Σάββατο 19 Ιουλίου 2014

Η Αγάπη

Η Αγάπη, ένα απίθανα Δύσκολο προς ανάπτυξη θέμα ποικιλόμορφο, πολυσυζητημένο.
Εύκολα μιλάμε για αυτήν..όλοι την αναζητούμε...στη ζωή μας...και δύσκολα την εφαρμόζουμε στην καθημερινότητά μας..

Η Αγάπη, τόσο μέσα στον κόσμο της εκδήλωσης όσο και στον αόρατο κόσμο, αποτελεί το θεμελιώδη λίθο της δημιουργίας. Eίναι μια δύναμη που διαχέεται παντού, αγκαλιάζει και ενυπάρχει μέσα στα πάντα, ενυπάρχει στη φύση, στον περιβάλλοντα αέρα, ακτινοβολεί σε όλη τη γήινη αύρα όπως και σε όλο το εκδηλωμένο Σύμπαν.
Η Αγάπη από τη φύση της, είναι μία από τις λίγες δυνάμεις που μπορούν να λειτουργήσουν ενοποιητικά και καταπραϋντικά μέσα στην εκδηλωμένη ανθρώπινη ύπαρξη...

Η Αγάπη είναι μια από τις ισχυρότερες κινητήριες δυνάμεις που κύρια χαρακτηρίζεται από απόλυτη αρμονία. Είναι μια δύναμη που υπάρχει διάχυτη σε όλη την εκδήλωση και επιφέρει ισορροπία. Τα ενεργειακά της ρεύματα διαποτίζουν τα πάντα και δημιουργείται μια ανταποδοτική διαδικασία. Η Αγάπη, ως εκδηλωμένη ενέργεια, έχει την ιδιότητα της εξάπλωσης, της μετάδοσης, της διάχυσης και εκπομπής της δυναμικής της.

Η αρχετυπική όψη της Αγάπης δεν έχει σχέση με την όψη της Αγάπης που εμείς σήμερα, αλλά και γενικότερα οι άνθρωποι, χαρακτηρίζουμε ως τέτοια και που κύρια λειτουργεί με το συναίσθημα. Η Αγάπη παρομοιάζεται σαν μια ενεργειακή θάλασσα που διαποτίζει τα πάντα, χωρίς να χρωματίζει με κάποιες μορφές συναισθημάτων. Η Αγάπη μεταδίδει την άπλετη ισορροπία και την εσωτερική γαλήνη που μέσα στην ίδια την εκδήλωση εξαπλώνει στα πάντα.  Στην υλική-καθημερινή έκφρασή της, χρησιμοποιούμε την αγάπη σαν μέσο επικοινωνίας, σαν μέσο ανταλλαγής και επιρροής ανάμεσα στους ανθρώπους και όχι μόνο. Το μεγαλύτερο τμήμα της ανθρωπότητας, σχεδόν, συλλαμβάνει τα ενεργειακά ρεύματα της αγάπης εντελώς ασυνείδητα και ευκαιριακά. Η έλειψη δεκτικότητας, η αδυναμία διεύρυνσης, ο ανύπαρκτος συντονισμός, είναι οι κύριες αιτίες για τη μη ολοκληρωμένη ή ατελή λειτουργία του ανθρώπου, για την ύπαρξη της αδυναμίας του να λειτουργήσει με αγάπη, να λάβει και να προσφέρει αγάπη. Αυτή η έλειψη δημιουργεί μια απομόνωση και ένα επιπλέον κλείσιμο από τα ενεργειακά ρεύματα της αγάπης.  Η πραγματική ενεργειακή ροή της Αγάπης είναι εντελώς διαχωρισμένη από το ανθρώπινο συναίσθημα, πρόκειται για μια υπερβατική δύναμη που αγκαλιάζει, ενεργοποιεί, μαγνητίζει, αλλά δεν δεσμεύει. Το συναίσθημα, που όλοι βιώνουμε καθημερινά στην πορεία της καθημερινότητάς μας, λειτουργεί δεσμευτικά-κτητικά, ενώ η Αγάπη, από τη φύση της, λειτουργεί απελευθερωτικά.

Η Αγάπη μας ανοίγει τους ορίζοντες της ίδιας μας της ψυχής, η Αγάπη δίνει φτερά στην ύπαρξή μας και την οδηγεί στην υπέρβαση της καθημερινότητας, ενώ το συναίσθημα λειτουργεί και δραστηριοποιείται μέσα σε συγκεκριμένα και στενά πλαίσια ενώ παράλληλα καθορίζει την προσωπική μας και τονικότητα έκφρασης.  Στην αγνή της όψη και μορφή, η δύναμη της Αγάπης, πριν από τον περιορισμό της στην ύλη, είναι ο λόγος που υφίσταται σαν ολότητα το σύμπαν. Από τη στιγμή όμως που υφίσταται η σύλληψή της από τον ανθρώπινο νου, αρχίζει και ο χρωματισμός του κάθε ανθρώπου, που ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία μας, την αντίληψη μας, τα βιώματα και το εξελικτικό μας επίπεδο οριοθετείται και η καθαρότητα της επαφής μας με την αγνή όψη της Αγάπης. 

Πολλές φορές, η έλξη που συντελείται εξαιτίας της συνειδητής διάχυσης της Αγάπης, είναι το κίνητρο για το σπάσιμο των φραγμάτων, το οποίο ερμηνεύεται από εμάς ως συναίσθημα και καταλήγει σαν έκφραση ερωτικής έλξης. Το συναίσθημα και οι ιδιαίτερες εκφράσεις του είναι η πλέον εύκολη πρόσβαση για τη σύλληψη του εκπεμπόμενου μαγνητικού ρεύματος και αυτή είναι μια παγίδα, στην οποία συχνά πέφτουμε όλοι μας.  Η χρήση του συναισθήματος, ως τελευταία επιλογή εγκαθίδρυσης της αγάπης, επιφέρει αρκετή αναστάτωση στους συγκινησιακούς μας φορείς, καθώς το ρεύμα που δεχόμαστε είναι πολύ δυναμικό, ίσως όχι πάντα καλής προαίρεσης, και ως εκ τούτου φέρνει εξάρσεις των θετικών και αρνητικών όψεων του συναισθηματικού μας κόσμου .  Μέσα από αυτή την ανταλλαγή συναισθημάτων υπάρχει και μια λειτουργία η οποία ενεργοποιείται και έχει να κάνει με την αφύπνιση της συνείδησής μας, η οποία δραστηριοποιείται από τα βιώματά μας, αυτά που λέμε μαθήματα της ζωής και που λαμβάνει το άτομο κατά τη διάρκεια τούτης της ανταποδοτικής διαδικασίας . Αν όμως, εμείς, ως υπάρξεις που εμπεριέχουν και μια ανώτερη φύση, δεν κατορθώσουμε να απεγκλωβιστούμε από τον κόσμο του συναισθήματος, η δυνατότητά μας για εξέλιξη και ανύψωση σε ανώτερα επίπεδα θα είναι μηδαμινή έως ανύπαρκτη και δεν θα μπορούμε να συλλάβουμε την πραγματική φύση της αγάπης , δε θα μπορέσουμε να τη μεταδώσουμε, ως ένας πραγματικός φορέας αγάπης, ως ένας φορέας της συγκεκριμένης ενέργειας, καθώς τα πάντα θα εξακολουθούν να λειτουργούν μέσα από την εγωιστική φύση μας στην πλέον γειωμένη της μορφή. 

Η Αγάπη, ως αγνή ενέργεια, λειτουργεί καταλυτικά πάνω σε όλες τις μορφές ζωής. Μπορούμε να πούμε πως όταν η Αγάπη εκπέμπει ο κάθε δέκτης πλημμυρίζει με όλη αυτή την ενεργειακή ροή και το λιγότερο που νιώθει είναι ζεστασιά, θαλπωρή, στοργή, ασφάλεια, ομορφιά και νιώθει την ανάγκη για ανταπόδωση-προσφορά-ολοκλήρωση, σύμφωνα πάντα με το εξελικτικό του επίπεδο.  Ας αναφερθούμε τώρα με λίγα λόγια στις διάφορες όψεις της αγάπης, όπως γνώριμα εμφανίζονται στα πλέον παχυλά επίπεδα εκδήλωσης και στην όποια παραπλάνηση ή παγίδα κρύβουν. Ξεκινώντας από την αγάπη που ενώνει τους συγγενείς εξ αίματος, θεωρείται πως υπάρχει μεταξύ τους μια ιδιαίτερη καρμική σχέση. Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι πως, παρόλο που όπως και σε άλλες σχέσεις η αγάπη έχει κύρια καταλυτική δράση, εδώ ερμηνεύεται με το συναίσθημα πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη σχέση. Εάν δεν χρησιμοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό ο συναισθηματικός τρόπος προσέγγισης, τότε η Αγάπη μπορεί να λειτουργήσει δημιουργικά και να εμποδίσει την εκδήλωση οξυμένων καταστάσεων και προβλημάτων. Ενώ αντίθετα, η συναισθηματική προσέγγιση και ερμηνεία της Αγάπης μέσα από αυτή την ιδιαίτερη σχέση, συνήθως οδηγεί σε ποικιλόμορφες εμπλοκές, δυνατές τριβές, με ακραία πολλές φορές κατάληξη.  `Αλλη μια ιδιαίτερη όψη σχέσης εξ αίματος, αποτελεί εκείνη της Μητέρας-παιδιού. Εδώ υπάρχουν δεσμοί που βρίσκονται σε διάφορα επίπεδα και η εκδήλωση της Αγάπης μπορεί να καταλαμβάνει όλα αυτά τα επίπεδα. Σε αυτή τη σχέση οι επιπλοκές του συναισθηματικού κόσμου είναι ιδιαίτερα έντονες και αυτό οδηγεί σε μια διαστρεβλωμένη ενεργειακή λειτουργία και των δύο πλευρών. Το αποτέλεσμα αυτής της παραμόρφωσης είναι το ότι χάνεται η ομορφιά της ενεργειακής σχέσης, η ομορφιά εκείνη που θα μπορούσε να πολλαπλασιάσει τη δυναμική, του ήδη ενεργοποιημένου αυτού πεδίου.  Ιδιαίτερα σημαντική όψη στην εκδήλωση της Αγάπης είναι και αυτή της φιλίας. Η φιλία, είναι από μόνη της μια σχέση που αναπτύσσεται ελεύθερα. Σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται κι εδώ για καρμική σχέση, η οποία μπορεί να είναι πιο έντονη ή και πιο χαλαρή από ό, τι η καρμική σχέση της συγγένειας εξ αίματος. Και αυτό εξαρτάται από τις δοκιμασίες, τη μαθητεία και όλες τις γνώσεις που έχει κανείς να προσλάβει στο συγκεκριμένο επίπεδο της εξέλιξής του.
Στις ισχυρές σχέσεις όπου ο νόμος του Κάρμα στέκει σε πλεονεκτική θέση, έναντι των υπόλοιπων λειτουργιών, η Αγάπη μπορεί να διαδραματίσει δραστικότατο ρόλο στην απελευθέρωση από τα δεσμά που ήδη έχουν δημιουργηθεί. Μέσα από την ελεύθερη και αβίαστη προσφορά, μέσα από μια άμεση επικοινωνία και εκούσια δράση, μπορεί να αλλάξει όλη η εικόνα της ανταποδοτικής σχέσης ή ακόμη και η συνείδηση του ατόμου προς το οποίο κατευθύνεται η Αγάπη.  Οι δυαδικές σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στα αντίθετα φύλα, είναι ένας απ 'τους σημαντικότερους τομείς της Αγάπης, ίσως και ο πιο δύσκολος από τους ήδη προαναφερθέντες. Σε αυτή τη σχέση οι υλικοί δεσμοί λειτουργούν με μεγάλη ένταση και ο κίνδυνος συναισθηματικής διαστρέβλωσης είναι πιο έντονος από όλα τα είδη Αγάπης. Η ανάγκη εξύψωσης των φορέων, ώστε να εναρμονιστούν όσο περισσότερο γίνεται με το αγνό αίσθημα της αγάπης είναι ιδιαίτερα μεγάλο, έτσι ώστε το ενεργειακό ρεύμα να κυλήσει ελεύθερα και εποικοδομητικά ανάμεσά τους. Η μαγεία που αναπτύσσεται χάρη σε αυτή την ανεμπόδιστη ενεργειακή ροή είναι καταλυτική και μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα πνευματικά επίπεδα, εάν το επιθυμούν τα εμπλεκόμενα άτομα.
Κατά κανόνα, όμως, η προσωπικότητα λειτουργεί εντελώς διαστρεβλωτικά πάνω στο ενεργειακό ρεύμα της Αγάπης, με άμεσο αποτέλεσμα την εμπλοκή του συναισθήματος στην εν γένει λειτουργία της και τη συνήθως καταστρεπτική τριβή και σύγκρουση δημιουργώντας ανταγωνισμούς. Η κατά κύριο λόγο καταπραϋντική δράση της Αγάπης εγκλωβίζεται και η καταστροφική όψη της ύλης λειτουργεί εντελώς αχαλίνωτα. Ο μόνος τρόπος διεξόδου, το κλειδί της ελευθερίας, βρίσκεται στις ατομικές ισορροπίες, στις ατομικές αναζητήσεις και σκοπούς, στην ατομική εξελικτική διαδικασία και στη μετέπειτα αναθεωρημένη στάση και σχέση με το άλλο φύλο. 
Πέρα από αυτές τις μορφές της Αγάπης, που έχουν μία συγκεκριμμένη θα λέγαμε ακτίνας δράσης, υπάρχει και η ευρύτερη αντίληψη που αφορά όλο τον εκδηλωμένο κόσμο. Αυτή η μορφή Αγάπης, εκδηλώνεται κατά κύριο λόγο συνειδητά από το ίδιο το άτομο που την εκπέμπει προς τον ευρύτερο κόσμο, είναι μια καθαρά ενσυνείδητη επιλογή. Εδώ η θετική όψη αυτής της ενέργειας μπορεί να επιφέρει τεράστιες αλλαγές, τόσο στον κόσμο όσο και στο άνθρωπο που λειτουργεί σαν πομπός αυτή της σκέψης, σαν φάρος που εκπέμει την αγάπη, καθώς το ρεύμα εκ μέρους του λειτουργεί ελεύθερα προς κάθε κατεύθυνση, προς όλη την ανθρωπότητα σε κάθε γωνιά της γης.  `Ενας σημαντικός τομέας εκδήλωσης της Αγάπης είναι εκείνος που εκφράζεται στους άλλους κόσμους-βασίλεια, και η οποία επιφέρει μια σημαντική διεύρυνση της συνείδησης και μια αυξημένη αντιληπτική ικανότητα με αυτούς τους κόσμους. Εδώ η πρόθεση, παίζει σημαντικότατο ρόλο καθώς η εμπλοκή της προσωπικότητας μέσα στην όλη διαδικασία μπορεί να λειτουργήσει αρνητικά, τόσο για τον άνθρωπο που λειτούργησε σαν ένας πομπός και που δεν μπόρεσε να ελέγξει αυτή τη δύναμη, όσο και για τους αποδέκτες αυτής καθαυτής της ενέργειας.  Ακόμη πέρα από την Αγάπη που ξεκινά από τους ανθρώπους προς τα εξωτερικό περιβάλλον, υπάρχει και η Αγάπη ανάμεσα στις άλλες μορφές ζωής, η οποία λειτουργεί όχι μέσω της συνείδησης αλλά μέσω του ένστικτου επιβίωσης. Αυτό το ένστικτο αναζητά την εξελικτική διαδικασία μέσω αυτής της ενέργειας. Εδώ υπάρχει μια ιδιαίτερη όψη και λειτουργία της Αγάπης μέσα από τα αδιαμφισβήτητα ενεργειακά ρεύματα που όμως, εξαιτίας της έλειψης συνείδησης, αντιλαμβάνονται αυτά τα ρεύματα πάλι με το ένστικτο και καθόλου πέραν αυτού. Οπωσδήποτε, όμως, το σημαντικότερο βάρος σε αυτή την περίπτωση πέφτει στους ώμους της ανθρωπότητας, η οποία έχει την επιλογή της συνειδητής χρήσης αυτού του ρεύματος και της επιρροής πάνω σε πολλά επίπεδα επαφής με τους άλλους κόσμους. Η κύρια αίσθηση της θαλπωρής και ζεστασιάς, της στοργής και της ασφάλειας που παρέχεται, μπορεί να αλλάξει ολόκληρο το τωρινό επίπεδο του πλανήτη, οδηγώντας τον ένα βήμα πιο μπροστά. Επίσης, η επίδραση του ανθρώπου μέσω της Αγάπης πάνω σε όλα τα όντα του πλανήτη δεν πρέπει να θεωρηθεί ως κυριαρχία ή ως θέση ισχύος, αλλά ως μια ευκαιρία απέναντι στη εξελικτική του διαδικασία, απέναντι στην ίδια την εξέλιξη στην οποία και ο ίδιος μετέχει ενεργά. Δεν είναι ο σωτήρας, ούτε ο προνομιούχος εκείνος που έχει τη δύναμη στα χέρια του, καθώς η δύναμη αυτή δεν του ανήκει.  <p> </p> Αυτό πρέπει να το θυμάται η ανθρωπότητα.
Σε κάθε σημείο της εξελικτικής της διαδικασίας χρησιμοποιεί μιαν ενέργεια όπως αυτή της Αγάπης ή άλλες μορφές ενέργειας χωρίς να της ανήκουν. Τις χρησιμοποιεί επειδή της παραχωρούνται. Με το πέρασμα του χρόνου θα διαπιστώσουμε πόσο σημαντικό είναι αυτό και πόσο ανακαθορίζουν τη θέση του ανθρώπου απέναντι στον πλανήτη του. 

Μαρία Ιωσηφίδου

Ο νους παραμένει ένα μυστήριο…

Τον 17ο αιώνα ο Γάλλος φιλόσοφος Καρτέσιος έθεσε τα θεμέλια του φιλοσοφικού ∆υισμού διαχωρίζοντας το νου από το σώμα. Μετά από δυο περίπου αιώνες ο ∆ιαφωτισμός, ακολουθούμενος από τον Εμπειρισμό και τον Αναγωγισμό, οδήγησαν τους επιστήμονες στην ...αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση: Απορρίπτοντας την ύπαρξη κάθε πράγματος που δεν μπορούσε να αποδειχθεί πειραματικά, οι επιστήμονες διακήρυξαν ότι η σκέψη και η συνείδηση θα εξηγηθούν κάποια μέρα σαν απλές λειτουργίες του εγκεφάλου. Το ότι ο νους παρέμενε ακόμα ένα μυστήριο, οφειλόταν απλά στο ότι δεν καταλαβαίναμε ακόμα αρκετά καλά τον εγκέφαλο. Η φιλοσοφική αυτή άποψη ονομάστηκε Μονισμός και αποτέλεσε στο εξής το βασικό μοντέλο της επιστήμης στην έρευνά της για τον εγκέφαλο και τις νοητικές (και ψυχικές) λειτουργίες.
Το μονιστικό μοντέλο κυριαρχεί σήμερα σχεδόν απόλυτα στη βιολογία, τη νευροφυσιολογία και τη ψυχολογία, συνεπικουρούμενο από τα φιλοσοφικά συστήματα του υλισμού, εμπειρισμού, αναγωγισμού και φυσιοκρατίας. Η τελευταία δέχεται σα μοναδική αρχή για την εξήγηση όλων των φαινομένων τη φυσική ύλη και αντιτίθεται επομένως σθεναρά στην ύπαρξη κάθε μεταφυσικής, πνευματικής ή υπερφυσικής αρχής.
Ο νευροφυσιολόγος Άντριου  Μπράουν στο βιβλίο του Πώς να Φτιάξεις μια Ψυχή:
ΛΈΕΙ...
Αυτό που συμβαίνει στο νου, εξαρτάται από αυτό που συμβαίνει στον εγκέφαλο. Αυτό που συμβαίνει στον εγκέφαλο, εξαρτάται από φυσικούς νόμους. Εάν γνωρίζεις συνεπώς τη κατάσταση του εγκεφάλου οποιαδήποτε στιγμή, μπορείς να προβλέψεις την επόμενη κατάστασή του, και τη μεθεπόμενη κ.ο.κ. Η ελεύθερη βούληση αποτελεί έτσι μια ψευδαίσθηση. Εάν ξέραμε αρκετά, θα μπορούσαμε να δούμε ότι όλες οι καταστάσεις του νου μας εξαρτώνται πλήρως από τη φυσική, υποκείμενη σε φυσικούς νόμους, πραγματικότητα του εγκεφάλου μας.
Ενώ ο ∆ρ. Καρλ Τζάνσεν προσθέτει:
Τα δραματικά αποτελέσματα στο νου από τη δράση των παραισθησιογόνων ουσιών στον εγκέφαλο, αποτελέσματα που μπορούν να περιλαμβάνουν βαθιές θρησκευτικές εμπειρίες, προσφέρουν μια επιπλέον μαρτυρία για την εξάρτηση του νου από τα νευροχημικά και νευροηλεκτρικά γεγονότα. Η διάσταση όμως στην οποία υπάρχει ο ίδιος ο νους παραμένει ένα μυστήριο…
Σήμερα υπάρχουν πολλά ισχυρά εργαλεία για να ερευνήσουν τα νοητικά φαινόμενα. Μπορούν να παρακολουθήσουν ολόκληρο τον εγκέφαλο σε λειτουργία ή να κοιτάξουν μέσα στο κεφάλι ενός ατόμου όταν μαθαίνει ή απαγγέλλει ένα ποίημα. Μπορούν να παρακολουθήσουν με μικροηλεκτρόδια και τους παραμικρούς ηλεκτρικούς παλμούς ανάμεσα σε δυο ξεχωριστά νευρικά κύτταρα. Μπορούν ακόμα να παρακολουθήσουν τις επιδράσεις ειδικών γονιδίων και νευρομεταβιβαστών πάνω στη λειτουργία του εγκεφάλου και να δημιουργήσουν με ισχυρούς υπολογιστές διάφορα μοντέλα για τα νευρικά φαινόμενα. Παρόλα αυτά συνεχίζουν να μην μπορούν να εξηγήσουν το φαινόμενο της υποκειμενικής συνείδησης.
Βρίσκω αυτές τις εξελίξεις συναρπαστικές. Είναι μια εκπλήρωση της αρχαίας προτροπής να γνωρίσουμε τον εαυτό μας. Έχουν επίσης σημαντικές πρακτικές εφαρμογές. Η νόσος Αλτσχάιμερ, για να αναφέρουμε ένα μόνο παράδειγμα, θα είναι μια από τις κύριες αιτίες της ανθρώπινης δυστυχίας στο βιομηχανικό κόσμο στις επόμενες δεκαετίες, καθώς ζούμε περισσότερο και σταματάμε να πεθαίνουμε από άλλα πράγματα. Η επιτυχής θεραπεία της νόσου δε θα προέλθει από προσευχή, ευσεβείς πόθους ή συλλογισμούς για τη Ψυχή Ένα. Θα προέλθει από την αντιμετώπιση της μνήμης και της προσωπικότητας σα βιοχημικά φαινόμενα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι την ίδια άποψη υποστηρίζει και ο βιολόγος Φράνσις  Κρικ (που ανακάλυψε τη δομή του DNA) στο βιβλίο του Η Εκπληκτική Υπόθεση: Η Επιστημονική Έρευνα για τη Ψυχή...

Μαρία Ιωσηφίδου

Σας διδάσκω τον Υπεράνθρωπο

Όταν ο Ζαρατούστρα έφτασε στην πιο κοντινή πόλη που συνόρευε με το δάσος, βρήκε πολλούς ανθρώπους μαζεμένους στην αγορά, επειδή είχε ανακοινωθεί ότι ένας σχοινοβάτης θα έκανε επίδειξη και ο Ζαρατούστρα μίλησε έτσι στους ανθρώπους:

Σας διδάσκω τον Υπεράνθρωπο. Ο άνθρωπος είναι κάτι που πρόκειται να ξεπεραστεί. Τι έχετε κάνει για να ξεπεράσετε τον άνθρωπο? Όλα τα όντα μέχρι τώρα έχουν δημιουργήσει κάτι πέρα από τον εαυτό τους: κι εσείς θέλετε να είστε η άμπωτη αυτής της μεγάλης παλίρροιας, και θα προτιμούσαμε να ξαναγυρίσετε στο κτήνος παρά να ξεπεράσετε τον άνθρωπο? Τι είναι ο πίθηκος προς τον άνθρωπο? Ένα περιγέλασμα, ένα επόνειδο πράμα. Και το ίδιο ακριβώς θα είναι ο άνθρωπος προς τον Υπεράνθρωπο: ένα περιγέλασμα, ένα πράμα της ντροπής.

Έχετε προχωρήσει από το σκουλήκι στον άνθρωπο, και πολύ ακόμα μέσα σας είναι του σκουληκιού. Κάποτε ήσασταν πίθηκοι, κι όμως ακόμα ο άνθρωπος είναι περισσότερο πίθηκος από οποιονδήποτε πίθηκο. Ακόμα κι οι πιο σοφοί ανάμεσά σας είναι μόνο μια δυσαρμονία και μείγμα φυτού και φαντάσματος. Σας ζητάω όμως να γίνεται φυτά και φαντάσματα; Σταθείτε, σας διδάσκω τον Υπεράνθρωπο! Ο Υπεράνθρωπος είναι το νόημα της γης. Αφήστε τη βούλησή σας να πει: Ο Υπεράνθρωπος είναι το νόημα της γης!

Σας εξορκίζω, αδελφοί μου, μείνετε αληθινοί στη γη, και μην πιστεύετε αυτούς που σας μιλάνε για υπεργήινες ελπίδες! Δηλητηριαστές είναι, είτε το ξέρουνε είτε όχι. Καταφρονητές της ζωής είναι, παρακμάζοντες και δηλητηριασμένοι οι ίδιοι, τους οποίους έχει βαρεθεί η γη: έτσι αφήστε τους να πάνε! Κάποτε βλασφημία ενάντια στο Θεό ήταν η μεγαλύτερη βλασφημία. Αλλά ο Θεός πέθανε, και μαζί και εκείνοι οι βλάσφημοι. Το να βλασφημήσεις τη γη είναι τώρα η πιο τρομερή αμαρτία, και το να επιτιμήσεις την καρδιά του μη γνωστού υψηλότερο κι απ’ το νόημα της γης!
Κάποτε η ψυχή κοίταζε με περιφρόνηση το σώμα, και τότε αυτή η περιφρόνηση ήταν το ανώτερο πράγμα, η ψυχή επιθυμούσε το σώμα να είναι αδύναμο, χλωμό, και πεινασμένο. Έτσι σκέφτηκε να ξεφύγει από το σώμα κι απ’ τη γη. Ω, αυτή η ψυχή ήταν η ίδια αδύναμη, χλωμή, και πεινασμένη, και σκληρότητα ήταν η απόλαυση αυτής της ψυχής! Αλλά εσείς, επίσης, αδελφοί μου, μου λέτε: Τι λέει το σώμα σου για την ψυχή σου; Δεν είναι η ψυχή σου φτώχεια και μόλυνση και ελεεινή αυταρέσκεια;
Αληθινά, ένα μολυσμένο ρέμα είναι ο άνθρωπος. Κάποιος πρέπει να είναι θάλασσα, για να δεχτεί ένα μολυσμένο ρέμα χωρίς να μολυνθεί ο ίδιος.
Σταθείτε, σας διδάσκω τον Υπεράνθρωπο: αυτός είναι εκείνη η θάλασσα, σ’ αυτόν μπορεί η μεγαλύτερη περιφρόνησή σας να βυθιστεί.
Ποιό είναι το σπουδαιότερο πράγμα που μπορείτε να ζήσετε; Είναι η ώρα της μεγάλης περιφρόνησης! Η ώρα στην οποία ακόμα και η ευτυχία σας σας γίνεται μισητή, και το ίδιο η λογική και η αρετή. Η ώρα που λέτε: «Τι καλό μου κάνει η ευτυχία! Είναι φτώχεια και μόλυνση και ελεεινή αυταρέσκεια. Μα η ευτυχία μου έπρεπε να δικαιολογεί την ίδια την ύπαρξη!» Η ώρα που λέτε: «Τι καλό μου κάνει η λογική! Λαχταράει τη γνώση όπως το λιοντάρι την τροφή του; Είναι φτώχεια και μόλυνση και ελεεινή αυταρέσκεια!»

Η ώρα που λέτε: «Τι καλό μου κάνει η αρετή! Ακόμα δεν με έχει κάνει παθιασμένο. Πόσο έχω βαρεθεί το καλό και το κακό μου! Είναι όλα φτώχεια και μόλυνση και ελεεινή αυταρέσκεια!» Η ώρα που λέτε: «Τι καλό μου κάνει η δικαιοσύνη! Δε βλέπω να είμαι πυρετός και φωτιά! Οι δίκαιοι, όμως, είναι πυρετός και φωτιά!» Η ώρα που λέτε: «Τι καλό μου κάνει η συμπόνια! Δεν είναι η συμπόνια ο σταυρός στον οποίο καρφώθηκε αυτός που αγάπησε τον άνθρωπο; Αλλά η συμπόνια μου δεν είναι σταύρωση.»

Έχετε μιλήσει ποτέ έτσι; Έχετε φωνάξει ποτέ έτσι; Α! μακάρι να σας είχα ακούσει να φωνάζετε έτσι! Δεν είναι δικό σας αμάρτημα- είναι η αυτοϊκανοποίηση σας που φώναξε στους ουρανούς, αυτή η ίδια σας η αποφυγή της αμαρτίας φώναξε στους ουρανούς! Πού είναι η αστραπή να σας γλύψει με τη γλώσσα της; Πού είναι η φρενίτιδα με την οποία έπρεπε να είστε εμβολιασμένοι; Σταθείτε, σας διδάσκω τον Υπεράνθρωπο: αυτός είναι αυτή η αστραπή, αυτός είναι η φρενίτιδα!-

Όταν ο Ζαρατούστρα μίλησε έτσι, ένας από το πλήθος φώναξε: «Έχουμε ως τώρα ακούσει αρκετά για τον σχοινοβάτη, είναι καιρός να τον δούμε!» Και όλος ο κόσμος γέλασε με τον Ζαρατούστρα. Αλλά ο σχοινοβάτης, που νόμισε ότι τα λόγια ίσχυαν γι’ αυτόν, ξεκίνησε την επίδειξή του.

Ο Ζαρατούστρα, όμως, κοίταξε το πλήθος και θαύμασε. Μετά μίλησε έτσι:

Ο άνθρωπος είναι ένα σκοινί τεντωμένο ανάμεσα στο ζώο και τον Υπεράνθρωπο- ένα σκοινί πάνω από την άβυσσο. Ένα επικίνδυνο πέρασμα, ένα επικίνδυνο ταξίδεμα, μια επικίνδυνη ματιά προς τα πίσω, ένα επικίνδυνο τρεμούλιασμα και σταμάτημα. Το σπουδαίο στον άνθρωπο είναι οτι είναι μια γέφυρα και όχι ένας στόχος: το αξιαγάπητο στον άνθρωπο είναι ότι είναι υπερβάτης και καταβάτης.

Αγαπώ αυτούς που δεν ξέρουν να ζουν παρά μόνο σαν καταβάτες, επειδή είναι οι υπερβάτες. Αγαπώ τους μεγάλους καταφρονητές, επειδή είναι οι μεγάλοι λάτρες, και βέλη που λαχταρούν την άλλη ακτή. Αγαπώ εκείνους που δεν ψάχνουν πρώτα ένα λόγο πέρα από τ’ αστέρια για να κατεβούνε και να θυσιαστούνε, αλλά θυσιάζουν τον εαυτό τους στη γη, ώστε η γη του Υπεράνθρωπου στη συνέχεια να έρθει.

Αγαπώ αυτόν που ζει για να μαθαίνει, και αναζητεί να μαθαίνει ώστε ο Υπεράνθρωπος στη συνέχεια να ζήσει. Έτσι αναζητεί τη δική του κατάβαση. Αγαπώ αυτόν που μοχθεί και εφευρίσκει, ώστε να χτίσει το σπίτι για τον Υπεράνθρωπο, και να προετοιμάσει γι’ αυτόν γη, ζώα, και φυτά: γιατί έτσι αναζητεί τη δική του κατάβαση. Αγαπώ αυτόν που αγαπάει την αρετή του: γιατί η αρετή είναι η βούληση προς κατάβαση, και ένα βέλος λαχτάρας.

Αγαπώ αυτόν που δεν κρατάει μερίδιο πνεύματος για τον εαυτό του, αλλά θέλει να είναι πλήρως το πνεύμα της αρετής του: έτσι περπατάει σαν πνεύμα πάνω απ’ τη γέφυρα. Αγαπώ αυτόν που κάνει την αρετή του κλίση και πεπρωμένο του: έτσι, για χάρη της αρετής του, είναι διατεθειμένος να συνεχίσει να ζει, διαφορετικά να μη ζήσει άλλο.

Αγαπώ αυτόν που δεν επιθυμεί πολλές αρετές. Μια αρετή είναι περισσότερο αρετή από δύο, επειδή είναι περισσότερο κόμβος για να πιαστεί το πεπρωμένο κάποιου. Αγαπώ αυτόν του οποίου η ψυχή είναι πλουσιοπάροχη, που δεν θέλει ευχαριστώ και δεν τα επιστρέφει: αφού πάντα παρέχει, και δεν επιθυμεί να κρατήσει για τον εαυτό του. Αγαπώ αυτόν που ντρέπεται όταν τα ζάρια πέφτουν ευνοϊκά γι’ αυτόν, και που στη συνέχεια ρωτάει: «Είμαι ανέντιμος παίχτης;»- επειδή είναι διατεθειμένος να υποχωρήσει.

Αγαπώ αυτόν που σκορπάει λόγια χρυσά πριν από τα έργα του, και πάντα κάνει περισσότερα απ’ ότι υποσχέθηκε: γιατί αναζητάει τη δική του κατάβαση. Αγαπώ αυτόν που δικαιολογεί τους μελλοντικούς, και συγχωρεί τους παρελθόντες: γιατί είναι διατεθειμένος να υποχωρήσει στους τωρινούς. Αγαπώ αυτόν που δαμάζει το Θεό του, επειδή αγαπάει το Θεό του: γιατί πρέπει να υποχωρήσει δια της οργής του Θεού του.

Αγαπώ αυτόν του οποίου η ψυχή είναι βαθιά ακόμα και στο πλήγωμα, και μπορεί να υποχωρήσει σε κάτι μικρό: έτσι περνάει εθελουσίως πάνω από τη γέφυρα. Αγαπώ αυτόν που οποίου η ψυχή είναι τόσο υπερπλήρης που ξεχνάει τον εαυτό του, και όλα τα πράγματα είναι μέσα του: έτσι όλα τα πράγματα γίνονται η κάθοδός του.

Αγαπώ αυτόν που είναι ελεύθερο πνεύμα και ελεύθερη καρδιά: έτσι το κεφάλι του είναι μόνο τα σπλάχνα της καρδιάς του, η καρδιά του, όμως, προκαλεί την κατάβασή του. Αγαπώ όλους όσοι είναι σα βαριές σταγόνες που πέφτουν μια-μια απ’ το μαύρο σύννεφο που χαμήλωσε πάνω απ’ τον άνθρωπο: προμηνύουν τον ερχομό της αστραπής, και υποχωρούν σαν προάγγελοι.

Να, είμαι ένας προάγγελος της αστραπής, και μια βαριά σταγόνα από το μαύρο σύννεφο: η αστραπή, όμως, είναι ο Υπεράνθρωπος.

Αφού ο Ζαρατούστρα είχε πει αυτά τα λόγια, κοίταξε ξανά τον κόσμο, και σιώπησε. «Νάτοι στέκονται,» είπε στην καρδιά του, «νάτοι γελάνε: δεν με καταλαβαίνουν, δεν είμαι το στόμα γι’ αυτά τα αυτιά. Πρέπει πρώτα κάποιος να κοπανάει στ’ αυτιά τους, ώστε να μάθουν να ακούνε με τα μάτια τους;  Πρέπει κάποιος να κλαγγίζει όπως οι κατσαρόλες και οι δάσκαλοι των «μετανοείτε!»;

Ή μόνο πιστεύουν τους τραυλούς; Έχουν κάτι για το οποίο είναι περήφανοι. Πώς το αποκαλούν, αυτό που τους κάνει περήφανους; Πολιτισμό, το αποκαλούν, τους ξεχωρίσει από τα γιδοκόπαδα. Δεν τους αρέσει, συνεπώς, ν’ ακούνε για περιφρόνηση των εαυτών τους. Άρα θα μιλήσω στην περηφάνια τους. Θα τους μιλήσω για το πιο περιφρονητικό πράμα: αυτό, όμως, είναι ο τελευταίος άνθρωπος!»

Νίτσε

Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα

Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας: Απειλείται ο πολιτισμός μας και ο άνθρωπος σαν είδος από αφανισμό; Πότε και πώς ξεφύγαμε από τη φυσική πορεία; Με βαθύ ενδιαφέρον, ο δημιουργός της νέας επιστήμης, της ηθολογίας και κάτοχος του Βραβείου Νόμπελ, Κόνραντ Λόρεντς, ερευνά με το βιβλίο του «Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας», τους οχτώ βασικούς κινδύνους που οδηγούν τον άνθρωπο στη γενετική φθορά και στις τρομακτικές συνέπειες που απορρέουν από μια τέτοια πορεία.

Η ηθολογία είναι ο κλάδος της ζωολογίας  που μελετά τη συμπεριφορά των ζώων. Εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1930 με τις εργασίες των ζωολόγων Κόνραντ Λόρεντς, Καρλ φον Φρις και Nikolaas Tinbergen, οι οποίοι απέσπασαν το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας το 1973 για τις ηθολογικές μελέτες τους για τις ανακαλύψεις τους αναφορικά με την οργάνωση και την εξακρίβωση των ατομικών και κοινωνικών τρόπων συμπεριφοράς.

Αντικείμενο έρευνας της ηθολογίας είναι η εξήγηση της συμπεριφοράς των ζώων, κυρίως στο φυσικό τους περιβάλλον και η μελέτη του τρόπου με τον οποίο η συμπεριφορά τους συμβάλλει στην επιβίωση τους. Η ηθολογία μελέτα επομένως τα ερεθίσματα των ζώων, με τα οποία αυτά αντιδρούν στις διάφορες αλλαγές στο περιβάλλον, τις συνήθειες που κληρονομούνται και που αποκτώνται με την πάροδο του χρόνου και τη συσσώρευση των εμπειριών. Επιχειρεί επίσης να ερμηνεύσει το σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιούν τα ζώα, ακόμα και το βαθμό κατανόησης που διαθέτουν.

Ο Κόνραντ Λόρεντς (Konrad Lorenz) (1903-1989) ήταν Αυστριακός ζωολόγος, ηθολόγος και ορνιθολόγος που γεννήθηκε στην Βιέννη και έκανε σημαντκές μελέτες σχετικά με την συμπεριφορά των ζώων. Πραγματοποίησε έναν μεγάλο αριθμό πειραμάτων και παρατηρήσεων για το ένστικτο και την ικανότητα μάθησής τους, καθώς και την ερωτροπία, την αναπαραγωγή και την φροντίδα των μικρών. Η θεωρία, όμως που τον έκανε διάσημο ήταν εκείνη της εγχάραξης (imprinting), δηλαδή η διαδικασία που διενεργείται μόλις λίγες ώρες μετά την γέννηση, και μέσω της οποίας ένας νεοσσός νιώθει ενστικτωδώς την έλξη προς την μητέρα του ή το άτομο που θα δει πρώτα μπροστά του.

Επιπλέον, μελέτησε την επιθετικότητα ως μέσο που βοηθά στην επιβίωση των ειδών του ζωικού βασιλείου. Το πιο γνωστό του βιβλίο είναι το: « Μιλούσα με τα θηρία, τα ψάρια και τα πουλιά », τίτλος εμπνευσμένος από τον μύθο σύμφωνα με τον οποίο ο βασιλιάς Σολομώντας, με την βοήθεια ενός δαχτυλιδιού, μιλούσε με τα ζώα. Ο Λόρεντς υποστήριζε πως μπορούσε να τους μιλήσει χωρίς να χρειάζεται το δαχτυλίδι. Το 1973, μοιράστηκε με τους συναδέλφους του, Καρλ φον Φρις και Νικολάας Τίνμπεργκεν, το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής ή Φυσιολογίας.

Το ουσιαστικό πρόβλημα για τον Λόρεντς που ερευνά με το βιβλίο του «Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας» είναι ότι: «η ανθρώπινη γνώση για τον εξωτερικό κόσμο έχει καλπάσει πολύ πιο μπροστά από τη φυσική ικανότητα της συμπεριφοράς να προσαρμοστεί σε νέες καταστάσεις». Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας επιγραμματικά είναι …

1) Ο υπερπληθυσμός: Ο Λόρεντς δεν εστιάζει στο πληθυσμιακό πρόβλημα κάποιων χωρών (Κίνα, Ινδία κλπ), αλλά το αντιμετωπίζει ως παγκόσμιο φαινόμενο το οποίο έχει διαστρεβλώσει την ανθρώπινη συμπεριφορά εν γένει. Η πιο καταστροφική έκφανση αυτού του προβλήματος είναι η υπέρμετρη αστικοποίηση.  Ο συνωστισμός – συγκεντρωτισμός στις τσιμεντουπόλεις και η αστική ανωνυμία που τους συνοδεύει «όχι μόνο οδηγεί έμμεσα σε απάνθρωπες ανήθικες και παράλογες πράξεις, που προκαλούνται από την εξάντληση και την προοδευτική εξαφάνιση των επαφών, αλλά αποτελεί την άμεση αιτία μιας ολόκληρης επιθετικής συμπεριφοράς.»

Καθημερινά στις πόλεις συναντάμε τόσους πολλούς ανθρώπους, βλέπουμε τόσα πολλά πρόσωπα, που καταλήγουμε να μη δίνουμε σημασία σε κανέναν. Τις περισσότερες φορές είναι μόνο ένα εμπόδιο που στέκεται μπροστά μας στην τράπεζα, στο σούπερ-μάρκετ, στο λεωφορείο και κουτουλάμε επάνω τους τρέχοντας να προλάβουμε … τι άραγε; Οι άνθρωποι από όντα της φύσης, κατάντησαν φυλακισμένοι σε κλουβιά τσιμέντου, όπως κάθε φυλακή, ζώντας με την ψευδαίσθηση της «ελευθερίας»

Στο οικοδομικό τετράγωνο όπου είναι το κλουβί-σπίτι σου, ζουν χίλιοι ακόμη άνθρωποι. Σκεφτείτε πόσους γνωρίζετε από αυτούς και σε πόσους λέτε έστω μια καλημέρα. Αντίθετα σε ένα χωριό χιλίων κατοίκων όλοι γνωρίζονται –ακόμα και αν δεν συμπαθιούνται ιδιαίτερα. Σίγουρα υπάρχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να σας βοηθήσει ο συγχωριανός σας παρά κάποιος που ζει στην παρακάτω πολυκατοικία-φυλακή.  Κι αν κάποιοι υποστηρίζουν ότι η ζωή στην πόλη είναι ό,τι καλύτερο, θα πρέπει να μας εξηγήσουν γιατί όποιος «ανεβαίνει» στην κοινωνική κλίμακα μετακομίζει προς λιγότερο πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Αν κλείσεις εκατό ποντίκια σε ένα κλουβί για δέκα,  αυτά θα αρχίσουν να αλληλοεξοντώνονται, ακόμα κι αν έχουν τροφή και καλές συνθήκες διαβίωσης !!! Επομένως αυτοί που ελέγχουν το κοπάδι των ανθρώπων ΞΕΡΟΥΝ ΤΙ ΚΑΝΟΥΝ ! Αλλωστε ο ΧΩΡΟΣ μαζί με τον ΧΡΟΝΟ δημιουργούν και συντηρούν τα υλικά δημιουργήματα που βλέπουμε γύρω μας.

2) Η ερήμωση του περιβάλλοντος: Ο Λορεντς κάνει μια γρήγορη αναφορά στην οικολογία και στην εξάρτηση του ανθρώπου από τη γήινη σφαίρα . Όμως ασχολείται περισσότερο με την ερήμωση της ψυχής του ανθρώπου, απόρροια της απομάκρυνσης του από τη φύση. Παρομοιάζει τις πόλεις με κακοήθεις όγκους, οι οποίοι αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα.

«Ο άνθρωπος, από τη φυλογένεση του δεν είναι κατασκευασμένος όπως ο τερμίτης ή το μυρμήγκι, ώστε να μπορεί να ανέχεται τη μετατροπή του σε στοιχείο ανώνυμο και απόλυτα εναλλάξιμο, ανάμεσα σε εκατομμύρια άλλα, απολύτως ομοιόμορφα, άτομα.»  Ο άνθρωπος των πόλεων αλλοτριώνεται γιατί ζει σε ένα περιβάλλον στο οποίο είναι αποκομμένος από τη φύση.  «Η ομορφιά της φύσης είναι αναγκαία για την ψυχική και ηθική υγεία του ανθρώπινου όντος.»

Δεν είναι τυχαίο ότι με την πρώτη ευκαιρία «εκδράμουμε στας εξοχάς»  όπου αναπνέουμε για λίγο με όλη τη δύναμη των πνευμόνων μας, αγαλλιάζοντας στη θέαση του τοπίου, πριν επιστρέψουμε στη μιζέρια των σύγχρονων ανθρωποτροφείων, των διαμερισμάτων και στην ασχήμια της ζωής μας, έτσι όπως την έχουμε αποδεχτεί.

3) Ο πυρετός του ανταγωνισμού: «Το πιο ηλίθιο προϊόν της ειδικής εσωτερικής επιλογής είναι ο ρυθμός της εργασίας του σύγχρονου ανθρώπου », ξεκινάει το κεφάλαιο αυτό ο Λόρεντς.  Η συντριπτική πλειονότητα των σύγχρονών μας δεν αποδίδει πια σημασία σε τίποτα παρά μόνο στη επιτυχία και κάθε μέσο κατάλληλο γι’ αυτό φαίνεται, εσφαλμένα, σαν να αποτελεί μια αυθύπαρκτη αξία.

Το άγχος μήπως μας ξεπεράσουν οι άλλοι, το άγχος μήπως δεν καταφέρουμε να αποκτήσουμε όλα όσα «μπορούμε» να αποκτήσουμε, το άγχος μήπως αποτύχουμε, συμβάλλει στην αποστέρηση του ανθρώπου από τις βαθύτερες ιδιότητες του. Μία από αυτές είναι η βαθιά και ουσιαστική σκέψη. Οι άνθρωποι υποφέρουν από νευρική και ψυχική υπερένταση, που τους επιβάλλει ο ανταγωνισμός με τους ομοίους του. Η καθημερινότητα είναι τόσο τρομακτική, τόσο ανταγωνιστική, που δεν υπάρχει χρόνος για περισυλλογή.

«Ακόμα κι αν δεχτούμε», έγραφε προφητικά ο Λόρεντς το 1973, «με αδικαιολόγητη αισιοδοξία, ότι ο πληθυσμός της Γης δε θα συνεχίσει να αυξάνεται με τον ρυθμό που γνωρίζουμε σήμερα, θα πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι ο οικονομικός ανταγωνισμός της ανθρωπότητας με τον εαυτό της θα αρκέσει για να τον οδηγήσει στον αφανισμό»

4) Αισθητηριακή εντροπία: Το καταναλωτικό μοντέλο ζωής, έτσι όπως έχει επικρατήσει να αποκαλούμε τη συμπεριφορά του homo consumer, προωθεί την άμεση ικανοποίηση όλων των αναγκών, με έμφαση στις πλασματικές ανάγκες. Η ανάγκη του ανθρώπου για επικοινωνία έχει μετουσιωθεί σε «ανάγκη» για το τελευταίο μοντέλο κινητού τηλεφώνου και την απαιτούμενη τηλεφωνική σύνδεση, με την οποία μπορείς να «μιλάς συνέχεια» !

Ο άνθρωπος πρέπει να έχει (έτσι έχει συμφωνήσει ο ίδιος ) άμεσα ότι θέλει να έχει (ό,τι τον έχουν πείσει ότι θέλει να έχει). Αν του στερήσεις αυτό το «δικαίωμα» αισθάνεται μειονεκτικός .

«Προκαλείται έτσι μια ανυπόμονη απαίτηση για άμεση ικανοποίηση κάθε επιθυμίας. Η λαχτάρα αυτή ευνοείται από μια κοινωνία, όπου οι παραγωγοί σπρώχνουν το κοινό προς την κατανάλωση. Και είναι εκπληκτική η διαπίστωση ότι οι καταναλωτές δεν αντιλαμβάνονται μέχρι ποιο βαθμό έγιναν σκλάβοι των ευκολιών πληρωμής του συστήματος της εξόφλησης με δόσεις .»

Την ίδια στιγμή η υπερπληθώρα ερεθισμάτων και πιθανών στόχων τον οδηγεί στην αποχαύνωση. Ο καταιγισμός πληροφοριών από την τηλεόραση και το διαδίκτυο προσφέρει πολύ λιγότερα από την ανάγνωση ενός βιβλίου. Η δυνατότητα να αποθηκεύσεις στο σκληρό σου δίσκο όλη τη δισκογραφία του αγαπημένου σου καλλιτέχνη δεν σου εξασφαλίζει και το χρόνο για να την ακούσεις.

Ο ίδιος ο άνθρωπος δεν παράγει τίποτα με τα χέρια του (ούτε το φαγητό του), παρά μόνο χρήματα για να αγοράσει όσα «χρειάζεται». Και με αυτά τα αντικείμενα το συναισθηματικό δέσιμο είναι μηδενικό, αφού με την πρώτη ευκαιρία θα τα πετάξει για να αγοράσει κάτι καινούριο. «Κατασκευάστε προϊόντα που να είναι ήδη παλιά», είναι το σύνθημα των εταιριών τεχνολογίας.

Μπορείτε να δείτε με πόσο περισσότερη ευχαρίστηση ένας άνθρωπος θα φορέσει το κασκόλ που έπλεξε μόνος του  ή θα φάει την ντομάτα που καλλιέργησε στον κήπο του. Ο κόπος που χρειάζεται για να παραχθεί ένα αντικείμενο είναι ευθέως ανάλογος της ευχαρίστησης που νιώθει ο παραγωγός.

Την ίδια στιγμή πασχίζουμε να εκμηδενίσουμε κάθε δυσάρεστο συναίσθημα, όχι καταπολεμώντας την αιτία του, αλλά φυγοπονώντας. Δεν είναι μόνο τα αντικαταθλιπτικά που πλέον είναι πιο συνήθη από τα αντιπυρετικά. Μια ολόκληρη βιομηχανία ευεξίας έχει στηθεί στη γρήγορη και χωρίς κόπο απώθηση κάθε δυσάρεστης σκέψης.

5) Ο γενετικός μαρασμός:  Στα περισσότερα ζώα και ειδικά στα πρωτεύοντα, υπάρχει ένας μηχανισμός προστασίας του είδους. Τα αρσενικά, για παράδειγμα, θα διεκδικήσουν το δικαίωμα τους στην αναπαραγωγή, αλλά δε θα σκοτώσουν τον αντίζηλο ούτε θα βιάσουν το θηλυκό.

Για να εξασφαλίσει μεγαλύτερο μερίδιο τροφής, ένας χιμπαντζής, συχνά καταφεύγει στην απάτη. Όμως ποτέ δε θα κρατήσει όλη την τροφή για τον εαυτό του, καταδικάζοντας έτσι τα αδύναμα μέλη της ομάδας σε θάνατο από ασιτία. Τα πρωτεύοντα γνωρίζουν ότι η επιβίωση τους βασίζεται στη συνοχή της ομάδας, έτσι δεν ξεπερνάνε τα όρια –σκοτώνοντας ένα άλλο μέλος της.

Στους ανθρώπους αυτός ο μηχανισμός επιβίωσης και αυτοσυντήρησης έχει ατροφήσει ή μάλλον έχει υπερκεραστεί εξαιτίας της εφευρετικότητας του. Η νοημοσύνη του τον κάνει να συμπεριφέρεται πιο ηλίθια από τους λιγότερο νοήμονες «συγγενείς» του.

Είναι πολύ πιο εύκολο να σκοτώσεις κάποιον εξ’ αποστάσεως παρά με τα χέρια σου. Οι δολοφονίες με στραγγαλισμό είναι εκατομμύρια φορές πιο σπάνιες από τις δολοφονίες με όπλο. Πόσο μάλλον όταν εξοντώνεις τον άλλον οικονομικά, όχι μόνο χωρίς να τον αγγίζεις, αλλά χωρίς να τον γνωρίζεις. Κάποιοι θα πουν ότι πάντα ο άνθρωπος ήταν λύκος για το συνάνθρωπο του, όμως δεν είναι λύση να αποδεχόμαστε την εγκληματική συμπεριφορά ως ιστορική αναγκαιότητα και μετά να καταδικάζουμε την βία απ' όπου κι αν προέρχεται !!

6) Η ρήξη με την παράδοση: Έχουμε ταυτίσει την παράδοση με τη συντηρητικότητα  και θεωρούμε ότι κάθε τι καινοτόμο /επαναστατικό πρέπει να είναι απαλλαγμένο από τις «παλιές ιδέες».  Αυτό είναι λάθος. Ο μόνος τρόπος για να «ξεκινήσουμε από την αρχή» είναι να επιστρέψουμε στα σπήλαια και να προσπαθούμε να ανάψουμε φωτιά τρίβοντας ξύλα. Δεν μπορούμε να δούμε παραπέρα αν δεν πατήσουμε στους ώμους γιγάντων.

Ο Λόρεντς, παρότι επιστήμονας, πιστεύει ότι τα μη ορθολογικά πολιτισμικά αποθέματα γνώσεων πρέπει να διατηρηθούν και να μελετηθούν.  «Όποιος αρνείται συστηματικά κάθε αξία της σοφίας των παλαιότερων και κάθε έννοια της παράδοσης, υποπίπτει στο σοβαρό σφάλμα να πιστέψει ότι η επιστήμη είναι ικανή να δημιουργήσει από το μηδέν, και μόνο με τη λογική, έναν πλήρη πολιτισμό, με όλα όσα περιλαμβάνει.»

Ως ζώα και ως άνθρωποι είμαστε προϊόντα της φυσικής εξέλιξης και της πολιτιστικής εξέλιξης . Μέρος της πολιτιστικής συνέχειας είναι η γλώσσα κάθε λαού και οι ιδιωματισμοί, τα ήθη και τα έθιμα, οι παραδόσεις, η θρησκεία (ακόμα κι αν είσαι άθρησκος), η ιστορία, οι μύθοι, η μαγειρική, η μουσική, οι δεισιδαιμονίες και οι ενδυμασίες.  Διαγράφοντας το παρελθόν χάνουμε την ουσία του παρόντος, αφού ένας άνθρωπος χωρίς ρίζες δεν είναι τίποτα άλλο από έρμαιο των εκάστοτε εξωτερικών πιέσεων και καταστάσεων.

Η ισοπεδωτική παγκοσμιοποίηση, όπου όλοι οι άνθρωποι αναπαράγουν μοντέλα συμπεριφοράς νεόδμητα, τα οποία δεν έχουν καμία αναφορά και καμία σχέση με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε λαού, δεν δημιουργεί «πολίτες του κόσμου», αλλά ομοιόμορφα –και εύκολα στο χειρισμό- όντα. Αυτή η ομοιομορφία, η έλλειψη ποικιλότητας και προσωπικότητας, ταιριάζει φυλογενετικά στα μυρμήγκια, αλλά όχι στους ανθρώπους.

7) Η υποταγή στο δόγμα: Ο άνθρωπος, δυστυχώς, έχει έμφυτη ροπή στο δογματισμό. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους: Πρώτον, γιατί είναι πιο εύκολο να αποδεχτείς άκριτα τις προκατασκευασμένες ιδέες παρά να τις αξιολογήσεις. Το να ζητωκραυγάζεις και να καταδικάζεις απαιτεί μικρότερη νοητική προσπάθεια από το να σκέφτεσαι.

Δεύτερον, γιατί οι άνθρωποι –όπως όλα τα ζώα- έχουνε ανάγκη να ανήκουνε σε ομάδες.  Ο άνθρωπος, μετά από χιλιάδες χρόνια θρησκευτικής κατήχησης -καταπίεσης, πιστεύει ότι του λένε … Πιστεύει ό,τι κατέχει –μόνος αυτός ανάμεσα στα υπόλοιπα ζώα- δύο ειδικά, αποκλειστικά ανθρώπινα, χαρακτηριστικά: Ψυχή και ελευθερία επιλογής.

Το πρώτο, η ψυχή, δεν μπορούμε να το αμφισβητήσουμε και δεν έχει να κάνει με κανέναν θεό. Το αν έχουν όλοι οι άνθρωποι ψυχή, ούτε κι αυτό είναι προς συζήτηση, μια καλή παρατήρηση του ΟΛΟΦΑΝΕΡΟΥ, πείθει και τον πλέον δύσπιστο και σκεπτικιστή, πως υπάρχουν γύρω μας άνθρωποι και «άνθρωποι» και Οργανικές Πύλες.

Όσοι νομίζουν ότι μπορούν να αποδείξουν την ύπαρξη ή την έλλειψη θεού με τη λογική και τα μπλα μπλα, δεν γνωρίζουν τίποτα για τη φύση του έμψυχου ανθρώπου –πόσο μάλλον για τη φύση της Ψυχής και αυτός είναι ένας λόγος που μπερδεύοουν την Ψυχή με το Πνεύμα.

Το δεύτερο, η ελευθερία επιλογής, είναι ένα  φιλοσοφικόζήτημα που η γενετική το έχει ήδη λύσει. Πάντα όμως μας αρέσει να θέτουμε το ερώτημα… Οι αποφάσεις και οι πεποιθήσεις διαμορφώνουν τις καταστάσεις ή μήπως οι καταστάσεις μας διαμορφώνουν; Συνήθως η αποδοχή της «γραμμής» ενός δόγματος έρχεται μετά την απάντηση σε αυτό το ερώτημα, αν και υπάρχουν κάποια στοιχεία που μας προδιαθέτουν να αποδεχτούμε ένα δόγμα και όχι το αντίθετο ή κάποιο παρόμοιο.

Ένας έφηβος, για παράδειγμα, θα ενταχτεί σε μια χριστιανική – ναζιστική – κομμουνιστική οργάνωση για λόγους που δεν σχετίζονται με τη ιδεολογία τους, ίσως επειδή του αρέσουν τα χρυσά, τα μαύρα ή τα κόκκινα ρούχα και η παραφιλολογία της βίας και του φόβου ή επειδή θέλει να έρθει σε αντίθεση με το περιβάλλον του «να κάνει την επανάσταση του». Μέσα στην ομάδα όμως θα ενστερνιστεί το δόγμα και θ’ αρχίσει να σκέφτεται, να μιλάει, να συμπεριφέρεται όπως οι δημαγωγοί, τα πρότυπα της ομάδας.

Αυτό ισχύει για κάθε κομματική οργάνωση, θρησκευτική ή επιστημονική κοινότητα. Ο κομμουνιστής θα χρησιμοποιεί τους όρους του διαλεκτικού υλισμού, ο Μάρτυρας του Ιεχωβά θα μοιράζει φυλλάδια και ο ψυχίατρος θα χλευάζει τους ψυχολόγους κλπ κλπ

Όλοι πιστεύουν ότι πράττουν ελεύθερα, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι η «ελευθερία» τους είναι δογματική και υπαγορεύσιμη, και δεν αναφέρομαι καν σε μεθόδους ελέγχου.

Το υπέρτατο παγκόσμιο δόγμα όμως, έτσι όπως δεν έχει ξανασυμβεί στην ανθρωπότητα, είναι η πεποίθηση ότι ο μόνος ορθολογικός τρόπος συμπεριφοράς είναι αυτός που συνδέεται με το ανταγωνιστικό/καταναλωτικό πρότυπο, που αναφέραμε προηγουμένως. Όποιος άνθρωπος  αντιταχτεί ή θελήσει να μην απορροφηθεί από το σύγχρονο τρόπο ζωής θεωρείται γραφικός ή άρρωστος ή επικίνδυνος.

Τι θα σκεφτόσασταν για έναν άνθρωπο ο οποίος καλλιεργεί μόνος την τροφή του, κατασκευάζει τα έπιπλα του σπιτιού του, το οποίο έχει κτίσει μόνος και ζει χωρίς τηλεόραση, τηλέφωνο και ηλεκτρικό ρεύμα; Πιθανότατα ότι είναι ανισόρροπος. Τουλάχιστον απροσάρμοστος, αφού έρχεται σε αντίθεση με το δόγμα της σύγχρονης ζωής των υπνωτισμένων ζόμπι που αυτοαποκαλούνται με εγωπάθεια «πολιτισμένοι»

8 ) Τα πυρηνικά όπλα: Σε αυτό το «αμάρτημα» ο Λόρεντς αφιερώνει μία μόλις σελίδα! «Η απειλή αυτή, είναι ευκολότερο να αποτραπεί. Φτάνει να μην κατασκευάσουμε τη βόμβα ή να μην την ρίξουμε. Αν λάβουμε όμως υπόψη την απίστευτη συλλογική βλακεία της ανθρωπότητας, τότε καταλαβαίνουμε ότι ακόμα κι αυτό είναι αρκετά δύσκολο για να το πετύχουμε».

Σε έναν μικρό πρόλογο που συμπεριέλαβε αργότερα λέει πως: «Κάθε κίνδυνος παύει να είναι τρομακτικός από τη στιγμή που γνωρίζουμε τα αίτια του» ή που παύουμε να του δίνουμε την προσοχή μας δηλ. παύουμε να συμφωνούμε στην ύπαρξη του.

«Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας»

Όμως ο μεγάλος φιλόσοφος Νίτσε δίνει λύση γαι το πως μπορεί ο άνθρωπος να ξεφύγει απ τα δεσμά του Όταν ο Ζαρατούστρα μίλησε για τον Υπεράνθρωπο !
Όταν ο Ζαρατούστρα έφτασε στην πιο κοντινή πόλη που συνόρευε με το δάσος, βρήκε πολλούς ανθρώπους μαζεμένους στην αγορά, επειδή είχε ανακοινωθεί ότι ένας σχοινοβάτης θα έκανε επίδειξη και ο Ζαρατούστρα μίλησε έτσι στους ανθρώπους: Σας διδάσκω τον Υπεράνθρωπο. Ο άνθρωπος είναι κάτι που πρόκειται να ξεπεραστεί. Τι έχετε κάνει για να ξεπεράσετε τον άνθρωπο;
Όλα τα όντα μέχρι τώρα έχουν δημιουργήσει κάτι πέρα από τον εαυτό τους: κι εσείς θέλετε να είστε η άμπωτη αυτής της μεγάλης παλίρροιας, και θα προτιμούσαμε να ξαναγυρίσετε στο κτήνος παρά να ξεπεράσετε τον άνθρωπο; Τι είναι ο πίθηκος προς τον άνθρωπο; Ένα περιγέλασμα, ένα επόνειδο πράμα. Και το ίδιο ακριβώς θα είναι ο άνθρωπος προς τον Υπεράνθρωπο: ένα περιγέλασμα, ένα πράμα της ντροπής.
Έχετε προχωρήσει από το σκουλήκι στον άνθρωπο, και πολύ ακόμα μέσα σας είναι του σκουληκιού. Κάποτε ήσασταν πίθηκοι, κι όμως ακόμα ο άνθρωπος είναι περισσότερο πίθηκος από οποιονδήποτε πίθηκο. Ακόμα κι οι πιο σοφοί ανάμεσά σας είναι μόνο μια δυσαρμονία και μείγμα φυτού και φαντάσματος. Σας ζητάω όμως να γίνεται φυτά και φαντάσματα; Σταθείτε, σας διδάσκω τον Υπεράνθρωπο! Ο Υπεράνθρωπος είναι το νόημα της γης.
Αφήστε τη βούλησή σας να πει: Ο Υπεράνθρωπος είναι το νόημα της γης!
Σας εξορκίζω, αδελφοί μου, μείνετε αληθινοί στη γη, και μην πιστεύετε αυτούς που σας μιλάνε για υπεργήινες ελπίδες! Δηλητηριαστές είναι, είτε το ξέρουνε είτε όχι. Καταφρονητές της ζωής είναι, παρακμάζοντες και δηλητηριασμένοι οι ίδιοι, τους οποίους έχει βαρεθεί η γη: έτσι αφήστε τους να πάνε! Κάποτε βλασφημία ενάντια στο Θεό ήταν η μεγαλύτερη βλασφημία. Αλλά ο Θεός πέθανε, και μαζί και εκείνοι οι βλάσφημοι. Το να βλασφημήσεις τη γη είναι τώρα η πιο τρομερή αμαρτία, και το να επιτιμήσεις την καρδιά του μη γνωστού υψηλότερο κι απ’ το νόημα της γης!
Κάποτε η ψυχή κοίταζε με περιφρόνηση το σώμα, και τότε αυτή η περιφρόνηση ήταν το ανώτερο πράγμα:- η ψυχή επιθυμούσε το σώμα να είναι αδύναμο, χλωμό, και πεινασμένο. Έτσι σκέφτηκε να ξεφύγει από το σώμα κι απ’ τη γη. Ω, αυτή η ψυχή ήταν η ίδια αδύναμη, χλωμή, και πεινασμένη, και σκληρότητα ήταν η απόλαυση αυτής της ψυχής! Αλλά εσείς, επίσης, αδελφοί μου, μου λέτε: Τι λέει το σώμα σου για την ψυχή σου; Δεν είναι η ψυχή σου φτώχεια και μόλυνση και ελεεινή αυταρέσκεια;
Αληθινά, ένα μολυσμένο ρέμα είναι ο άνθρωπος. Κάποιος πρέπει να είναι θάλασσα, για να δεχτεί ένα μολυσμένο ρέμα χωρίς να μολυνθεί ο ίδιος.
Σταθείτε, σας διδάσκω τον Υπεράνθρωπο: αυτός είναι εκείνη η θάλασσα, σ’ αυτόν μπορεί η μεγαλύτερη περιφρόνησή σας να βυθιστεί.

Παρασκευή 18 Ιουλίου 2014

Η μαγεία της σκιάς

Όταν ήμουν παιδί φοβόμουν το σκοτάδι και δεν ήταν το μόνο. Κοιμόμουν πάντα με φωτάκι στο δωμάτιό μου και όταν έκλειναν τα φώτα λόγω απροειδοποίητης διακοπής ρεύματος, η καρδιά μου χτυπούσε σαν τρελή. Μεγαλώνοντας άρχισα να εξοικειώνομαι μαζί του μελετώντας το.
Ξέρεις τι είναι αυτό που τρομάζει τελικά περισσότερο τους ανθρώπους; Δεν είναι το σκοτάδι, είναι το φως που το διαπερνά και δημιουργεί μικρά κενά στα ''τοιχώματά'' του.

Τότε είναι που δημιουργούνται οι σκιές, αυτές που στην ανθρώπινη φαντασία μεγεθύνονται και μας τρομάζουν γιατί δίνουν σάρκα και οστά στους φόβους μας.
Το τι βλέπει ο καθένας σε μια σκιά είναι σχετικό. Άλλος βλέπει φαντάσματα και άλλος πόθους ενσαρκωμένους. Το θέμα είναι ότι η σκιά γιγαντώνεται σύμφωνα με την ψυχή που κουβαλάς. Όσο πιο ''καθαρή'' είναι η ψυχή σου, τόσο πιο εύκολα μπορείς να εξαφανίσεις τη σκιά και το αντίστροφο.

Στην πράξη, το σκοτάδι είναι ένας συμβολισμός γι' αυτό και στα δύσκολα βλέπουμε σκοτάδι τριγύρω μας.
Εσύ που μπορείς να δεις και σκιές είσαι μάλλον τυχερός...
Γιατί στην πραγματικότητα μπορείς να δεις φως, απλώς δεν το γνωρίζεις...

Και ξέρεις, δεν υπάρχει τίποτα σπουδαιότερο από μια φωτεινή ψυχή, από μια ψυχή που δεν φοβάται να ανοίξει φτερά και να πετάξει.

Δεν υπάρχει τίποτα σπουδαιότερο από μια ψυχή που δεν φοβάται να αντιμετωπίσει μιαν άλλη, εξίσου ''καθαρή'' με αυτήν... Να αναμετρηθεί μαζί της, γιατί όχι;
Ξέρεις τελικά τι τρομάζει περισσότερο τους ανθρώπους από το σκοτάδι; Το Φως.

Αλλά η μισή μαγεία ανήκει στη σκιά...

Τα απογεύματα των παιδικών μας χρόνων, στην πλατεία με μια μπάλα...

Τέτοιες μέρες καλοκαιριού, μερικές δεκαετίες πριν, μαζευόμασταν τα παιδιά της γειτονιάς σε διάφορα σημεία (υπήρχαν δυο-τρία σχετικά στέκια) για να παίξουμε μπάλα.
Ήταν κατά τις 6 το απόγευμα καθημερινά το άτυπο "προσκλητήριο".
Δεν υπήρχαν και κινητά ακόμη τότε και απλώς ο καθένας μας ήξερε πότε και πού να βρίσκεται.
Χωρίς περιττές ασύρματες ψευδοεπικοινωνίες. Ξέραμε και, όποιος ήθελε, πήγαινε.

Ο καθένας είχε τους δυο-τρεις "κολλητούς" του (με εισαγωγικά η λέξη, διότι δε μου αρέσει καθόλου), τους κατέβαζε απ' τα σπίτια τους και πηγαίνανε μαζί είτε στην πλατεία είτε στο πάρκο είτε στην αυλή του σχολείου, εκεί που θα μαζεύονταν και πολλά άλλα, γνωστά και άγνωστα, παιδιά για να παίξουν όλοι μαζί και να μοιραστούν μαζί τους το χρόνο τους.

Μόλις φτάναμε και γινόμασταν πολλοί, χωριζόμασταν σε ομάδες και αρχίζαμε να παίζουμε.
Κανείς δεν κρατούσε ώρα. Τα ρολόγια, άλλωστε, σπάγανε πάνω στο παιχνίδι και δεν τα παίρναμε ποτέ μαζί.
Η λήξη του παιχνιδιού ερχόταν απλώς με τον ερχομό της νύχτας.
Όταν πια το σκοτάδι γινόταν τόσο βαθύ, ώστε να μην μπορείς να δεις, τότε μόνο λέγαμε πως είναι ώρα για να γυρίσουμε σπίτια μας.

Πολλές φορές (για να μην πω σχεδόν κάθε φορά) κάποιος γέρος γείτονας, ενοχλημένος από τις φωνές μας και τον θόρυβο της μπάλας στον τοίχο του σπιτιού του, μας απειλούσε με τη ζωνη του ή, άμα βαριότανε να κατέβει, με την αστυνομία.
Εμείς συνήθως τους γράφαμε κανονικότατα τους γέρους που "μας τη σπάγανε".
Μόνο μερικές φορές πέφταμε στην ανάγκη τους: όταν κάποιος αδέξιος κλωτσούσε τη μπάλα ψηλά κι αυτή έπεφτε στην αυλή του γέρου, οπότε έπρεπε να τον καλοπιάσουμε για να μας τη δώσει πίσω.
Συνήθως δεν εισακουγόμασταν και ή δεν παίρναμε ποτέ την μπάλα ή στην καλύτερη μας την έδινε με όρο να φύγουμε.

Επίσης, δεν είχαμε φυσικά... γκαζόν για αγωνιστικό χώρο!
Τσιμέντο ή πλακάκια είχαμε.
Και πέφταμε και κυλιόμασταν και ματώναμε.
Αλλά -μαντέψτε- δεν παθαίναμε τίποτα!
Τα τωρινά παιδιά ζουν σε γυάλα και οι γονείς τους παθαίνουν εγκεφαλικό, άμα δουν να τρέξει λίγο αιματάκι.
Τα δικά μας γόνατα ακόμη σημαδεμένα είναι από το τρίψιμο του τσιμέντου.
Τα ράμματα ήταν συχνό φαινόμενο.
Αλλά δεν έγινε και τίποτα.
Παιδιά ήμασταν.
Το αντιλαμβανόμασταν κι εμείς, αλλά και οι γονείς μας.

Το πιο ωραίο της υπόθεσης ήταν το άναρχο στοιχείο του παιχνιδιού μας.
Δεν είχαμε τότε τα γηπεδάκια 5Χ5, με τον καθορισμένο χρόνο παιχνιδιού.
Απλώς κατεβαίναμε το απόγευμα, αρχίζαμε να παίζουμε και τελειώναμε με το τέλος της μέρας.
Και καμιά φορά, μετά καθόμασταν να χαζολογήσουμε λιγάκι με τα κορίτσια.
Ή τα σαββατοκύριακα πηγαίναμε το πρωί, ξεκινούσαμε να παιζουμε, γυρνούσαμε σπίτι το μεσημέρι για φαΐ και για άλλοθι και ξανακατεβαίναμε μετά από λίγο για τη συνέχεια.

Και φυσικά δεν πληρώναμε γι' αυτό.
Ελεύθερος χρόνος και ελεύθερος χώρος.
Όχι όπως τώρα, που για να παίξεις μπαλα πρέπει να "κλείσεις" ένα γηπεδάκι για καθορισμένη ώρα έναντι ενός αντιτίμου των 50-60 ευρώ την ώρα...
Λες και κλείνεις τραπέζι στα μπουζούκια!
Πού φτάσαμε! Να πληρώνει το παιδί για να παίξει μπάλα με την παρέα του!

Επίσης, γράφοντας αυτά μου 'ρθε στο νου μου και κάτι άλλο, που το θεωρώ επίσης πολύ σημαντικό σαν το παραπάνω.
Η "κανονικότητα" των παιδότοπων, των γηπέδων 5Χ5 και των άλλων οργανωμένων δομών παιδικού παιχνιδιού στερεί απ' το παιδί τη δυνατότητα να κοινωνικοποιηθεί σε κανονικές συνθήκες.
Του στερεί την παιδική "κανονικότητα", ας μου επιτραπεί η έκφραση.
Δηλαδή, όταν εμείς πηγαίναμε και παίζαμε κάθε απόγευμα σε μια πλατεία και θεωρούσαμε το μέρος "δικό μας", τύχαινε κάποια φορά να 'ρθει παρέα μεγαλύτερων παιδιών για να παίξει αυτή εκεί.
Αυτά τα μεγαλύτερα παιδιά μάς έδιωχναν με την απειλή του ξύλου.
Εμείς εκείνη την ώρα συνασπιζόμασταν και κάναμε επίθεση εναντίον τους για να υπερασπιστούμε το χώρο μας.
Κάναμε επίθεση, παρότι εκείνοι ήταν δυνατότεροι και μεγαλύτεροι.
Ή κάποιες φορές ζυγίζαμε τα πράγματα αλλιώς και, εφόσον βλέπαμε πως δεν υπάρχει ελπίδα, υποχωρούσαμε και ψάχναμε για άλλο ελεύθερο χώρο, βρίζοντας στο δρόμο το άδικο να μας διώχνουν απ' το μέρος μας επειδή απλά και μόνο είναι μεγαλύτεροι.

Αυτή η διαδικασία όμως είναι ευεργετική.
Εντάσσει το παιδί στο παιχνίδι των κοινωνικών ρόλων, του γνωρίζει το πρόβλημα της δύναμης, της ιεραρχίας, του γνωστοποιεί την αξία της διεκδίκησης του δίκιου, του μαθαίνει να αντιδρά σε δύσκολες καταστάσεις.
Το κοινωνικοποιεί με λίγα λόγια.

Στα γηπεδάκια 5Χ5 τί απ' όλα αυτά θα μάθει το παιδί;
Δεν θα προβληματιστεί ποτέ από κάτι τέτοιο.
Θα πάει με, καθορισμένη από πριν, παρέα να παίξει, σε συγκεκριμένο χώρο που δε θα του τον διεκδικήσει κανείς κι έτσι δεν πρόκειται να μπλεχτεί σε.. περιπέτειες.
Σε περιπέτειες, όμως, που είναι για το παιδί και διασκεδαστικές και διδακτικές!

Αυτά τα παιδιά μαθαίνουν την ελευθερία του παιχνιδιού εν μέσω πανύψηλων φραχτών, συρματοπλεγμάτων που θυμίζουν στρατόπεδα συγκέντρωσης, με φρουρούς λες και πρόκειται για τρομοκράτες και με προστασία γυάλινου κλουβιού λες και είναι ο πάπας Ιωάννης Παύλος, ο μακαρίτης.

Εμείς πηγαίναμε σε ανοιχτούς χώρους που ήταν μαζεμένα παιδιά, τους λέγαμε "παίζουμε;" και μπαίναμε και παίζαμε χωρίς να ξέρουμε ποιος είναι ο καθένας.
Έτσι, άλλα από εκείνα τα παιδιά ήταν ευγενικά και φιλικά, άλλα ήταν κακότροπα και ιδιόρρυθμα, άλλα ήταν κακομαθημένα και διεκδικητικά, άλλα ήταν τα επονομαζόμενα "αφού είστε έτσι, παίρνω τη μπάλα μου και φεύγω", άλλα ήταν έντονα ανταγωνιστικά και βίαια (τα "κωλόπαιδα", που λένε...), με αποτέλεσμα και πάλι να μαθαίνουμε να λειτουργούμε και να αλληλεπιδρούμε με κόσμο άγνωστο, να τον διαχειριζόμαστε, να δενόμαστε οι φίλοι μεταξύ μας και να συνηθίζουμε να αντιδρούμε σε ακραίες, και επικίνδυνες ενίοτε, καταστάσεις.
Να λαμβάνουμε κοινωνική μόρφωση, δηλαδή.
Το παιδί των 5Χ5 πού ακριβώς θα τη βρει την κοινωνική μόρφωση;
Μεταξύ σεκιούριτι και παιδονόμων;

Δυστυχώς, κάθε χρόνο είναι και χειρότερα.
Τα παιδιά της αλάνας (η προηγούμενη γενιά) έδωσε τη σκυτάλη στα παιδιά της πλατείας και του τσιμέντου (σ' εμάς) κι εμείς την παραδώσαμε στη γενιά του συρματοπλέγματος, του λάπτοπ και της online αποβλάκωσης.
Είτε φυσικό είτε ηλεκτρονικό, το παιχνίδι τους είναι περιφραγμένο.
Φυλασσόμενο από σεκιούριτι επί 24ώρου βάσεως και μ' ένα επιτελείο γιατρών από πάνω "μην τυχόν και πέσει και χτυπήσει το ποδαράκι του".

Έχοντας κυλήσει σε δεκάδες τσιμεντένια δάπεδα, έχοντας σκίσει γόνατα και αγκώνες ουκ ολίγες φορές, έχοντας πιει νερό από τις κοινόχρηστες βρύσες, που όλοι κολλούσαμε το στόμα μας σα να τις βυζαίναμε, θέλω να σας διαβεβαιώσω πως δεν έπαθα τίποτα ούτε εγώ ούτε κανείς άλλος από όλα τα παιδιά που παίζαμε μαζί τότε.

Γι' αυτό αφήστε τα παιδιά σας ελεύθερα να βγουν να παίξουν μπάλα, μήλα, σκοινάκι, να πλακωθούν στις μπουνιές και να ανοίξουν και καμιά μύτη, να τσακωθούν με τα "εκτάκια" ή τα "γυμνασιάκια" για την ιδιοτησία της πλατείας, να ιδρώσουν τα αγοράκια κυνηγώντας τα κοριτσάκια στο κυνηγητό και το κρυφτό ή στους "κλέφτες κι αστυνόμους", να παίξουν μακριά γαϊδούρα, να πετάξουν νεράτζια στα μπαλκόνια των γειτόνων, να κάνουν μικροαλητείες και να κρύβονται για να μην τους βρει τάχα η αστυνομία ή ο στριμμένος γείτονας.
Πετάξτε τους τα λάπτοπ!
Και αφήστε τα παιδιά να ζήσουν σαν παιδιά!

Όχι απλως αξίζει...
Τους είναι απαραίτητο!

Για να γίνουν υγιείς άνθρωποι.
Υγιείς άντρες και γυναίκες.
Υγιείς φίλοι.
Υγιείς εραστές.
Υγιείς πολίτες.

Υ/Γ.: Ξέρω πως πολλοί θα διαπιστώσουν μια τάση εξιδανίκευσης του παρελθόντος και θα τονίσουν πως "κάθε γενιά τα ίδια λέει για την επόμενη".
Θα απαντήσω πως ναι, πάντα υπάρχει μια τάση σύγκρουσης του προηγούμενου με το επόμενο και πάντα κάθε γενιά βλέπει στην επόμενη την... καταστροφή του κόσμου.
Αλλά μην ξεχνάτε πως μπορεί και κάποια γενιά απ' όλες τελικά να 'χει δίκιο για την επόμενη!
Και ίσως αυτή να είναι η σημερινή...

Αρχαίων αποφθέγματα


Η διαχρονικότητα των ρήσεων των πνευματικών ταγών της αρχαιότητας έγκειται στο γεγονός ότι ήσαν σαφείς, περιεκτικές και κυρίως εκθείαζαν αρετές και αξίες, ή αντίστοιχα καυτηρίαζαν ελαττώματα και αδυναμίες. Αυτός είναι ο λόγος που χαρακτηρίσθηκαν ως αποφθέγματα και αποτελούν παγκόσμια πνευματική παρακαταθήκη.

Αν ένας βλέπει και περιμένει μόνο αυτό που θέλει, δεν πρέπει να λογαριάζεται ως κριτής της αλήθειας.
Μένανδρος («Ασπίς»)
Στην Ελλάδα διαγωνίζονται αυτοί που έχουν σχέση με την τέχνη και κρίνουν οι ανίδεοι από τέχνη.
Ανάχαρσης
Η τραγωδία είναι μια απάτη. Αυτός που εξαπάτησε (γρά­φοντας τραγωδία) είναι πιο δίκαιος απ’ αυτόν που δεν εξα­πάτησε, ενώ αυτός που απατήθηκε (ο θεατής) γίνεται σοφότερος απ’ αυτόν που δεν εξαπατήθηκε.
Γοργίας
Η ζωγραφική είναι άφωνη ποίηση και η ποίηση ομιλού­σα ζωγραφική.
Σιμωνίδης ο Κείος
Τα σπουδαιότερα πράγματα εμείς οι άνθρωποι τα μάθα­με από τα ζώα. Την υφαντική από την αράχνη, το χτίσιμο σπιτιών από το χελιδόνι και από τα ωδικά πτηνά μάθαμε να τραγουδάμε.
Δημόκριτος
Από τα πλέον αντίθετα πράγματα δημιουργείται η πιο όμορφη αρμονία.
Ηράκλειτος
Τα αντίθετα αλληλοκαθορίζονται. Δεν νοείται υγεία χω­ρίς ασθένεια, χορτασμός χωρίς πείνα, ξεκούραση χωρίς κούραση, ειρήνη χωρίς πόλεμο, δίκαιο χωρίς άδικο, καλό χωρίς κακό.
Ηράκλειτος
Δεν υπάρχει στη ζωή καλό που να φυτρώνει από μια ξεχωριστή ρίζα, όπως το δέντρο. Δίπλα στο καλό φυτρώ­νει και το κακό.
Μένανδρος
Δύο πράγματα μας βοηθούν να καταλάβουμε τι είναι ο θάνατος……..το πώς νιώθαμε προτού γεννηθούμε και ο βαθύς ύπνος.
Αναξαγόρας
Ο ζωντανός αγγίζει τον νεκρό, όταν κοιμάται.
Ηράκλειτος
Δεν έχουμε καμιά σχέση με το θάνατο. Ενόσω ζούμε ο θάνατος είναι απών. Όταν έρχεται, εμείς έχουμε φύγει.
Επίκουρος
Όλα τα γεννά η γη και όλα τα παίρνει πίσω.
Ευριπίδης (απόσπ. από χαμένο έργο)
Δεν υπάρχει μεγαλύτερο φορτίο από τη μακροζωία.
Σοφοκλής (απόσπ. από χαμένο έργο)
Οι Αιθίοπες παρουσιάζουν τους θεούς τους πλατσομύτηδες και μαύρους, ενώ οι κάτοικοι της Θράκης τους θέ­λουν γαλανομάτηδες και ξανθούς. Και τα βόδια, αν είχαν χέρια και μπορούσαν να ζωγραφίσουν, θα παρίσταναν τους θεούς τους «βοδινούς».
Ξενοφάνης
Όταν κάποιος δεν τα καταφέρνει σαν δυνατό λιοντάρι, πρέπει να φερθεί σαν πονηρή αλεπού.
Λύσανδρος
Με τους μεγάλους ο μικρός ψηλώνει και ο μεγάλος πάλι με τη βοήθεια των μικρών γίνεται μεγαλύτερος.
Σοφοκλής («Αίας»)
Χωρίς τις μικρές πέτρες ούτε οι μεγάλες μπορούν να σταθούν.
Πλάτων (Νόμοι 902Ε)
Δεν προσαρμόζονται οι καταστάσεις στους νόμους, αλ­λά οι νόμοι στις καταστάσεις.
Θεόφραστος
Το δίκαιο είναι ανώτερο από το νόμο.
Μένανδρος ο Καρχηδόνιος
Η ανθρώπινη φύση είναι πιο ισχυρή από το δίκαιο. Συνηθίζει να ενεργεί ενάντια στους νόμους και να αδικεί.
Θουκυδίδης (Γ’ 84)
Οι νόμοι μοιάζουν με ιστό αράχνης. Αν πέσει επάνω του ένα αδύνατο ζωύφιο το συγκρατεί, αν όμως πέσει ένα μεγαλύτερο έντομο τον διασπά και φεύγει.
Σόλων
Οι άνθρωποι δεν θα γνώριζαν την έννοια της δικαιοσύ­νης, αν δεν υπήρχαν οι αδικίες.
Ηράκλειτος
Αν είσαι δίκαιος, τότε νόμος για σένα θα είναι ο ίδιος ο χαρακτήρας σου.
Μένανδρος
Δώσε κάτι, για να πάρεις κάτι.
Πρόδικος
Αγορά είναι ο τόπος, στον οποίο οι άνθρωποι συνα­ντώνται, για να εξαπατούν και να κλέβουν ο ένας τον άλλον.
Ανάχαρσης
Αυτός που δεν μπορεί να ζει καλά, δεν ζει απαραίτητα άσχημα.
Μένανδρος
Η χαρά υπάρχει στη λησμονιά των κακών.
Αστυδάμας
Όπου απουσιάζει η ζωή, απουσιάζει και η λύπη.
Αστυδάμας
Όταν τα πράγματα δεν γίνονται όπως θέλουμε, τότε πρέπει να τα θέλουμε όπως γίνονται.
Αριστοτέλης
Άτυχος είναι αυτός που δεν μπορεί να υποφέρει την ατυχία.
Βίας ο Πριηνεύς
Ας μην πει κάποιος όσο ζει, «αυτό δεν θα το πάθω».
Μένανδρος
Όποιος δεν δοκίμασε τα βάσανά μου, ας μη με συμβου­λεύει.
Σοφοκλής (απόσπ. από χαμένο έργο)
Κανένα κακό δεν παθαίνεις, αν δεν το νιώθεις δικό σου.
Μένανδρος
Σκέψου ότι μπορεί να μισήσεις αυτόν που τώρα αγα­πάς και να αγαπήσεις κάποτε αυτόν που τώρα μισείς.
Χίλων
Κακό πράγμα η ανάγκη, αλλά δεν είναι ανάγκη να ζει κανείς δημιουργώντας πολλές ανάγκες.
Επίκουρος («Προσφώνηση»)
Οι μεγάλες επιθυμίες γεννούν τις μεγάλες ανάγκες μας.
Δημόκριτος
Σκέφτεται σωστά αυτός που δεν λυπάται για όσα δεν έχει, αλλά χαίρεται γι’ αυτά που έχει.
Δημόκριτος
Η ντροπή για τη φτώχεια κάνει τη φτώχεια μεγαλύτε­ρη ντροπή.
Μένανδρος
Με πείθει να κάνω αυτό που πρέπει όχι ο λόγος σου, αλλά ο δικός μου χαρακτήρας.
Μένανδρος
Ο χαρακτήρας γι’ άλλους ανθρώπους είναι ένας καλός θεός και γι’ άλλους ένας κακός δαίμονας.
Επίχαρμος
Τη μοίρα του ανθρώπου καθορίζει ο χαρακτήρας του.
Ηράκλειτος
Όσοι έχουν τάξη στον χαρακτήρα τους έχουν τάξη και στη ζωή τους.
Δημόκριτος
Πόσο όμορφος ο συνδυασμός καλοσύνης και ευφυΐας!
Μένανδρος
Τον χαρακτήρα του καθενός αποκαλύπτει ο χρόνος· κι εγώ πολλές φορές έπεσα έξω στην κρίση μου για τους ανθρώπους.
Θέογνης
Ουδείς βλέπει καθαρά το κακό που κάνει ο ίδιος, όμως βλέπει πάντοτε τις ασχημοσύνες των άλλων.
Μένανδρος
Οι περισσότεροι άνθρωποι πιο εύκολα ανέχονται να είναι κακοί και να λέγονται καταφερτζήδες, παρά να είναι καλοί και να λέγονται αφελείς.
Θουκυδίδης (Γ’ 82)
Ίδια είναι η μοίρα όλων μας, ωστόσο ο καθένας φροντί­ζει για τον εαυτό του.
Σοφοκλής («Αίας»)
Σ’ αυτόν που δίνει, πρόθυμα οι άλλοι δίνουν, αλλά σ’ αυτόν που δεν δίνει ουδείς δίνει.
Ησίοδος («Έργα και Ημέραι»)
Η ανθρώπινη φύση μισεί καθετί που υπερέχει.
Θουκυδίδης (Γ 84)
Δεν θα υπήρχε φθόνος στη ζωή των ανθρώπων, αν η φύση μας είχε φτιάξει όλους ίσους.
Αγάθων
Τα σκληρά λόγια, ακόμα κι αν είναι πέρα για πέρα δίκαια, έχουν δόντια και δαγκώνουν.
Σοφοκλής («Αίας»)
Όσοι δεν έχουν δικά τους προσόντα καταφεύγουν στους ένδοξους προγόνους και παππούδες τους, με άλλα λόγια σε τάφους και μνήματα.
Μένανδρος
Για τους δειλούς η αρρώστια γίνεται αφορμή χαράς. Τους απαλλάσσει από την υποχρέωση να αναλάβουν δρά­ση.
Αντιφών
Ψυχική αρρώστια είναι το να επιθυμεί κανείς τα αδύ­νατα.
Βίας ο Πριηνεύς
Οι άνθρωποι που αποφεύγουν εντελώς την Αφροδίτη (τον έρωτα) είναι το ίδιο άρρωστοι μ’ εκείνους που την κυνηγούν συνέχεια.
Ευριπίδης

Το σύνδρομο της μετατόπισης

Η «μετατόπιση», είναι μια λέξη που συνήθως την αναφέρουμε για κάτι αρνητικό που συμβαίνει. Πέρα από την χρήση που της κάνουμε για επιστημονικούς λόγους, υπάρχει έντονα και στην καθημερινότητα μας.
Από μικρή ηλικία εμπεδώνουμε το πως πρέπει να την τοποθετούμε στη ζωή μας.
Όταν ένα παιδάκι τρέχει και χτυπάει το κεφάλι του σε ένα τραπέζι το οποίο κατά σύμπτωση ήταν ακίνητο, οι παππούδες ή οι γονείς του λένε: «Το τραπέζι σε χτύπησε καρδούλα μου; Αυτό φταίει, ντα θα κάνω εγώ το κακό τραπέζι». Έτσι χαλαρώνουμε όλοι σχετικά, γιατί βρήκαμε τον φταίχτη.
Στο σχολείο όταν το παιδί δεν διαβάζει -από το σπίτι ξεκινούν όλα-, οι γονείς απορούν και ζητούν εξηγήσεις από τους δασκάλους. Μάλλον δεν θα είναι καλοί οι δάσκαλοι και γι’ αυτό το λόγο το παιδί τους αδιαφορεί… Επίσης, οι δάσκαλοι-καθηγητές φταίνε που δεν αναγνωρίζουν την αξία του μοσχαναθρεμμένου τέκνου και ο βαθμός του είναι πιο κάτω απ’ ότι πρέπει.

Η σωστή εκπαίδευση των παιδιών (μικρών και μεγάλων) συνεχίζεται με τις γνωστές εκφράσεις «Οι κακές παρέες φταίνε που “χάλασε” το παιδί μου» και «το δικό μου παιδί, ήταν άβγαλτο…». Οι γονείς ή το παιδί, δεν φταίνε ποτέ, μόνο οι άλλοι.
Όταν πιάσουμε δουλειά, αρκετές φορές θυμόμαστε όλα αυτά που μάθαμε τα χρόνια που πέρασαν και κάνουμε μία μετατόπιση των ευθυνών ή του λάθους που κάναμε, στους πιο εύκολους στόχους-συναδέλφους.
Η σχέση που έχουμε με τη «μετατόπιση», είναι σχεδόν αυτοκόλλητη. Μας συντροφεύει επίσης στις απλές σχέσεις, στο γάμο, στις φιλίες κλπ.
Στην πορεία της ζωής μας, μαθαίνουμε επίσης ότι φταίνε πάντα οι άλλοι ψηφοφόροι που ψηφίζουν το λάθος κόμμα. Φυσικά δε φταίει ποτέ και για τίποτε το κόμμα που έχουμε ψηφίσει, όπως και εμείς ως ψηφοφόροι του.
Σε αυτό εννοείται ότι βοηθούν και τα κόμματα που έρχονται κυρίως στην εξουσία, λέγοντάς μας πάντα το κλασσικό «οι προηγούμενοι φταίνε». Το πιο ωραίο βέβαια, είναι ότι μας βολεύει να το ακούμε και το αποδεχόμαστε!
Μάθαμε λοιπόν στη μετατόπιση των ευθυνών και φυσικά δεν μείναμε μόνο εκεί. Από παιδιά επίσης έχουμε μάθει να χρησιμοποιούμε αυτή τη λέξη σε περιπτώσεις που είναι να κάνουμε κάτι και δε μας αρέσει και πολύ. Άστο για αργότερα, καλά θα δούμε κλπ κλπ.
Ζήσαμε πρόσφατα και για μία ακόμα φορά το σκεπτικό «μετά τις εκλογές θα…». Πέρασαν και αυτές όπως και τα «θα» λίγο πολύ όλων. Τα διάφορα πονηρά μέτρα περνάνε, αλλά εμείς είπαμε να το ρίξουμε λίγο έξω, μια και ήρθε το Mundial, σε λίγο το Mundobasket και διάφορα άλλα.
Αν υπάρχει κάτι που μπορεί να μας χαλάει τη ζωή, το πάμε από Σεπτέμβρη μια και είχαμε ή θα έχουμε άφθονο θέαμα σε γήπεδα και παραλίες, κάνει και ζέστη….
Μέχρι εμείς να καταφέρουμε να βρούμε ποιος τελικά -από όλους τους άλλους- μπορεί να φταίει, ας αφήσουμε αυτούς που προσπαθούν να μας σώσουν, να κάνουν τη δουλειά τους. Ας τους αφήσουμε να μας ορίζουν σε μεγάλο βαθμό τι και πόσο πρέπει να τρώμε, να σκεφτόμαστε, να μιλάμε και γενικά να υπάρχουμε.
Έτοιμες λύσεις δεν υπάρχουν. Αν μάθουμε να σκεφτόμαστε πέρα από το εγώ, θα βρούμε και λύσεις. Αλλιώς, θα φταίνε πάντα οι άλλοι…

Μάθε να ζεις στο εδώ και τώρα!

Ξυπνάς.
Ανοίγεις με δυσκολία τα μάτια σου, σαν τον τυφλό που ξαναβρήκε το φως του μετά από χρόνια. Προσπαθείς να τα κρατήσεις, έστω, μισάνοιχτα.
Νιώθεις το φως του ήλιου να σε χτυπάει στο πρόσωπο.
Ακούς την πρωινή φασαρία της γειτονιάς σου. Και τι κάνεις τότε;
Απλά… χαμογελάς. Ή τουλάχιστον, προσπάθησε.
Κάνε την κάθε σου μέρα πιο όμορφη, ξεκινώντας από το πρωί. Και κυρίως, ζήσε τη ζωή σου περισσότερο απ’ ότι τώρα.
Εδώ και τώρα…
ʺ Εδώ και τώρα ʺ… Σου λένε τίποτα αυτές οι τρεις λέξεις; Αν όχι, άφησέ με να μεγαλώσω λίγο την πρόταση.
ʺ Μάθε να ζεις στο εδώ και τώρα ʺ.
Αυτό λοιπόν, θα έπρεπε να είναι το μότο της ζωής σου. Γιατί όταν ζεις στο εδώ και στοτώρα, τότε μόνο ζεις πραγματικά. Όταν όλες σου οι σκέψεις και τα συναισθήματα αφορούν κάποια άλλη στιγμή, κάποια άλλη στιγμή στο παρελθόν ή στο μέλλον, τότε πολύ απλά, ξεχνάς το παρόν σου, ξεχνάς τη ζωή σου.
Το να ζεις σημαίνει να χαίρεσαι, να στενοχωριέσαι, να θυμώνεις πού και πού, να μαθαίνεις από τα λάθη σου, να αγαπάς αυτό που κάνεις, να συγχωρείς όσους σε πλήγωσαν, να ερωτευτείς όπως ακριβώς στην αγαπημένη σου ταινία, να γελάς πολύ αλλά και να κλαις, να μάθεις να σηκώνεσαι όταν κάποιος σε ρίξει κάτω, και πάνω απ’ όλα, να καταλάβεις πως τα πιο μικρά, καθημερινά πράγματα, αυτά που μέχρι τώρα δεν πρόσεχες καν, είναι αυτά που δίνουν νόημα στο ταξίδι που λέγεται ζωή.
Πώς θα τα κάνεις όλα αυτά, και μάλιστα πολλά παραπάνω, αν κολλάς συνέχεια σε αυτό που έγινε πριν λίγους μήνες ή, πολύ χειρότερα, πριν τρία και βάλε χρόνια; Δεν πρόκειται ποτέ να γιατρέψεις το παρελθόν, αν δεν κυνηγήσεις κάτι καλύτερο στο παρόν. Το παρελθόν υπάρχει μόνο για να μας δίνει μαθήματα. Οτιδήποτε κι αν ήταν αυτό που έζησες, είτε καλό είτε κακό, δεν πρόκειται να επιστρέψει. Και καλό είναι να το καταλάβεις όσο είναι νωρίς.
Αλλά κι εσύ που ζεις και χάνεσαι στις σκέψεις σου για το μέλλον, πιστεύοντας πως μόνο τότε θα έχεις αυτό που ονειρεύεσαι, δεν είσαι σε καθόλου καλύτερη θέση! Και εσύ χάνεις τη ζωή σου, και μην προσπαθήσεις να πείσεις τον εαυτό σου για το αντίθετο. Δεν σου λέω να μην έχεις προσδοκίες για το μέλλον σου, απλά να θυμάσαι πως το μέλλον δεν έχει μαγικές δυνάμεις που σου χαρίζουν ευτυχία. Μόνο αν ζεις στο παρόν με τον τρόπο που θέλεις, θα μπορέσεις να έχεις και το μέλλον που σχεδιάζεις.
ʺ Και τι να κάνω τώρα δηλαδή; ʺ, θα με ρωτήσεις.
Πρώτα απ’ όλα, για να ζήσεις στο εδώ και τώρα, πρέπει να μάθεις να παρατηρείς, πρέπει να αναπτύξεις τις αισθήσεις σου. Όταν περπατάς, ξεκίνα να βλέπεις γύρω σου, όχι απλά να κοιτάζεις, να παρατηρείς τη διαδρομή, τους ανθρώπους, τα κτίρια και οτιδήποτε άλλο υπάρχει μπροστά σου, μην προχωράς σαν να φοράς παρωπίδες. Μετά, προσπάθησε να ακούσεις καλύτερα. Προσπάθησε να καταλάβεις τις διαφορές μεταξύ της χαρούμενης πρωινής φασαρίας της πόλης, της μεσημεριανής κούρασης, ίσως και αγανάκτησης, της απογευματινής ηρεμίας και της βραδινής χαλάρωσης. Νιώσε την ενέργεια που σου μεταδίδει η κάθε ώρα της ημέρας και το κάθε μέρος και θα καταλάβεις τη διαφορά.
Αν υπάρχει κάτι στη ζωή σου που δεν σου αρέσει, άλλαξέ το τώρα. Μην περιμένεις πως θα γίνει από μόνο του κάποια στιγμή, ή, χειρότερα, πως κάποιος άλλος θα το κάνει αντί για σένα. Ή ακόμα, αν σκέφτεσαι κάτι που θέλεις να κάνεις μελλοντικά ή που θα ήθελες να κάνεις αλλά δεν το επιδίωξες ποτέ, μην το σκέφτεσαι, απλά καν’ το! Δεν υπάρχει προσπάθεια χωρίς πράξη. Και όταν υπάρχει πράξη, τότε υπάρχει και μεγάλη πιθανότητα να πάρεις αυτό που θέλεις. Μην το ξεχνάς ποτέ.

Όταν λοιπόν, ξυπνήσεις αύριο το πρωί, μη βιαστείς να γκρινιάξεις και να γυρίσεις πλευρό για να ξανακοιμηθείς. Νιώσε για μια στιγμή την ενέργεια από το φως που μπαίνει στο δωμάτιο, άκου προσεκτικά τους πρωινούς ήχους και τα πουλιά να κελαηδούν (αν έχεις αυτή την τύχη!) και χαμογέλα! Ακόμα κι εσύ, που ξύπνησες επειδή κάποιος έπιασε το τρυπάνι στα χέρια του 8 η ώρα το πρωί, κάνε μια προσπάθεια. Μια καινούρια μέρα ξεκινάει και μπορείς να τη ζήσεις όπως θέλεις μόνο εσύ.

Ανατολική Ρωμυλία - Ο εκβουλγαρισμός της Βόρειας Θράκης

Ιδιαίτερα δυσοίωνη διαγραφόταν την επαύριο του συνεδρίου του Βερολίνου η μελλοντική τύχη του ελληνισμού της Βόρειας Θράκης, της Ανατολικής Ρουμελίας, που αν και υστερούσε ποσοτικά απέναντι στους βουλγαρικούς πληθυσμούς, ωστόσο κατείχε την οικονομική και την πολιτιστική πρωτοβουλία στην ανάπτυξη του τόπου.

Οι διαρκείς επεμβάσεις των Ρώσων αξιωματούχων στους διοικητικούς μηχανισμούς της επαρχίας αυτής προς όφελος του βουλγαρικού στοιχείου

και σε βάρος των ελληνικών συμφερόντων καθώς και η συνειδητοποίηση εκ μέρους της τουρκικής πλευράς ότι η Ανατολική Ρουμελία υπήρξε ουσιαστικά χαμένη για την Πύλη,
συνέβαλαν αποφασιστικά στον ραγδαίο εκβουλγαρισμό της Βόρειας Θράκης.

Απεγνωσμένες προσπάθειες κατέβαλε κατά την κρίσιμη εκείνη περίοδο ο Έλληνας διπλωματικός εκπρόσωπος της Φιλιππουπόλεως Αθ. Ματάλας για την βελτίωση του πολιτικού καθεστώτος του βορειοθρακικού ελληνισμού.


Αθανάσιος Δ. Ματάλας
(1836-1922)


Ο Αθ. Ματάλας είχε επικεντρώσει την προσοχή του στην καθιέρωση και της ελληνικής (παράλληλα με την τουρκική και την βουλγαρική) ως επίσημης γλώσσας,
στον τρόπο καταρτισμού των διαφόρων δικαστηρίων και των διοικητικών συμβουλίων και στην ρύθμιση της εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας των Ελλήνων και των Βουλγάρων ιερέων.


Η ελληνική γλώσσα σε γραμματόσημο της εποχής εκείνης


Για τα ελληνικά συμφέροντα προείχε πραγματικά κατά την εποχή εκείνη η αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας ως ισότιμης με την τουρκική και την βουλγαρική οπότε θα εμποδιζόταν ο εκβουλγαρισμός του ελληνικού στοιχείου, η κατοχύρωση του δικαιώματος όλων των εθνοτήτων ν’ αντιπροσωπεύονται στα διοικητικά και στα δικαστικά συμβούλια της επαρχίας καθώς και η οριστικοποίηση της αρμοδιότητας των Ελλήνων και των Βουλγάρων εκκλησιαστικών εκπροσώπων.

Παρά τις ρωσικές πιέσεις ο Ματάλας υποστήριξε με θέρμη τις ελληνικές θέσεις κατά τις σχετικές συζητήσεις για την κατάρτιση του Οργανικού νόμου.

Για τον Έλληνα διπλωματικό εκπρόσωπο το θέμα της γλώσσας ήταν το πιο βασικό.
Για το μελλοντικό διοικητικό σύστημα θεωρούσε ότι συμφερότερο υπήρξε το οθωμανικό με μικρές τροποποιήσεις ώστε να κατοχυρώνεται απόλυτα η αντιπροσώπευση του χριστιανικού στοιχείου.

Το εκκλησιαστικό ζήτημα χαρακτηριζόταν για την πολυπλοκότητά του εφόσον ο απώτερος βουλγαρικός σκοπός στόχευε στον εκβουλγαρισμό της Φιλιππουπόλεως,
ενώ για τα ελληνικά συμφέροντα η προσθήκη των παραλίων του Εύξεινου Πόντου,
όπου έδρευαν 3 μητροπολίτες, κρινόταν σκόπιμη και ευνοϊκότατη.

Στις 14/26 Απριλίου 1879 υπογράφτηκε ο Οργανικός νόμος της Ανατολικής Ρουμελίας, ο οποίος πρόβλεψε την δημιουργία της τοπαρχίας κάτω από την πολιτική και στρατιωτική κυριαρχία του σουλτάνου.

Η τοπαρχία θα είχε πρωτεύουσα την Φιλιππούπολη
και θα διαιρούνταν σε 6 νομούς και 26 επαρχίες.
Πρωτεύουσες των νομών καθορίζονταν
η Φιλιππούπολη,
το Τατάρ Παζαρτζίκ,
το Χάσκιοϊ,
η Εσκή Ζαγρά,
η Σήλυμνος και
ο Πύργος.

Σε κάθε αστικό δήμο ο δήμαρχος είχε ανάλογα με την πληθυσμιακή σύνθεση 1-3 παρέδρους και δημοτικό συμβούλιο, ενώ σε κάθε αγροτικό ο δήμαρχος διέθετε βοηθό 1 πάρεδρο.

Ο σουλτάνος διόριζε για 5 χρόνια τον χριστιανό γενικό διοικητή της τοπαρχίας και έπειτα από την έγκριση των μεγάλων δυνάμεων.

Ο γενικός διοικητής αναλάμβανε στην συνέχεια, με δική του κρίση, να πλαισιώσει και να συγκροτήσει τους διοικητικούς μηχανισμούς της τοπαρχίας.

Η Διοίκηση της Ανατολικής Ρωμυλίας.
Στο κέντρο καθιστός ο Φαναριώτης Αλέξανδρος Βογορίδης
Ο πρώτος γενικός διοικητής της Ανατολικής Ρουμελίας υπήρξε ο Αλέξανδρος Βογορίδης και διάδοχός του (1883) ο Γαβριήλ Κρέστοβιτς, ο οποίος παρέμεινε μέχρι την πραξικοπηματική προσάρτηση της επαρχίας στην Βουλγαρία (1885).


Κύριες γλώσσες ορίσθηκαν η τουρκική, η ελληνική και η βουλγαρική.

Οι επίσημες πράξεις, οι δημοσιεύσεις, η αλληλογραφία και οι δικαστικές αποφάσεις των διοικητικών και δικαστικών αρχών των νομών, των επαρχιών και των δήμων θα γίνονταν στην γλώσσα της πλειοψηφίας του πληθυσμού κάθε περιοχής εκτός αν υπήρχε μειοψηφία ίση με το μισό τουλάχιστο της πλειοψηφίας οπότε θα χρησιμοποιούνταν εξίσου και η γλώσσα της μειοψηφίας.

Οι νόμοι της τοπαρχίας, τα διατάγματα και οι εγκύκλιοι θα συντάσσονταν και στις τρεις γλώσσες.

Όλοι οι πολίτες της Ανατολικής Ρουμελίας θα απολάμβαναν ίσα δικαιώματα και η εκπαίδευση θα ήταν ελεύθερη.
Η τοπαρχία θα συμμετείχε στα γενικά οικονομικά βάρη της οθωμανικής αυτοκρατορίας με αναλογία 3/10 των προσόδων της.
Τα προϊόντα της νέας αυτοδιοικούμενης επαρχίας θα κυκλοφορούσαν ελεύθερα σε ολόκληρη την οθωμανική αυτοκρατορία καθώς και τα εισαγόμενα στην Ανατολική Ρουμελία.
Ο Οργανικός νόμος καθόριζε ακόμη το φορολογικό σύστημα, το ζήτημα της πολιτοφυλακής και τον τρόπο απονομής της δικαιοσύνης.
Η δικαιοσύνη θα απονεμόταν από τους δημάρχους εκεί, όπου δεν υπήρχαν επαρχιακοί δικαστές, από τους επαρχιακούς δικαστές, από τα νομαρχιακά δικαστήρια και από το ανώτατο δικαστήριο.

Από τον Μάιο του 1879, από τότε δηλαδή που μπήκε ουσιαστικά σ’ εφαρμογή η αυτονομία της Ανατολικής Ρουμελίας, ανάλαβε την διοίκηση της Βόρειας Θράκης ο βουλγαρικής καταγωγής Αλέξ. Βογορίδης (Αλέκο πασάς), ενώ τα ρωσικά στρατεύματα εγκατέλειπαν την περιοχή.

Από τότε λοιπόν άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για την πορεία του ελληνικού στοιχείου της Βόρειας Θράκης
καθώς εντεινόταν βαθμιαία η ανθελληνική στάση των βουλγαρικών κομιτάτων
σε βάρος των ελληνικών κοινοτικών, εκκλησιαστικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Τα ιδρυτικά μέλη του Βουλγαρικού Κομιτάτου το οποίο ευθύνεται για τον
εκβουλγαρισμό τηςν Ανατολικής Ρωμυλίας.
Bulgarian Secret Central Revolutionary Committee,
(Panica, Stojanowitsch, Stojanow, Andonow und Rizoff)
Български таен централен революционен комитет
(Паница, Стоянович, Стоянов, Андонов и Димитър Ризов)
Την παραμονή των Χριστουγέννων του 1879 οι Βούλγαροι επιχείρησαν να καταλάβουν την ελληνική εκκλησία της Αγ. Παρασκευής στην Φιλιππούπολη.


Οι συνεχείς διαμαρτυρίες των Ελλήνων και οι αλλεπάλληλες αναφορές και τα υπομνήματά τους προς τις ελληνικές κυβερνήσεις, το πατριαρχείο,
την Πύλη και τις ευρωπαϊκές δυνάμεις στάθηκε αδύνατο να φέρουν συγκεκριμένο αποτέλεσμα
καθώς διευρυνόταν διαρκώς η άνιση μεταχείριση των ελληνικών πληθυσμών και οδηγούσε σταθερά στον εκβουλγαρισμό τους.

Παρά το γεγονός ότι ο Οργανικός νόμος καθιέρωνε ως επίσημες γλώσσες της τοπαρχίας, την ελληνική, την βουλγαρική και την τουρκική (και την γαλλική), επιμέρους διευκρινιστικές διατάξεις περιόριζαν την χρήση της ελληνικής σε επίσημα κείμενα νόμων, εγκυκλίων και εντύπων και σε έγγραφα διοικητικών και δικαστικών οργάνων περιφερειών.

Ελάχιστα τηρήθηκαν ως προς το ελληνικό στοιχείο της Ανατολικής Ρουμελίας και τις φιλελεύθερες αρχές που προέβλεπε ο Οργανικός νόμος σχετικά με την ισονομία και την ισοπολιτεία των εθνοτήτων, την ισότητα των δικαιωμάτων τους, την θρησκεία, την ελευθερία της εκπαίδευσης, την ισότητα στην κατανομή των δημόσιων θέσεων, την εκλογή υπαλλήλων με βάση την εθνολογική σύνθεση των διαφόρων περιφερειών καθώς και τα θέματα, που αφορούσαν την προσωπική ελευθερία και την προσωπική ιδιοκτησία.

Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι την ημέρα της άφιξης του Αλέκο πασά στην Φιλιππούπολη, τον Μάϊο του 1879,
τα επίσημα έγγραφα του διορισμού του διαβάσθηκαν από τον ίδιο
μόνο στα βουλγαρικά και στα τουρκικά,
πράγμα που προκάλεσε τις ελληνικές διαμαρτυρίες.

Η φιλοβουλγαρική διοίκηση του Αλέξ. Βογορίδη υποχρέωνε ασταμάτητα τον Έλληνα διπλωματικό εκπρόσωπο Αθ. Ματάλα να διαμαρτύρεταιπρος όλες τις κατευθύνσεις και ιδιαίτερα προς την ελληνική κυβέρνηση και την κεντρική υπηρεσία, στις οποίες υπογράμμιζε ότι
«μόνον εάν αι αρχαί αντιμετωπίσουν με ισότητα τας εθνότητας θα παυσουν αι μεταξύ των έχθραι».

Τον Αύγουστο του 1879 ο Αθ. Ματάλας περιέγραφε επιγραμματικά και με ανάγλυφο τρόπο την κατάσταση:

«Η κυβερνητική κατάστασις της επαρχίας εξακολουθεί πάντοτε η αυτή.
Εκ δε ταύτης όχι μόνον οι επανερχόμενοι Οθωμανοί ασφάλειαν καμμίαν δεν έχουσι, αλλά και οι ημέτεροι ομογενείς, ως και πάντες οι μη Βούλγαροι, δεν ευρίσκονται εν πολύ κρείττονι καταστάσει. Ουδεμία υπόθεσις είτε δικαστική, είτε διοικητική διεξάγεται νομίμως•
πας μη Βούλγαρος έχει άδικον».

Ο Ματάλας επέστησε την προσοχή των αρμοδίων της ελληνικής πρεσβείας της Κωνσταντινουπόλεως στην ανάγκη να τροποποιηθεί το άρθρο του Οργανικού νόμου, που καθιέρωνε την ισοβιότητα των δημοσίων υπαλλήλων και του οποίου η ύπαρξη εγκυμονούσε σοβαρότατους κινδύνους με την διαιώνιση της παραμονής των Βουλγάρων στους κρατικούς μηχανισμούς.

Προσπάθειες κατέβαλλε ακόμη για τον διορισμό Ελλήνων υπαλλήλων στην ανώτερη διοικητική βαθμίδα και για την ενεργό συμμετοχή του ελληνικού στοιχείου στην δημόσια διοίκηση.

Με αυτές τις προϋποθέσεις, σύμφωνα με τις απόψεις του Έλληνα διπλωματικού εκπροσώπου, θα δινόταν η δυνατότητα στους ανώτερους και πολύ πιο εξελιγμένους (στο οικονομικό και στο πολιτιστικό πεδίο) Έλληνες αξιωματούχους να προστατεύσουν τα δικαιώματα των συμπατριωτών τους και να υπερκεράσουν τους εκπροσώπους των άλλων εθνοτήτων στους διοικητικούς τομείς της αυτοδιοικούμενης επαρχίας.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην διατήρηση του θεσμού των μικτών δικαστηρίων και των παρέδρων δικαστών που ίσχυε και στην οθωμανική αυτοκρατορία.
Στις επίπονες πραγματικά ενέργειές του για την προάσπιση των ελληνικών συμφερόντων συγκαταλέγεται και η πρότασή του για την μετάκληση Ελλήνων (συνταξιούχων) δικαστικών και την οργάνωση των τοπικών δικαστηρίων, η οποία, όπως ήταν φυσικό, απορρίφθηκε από την διοίκηση της επαρχίας.

Οι αλλεπάλληλες παραβιάσεις κατά την εφαρμογή του Οργανικού νόμου σε βάρος του ελληνικού στοιχείου, η διογκούμενη δυσαρέσκεια των Ελλήνων της Βόρειας Θράκης, αλλά και η οδυνηρή απογοήτευση του Έλληνα διπλωματικού εκπροσώπου από την χλιαρή και άτολμη στάση του ελληνικού κράτους, που μαστιζόταν από χρόνια εσωτερικά προβλήματα και αδυνατούσε να συνδράμει τον βόρειο ελληνισμό, προκαλούσαν διαρκείς εκρήξεις αγανάκτησης και πίκρας στον Αθ. Ματάλα, ο οποίος σε κάποια ύστατη έκκλησή του σε σχετική επιστολή του στις 9 Μαΐου του 1879 υπογράμμιζε τα εξής:

«Ακόμη και εάν ολίγας ελπίδας εχωμεν επί της Ανατολικής Ρωμυλίας, ανάγκη να ενισχυθούν οι ομογενείς εις τρόπον
ώστε ν ’ αποτελέσονν αντιστάθμισμα
δι ' αμοιβαίαν παραίτησιν των Ελλήνων επί της Ανατολικής Ρωμυλίας
και των Βουλγάρων επί της Μακεδονίας».

Οι προσπάθειές του να πείσει την βουλγαρική πλευρά για την ανάγκη της ελληνοβουλγαρικής συνύπαρξης αποτύχαιναν.

Η ανθελληνική δράση του βουλγαρικού στοιχείου κορυφώθηκε με κύριους συντονιστές τους φανατικούς οργανωτές των βουλγαρικών λεσχών και ιδιαίτερα των Γυμναστικών εταιριών, οι οποίες, αν και είχαν καταργηθεί τυπικά στα 1880, στην ουσία συνέχιζαν το έργο τους με κύριο στόχο την προσάρτηση της Ανατολικής Ρουμελίας στην Βουλγαρία.

Η άμεση αντίδραση του Αθ. Ματάλα στην δραστηριότητα των βουλγαρικών Γυμναστικών εταιριών προκάλεσε οξύτατη ελληνοβουλγαρική αντιπαράθεση και την έκδοση επίσημης ανακοίνωσης εκ μέρους της βουλγαρικής πλευράς,
στην οποία απαγορευόταν στο εξής οποιαδήποτε δοσοληψία με το ελληνικό στοιχείο.

Ανάλογη βουλγαρική λέσχη που είχε ιδρυθεί στον Στενήμαχο, αποσκοπούσε στον εκβουλγαρισμό του ελληνικού πληθυσμού εφόσον εξανάγκαζε
οποιονδήποτε εμπορευόμενο κάτοικο της πόλης, που συναλλασσόταν με τα γύρω χωριά, να προμηθεύεται πρώτα σχετικό έγγραφο από την βουλγαρική εκκλησία,
το οποίο να πιστοποιούσε ότι εκκλησιαζόταν εκεί,
και έπειτα να πληρώνει την συνδρομή του στην βουλγαρική λέσχη.

2. Με την πάροδο του χρόνου η πολιτική κατάσταση ολοένα και χειροτέρευε στην Βόρεια Θράκη.

Η ελληνοβουλγαρική αντιπαράθεση αποτελούσε πια καθημερινό φαινόμενο τόσο στο εκπαιδευτικό και στο εκκλησιαστικό πεδίο όσο και στο κοινοτικό.

Μεταξύ 1880-1884 διαδραματίσθηκαν οξύτατες ελληνοβουλγάρικές διαμάχες στα επίκαιρα αστικά κέντρα της Βόρειας Θράκης και προκλήθηκαν μεγάλα επεισόδια στην Φιλιππούπολη, ανάμεσα σ’ Έλληνες και Βουλγάρους μαθητές στα Ζαρίφεια εκπαιδευτήρια και όταν οι Βούλγαροι επιχείρησαν να καταλάβουν την ελληνική εκκλησία της Αγ. Παρασκευής, στον Στενήμαχο κατά τις εκλογές των επαρχιακών συμβουλίων και στοΚαβακλή (1881), όταν έγιναν κύριοι της μονής της Αγ. Τριάδως, η οποία αποδόθηκε όμως και πάλι στο ελληνικό στοιχείο έπειτα από την μεσολάβηση των Ευρωπαίων προξένων.


Gavril Krastevich
Гаврил Баев Кръстевич
(1817-1898)


Με την άνοδο στην εξουσία του νέου γενικού διοικητή της Ανατολικής Ρουμελίας, Γαβριήλ Κρέστοβιτς, στα 1883, διαφάνηκαν πλέον ανάγλυφα οι βουλγαρικοί στόχοι και εντάθηκαν οι προσπάθειες για την ίδρυση της μεγάλης Βουλγαρίας και την υλοποίηση του Αγ. Στεφάνου.

Παρά τις απατηλές υποσχέσεις του ότι θα τηρούσε τον Οργανικό νόμο, ο Κρέστοβιτς προχώρησε με θεσμικά μέτρα στην απονομή σύνταξης στους μαχητές της βουλγαρικής λέσχης που είχαν πολεμήσει τους Τούρκους
και απαγόρευσε τις δημόσιες διαδηλώσεις εκ μέρους Ελλήνων και Τούρκων, που έσπευδαν βαθμιαία να εγκαταλείπουν την Ανατολική Ρουμελία.

Από τις αρχές του 1885 κορυφώθηκε η ένταση με την πραγματοποίηση δυναμικών βουλγαρικών συλλαλητηρίων σε διάφορες πόλεις της Βόρειας Θράκης.

Τα πράγματα ήταν ιδιαίτερα οξυμμένα και λόγω της έξαρσης του μακεδονικού ζητήματος που είχε πάρει επικίνδυνες διαστάσεις.

Οι διαδηλωτές εξέφραζαν την συμπαράστασή τους στον αγώνα των συμπατριωτών τους στην Μακεδονία και υπογράμμιζαν με το περιεχόμενο των λόγων τους τα εχθρικά προς τους Έλληνες και τους Τούρκους αισθήματά τους.

Αφορμή για το ξέσπασμα των Βουλγάρων σε βάρος του ελληνικού στοιχείου της Ανατολικής Ρουμελίας
αποτέλεσαν τα θλιβερά γεγονότα της Φιλιππουπόλεως τον Απρίλιο του 1885,
όταν οι Έλληνες είχαν σημαιοστολίσει την πόλη λόγω της ονομαστικής γιορτής του Γεωργίου A '.

Είναι γεγονός ότι οι ελληνικές ενέργειες για την ανάρτηση των ελληνικών σημαιών στα σπίτια και στα καταστήματα της Φιλιππουπόλεως πήραν μαζικό και πανηγυρικό χαρακτήρα ως συνέπεια της συναισθηματικής αντίδρασης και εκτόνωσης από τον διαρκή κατατρεγμό του ελληνισμού από τους Βουλγάρους.

Φανατικοί Βούλγαροι έσπευσαν στις 22 Απριλίου να κατεβάσουν τις ελληνικές σημαίες, να καταστρέψουν και να λεηλατήσουν τα ελληνικά καταστήματα και να κακοποιήσουν τους αμυνόμενους Έλληνες.

Την επομένη, στις 23 Απριλίου τού 1885, μπροστά στα αδιάφορα βλέμματα των αρχών, η σύγχυση γενικεύθηκε και η αναταραχή διογκώθηκε με το ξέσπασμα αλλεπάλληλων βουλγαρικών επιθέσεων κατά του άμαχου πληθυσμού και των ελληνικών εκκλησιών, σχολείων και οικιών.

Η ελληνική εφημερίδα «Φιλιππούπολις» στην γαλλική της έκδοση της 14ης Μαΐου αντέδρασε με τα παρακάτω:

μπορούν να καταστρέψουν σε μια ημέρα σ ’ αυτή τη χώρα, σε αυτή την πόλη, μια ελληνική ζωή 2.200 χρόνων;...»

Ο ίδιος ο Έλληνας διπλωματικός εκπρόσωπος στην Φιλιππούπολη Ν. Γεννάδης έμεινε έκπληκτος από την απάθεια των αρχών της τοπικής διοίκησης και από τις βουλγαρικές βιαιοπραγίες.

Για ν’ αποφευχθούν μάλιστα τα επεισόδια, είχε διατάξει την αφαίρεση των ελληνικών σημαιών, προκαλώντας το λαϊκό αίσθημα του ελληνικού στοιχείου.

Για την διαλλακτική στάση που επέδειξε απέναντι στα γεγονότα, όχι μόνο δε δικαιώθηκε, αλλά θεωρήθηκε υπεύθυνος από την Πύλη, η οποία ζητούσε την αντικατάστασή του.

Το διπλωματικό επεισόδιο που προκλήθηκε, κατέληξε στην μετάθεση του Έλληνα διπλωματικού εκπροσώπου και στην άφιξη του πεπειραμένου από τα μακεδονικά πράγματα Γ. Δοκού.

Από τις αρχές του 1885 παρατηρούνταν
γενική αναταραχή τόσο στην Μακεδονία
όσο και σε ολόκληρη την Θράκη
με την συνεχή διείσδυση βουλγαρικών ανταρτικών σωμάτων
και την ένοπλη δράση των κομιτατζήδων.
Ο νέος Έλληνας διπλωματικός εκπρόσωπος βρέθηκε μπροστά σε τελεσμένα γεγονότα.

Η πραξικοπηματική προσάρτηση της Ανατολικής Ρουμελίας ολοκληρωνόταν καθώς αλλεπάλληλα σώματα Βουλγάρων εθελοντών εδραίωναν την παρουσία τους ανάμεσα στους ελληνικούς πληθυσμούς.

Λίγες μέρες αργότερα, μετά τις 6 Σεπτεμβρίου 1885, όταν εκδηλώθηκε το πραξικόπημα, ο Επ. Φίλων, πρόξενος στην Αδριανούπολη, περιέγραφε συνοπτικά τα συμβάντα:

«Η Ρωμυλιωτική πολιτοφυλακή στασιάσασα κατά του Γαβριήλ πασά ως ανθενωτικού ανέτρεψεν αυτόν της αρχής και διώρισε προσωρινήν Κυβέρνησιν υπό την προεδρίαν του Νάτσεφ, τέως γενικού Γραμματέως της Γεν. Διοικήσεως.

Το κίνημα υπεβοήθησαν στίφη βουλγαρικά εισβαλόντα εκ Βουλγαρίας.

Μέλη του Βουλγαρικού Κομιτάτου
Bulgarian Secret Central Revolutionary Committee στην Στενήμαχο (1885)


Οι επαναστάτες φοβούμενοι την επέμβασιν της Πύλης, ην τηλεγραφικώς εζητήσατο ο Γαβριήλ πασάς, και την εισβολήν τουρκικού στρατού, έκοψαν το τηλεγραφικόν σύρμα και κατέστρεψαν την σιδηροδρομικήν γραμμήν ...»

Τα γεγονότα εξελίχθηκαν ραγδαία.

Την διακυβέρνηση της άλλοτε αυτοδιοικούμενης επαρχίας, της Ανατολικής Ρουμελίας, ανάλαβε δεκατετραμελής προσωρινή κυβέρνηση και σύγχρονα κηρύχθηκε ο στρατιωτικός νόμος και συστήθηκαν στρατοδικεία.

Στις 8 Σεπτεμβρίου του 1885 ο Βούλγαρος ηγεμόνας Αλέξανδρος κήρυξε την ένωση με την Βουλγαρία.

Από τις πανηγυρικές τελετές που πραγματοποιήθηκαν στην Φιλιππούπολη, απείχαν όλοι οι Ευρωπαίοι πρόξενοι εκτός από τον Ρώσο, ο οποίος είχε παίξει αποφασιστικό ρόλο στα γεγονότα της προσάρτησης.

Έντονες φήμες κυκλοφορούσαν ότι επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εισβολή βουλγαρικού στρατού με σκοπό την προσάρτηση και της Μακεδονίας καθώς σχηματίζονταν βουλγαρικά ανταρτικά σώματα και παρατηρούνταν κινήσεις βουλγαρικού στρατού προς την Αδριανούπολη.

Ο Θρακιώτης Σαρακιώτης ανάλαβε και πάλι να εκπροσωπήσει τον ελληνισμό της Βόρειας Θράκης και να διαμαρτυρηθεί στους Ευρωπαίους διπλωμάτες της Κωνσταντινουπόλεως για την πραξικοπηματική προσάρτηση της Ανατολικής Ρουμελίας και την συνεχιζόμενη καταπίεση του ελληνισμού.

Η απειλή μιας βαλκανικής εμπλοκής και η ενδεχόμενη έκρηξη γενικής σύρραξης, οι μεγάλες κινητοποιήσεις του βουλγαρικού και του τουρκικού στρατού, η καθολική δραστηριοποίηση του υπόδουλου ελληνισμού και κυρίως της ελληνικής κοινής γνώμης και της επίσημης πολιτικής, που οδήγησαν στην ελληνική επιστράτευση, καθώς και η επικείμενη σερβοβουλγαρική πολεμική αντιπαράθεση δημιουργούσαν μια πολύ εύφλεκτη κατάσταση στην Ανατολική Ρουμελία, η οποία έντεινε ακόμη περισσότερο τις ανθελληνικές αναταραχές στα επίκαιρα αστικά κέντρα του σημερινού νότιου τμήματος του βουλγαρικού κράτους.

Στην Φιλιππούπολη,
στον Στενήμαχο,
στο Καβακλή,
στον Πύργο,
στην Βάρνα και
στην Αγχίαλο

στρατολογούνταν βίαια Έλληνες κάτοικοι στις τάξεις του βουλγαρικού στρατού,
παραπέμπονταν καθημερινά στα στρατοδικεία, πολλοί εξορίζονταν και το ελληνικό διδακτικό προσωπικό καταδιωκόταν αμείλικτα.

Ο ελληνισμός όμως αντιστεκόταν σθεναρά.

Με την κήρυξη του πολέμου ανάμεσα στην Βουλγαρία και την Σερβία οι έφεδροι των ελληνικών κοινοτήτων της Βόρειας Θράκης διατάχθηκαν να στρατολογηθούν με την βία.

Στον Στενήμαχο. στην Κούκλενα, στα Βοδενά και στις άλλες πόλεις οι Έλληνες αρνούνταν να καταταχθούν.

Στον Στενήμαχο 300 νέοι αποφάσισαν ν’ αποδράσουν ένοπλοι και να μην καταταγούν στις τάξεις του βουλγαρικού στρατού.

Παρολαυτά στην Φιλιππούπολη η τρομακτική δράση των Βουλγάρων είχε εξαναγκάσει ακόμη τους τελείως αγύμναστους και απειροπόλεμους Έλληνες νέους να καταταχθούν.

Στην Σωζόπολη το καταπτοημένο ελληνικό στοιχείο, αδυνατώντας ν΄ ανταπεξέλθει στις τραγικές περιστάσεις, εξαντλούσε όλα τα μέσα για ν’ αποφύγει την στράτευση.

Οι πλουσιότεροι Έλληνες νέοι της Σωζοπόλεως διέφυγαν στο εξωτερικό και άλλοι ήλθαν στην Ελλάδα.

Οι φτωχοί είχαν κρυφτεί στα βουνά και περιπλανώνταν σε απρόσιτες περιοχές.

Οι βουλγαρικές αρχές της Σωζοπόλεως, προσπαθώντας ν’ ανακόψουν την φυγή των Ελλήνων, πρόβαιναν σε αθρόες συλλήψεις και απέκλειαν τις εξόδους της πόλης.

Πολλοί στάθηκαν όμως τυχεροί και γλίτωσαν από βέβαιο θάνατο χάρη στις ενέργειες του Έλληνα προξενικού πράκτορα του Πύργου Παναγιώτη Γκόφα.

Σθεναρή υπήρξε και η αντίσταση των διαφόρων πληρεξουσίων της Βόρειας Θράκης και των Ελλήνων βουλευτών της Ανατολικής Ρουμελίας,
του Αχ. Μακρίδη της Σωζοπόλεως,
του Σ. Αντωνιάδου του Στενήμαχου,
του Εμμ. Σαχίνη του Πύργου,
του Δ. Αργυριάδη του Καβακλή και
του Γ. Κύρου της Φιλιππουπόλεως

καθώς και των Δ. Αργυριάδη και Αθ. Γκιουμουσγκερδάνη της Φιλιππουπόλεως, οι οποίοι πρόβαιναν σε αλλεπάλληλες διαμαρτυρίες προς τις τοπικές βουλγαρικές αρχές της Φιλιππουπόλεως, προς τους Ευρωπαίους προξένους, την ελληνική κυβέρνηση, την Πύλη, αλλά και προς τον μονάρχη Αλέξανδρο Βάττεμβεργ.

Με έγγραφες αναφορές και υπομνήματα αρνούνταν την προσάρτηση της Βόρειας Θράκης στην Βουλγαρία, διατράνωναν την ελληνική παρουσία και απτόητοι από τις βουλγαρικές απειλές αντιτάσσονταν στις ραγδαίες διαδικασίες για την αφομοίωση των διοικητικών, οικονομικών και εσωτερικών μηχανισμών της Ανατολικής Ρουμελίας
και την εθνολογική αλλοίωση της Βόρειας Θράκης.

Τον αντίκτυπο της πραξικοπηματικής προσάρτησης της Ανατολικής Ρουμελίας μεταφέρουν αυτούσιο τον Οκτώβριο του 1885 στις εκθέσεις τους ο υπουργός εξωτερικών Θ. Δηλιγιάννης και ο Έλληνας πρόξενος της Θεσσαλονίκης Π. Λογοθέτης:


Η Προκύρηξη "Ανεξαρτησίας"
της Ανατολικής Ρωμυλίας.


 « ... Η εν Φιλιππουπόλει προκηρυχθείσα ένωσις της Α. Ρωμυλίας μετά της Βουλγαρίας κρίνεται παρ ' ημών ως δρώσα ολεθρίως επί των εθνικών συμφερόντων ημών,
διότι πλην των άλλων ικανόν μέρος του πληθυσμού της Α. Ρωμυλίας τυγχάνει καθαρώς ελληνικόν,
τον πληθυσμόν δε τούτον
απειλεί να συγχωνεύση μετά του Βουλγαρικού ή μετά της Βουλ.γαρίας ένωσις της ειρημένης επαρχίας.

Δια τούτο τα εν Φιλιππουπόλει γενόμενα προεκάλεσαν την καταδήλουμένην συγκίνησιν παντός του ελληνικού, το οποίον εύχεται και ποθεί την αποκατάστασιν του υπό της Συνθήκης του Βερολίνου δημιουργηθέντος καθεστώτος ...».

« ... Ο ελληνισμός βαρέως σήμερον φέρει τας διά των τηλεγραφημάτων εξ Ευρώπης ειδήσεις, αίτινες προσπαθούσι να κατασβέσωσι τους δικαίους πόθους των Ελλήνων
και να επιτρέψωσιν την βουλγαρικήν υπεροχήν εν τη Ανατολή,
εν τω Βυζαντίω, όπου εβασίλευον Έλληνες, όπου υπερέχει ακμάζουσα η ελληνική παιδεία διά μεγαλοπρεπών μοναδικών εκπαιδευτηρίων, όπου το ελληνικόν εμπόριον διακρίνεται ...

Εσκέφθησαν άρα γε οι πολιτειολόγοι ότι το αποληφθέν μέρος της Θράκης είναι Ελληνικόν και κατά το ίδιον αυτών σύστημα της αριθμητικής υπεροχής;

Εμελέτησαν άραγε ότι η αυτή αναλογία υπάρχει και εν Μακεδονία εκτός του βορειοτέρου μέρους αυτής, όπου και μόνον υπερέχει το Βουλγαρικόν;

Έλαβον υπ ’ όψει των, ότι η Βουλγαρική Ηγεμονία άρχει νυν

των Ελληνικών πόλεων
Βάρνης,
Πύργου,
Αγχιάλου,
Σωζοπόλεως,
Στενημάχου,
Βοδενών,
Περιστεράς,
Φιλιππουπόλεως και τόσου άλλου ελληνικού πληθυσμού;

Και αφ ’ ου τοιούτος ελληνικός πληθυσμός προώρισται να συγχωνευθή ... είναι φιλάνθρωπον, είναι δίκαιον, ... να προεκτείνωσι τας βουλγαρικάς κινήσεις επί της ελληνικής ζώνης ...;»

Η αφομοίωση των διοικητικών, οικονομικών και πολιτικών θεσμών της Ανατολικής Ρουμελίας και η ένταξή τους στο βουλγαρικό κρατικό σύστημα δεν άφηναν πια περιθώρια για ελληνικές ελπίδες, όπως ομολογούσε και ο Γ. Δοκός στις αρχές του 1886:

 « ... επραγματοποιήθη η πλήρης αφομοίωσις των διοικητικών, οικονομικών και περί στρατιωτικής συντάξεως θεσμών της Ρωμυλίας προς τους της Βουλγαρικής Ηγεμονίας, καταργηθεισών πασών των διατάξεων του Οργανικού Νόμου.

Ηδη το περί εκλογής αντιπροσώπων παρά τη εν Σοφία Εθνική Συνελεύσει προμνησθεν διάταγμα καταργεί πάσας τας περί Τοπαρχιακής Συνελεύσεως διατάξεις του Οργανικού Νόμου, συμπληρούν ούτω την αφομοίωσιν των θεσμών των δύο Βουλγαριών.

Άπαντες οι ενταύθα δικαίως θεωρούσιν αδύνατον πλέον την αναβίωσιν της Ρωμυλίας, όπως διερρύθμισεν αυτήν ο Οργανικός Νόμος, απορούσιν δ ' επί τίνι σκοπώ αι υπογράψασαι την Βερολίνειον Συνθήκην Δυνάμεις απεφάσισαν την αναθεώρησιν αυτού, ενώ είναι πασιφανές ότι ανετράπησαν αι βάσεις του Οργανικού Νόμου,
ότι κατηργήθη ούτος ολοσχερώς και ότι είναι αδύνατον άνευ υλικής βίας να δημιουργηθή τάξις πραγμάτων, σύμφωνος ταις διατάξεσιν αυτού, διότι προς τούτο απαιτείται η κατάργησις των ισχυόντων εν Ρωμυλία νόμων της Βουλγαρικής Ηγεμονίας, οίτινες απροσκόπτως λειτουργούντες και κατά το μακρόν χρονικόν διάστημα των εργασιών της επί της αναθεωρήσεως του εν λόγω Νόμου επιτροπής, θα συμπληρώσωσι την αφομοίωσιν.

Αδιστάκτως δε φρονούσιν οι ενταύθα ότι η Αγγλία τουλάχιστον, τη εισηγήσει της οποίας οι εν Σοφία εσπευσαν να πραγματοποιήσωσι την πλήρη αφομοίωσιν των θεσμών, ουδέποτε θα συναινέση όπως βία καταστραφή το έργον της, αφού μάλιστα ανακριβώς νομίζει ότι δια της ούτω πραγματοποιηθείσης ενώσεως αι δύο Βουλγαρίαι απηλλάγησαν πάσης ρωσσικής επιδράσεως ...»

Ακόμη και οι κατάλογοι για τις εκλογές των αντιπροσώπων της Ανατολικής Ρουμελίας στην εθνοσυνέλευση της Σόφιας που είχαν αναρτηθεί στο δημαρχείο της Φιλιππουπόλεως, ήταν γραμμένοι στα βουλγαρικά.

Η τουρκοβουλγαρική συνθήκη της 25ης Μαρτίου / 5 Απριλίου 1886 αναγνώριζε για μια πενταετία τον ηγεμόνα της Βουλγαρίας Αλέξανδρο Βάττεμβεργ ως γενικό διοικητή της Ανατολικής Ρουμελίας, ενώ ειδική μικτή επιτροπή επρόκειτο ν’ ασχοληθεί με την αναθεώρηση του Οργανικού νόμου.

Παρολαυτά η εθνοσυνέλευση της Σόφιας επικύρωσε στις 2/14 Ιουνίου την ένωση.

Ακολούθησε η παραίτηση του ηγεμόνα Αλέξανδρου και το 1886 ο νέος μονάρχης της Βουλγαρίας Φερδινάνδος αναγνωρίσθηκε σύγχρονα από την Πύλη και διοικητής της Ανατολικής Ρουμελίας.

Με την ανακήρυξη της Βουλγαρίας σε ανεξάρτητο βασίλειο τον Οκτώβριο του 1908 καταλύθηκε οριστικά και ο όρος «Ανατολική Ρουμελία».