όταν δεν είναι. – Δεν πειράζει να καταρρεύστε ψυχολογικά για λίγο. Δεν χρειάζεται πάντα να προσποιείστε ότι είστε δυνατοί, και δεν χρειάζεται συνεχώς να αποδεικνύεται ότι όλα βαίνουν καλώς. Είναι υγιές να κλάψτε κάποια στιγμή. Όσο πιο γρήγορα το κάνετε, τόσο πιο γρήγορα θα είστε σε θέση να χαμογελάσετε και πάλι.

Σταματήστε να κατηγορείτε τους άλλους για τα προβλήματά σας. – Το κατά πόσο θα επιτύχετε τα όνειρά σας εξαρτάται από το βαθμό με τον οποίο θα αναλάβετε την ευθύνη για τη ζωή σας. Όταν κατηγορείτε τους άλλους για το τι περνάτε, αρνείστε την ευθύνη, και επιτρέπετε τους άλλους να καθορίζουν τη ζωή σας.

Σταματήστε να προσπαθείτε να είστε το παν για όλους. – Κάτι τέτοιο είναι αδύνατο, και αν προσπαθήστε να το πετύχετε θα σας εξουθενώσει. Περιοριστείτε σε όσους θεωρείτε σημαντικούς.

Σταματήστε να ανησυχείτε τόσο πολύ. – Ένας τρόπος για να ελέγξετε αν κάτι αξίζει να σας ανησυχεί, είναι να αναρωτηθείτε: «Θα είναι σημαντικό αυτό το θέμα σε ένα χρόνο; Σε τρία χρόνια; Σε πέντε χρόνια; “Αν η απάντηση είναι όχι, τότε δεν αξίζει να ανησυχείτε.

Σταματήστε να εστιάζεται σε ό, τι δεν θέλετε να συμβεί. – Εστιάστε σε ό, τι θέλετε να συμβεί. Η θετική σκέψη είναι προϋπόθεση για κάθε μεγάλη επιτυχία.

Σταματήστε να επιλέγετε τον εύκολο δρόμο. – Η ζωή δεν είναι εύκολη, ειδικά όταν αυτό που θέλετε να πετύχετε είναι κάτι που αξίζει τον κόπο. Μην διαλέγετε πάντα τον εύκολο δρόμο. Επιλέξτε να κάνετε κάτι εξαιρετικό, ακόμα και αν αρχικά φαντάζει δύσκολο.

Σταματήστε να είστε αχάριστοι. – Ξυπνήστε κάθε μέρα ευγνώμονες για τη ζωή σας. Αντί να σκεφτόσαστε τι δεν έχετε, προσπαθήστε να σκεφτόσαστε τι έχετε που δεν έχουν οι άλλοι.

Προβληματίζομαι....

Γεγονότα που αποτελούν εκδηλώσεις φυσικών νόµων ...ενέργειες, πράξειςτου ανθρώπου που εξαρτώνται από τη θέληση, την πρόθεση, την απόφασητου ανθρώπου. Ηθικός προβληµατισµός: προβληµατισµός σχετικά µε τις απόψεις, τιςενέργειες, τη στάση και τη συµπεριφορά του ανθρώπου. Ο ηθικός προβληµατισµός υπάρχει σ’ όλους τους ανθρώπους, αν και οιαπαιτήσεις που δ...όθηκαν και δίνονται ποικίλουν. Κάθε Ηθική βασίζεται σε κάποια ανθρωπολογία. Ζωή χωρίς λήξη και όχι απλά αναβολή λήξης.  Οι πράξεις του ανθρώπου έχουν νόηµα, στο µέτρο που υπάρχει µέλλον...Προυπόθεση του προβληματισμού έχει άμεση σχέση με την έννοια της συνείδησης..Έννοια της Συνείδησης (= συν + οιδα): γνωρίζω κάτι, συναισθάνοµαι  κάτι.  Ψυχολογική (επίγνωση της ύπαρξης µας και του  κόσµου)  Ηθική (∆ιάκριση καλού-κακού, αξιολόγηση πράξεων- προθέσεων)  (έλεγχος Ηθικής Συνείδησης = Τύψεις)  (προέλευση-έµφυτη ανάγκη αρµονίας σχέσεων)  (∆υναµική-αλληλεπίδραση µε κοινωνικό περιβάλλον) Τα κίνητρα του προβληματισμου και της σηνείδησης....Ορισµός κινήτρων: Κίνητρα είναι οι δυνάµεις που ωθούν τον άνθρωπο..για να κάνει οτιδήποτε και οποιαδήποτε πράξη...ή να επιτελέσει κάποια δραστηριότητα.... Αποτελούν τις κινητήριες δυνάµεις του οργανισµού. Πράξεις: Η φυσική κατάληξη των κινήτρωνΠηγή των κινήτρων είναι συνήθως το ασυνείδητο.  Τα κίνητρα (όπως η πείνα, η σεξουαλική ορµή κ.α.)µόνο ότανεκδηλώνονται µπορούν να γίνουν συνειδητές δυνάµεις και να δεχθούνσυγκεκριµένο προσανατολισµό.  Για τους ανθρώπους...δεν έχει τόσο µεγάλη σηµασία η πράξη, όσο ο λόγος(πρόθεση – προαίρεση) για τον οποίο κάνει κανείς κάτι.  Αγάπη και ΕλευθερίαΔύσκολα και τα δύο....πολύ δύσκολα....ίσως και ακατόρθωτα...πάντα όμως γίνεται προσπάεια επίτευξης...και όταν υπάρχει επιτυχής κατάληξη..όλα καλά...όταν όχι.... Η ηθικότητα των πράξεων κρίνεται.... από την ατοµικότητα. (ατοµισµός , εγωισµός)  Από την συνάντηση (αλτρουισµός , ανιδιοτέλεια) άραγε ..Υπάρχει????Η ελευθερία του ανθρώπου κρίνεται από τις πράξεις ..και τις επιλογές του....και δεν έχει να κάνει με την τύχη και το πεπρωμένο....γι' αυτό...Θεωρώ πως.... Φταίχτης για το κακό που υπάρχει στον κόσµο και στις κοινωνικές σχέσεις..δεν είναι µόνο εκείνος που το διαπράττει άµεσα, αλλά κι εκείνος που δεναγανακτεί, που δεν αγωνίζεται, που σιωπά....και ανέχεται....

Αυτοί οι σημερινοί προβληματισμοί μου....

Μαρία Ιωσηφίδου

Εάν ο κόσμος ξεκινούσε ξανά, η ζωή θα εξελισσόταν με τον ίδιο τρόπο;

Σε ένα τετραώροφο εργαστήριο στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ στη Βοστόνη των ΗΠΑ ο καθηγητής Βιολογίας Μάικλ Ντεσάι έχει κατασκευάσει ένα ιδιότυπο πείραμα: σε εκατοντάδες διαφορετικά περιβάλλοντα, παρατηρεί τη δράση της εξελικτικής διαδικασίας με σκοπό να απαντήσει στο θεμελιώδες ερώτημα «εάν ο κόσμος ξεκινούσε ξανά, η ζωή θα εξελισσόταν με τον ίδιο τρόπο;».

Στα περιβάλλοντα που μελετάει ο Ντεσάι, καλλιεργούνται παραλλαγές των μικροοργανισμών που αποτελούν τη μαγιά που χρησιμοποιείται στην αρτοποιία.

Κάθε 12 ώρες ρομποτικά βοηθήματα παρεμβαίνουν στο πείραμα, αφήνοντας μόνο τους πιο γοργά αναπτυσσόμενους μικροοργανισμούς να επιβιώσουν, αφαιρώντας τους υπόλοιπους.

Ο ερευνητής, ο οποίος έχει υπόβαθρο φυσικής, σχεδίασε ο ίδιος το ρομποτικό σύστημα που του επέτρεψε την παράλληλη διαχείριση 640 διαφορετικών καλλιεργειών οι οποίες προέκυψαν από ένα κοινό κύτταρο δημιουργώντας ένα πείραμα που ξεπερνάει κατά πολλές τάξεις μεγέθους κάθε προηγούμενο.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας που δημοσιεύει το περιοδικό Science όλες οι καλλιέργειες του Ντεσάι φαίνεται πως φτάνουν στο ίδιο εξελικτικό σημείο, το οποίο μετράται με το ρυθμό με τον οποίο μεγαλώνουν οι μικροοργανισμοί σε σχέση με τις συνθήκες που επικρατούν στο περιβάλλον τους. Το αποτέλεσμα αυτό έρχεται σε αντίθεση με μία ιδέα που έχει διαδοθεί από τη δεκαετία του 1980 σύμφωνα με την οποία η εξέλιξη της ζωής επηρεάστηκε πολύ από τις αρχικές μεταλλάξεις που τη δημιούργησαν.

Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν επίσης μία σημαντική διαφορά μεταξύ της εξέλιξης σε γενετικό επίπεδο και στο επίπεδο ενός ολόκληρου οργανισμού. Η εξέλιξη στο επίπεδο της γενετικής συμβαίνει με τυχαίο τρόπο, όμως φαίνεται πως το συνολικό αποτέλεσμα όλων αυτών των τυχαίων μεταλλάξεων δημιουργεί ένα προβλέψιμο μοτίβο. Το συγκεκριμένο συμπέρασμα, εάν επιβεβαιωθεί, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην έρευνα στον τομέα της γενετικής όπως για παράδειγμα τη μελέτη της αντοχής των μικροβίων σε τοξίνες έπειτα από κάποια μεμονωμένη
μετάλλαξή τους. 

Προηγούμενες μελέτες σε μικροοργανισμούς όπως το βακτήριο E.coli είχαν δείξει πως μικρές αλλαγές που συνέβησαν νωρίς στη ροή της εξέλιξης, είχαν πολύ μεγάλο αντίκτυπο στο τελικό αποτέλεσμα. Επειδή όμως τα πειράματα αυτά έλαβαν χώρα σε πολύ μικρότερη κλίμακα από αυτά του Ντεσάι, ο ερευνητής αναρωτήθηκε εάν αποτελούσαν την εξαίρεση στο κανόνα, κάτι που υποστηρίζει βασιζόμενος στη δική του εργασία.

Τα αποτελέσματα αυτά είναι πολύ σημαντικά για την κατανόηση των εξελικτικών διαδικασιών που είναι υπεύθυνες για την ανάπτυξη της ζωής όπως τη γνωρίζουμε, αν και αποτελούν μία απλούστευση των χαοτικών διαδικασιών που επικρατούν στον πραγματικό κόσμο, οι οποίες μάλιστα επιδρούν σε πολύ πιο σύνθετους οργανισμούς από αυτούς που μελετήθηκαν στα πειράματα του Ντεσάι. Σε κάθε περίπτωση αποτελούν μία πρωτοφανούς κλίμακας προσπάθεια να κατανοήσουμε το φαινόμενο της ζωής.

Διαφορετικότητα: το μυστικό της ομοιότητας...

Ερινύες γαρ μετέρχονται, Φίκος.

 

«Η κόλαση είναι οι άλλοι», έγραφε ο Ζαν Πωλ Σαρτρ, αφήνοντας μετέωρη την έννοια της μοναχικότητας ως παράδεισο ή της αδυναμίας μας για αγάπη να ρέει..

Έρχεται η στιγμή που το παιδί των τριών ετών κοιτάζεται ένα πρωί στον καθρέφτη και συνειδητοποιεί με φόβο καρδιάς πως αποτελεί οντότητα ξεχωριστή, μοναδική κι ακέραιη. Ζει στο περιβάλλον του, εξελίσσεται μέσα σε αυτό, μα δεν είναι αυτό. Εκεί ξεκινά η υπέρμετρη, μα συνάμα αυθόρμητη προσπάθειά του να χτίσει ένα εγώ. Από το εγώ των άλλων ως προτύπων, μα κατά βάση ένα εγώ ολόδικό του, που θα του επιτρέψει να επιβιώσει ως ενήλικας. Αυτό το παιδί μπορεί να μην έχει οικογένεια, όπως τα άλλα, ίσως να μην έχει μάτι, χέρι ή πόδι, ίσως να χει μια ταμπέλα διάγνωσης κρεμασμένη στο λαιμό, ίσως το δέρμα του να χει άλλο χρώμα, ίσως ο Θεός του να λέγεται αλλιώς από αυτόν των άλλων παιδιών. Ίσως πάλι και όχι.

Το παιδί μεγαλώνει σταδιακά με αυτά που έχει κι αυτά που του λείπουν, καμιά φορά στιγματισμένο από το κενό του. Αρχίζει να αναπτύσσει τις πτυχές του, τα πολύτιμα μέρη του χαρακτήρα του, εκ των οποίων άλλα θα εκδηλωθούν ακριβώς επειδή θα ενισχυθούν άλλα όμως δύνανται να κρυφτούν τόσο έντονα, ώστε να τα απωθήσει ολοκληρωτικά στην πορεία του. Ενήλικο πια το παιδί ξανακοιτάζοντας τον εαυτό του στον καθρέφτη, τώρα πια ξέρει ποιο είναι, τι μπορεί, τι δεν μπορεί, τι το χαροποιεί, τι το λυπεί. Έχει πιθανόν την ψευδαίσθηση πως μπορεί να κατανομήσει όλα του τα χαρακτηριστικά, να τα καταμετρήσει και να τα τοποθετήσει πολύ εύκολα σε κατηγορίες. Δεν είναι όμως έτσι.

Το παιδί αυτό, που δεν είναι άλλο από εμάς τους ίδιους, θα θελε πολύ να γνωρίζει πώς λειτουργεί σε κάθε περίσταση, ποια τα ακριβή του στοιχεία, ποιες οι χαρές και ποιες οι λύπες του. Μα κρύβει μέσα του πτυχές, τις οποίες οφείλει να ανακαλύψει..

Η ανάγκη μας να μπορούμε να περιγράψουμε έναν άνθρωπο μέσα σε δύο φράσεις, κυρίως προκύπτει από την εσωτερική μας ανάγκη του γνώθι σαυτόν, ανάγκη απολύτως κατανοητή και απαραίτητη, μα ανάγκη απάτη. Εγκλωβισμένοι σε κοινωνικές νόρμες και θρησκευτικά στερεότυπα βιώσαμε το ανθρώπινο: την απώλεια της αναζήτησης του εαυτού μας. Το παιδί το πολύ διαφορετικό θα αρνηθεί τη διαφορετικότητά του και το παιδί που επιφανειακά μοιάζει με τα άλλα θα παλέψει να φανεί διαφορετικό. Γιατί όταν είσαι το ένα δεν μπορείς να είσαι και το άλλο. Γιατί το περιβάλλον ορίζει τα πρέπει μας. Τα στοιχεία μας. Αν θέλουμε να είμαστε σοβαροί, δεν επιτρέπεται να γελάμε. Αν θέλουμε να είμαστε δοτικοί, δεν έχουμε το δικαίωμα για όχι. Δημιουργείται επομένως σταδιακά και κοινωνικά ένα δίπολο για το πώς οφείλει ένα άτομο να είναι, να δρα, να φαίνεται. Το παιδί με καρκίνο στιγματίστηκε για πάντα, δεν θα προχωρήσει. Το παιδί το κακοποιημένο οφείλει να εξελιχθεί σε ενήλικα με κατάθλιψη. Το παιδί που έχει αναζητήσεις, θέλοντας και μη θα φτάσει στο σημείο της αναποφασιστικότητας. Κανείς δεν αφουγκράζεται τον τρόπο με τον οποίο ένα τέτοιο παιδί, ή όλα τα παιδιά μπορούν να έχουν την ευκαιρία να εξελιχθούν σε αυτό που πραγματικά θέλουν.

Όλοι έχουμε τα πάντα. Τις δυνατότητες. Τη θέληση. Την ανάγκη. Καταδικάζοντας ένα παιδί και μαζί με αυτό κι εμάς τους ίδιους, είναι σαν να παραδεχόμαστε ότι δεν αξίζει η ζωή για να τη ζεις. Οι πτυχές είναι μέσα μας, όλες αυτές που θέλουμε, που προβάλουμε, που αναζητούμε στο ταξίδι μας. Απλώς τις έχουμε κρύψει. Είναι όμως εκεί, μας περιμένουν να τις βρούμε για να τις εξελίξουμε.

Η θεραπεία δεν έγκειται απόλυτα στη συνειδητοποίηση των αντιδράσεών μας σε κάθε στιγμή. Η θεραπεία έγκειται στο χώρο που θα κληθούμε να αφήσουμε στον εαυτό μας να εξερευνήσει, να σκάψει, να φέρει στην επιφάνεια, να ανακαλύψει τις μαγικές μικρές πτυχές του, που δεν επέτρεψε να βγουν. Πτυχές που εγκλωβίστηκαν από την πηγαία μας θέληση να μοιάζουμε. Να έχουμε όλοι δύο πόδια, δύο χέρια, καθαρό μυαλό. Να μην ξεφεύγουμε, να μην μας λένε διαφορετικούς, να μη δίνουμε το δικαίωμα του κάτι ε-ξωτικού, να μην..να μην.. να μην.. Βυθισμένοι στην αποδοχή και στην ανάγκη να παραδίδουμε αποδείξεις περί της αξίας μας στους σημαντικούς άλλους, ξεχάσαμε ένα πρωί που κοιταχτήκαμε στον καθρέφτη την αξία της δικής μας αποδοχής.

Ας κάνουμε τη σκέψη μας να σιωπήσει μόνο για δυο λεπτά κι ας αφήσουμε την καρδιά να μιλήσει. Που ωφελεί η μη αποδοχή μας, πού ωφελεί ο αποκλεισμός των ανθρώπων γύρω μας και ποια η σχέση των δύο.. Αποκλείουμε το διαφορετικό γύρω μας, όταν εμείς αρνούμαστε πεισματικά να δούμε τη δική μας ολότητα. Η διαφορετικότητα είναι ισότητα, μα και μοναδικότητα, δύο άκρα, δίπολο σκληρό κι επίπονο, αλλά και διδαχή μεγάλη. Έως και τη στιγμή του θανάτου μας επέρχονται στο συνειδητό στοιχεία μας, τα οποία δεν θα μπορούσαμε ποτέ, καν να υποψιαστούμε. Ποιο το νόημα αυτής της πάλης με τον εαυτό μας και με τους άλλους λοιπόν, από τη στιγμή που η διαφορετικότητά μας μάς οδηγεί στην απόλυτη ισοτιμία και η απόλυτη ισοτιμία σε μία πρωτόγνωρη διαφορετικότητα? Λες κι άμα αποδεχτούμε και παραδεχτούμε τη διαφορετικότητα του καθενός δε θα είμαστε μέσα σε τούτο το μαζί που τόσο παλεύουμε. Μα και πάλι, μαζί θα είμαστε, όμοιοι μέσα στη διαφορά μας. Ουτοπικό το μαζί. Μα κι απαραίτητο συνάμα. Κυρίως όμως τελικά, το μαζί με τον εαυτό αναζητάμε κι ας το προβάλλουμε στο έξω.

Βιολογικά όλοι αναπνέουμε. Κοινωνικά όλοι είμαστε πολίτες. Θεολογικά όλοι αντικατοπτρίζουμε την ουσία μιας ατέλειωτης ενέργειας. Ψυχολογικά, όλοι πνιγόμαστε από τις ενορμήσεις μας. Οπότε ας ηρεμήσουμε. Ο ουρανός είναι μεγάλος. Και μας χωράει όλους.

Η άγρια πανίδα στη ζωή των αρχαίων Ελλήνων

Σπουδαίο ρόλο στη ζωή των αρχαίων Ελλήνων κατείχε η άγρια πανίδα, η προστασία της οποίας ήταν κύριο μέλημα στους αρχαίους χρόνους, γεγονός που αποτυπώνεται τόσο στο χαρακτήρα της θεάς Αρτέμιδος όσο και στις ρυθμίσεις της θήρας μέσω θρησκευτικών κανονισμών.
Τα παραπάνω στοιχεία καταγράφονται σε έρευνα των Χρήστου Σώκου, ερευνητή και διαχειριστή σε θέματα άγριας πανίδας στη Διεύθυνση Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Μακεδονίας & Θράκης και Περικλή Μπίρτσα, επίκουρου καθηγητή Βιολογίας Άγριας Πανίδας στο Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος/ ΤΕΙ Λάρισας.
Όπως αναφέρεται σε σχετική μελέτη με τίτλο «Προσεγγίσεις των αρχαίων Ελλήνων στη διατήρηση της πανίδας και στη δραστηριότητα της θήρας», οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν τη θήρα ωφέλιμη και αξιέπαινη δραστηριότητα για τον άνθρωπο, καθώς αποτελεί μέσο διαπαιδαγώγησης, δοκιμής ικανοτήτων και σύμβολο ελευθερίας.

Ο Ξενοφώντας (430-354 π.Χ.), όπως εξηγεί στο ΑΜΠΕ ο κ. Μπίρτσας, στο έργο του «Κυνηγετικός» αναδεικνύει τη θήρα σε άριστο μέσο διαπαιδαγώγησης των νέων. Θεωρεί τη θήρα απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία ώριμου και ολοκληρωμένου πολίτη, καθώς είναι ωφέλιμη για το άτομο επειδή σκληραγωγεί το σώμα και οξύνει τις αισθήσεις και το πνεύμα.
Οι κυνηγοί κάθε εποχής, υιοθετώντας μια ολιστική προσέγγιση, η οποία ορίζεται από τις παραπάνω τρεις διαστάσεις της θήρας, αναμένεται να αποκομίζουν περισσότερα οφέλη από τη δραστηριότητά τους, σημειώνουν οι δύο ερευνητές.
Δεχόμενοι τη διαχρονικότητα των παραπάνω αξιών, οι σύγχρονοι διαχειριστές θήρας θα πρέπει να τις λαμβάνουν υπ’ όψιν τους, ώστε μέσω αυτών να εξετάζουν την ορθότητα των επιλογών τους, τονίζουν.
Οι αρχαίοι Έλληνες, σύμφωνα με τους ίδιους, δεν δίνουν έμφαση στην επεξήγηση του νοήματος της θήρας, καθώς δεν εντοπίστηκε κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια ερμηνείας των πτυχών και των διαστάσεών της. Ίσως, επειδή για την αρχαία κοινωνία η θήρα ήταν κάτι το αυτονόητο, το απτό και το κοινό, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στη σύγχρονη κοινωνία.
Γι’ αυτό το λόγο, στη σχετική μελέτη έγινε η προσπάθεια να αποκαλυφθεί ο τρόπος σκέψης των αρχαίων για την πανίδα και τη θήρα, έμμεσα, από τους μύθους, τη θρησκεία, τη φιλοσοφία και την τέχνη.
Αποδείχθηκε, λοιπόν, ότι σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες, η θήρα βοηθά τους ανθρώπους να βελτιώσουν και να δοκιμάσουν τις σωματικές και τις πνευματικές τους ικανότητες. Τα οφέλη του κυνηγιού συνοδεύουν τους κυνηγούς και στους άλλους τομείς της ζωής τους και τους βοηθούν να διατηρούνται εύρωστοι, να γίνονται σοφότεροι, έμπιστοι, ετοιμοπόλεμοι και να καλλιεργούν αισθήματα συνεργασίας και αλληλεγγύης.
Η θήρα για τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς και καλλιτέχνες
Η δραστηριότητα της θήρας παρουσιάζεται συχνά στη Μινωική και Μυκηναϊκή τέχνη από το 2000 π.Χ. και αργότερα αποτελεί μια εξέχουσα πτυχή της ελληνικής γραμματείας, από την εποχή του Ομήρου, το 800 π.Χ.. Αυτή η ενασχόληση με τη θήρα αντικατοπτρίζει το ενδιαφέρον και τον ενθουσιασμό όλων των τάξεων της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας για την άγρια πανίδα και τη θήρα.
Ο Ξενοφώντας αναφέρει χαρακτηριστικά: «Προτρέπω τους νέους να μην περιφρονούν τα κυνήγια και την υπόλοιπη εκπαίδευση, γιατί από αυτά γίνονται καλοί στα πολεμικά και στα άλλα ζητήματα, από τα οποία είναι απαραίτητο να προέρχεται σωστή σκέψη, λόγος και πράξη».
Ο συσχετισμός της θήρας με τον ηρωισμό καταδεικνύει τον ηρωικό χαρακτήρα της θηρευτικής πράξης και τη δυνατότητά της να εξυψώσει την ανθρώπινη φύση. Σύμφωνα με τον Ξενοφώντα, το κυνήγι είναι επικίνδυνο, αλλά και συναρπαστικό.
Δεν είναι τυχαίο ότι μυθικοί ήρωες, όπως ο Οδυσσέας και ο Θησέας, απέκτησαν μεγάλη υπεροχή, μαθητεύοντας σχετικά με τη θήρα και την υπόλοιπη παιδεία κοντά στον Κένταυρο Χείρωνα, το δάσκαλο των κυνηγών.
Την ίδια εποχή, ο Πλάτωνας (428-348 π.Χ.) αποδοκιμάζει στους «Νόμους» κάθε εύκολο και δόλιο τρόπο σύλληψης των ζώων, όπως τα δίχτυα και οι παγίδες. Τέτοιες μέθοδοι δεν συμβάλλουν στην εξάσκηση του σώματος.
Πέρα από αυτό, δεν έχουν καμία παιδαγωγική επιρροή στους κυνηγούς, επειδή έτσι δεν εκτιμούν την κυνηγετική τους επιτυχία, ούτε το θήραμα (μόνο η δυσκολία δίνει αξία στο κυνήγι): «?ο νομοθέτης, για τη θέσπιση νόμων για το κυνήγι? θα πρέπει να επαινέσει το κυνήγι με σκοπό την άσκηση των νέων?».
Μια τρίτη πηγή πληροφοριών είναι το βιβλίο «Ονομαστικόν» του Πολυδεύκη, γραμμένο προς το τέλος του 2 αιώναου μ.Χ.. Πέντε αιώνες μετά τον Ξενοφώντα και τον Πλάτωνα, ο Πολυδεύκης τόνισε εκ νέου ότι οι ψυχικές και σωματικές ικανότητες δοκιμάζονται και ενισχύονται μέσα από τη θήρα.
Σύμφωνα με τον Αθήναιο (2ος-3ος αιώνας μ.Χ.), οι Μακεδόνες δεν επέτρεπαν σε ορισμένους άντρες να ξαπλώσουν κατά τη διάρκεια συμποσίου εφόσον δεν είχαν θηρεύσει κάπρο (αρσενικό αγριόχοιρο) χωρίς δίχτυ. Το δίχτυ περιόριζε το ζώο και η θανάτωσή του ήταν ευκολότερη και ασφαλέστερη για τον κυνηγό. Στη Σπάρτη, τα αγόρια δεν μπορούσαν να συμμετέχουν στο συμπόσιο προς τιμήν της Αρτέμιδος, εάν δεν είχαν συμμετάσχει σε κυνηγετικές εξόδους.
Εκτός από τα γραπτά κείμενα, μια δεύτερη πηγή πληροφόρησης είναι τα δημιουργήματα των καλλιτεχνών. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αρχαίοι Έλληνες κυνηγοί ποτέ δεν απεικονίζονται να θηρεύουν από άρματα, όπως συμβαίνει στην Ανατολή από τους Ασσύριους, Πέρσες και Αιγύπτιους. Οι Έλληνες θηρεύουν ως ιππείς ή συχνότερα πεζοί, ενώ για τους βασιλείς, συνήθως, δεν υπάρχει βασιλική συνοδεία κατά το κυνήγι.
Το πνευματικό αποτέλεσμα της θήρας έχει αναγνωριστεί από τον Ξενοφώντα μέχρι και σύγχρονους διανοούμενους, όπως τον Ρούσβελτ, τον Ορτέγκα και τον Λέοπολντ, επισημαίνουν οι δύο ερευνητές και σημειώνουν πως η θήρα, ως αρχέγονη δραστηριότητα, είναι από τις πρώτες που οφείλουν να αντισταθούν στην αλλοτρίωση της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση και στην αλόγιστη είσοδο και αδιάκριτη αποδοχή των προτύπων της τεχνολογικής εξέλιξης.

O Θησέας και το Hρωικό Γένος

Η ΜΥΗΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΘΡΥΛΙΚΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Ο ήρωας για τους αρχαίους Έλληνες υπήρξε σύμβολο υπέρβασης και εξύψωσης, ενσάρκωση της ικανότητας του ανθρώπου να έρθει σε επαφή με τη θεϊκή πλευρά του και να εκπληρώσει την βαθύτερη και αληθινή φύση του. Ο τοπικός ήρωας, ιδιαίτερα, αποτελούσε για την εκάστοτε περιοχή σύνδεσμο της φυλής με το θείο, έναν μεσάζοντα και προστάτη, καύχημα για τον λαό και τη γη που τον γέννησε, φορέα αιώνιας δόξας.Το ηρωικό γένος δικαίως θεωρήθηκε θεία σπορά. Επρόκειτο κυριολεκτικά για εξαιρετικούς ανθρώπους. Ήταν οι λαμπρές εξαιρέσεις, οι πρωτοπόροι που ξεστράτιζαν από το κοπάδι και ακολουθούσαν τα δύσβατα μονοπάτια.

Μέσα στη συνήθη τραγικότητά τους οι ήρωες ήταν οι λυτρωτές, αυτοί που μέσα από τη γνώση και τον συνεπαγόμενο πόνο και τη δυστυχία, μέσα από το θάνατο έβγαιναν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θριαμβευτές και σημάδευαν τον τόπο και τους ανθρώπους πέρα από το χρόνο, πέρα από τις αβύσσους του ανθρώπινου είναι, στα τρίσβαθα της κάθε ανθρώπινης ύπαρξης, εκεί που ανασαλεύει άλλοτε αδύναμα και άλλοτε αποφασιστικά η λαχτάρα για τους ανοιχτούς ορίζοντες, την έξαψη του κινδύνου, το μεθύσι της μάχης, τη σαγήνη της γνώσης, όταν η ψυχή αναγνωρίζει την αληθινή της πατρίδα, το δρόμο και την περιπέτεια.

Ο τοπικός ήρωας της Αθήνας, ο ημίθεος βασιλιάς της πόλης των πολλών φυλών, ο Θησέας, αποτελούσε για την Αθήνα ταυτόχρονα προστάτη της πόλης και λυτρωτή, πολιτικό και κοινωνικό μεταρρυθμιστή, ύψιστο μύστη, πολιτιστικό ηγέτη (λέγεται ότι αναδιοργάνωσε τα Παναθήναια και θέσπισε τα Ίσθμια), ισχυρό βασιλιά και προπαντός θεϊκό γέννημα άξιο λατρείας. Ο Θησέας ήταν εκείνος που αποκάλεσε για πρώτη φορά την πόλη με το όνομα «Αθήναι», αφού είχε ενώσει τις διάσπαρτες και αντιμαχόμενες αθηναϊκές φυλές και εκείνος που έθεσε τα θεμέλια του δημοκρατικού πολιτεύματος. Υπήρξε ο κατεξοχήν ηγέτης-θεσπιστής. Ο Θησέας ήταν όμως μια πιο περίπλοκη μορφή. Όσο φημισμένος ήταν για τα κατορθώματά του στις μάχες με διάφορους εχθρούς, άλλο τόσο ξακουστή ήταν η φήμη του ως άρπαγα γυναικών. Αυτή ειδικά η ιδιότητά του είναι συνυφασμένη περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη με την πορεία του Θησέα προς τη γνώση και τη μύηση.

ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ
Η μυθική διαδρομή που χαράζουν τα ίχνη του Θησέα έχει ως αφετηρία την Τροιζήνα όπου βασίλευε ο σοφός Πιτθέας. Σ’ αυτόν κατέφυγε ο άτεκνος Αθηναίος βασιλιάς Αιγέας για να του ερμηνεύσει έναν χρησμό της Πυθίας. Ο Αιγέας την είχε επισκεφθεί προκειμένου να μάθει πως θα μπορούσε να αποκτήσει τον πολυπόθητο διάδοχο του θρόνου του, καθώς όλες οι μέχρι τότε προσπάθειές του είχαν αποβεί άκαρπες. Εκείνη του απάντησε «να μην λύσει το πόδι που προεξέχει από τον ασκό προτού φτάσει στην Αθήνα». Ο Πιτθέας αναγνωρίζοντας το πραγματικό νόημα του χρησμού που ήταν να μη συνευρεθεί με γυναίκα προτού φτάσει στην Αθήνα, τον προέτρεψε –απατηλά σύμφωνα με κάποιες διηγήσεις – να σμίξει με την κόρη του Αίθρα.Η σύλληψη του Θησέα έγινε στο νησάκι Σφαιρία το οποίο μπορεί να προσεγγίσει κανείς και με τα πόδια από τη στεριά πατώντας επάνω σε μια σειρά από σκοπέλους. Μετά τον ιερό γάμο της Αίθρας το νησάκι ονομάστηκε Ιερά. Ο μύθος που θέλει πραγματικό πατέρα του Θησέα τον Ποσειδώνα διηγείται ότι την ώρα που περνούσε η Αίθρα πάνω από τους σκοπέλους για να συναντήσει τον Αιγέα δέχθηκε το θαλάσσιο αγκάλιασμα του θεού και συνέλαβε τον ήρωα προτού σμίξει με τον θνητό σύζυγό της. Σύμφωνα με μια άλλη διήγηση, η Αίθρα οδηγήθηκε στη Σφαιρία ύστερα από ένα όνειρο που της έστειλε η θεά Αθηνά, προκειμένου να προσφέρει θυσία στο πνεύμα του νεκρού ηνιόχου του Πέλοπα, Σφαίρου ή Μυρτίλου του οποίου το μνήμα υποτίθεται ότι βρισκόταν επάνω στο νησάκι. Τόσο η σφαίρα όσο και η μυρτιά συμβόλιζαν την γαμήλια ένωση.
Στους μύθους για την γέννηση του Θησέα πρωταγωνιστούν ο Ποσειδώνας και η Αθηνά, δύο θεοί άρρηκτα συνδεδεμένοι με την πόλη της Αθήνας. Μετά τη σειρά των χθονίων βασιλέων φαντάζει πολύ ταιριαστός ο ερχομός ενός βασιλιά γεννημένου από τη θάλασσα με τη συγκατάθεση βέβαια της προστάτιδας θεάς. Ακόμη και οι θνητοί γονείς του αποτελούν καθρεφτίσματα των δύο θεών στο γήινο επίπεδο. Το όνομα του Αιγέα φανερώνει θαλάσσια φύση, καθώς η αίγα υπήρξε αρχαιότατο σύμβολο για τα κύματα της θάλασσας. Φαίνεται ότι ο Αθηναίος βασιλιάς υπήρξε ένα είδος αντανάκλασης του θεού Ποσειδώνα στον κόσμο των θνητών. Και η Αίθρα όμως που το όνομά της σημαίνει το ουράνιο φως, ως ιέρεια της θεάς Αθηνάς αποτελεί μία σωσία και αντιπρόσωπό της στη γη.Ο Αιγέας πριν φύγει από την Τροιζήνα άφησε το σπαθί του και ένα ζευγάρι πέδιλα σ’ ένα κοίλωμα κάτω από έναν τεράστιο βράχο παραγγέλλοντας στην Αίθρα, αν γεννούσε γιο που θα μπορούσε μεγαλώνοντας να σηκώσει το βράχο και να πάρει αυτά τα αντικείμενα, να τον στείλει στην Αθήνα. Ο Θησέας πέρασε την παιδική του ηλικία απόλυτα προστατευμένος στο παλάτι του παππού του Πιτθέα. Ήταν όμως ένα παιδί που ανυπομονούσε να μεγαλώσει και να ριχτεί σε περιπέτειες. Όταν κάποτε ο Ηρακλής επισκέφθηκε την Τροιζήνα, ο μικρός τότε Θησέας δε δίστασε να επιτεθεί στη λεοντή του ήρωα νομίζοντάς την για αληθινό θηρίο, ενώ οι συνομήλικοί του για τον ίδιο λόγο έτρεξαν να κρυφτούν. Αφήνοντας πίσω του την παιδική ηλικία, ο Θησέας επισκέφθηκε τον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς όπου αφιέρωσε, σύμφωνα με το έθιμο, τις παιδικές μπούκλες του. Όταν επέστρεψε στην Τροιζήνα, έμαθε από την μητέρα του για τον Αιγέα, ανασήκωσε τον βράχο, πήρε τα τοποθετημένα εκεί κειμήλια και ετοιμάστηκε να ταξιδέψει για την Αθήνα και να διεκδικήσει τη θέση του εκεί ως γιος και διάδοχος του βασιλιά.
Από την Τροιζήνα προς την Αθήνα μπορούσε να ταξιδέψει κανείς τόσο από τη θάλασσα όσο και από τη στεριά. Η Αίθρα και ο Πιτθέας προσπαθούσαν μάταια να πείσουν τον Θησέα να ακολουθήσει τον ασφαλή θαλάσσιο δρόμο. Εκείνος γνωρίζοντας τους κινδύνους, θεωρούσε ότι θα ήταν ντροπιαστικό να ακολουθήσει τον εύκολο δρόμο, ενώ του δινόταν μια θαυμάσια ευκαιρία να αποδείξει την ανδρεία του. Ο πρώτος αντίπαλος στο δρόμο του ήταν ο Περιφήτης, γιος του Ηφαίστου τον οποίο συνάντησε στην Επίδαυρο. Αυτός ο σχεδόν θεϊκός αντίπαλος λεγόταν και Κορυνήτης, καθώς χρησιμοποιούσε για όπλο του ένα σιδερένιο ρόπαλο (κορύνα) που του είχε χαρίσει ο πατέρας του. Το όνομα «Περιφήτης» που σημαίνει «ο περιώνυμος» ταιριάζει, κατά τον Κερένυϊ, στον άρχοντα του Κάτω Κόσμου. Πράγματι όλοι οι κίνδυνοι που βρέθηκαν στο δρόμο του Θησέα ουσιαστικά προσωποποιούν συνεχόμενες αναμετρήσεις με το υποχθόνιο στοιχείο, δίνοντας την αίσθηση μίας μυητικής εμπειρίας του ήρωα. Ο Θησέας βγήκε νικητής από την πρώτη του σύγκρουση με τις χθόνιες δυνάμεις σκοτώνοντας τον Περιφήτη με το ίδιο του το ρόπαλο, το οποίο και πήρε στη συνέχεια μιμούμενος τον Ηρακλή που πήρε το δέρμα του λιονταριού της Νεμέας. Σε συμβολικό επίπεδο απορρόφησε τη δύναμή του και συνέχισε το δρόμο του ισχυρότερος.Ο επόμενος σταθμός του Θησέα ήταν στον Ισθμό της Κορίνθου, όπου και εξόντωσε τον Σίνη τον επονομαζόμενο Πιτυοκάμπτη, γιο του Ποσειδώνα ή του Πολυπήμονος (πιθανώς άλλη μία προσωνυμία του Άδη). Ο Σίνης όφειλε το παρατσούκλι του στη συνήθειά του να εξολοθρεύει τους άτυχους διαβάτες δένοντάς τους σε δύο γειτονικά πεύκα, τα οποία αφού πρώτα είχε λυγίσει, άφηνε να επανέλθουν στην αρχική τους θέση με αποτέλεσμα να ξεσχίζονται τα σώματά τους. Και αυτόν ο Θησέας πλήρωσε με το ίδιο νόμισμα. Όσο βρισκόταν ακόμη σε κορινθιακό έδαφος και συγκεκριμένα στην περιοχή που ονομαζόταν Κρομμυών, ο Θησέας ήρθε αντιμέτωπος με ένα τρομερό θηρίο, τέκνο του Τυφώνα και της Έχιδνας, την γουρούνα Φαιά. Όπως υποδεικνύει και το όνομά της που σημαίνει «σκοτεινή», επρόκειτο για ένα ον του Κάτω Κόσμου (θηλυκούς χοίρους θυσίαζαν προς τιμήν της Δήμητρας και της Κόρης στα Ελευσίνια Μυστήρια). Η καταγωγή του, εξάλλου, δηλώνει περισσότερο μία χθόνια στοιχειακή δύναμη παρά ένα κοινό ζώο.
Αφού εξολόθρευσε και την Φαιά, ο Θησέας προχωρώντας έφτασε σε ένα επικίνδυνο σημείο της διαδρομής του που το διαφέντευε ο Σκείρων, τις λεγόμενες Σκειρωνίδες Πέτρες. Ο Σκείρων θεωρούνταν ληστής, αλλά φαίνεται ότι επρόκειτο μάλλον για ένα genius loci, ένα ον που κυριαρχούσε στην περιοχή και ήταν ένα με τον ασβεστολιθικό εκείνο τόπο, όπως υποδηλώνει και το όνομά του (Σκείρων-σκύρον = ασβεστόλιθος). Σύμφωνα με την πιο διαδεδομένη εκδοχή, ο Σκείρων ζητούσε από τους περαστικούς να του πλύνουν τα πόδια και, ενώ εκείνοι έσκυβαν, τους γκρέμιζε με κλοτσιές κάτω στη θάλασσα όπου και τους κατασπάραζε μία τεράστια χελώνα η οποία επίσης θεωρείται ζώο του Κάτω Κόσμου. Βρήκε όμως και αυτός το θάνατο από τον Θησέα και έγινε ο ίδιος τροφή για τη χελώνα. Στην ιερή Ελευσίνα ο Θησέας συνάντησε άλλη μία χθόνια στοιχειακή οντότητα, τον Κερκυόνα. Κερκυών σημαίνει «αυτός που έχει ουρά» και ίσως επρόκειτο για ένα πλάσμα αντίστοιχο με τον Κέκροπα που ήταν μισός άνθρωπος και μισός φίδι. Ο Κερκυών προκαλούσε τους ξένους σε έναν αγώνα πάλης και τους έπνιγε με ένα θανατηφόρο αγκάλιασμα. Νικήθηκε και αυτός από τον νεαρό Θησέα και μάλιστα, σύμφωνα με μία διήγηση, παρουσία της θεάς Δήμητρας. Στην κοντινή περιοχή του Ερινεού όπου έλαβε χώρα η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Άδη και φύτρωνε η ιερή για τα ελευσίνια μυστήρια αγριοσυκιά (Ερινεός = αγριοσυκιά) παραμόνευε τον Θησέα ο θάνατος με την μορφή του Δαμάστη πιο γνωστού ως Προκρούστη. Ο Προκρούστης αρέσκονταν να θανατώνει τους διαβάτες προσπαθώντας να τους ταιριάξει στο αποτρόπαιο κρεβάτι του είτε τεντώνοντάς τους είτε κόβοντας τα μέλη που προεξείχαν. Ο Θησέας τον ανάγκασε να ξαπλώσει σ’ αυτό το κρεβάτι όπου δοκίμασε τον ίδιο φρικτό θάνατο που μέχρι πρότινος χάριζε στους άλλους.

Η ΑΦΙΞΗ ΤΟΥ ΕΞΑΓΝΙΣΜΕΝΟΥ ΗΡΩΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
Ύστερα από όλους αυτούς τους προφανέστατα τελετουργικούς φόνους, ο Θησέας είχε ανάγκη καθαρμού. Το καθήκον αυτό ανέλαβαν άνδρες από τη γενιά των Φυταλιδών που καλωσόρισαν τον ήρωα στο σημείο που η Ιερά Οδός διασχίζει τον ποταμό Κηφισό. Οι Φυταλίδες στα πλαίσια του εξαγνισμού προσέφεραν εξιλαστήριες θυσίες στον Μειλίχιο Δία, τον Δία του Κάτω Κόσμου ολοκληρώνοντας την πρώτη επαφή του ήρωα με το χθόνιο στοιχείο. Μετά τον εξαγνισμό του ο νεαρός Θησέας ήταν έτοιμος να μπει στην Αθήνα και να διεκδικήσει την θέση του βασιλικού διαδόχου έχοντας ως διακριτικά του τα σανδάλια, καθώς και το πατρογονικό ξίφος βαμμένο με το αίμα τόσων ισχυρών αντιπάλων. Είχε περάσει επιτυχώς την πρώτη του μυητική δοκιμασία και είχε γίνει άξιος αναγνώρισης. Έφτασε, ωστόσο, στην Αθήνα ως ξένος.Εκείνη την εποχή βρισκόταν στην Αθήνα ως σύντροφος του Αιγέα η μάγισσα της Κολχίδας, η Μήδεια. Η ταυτότητα του ξένου ήταν ολοφάνερη για την εγγονή του Ήλιου με τις υπερκόσμιες δυνάμεις. Φοβούμενη ότι ο νεοφερμένος αλλά πρωτότοκος γιος θα διαδεχόταν τον Αιγέα στον θρόνο εξοβελίζοντας από τα βασιλικά προνόμια τον δικό της γιο, έπεισε τον Αθηναίο βασιλιά να θανατώσει τον ξένο προσφέροντάς του μία κούπα με δηλητηριασμένο κρασί κατά τη διάρκεια ενός θυσιαστικού δείπνου. Τη στιγμή της προσφοράς ο Θησέας τράβηξε το ξίφος του δήθεν για να τεμαχίσει το κρέας και ξαφνικά άστραψε στα μάτια του Αιγέα η αναγνώριση που τον έκανε να σπρώξει μακριά το κύπελλο με το δηλητήριο. Η Μήδεια τότε, σύμφωνα με μια διήγηση, εξαφανίστηκε μαζί με το γιο της μέσα σ’ ένα πυκνό σύννεφο. Σε μια τέτοια θεϊκή γυναίκα δεν θα περιμέναμε να αποδοθεί μια λιγότερο εντυπωσιακή έξοδος! Αυτή πάντως δεν θα ήταν η μόνη συνάντηση του ήρωα με μια εγγονή του Ηλίου, με τη διαφορά ότι, ενώ η Μήδεια απείλησε τη ζωή του, εκείνη η δεύτερη, η Αριάδνη θα έκανε τα πάντα για να τη σώσει.
Ο Θησέας έγινε γρήγορα αποδεκτός από το λαό ως Αθηναίος βασιλικός απόγονος και διάδοχος, αλλά σφετεριστές του θρόνου δεν έπαψαν να υπάρχουν. Ο νέος εχθρός φάνηκε στο πρόσωπο του Πάλλαντα και των πενήντα γιων του, των λεγόμενων Παλλαντιδών. Ο Θησέας πληροφορήθηκε από έναν κήρυκα των Παλλαντιδών για μια ενέδρα που του είχαν στήσει και παραφυλάσσοντάς τους κατάφερε να εξοντώσει πολλούς από αυτούς, ενώ οι υπόλοιποι διασκορπίστηκαν. Ο κήρυκας είχε το όνομα Λεώς (=λαός). Ο Θησέας, λοιπόν, με τη βοήθεια του «λαού» εξασφάλισε την κυριαρχία του στην Αττική. Έχοντας απαλλαγεί από τους εγχώριους εχθρούς που επιβουλεύονταν τη ζωή και την εξουσία του ο Θησέας ξεκίνησε για να αντιμετωπίσει ένα θηρίο που λυμαινόταν την περιοχή του Μαραθώνα. Το θηρίο αυτό ήταν ένας ταύρος που σύμφωνα με μία εκδοχή ήταν ο ίδιος εκείνος που αναδύθηκε από τη θάλασσα στη γη της Κρήτης και άναψε αφύσικο πόθο στην καρδιά της βασίλισσας Πασιφάης. Εκείνο τον ταύρο είχε φέρει ο Ηρακλής στον Μαραθώνα ύστερα από εντολή του Μίνωα. Η αποστολή αυτή του Θησέα φαίνεται να μοιάζει περισσότερο με μια διαδικασία προετοιμασίας για την αναμέτρηση με τον Μινώταυρο που ήταν ο καρπός της ένωσης της Πασιφάης με τον ταύρο.Ο Θησέας με απίστευτη επιδεξιότητα, ανάλογη με αυτή που επεδείκνυαν οι νεαροί Κρήτες στα ταυροκαθάψια, τιθάσευσε τον θεόσταλτο ταύρο και τον έφερε ζωντανό στην Αθήνα, όπου και τον θυσίασε στο βωμό του Δελφινίου Απόλλωνα. Έτσι εγκαινιάζεται η καταλυτική παρουσία του ταύρου στη ζωή του ήρωα, μια παρουσία που θα συνόδευε τόσο αυτόν, όσο και τις θεϊκές πριγκίπισσες της Κρήτης σε μια τραγική, παράλληλη πορεία. Λέγεται, μάλιστα, πως τα πρώτα νομίσματα που έκοψε ως βασιλιάς της Αθήνας έφεραν στη μια τους όψη μία ταυροκεφαλή. Τόσο στενή έμελλε να είναι η σχέση του ήρωα με το θεοποιημένο ζώο.

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΜΙΝΩΪΚΗ ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΥ
Ανάμεσα στα θύματα του μαραθώνιου ταύρου ήταν και ο γιος του βασιλιά Μίνωα, ο Ανδρόγεως. Άλλη διήγηση ήθελε τον Ανδρόγεω να πέφτει θύμα δολοφονίας, καθώς πήγαινε στη Θήβα για τους νεκρικούς αγώνες του Λαΐου. Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο θάνατός του αποδιδόταν σε δόλο των Αθηναίων και του Αιγέα ειδικότερα. Σύμφωνα με μία εκδοχή του μύθου, ο Ανδρόγεως διατηρούσε φιλικές σχέσεις και ίσως είχε συνάψει μυστική συμμαχία με τους Παλλαντίδες που απειλούσαν την εξουσία του Αιγέα. Μαθαίνοντας για το θάνατο του γιου του ο Μίνωας εκστράτευσε εναντίον της Αθήνας για να πάρει εκδίκηση. Ο ανελέητος πόλεμος σε συνδυασμό με διάφορες συμφορές (ξηρασία, πείνα, αρρώστιες) που έπεσαν στην Αττική και αποδόθηκαν σε θεϊκή τιμωρία, λύγισαν τους Αθηναίους. Ακολουθώντας τη συμβουλή της Πυθίας προσπάθησαν να εξευμενίσουν τον οργισμένο Μίνωα και συμφώνησαν να στέλνουν στην Κρήτη κάθε εννιά χρόνια εφτά νέους και εφτά νέες ως φόρο αίματος για τον νεκρό Ανδρόγεω. Οι δεκατέσσερις νέοι, σύμφωνα με την πιο διαδεδομένη διήγηση, κατέληγαν στον λαβύρινθο, όπου και κατασπαράζονταν από τον Μινώταυρο. Όσο ο Θησέας βρισκόταν στην Αθήνα, ήρθε η εποχή του τρίτου δασμού. Ο ήρωας τότε όχι μόνο ακολούθησε τους άτυχους νέους στην αβέβαιη μοίρα τους, αλλά τέθηκε και αρχηγός της αποστολής με σκοπό να εξοντώσει το απεχθές ταυροκέφαλο τέρας.Ο αντίπαλος όμως που περίμενε τον Θησέα στην Κρήτη δεν έμοιαζε με κανέναν απ’ όσους είχε αντιμετωπίσει ως τότε. Ίσως μάλιστα το εγχείρημα για την εξόντωσή του να μην είχε στεφθεί με επιτυχία αν δεν είχε προσφέρει την βοήθειά της η Αριάδνη, κόρη του Μίνωα και της Πασιφάης, εγγονή του Ηλίου και αδελφή του Μινώταυρου. Η Αριάδνη, σύμφωνα με τις πιο διαδεδομένες διηγήσεις, ερωτεύτηκε τον Αθηναίο ήρωα που της υποσχέθηκε να την πάρει μαζί του στην Αθήνα και να την κάνει σύζυγο και βασίλισσά του και του έδειξε τον τρόπο για να βγει με ασφάλεια από τον Λαβύρινθο.Φαίνεται ότι ο αντίπαλος που καλούνταν να αντιμετωπίσει ο Θησέας δεν ήταν μόνο ο Μινώταυρος αλλά το σύμπλεγμα που δημιουργούσε ο Λαβύρινθος με τον Μινώταυρο στο εσωτερικό του. Όμως τι ήταν ο Λαβύρινθος και τι ο Μινώταυρος;
Η λέξη «λαβύρινθος» αντλεί την ετυμολογία της από τη λέξη «λάβρυς» που σημαίνει τον διπλό πέλεκυ, σύμβολο ισχύος της Μινωικής Κρήτης εξίσου σημαντικό με τα διπλά κέρατα του ταύρου, σε συνδυασμό με την κατάληξη –ινθος που σηματοδοτεί την έννοια του χώρου (βλ. Κόρινθος). Επομένως, ετυμολογικά ο Λαβύρινθος ήταν ο χώρος του διπλού πελέκεως και δεδομένης της στενής συμβολικής σχέσης του όπλου αυτού με τα κέρατα του ταύρου μπορεί να ειπωθεί ότι ο Λαβύρινθος ήταν ταυτόχρονα και ο χώρος του θεού ταύρου. Ο Όμηρος στην Ιλιάδα του, ωστόσο, περιγράφει τον Λαβύρινθο σαν έναν χορό που επινόησε ο Δαίδαλος για χάρη της Αριάδνης. Άλλες αναφορές τον περιγράφουν σαν τόπο χορού ή τόπο τέλεσης των ταυροκαθαψίων και των Κρητικών μυστηρίων. Το γεγονός ότι δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα κάποιο αρχιτεκτόνημα που να μπορεί να αποδοθεί ως λαβύρινθος εύλογα δημιουργεί τη σκέψη ότι ο Λαβύρινθος ίσως ήταν περισσότερο μία κατάσταση σώματος και πνεύματος που επιτυγχάνονταν σε συγκεκριμένο χώρο και/ή με συγκεκριμένο τρόπο. Ο κλασικός λαβύρινθος πάντως που αναπαρίσταται σε μινωικά νομίσματα παρουσιάζεται να έχει επτά διαδρόμους που κινούνται σπειροειδώς και οδηγούν κατευθείαν στο κέντρο, χωρίς αδιέξοδα και τυφλές στροφές. Ο εισερχόμενος σε αυτόν δεν χρειάζεται να επιλέξει το σωστό μονοπάτι. Η μόνη επιλογή που του διατίθεται είναι αν θα εισέλθει ακολουθώντας το μοναδικό μονοπάτι. Οι επτά διάδρομοι τους οποίους έπρεπε κανείς να διασχίσει φέρνουν στο νου τα επτά στάδια απογύμνωσης που πέρασε η Ίσις κατά την κάθοδό της στον αιγυπτιακό Άδη. Δεν είναι καθόλου απίθανο ο Κρητικός Λαβύρινθος να υπήρξε μια μίμηση της καθόδου και της επακόλουθης ανόδου από τον Κάτω Κόσμο, μια τελετουργική διαδικασία θανάτου και αναγέννησης.
Αυτή την διαδικασία επόπτευε η Κυρά του Λαβυρίνθου. Η Αριάδνη ξέχωρα από τη θνητή ταυτότητά της είχε και μια θεϊκή που διακρινόταν από τη χαρακτηριστική διττότητα της θηλυκής αρχής. Είχε, επομένως, μία πλευρά φωτεινή και μία σκοτεινή. Ήταν ταυτόχρονα η πλέον άμωμη Αριάγνη ως υποχθόνια θεά και η διαυγής Αριδήλη ως ουράνια. Ήταν εκείνη που οδηγούσε τον μυούμενο στον θάνατο και εκείνη που του δίδασκε τον τρόπο για να επιστρέψει! Ήταν η Αριάδνη, λοιπόν, η αφιερωμένη στον Ταύρο, όπως η γιαγιά της Ευρώπη και η μητέρα της Πασιφάη η μόνη που είχε εξουσία στον χώρο του Ταύρου και μπορούσε να διδάξει τον Θησέα. Σύμφωνα με την πιο γνωστή διήγηση του προσέφερε τον διάσημο μίτο που θα τον οδηγούσε με ασφάλεια πάλι στο φως του ήλιου. Όμως οι απεικονίσεις του Λαβυρίνθου που τον παρουσιάζουν με μία μοναδική διαδρομή που εύκολα οδηγούσε πάλι στην έξοδο δικαιολογούν περισσότερο την μάλλον παλαιότερη εκδοχή που θέλει την Αριάδνη να δίνει στον Θησέα το φωτεινό στεφάνι της για να του δείχνει τον δρόμο μέσα στα ζοφερά σκοτάδια του Λαβυρίνθου/Άδη. Αυτό το στεφάνι ήταν δώρο από τον θεό στον οποίο ήταν αφιερωμένη και η πράξη της να το δώσει στον Θησέα αποκαλύπτει μία προδοσία. Η προδοσία, βέβαια, της Αριάδνης και ταυτόχρονα το πεπρωμένο της ολοκληρώθηκε τη στιγμή που έγινε συνεργός στο φόνο του αδελφού της, εγκατέλειψε οικογένεια και πατρίδα για να φύγει με τον όμορφο ξένο που της υποσχέθηκε γάμο και μια νέα ζωή. Η πορεία της υπήρξε ως ένα σημείο παράλληλη με αυτή της Μήδειας, της άλλης εγγονής του Ηλίου που σκότωσε τον αδελφό της, πρόδωσε τον πατέρα της και έφυγε μακριά από τη χώρα της για την αγάπη ενός ξένου.
Η άλλη πλευρά του μυστηρίου σχετίζεται με τον Μινώταυρο. Το αφύσικο αυτό πλάσμα που έγινε γνωστό ως ταύρος του Μίνωα είχε ένα όνομα ουράνιο. Λεγόταν Αστέριος και σ’ όλες τις απεικονίσεις του παρουσιάζεται με το σώμα του διάστικτο από άστρα. Με το ίδιο αυτό όνομα προσφωνούνταν και ο Διόνυσος σαν αγόρι και παιδί των μυστηρίων. Υπάρχει μάλιστα μια ενδιαφέρουσα αγγειογραφία την οποία μνημονεύει ο Κερένυϊ και η οποία απεικονίζει την Αριάδνη ως παραμάνα του μικρού Διονύσου. Ο Διόνυσος φαίνεται να ταυτίζεται στην ουσία του με τον Μινώταυρο. Στην Ήλιδα, μάλιστα, όπου η μινωική επιρροή υπήρξε έντονη, ο Διόνυσος λατρευόταν ξεκάθαρα ως ταύρος. Οι γυναίκες της Ήλιδας τον καλούσαν να έρθει κοντά τους με πόδι ταύρου και τον επικαλούνταν ως άξιο ταύρο (Μία πολύ ενδιαφέρουσα ανάλυση στον μύθο του θεού με το πόδι ταύρου παρουσιάζει ο Robert Graves στη «Λευκή Θεά» του). Ο Διόνυσος ήταν αυτός που είχε χαρίσει το λαμπερό στεφάνι στην Αριάδνη και αυτός που κρυβόταν ως πρόσωπο ταμπού στο κέντρο του Λαβυρίνθου. Σύμφωνα με μια αφήγηση που παραδίδει ο Υγίνος, υπήρξε θεϊκός σύζυγος της Αριάδνης πριν αυτή γνωρίσει τον Θησέα. Αποτελούσαν μαζί το βασιλικό ζευγάρι των Κρητικών μυστηρίων με τη διπλή υπόστασή τους, την υποχθόνια και την ουράνια. Οδηγούσαν όσους μυούνταν, στην ένωση με το θείο. Την ίδια δοκιμασία έπρεπε να περάσει και ο Θησέας για να σώσει τον εαυτό του και τον τόπο του. Σκοτώνοντας τον Μινώταυρο θυσίασε τον γήινο ταύρο-εαυτό του και αφού πέρασε το κατώφλι του θανάτου, αντίκρισε τον Αστέριο, τον θείο/Διονυσιακό αναγεννημένο στην υπέρτατη γνώση εαυτό του με τη μορφή του ουράνιου, συμπαντικού παιδιού. Έτσι -πάντα υπό την καθοδήγηση της Κυράς του Λαβυρίνθου και το φως του θεϊκού στεφανιού της- αναδύθηκε μ’ έναν στροβιλιζόμενο και εκστατικό χορό καινούργιος και ολοκληρωμένος.

Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΑΡΙΑΔΝΗΣ
Ο Θησέας πέρασε τη δοκιμασία του Λαβυρίνθου με επιτυχία, έσωσε τον εαυτό του και τους νέους και εξιλέωσε την Αττική. Είχε έρθει η ώρα της επιστροφής. Ο ήρωας πήρε μαζί του την Αριάδνη και την αδερφή της Φαίδρα, αχρήστευσε τα μινωικά πλοία για να γλιτώσει την καταδίωξη και απέπλευσε. Φεύγοντας από την Κρήτη, ο Θησέας έφτασε με τη συντροφιά του στο κοντινό νησάκι Δία ή στη Νάξο που τότε ονομαζόταν Δία. Ο σκοπός της στάσης αυτής έχει μείνει στη σκοτεινή πλευρά του μύθου, ίσως γιατί θεωρήθηκε κατά έναν παράξενο τρόπο αυτονόητος. Ίσως να θεωρήθηκε ότι έτσι θα εκπληρωνόταν το πεπρωμένο της Αριάδνης. Ο Θησέας ήταν σ’ αυτό το νησί ένας απλός περαστικός, ένα εμπόδιο στο σχέδιο του θεού. Πολλές αγγειογραφίες απεικονίζουν τον Θησέα να εγκαταλείπει το νησί διωγμένος από τη θεά Αθηνά, ενώ ο Διόνυσος απομακρύνεται με την Αριάδνη. Η κοιμισμένη (μήπως νεκρή;) Αριάδνη ανήκε δικαιωματικά στον θεό και ο θνητός ήρωας δεν είχε άλλη επιλογή από την αποχώρηση. Η Κυρά του Λαβυρίνθου έμεινε για τον Θησέα στη σφαίρα του ανέφικτου. Ο θεός-ταύρος παρά τη φαινομενική του ήττα στην Κρήτη, εμφανίζεται θριαμβευτής μπροστά στην θεϊκή του σύζυγο και την οδηγεί στον ουρανό, όπου το λαμπερό της στεφάνι παίρνει τη θέση του ανάμεσα στα άστρα ως «Βόρειος Στέφανος» ή λατινιστί «Corona Borealis».Οι Κέλτες, σύμφωνα με όσα περιγράφει ο Ρόμπερτ Γκρέιβς, σ’ αυτόν τον αστερισμό τοποθετούσαν το σπειροειδές κάστρο της Αριάνρχοντ, το Caer Arianrhod. Σ’ αυτό το κάστρο, περίμεναν σαν σε κάποιο βασιλικό καθαρτήριο οι διαπρεπείς ψυχές μέχρι να κερδίσουν την ανάσταση. Ο Γκρέιβς αναφέρει μάλιστα ότι η παράδοση του Σπειροειδούς Κάστρου στη Βρετανία επιβιώνει σ’ έναν χορό της υπαίθρου που λέγεται «Πασχαλινός Λαβύρινθος». Οι ομοιότητες με τον ελληνικό μύθο του Λαβυρίνθου και της Αριάδνης είναι κάτι παραπάνω από προφανείς. Άραγε υπήρξε κάποτε μία συγκεκριμένη μυητική τεχνική που περιλάμβανε με κάποιο τρόπο τον αστερισμό του Βορείου Στεφάνου σε σχέση με τη λατρεία μίας σεληνιακής-χθόνιας θεάς και ήταν κοινή για Έλληνες και Κέλτες; Μήπως ο Θησέας υπήρξε το ελληνικό σύμβολο του ανθρώπου που κατάφερνε να βγει από τον Λαβύρινθο, να επιστρέψει από το Σπειροειδές Κάστρο, να γυρίσει από τον Άλλο Κόσμο όντας κάτι παραπάνω από άνθρωπος, όντας ήρωας;
Ο ήρωας όμως τελικά το μόνο που κατάφερε να κρατήσει από την θεία θηλυκή παρουσία που οδήγησε τα βήματά του πίσω στο φως ήταν το είδωλό της. Ο Θησέας κράτησε το ξόανο της Αφροδίτης το οποίο η Αριάδνη κουβαλούσε από τη στιγμή που άφησαν την Κρήτη σαν να επρόκειτο για το δικό της alter ego, όπως εύστοχα παρατηρεί ο Κερένυϊ. Σαν ζωντανή ανάμνηση κράτησε την Φαίδρα η οποία σχετίζεται με την φωτεινή και προσιτή στον άνθρωπο όψη της Αριάδνης. Η σκοτεινή και μυστική όψη της Αριάδνης/Αριάγνης ως Κρητικής Περσεφόνης μόνο από τον θεό μπορεί να γίνει θεατή εκτός μυστηρίων. Η φωτεινή όψη της Αριάδνης γίνεται φανερή και στο όνομα της Αίγλης, της κόρης του Πανοπέως (μήπως του Ήλιου;), για χάρη της οποίας ο Θησέας εγκατέλειψε την κόρη του Μίνωα σε μια άλλη εκδοχή του μύθου. Διάφορες διηγήσεις θέλουν την Αίγλη να ονομάζεται επίσης και Κορωνίς. Αυτό το όνομα έφερε και η ερωμένη του Απόλλωνα, η άτυχη μητέρα του Ασκληπιού που πέθανε πυρπολημένη, επειδή πρόδωσε τον θεό μ’ έναν θνητό, τον Ίσχυ. Ενδιαφέρον προκαλεί στον προσεκτικό παρατηρητή μία αγγειογραφία που απεικονίζει την αρπαγή κάποιας κοπέλας με το όνομα Κορώνα από τον Θησέα. Μήπως ο Θησέας ήταν εκείνος ο ‘ισχυρός’ θνητός που για χάρη του η μητέρα του Ασκληπιού απαρνήθηκε τον Απόλλωνα, όπως η Αριάδνη είχε απαρνηθεί τον Διόνυσο; Μ’ έναν παράξενο τρόπο ο αστερισμός του Βορείου Στεφάνου φέρνει τις δύο θεϊκές συντρόφους ακόμη πιο κοντά. Η Κορωνίς ή Κορώνη αντανακλάται στην λατινική ονομασία Corona Borealis. Ένα άλλο ενδιαφέρον σημείο είναι ότι ο αστερισμός φαίνεται στον ουρανό σαν να «στεφανώνει» τον αστερισμό του Οφιούχου που σχετίζεται με τον Ασκληπιό!

ΘΡΙΑΜΒΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΝΘΙΜΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
Ο Θησέας, αφήνοντας πίσω του την Αριάδνη, έφτασε με τους υπόλοιπους νέους στην Δήλο. Εκεί αφιέρωσε στον Απόλλωνα το ξόανο της Αφροδίτης που του είχε δώσει η Αριάδνη. Στη Δήλο λατρεύτηκε ως Αγνή Αφροδίτη. Αφού θυσίασε στον θεό, ο Θησέας χόρεψε με τους Αθηναίους νέους γύρω από τον Κερατώνα βωμό (που ήταν φτιαγμένος μόνο από αριστερά κέρατα!) έναν χορό που οι Δήλιοι ονόμασαν γέρανο. Ο χορός αυτός αποτελούσε μιμητική αναπαράσταση της σπειροειδούς διαδρομής του Λαβυρίνθου και ίσως να ήταν η ίδια η Αριάδνη που τον είχε πρωτοδιδάξει στον Θησέα. Αναχωρώντας από την Δήλο κατευθύνθηκαν επιτέλους προς την Αθήνα. Εξαιτίας της μεγάλης τους χαράς για την σωτηρία των νέων και την απαλλαγή της Αθήνας από τον φρικτό φόρο αίματος ή εξαιτίας της γενικής θλίψης που επικρατούσε μετά την απώλεια της Αριάδνης, ο Θησέας και οι σύντροφοί του ξέχασαν να αντικαταστήσουν το πένθιμο μαύρο πανί του πλοίου με το χαρμόσυνο λευκό που τους είχε δώσει ο ίδιος ο Αιγέας ως σύμβολο της ασφαλούς επιστροφής τους. Ο άτυχος βασιλιάς που ατένιζε τη θάλασσα περιμένοντας να φανεί το αθηναϊκό καράβι, βλέποντάς το να αρμενίζει με μαύρα πανιά δεν άντεξε τη θλίψη για τον υποδηλούμενο χαμό του γιου και μοναδικού του διαδόχου και έπεσε στο κενό. Κάποιες διηγήσεις αναφέρουν ότι γκρεμίστηκε από τον βράχο της Ακρόπολης, ενώ άλλες ότι έπεσε από το Σούνιο στη θάλασσα που από τη στιγμή εκείνη ονομάστηκε Αιγαίο Πέλαγος. Μ’ αυτή την τελευταία «θυσία» έκλεισε ο κύκλος της μινωικής ναυτικής κυριαρχίας και ξεκίνησε η εποχή της ακμάζουσας αθηναϊκής ναυτιλίας. Σε πολιτιστικό επίπεδο συντελέστηκε μία μεταφορά ηγεμονίας από την Κνωσό στην Αθήνα.Κάποιοι αφηγητές αναφέρουν ότι υπήρχε ήδη μια γυναίκα που περίμενε την επιστροφή του Θησέα στην Αθήνα, η αμαζόνα Αντιόπη ή Ιππολύτη. Γενικά επικρατεί μία ασάφεια όσον αφορά τη χρονική διαδοχή των πολλών αρπαγών που διέπραξε ο Θησέας. Αυτό ίσως υποδηλώνει ότι οι τόσες αρπαγές γυναικών περιστρέφονταν ουσιαστικά γύρω από τον ίδιο πυρήνα και διηγούνταν τις αμέτρητες παραλλαγές της ίδιας ιστορίας. Ο Πλούταρχος, ωστόσο, αναφέρει ξεκάθαρα ότι μόνο αφού πέθανε η Αντιόπη πήρε ο Θησέας ως σύζυγο τη Φαίδρα. Η Αντιόπη, η αμαζόνα με το σεληνιακό όνομα, χάρισε στον Θησέα ένα γιο τον Ιππόλυτο, ο οποίος σφράγισε τον κύκλο αίματος του ταύρου, αφού ο θάνατος τον βρήκε με τη μορφή ενός ταύρου που αναδύθηκε από τη θάλασσα. Φαίνεται ταιριαστός θάνατος για κάποιον που απέρριψε τον έρωτα μιας πριγκίπισσας της Κνωσού, της μητριάς του Φαίδρας. Η Φαίδρα δεν θα μπορούσε να ξεφύγει από την συνδεδεμένη με τον ταύρο μοίρα της που ήδη είχε σημαδέψει την Ευρώπη, την Πασιφάη και την Αριάδνη. Απελπισμένη μετά τον θάνατο του Ιππολύτου κρεμάστηκε παραδομένη στο τραγικό πεπρωμένο που φαίνεται ότι ακολουθούσε κάθε γυναίκα της οικογένειάς της.

Η ΑΡΠΑΓΗ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΚΑΙ Η ΚΑΘΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΑΔΗ
Ο Θησέας ήταν ήδη πενήντα ετών, όταν έγινε ο πρώτος άρπαγας και σύζυγος της Ελένης, ενώ εκείνη δεν είχε φτάσει ακόμη σε ηλικία γάμου. Αυτή την αρπαγή, ωστόσο, δεν την έφερε μόνος του εις πέρας, αλλά με τη συντροφιά του Πειρίθου, επιστήθιου φίλου του από τη Θεσσαλία. Αποτελούσαν μαζί ένα δίδυμο αντίστοιχο των Διοσκούρων. Κάποτε οι δυο φίλοι βρέθηκαν στη Σπάρτη, όπου ο Θησέας είδε την Ελένη να χορεύει στον ναό της Ορθίας Αρτέμιδος και πόθησε να την αποκτήσει. Ο ήρωας μετά την αρπαγή οδήγησε την νεαρή νύφη στις Αφίδνες, όπου και την άφησε υπό την φροντίδα της μητέρας του Αίθρας, ενώ εκείνος αναχώρησε μαζί με τον Πειρίθου για νέες περιπέτειες. Και στην πρώτη της αρπαγή η Ελένη στάθηκε αφορμή ενός αιματηρού πολέμου, καθώς τα αδέλφια της ήρθαν να τη διεκδικήσουν και ήρθαν σε σύγκρουση με τους υπερασπιστές των Αφιδνών. Ο Θησέας τότε απουσίαζε σε μια παράτολμη επιχείρηση στον Κάτω Κόσμο. Οι Διόσκουροι κατάφεραν να πάρουν πίσω την Ελένη και μαζί της την Αίθρα η οποία μάλιστα την ακολούθησε αργότερα στην Τροία.
Η κάθοδος του Θησέα και του Πειρίθου στον Άδη είχε ως αιτία και πάλι την αρπαγή μιας γυναίκας. Αυτή τη φορά όμως η ποθητή γυναίκα ήταν η φοβερή Περσεφόνη, η μυστική Κόρη, η ίδια η κυρία του θανάτου και της αναγέννησης. Ο Πλούταρχος προσπαθεί να συγκαλύψει το αδιανόητο μιας τέτοιας επιδίωξης γράφοντας ότι ο Θησέας και ο Πειρίθους επισκέφτηκαν τον βασιλιά των Μολοσσών στην Ήπειρο, Αϊδωνέα με σκοπό να αρπάξουν την θυγατέρα του που ονομαζόταν Κόρη(!). Είναι φανερό ότι ο Πλούταρχος θέλησε είτε να εκλογικεύσει και να δώσει ανθρώπινες διαστάσεις σ’ ένα εγχείρημα καθαρά αλλοκοσμικό είτε να αμβλύνει τις όποιες εντυπώσεις από μια επιδίωξη που φάνταζε τόσο ανόσια. Οι περισσότερες διηγήσεις πάντως αναφέρουν ξεκάθαρα ότι το παράτολμο ταξίδι του Θησέα και του Πειρίθου είχε ως προορισμό του τον Κάτω Κόσμο και ως σκοπό την αρπαγή της νύφης του Άδη. Αναφέρεται μάλιστα ότι εισήλθαν στο βασίλειο των νεκρών από μία είσοδο στο ακρωτήριο Ταίναρο. Με κάποιον τρόπο ξεγέλασαν τον βαρκάρη Χάροντα και κατάφεραν, αν και ζωντανοί, να περάσουν στην απέναντι όχθη. Στα ανάκτορα του Άδη τους υποδέχτηκε ο ίδιος ο Κύριος των νεκρών. Οι δύο ήρωες προσπάθησαν να τον παραπλανήσουν σχετικά με τις πραγματικές τους προθέσεις, αλλά ο θεός φάνηκε άξιος αντίπαλος στην πονηριά. Τους έβαλε να καθίσουν σε θρόνους σκαλισμένους στο βράχο, όσο εκείνος θα τους έφερνε δώρα φιλοξενίας. Το παντοδύναμο όπλο του θεού ήταν η λήθη. Η λήθη κράτησε τους δυο επίδοξους άρπαγες αιχμάλωτους σαν μαρμαρωμένους ή αλυσοδεμένους με αόρατα δεσμά. Αυτή τη φορά ο Θησέας δεν είχε τη βοήθεια του θεϊκού θηλυκού για να οδηγηθεί ξανά στο φως. Η Περσεφόνη δεν έκανε καν αισθητή την παρουσία της. Η σιωπή και η απουσία της καταδίκασαν τον Θησέα και τον Πειρίθου.
Φυσικά οι δύο ήρωες ήταν μυημένοι, αλλιώς δεν θα κατάφερναν να φτάσουν στο σημείο που έφτασαν. Ίσως όμως υπερτίμησαν τις ικανότητές τους, καθώς το εγχείρημα που αποφάσισαν να φέρουν εις πέρας να ταξιδέψουν, δηλαδή, ζωντανοί στο βασίλειο των νεκρών και να αρπάξουν τη βασίλισσά τους, προδίδει μια αλαζονεία. Σ’ αυτή την αποστολή κίνητρο δεν υπήρξε η σωτηρία της πόλης ούτε το κοινό καλό, αλλά ένα προσωπικό καπρίτσιο. Ο Θησέας μην έχοντας καμιά θεϊκή υποστήριξη απέμεινε εγκλωβισμένος, βυθισμένος στη λησμονιά. Η Περσεφόνη θα έμενε απρόσιτη για τον θρυλικό άρπαγα γυναικών. Το ίδιο απρόσιτη είχε μείνει ουσιαστικά και η Αριάδνη. Ο Ρόμπερτ Γκρέιβς εύστοχα παρατηρεί ότι η αποστολή του Θησέα στην Κρήτη και η κάθοδος στον Κάτω Κόσμο ‘αποτελούν τα δύο μέρη ενός και του αυτού συμφυρμένου μύθου’. Ο κρητικός Λαβύρινθος με τις επτά σπείρες, το κέλτικο σπειροειδές κάστρο της Αριάνρχοντ, η κατάβαση της Ίσιδος στον Κάτω Κόσμο μέσα από επτά στάδια και ο Κάτω Κόσμος του Άδη/Πλούτωνα και της Περσεφόνης αποτελούν πτυχές της ίδιας μυθολογικής παράδοσης.Ο μυημένος Θησέας όμως έμελλε να μείνει γνωστός για μία μόνο θριαμβευτική έξοδο, αυτή από τον Κρητικό Λαβύρινθο. Η ύβρις που είχε διαπράξει με την εισβολή του στον Κάτω Κόσμο και κυρίως με την πρόθεσή του να απαγάγει την Περσεφόνη κι έτσι να διαταράξει την κοσμική ισορροπία δεν μπορούσε να μείνει ατιμώρητη. Ωστόσο, κάποια στιγμή ήρθε η σωτηρία στο πρόσωπο ενός άλλου μυημένου ήρωα, του Ηρακλή. Ο Ηρακλής μάλιστα, σύμφωνα με τον μύθο, μυήθηκε στα Ελευσίνια μυστήρια ύστερα από παρότρυνση του Θησέα. Συνάντησε τους δυο ήρωες, όταν κατέβηκε στον Άδη με σκοπό την αιχμαλωσία του Κέρβερου. Έσωσε τον καταδικασμένο Θησέα ελευθερώνοντάς τον από το βράχο, δεν μπόρεσε όμως να κάνει το ίδιο και για τον Πειρίθου. Ο πιστός φίλος του Θησέα είχε ήδη κατασπαραχθεί από τον Κέρβερο, τον τρικέφαλο φύλακα της πύλης του άλλου κόσμου.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ; ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑΙΟΥ ΗΡΩΑ
Μετά τη διάσωσή του από τον Ηρακλή, ο Θησέας επέστρεψε στην Αθήνα, όπου η πολιτική κατάσταση ήταν έκρυθμη, λόγω της μακροχρόνιας απουσίας του ηγέτη της. Οι Αθηναίοι είχαν ήδη δυσαρεστηθεί με τον Θησέα, καθώς τους είχε οδηγήσει σε άσκοπες διαμάχες με τους Διόσκουρους που διεκδικούσαν την Ελένη, ενώ ο ίδιος δεν ήταν καν παρών για να υπερασπιστεί τα κεκτημένα του. Ερμηνεύοντας την ανάγκη του ήρωα για περισσότερη γνώση, δύναμη και περιπέτεια ως έναν απερίσκεπτο τυχοδιωκτισμό, ύψωσαν εναντίον του τείχη μίσους και αμφισβήτησης. Ίσως από τη δική τους οπτική να μην είχαν και τόσο άδικο. Ίσως ο Θησέας υπερτίμησε την ικανότητα του αθηναϊκού λαού για αυτοδιαχείριση, νομίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα του άφηνε περιθώρια και για άλλες προσωπικές του επιδιώξεις. Απελπισμένος από την αδυναμία του να επιβάλει την πειθαρχία ακόμη και με τη βία, έφυγε για το νησί της Σκύρου. Εκεί, όπως περιγράφει ο Πλούταρχος, βρήκε το θάνατο από τον βασιλιά της Σκύρου Λυκομήδη ο οποίος τον έσπρωξε από την κορυφή ενός βουνού του νησιού στο κενό. Σ’ αυτή τη διήγηση του αποδίδεται ένας θάνατος αντίστοιχος με εκείνον του πατέρα του, Αιγέα. Τα υποτιθέμενα λείψανά του μεταφέρθηκαν πολύ αργότερα στην Αθήνα μετά από χρησμό της Πυθίας και τοποθετήθηκαν στο σημερινό Θησείο, το οποίο καθιερώθηκε ως τόπος λατρείας του ήρωα.
Ποτέ, ωστόσο, δεν βρέθηκε στη Σκύρο ή οπουδήποτε αλλού επίσημος τάφος ή έστω κάποιο μνημείο του Θησέα. Το τέλος του δίχως σαφή ίχνη παρά μόνο εκατοντάδες χρόνια αργότερα φαντάζει περισσότερο με εξαφάνιση παρά με θάνατο, όπως εύστοχα παρατηρεί ο Κερένυϊ. Ο Θησέας υπήρξε ο ήρωας που μυήθηκε στα Ελευσίνια και στα Κρητικά μυστήρια και ήρθε αμέτρητες φορές αντιμέτωπος με τις χθόνιες και αλλοκοσμικές δυνάμεις, καθώς και με την ίδια τη Μεγάλη Θεά της ζωής και του θανάτου σε διάφορες εκδηλώσεις της. Επιπλέον, ήταν ο μόνος άνθρωπος που στάθηκε μάρτυρας του αινιγματικού θανάτου (εξαφάνισης;) του Οιδίποδα. Ήταν εκείνος που με τη βοήθεια του θεϊκού έρωτα, ενώ κατέβηκε στα έγκατα της γης, έφτασε στα αστέρια και τη συμπαντική γνώση. Ένα τέλος σαν αυτό που του αποδίδεται μοιάζει παράταιρο, ακόμη και στα πλαίσια του μύθου. Μοιάζει σαν ένα τέλος δίχως σκοπό, κάτι που είναι οξύμωρο, αφού τέλος σημαίνει σκοπός. Μήπως αυτή η πτώση του Θησέα από τη βουνοκορφή στο κενό περιγράφει με κωδικό τρόπο μία εξέλιξη διαφορετική, ίσως μυστική και ακατανόητη για τους πολλούς; Μήπως επρόκειτο για την ύστατη μυητική πράξη και δοκιμασία; Γιατί όχι; Ίσως τελικά ο ήρωας να κατάφερε το οριστικό άλμα προς τα άστρα.