Η θεα Άρτεμις ως αρχέτυπο της μεγάλης μητέρας, και κυνηγού

Η Άρτεμις ανήκει σε ένα αρχέγονο στρώμα θρησκευτικής εμπειρίας, όπου ο άνθρωπος ζει ακόμη σε άμεση εξάρτηση από τη φύση και τους ρυθμούς της. Πριν από την καλλιέργεια της γης και την κτηνοτροφία, η τροφή αντλείται από τη θήρα και τη συλλογή. Σε αυτό το πλαίσιο, η Άρτεμις δεν είναι απλώς θεά του κυνηγιού, αλλά ρυθμιστική δύναμη της σχέσεως ανθρώπου και άγριας ζωής. Εκφράζει την ισορροπία ανάμεσα στη λήψη και στη διατήρηση, στοιχείο που παραπέμπει σε παλαιότερες μορφές της Μεγάλης Μητέρας.

Η συγγένειά της με τη Μεγάλη Μητέρα φαίνεται κυρίως στη σύνδεσή της με τον σεληνιακό κύκλο. Η σελήνη, ως μέτρο του χρόνου, καθορίζει τον μηνιαίο ρυθμό της ζωής και αντανακλάται στον κύκλο της εμμήνου ροής. Ο χρόνος εδώ δεν νοείται γραμμικά, αλλά ως επαναλαμβανόμενη τάξη, όπου η γένεση και η φθορά εναλλάσσονται. Η Άρτεμις διατηρεί αυτή την κυκλική αντίληψη, συνδέοντας το θηλυκό σώμα με τον κοσμικό ρυθμό, την λοχεία και την γέννηση.

Υπό αυτήν την έννοια προηγείται της Δήμητρας. Η Δήμητρα ανήκει ήδη στον κόσμο της καλλιέργειας, της σποράς και της σταθερής εγκατάστασης, όπως εκφράζεται και στα Ελευσίνια μυστήρια. Αντιθέτως, η Άρτεμις αντανακλά ένα στάδιο προγενέστερο, όπου ο άνθρωπος κινείται ακόμη εντός της φύσεως χωρίς να την έχει μετασχηματίσει. Έτσι λειτουργεί ως συνέχεια της Μεγάλης Μητέρας σε μορφή προσαρμοσμένη στον νομαδικό βίο, διατηρώντας τον πρωταρχικό χαρακτήρα της ζωής ως κύκλου και μέτρου.

Είκονα: Αναπαράσταση ρεαλιστικής είκονας με χρήση Τ.Ν αγάλματος της Αρτέμιδος, το οποίο αποτελεί αντίγραφο του 1ου ή 2ου αιώνα μ.Χ. ενός πρωτοτύπου Ελληνικού του 4ου αιώνα, το οποίο αποδίδεται στο εργαστήριο του Πραξιτέλη.

Το άγαλμα είναι το πληρέστερο Ρωμαϊκό αντίγραφο του τύπου της Άρτεμης της Δρέσδης. Αντιγράφει ένα πρωτότυπο του 4ου αιώνα π.Χ., το οποίο έχει αποδοθεί από ορισμένους μελετητές στον Πραξιτέλη ή στο εργαστήριό του. Βρέθηκε στη Ρώμη. 1ος ή 2ος αιώνας μ.Χ.