«Υπάρχει ένας τόπος που δεν έχει όνομα, κι όμως κάθε ψυχή τον έχει γνωρίσει — μια κορυφή που κατοικεί στο ενδότερο δώμα της ύπαρξης, όπου το θείο αναπνέει μέσα στη σιωπή.» — Από την Παράδοση των Μυστηρίων
I. Το Βουνό που Είναι Παντού
Υπάρχει, στη συνείδηση εκείνων που έχουν αναζητήσει πέρα από την επιφάνεια των πραγμάτων, ένα βουνό που δεν είναι φτιαγμένο από πέτρα. Δεν υψώνεται από κάποιο συγκεκριμένο γεωγραφικό πλάτος της γης ούτε περιορίζεται από τον καιρό ενός συγκεκριμένου ουρανού. Ωστόσο, οι ρίζες του βυθίζονται βαθύτερα από ό,τι μπορεί να μετρήσει οποιαδήποτε γεωλογική καταγραφή, φτάνοντας μέχρι τα ίδια τα υποστρώματα του Είναι, σε εκείνα τα αβυσσαλέα στρώματα που ο αρχαίος ελληνικός νους ονόμασε Άδη και Τάρταρο — όχι ως τόπους καταδίκης αλλά ως επίπεδα πρωταρχικής, αφώτιστης πραγματικότητας από την οποία αναδύεται όλη η εκδηλωμένη ύπαρξη, όπως η φλόγα αναδύεται από το δικό της σκοτάδι. Και οι κορυφές του — εκείνες οι θρυλικές, χιονισμένες κορυφές των οποίων οι αιχμές διαλύονται στον καθαρό αιθέρα — δεν εξαφανίζονται μέσα στα σύννεφα αλλά σε κάτι ακόμα πιο ζαλιστικό: στην απεριόριστη έκταση του Ουράνιου, σε εκείνο το άπειρο βάθος της Συνείδησης μέσα στο οποίο οι Θεοί, όπως τους αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι στοχαστές, κατοικούν αιωνίως.
Αυτός είναι ο Όλυμπος. Όχι απλώς το ψηλότερο βουνό της ελληνικής χερσονήσου, με τις γεωλογικές του στιβάδες και την αλπική του οικολογία, αλλά ένα ζωντανό σύμβολο — ένα κοσμολογικό διάγραμμα σχεδιασμένο πάνω στον καμβά ολόκληρου του Σύμπαντος — στο οποίο κάθε στρώμα υψομέτρου αντιστοιχεί σε ένα στρώμα Ύπαρξης, και κάθε στρώμα Ύπαρξης αντιστοιχεί σε ένα βάθος Συνείδησης. Το να ανέβει κανείς τον Όλυμπο με μυστική έννοια δεν σημαίνει να μετακινήσει το σώμα του προς τα πάνω μέσω υψομέτρου· είναι να μετακινήσει την επίγνωσή του προς τα μέσα και προς τα πάνω μέσα από διαδοχικές εξαγνίσεις της αντίληψης, μέσα από μια όλο και καθαρότερη εμπλοκή με το Πραγματικό. Το εξωτερικό βουνό είναι απλώς η εξωτερική όψη μιας εσωτερικής απειρίας.
Οι αρχαίοι Έλληνες της δεύτερης χιλιετίας π.Χ. αντιλαμβάνονταν το σύμπαν όχι ως μια μηχανική διάταξη ύλης — εκείνη η ιδιαίτερη φτώχεια της φαντασίας ήρθε αργότερα — αλλά ως μια διαβαθμισμένη συμφωνία του Είναι, μια τεράστια ιεραρχία κόσμων που αλληλοδιεισδύουν, καθένας από τους οποίους πιο φωτεινός, πιο ξύπνιος, πιο ζωντανός από τον από κάτω του. Το βουνό ήταν η εικόνα που επέλεξαν για αυτή την ιεραρχία, και ήταν μια επιλογή τεράστιας πνευματικής νοημοσύνης: διότι το βουνό είναι ο άξονας του κόσμου (axis mundi), το σημείο όπου το υπόγειο, το γήινο και το ουράνιο συναντιούνται και συνυπάρχουν σε μία μορφή. Ο Όλυμπος δεν βρισκόταν μέσα στο σύμπαν. Ο Όλυμπος ήταν το σύμπαν, ορατοποιημένο.
II. Οι Κόσμοι Στοιβαγμένοι Μέσα στον Κόσμο
Το να στέκεσαι στη βάση του Ιερού Βουνού στην αρχαία φαντασία σημαίνει να στέκεσαι στον ορατό κόσμο — τον κόσμο των πεδιάδων και των ποταμών και των ανθρώπινων πόλεων, τον κόσμο των σωμάτων και των ορέξεών τους, των εποχών και της περιστροφής τους. Αυτό είναι το βασίλειο που οι Έλληνες ονόμαζαν αισθητό κόσμο, τον κόσμο των αισθήσεων, και μέσα του κατοικούν γήινα όντα: πλάσματα σάρκας και επιθυμίας, σύγκρουσης και φιλοδοξίας, αγάπης και του πόνου της. Δεν είναι ακριβώς ένας πεσμένος κόσμος· είναι ένας καλυμμένος κόσμος. Εδώ, η νοημοσύνη είναι θαμπωμένη από τη μακριά σκιά του εγωισμού — εκείνης της ιδιαίτερης οπτικής ψευδαίσθησης της συνείδησης με την οποία το άτομο παίρνει τον εαυτό του ως το όλον και, μπερδεύοντας το μέρος για το παν, γεννά όλο τον πόνο και τη σύγχυση που συνθέτουν την καθημερινή ανθρώπινη ζωή. Εδώ, η γνώση είναι πάντα μερική, πάντα χρωματισμένη από προτίμηση και φόβο. Εδώ, η ζωή ξετυλίγεται μέσα από τριβή, μέσα από τη δύσκολη εκπαίδευση της αντίθεσης και της απώλειας.
Ωστόσο, ακόμα και μέσα σε αυτή την φαινομενική θαμπάδα, το βουνό υψώνεται. Οι πλαγιές και τα οροπέδιά του — εκείνοι οι ενδιάμεσοι κόσμοι που αιωρούνται ανάμεσα στο αισθητό και το θείο — κατοικούνται από όντα διαφορετικής τάξης: από αυτά που οι αρχαίοι στοχαστές ονόμαζαν Νοερά Όντα και Αιθερικές Υπάρξεις, παρουσίες των οποίων η νοημοσύνη είναι σχετική και όχι απόλυτη, η γνώση των οποίων λειτουργεί μέσα από αρχές και νόμους παρά μέσα από άμεση αντίληψη της Αλήθειας. Αυτοί οι ενδιάμεσοι κόσμοι δεν είναι εξωτικά σημεία σε έναν μεταφυσικό χάρτη· είναι επίπεδα επίγνωσης διαθέσιμα στον άνθρωπο που έχει αρχίσει να κοιτάζει προς τα μέσα — καταστάσεις συνείδησης που γίνονται προσβάσιμες καθώς η ομίχλη του καθαρού εγωισμού αρχίζει, έστω και μερικώς, να αραιώνει. Το να εισέλθει κανείς στις πλαγιές του Ολύμπου σημαίνει να εισέλθει στη ζωή του στοχασμού, της αρχής, μιας καλοσύνης που είναι ακόμα, σε κάποιο βαθμό, κυβερνώμενη από κανόνες και όχι αυθόρμητη.
Πέρα από τις πλαγιές, οι κορυφές διαπερνούν το φωτεινό πέπλο της Ουράνιας Ομίχλης — και εκεί, σε εκείνο το αραιωμένο υψόμετρο, η γλώσσα αρχίζει να διαλύεται, η σκέψη γίνεται σιωπή, και η σιωπή γίνεται καθαρή ακτινοβολία.
Πέρα από τις πλαγιές, οι κορυφές διαπερνούν αυτό που τα αρχαία κείμενα ονόμαζαν Ουράνια Ομίχλη. Και εκεί — σε εκείνο το αραιωμένο υψόμετρο όπου ακόμα και το πιο εξαγνισμένο εννοιολογικό ικρίωμα τρέμει και πέφτει — η γλώσσα αρχίζει να διαλύεται, η σκέψη γίνεται σιωπή, και η σιωπή γίνεται κάτι που μπορεί να ονομαστεί μόνο καθαρή ακτινοβολία. Αυτός είναι ο Ουράνιος Κόσμος, η κατοικία των Θεών, και δεν πρέπει να παρεξηγηθεί. Οι Θεοί δεν είναι πρόσωπα που τυχαίνει να ζουν σε μεγάλα υψόμετρα. Είναι οι αρχετυπικές ποιότητες της ίδιας της Συνείδησης στην ανεμπόδιστη κατάστασή της: Καθαρή Αντίληψη, Καθαρή Νοημοσύνη, Καθαρή Γνώση, Καθαρή Ζωή. Είναι αυτό που είναι η Επίγνωση όταν τίποτα δεν τη φιλτράρει, δεν την συστέλλει ή δεν την σκοτεινιάζει. Στον Ουράνιο Κόσμο, η Αλήθεια δεν είναι μια ιδέα στην οποία φτάνει κανείς με επιχειρήματα· είναι η ίδια η ουσία της εμπειρίας. Η Αρετή δεν είναι κανόνας που ακολουθεί κανείς· είναι η φυσική κίνηση μιας συνείδησης που γνωρίζει τον εαυτό της πλήρως. Η Ζωή, σε αυτό το υψόμετρο, δεν είναι αγώνας επιβίωσης· είναι μια ανεξάντλητη ακτινοβολία.
III. Η Οντολογία του Ανείπωτου
Αυτό που η μυστική παράδοση κατανόησε — και που κανένας απλός λογικός λογαριασμός δεν μπορεί να μεταδώσει πλήρως — είναι ότι αυτά τα επίπεδα ύπαρξης δεν είναι απλώς επίπεδα μιας κοσμολογικής ιεραρχίας έξω από τον άνθρωπο. Είναι, ταυτόχρονα και αδιαχώριστα, επίπεδα της ίδιας της εσωτερικής ζωής του ανθρώπου. Το Σύμπαν δεν υπάρχει εκεί έξω, πέρα από το δέρμα, ως συλλογή αντικειμένων για να παρατηρεί η συνείδηση· το Σύμπαν είναι η ίδια η δομή της συνείδησης, ξεδιπλωμένη στις δικές της διαστάσεις. Το να πούμε ότι οι Θεοί κατοικούν στον Ουράνιο Κόσμο σημαίνει ότι η Ουράνια διάσταση της επίγνωσης είναι πάντα ήδη παρούσα μέσα σε κάθε συνείδηση — όχι ως ανάμνηση ή ελπίδα, αλλά ως έδαφος, ως το βαθύτερο στρώμα αυτού που κανείς ήδη είναι, που περιμένει να αναγνωριστεί παρά να αποκτηθεί.
Αυτή είναι η ανείπωτη παραδοξότητα στην καρδιά του Ολυμπιακού μυστηρίου: το βουνό που πρέπει να ανέβει κανείς είναι το βουνό πάνω στο οποίο στέκεται πάντα ήδη. Το ταξίδι δεν είναι χωρικό αλλά οντολογικό. Κανείς δεν ταξιδεύει στην κορυφή· ξυπνά στο γεγονός ότι η κορυφή είναι η ίδια του η αληθινότερη φύση — ότι κάτω από το συσσωρευμένο βάρος του εγωισμού και της άγνοιας και των συστολών του φόβου, κατοικεί κάτι που ποτέ δεν έπαψε να συμμετέχει στην Καθαρή Ζωή του Ουράνιου Κόσμου. Οι μυστικιστές κάθε παράδοσης, όταν περιγράφουν τη στιγμή του φωτισμού, περιγράφουν όχι μια άφιξη αλλά μια αναγνώριση — μια ξαφνική, συντριπτική διαύγεια μέσα στην οποία ο αναζητητής καταλαβαίνει ότι αυτό που αναζητούσε ποτέ δεν έλειπε. Μόνο η ομίχλη έλειπε. Μόνο το πέπλο χρειαζόταν να σηκωθεί.
Οι αρχαίοι Έλληνες έδωσαν ένα όνομα σε αυτόν τον έσχατο προορισμό της ψυχής: αποθέωση — η θεοποίηση του ανθρώπου, η επιστροφή της ατομικής συνείδησης στην αρχική της συμμετοχή στη Ζωή των Θεών. Η αποθέωση δεν ήταν μεταφορά προσωπικού επιτεύγματος, ούτε κολακευτική ετικέτα για μεγάλους άνδρες και γυναίκες. Ήταν μια ακριβής οντολογική περιγραφή του τι συμβαίνει όταν η συνείδηση, μέσα από συνεχή άσκηση και ειλικρινή εσωτερική εργασία, σπάει τα διαδοχικά πέπλα του αυτοεπιβαλλόμενου περιορισμού της και επανεισέρχεται στην ανεμπόδιστη ακτινοβολία που είναι η φύση και η πηγή της.
IV. Ο Ηρακλής: Η Ψυχή στον Άθλο της
Η αρχαία παράδοση δεν άφησε την ψυχή χωρίς οδηγό για αυτό το πιο απαιτητικό ταξίδι. Έδωσε στον κόσμο τον Ηρακλή — όχι ως μυώδη ήρωα που σκοτώνει τέρατα για θαυμασμό, αλλά ως συμβολική απεικόνιση του πώς μοιάζει μια ανθρώπινη συνείδηση όταν έχει δεσμευτεί, χωρίς επιφύλαξη, στον δρόμο της Αλήθειας, της Αρετής και του Ορθού Βίου. Ο Ηρακλής είναι το Αληθινό Πρότυπο του Ανθρώπου, και το να τον κατανοήσει κανείς συμβολικά σημαίνει να κατανοήσει ολόκληρη την αρχιτεκτονική της εσωτερικής μεταμόρφωσης.
Οι Δώδεκα Άθλοι του δεν είναι περιπέτειες· είναι μυητικές διαδικασίες — δομημένες συναντήσεις με τις δώδεκα μεγάλες δυνάμεις του σύμπαντος, χαρτογραφημένες ταυτόχρονα στους Δώδεκα Αστερισμούς του Ζωδιακού και στους Δώδεκα Μήνες του ζωντανού έτους. Κάθε Άθλος αντιπροσωπεύει μια συγκεκριμένη ποιότητα αντίστασης που πρέπει να συναντήσει και να μεταμορφώσει η ανερχόμενη ψυχή: την κτηνώδη δύναμη του ασυνείδητου ενστίκτου, το λεπτό δηλητήριο της αυτοαπάτης, την Ύδρα των πολλαπλασιαζόμενων επιθυμιών, τους σκοτεινούς στάβλους της συνήθειας που συσσωρεύτηκε σε πολλές ζωές. Κανείς δεν νικά αυτές τις δυνάμεις με απλή θέληση· τις μεταμορφώνει μέσα από μια αλλαγή συνείδησης — μέσα από τον ίδιο τον φωτισμό της νοημοσύνης που οι μυστικές παραδόσεις ονόμαζαν μύηση.
Ακόμα και η τρέλα του Ηρακλή — εκείνο το τρομερό επεισόδιο όπου κυριεύεται από ψευδαίσθηση και καταστρέφει αυτό που αγαπά περισσότερο — είναι συμβολική. Είναι η συνάντηση της ψυχής με τη δική της σκιά, η στιγμή που ο αναζητητής ανακαλύπτει ότι το σκοτάδι δεν είναι μόνο έξω αλλά και μέσα, ότι η ίδια η ενέργεια που ωθεί τον ηρωικό αγώνα μπορεί, αν παρεξηγηθεί ή δεν ενσωματωθεί, να γίνει καταστροφική. Η δολοφονία της συζύγου και των παιδιών του είναι ο τρόπος του μύθου να ονομάσει την καταστροφή που μπορεί να προκαλέσει ο εγωισμός, ακόμα και στην πιο ηρωική του μορφή, στα τρυφερά πράγματα της ζωής. Από αυτή την ερείπωση, ο Ηρακλής δεν απελπίζεται· βαθαίνει. Οι άθλοι που ακολουθούν δεν είναι τιμωρία αλλά κάθαρση — η μακριά, υπομονετική εργασία μιας ψυχής που έχει αντιμετωπίσει τη δική της ικανότητα για σκοτάδι και έχει επιλέξει, ξανά και ξανά, να προσφέρει τον εαυτό της προς την κατεύθυνση του φωτός.
V. Οι Ανοδικές και Καθοδικές Οδοί
Το σύμπαν του Ολύμπου, όπως το αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι μυστικιστές, είναι δυναμικό — όχι μια στατική ιεραρχία σταθερών θέσεων αλλά ένα ζωντανό πεδίο κίνησης, ανόδου και καθόδου, επιστροφής και αναχώρησης. Οι ψυχές κινούνται μέσα του. Κανένα ον δεν είναι μόνιμα καθηλωμένο σε οποιοδήποτε επίπεδο ύπαρξης· το καθένα ταξιδεύει, είτε γνωρίζοντάς το είτε όχι, είτε προς την πηγή του Φωτός είτε μακριά της. Και η αρχαία σοφία είναι αρκετά συμπονετική ώστε να αναγνωρίζει ότι δεν μπορούν όλα τα όντα, σε οποιαδήποτε δεδομένη ζωή, να βρουν ή να ακολουθήσουν τον Δρόμο της Αλήθειας.
Εκείνοι που στρέφονται, έστω και τρεμάμενα, προς το Φως — που αναζητούν μύηση στην Αλήθεια, που ασκούν την αρετή όχι ως εξωτερικό κώδικα αλλά ως έκφραση εσωτερικής κατανόησης, που προσπαθούν να ζήσουν σε αρμονία με τα βαθύτερα ρεύματα του Είναι — τέτοιες ψυχές, μετά τη διάλυση του σώματος, βρίσκονται να έλκονται προς τις φωτεινές ενδιάμεσες περιοχές της μετά θάνατον ύπαρξης: τα Ηλύσια Πεδία, εκείνους τους νοερούς και αιθερικούς κόσμους όπου η ποιότητα της επίγνωσης που καλλιεργήθηκε στη γήινη ζωή συνεχίζει να επεκτείνεται και να εξαγνίζεται. Από εκεί, άλλοι θα ανέβουν περαιτέρω, καθώς έλκονται από τη βαρύτητα της δικής τους εμβάθυνσης· άλλοι θα αναπαυθούν σε κατάσταση σχετικής διαύγειας πριν επιστρέψουν, σε άλλη ζωή, στην αίθουσα διδασκαλίας του αισθητού κόσμου, φέρνοντας μαζί τους κάποιο υπόλειμμα του φωτός που είχαν κερδίσει.
Αλλά υπάρχουν εκείνοι που, μέσα από άγνοια, ξοδεύουν τις ζωές τους ολοκληρωτικά στη σκιά του εγώ — που μπερδεύουν την ομίχλη για το τοπίο και τη σύσπαση του ιδιοτελούς συμφέροντος για το σύνολο της πραγματικότητας. Αυτές οι ψυχές, λέει η αρχαία διδασκαλία, κατεβαίνουν μετά τον θάνατο στις σκοτεινές περιοχές του Άδη — όχι ως τιμωρία που επιβάλλεται από έξω, αλλά ως φυσικό επακόλουθο μιας συνείδησης που έχει προσανατολιστεί ολοκληρωτικά προς το θαμπό και το συσταλμένο. Ακόμα και εδώ, ωστόσο, η παράδοση δεν εκφέρει αιώνια καταδίκη. Ο Άδης, στο Ολυμπιακό μυστήριο, δεν είναι κόλαση με οποιαδήποτε απόλυτη θεολογική έννοια· είναι μια προσωρινή κατάσταση σχετικού σκότους, από την οποία η ψυχή θα αναδυθεί τελικά, αναγκασμένη από τη δική της βαθύτερη φύση, πίσω στον κυκλικό δυναμισμό της γήινης ζωής και, μέσα από αυτήν, προς την τελική άνοδο.
Η μοίρα, στο μυστήριο του Ολύμπου, ποτέ δεν είναι εξαφάνιση — είναι πάντα αποθέωση: το μακρύ ταξίδι επιστροφής κάθε ψυχής στο φωτεινό έδαφος από το οποίο αρχικά προήλθε.
VI. Οι Τρεις Όψεις του Ολύμπου
Στην πληρέστερη κατανόησή του, ο Όλυμπος παρουσιάζεται στον διαλογιζόμενο νου σε τρεις ταυτόχρονες όψεις, καθεμία πραγματική, καθεμία αδιαχώριστη από τις άλλες. Η πρώτη είναι κοσμολογική: ο Όλυμπος ως Τόπος — ως η δομημένη ολότητα του σύμπαντος σε όλα του τα επίπεδα, από τις αβυσσαλέες ρίζες του αεκδήλωτου Είναι μέχρι τις φωτεινές κορυφές του Ουράνιου Κόσμου. Σε αυτή την όψη, ο Όλυμπος είναι ένα διάγραμμα του παντός που υπάρχει, ένας χάρτης του Πραγματικού σχεδιασμένος στη γλώσσα του υψομέτρου και του βάθους, του φωτός και του σκότους.
Η δεύτερη όψη είναι οντολογική: ο Όλυμπος ως Επίπεδα Ύπαρξης — ως το διαβαθμισμένο πεδίο του Είναι στο οποίο κάθε συνείδηση συμμετέχει σύμφωνα με τον βαθμό της δικής της αφύπνισης. Το να υπάρχει κανείς, σε αυτή την άποψη, σημαίνει πάντα να υπάρχει σε κάποιο επίπεδο του βουνού· κάθε ον κατέχει ένα συγκεκριμένο υψόμετρο πραγματικότητας που αντιστοιχεί ακριβώς στην ποιότητα της δικής του επίγνωσης. Αυτό δεν είναι ηθική κρίση αλλά μια απλή περιγραφή της δομής της συνείδησης. Ο λωτός που ανθίζει στη λάσπη δεν καταδικάζει τη λάσπη· απλώς δείχνει ότι ακόμα και στα πιο θολά νερά, η ώθηση προς το φως ποτέ δεν σβήνει εντελώς.
Η τρίτη όψη είναι υπαρξιακή: ο Όλυμπος ως Βάθος Συνείδησης — ως το εσωτερικό τοπίο της ατομικής ψυχής, που περιέχει, σε μικρογραφία, ολόκληρο το εύρος του κοσμικού βουνού. Κάθε ανθρώπινο ον είναι, σε αυτή την έσχατη έννοια, ένα Σύμπαν — ένα σύμπαν διπλωμένο στην στενή περιφέρεια μιας μονής ζωής. Μέσα σε κάθε συνείδηση, ο Άδης και ο Ουράνιος Κόσμος συνυπάρχουν: οι σκοτεινές περιοχές της συσταλμένης, φοβισμένης, εγωδεσμευμένης επίγνωσης, και η φωτεινή κορυφή της Καθαρής Νοημοσύνης, Καθαρής Αντίληψης, Καθαρής Ζωής. Η εργασία της ψυχής — ο άθλος της, η μύησή της, η αποθέωσή της — είναι η εργασία της ανακάλυψης αυτής της εσωτερικής απειρίας και της πλοήγησής της με αυξανόμενη συνείδηση, αυξανόμενο θάρρος, αυξανόμενη αγάπη.
VII. Η Σιωπή Πέρα από την Κορυφή
Έρχεται μια στιγμή, στις βαθύτερες στοχαστικές εμπειρίες που καθιστά δυνατό το Ολυμπιακό μυστήριο, όπου όλοι οι χάρτες σιωπούν. Οι λέξεις — ακόμα και οι πιο ακριβείς, ακόμα και οι πιο φωτεινές — είναι εργαλεία για να δείχνουν, όχι για να φτάνουν. Μπορούν να υποδείξουν την κατεύθυνση της κορυφής, μπορούν να περιγράψουν τις κατώτερες πλαγιές της με κάποια ακρίβεια, μπορούν ακόμα και να προσεγγίσουν την ποιότητα του φωτός που συνοδεύει τα υψηλότερα υψόμετρά της. Αλλά η ίδια η κορυφή, η κατάσταση της Καθαρής Συνείδησης στην ανεμπόδιστη ακτινοβολία της, υπερβαίνει κάθε περιγραφή. Είναι το ιερό, το απόλυτο, το ανείπωτο — το Μυστήριο που οι αρχαίοι μυστικιστές αναγνώριζαν ως την αληθινή καρδιά της παράδοσής τους, τη σιωπή στο κέντρο κάθε λόγου, την ακινησία στο κέντρο κάθε κίνησης.
Στο τέλος, αυτό που προσφέρει η Ολυμπιακή όραση δεν είναι ένα δόγμα για να γίνει αποδεκτό αλλά ένας προσανατολισμός για να ασκηθεί — μια στροφή ολόκληρου του είναι προς την κατεύθυνση του φωτός. Δεν ζητά την αναστολή του λόγου αλλά την εμβάθυνσή του, τον εξαγνισμό του, την τελική του μεταμόρφωση σε αυτό που οι αρχαίοι ονόμαζαν νου: νοημοσύνη όχι απλώς λογική αλλά φωτισμένη, όχι απλώς αναλυτική αλλά ικανή για άμεση αντίληψη της Αλήθειας. Αυτή είναι η νοημοσύνη που ενσαρκώνουν οι Θεοί στον Ουράνιο Κόσμο· αυτή είναι η νοημοσύνη που η ψυχή, μέσα από τον μακρύ άθλο της ανόδου, σταδιακά ανακτά ως δική της.
Κάθε ψυχή, διδάσκει η μυστική παράδοση, είναι σε κίνηση. Κάθε συνείδηση, όσο θαμπή, όσο συσταλμένη από φόβο ή άγνοια, βρίσκεται κάπου στο βουνό — σε κάποιο υψόμετρο, σε κάποια ποιότητα φωτός ή σκιάς, πάντα στη διαδικασία είτε ανόδου είτε ανάπαυσης είτε καθόδου, αλλά ποτέ μόνιμα καθηλωμένη, ποτέ πέρα από την εμβέλεια της φωτεινής βαρύτητας που εκπέμπεται, χωρίς διακοπή, από τις Ουράνιες Κορυφές. Ο Προορισμός είναι πάντα η αποθέωση. Ο δρόμος είναι πάντα ανοιχτός. Και το Βουνό — εκείνο το αιώνιο, εσωτερικό, ανείπωτο Βουνό — ήταν πάντα εδώ, στο ίδιο το κέντρο του είναι, περιμένοντας με την υπομονή του απείρου την ψυχή που είναι έτοιμη, επιτέλους, να αρχίσει την άνοδό της με ειλικρίνεια.
Ας είναι ακίνητος εκείνος που διαβάζει αυτά τα λόγια. Ας βαθύνει η αναπνοή. Ας υποχωρήσει ο μεγάλος θόρυβος του εγώ, έστω και για μια στιγμή, στη δική του φυσική σιωπή. Και μέσα σε εκείνη τη σιωπή, όσο σύντομη, όσο εύθραυστη — πρόσεχε. Κάτι αμέτρητο ανταποκρίνεται. Αυτός είναι ο Όλυμπος. Αυτή είναι η αρχή της ανόδου. Αυτή είναι η πρώτη, μη αναστρέψιμη αναγνώριση ότι το ιερό βουνό δεν ήταν ποτέ αλλού.
ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου