Εκστομίζεται με το ύφος βιβλικής προφητείας από καλοντυμένους σεξοθεραπευτές που μοιράζουν οδηγίες σαν να δίνουν συνταγή για παστίτσιο. Το λένε με μια σιγουριά που δεν αφήνει περιθώριο για αντίλογο. Είναι το τέλειο «hook». Είναι προκλητικό, μοιάζει βαθυστόχαστο και, κυρίως, σε απαλλάσσει από την ευθύνη της πραγματικής σύνδεσης.
Το πρόβλημα; Είναι ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά ψέματα που σερβιρίστηκαν ποτέ στο όνομα της τηλεθέασης και της εύκολης κονσέρβας «θεραπείας». Η οικειότητα δεν σκότωσε ποτέ το σεξ. Η έλλειψη οικειότητας το σκότωσε, αλλά αυτό δεν πουλάει διαφημίσεις, ούτε γεμίζει σεμινάρια των δύο ωρών.
Το Προφίλ του «Ειδικού»: Ζιβάγκο, Slim-Fit και Τελεσίγραφα
Πριν αναλύσουμε το ψέμα, ας δούμε ποιος το σερβίρει. Αν θέλεις να εντοπίσεις τους κήρυκες αυτής της θεωρίας, δεν χρειάζεται να ψάξεις σε πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες. Χρειάζεται απλώς να παρατηρήσεις το casting των τηλεοπτικών παραθύρων. Εκεί θα βρεις μια συγκεκριμένη κάστα ανθρώπων που έχουν μετατρέψει την ψυχοθεραπεία σε performance art.
Η εικόνα είναι στερεοτυπικά μελετημένη. Είναι ο ειδικός που εμφανίζεται με το καλοσιδερωμένο, slim-fit πουκάμισο, ανοιχτό ακριβώς όσο χρειάζεται για να δείχνει «άνετος», ή με το σκουρόχρωμο ζιβάγκο κάτω από το στενό, μεσάτο κοστούμι. Είναι το επίσημο ένδυμα του «σκεπτόμενου άνδρα» που θέλει να σου υπενθυμίσει ότι κατέχει τη γνώση που εσύ, ο κοινός θνητός, αγνοείς.
Αυτός ο ειδικός δεν κάθεται απλώς στην καρέκλα του πάνελ, την καταλαμβάνει. Με ένα ύφος που ισορροπεί ανάμεσα στον κυνισμό και την πατρική στοργή, σε κοιτάζει μέσα από την κάμερα σαν να σου λέει: «Εγώ ξέρω τι κάνεις λάθος στο κρεβάτι σου, κι ας μην σε έχω δει ποτέ». Η αισθητική του εκπέμπει μια αποστειρωμένη αυθεντία. Δεν θα τον δεις ποτέ τσαλακωμένο, ποτέ να διστάζει. Και αυτή ακριβώς η έλλειψη «τσαλακώματος» είναι το πρώτο καμπανάκι: άνθρωποι που δεν αντέχουν το δικό τους τσαλάκωμα, σπανίως μπορούν να διαχειριστούν το τσαλάκωμα της πραγματικής οικειότητας.
Η Βιομηχανία των «Κανόνων» και οι Θεραπευτές-Τροχονόμοι
Στα χέρια αυτών των ανθρώπων, η σεξουαλικότητα δεν αντιμετωπίζεται ως μια βαθιά, ανθρώπινη, ευάλωτη εμπειρία, αλλά ως ένα παιχνίδι στρατηγικής τύπου Risk. Σου λένε: «Κράτα απόσταση», «Μην είσαι πολύ διαθέσιμος», «Παίξε το δύσκολος», «Μην αποκαλύπτεις όλα τα χαρτιά σου». Με λίγα λόγια, σου προτείνουν να αντιμετωπίζεις τον άνθρωπο που κοιμάστε στο ίδιο κρεβάτι ως έναν αντίπαλο σε παρτίδα σκάκι.
Γιατί τους βολεύει αυτό; Γιατί το να δίνεις «tips» και λίστες με κανόνες είναι εύκολο. Είναι δουλειά για τεχνικούς, όχι για θεραπευτές. Αν ο θεραπευτής κάτσει να αναλύσει το πώς το τραύμα προσκόλλησης του ενός συνθλίβει την επιθυμία του άλλου, θα χρειαστεί ώρες, δάκρυα και πραγματική δουλειά. Αν όμως σου πει «βάλε δαντέλα και κλείσου στο μπάνιο για να δημιουργήσεις μυστήριο», έχει ξεμπερδέψει σε πέντε λεπτά. Αυτού του είδους η σεξοθεραπεία είναι η fast-food εκδοχή της ψυχικής υγείας. Σου δίνει μια προσωρινή αίσθηση ελέγχου, ενώ στην πραγματικότητα σε απομακρύνει όλο και περισσότερο από την ουσία: την ικανότητα να αντέχεις την εγγύτητα χωρίς να πνίγεσαι.
Η Οικειότητα που Μπερδεύουν (Επίτηδες) με τη Συγχώνευση
Το επιχείρημα που ακούμε συνήθως είναι ότι «για να υπάρξει φωτιά, χρειάζεται κενό ανάμεσα στα ξύλα». Μια ποιητική παρομοίωση για να καλύψουμε μια παθολογική πραγματικότητα. Αυτό που πολλοί βαφτίζουν «ερωτικό μυστήριο» είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, συναισθηματική αποσύνδεση.
Οι τηλε-ειδικοί και οι ειδικοί του tik tok συνήθως σκόπιμα μπερδεύουν τους παρακάτω δύο όρους ή συνήθως δεν έχουν ιδέα για τι μιλάνε: την Οικειότητα και τη Συγχώνευση.
Οικειότητα είναι να σε ξέρω και να με ξέρεις, και παρ' όλα αυτά να επιλέγουμε να είμαστε μαζί. Είναι η ασφάλεια που επιτρέπει την έκθεση.
Συγχώνευση είναι να μην ξέρω πού τελειώνω εγώ και πού αρχίζεις εσύ, να σε ελέγχω, να με πνίγεις και να γινόμαστε μια άμορφη μάζα συναισθηματικής εξάρτησης.
Φυσικά και η συγχώνευση σκοτώνει το σεξ. Ποιος θέλει να κάνει έρωτα με την προέκταση του εαυτού του ή με τον «κηδεμόνα» του; Όμως, οι ειδικοί με τα slim-fit πουκάμισα σου λένε «μην γίνεσαι πολύ οικείος» ενώ θα έπρεπε να σου λένε «μάθε να είσαι αυτόνομος μέσα στη σχέση σου». Αλλά η λέξη «αυτονομία» απαιτεί ωριμότητα, ενώ η λέξη «απόσταση» απαιτεί απλώς να γίνεις λίγο πιο ψυχρός. Μάντεψε τι είναι πιο εύκολο να πουληθεί σε ένα κοινό που διψά για γρήγορες λύσεις.
Η Επιστήμη του Νευρικού Συστήματος vs Lifestyle Μπούρδες
Ας αφήσουμε για λίγο τα πάνελ και τα social και ας πάμε στα εργαστήρια. Τι λέει η Θεωρία της Προσκόλλησης (Attachment Theory) και η νευροβιολογία; Το σώμα δεν λειτουργεί όταν νιώθει απειλή. Η επιθυμία δεν είναι μια σπίθα που πετάγεται στο κενό. Είναι μια λειτουργία που ανθίζει σε ένα περιβάλλον ασφάλειας. Όταν το νευρικό σου σύστημα αντιλαμβάνεται ότι ο σύντροφός σου είναι συναισθηματικά απών, ασταθής ή επικριτικός, μπαίνει σε κατάσταση επιβίωσης (fight, flight or freeze). Σε αυτή την κατάσταση, η λίμπιντο είναι το πρώτο πράγμα που «σβήνει» το σύστημα για να εξοικονομήσει ενέργεια.
Οι σεξοθεραπευτές που «έμμεσα» προωθούν την απόσταση ως αφροδισιακό, στην πραγματικότητα προωθούν το άγχος ως διεγερτικό. Ναι, το άγχος της απώλειας μπορεί να δημιουργήσει μια προσωρινή έξαρση επιθυμίας, είναι το γνωστό «σεξ της συμφιλίωσης» ή η ένταση του παράνομου. Αλλά αυτό δεν είναι υγιής ερωτισμός. Είναι η απελπισμένη προσπάθεια του σώματος να επανασυνδεθεί με κάποιον που νιώθει ότι χάνει. Θέλουμε πραγματικά να διδάσκουμε στους ανθρώπους ότι για να ποθούν ο ένας τον άλλον πρέπει να νιώθουν ανασφαλείς; Αυτό δεν είναι θεραπεία. Είναι εκπαίδευση στην τοξικότητα.
Πώς να τους Εντοπίσεις: Τα Σημάδια της «Αποστειρωμένης Αυθεντίας»
Αν θέλεις να «φωτογραφίσεις» αυτούς τους εμπόρους της απόστασης πριν προλάβουν να σε πείσουν ότι το πρόβλημά σου είναι ότι αγαπάς πολύ τον σύντροφό σου, δώσε βάση στα εξής:
1. Η Γλώσσα των «Φυσικών Νόμων»: Θα τους ακούσεις να λένε φράσεις όπως «Η γυναίκα από τη φύση της θέλει να κυνηγηθεί» ή «Ο άνδρας είναι βιολογικά προγραμματισμένος για το άγνωστο». Χρησιμοποιούν την εξελικτική ψυχολογία με τον ίδιο τρόπο που ένας αστρολόγος χρησιμοποιεί τα ζώδια: για να εκλογικεύσουν την έλλειψη συναισθηματικής βάσης.
2.Το Υποτιμητικό Μειδίαμα: Όταν η συζήτηση πάει στα συναισθήματα, την ανασφάλεια ή τον φόβο, θα χαμογελάσουν ελαφρώς, θα διορθώσουν το μανίκι στο ακριβό τους σακάκι και θα επαναφέρουν το θέμα στην «τεχνική». Για αυτούς, το συναίσθημα είναι «θόρυβος» που χαλάει τη λειτουργία της μηχανής.
3. Η Λατρεία του «Μυστηρίου»: Σου πλασάρουν το μυστήριο ως λύση, γιατί το μυστήριο δεν απαιτεί δουλειά. Απαιτεί απλώς να κρύβεσαι. Είναι πολύ πιο εύκολο να φοράς μια μάσκα παρά να δείξεις το πρόσωπό σου.
Η Οικειότητα ως Σάκος του Μποξ για Προσωπικές Αποτυχίες
Υπάρχει και μια άλλη πλευρά: Πολλές φορές, οι άνθρωποι που διακηρύσσουν ότι η οικειότητα είναι ο εχθρός του σεξ, μιλούν για το δικό τους έλλειμμα εγγύτητας. Είναι πολύ πιο εύκολο για έναν ειδικό να πει «φταίει η οικειότητα» από το να παραδεχτεί ότι δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί το τραύμα.
Το να βαφτίζεις τη ρουτίνα, την πλήξη, τον θυμό ή την περιφρόνηση ως «υπερβολική οικειότητα» είναι μια στρατηγική αποποίησης ευθυνών.
Η οικειότητα περιλαμβάνει την ικανότητα να είσαι ευάλωτος. Πόσα ζευγάρια που «δεν κάνουν σεξ» είναι πραγματικά ευάλωτα μεταξύ τους; Τα περισσότερα είναι οχυρωμένα πίσω από τείχη σιωπής και τηλεοπτικών σειρών. Αυτό δεν είναι οικειότητα. Είναι συγκατοίκηση δύο ξένων. Αλλά αν το πούμε έτσι, τότε το πρόβλημα απαιτεί σκληρή δουλειά, όχι καινούργια εσώρουχα.
Η Στρατηγική της «Τεχνητής Έλλειψης» και το Σεξ ως Project
Αυτοί οι ειδικοί βασίζουν τη θεωρία τους στην οικονομία: τη θεωρία της προσφοράς και της ζήτησης. Σου λένε: «Μείωσε την προσφορά (την παρουσία σου) για να αυξήσεις τη ζήτηση (τον πόθο του άλλου)».
Αυτό που ξεχνούν να σου πουν είναι ότι το σεξ δεν είναι εμπόρευμα. Είναι επικοινωνία. Αν μειώσεις την προσφορά στην επικοινωνία, το αποτέλεσμα δεν είναι ο πόθος, αλλά η σταδιακή αποξένωση. Το ζευγάρι παύει να είναι «εμείς» και γίνεται δύο μονάδες που προσπαθούν να χειραγωγήσουν η μία την άλλη. Αυτή η προσέγγιση αντιμετωπίζει το ανθρώπινο σώμα σαν ένα iPad που χρειάζεται αναβάθμιση λογισμικού.
Όμως, το σώμα έχει τη δική του αλήθεια. Το σώμα δεν «ανάβει» με εντολή, ούτε με τεχνάσματα απόστασης. Ανάβει όταν νιώθει ότι ο άλλος είναι εκεί. Όχι μόνο σωματικά, αλλά συναισθηματικά. Η πραγματική οικειότητα είναι η ασφάλεια που σου επιτρέπει να αφεθείς, να χάσεις τον έλεγχο, να δείξεις την αδύναμη πλευρά σου. Εκεί γεννιέται ο βαθύς ερωτισμός.
Γιατί μας Αρέσει το Ψέμα;
Γιατί το κοινό καταπίνει αμάσητο αυτό το παραμύθι; Γιατί η εναλλακτική είναι τρομακτική. Αν η οικειότητα δεν φταίει, τότε φταίμε εμείς. Φταίει η ανικανότητά μας να επικοινωνήσουμε. Είναι πολύ πιο παρηγορητικό να λες «έτσι είναι οι σχέσεις, η οικειότητα σκοτώνει το πάθος» παρά να λες «έχω χτίσει έναν τοίχο γύρω μου και δεν αφήνω κανέναν να με πλησιάσει». Το πρώτο είναι ένας «φυσικός νόμος». Το δεύτερο είναι μια προσωπική ήττα.
Ο ειδικός με το ζιβάγκο και το κοστούμι είναι η προβολή αυτού που θα θέλαμε να είμαστε: Άτρωτοι. Μας γοητεύει γιατί μας υπόσχεται ότι μπορούμε να έχουμε σεξουαλική επιτυχία χωρίς το ρίσκο της απόρριψης. Μας λέει: «Αν ακολουθήσεις τους κανόνες μου, δεν θα πληγωθείς ποτέ».
Συμπέρασμα: Η Οικειότητα ως Πράξη Επανάστασης
Σε έναν κόσμο που σου λέει να φοράς προσωπεία, να παίζεις ρόλους και να μετράς την απόσταση σε εκατοστά, το να επιλέξεις την οικειότητα είναι μια πράξη επανάστασης.
Το να αντέχεις να δεις τον άλλον όπως είναι με τις ρυτίδες του, τους φόβους του, τις βαρετές του ιστορίες και να συνεχίσεις να τον ποθείς, δεν είναι «θάνατος του σεξ». Είναι η κορύφωσή του.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα ακούσεις έναν ειδικό να σου λέει να κρατήσεις αποστάσεις για να σώσεις τη σχέση σου, ρώτα τον:
«Μήπως μιλάτε για τον δικό σας φόβο να συνδεθείτε;»
«Μήπως μπερδεύετε την οικειότητα με τη συναισθηματική ασφυξία;»
Η οικειότητα δεν σκοτώνει το σεξ. Η οικειότητα είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να το κρατήσει ζωντανό όταν η πρώτη φλόγα της άγνοιας σβήσει. Όλα τα υπόλοιπα είναι απλώς θόρυβος, καλοσιδερωμένα πουκάμισα και μια βαθιά, παγωμένη μοναξιά που προσπαθεί να περάσει για «στυλ».
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου