Στον πρώτο, τη «Βίων Πράσιν», ο Δίας και ο Ερμής στήνουν σκλαβοπάζαρο, όπου εκπρόσωποι όλων των φιλοσοφικών σχολών ανεβαίνουν στο βάθρο για να πουληθούν, ο καθένας διαφημισμένος με τα πιο μεγαλόπρεπα λόγια, γνώστης άστρων και αριθμών, κάτοχος της αρμονίας του παντός, κήρυκας της ελευθερίας και της αυτάρκειας, μόνο και μόνο για να αποκαλυφθεί λίγο αργότερα, μόλις κάποιος τολμήσει να τον ρωτήσει από κοντά, πόσο κενός είναι ο τίτλος πίσω από τον οποίο κρύβεται.
Στη συνέχεια του, τους «Αναβιούντες ή Αλιέα», οι ίδιοι αυτοί φιλόσοφοι αναστήθηκαν οργισμένοι για να εκδικηθούν τον σατιρικό τους, εκείνος όμως τους ψάρεψε έναν έναν με ένα κομμάτι χρυσάφι κρεμασμένο σε αγκίστρι, αποδεικνύοντας πως όσα κήρυτταν για την περιφρόνηση του πλούτου διαλύονταν στην πρώτη λάμψη του μετάλλου.
Οι δύο αυτές εικόνες, μολονότι γεννήθηκαν πριν από δεκαεννιά αιώνες, περιγράφουν με ακρίβεια ένα διαχρονικό φαινόμενο που επαναλαμβάνεται σήμερα, όχι πια σε πλατεία ή σε σκλαβοπάζαρο, αλλά μέσα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο σύγχρονος ψηφιακός χώρος με την βοήθεια της τεχνίτης νοημοσύνης, έχει γεννήσει το δικό του πλήθος αυτοανακηρυγμένων φιλοσοφούντων και ερευνητών, που παρουσιάζουν θεωρίες, ερμηνείες και συστήματα σκέψης με τον ίδιο ακριβώς μηχανισμό επίδειξης που γελοιοποίησε ο Λουκιανός, με τη διαφορά ότι το σημερινό βάθρο είναι μια ανάρτηση, ένα βίντεο, μια σειρά από εντυπωσιακές λέξεις που αποσκοπούν στον εντυπωσιασμό και στην αύξηση των αναγνωστών, άρα και των κερδών.
Στόχος τους είναι να πουλήσουν οι ίδιοι στο σύγχρονο κοινό μια εικόνα γνώσης και αποκάλυψης, αν και πολλές φορές (όχι όλες) οι ίδιοι γνωρίζουν πως οι πληροφορίες που παραθέτουν στερούνται αλήθειας, και πραγματικών επιχειρημάτων.
Το κοινό αρέσκεται στην ημιμάθεια, στη γρήγορη πληροφορία που αποσκοπεί στον εντυπωσιασμό, δεν αναζητά την επίπονη πορεία προς τη γνώση, αλλά τη στιγμιαία αίσθηση πως έμαθε κάτι σπουδαίο, πως ο ίδιος συμμετέχει με κάποιο τρόπο ως Έλληνας στο σπουδαίο παρελθόν των αρχαίων προγόνων, μια αίσθηση που ο αλγόριθμος ανταμείβει με προβολές, τα κλικ ανταμείβουν με έσοδα και τα έσοδα κλείνουν τον κύκλο, μετατρέποντας την επίδειξη σε επικερδή βιοτεχνία.
Έτσι, η αρχαία αγορά έγινε ψηφιακή πλατφόρμα, το χρυσάφι του αγκίστρου της σατιρικής ιστορίας του Λουκιανού έγινε αριθμός προβολών και οι ψευτοφιλόσοφοι του Λουκιανού έγιναν δημιουργοί περιεχομένου, που διαμορφώνουν το περιεχόμενο με βάση ποιο περιεχόμενο, ποιος τίτλος και ποια θεωρία θα φέρει τη μεγαλύτερη απήχηση.
Η μορφή άλλαξε, ο μηχανισμός όμως έμεινε απαράλλακτος, η επίδειξη γνώσης χωρίς την ουσία της, η σαγήνη του κοινού μέσω εντυπωσιασμού και όχι μέσω αλήθειας, η μετατροπή της γνώσης και της πληροφρίας σε εμπόρευμα που πωλείται όχι για όσα προσφέρει πραγματικά στην ψυχή, αλλά για όσα υπόσχεται φαινομενικά στη ματιά.
Το πιο θλιβερό ίσως στοιχείο αυτής της σύγχρονης επανάληψης είναι πως κανείς δεν στρέφεται με την ίδια προθυμία σε ακαδημαϊκές μελέτες ή, ακόμα καλύτερα, στα κείμενα της αρχαίας Ελληνικής γραμματείας. Αρχαία Ελληνικά Κείμενα που δεν επιδιώκουν στον εντυπωσιασμό αλλά στην ανάπτυξη της γνώσης, της αρετής, της ανδρείας, της Φιλοκαλίας, στοιχεία που καλλιεργούσαν την αργή και επίπονη καλλιέργεια της ψυχής.
Το δίδαγμα του Λουκιανού παραμένει επίκαιρο ακόμη περισσότερο σήμερα, στον ψηφιακό κόσμο, όπου η πληροφορία κυκλοφορεί στιγμιαία αναπαράγοντας πληροφορίες και ειδήσεις που στοχεύουν στο κλικ, στον εντυπωσιασμό και στην αύξηση των κερδών, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι, κατ’ ουσίαν ανεπάγγελτοι, ζουν με έσοδα που έχουν ως δημιουργοί περιεχομένου, πολλές φορές δίχως ηθικούς φραγμούς.
Το αγκίστρι του Λουκιανού εξακολουθεί να κρέμεται, το δόλωμα άλλαξε μορφή, από χρυσό νόμισμα σε αριθμό προβολών και αντιδράσεων του κοινού, όμως όσοι ορμούν άπληστα προς αυτό εξακολουθούν να αποκαλύπτονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, μόλις κάποιος τολμήσει να τους ρωτήσει, όπως έκανε πάντα η αληθινή φιλοσοφία, όχι τι λες, αλλά τι ζεις.
Οι δύο αυτές εικόνες, μολονότι γεννήθηκαν πριν από δεκαεννιά αιώνες, περιγράφουν με ακρίβεια ένα διαχρονικό φαινόμενο που επαναλαμβάνεται σήμερα, όχι πια σε πλατεία ή σε σκλαβοπάζαρο, αλλά μέσα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο σύγχρονος ψηφιακός χώρος με την βοήθεια της τεχνίτης νοημοσύνης, έχει γεννήσει το δικό του πλήθος αυτοανακηρυγμένων φιλοσοφούντων και ερευνητών, που παρουσιάζουν θεωρίες, ερμηνείες και συστήματα σκέψης με τον ίδιο ακριβώς μηχανισμό επίδειξης που γελοιοποίησε ο Λουκιανός, με τη διαφορά ότι το σημερινό βάθρο είναι μια ανάρτηση, ένα βίντεο, μια σειρά από εντυπωσιακές λέξεις που αποσκοπούν στον εντυπωσιασμό και στην αύξηση των αναγνωστών, άρα και των κερδών.
Στόχος τους είναι να πουλήσουν οι ίδιοι στο σύγχρονο κοινό μια εικόνα γνώσης και αποκάλυψης, αν και πολλές φορές (όχι όλες) οι ίδιοι γνωρίζουν πως οι πληροφορίες που παραθέτουν στερούνται αλήθειας, και πραγματικών επιχειρημάτων.
Το κοινό αρέσκεται στην ημιμάθεια, στη γρήγορη πληροφορία που αποσκοπεί στον εντυπωσιασμό, δεν αναζητά την επίπονη πορεία προς τη γνώση, αλλά τη στιγμιαία αίσθηση πως έμαθε κάτι σπουδαίο, πως ο ίδιος συμμετέχει με κάποιο τρόπο ως Έλληνας στο σπουδαίο παρελθόν των αρχαίων προγόνων, μια αίσθηση που ο αλγόριθμος ανταμείβει με προβολές, τα κλικ ανταμείβουν με έσοδα και τα έσοδα κλείνουν τον κύκλο, μετατρέποντας την επίδειξη σε επικερδή βιοτεχνία.
Έτσι, η αρχαία αγορά έγινε ψηφιακή πλατφόρμα, το χρυσάφι του αγκίστρου της σατιρικής ιστορίας του Λουκιανού έγινε αριθμός προβολών και οι ψευτοφιλόσοφοι του Λουκιανού έγιναν δημιουργοί περιεχομένου, που διαμορφώνουν το περιεχόμενο με βάση ποιο περιεχόμενο, ποιος τίτλος και ποια θεωρία θα φέρει τη μεγαλύτερη απήχηση.
Η μορφή άλλαξε, ο μηχανισμός όμως έμεινε απαράλλακτος, η επίδειξη γνώσης χωρίς την ουσία της, η σαγήνη του κοινού μέσω εντυπωσιασμού και όχι μέσω αλήθειας, η μετατροπή της γνώσης και της πληροφρίας σε εμπόρευμα που πωλείται όχι για όσα προσφέρει πραγματικά στην ψυχή, αλλά για όσα υπόσχεται φαινομενικά στη ματιά.
Το πιο θλιβερό ίσως στοιχείο αυτής της σύγχρονης επανάληψης είναι πως κανείς δεν στρέφεται με την ίδια προθυμία σε ακαδημαϊκές μελέτες ή, ακόμα καλύτερα, στα κείμενα της αρχαίας Ελληνικής γραμματείας. Αρχαία Ελληνικά Κείμενα που δεν επιδιώκουν στον εντυπωσιασμό αλλά στην ανάπτυξη της γνώσης, της αρετής, της ανδρείας, της Φιλοκαλίας, στοιχεία που καλλιεργούσαν την αργή και επίπονη καλλιέργεια της ψυχής.
Το δίδαγμα του Λουκιανού παραμένει επίκαιρο ακόμη περισσότερο σήμερα, στον ψηφιακό κόσμο, όπου η πληροφορία κυκλοφορεί στιγμιαία αναπαράγοντας πληροφορίες και ειδήσεις που στοχεύουν στο κλικ, στον εντυπωσιασμό και στην αύξηση των κερδών, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι, κατ’ ουσίαν ανεπάγγελτοι, ζουν με έσοδα που έχουν ως δημιουργοί περιεχομένου, πολλές φορές δίχως ηθικούς φραγμούς.
Το αγκίστρι του Λουκιανού εξακολουθεί να κρέμεται, το δόλωμα άλλαξε μορφή, από χρυσό νόμισμα σε αριθμό προβολών και αντιδράσεων του κοινού, όμως όσοι ορμούν άπληστα προς αυτό εξακολουθούν να αποκαλύπτονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, μόλις κάποιος τολμήσει να τους ρωτήσει, όπως έκανε πάντα η αληθινή φιλοσοφία, όχι τι λες, αλλά τι ζεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου