Ο μύθος του Ναρκίσσου στην αρχαιότητα και στον σύγχρονο κόσμο.

Ο Νάρκισσος υπήρξε ανέκαθεν σύμβολο της αλαζονείας και της αυταρέσκειας, γιος του Κηφισού και της νύμφης Λειριώπης, νέος τόσο όμορφος ώστε να τον ποθούν όλες οι νύμφες του δάσους, εκείνος όμως, αδιάφορος στον έρωτά τους, αυτοθαυμαζόταν στο καθρέφτισμα των νερών, ώσπου οι θεοί τον τιμώρησαν και τον άφησαν να πνιγεί μέσα στο ίδιο του το είδωλο.

 
Καθρεφτιζόμενος στα νερά της λίμνης, ο Νάρκισσος λησμονεί πως η επιφάνειά τους είναι κάτι διαφορετικό από τον εαυτό του, κι έτσι η εγωπάθειά του τον εμποδίζει να αντιληφθεί οτιδήποτε εκτείνεται πέρα από τη δική του εμβέλεια.

 
Στη νεοπλατωνική παράδοση ο μύθος αποκτά ένα αλληγορικό και μυσταγωγικό νόημα, καθώς ο Νάρκισσος γίνεται εικόνα της ίδιας της ψυχής στην κάθοδό της προς την ύλη.Η ψυχή, καταγόμενη από τον νοητό κόσμο, στρέφει το βλέμμα της στο είδωλο που της προσφέρει η υλική πραγματικότητα και, γοητευμένη από την ομορφιά της αντανάκλασης, λησμονεί την ουράνια καταγωγή της, φυλακιζόμενη στο σώμα όπως ακριβώς ο Νάρκισσος παγιδεύεται στο νερό που τον καθρεφτίζει.

 
Η λίμνη γίνεται έτσι σύμβολο της ύλης, ο καθρέφτης σύμβολο της αισθητής εικόνας, και ο πνιγμός του νέου εικόνα της λήθης στην οποία περιπίπτει η ψυχή όταν συγχέει το είδωλο με την πηγή του, το φθαρτό με το αιώνιο, αδυνατώντας πια να αναγνωρίσει ότι αυτό που θαυμάζει δεν είναι παρά αχνή αντανάκλαση κάποιου ανώτερου φωτός.

Στην εποχή μας ο ναρκισσισμός δεν είναι πια μόνο υπαρκτός αλλά και ψηφιακός, καθώς ο καθένας αναρτά αμέτρητα είδωλά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και η μανία της αυτοφωτογράφισης και της υπερέκθεσης απασχολεί ολοένα και περισσότερο τους ειδικούς, οι έρευνες δε δείχνουν πως τα επίπεδα του ναρκισσισμού είναι σήμερα υψηλότερα από κάθε προηγούμενη γενιά.

 
Ο σύγχρονος άνθρωπος, μη έχοντας πια τίποτε έξω από τον εαυτό του στο οποίο να επενδύσει, καθώς η πολιτική και η θρησκεία έπαψαν να τον συγκινούν, στρέφεται στην αυτολατρία, στη λατρεία της νεότητος, στη φροντίδα του σώματος, αρνούμενος να παραδεχθεί τη θνητότητά του και το αναπόφευκτο του χρόνου.

Έτσι ο homo psychologicus, με τις ακόρεστες επιθυμίες και την τάση προς αυτοπραγμάτωση, εκτοπίζει τον homo politicus του Αριστοτέλη και τον homo theologicus του αγίου Γρηγορίου, ζώντας σ' ένα αδιάστατο παρόν, αποκομμένος από τις ιστορικές του ρίζες και αδιάφορος για το μέλλον, μια κατάσταση που ο Κρίστοφερ Λας ονόμασε, στο ομώνυμο βιβλίο του, κουλτούρα του ναρκισσισμού.