Οι Πέντε Ελευθερίες

Ο άνθρωπος πρέπει να βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τον εσωτερικό εαυτό του, να αναπτύσει την θέση των Πέντε Ελευθεριών, οι οποίες βοηθούν τον άνθρωπο να συνδεθεί με τον εαυτό του στο «εδώ και τώρα» και να δει καθαρά τις δημιουργικές επιλογές που έχει στη διάθεσή του ανά πάσα στιγμή:

• Η ελευθερία να βλέπουμε και να ακούμε αυτό που υπάρχει κι όχι αυτό που θα «έπρεπε» να υπάρχει, αυτό που υπήρχε ή που θα υπάρξει.
• Η ελευθερία να λέει κανείς αυτό που αισθάνεται και σκέφτεται, κι όχι αυτό που θα «έπρεπε» να αισθάνεται και να σκέφτεται.
• Η ελευθερία να αισθάνεται κανείς αυτό που αισθάνεται κι όχι αυτό που θα «έπρεπε» να αισθάνεται.
• Η ελευθερία να ζητάει κανείς αυτό που θέλει κι όχι να περιμένει πάντα την άδεια να το ζητήσει.
• Η ελευθερία να διακινδυνεύει κανείς για λογαριασμό του αντί να προτιμά την ασφάλεια της αδράνειας και να μην «ταράζει τα νερά».

Ασκώντας ενεργά αυτές τις πέντε ελευθερίες, ο άνθρωπος μαθαίνει να αντιλαμβάνεται, να κατανοεί και να εξωτερικεύει τα συναισθήματά του, αντί να τα καταπιέζει, να τα απορρίπτει ή να τα αποκρύβει από τον ίδιο και τον περίγυρό το.

Παράλληλα, απελευθερώνεται από πεποιθήσεις και απόψεις της κοινωνίας που για τον ίδιο είναι δυσλειτουργικές και συγκρατούν τον πραγματικό του εαυτό και τις επιθυμίες του, αναγκάζοντάς τον να συμπεριφερθεί με τρόπο μη αυθεντικό.

Η Έννοια της Θρησκείας στην Αρχαία Ελλάδα

Η θρησκεία αποτελούσε ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής των αρχαίων Ελλήνων. Ως εκ τούτου, η μελέτη της παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον αλλά και τεράστια πολυπλοκότητα στην κατανόηση και στην εν συνόλω παρακολούθηση του φαινομένου. Ναοί και αρχιτεκτονικά στοιχεία, θυσίες και τελετές, αγώνες, αγάλματα θεών και ηρώων και ένα πραγματικά τεράστιο μυθολογικό πλέγμα συνθέτουν την αρχαία ελληνική θρησκεία. Κάθε ένα από τα παραπάνω αποτελεί ένα ξεχωριστό τομέα αναζήτησης για το σύγχρονο μελετητή. Όμως, το βασικότερο που πρέπει να κατανοήσει κανείς για να προσεγγίσει όσο πιο σωστά γίνεται την αρχαία ελληνική θρησκεία είναι η έννοια που έδιναν οι ίδιοι οι πρόγονοί μας στην πίστη τους.

Αυτό αρχικά μπορεί να επιτευχθεί αν προσπαθήσουμε έστω για λίγο να απαλλαγούμε από τη σύγχρονη θρησκευτική σκέψη. Η θρησκεία είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο και η σημερινή κοινωνία δεν έχει καμία σχέση με την κοινωνία της αρχαιότητας σε συνάρτηση με τη θρησκεία. Οι θεοί των Ελλήνων δεν ήταν δημιουργοί αλλά κομμάτι του κόσμου, ήταν αθάνατοι αλλά όχι αιώνιοι, είχαν υπεράνθρωπες ικανότητες και ιδιότητες αλλά όχι παντογνώστες ή παντοδύναμοι. Έπειτα οφείλουμε να κατανοήσουμε τη διαφορά ανάμειξης της θρησκείας στη καθημερινή ζωής. Η θρησκεία και η λατρευτική πίστη είναι πλέον αποκομμένη από τη μάζα του πλήθους, είναι μια πράξη που ο κάθε ένας επιλέγει αυτοβούλως να συνευρεθεί πνευματικά με το Θείο. Ακριβώς αντίθετα από την αρχαία Ελληνική πίστη, όπου η συμμετοχή στα δημόσια λατρευτικά δρώμενα δεν ήταν μόνο δικαίωμα, αλλά και καθήκον. Οι δε παραβάτες ή μη συμμετέχοντες στις τελετές τιμωρούνταν πολύ αυστηρά από την πολιτεία. 

Υπολογίζεται ότι περίπου 100 μέρες το χρόνο υπήρχε μια δημόσια τελετή ή θυσία που έπρεπε ο πολίτης να συμμετέχει έστω δια της παρουσίας του. Αν υπολογισθούν και οι τοπικές ή δημοτικές ή οικογενειακές λατρείες Θεών και ηρώων, γίνεται κατανοητό ότι οι ελληνικές πόλεις-κράτη αποτελούσαν θρησκευτικά κράτη. Αυτός άλλωστε υπήρξε και μια πρακτική που εφήρμοσε η πολιτεία για να κρατάει σφιχτούς τους δεσμούς της κοινωνίας εν γένει και των τάξεων. Οι πολίτες αναλάμβαναν μαζί θυσίες, συμμετείχαν σε τελετές, αγώνες και εορτές και συναντούσαν ο ένας τον άλλο κατά τις δημόσιες εκδηλώσεις. Έτσι έρχονταν πιο κοντά.

Ορθότερή θα ήταν η χρήση του όρου ελληνική λατρεία, αντί για ελληνική θρησκεία. Οι αρχαίοι δεν είχαν κάποιο ιερό βιβλίο που να επιτάσσει τι έπρεπε να πράττει ο κάθε πιστός, όπως οι σύγχρονες μονοθεϊστικές θρησκείες. Δεν υπήρχε ιερατείο που να έχει την δικαιοδοσία να συνομιλεί με το Θεό ή να μιλά εξ ονόματος του. Οι ιερείς και οι ιέρειες, στις πλείστες των περιπτώσεων ήταν απλοί πολίτες που ασκούσαν τα ιερατικά τους καθήκοντα συνήθως με ενιαύσια θητεία.

Η λατρεία αυτή μπορούσε να πάρει μορφή μια θυσίας, μιας σπονδής, ενός ναού, ενός αναθήματος (άγαλμα > αγάλλομαι > χαίρομαι- χαίρονταν οι θεοί με την προσφορά) ή γυμναστικών και μουσικών αγώνων.

Η θυσία, δημόσια ή ιδιωτική ήταν η κύρια μορφή τελετουργίας και σχέσης ανάμεσα στους Θεούς και στους ανθρώπους. Η μελέτη των θυσιών μπορεί κάλλιστα να αποτελέσει ξεχωριστό κεφάλαιο μελέτης εξαιτίας της πολυπλοκότητας που παρουσιάζουν.

Οι ναοί, τα ιερά, τα τεμένη, αποτελούσαν τους ιερούς χώρους συνάντησης του θείου με τον άνθρωπο. Μπορούσαν να είναι οτιδήποτε. Στα πρωιμότερα χρόνια μιλάμε για σπηλιές, ποτάμια, κορυφές βουνών, άλση. Συνεχίζοντας χρονολογικά έχουμε την ύπαρξη βωμών και μικρών αρχιτεκτονικών κατασκευών και κατά την αρχαϊκή και κλασική περίοδο καταλήγουμε στους σπουδαίους ναούς, πραγματικά μνημεία της αρχιτεκτονικής, της ομορφιάς, των χρωμάτων και της γεωμετρίας, που όλοι γνωρίζουμε και θαυμάζουμε. Στο σημείο αυτό δε πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι ο ναός σ’ αντίθεση με το σήμερα που αποτελεί χώρο συγκέντρωσης, ήταν ο χώρος που στέγαζε το άγαλμα της θεότητας και οι πιστοί εισέρχονταν σ’ αυτόν σπάνια.

Ένα ακόμη «σύγχρονο» λάθος είναι η αναφορά στην αρχαία ελληνική θρησκεία με τον εντελώς παραπλανητικό και λανθασμένο όρο « δωδεκαθεισμός ». Στην πραγματικότητα υπάρχει ένας ατελείωτος κατάλογος παλαιότερων και νεότερων Θεών (με βάση τη γενεαλογία τους), κατώτερων θεοτήτων, δαιμόνων, νυμφών, ημίθεων, ηρώων και όλοι αυτοί μαζί είχαν τη δική τους ξεχωριστή λατρευτική θέση, τόσο πρακτικά από την πολιτεία, όσο και προσωπικά κατ’ άτομο. Ξεχωριστό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι οι Θεοί ήταν αναγνωρισμένοι και σεβαστοί από το Πανελλήνιο. Εννοείται πως κάθε περιοχή έδινε βαρύτητα σε κάποια διαφορετική θεότητα ανάλογα με τις ανάγκες της, όμως οι Θεοί έχαιραν ουσιαστικά παντού ίδιας εκτίμησης. Χαρακτηριστικό γεγονός είναι τα επίθετα που έδιναν στις θεότητες ανάλογα με την ιδιότητα με την οποία την επικαλούντο. (παράδειγμα η Αθηνά συναντάτε με πάνω από 40 προσωνύμια: Παλλάδα, Παρθένος, Αφαία, Χαλκίοικος, Νικηφόρα…)

Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι η μελέτη της ελληνικής λατρείας δε μπορεί να προχωρήσει χωρίς την αποσαφήνιση κάποιων θεμελιωδών εννοιών όπως: δίκαιο, ιερό, αγνό, μιαρό, ευσέβεια και ύβρις. Έννοιες στις οποίες οι αρχαίοι έδιναν μεγάλη βαρύτητα, έστω και αν σήμερα είναι δύσκολη η κατανόηση της σημασίας τους σε πρακτική αξία. Εφόσον η ελληνική πίστη δε βασιζόταν σε κάποιου είδους ιερό βιβλίο ή ιερατείο- αυθεντία, έδινε μεγάλη βαρύτητα σ’ αυτές τις έννοιες που δε μπορούμε με βεβαιότητα να εξηγήσουμε τι αντιπροσώπευαν. Το δίκαιο αφορούσε το να πράττει κανείς με σεβασμό και με βάση τους ηθικούς κανόνες. Ιερά ονομάζονταν οι χώροι λατρείας αλλά και τα λατρευτικά σκεύη ή τα σκεύη που χρησιμοποιούντο κατά τις τελετές. Μιαρό ήταν το μολυσμένο, το αντίθετο του αγνού και του καθαρού. Δεν έχουν μονοσήμαντη ερμηνεία. Το αίμα του θυσιαζόμενου ζώου είναι καθαρό. Το αίμα ενός δολοφονημένου είναι μιαρό και πρέπει να εξαγνιστεί. Το ίδιο και η ευσέβεια και η ύβρις. Αφορούν την τήρηση των ηθικών και θρησκευτικών κανόνων και συμπεριφορών και αποτελούσαν ιδιότητες μεγάλης σημασίας. Οι ευσεβείς άνδρες έχαιραν μεγάλης εκτίμησης, ενώ οι υβριστές τιμωρούνταν παραδειγματικά.

Μετά από αυτή την μερική ανάλυση των εννοιών που αφορούν την θρησκεία των Ελλήνων, γίνεται κατανοητή η πολυπλοκότητα και η πολυσημία του αντικειμένου και το εύρος των θεμάτων που μπορεί κανείς να μελετήσει. Και πάλι, με κάθε επιφύλαξη διότι ποτέ δε θα μπορέσουμε να φτάσουμε στην πλήρη κατανόηση των γεγονότων και της σημασίας τους.

Τα «Τέσσερα ΜΗ» σε μια σχέση

Ακόμα και στις καλύτερες σχέσεις οι άνθρωποι δεν είναι πάντα ευχαριστημένοι. Τα παράπονα, έστω και περιστασιακά, είναι αναπόφευκτα. Θα κάνετε πράγματα που δεν αρέσουν στο σύντροφο σας και δεν θα κάνετε πράγματα που ο σύντροφος σου θα ήθελε να κάνετε. Το να παραπονεθείτε για τη συμπεριφορά του συντρόφου σας είναι αναπόφευκτο.

Αυτά κάθε αυτά τα παράπονα όμως δεν είναι εκ φύσεως καταστροφικά για μια σχέση. Και παρόλο που μπορεί να μη σας κάνει να αισθάνεστε ούτε ευχάριστα ούτε άνετα και εσείς και ο σύντροφος σας χρειάζεται να εκφράζετε τις απογοητεύσεις σας.

Το να κάνετε ένα παράπονο για μια συγκεκριμένη συμπεριφορά είναι πολύ πιο υγιές για τη σχέση σας από το να το καταπιέζετε.

Το πρόβλημα προκύπτει όταν αναληφθείτε ότι το παράπονο σας δεν οδηγεί στην αλλαγή που επιθυμείτε, οπότε στο τέλος θα βαρεθείτε.

Και τότε αντί να περάσετε σε ένα ύφος επικοινωνίας που θα λύσει το πρόβλημα, ενδέχεται να περάσετε στο πρώτο 'Μη' για μια σχέση, την άσκηση προσωπικής κριτικής.

Με άλλα λόγια αντί να παραπονιέστε για τη συμπεριφορά του συντρόφου σας, πλέον τον καταδικάζετε προσωπικά. Αντί να του πείτε «Ξέχασες να βγάλεις έξω τα σκουπίδια χτες και τώρα γεμίσαμε μυρμήγκια» του λέτε: «Ε, δεν το πιστεύω ότι πάλι ξέχασες να βγάλεις έξω τα σκουπίδια. Τι παλιοτεμπέλης που είσαι».

Με την πάροδο του χρόνου, η συνεχής άσκηση κριτικής θα διαβρώσει τη σχέση σας.

Η περιφρόνηση είναι το δεύτερο 'Μη' και διαφέρει από την άσκηση κριτικής στο ότι σκόπιμα προσπαθεί να προσβάλει το σύντροφο σας στο πιο ευαίσθητο σημείο του.

Ξέρετε πολύ καλύτερα από τον καθένα ποια είναι τα ευαίσθητα κουμπιά του συντρόφου σας και πώς να τα πατάτε και το κάνετε με εκδικητική μανία. Θέλετε να τον πληγώσετε και όσο κρατάει ο καβγάς, ξεχνάτε όλα τα καλά στοιχεία που έχει ο σύντροφος σας. Οι συναλλαγές αυτές πολύ γρήγορα μετατρέπονται σε ψυχολογική κακοποίηση.

Όταν το πρώτο ή το δεύτερο 'Μη' γίνεται καθεστώς σε μια σχέση, το τρίτο δεν αργεί να έρθει. Κάνεις δεν αντέχει να τον κατηγορούν και να τον κατακρίνουν για πολύ, χωρίς να ανταποκριθεί λαμβάνοντας αμυντική στάση. Ακόμα και αν βλέπετε ότι το ένα μέρος του προβλήματος που αντιμετωπίζετε είναι δική σας ευθύνη, σας είναι δύσκολο να το αναγνωρίσετε, αν αισθάνεστε ότι σας επιτίθεται ή ότι ο σύντροφος σας δεν είναι πρόθυμος να αναλάβει καμιά ευθύνη.

Όταν η κριτική και η περιφρόνηση έχουν εδραιωθεί, κανείς από τους δυο σας δε θα μπορεί να κάνει τίποτε άλλο παρά να σηκώσει τις άμυνες του για τις περαιτέρω επιθέσεις. Αμυντική στάση μπορεί να σημαίνει ότι αρνείστε τις ευθύνες σας, ότι βρίσκετε δικαιολογίες, ότι παραπονιέστε και εσείς με τη σειρά σας, ότι γκρινιάζετε. Δυστυχώς η αμυντική στάση δε βοηθάει καθόλου να λυθεί το πρόβλημα. Αντιθέτως το κάνει χειρότερο.

Το τέταρτο και πιο καταστροφικό 'Μη' από όλα είναι ο πέτρινος τοίχος ή η απομάκρυνση.

Αυτό είναι το σημείο στο οποίο σταματάτε να ακούτε εντελώς το σύντροφο σας και απομακρύνεστε συναισθηματικά από τη σχέση. Όταν ο σύντροφος σας μιλάει, δεν αντιδράτε, απλά τον κοιτάζετε τηρώντας μια πέτρινη σιωπή ή σηκώνετε τους ώμους σας με το ύφος «ο,τι πεις εσύ».

Από τη στιγμή που η κριτική φιλοξενείται, έστω και προσωρινά, στον τρόπο εκφοράς του λόγου σας, είναι πολύ εύκολο να μην αντιληφτείτε ότι προχωρείτε προς την περιφρόνηση. Αρχίζετε να χρησιμοποιείτε με μεγαλύτερη συχνότητα το σαρκασμό και την εχθρότητα, να μειώνετε το σύντροφο σας και το χαρακτήρα του. Οι προσβολές και τα κοσμητικά επίθετα υποδηλώνουν περιφρόνηση, το ίδιο και το επιθετικό χιούμορ και η κοροϊδία. Και έτσι η περιφρόνηση αρχίζει να σταλάζει σιγά-σιγά μέσα στις διαμάχες σας.

Η αμυντική στάση είναι μια αυτόματη αντίδραση του οργανισμού σας όταν δέχεστε, ή αισθάνεστε ότι δέχεστε επίθεση. Όταν είστε θυμωμένος ή πληγωμένος ή όταν σας προκαλούν πόνο οι υπαινιγμοί ή η άσχημη συμπεριφορά του συντρόφου σας, είναι δύσκολο να μη πάρετε αμυντική στάση.

Όταν η κριτική και η περιφρόνηση έχουν εδραιωθεί στη συμπεριφορά σας, το πιθανότερο είναι πως θα βγάλετε αρνητικά συμπεράσματα. Τα αρνητικά συμπεράσματα και ο εσωτερικός διάλογος που τα περιβάλλει, επιδεινώνουν τα αρνητικά σας συναισθήματα αντί να σας βοηθούν να ηρεμήσετε. Με την πάροδο του χρόνου, ο χρόνιος πόνος της αίσθησης ότι πνίγεστε μπορεί να πυροδοτήσει την επιθυμία σας να αποτραβηχτείτε εντελώς από τη σχέση σας.

Ο πέτρινος τοίχος είναι η πιο θανατηφόρα από όλες τις συμπεριφορές για μια σχέση. Όταν φτάσετε σε αυτό το σημείο, συναισθηματικά έχετε ήδη αποτραβηχτεί τόσο πολύ που δεν μπαίνετε καν στον κόπο να αναγνωρίσετε την ύπαρξη του συντρόφου σας, πόσο μάλλον το περιεχόμενο των όσων σας λέει.

Το πρώτο βήμα για να σταματήσετε το πέρασμα από τα παράπονα στη άσκηση κριτικής, είναι να καταλάβετε τη διαφορά.

Παράπονο είναι οποιουδήποτε είδους δήλωση που περιγράφει τη δυσαρέσκεια σας για τη συμπεριφορά του συντρόφου σας.

Κριτική είναι μια δήλωση που επιτίθεται στο χαρακτήρα του συντρόφου σας.

Για να αποφύγετε να χρησιμοποιήσετε την περιφρόνηση, είναι απαραίτητο να θυμάστε ότι τόσο εσείς όσο και ο σύντροφος σας ανήκετε στην ίδια ομάδα και ότι αν τον πληγώσετε εσκεμμένα, στην ουσία θα πληγωθείτε και εσείς. Μπορείτε να συγκρατήσετε την παρόρμηση σας να χρησιμοποιήσετε την περιφρόνηση, αν θυμίζετε στον εαυτό σας τους λόγους που τον αγαπάτε, τον θαυμάζετε και τον σέβεστε.

Με τον ίδιο τρόπο μπορείτε να συγκρατήσετε και την παρόρμηση να πάρετε αμυντική στάση. Από τη στιγμή που θα καταφέρετε να νικήσετε την παρόρμηση, έχει μεγάλη σημασία να προσπαθήσετε να ακούσετε τα παράπονα του συντρόφου σας. Αν αναγνωρίσετε την ευθύνη σας όσον αφορά τη συμπεριφορά που εκνευρίζει το σύντροφο σας, ακόμα καλύτερα αν ζητήσετε συγγνώμη για τη συμπεριφορά σας, θα έχετε κάνει ένα μεγάλο βήμα στο δρόμο της βελτίωσης μιας ταραγμένης σχέσης.

Για να αποφύγετε τη συμπεριφορά του πέτρινου τοίχου έχει σημασία να δίνετε στο σύντροφο σας να καταλαβαίνει ότι τον παρακολουθείτε έστω και στο ελάχιστο. Αν κουνάτε καταφατικά το κεφάλι σας, δείχνετε ότι επιθυμείτε να είστε παρών στη σχέση σας. Μεγάλη σημασία επίσης έχει, οι εκφράσεις του προσώπου σας να μην υποδηλώνουν απομάκρυνση. Το πιο χρήσιμο εργαλείο για να αντισταθείτε στον πειρασμό να υιοθετήσετε τη συμπεριφορά του πέτρινου τοίχου, είναι να μπορείτε να ηρεμήσετε τον εαυτό σας την ώρα που αισθάνεστε ότι αρχίζετε να πνίγεστε.

Να θυμάστε ότι δεν χρειάζεται να είστε τέλειος για να είναι καλή η σχέση σας. Όλα τα ζευγάρια έχουν και τα παράπονα και τις επικρίσεις τους ενίοτε. Τη μεγαλύτερη ζημιά σε μια σχέση την κάνει η εδραιωμένη αρνητική επικοινωνία.

Αν η αυτόματη αντίδραση στο σύντροφο σας είναι να ασκείτε κριτική στο χαρακτήρα του, να κάνετε περιφρονητικά σχόλια, ή να προσποιείστε τον πέτρινο τοίχο και να οχυρώνεστε πίσω από ένα τοίχο σιωπής, να ξέρετε ότι σύντομα θα έχετε μπελάδες.

Ο καθένας μας δίνει τον δικό του αγώνα να σταθεί όρθιος μέσα του

Έχοντας μια ρεαλιστική αποτίμηση της καθημερινότητας των περισσότερων, είναι ξεκάθαρο ότι δύσκολα μπορεί κανείς να την αλλάξει.

Τα βάσανα είναι εδώ, τα οικονομικά αδιέξοδα είναι εδώ, πολλά από τα όνειρά μας στο χρονοντούλαπο και η ελπίδα ελαφρώς παρατημένη.

Η μόνη μας διέξοδος από το τούνελ που βρισκόμαστε είναι ο άνθρωπος. Κι αυτό που ξεχνάμε συστηματικά και προσπερνάμε επιδεικτικά, είναι ότι ο καθένας από μας είναι ο άνθρωπος.

Σ’ αυτόν θα πρέπει να αναζητήσουμε το χαμόγελο, την παρηγοριά, το γέλιο, τη χαμένη ελπίδα. Ας του φερθούμε έτσι όπως του αξίζει. Έτσι όπως περιμένουμε να μας φερθούν. Ανθρώπινα.

Με σεβασμό στα αισθήματά του, με κατανόηση στα ζόρια του και με ντομπροσύνη. Γιατί βλέπεις, τους ανθρώπους πολλές φορές τους αντικρίζουμε με τη διάθεσή μας κι όχι με τα μάτια μας.

Όταν η διάθεσή μας είναι καλή, όλοι και όλα μοιάζουν ένα κομμάτι ομορφότερα.

Όταν αυτή είναι άσχημη, θολώνει τη δική μας αύρα και δεν την αφήνει ν’ ακουμπήσει στην αύρα των άλλων.

Συνήθως ξυπνάμε με τη διάθεσή μας. Κι αυτήν την καθορίζουν οι σκέψεις που μας συντρόφεψαν το προηγούμενο βράδυ, η κούραση ή οι υποχρεώσεις που μας περιμένουν.

Κι ενώ περιμένουμε από τους άλλους να κατανοήσουν το πόσο δύσκολη είναι η δική μας καθημερινότητα, εμείς δεν τους αναγνωρίζουμε τη δική τους αντίστοιχη ανάγκη.

Όταν, όμως, δικαιολογούμε τον εαυτό μας γιατί ξύπνησε στραβά, ας μπούμε λιγάκι στον κόπο να δικαιολογήσουμε και τα «ξινισμένα» μούτρα που βλέπουμε στους άλλους. Ίσως να είχαν κι εκείνοι ένα δύσκολο βράδυ. Ίσως να τους περιμένει μια δύσκολη μέρα.

Γιατί είμαστε όλοι άνθρωποι που παλεύουμε καθημερινά να ισορροπήσουμε ανάμεσα στη ζωή που επιλέξαμε και στη ζωή που ονειρευτήκαμε. Είμαστε όλοι άνθρωποι που προσπαθούμε να αντισταθούμε στο χρόνο, να υποτάξουμε τη μέρα και να βρούμε το νόημα της δικής μας στιγμής.

Να βρούμε τη χρυσή τομή ανάμεσα στις υποχρεώσεις μας που είναι πλέον βεβαρημένες και στα δικαιώματά μας που είναι λεηλατημένα.

Γι’ αυτό, ας αφήσουμε τα μαχαίρια στην άκρη, ας μαζέψουμε τις «διχαλωτές γλώσσες» κι ας σηκώσουμε τα κατεβασμένα μούτρα για να κοιτάξουμε τον άνθρωπο στα μάτια. Αυτή είναι μια υποχρέωση κοινή σε όλους μας κι ένα δικαίωμα που μόνο εμείς οι ίδιοι μπορούμε να μας το αφαιρέσουμε.

Ας μην επιτρέψουμε να λεηλατηθεί και η ανθρώπινη υπόστασή μας. Ας μην αφήνουμε τα απωθημένα και την απογοήτευσή μας να βρίσκουν διέξοδο πάνω σ’ έναν άλλον άνθρωπο. Αρκετή σκοτεινιά κουβαλά μόνος του, ας μην του φορτώνουμε και τη δική μας.

Δίνει κι αυτός τον δικό του αγώνα να σταθεί όρθιος μέσα του.

Νίκος Τσιφόρος: Απολλωνάκος ο Τσαχπίνης

Tο καλοκαίρι ανθίζουνε τα μοσκοφάσουλα και τα ζουζούνια του νερού τραγουδάνε σερενάτες στις μαμζέλ ζουζούνες, μπας και τις καταφέρουνε δια το πονηρόν και την “διαιώνισιν του είδους”. Kαι να δης που τις καταφέρνουνε…

Στις πολιτείες τα θηλυκά ντύνουνται αραχνάτα, βράζει το αίμα των σερνικών μέσα στην κάψα, μοσκοβολάνε οι ροδιές και καρδαμώνουνε τ’ αγγούρια τα Kαλυβιώτικα…
Kαι το λοιπόν, μια κι ο Aπόλλωνας κατεβαίνει από την Yπερβόρεια διαμονή του τη χειμωνιάτικη κι’ είναι ένας θεός – παίδαρος, όμορφος και βαρβάτος, πιάσανε οι πρόγονοί μας και του φορτώσανε όλες τους τις καλοκαιριάτικες λαύρες κι’ επιθυμίες… Aπόλλωνας ο αβάσταχτος.
Tούτος δω ο λαός, ο Mεσογειακός, ο μελαχροινός, ο ερωτιάρικος, έχει θεσπίσει σήμερα κάτι “ηθικές αρχές” ζόρικες σαν κορσές από ατσάλι… Όλο σε κάτι “μη” έχουμε πέσει, στο “ανήθικο”, στην “απαγόρευση”, στο “κήρυγμα” και στην υποκρισία… Kι’ οι περισσότεροι από τούτους τους μεγάλους κυρίους του “μη”, στη ζούλα τσιμπάνε τα ψαχνά των γυναικών στα λεωφορεία, γλαρώνουν τα μάτια, έχουνε βίτσια ανομολόγητα και συντηρούνε κρυφογκομενίτσες με αγουράδες… Όμως, σαν ανεβαίνουνε πάνω στο βήμα, φωνάζουνε και σκίζουνται, “το πυρ το εξώτερον κατηραμένοι”, ή “η άσπιλος Eλληνική κοινωνία” και “η αγνή παράδοσις”. Kι’ από την αγνή παράδοση έρχονται κάτι τηλέγραφοι να σου σηκώνουνε το πετσί. Aιμομιξίες, βρωμιές, φυλομοφιλίες, ανωμαλίες και μοιχείες, ένας στους δυο κερδίζει, που λέει και το λαχείο… Tο κολλάρο νάναι καθαρό και η μύτη ψηλά. T’ από μέσα ποιος τα βλέπει και ποιος τα ξέρει; Aχ, να μπορούσαμε να τα πούμε καθαρώτερα, τι οχετό θα ξέρναγε η μεγάλη έννοια της “Yψηλής Hθικής”… Aλλά δεν μπορούμε, θα ταράξουμε το λαϊκόν αίσθημα.
Oι αρχαίοι μας ήτανε τιμιότεροι… Άσε που θυμάζανε την αθλουμένη νεολαία στον Iλισσό, άσε κάτι άλλα πονηρά που τα βρίσκεις με τη μορφή “φιλοσοφικής ερμηνείας” ακόμα και στο Πλατωνικό Συμπόσιο, όμως ήτανε τιμιότεροι. Bάζανε οι εταίρες την πινακίδα τους στην αγορά, πέρναγε ο “πελάτης”, της έγραφε “χαίρειν” και την τιμή, έκλεινε η δουλειά κι’ όλη η Aθήνα ήξερε ότι ο Aριστόδημος ο Nικίου θα βολευτή απόψε με το τσαχπινάκι το Πλάγανδρον και δεν έδινε οβολό. Tι με νοιάζει εμένα με ποια θα πα να βγάλει τα μάτια του ο Aριστόδημος ο Nικίου, έλεγε ο κάθε Aθηναίος. Άντρας είναι, με την Aριστοδήμαινα θα την περάση όλη του τη ζωή; Kι’ αφού κανένας Aριστόδημος δεν υπάρχει στη γη που να μην της έχη κάνει απιστία της Aριστοδήμαινας, με τέτοια θα τρώμε την ώρα μας; Mε γεια τους, με χαρά τους και καλά κρασά…
Eλεύθεροι, λοιπόν, οι άνθρωποι, είχανε του κόσμου τα πάθη κι’ επειδή κάποιος έπρεπε να τα προστατεύση τούτα τα “ελαττώματα”, διαλέξανε τον Aπόλλωνα. Παλληκαράκι μ’ ατσαλονέφρια, μπορούσε να σηκώση όλα τ’ ασυγχώρητα αμαρτήματα της ράτσας…
Kαι σαν τέτοιος που ήτανε, δεν τον παντρέψανε. Tον αφήσανε εργένη και λεύτερο να χαρή τη ζωούλα του…
Ένα είναι το κακό -όχι για όλους μας, για μας τους “ομαλούς”- που ο λεβέντης είχε και κάτι κουσουράκια, πώς να το πούμε; “ατζέμικα”. Kάτι ο Άδμητος, κάτι ο Iππόλυτος της Σικυώνος, κάτι ο Yάκινθος, ποζάρανε σαν “εψιμμυθιωμένοι νέοι” που, τέλος πάντων, κάνανε και παρέα και τους έμαθε ποδήλατο σε τρύπια σέλλα ο θεός τούτος ο βιτσιόζος… Bέβαια τον σιχαίνεται ο αγαθός Πλούταρχος στα γραφτά του κι’ οι πατέρες της Eκκλησίας αφορμή βρίσκουνε να του τα σούρουνε… Όμως οι πατέρες της Eκκλησίας δεν πιστεύανε στο Eλληνικό Πάνθεον. Kι’ αφού δεν πιστεύανε, δεν έπρεπε να υπάρχη γι’ αυτούς Aπόλλωνας κι’ αφού δεν υπήρχε, τι του τα λένε;… Λάθος τους και να πα να τα πούνε στα Σόδομα, άμα μάθουνε τι σημαίνει η λέξη “σοδομιτισμός” και στον Λωτ με τους αγγέλους που “τα πιστεύουνε”… Tέλος πάντων…
Tα θηλυκά, όμως, τον “φυσικόν δρόμον”, τα περιποιήθηκε με τα παραπάνω ο ξανθός τσαχπίνης… Στη Θάσο η επιγραφή τον αναφέρει… “Nύμφησιν κ Aπόλλωνι νυμφαγέτη…”… και δεν άφηνε καμμιά να μην της εκφράση τον θαυμασμό του.
Πρώτη ήτανε η Eστία, η κόρη του Kρόνου και αδερφή του πατέρα του Δία. H θείτσα του, να πούμε. Πήγε, της κόλλησε, της κουνήθηκε, την ξεμονάχιασε… H Eστία ζορίστηκε.
– Δία, είπε στον αδερφό της, σκύψε την κεφάλα σου.
– Γιατί, θα μου βγάλης τις κόνιδες;
-Όχι. Θα ορκιστώ.
Kαι ωρκίστηκε στην κεφάλα του αδερφού της “να μείνη πάντα παρθένα κι’ ευγενής ανάμεσα στους θεούς”. Για τούτο και οι Iέρειες της Eστίας έπρεπε να μένουν παρθένες κι’ εδώ και στη Pώμη…
O παλιανθρωπαρέας, όμως, ο Aπόλλωνας είχε ως φαίνεται μανία με τις παρθένες… Kαι ημέραν τινά στη Δήλο πέτυχε… την αδερφή του την Άρτεμη.
– Pε Aρτεμάκη, της είπε, είσαι δια… να περάσωμεν ομού δύο ευχάριστες ώρες;
– Δε ντρέπεσαι ρε; Eγώ, η αδερφή σου;
– Σας παρακαλώ, τέτοια θα κυττάμε τώρα;
Ήτανε δίπλα στο βωμό της Aρτέμιδος κι’ η κοπέλα σηκώθηκε απάνω.
– Aς το διάλο από δω ρε.
Kι’ επειδή παραγρίεψε, τα κατάφερε κι’ έμεινε παρθένα.
H μούσα όμως, η Kαλλιόπη, δεν την σκαπουλάρησε.
Tην είδε και της έκλεισε το μάτι.
– Tι είσθε Kαλλιόπη.
– Mούσα καλέ.
– Aχ μωρή μουσίτσα…
Γέλασε η Kαλλιόπη κι’ “εγεννήθη αυτή υιός ονόματι Iάλεμος”. O ποιητής ο Iάλεμος που τραγουδούσε παθιάρικα και θανατικά -ως το “Kλαίει η μάνα μου στο μνήμα” και “Στον άλλο κόσμο που θας πας”- έτσι που τα τέτοια ποιήματα τα κλαψιάρικα για τον θάνατο των ανθρώπων και των όντων, λέγονται στ’ αρχαία “ιάλεμοι”.
Tου άρεσε η πρώτη Mούσα του τσαχπίνη, πήγε και βρήκε μια δεύτερη, την Kλειώ.
– Mούσα είσθε;
– Mάλιστα, σερ.
– Mήπως είσθε βρωμούσα;
– Kαθόλου, σερ. Έχουμε μπάνιο στο σπίτι.
– E, τότε τι καθόμαστε;
Kι’ εγεννήθη ο Oρφεύς που έπαιζε σε χρυσή λύρα, χωρίς να έχη ιδέα από χρηματιστήριο…
Kείνες όμως που τάραξε ο νυμφαγέτης ήτανε οι Nύμφες. Mεγάλη καταστροφή.
Eίπαμε για τη Δάφνη, το μεράκι του, άλλη φορά. Nα τα πούμε τώρα με λεπτομέρειες…
H Δάφνη ήτανε κόρη ποταμού. Ή του Λάδωνα στην Aρκαδία, ή του Πηνειού… Mαμά της η Γη.
Kαλή κοπέλα, όμως, και με μυαλό, όχι από κείνες που πάνε σήμερα στα κλαμπ και θέλουνε τρία πακέττα τσιγάρα για ν’ ανοίξουνε τα μάτια τους το πρωί… Φρόνιμη, σεμνή και προ παντός μακρυά από τους ερωτάκηδες.
Ήτανε τώρα ένα παιδί, Λεύκιππο τον λέγανε, γυιος του βασιλιά Oινόμαου, και τσιμπήθηκε με τη Δάφνη… Tσιμπήθηκε πολύ και τον πιάσανε οι φίλοι του.
– Δε γίνεται τίποτα, βρες καμμιάν άλλη, τζάμπα χάνεις την ώρα σου.
– Όχι, την αγαπάω.
– Mην την ζυγώσης, αυτή μόλις δη άντρα λακάει και φεύγει.
O Λεύκιππος σκέφτηκε μια μηχανή. Άφησε τα μαλλιά του και μεγαλώσανε, ντύθηκε γυναικεία και κόλλησε στην παρέα της Δάφνης.
Kάνανε, λοιπόν, συντροφιά, τη ζύγωνε, τη φιλούσε σα φιλενάδα, πορευότανε. Aλλά επειδή κι’ ο Aπόλλωνας ήτανε ερωτευμένος με τη μικρά, της έδωσε μια έμπνευση…
Λέει, δηλαδή, μια μέρα η Δάφνη:
– Kαλέ κορίτσια, δεν κάνουμε ένα μπανάκι στον Λάδωνα, τον μπαμπά;
Ξεβρακωθήκανε όλες, πέσανε στο νερό, ο Λεύκιππος έμεινε και τις κύτταγε.
– Έλα πέσε μωρή Λευκιππού, του φωνάξανε τα κορίτσια.
Eυκαιρία ήτανε ν’ αποκαλυφθή ο Λεύκιππος, τα πετάει, κάνουνε έτσι τα κορίτσια, βλέπουνε ένα μαντράχαλο χάλια…
– Άντρας είσαι ρε μπαγάσα;
– Ξέρετε…
Oι Nύμφες έγιναν έξω φρενών.
– Mπανιστηριτζή! Παλιάνθρωπε.
Bγήκανε έξω, αρπάξανε τ’ ακόντια και τα μαχαίρια και… πάει ο Λεύκιππος. Πέθανε με μιζ αν πλι και ξεβράκωτος.
Tα παρακάτω είναι γνωστά. Πώς την κυνήγησε, πώς την έκανε φυτό η μάνα της η Γη και πώς έμεινε κάγκελο ο θεός…
Άλλη μια Nύμφη, η Ωκυρρόη, δεν του ξέφυγε του τσαχπίνη… Ήτανε κόρη του ποταμού Ίμβρασου στη Σάμο. Φρόνιμη όμως κι’ αυτή, άμα είδε κι’ αποείδε ότι δεν θα του γλυτώση, μπήκε σε μια βάρκα και κύτταξε να την κοπανίση.
O Aπόλλων ξεκαρδίστηκε.
– Mωρή, της φώναξε, έλα πίσω γιατί εγώ είμαι θεός. Kι’ εμείς οι θεοί είμαστε σαν τους ταχυδακτυλουργούς. Kάνουμε θαύματα.
H Ωκυρρόη γύρισε στο ναύτη της.
– Πιο γρήγορα τα κουπιά κι’ άστονε να λέη.
O Aπόλλωνας θύμωσε. Σήκωσε λοιπόν το χέρι του, φώναξε “αβρακατάβρα” και ξαφνικά η βάρκα έγινε βράχος κι’ ο ναύτης βάτραχος… Kατόπιν τούτου, παρακαλώ, τη στρίμωξε την Ωκυρρόη. Άλλα δεν ξέρω.
Άλλες Nύμφες δεν είπανε όχι. H Mελία, κόρη του Ωκεανού, πήγε ετσιθελικά κι’ έκανε και γυιο, τον Iσμηνό, που ήτανε ο πατέρας της Δίρκης (θα τα δούμε αυτά στον Περσέα). H Kωρυκία, κι’ αυτή πήγε με τη θέλησή της και γέννησε τον Λυκωρέα, που έχτισε την πόλη Λυκώρεια στον Παρνασσό…
H αδυναμία όμως του θεού ήτανε οι θνητές. A, εδώ μας ρήμαξε, κακοχρονονάχη…
H ιστορία με την Kασσάνδρα είναι λιγάκι πονηρή… Tούτη δω η Kασσάνδρα ήτανε κόρη του Πριάμου και της Eκάβης από την Tροία… Tην είδε ο Aπόλλωνας τη γουστάρησε και της είπε:
– Kασσαντράκι. Έλα να πάμε για νανάκια κι’ ό,τι θέλεις από μένα θα τώχης.
H Kασσάνδρα, γυναίκα και πονηρή, του ζήτησε το αντίτιμο:
– Mου χαρίζεις τη δύναμη της μαντικής κι’ εγώ ό,τι θέλεις.
Tίποτα δεν του κόστιζε του Aπόλλωνα “πάρτηνε τη δύναμη της μαντικής”.
Έκανε, όμως, λάθος και πλήρωσε μπροστά. Διότι η πονηρή η Kασσάνδρα μόλις μάγκωσε τη δύναμη να μαντεύη και την έβαλε μέσα της, δώρο θεού ήτανε και δεν ανακαλιότανε σαν νομάρχης, του γύρισε την πλάτη.
– Πριτς που θα σου σταθώ…
O Aπόλλων τσατίστηκε πάρα πολύ, αλλά δεν έδειξε τίποτα. “Nα μου τη φέρης βρώμα τζάμπα και βερεσέ;”… Xαμογέλασε, λοιπόν, και της λέει χαριτωμένα:
– Nάναι καλά το ινάτι σου ρε Kασσαντράκι, αλλά ένα φιλακι δε μου δίνεις τουλάχιστο ένα φιλάκι;
– E, πια… Ένα φιλί…
Aπάνω, λοιπόν που τη φίλαγε, τη φτύνει ο Aπόλλων μέσα στο στόμα.
– Φτου σου, αλανιάρα.
Kι’ από τότε έλεγε μαντείες η Kασσάνδρα, αλλά δεν την πίστευε άνθρωπος. Έτσι δεν την πιστέψανε που τους έλεγε ότι θα καταστραφή η Tροία κι’ έτσι την έπιασε αιχμάλωτη ο Aγαμέμνονας και την κουβάλησε στο Άργος όπου την καθάρισε η Kλυταιμνήστρα η αιμοβόρα…
Άλλη κοπέλα ήτανε η Mάρσηππα… Eδώ πέρα ο Aπόλλων τάκανε και απατεώνικα. Tης ξηγήθηκε, δηλαδή, πονηρά.
– Mάρσηππα θα σε πάρω.
– Έλα καλέ.
– Nα φάω τα κόκκαλα του μπαμπά…
Πάνω που πήγε να το πιστέψη το κορίτσι, διότι πάσα κορίτσι άμα της πης θα σε πάρω, ξελιγώνεται και παραδίνεται άνευ όρων, πετάχτηκε στη μέση ένας άλλος μνηστήρας, ο Ίδας.
O Ίδας ήτανε θνητός, αλλά είχε ένα αλογάκι μεραγκλαντάν, με φτερά σαν ελικόπτερο, του τόχε χαρίσει ο Ποσειδώνας… Kι’ επειδή αγαπούσε κι’ αυτός τη Mάρσηππα, πετάγεται, τη μαγκώνει, τη βάζει πάνω στ’ άλογο και πετάνε στη Mεσσηνία.
O Aπόλλων σκύλιασε.
– Tον κερατά, να μου φάη το κορίτσι πάνω που τόψηνα.
Tους φτάνει, λοιπόν, κι’ αρπάζονται στα χέρια με τον Ίδα. O Zευς όμως από πάνω τάβλεπε και κείνη την ημέρα τον είχε πιάσει το συναίσθημα της δικαιοσύνης. Kαβαλλάει ένα σύννεφο κι’ έρχεται κοντά.
Παίζουνε ξύλο οι δυο άντρες και σφυράει ο Δίας.
– Φάουλ… (δηλαδή είπε “μπρεκ” όπως λένε στο μποξ).
Xωρίσανε, έρχεται κοντά ο Zευς που καθότανε μακρυά μη φάη καμμιά αδέσποτη, και τους κάνει ήρεμα:
– Γιατί μαλώνετε τζάμπα και βερεσέ; Nα διαλέξη η κοπέλα ποιον θέλει απ’ τους δυο.
H Mάρσηππα το σκέφτηκε. Bέβαια, πιο πολύ της άρεσε ο Aπόλλων, αλλά έκανε λογικό συλλογισμό:
“Aυτός είναι θεός και μένει αθάνατος. Eγώ θνητή, θα γεράσω αύριο – μεθαύριο και δεν θα θέλη μήτε να με φτύση… Nα πάρω τον Iδάκο καλύτερα και σιγουριές…”.
Kαι διάλεξε τον Ίδα κι’ ο Aπόλλων, πάει, έμεινε ξανά – μανά μπουκάλα.
Mε την Kορωνίδα, όμως, την κόρη του Φλεγύα, τα κατάφερε μια χαρά ο πονηρός αυτός κύριος. Kι’ άμα τα κατάφερε τούρθε μια μέρα η κοπέλλα έξαλλη.
– Tι με κάνατε, θεότατε;
– Tι έκανα;
– Kαλέ με εγκαστρώσατε… Kαι σας είπα: Λάβετε προφυλάξεις. Δυόμιση δραχμές έχουνε οι ρημάδες…
O Aπόλλων, όχι που λυπότανε το δυομισάρι, αλλά δεν τώχε σκεφτή. Kαι φρονίμως ποιών έκανε την κορόιδα και χάθηκε από τη γειτονιά της.
O μπαμπάς της, όμως, της Kορωνίδας όταν τόμαθε, έγινε εκτός εαυτού.
– Φτου παλιοβρώμα, μου λέρωσες το όνομα. Tώρα;
Ήτανε ένας νέος, Ίσχυς λεγότανε, που τη γουστάριζε την Kορωνίδα και ήθελε να την πάρη. Tο λοιπόν, τα βάλανε κάτου πατέρας και κόρη και τα μιλήσανε.
– Θα πάρης τον Ίσχυ.
– Nαι, αλλά ξέρετε…
– Ξεράδια… να μη του πης. Nα σε νομίζη παρθένα…
Διότι έκτοτε την παθαίνουμε μεις οι άντρες και τις ζαλωνόμαστε γι’ αγνές παιδούλες κι’ αυτές έχουνε περάσει δια πυρός και σιδήρου.
Tην έφαγε, λοιπόν, ο Ίσχυς και την κουκουλώθηκε.
Ένας κόρακας πήγε και του το πρόλαβε του Aπόλλωνα.
– Παντρεύτηκε.
O Aπόλλων έγινε παπόρι.
– Παλιοκοράκι, φώναξε. Eίσαι άσπρο πουλί, ε; E, λοιπόν, από σήμερα σε καταριέμαι και θα γίνης μαύρο.
Kι’ από τότε γίνανε μαύρα τα κοράκια που δε φταίγανε τα κακόμοιρα. Aλλά έτσι είναι η ζωή. Άλλος γκαστρώνει κι’ άλλος μαυρίζει.
H ιστορία έχει και συνέχεια κομπολόι… O Ίσχυς σκότωσε τη γυναίκα του άμα έμαθε τα ρεζίλια της. O Aπόλλωνας σκότωσε τον Ίσχυ. O Φλέγυος, ζωχαδιάστηκε και πήγε να κάψη το μαντείο του Aπόλλωνα. O Aπόλλωνας ζωχαδιάστηκε που πηγε ο Φλέγυος να του κάψη το μαγαζί και τον καθάρισε και τον έστειλε στον Άδη, τμήμα μαρτυρίων. O μόνος που γλύτωσε από τούτη τη βρωμιά ήτανε το παιδί, που το πρόλαβε ο Aπόλλωνας, το γλύτωσε, το κηδεμόνεψε, κι’ αργότερα έγινε μέγας γιατρός, ο Aσκληπιός με τ’ όνομα, αν θάχετε ακουστά, έχει και δρόμο δικό του, διότι πρόκοψε πολύ, πάνω στα Πευκάκια στον Λυκαβηττό… Mάλιστα.
Πολύ θανατερό σκόρπισε ο ασυνείδητος αυτός άντρας… Ήτανε μια κοπέλλα, η Bολίνη, που για να γλυτώση έπεσε στη θάλασσα, στην Aχαΐα, ήτανε μια άλλη Kασταλία που έπεσε και πνίγηκε σε μια πηγή στους Δελφούς και μάλιστα από κει την είπανε και Kασταλία την πηγή…
Όπου πήγαινε και συμφορά… H Mυθολογία είναι γεμάτη τέτοιες ιστορίες του με γυναίκες… Δε γίνεται, βέβαια, να τις πούμε όλες, θέλουμε τόμους. Θα πούμε, όμως, μερικές σημαντικές.
Oι Aνατολίτικοι λαοί μάς λένε “Γιουνάν”, Ίωνες, απογόνους του Ίωνα… Kαι τ’ όνομα το χρωστάμε στην… επέμβαση του Aπόλλωνα.
O Eρεχθέας, ο βασιλιάς της Aθήνας, είχε μια κόρη, την Kρέουσα, που τάψησε με τον θεό. Πηγαίνανε κει κάπου στην Aκρόπολη και βλέπει τινάς πλέον γιατί εκεί πέρα, στου Φιλοπάππου και γύρω – γύρω, βράζει το ερωτικό μέχρι σήμερα. Kαι μη έχοντας δωμάτια δι’ οικογενείας, τη βγάζανε σε μια σπηλιά…
Mε τ’ αστεία – αστεία, όμως, φούσκωσε η Kρέουσα και γέννησε αγόρι. Tόβαλε σ’ ένα καλάθι και είπε να το πάη στον μπαμπά της για φρούτο, καρπόν κοιλίας που λένε, αλλά ο Aπόλλωνας φώναξε τον Eρμή.
― Πάρτο, ρε, του είπε, και άμε το στους Δελφούς να πης στους παπάδες μου να μου το μεγαλώσουνε. Παπάδες είναι, καλά τη βολεύουνε με το τεμπελίκι, ας κάνουνε και καμμιά δουλειά…
H Kρέουσα αργότερα, βρήκε ένα κορόιδο, τον Ξούθο, τον παντρεύτηκε. Kι’ αυτός έχει δική του οδό. Aλλά οδό, ξ’ οδό, παιδί δεν κάνανε. Πήγανε, λοιπόν, στο μαντείο να ρωτήσουνε τι θα γίνη… Tο μαντείο, βαριόντουσαν οι παπάδες, λένε “ξέρετε τίποτα; Tον πρώτο νέο που θα βρήτε μπροστά σας να τον υιοθετήσετε κι’ αφήστε κάτι για τον δίσκο”…
Tον πρώτο νέο που βρήκανε μπροστά τους ήτανε -κύττα, δηλαδή, κάτι συμπτώσεις να σου φεύγη το καφάσι!- ο γυιος της Kρέουσας και του Aπόλλωνα που είχε μεγαλώσει και κοπροσκύλαγε στους Δελφούς, καλοθρεμμένος απ’ τους ψυχο-παπάδες του. O Ξούθος τρελλάθηκε.
– Nάτος ο πρώτος νέος. Nα τον πάρουμε.
H Kρέουσα, όμως, δεν τον ήθελε.
– Nο! Nα βρούμε άλλον.
– Mα μας είπανε τον πρώτο.
Tέλος πάντων, τον πήρανε, αλλά η μάνα που δεν ήξερε ακόμα, δεν το χώνευε το παιδί… Kαι μια μέρα σκέφτηκε να του ρίξη λίγο δηλητηριάκι στη σούπα του. Aλλά πολύ λίγο, όσο να πούμε χρειαζότανε να πεθάνη…
Πάνω που πήγε να την κάνη τη δουλειά, πώς διάολο επεμβαίνει ο θεός μπαμπάς και την φωτίζει και αναγνωρίζονται μάνα και γυιος.
– Eσύ σαι, ρε;
– Eγώ, μαμά.
– Έλα να σ’ αγκαλιάσω.
– Mη, έχω συνάχι.
-Έλα παιδί μου. Kαλύτερα νάχης συνάχι. Θα δακρύσουμε κι’ από συγκίνηση.
Άμα φιληθήκανε πολύ, λέει η μάνα “μην πούμε τίποτα του Ξούθου, όχι τίποτ’ άλλο, μήπως του κακοφανή που τον έκανα κερατά πριν τον πάρω”.
H Aθηνά, όμως, πού στο διάολο βρέθηκε, μπήκε στη μέση.
– Δεν κάνει, ρε παιδιά. Nα του το πήτε.
Kαι του τόπανε του Ξούθου και καταυχαριστήθηκε ο άνθρωπος.
Tο αγόρι αυτό ήτανε ο Ίων, ο γενάρχης μας, μπάσταρδος εξ ού και μπορεί κι’ ελόγου μας νάμαστε λίγο μπάσταρδοι… Aλλά μπάσταρδοι θεϊκοί…

Να αγαπάς όπως πρέπει να αγαπηθούν μια μέρα όλοι οι άνθρωποι

Να γελάς πιο πλούσια από όλους τους ευτυχισμένους. Να κλαις πιο αληθινά από όλους τους λυπημένους. Και να αγαπάς. Να αγαπάς όπως πρέπει να αγαπηθούν μια μέρα όλοι οι άνθρωποι.

Να γελάς, να κλαις, ν’ αγαπάς. Κι αν πληγωθώ; Με ρωτάτε συχνά. Κι αν πονέσω; Κι αν ο άλλος δεν μου συμπεριφερθεί με τον ίδιο τρόπο; Κι αν ο άλλος δεν είναι αντάξιος των προσδοκιών μου; Κι αν με εγκαταλείψει; Κι αν με απατήσει; Κι αν, κι αν;

Κι αν λοιπόν με αυτό τον τρόπο το μόνο που καταφέρνεις είναι να μη ζεις; Κι αν με αυτό τον τρόπο εγκλωβίζεσαι στους φόβους και στις σκέψεις σου; Κι αν με αυτό τον τρόπο μαθαίνεις να υψώνεις τείχη και άμυνες, που ενώ θεωρείς ότι σου προσφέρουν ασφάλεια, την ίδια στιγμή σε εγκλωβίζουν;

Η αγάπη είναι το φαρμάκι και το νέκταρ της ζωής μας. Αν θέλεις να πιεις, θα τα πεις και τα δύο μαζί. Ένα-ένα δεν στα δίνουν.

Να αγαπάς… Να αγαπάς όπως πρέπει να αγαπηθούν μια μέρα όλοι οι άνθρωποι. Να απολαύσεις αυτό το συναίσθημα και να μην το ακυρώνεις με τους φόβους σου. Να το απολαύσεις και να το διεκδικήσεις.

Όλοι οι άνθρωποι έχουμε δικαίωμα στην αγάπη, στην απόλαυση, στην ηδονή, στην έκφραση των συναισθημάτων και στην απόλαυσή τους. Μην φοβάσαι να αγαπήσεις. Μην φοβάσαι να αγαπηθείς.

Να βρεις όμως τον κατάλληλο άνθρωπο. Εκείνον που θα σε ακούσει, εκείνον που θα νιώσει τις ανάγκες και τα θέλω σου, εκείνον που δεν θα φοβηθεί να τσαλακωθεί μαζί σου. Στο δρόμο σου θα συναντήσεις και πολλούς που δεν θα είναι οι κατάλληλοι.

Θα υπάρξουν πολλές στιγμές που θα απογοητευτείς. Θα υπάρξουν πολλά βράδια που θα νιώθεις τα δάκρυά σου να κυλάνε και δεν θα μπορείς να σταματήσεις. Κι άλλα βράδια που θα υπάρχει ένα αναπάντητο γιατί.

Μην αφήσεις όμως το φόβο σου να κυριαρχήσει. Μην πιστέψεις ότι όλοι είναι ακατάλληλοι και ότι όλοι θα σε πληγώσουν. Μην κλειστείς μέσα. Να βγεις. Να γνωρίσεις. Να επικοινωνήσεις. Γιατί το αξίζεις. Αξίζεις να αγαπηθείς και αξίζεις να αγαπήσεις.

ΣΟΦΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΟΦΙΣΤΕΣ ΣΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ

Οι Έλληνες χρησιμοποιούν το σοφίζεσθαι (που μαρτυρείται για πρώτη φορά στον Ησίοδο), σόφισμα, σοφιστής (που παραδίδεται για πρώτη φορά στον Πίνδαρο) και συγγενικές λέξεις τόσο με θετική όσο και με αρνητική απόχρωση για ενέργειες ή για ανθρώπους, που προσδιορίζονται από ιδιαίτερες ικανότητες και από πλούτο ιδεών, αλλά και από επιτηδειότητα και αφθονία τεχνασμάτων. Με τη λέξη σοφιστής συνδέουν από το τέλος του 5ου αιώνα προπάντων την παιδεία που παρέχεται με πληρωμή και την επιδέξια επιχειρηματολογία. Οι σημασίες αυτές των παραπάνω λέξεων υπάρχουν και στον 4ο αιώνα, και ο Αριστοτέλης τις χρησιμοποιεί γενικά με ανάλογο τρόπο. Σπάνια τις συναντούμε στα έργα του με καθαρά θετικό νόημα, και περισσότερο από μια φορά χαρακτηρίζουν κάποια έξυπνα επινοημένα επιχειρήματα ή μορφές επιχειρηματολογίας (και αντίστοιχες ανάλογα ενέργειες), χωρίς να υποδηλώνεται απαραίτητα μια αρνητική κριτική. Το πιο συνηθισμένο ωστόσο είναι πως οι λέξεις σοφισταί ή σοφιστής χαρακτηρίζουν εκείνους που ανήκουν σε μια ορισμένη ομάδα προσώπων και πως οι λέξεις σοφιστικός κ.λπ. χαρακτηρίζουν κάποιες πολύ συγκεκριμένες μορφές επιχειρηματολογίας, τις οποίες ωστόσο ο Αριστοτέλης δεν αποδίδει ποτέ σε κάποιον από τους παλαιότερους σοφιστές.

Εδώ είναι φανερό ότι ο Αριστοτέλης δεν κρίνει ευνοϊκά τους σοφιστές αυτούς και οπωσδήποτε τέτοιες επιχειρηματολογίες, απέχει όμως πολύ από το να τους καταδικάζει ανεξέταστα ή απλώς να τους αγνοεί. Προπάντων προσπαθεί να δείξει τα βασικά ελαττώματα αυτού που θεωρεί «σοφιστική» επιχειρηματολογία, συζητώντας τα μέσα και τις μεθόδους της στο Περί των σοφιστικών ελέγχων κι ακόμη μιλώντας κάθε τόσο γι' αυτήν σε άλλα έργα, ακόμα κι εκεί όπου δεν το απαιτεί η θεματική, για να καταδείξει με ακρίβεια για ποιο λόγο είναι ανεπαρκής σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση.

Ο Αριστοτέλης είναι συγχρόνως πρόθυμος να δηλώσει ότι μια σοφιστική διαδικασία μπορεί να είναι και χρήσιμη ή αναγκαία (Τοπ. 1111)32-112&15· Σοφιστ. ελεγχ. 172525-28). Γιατί ακόμη κι αν είναι επηρεασμένος από τον Πλάτωνα, κρίνει τελείως ανεξάρτητα και με δικά του μέτρα. Εκεί όπου ο Αριστοτέλης μιλάει για συγκεκριμένα πρόσωπα, χρησιμοποιεί τον χαρακτηρισμό σοφιστής όχι για τους «σοφιστές» εκείνους που ανήκουν στην πρώτη γενιά (Πρωταγόρας, Γοργίας, Πρόδικος, Ιππίας), αλλά αποκλειστικά σχεδόν για τους συγχρόνους του, με μοναδική εξαίρεση τον Αρίστιππο, που φαίνεται να αναφέρεται ως παράδειγμα για τους σοφιστάς (Μ.τ.φ. 996&32-Μ), επειδή ε­κείνος αντιπροσωπεύει καλύτερα από κάθε άλλον αυτό που ο Αριστοτέλης -διαφορετικά από τον Πλάτωνα, όπως νομίζω— θεωρεί θεμελιακά σημαντικό για τους σοφιστές, ότι δηλαδή στις προσπάθειες τους δεν οδηγούνται από την επιθυμία να γνωρίσουν την αλήθεια, αλλά να πετύχουν έναν ορισμένο σκοπό ζωής.

Είτε αυτό ισχύει για τους αρχαιότερους σοφιστές είτε όχι, ο Αριστοτέλης πάντως αναφέρει τις γνώμες τους ή παραδείγματα για το ύφος τους μαζί με αυτά άλλων στοχαστών ή συγγραφέων και δεν τα συνδέει με αυτό που περιγράφει ως τυπικά «σοφιστική» επιχειρηματολογία, όπως το κάνει με τον Βρύσωνα ή τον Λυκόφρονα. Δεν αφήνει ακόμη να επηρεαστεί η κρίση του για κανένα από αυτούς από τη γενική του γνώμη για εκείνο που αντιπροσωπεύουν για τον ίδιο οι σοφιστές. Όπου για κάποιο λόγο δεν μπορεί να δεχτεί τη διδασκαλία τους, συζητά τη σχετική άποψη και προσπαθεί να δείξει τα μειονεκτήματα της, όπως ακριβώς σε άλλα χωρία αναφέρει επιδοκιμαστικά τις γνώμες ή τις εκφράσεις των σοφιστών. Φυσικά κρίνει τους σοφιστές από τη δική του πάντα σκοπιά και επιχειρηματολογεί πάνω στη βάση και από την άποψη του δικού του συστήματος, και στο μέτρο αυτό δεν είναι τόσο αντικειμενικός, όπως θα μπορούσε να αξιώσει κανείς από έναν ιστορικό της φιλοσοφίας. Στο μέτρο όμως που δίνει προσοχή στους σοφιστές (και το κάνει συχνότερα απ' όσο είναι απαραίτητο), δεν τους μεταχειρίζεται ούτε καλύτερα ούτε χειρότερα από όλους τους άλλους προηγούμενους στοχαστές ή συγγραφείς. Η κρίση του για τη σοφιστική επιχειρηματολογία και η κριτική του δεν είναι πάντως διαμορφωμένες από αδικαιολόγητη προκατάληψη, αλλά από τη γνήσια πεποίθηση ότι η επιχειρηματολογία αυτή είναι ανεπαρκής, και η πεποίθηση του αυτή εκφράζεται συνεχώς και με νέες κατηγορηματικές αντικρούσεις.

ΒΙΒΛΟΣ ΚΑΙ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Πόσο μυθολογικό και κακό μπορεί να είναι ένα "θεϊκό" βιβλίο… πριν ξυπνήσει αμφιβολίες;

Επιγραμματικές ερωτήσεις και επισημάνσεις προς τους απανταχού πιστούς της Βίβλου:

Στη Βίβλο διαβάζουμε για:

-Θεό που δημιούργησε τον άνθρωπο από πηλό πριν από… 7000 χρόνια, ενώ γνωρίζουμε πως 3000 χρόνια πριν απ' τον φανταστικό βιβλικό Αδάμ, οι άνθρωποι του Αιγαίου ναυσιπλοούσαν για να πάρουν την οψιδιανή πετρά από τη νήσο Μήλο!
-Γυναίκα που πλάθεται… απ’ το πλευρό του άνδρα! Γένεσις 2.22
-Θεός που δοκιμάζει την αφοσίωση των πλασμάτων του με καρπούς δένδρων που φέρνουν γνώση κι αυτή… θάνατο!
-Φίδια που μιλάνε… και καταπίνουν άλλα φίδια. Γένεσις.3.1.
-Γαϊδούρι που μιλάει με ανθρώπινη λαλιά… Αριθμοί 22.28.
-Φλεγόμενη βάτος που όχι μόνο μιλάει αλλά και δεν κατακαίγεται. Έξοδος 3.4.
-Σύννεφο, (στήλη νεφέλης) που μιλάει. Έξοδος 19.9
-Σκηνή (του Μωυσή) που μιλάει. Λευιτικό 1.1.
-Ιερό κιβώτιο που μιλάει! Έξοδος 7.89.
-Απίστευτες χιλιόχρονες ηλικίες ανθρώπων (Μαθουσάλας 969 χρόνια)! Γεν.5.27
-Ουράνια όντα που ορέγονται σεξουαλικά και μάλιστα γονιμοποιούν (σαγηνεύοντας ή βιάζοντας) τις γυναίκες των ανθρώπων. (Γεν.6.2)
-Γίγαντες που γεννιούνται απ’ την ένωση αυτή αγγέλων και ανθρώπων, που τελικά διαφθείρουν την ανθρωπότητα! (Γένεσις 6.4) Ο καλός θεός της Βίβλου… αποφασίζει να εξοντώσει όχι τους επιδρομείς διαφθορείς αγγέλους του, αλλά την παθούσα ανθρωπότητα!
-Θεός που γίνεται ναυπηγός, (δίνει οδηγίες για κατασκευή πλοίου 135 μέτρων!), για να σώσει μόνο μια οικογένεια, απ’ τον ίδιο το θυμό του! Γεν.6.13
-Κιβωτός που μπορεί να φιλοξενεί για έναν ολόκληρο χρόνο στ’ αμπάρια του, όλα τα αντιπροσωπευτικά είδη ολόκληρου του ζωικού βασιλείου! Αντίστοιχους, ολόιδιους, μύθους, διαθέτουν αρχαιοτέρους οι Πέρσες (Γιλγαμές) και πληρέστερους οι Έλληνες (Δευκαλίων).
-Θεός που στο θυμό του μετανιώνει που έπλασαν τον άνθρωπο (Γεν.6.6-7) και πνίγει ολόκληρη την ανθρωπότητα αλλά μετά… ξανα-μετανιώνει που την έπνιξε! (Γεν.8.21)
Παρ’ όλα αυτά οι διεφθαρμένοι Γίγαντες (που προσπάθησε να πνίξει) επιζούν (σε γη και ουρανό). Δευτ.3.11,13.
-Μυθολογικός Θεός, που όχι μονό οσφραίνεται αλλά και τέρπεται… από την τσίκνα των θυσιασμένων και ψημένων ζώων! (Γεν.8.21)
-Θεός που θέτει σημάδια (ουράνιο τόξο) για να θυμάται (!) να μην αφανίσει ξανά ζώα και ανθρώπους με νερό. (Γεν.9.16)
Όμως, εξακολουθεί να εκφράζει την μοχθηρία του… συγχέοντας την ανθρώπινη γλώσσα, και στη συνέχεια καίγοντας 4 ολόκληρες πόλεις με ουράνια φωτιά (Σόδομα) Γεν.19.24 Παρ' όλα αυτά έκτοτε καμιά πόλη δεν έγινε ευσεβέστερη.
-Θεός που σκοτώνει αθώα παιδάκια (πρωτότοκα Αιγύπτου)! Ενώ ο βασικός αντίπαλος του ήταν μόνο ο Βασιλιάς της Αιγύπτου Φαραώ! Έξοδος.11.5
Θεός που δίνει εντολές βρεφοκτονίας:
-«και τώρα θανατώσατε εκ των παιδίων πάντα τα αρσενικά, και θανατώσατε πάσας τας γυναίκας, όσαι εγνώρισαν άνδρα»! Αριθμοί 31.15-17
-«θανάτωσον άνδρα και γυναίκα και παιδίον θηλάζον»! Α΄ Σαμουήλ 15.3
-«θανατώστε νήπια και θηλάζοντα» (Ο΄) Β΄ Βασιλειών 15.3
-«θέλεις πατάξει πάντα τα αρσενικά εν στόματι μαχαίρας... τας δε γυναίκας και τα βρέφη και τα κτήνη και πάντα όσα ευρίσκονται εν τη πόλει... Ούτω θέλεις κάμει εις πάσας τας πόλεις. εκ των πόλεων όμως των λαών τούτων, τας οποίας Κύριος ο Θεός σου δίδει εις σε κληρονομίαν, δεν θέλεις αφήσει ζων ουδέν έχον πνοήν· αλλά θέλεις εξολοθρεύσει αυτούς κατά κράτος»! Δευτερονόμιο 20.13-17
-«Βαβυλώνα, η μέλλουσα να ερημωθής… Μακάριος όστις πιάση και ρίψη τα νήπιά σου επί την πέτραν»! Ψαλμ.136 (ή137.9).
-Ραβδιά μετατρέπονται σε δράκοντες και καταπίνουν άλλους δράκοντες. Έξοδος 7.12. και τελικά ξερνάνε και φωτιά: «Και εξήλθε πυρ από ράβδου»! Ιεζεκιήλ 19.14
-Προφήτες που (ομολογούν) σφάζουν με δόλο ολόκληρες πόλεις χωρίς οίκτο και αιτία Περίπτωση Συχέμ: Γένεσις 34.26
-Προφήτες που ορκίζονται ότι δεν θα ξαναπούν ψέματα: «τώρα λοιπόν όμοσον προς εμέ εδώ εις τον Θεόν, ότι δεν θέλεις ψευσθή προς εμέ, ούτε προς τον υιόν μου, ούτε προς τους εγγόνους μου… Και είπεν ο Αβραάμ, Εγώ θέλω ομόσει»! Γένεσις 21.23-24
-Θάλασσες και ποτάμια που σχίζονται στα δυο σαν ζελές! (Μωυσής: Εξ.14.21 - Ηλίας: Β΄ Βασιλέων 2.8.).
-Βουνά που φλέγονται και τρέμουν κατ’ εντολή προφήτη (Μωυσής) Εξ.19.16-18
-Επί σαράντα χρόνια, ένα σύννεφο ακολουθεί σαν σκυλάκι τον λαό του προφήτη και την ημέρα τους προσφέρει σκιά, ενώ τη νύχτα φλέγεται για να τους φέγγει…! Έξοδος .13.22 & Δευτερονόμιο 1.33.
-Θεός που στέλνει φλογερά φίδια και δαγκώνουν το λαό του: Αριθμοί 21:6
-Μαγικό ραβδί που γίνεται φίδι, σχίζει θάλασσες αλλά τρυπάει και βράχους για να βγει νερό στην έρημο! Έξοδος 17.6. & Αριθμοί 20.10. Παρ' όλα αυτά ο λαός Ισραήλ διψάει μονίμως!
-Πέτρες πέφτουν απ’ τον ουρανό και σκοτώνουν επιλεκτικά μόνο αντιπάλους. Ιησούς του Ναυή 10.11.
-Αστέρια πέφτουν στη γη και σκοτώνουν μόνο αντιπάλους! Κριταί 5.20
-Φωτιά πέφτει απ’ τον ουρανό και σκοτώνει αντίπαλους στρατιώτες. Β΄ Βασιλέων 1.10,14
-Ρούχα και παπούτσια που δεν λιώνουν επί 40 χρόνια! Δευτερον. 29.5
-Πιθάρια με τρόφιμα που δεν στερεύουν! Α Βασιλέων 17.16
-Φαγητό («άρτος εξ ουρανού») που πέφτει στην έρημο επί 40 χρόνια! Εξ.16.4-14,35
-Κρέας εξ ουρανού (Ορτύκια!) δηλητηριάζει τον λαό Ισραήλ! Αριθ.11.31
Φάτε εωσότου βγει απ' τα ρουθούνια και σας έρθει χολέρα! «έσται υμίν εις χολέραν» Ο΄Αριθμοί 11.20
Χολέρα: εμετοί, δυάρια, δίψα, ωχρότης, λιποθυμίες, καρδιακή ανεπάρκεια, έντονοι κοιλιακοί πόνοι, σπασμοί, κώμα, ΘΑΝΑΤΟΣ!
«Και απέθανε εκεί και ετάφη ο λαός ο επιθυμητής» Αριθμοί 11.34

Παραδοξοτήτων συνέχεια:

-Προφήτες ανασταίνουν νεκρούς και ανασταίνονται! Β΄Βασιλ.4.34-35. & Β. Βασιλ.13.21
-Επιζούν μέσα σε φλεγόμενο καμίνι χωρίς να κατακαίγονται (3 παίδες) Δανιήλ 3.93
-Ιπτάμενος άγγελος, κρατώντας απ’ τα μαλλιά μεταφέρει τον προφήτη Αβακούμ (που κρατεί μια κατσαρόλα φαί) από την Ιερουσαλήμ στη Βαβυλώνα! Ο΄ Δανιήλ Βηλ και Δράκον 37.-
-Ιπτάμενος Μεσσίας - Ματθ.4.1.- Λουκ.4.1.- Μάρκ.1.12.-
-Ανέγγιχτες παρθένες γενούν παιδιά Ησαΐας 7.13-16 & Λουκ.1.35
-Λιοντάρια που δεν τρώνε ανθρώπους (Δανιήλ 6ο κεφ.) αλλά τρώνε άχυρο όπως τα βόδια! Ησαϊας 11.7.
-Σωτήριες που περπατούν πάνω στο νερό. Ματθαίος 14.25-
-Διατάζουν τους ανέμους. Ματθαίος 8.26-

Μυθοπλασίας αναβάθμιση!

-Ήλιος και Σελήνη που κατ’ εντολή προφήτη, σταματούν την αιώνια πορεία τους! Ιησούς του Ναυή 10.13.
-Σε άλλη περίπτωση, όχι μονό σταματάει ο ήλιος, αλλά οπισθοδρομεί κιόλας! Η σκιά του ηλίου στη γη οπισθοχωρεί κατά 10 βαθμούς! (Ο΄) Δ΄ Βασιλειών 20.4.
-Τέρατα και "σφήγκες" εκστρατεύουν κατά των εχθρών του θεού και του προφήτη. Έξοδος 4.21 – Δευτερονόμιο 4.34. & 7.20. Ιησούς του Ναυή 24.12

Αιματοβαμμένη δικαιοσύνη:

-«ο δίκαιος θέλει ευφρανθεί όταν ιδεί την εκδίκηση, και τους πόδας αυτού (Ο΄τας χείρας αυτού) θέλει νίψει εν τω αίματι του ασεβούς (Ο΄ αμαρτωλού)» Μασ. Ψαλμοί 58.10 (ή ΝΗ΄10) Ο΄ Ψαλμοί 57.11.
-Μοχθηροί Άγγελοι καταριόνται πόλεις. Κριταί 5.23
-"Θεϊκές" πληγές πλουτίζουν τους προφήτες που τις θεραπεύουν.
-Η οργή του θεού προκαλεί ανομβρία. Δευτερονόμιο 11.16.
-Θεός που εξασφαλίζει την υποταγή του λαού του, με ατέλειωτες απειλές υγείας και κάθε είδους ασθένειες: Δευτερονόμιο 28.15-68.

Εντολές θεού:

-Καταστρέψτε, κατεδαφίστε, συντρίψτε, κατακάψτε άλση. Δευτ.12.3.

Απίστευτη εντολή θεού:

-«Δώστε τα ψοφίμια στους ξένους να τα φάνε»: Δευτερονόμιο.14.21.

Εντολές Μωυσέως:

-Καταγκρεμίστε από γκρεμό 10.000 σκλάβους! Β Χρονικών ΚΕ 12
-Σκοτώστε σκλαβωμένες μάνες και παιδιά... και μόνο τις παρθένες κρατήστε… για πάσα χρήση! Αριθμοί. ΛΑ 7-18 .
Ο φανταστικός θεός της Βίβλου, αποδέχεται σιωπηρά όλες τις αγριότητες του Μωυσή!

Βιβλικών φαντασιώσεων συνέχεια:

-Επτά κεράτινες τρομπέτες γκρεμίζουν το τείχος οχυρωμένης πόλης (Ιεριχώ) Ιησ. Ναυή 6.4-20.
-Ουράνιο άρμα αρπάζει στον ουρανό προφήτη. (Ιεζεκιήλ)
-Νεκρός προφήτης ανεβαίνει απ’ τον Άδη και προφητεύει. Α. Σαμουήλ 28.15-
-Νεκρός ενταφιαζόμενος, ανασταίνεται επειδή ακούμπησε στα οστά του Προφήτη Ελισαίου. Β' Βασιλέων 13:21
-Κοράκια τρέφουν προφήτη. A΄ Βασιλ.17.4.
-Πιθάρια που τρέχουν αστείρευτα λαδί και αλεύρι. A΄ Βασιλ.17.14.& Β Βασιλ.4.6-7.
-Η Γη ανοίγει (το στόμα της) και καταπίνει τους εχθρούς του προφήτη! Αριθμοί 16.30.
-Κομμένα (ξερά) ραβδιά βλαστάνουν, ανθίζουν και… βγάζουν και καρπούς, και όχι ότι νάνε, αλλά ταυτόχρονα καρύδια και αμύγδαλα. Αριθ. 17.8.-
-Ανομβριοποιοί αλλά και βροχοποιοί προφήτες (Ηλίας) Α.Σαμουηλ 12.17.
-Ο θεός ανάβει με ουράνια φωτιά θυσιαστήριο και διαλέγει στρατόπεδο. Α΄Βασιλ. 18.38. Όμως το βιβλικό μυστικό των αυταναφλέξεων (ότι πρόκειται για προϊόν πετρελαίου, δηλαδή Νάφθα) αποκαλύπτεται στο Β. Μακκαβαίων 18-36.
-Ο θεός κάνει επίδειξη της ύπαρξης του με φωνές, σεισμό, αέρα, φωτιά, και σχίσιμο πετράς. A΄ Βασιλέων 19.11. Και δείχνει και τα οπίσθιά του! Έξοδος 33.23.
-Θεϊκός ανεμοστρόβιλος, ή πύρινη άμαξα, ανεβάζει προφήτη στον ουρανό (Ηλίας) Β. Βασιλέων 2.1. & 2.11.
-Προφήτης καταριέται παιδιά επειδή κορόιδεψαν τη φαλάκρα του … και αρκούδες παρά Κυρίου σκοτώνουν 42 απ’ αυτά τα παιδιά. Β΄ Βασιλ.2.23-25.
-Προφήτης πολλαπλασιάζει ψωμιά και στάχια και ταΐζει 100 στρατιώτες. Β. Βασιλέων 4.43. Το ίδιο επαναλαμβάνεται στην Καινή Διαθήκη σε μεγαλύτερη κλίμακα: Ιωάννης 6.9.
-Λούσιμο στον Ιορδάνη… θεραπεύει την Λέπρα! Β. Βασιλ. 5.10.
-Προφήτης καταριέται τον δούλο του… και κολλάει λέπρα. Β. Βασιλ. 5.27
-Σιδερένιο τσεκούρι επιπλέει στο νερό του Ιορδάνη! Β. Βασιλ.6.6.
-Αμέτρητα αόρατα θεϊκά άρματα μάχονται υπέρ των προφητών. Β. Βασιλ.6.17.

Ουράνια μοχθηρά πνεύματα:

-Ονοκένταυροι (Ο΄) Ησαΐας 13.21 & 34.11-14)
-Μονόκεροι (Ιωβ 39.9)
-Σειρήνες (Ησαΐας 34.13) –
-Άγγελος Κυρίου σκοτώνει 185.000 ανθρώπους!
«Και προσευχήθη Ησαΐας ο Προφήτης και εβόησεν προς τον ουρανόν και απέστειλεν Κύριος άγγελον όστις αφάνισε πάντας... και την νύχτα εκείνη εξήλθεν ο άγγελος Κυρίου και επάταξεν εν τω στρατοπέδω των Ασσυρίων εκατόν ογδοήκοντα πέντε χιλιάδας και ότε εξηγέρθησαν το πρωί, ιδού, ήσαν πάντες σώματα νεκρά» Β΄ Χρονικών ΛΒ΄ 20 & Β΄ Βασιλέων ΙΘ΄35.
-Βατραχόμορφα δαιμόνια. Αποκάλυψη 16.14
-Μυθικά τέρατα που ξερνούν φωτιά (Λεβιάθαν) πετούν στον αέρα και αφήνουν ίχνη καπνού πίσω τους! Ιώβ 41.20-32

Απάνθρωποι πόλεμοι:

-«Θέλεις πατάξει (τα έθνη) και κατά κράτος θέλεις εξολοθρεύσει αυτούς. Δεν θέλεις δείξει έλεος. Θέλεις καταστρέψει… συντρίψει… κατακόψει… εξολοθρεύσει, κατακαύσει εν πυρί» Δευτερονόμιο 7.2-5

Μοχθηρές προθέσεις:

-«Θέλετε τρώγει τα αγαθά των εθνών και εις την δόξαν αυτών θέλετε καυχάσθαι» Ησαΐας 61.6
-«Με το πρόσωπο στη γη θα σε προσκυνούν και θα γλύφουν το χώμα των ποδιών σου» Ησαΐας 49.23.

Απερίγραπτη βία:

-«Τον (κατακτημένο) λαό έβαλε (ο Δαβίδ) κάτω από πριόνια και σιδερένια τριβόλια και τσεκούρια και πέρασεν αυτούς δια της καμίνου» Β Σαμουήλ 12.31.
«Διότι λέγει, Εν τη δυνάμει της χειρός μου έκαμον τούτο, μετέστησα τα όρια των λαών και διήρπασα τους θησαυρούς αυτών και καθήρεσα ως ισχυρός, τους εν ύψει καθημένους, και η χειρ μου εύρηκεν ως φωλεάν τα πλούτη των λαών, και καθώς συνάγει τις ωά αφειμένα, ούτω συνήγαγον πάσαν την γην εγώ, και ουδείς εκίνησε πτέρυγα ή ήνοιξε στόμα ή εψιθύρισεν». Ηαΐας 10.13-14.

Μυθοπλασίας συνέχεια:

-Προφήτες καταπίνονται από μεγάλα ψαριά και επιζούν τρεις ολόκληρες μέρες μέσα στην κοιλιά του! Ιωνάς 2.1.
-Ποθοπλάνταχτος γυναικάς δαίμονας με το όνομα Ασμοδαίος, σκοτώνει 7 άνδρες της γυναίκας που ερωτεύτηκε! Τωβίτ.3.8
-Θυμίαμα από σπλάχνα ψαριού διώχνου τον δαίμονα Ασμοδαίο που καταφεύγει στην έρημο της Αιγύπτου. Τρέχει όμως ξοπίσω του ο Άγγελος Ραφαήλ και τον αλυσοδένει! Ο ήρωάς μας Τωβίτ παντρεύεται την πεντάμορφη παθούσα και με τη χολή του ίδιου ψαριού που εδίωξε τον δαίμονα θεραπεύει την τύφλωση (γλαύκωμα) του πατερά του! Και… έζησαν αυτοί καλά κι εμείς προφανώς… μη χειρότερα! Τωβίτ(S) 8.1-3 & Τωβίτ 11.12.
Διαβάστε ολόκληρο το βιβλίο του Τωβίτ, στην επίσημη και εγκεκριμένη από την ιερά συνοδό Βίβλο των Εβδομήκοντα (Ο΄) και… αν δεν κλάψετε για το χάλι μας σίγουρα θα σκάσετε στα γέλια.

Οολά και Οολιβά

-Απίστευτες, γελοίες, έως και ξεκάθαρα πορνογραφικές βιβλικές αθυροστομίες, θεϊκού έρωτα προς έναν λαό, με αναφορά σε «αιδοία γαϊδάρων και χύσιμο αλόγων»!

Αξίζει να δώσουμε μια μικρή γεύση:

Περίληψη Οολά και Οολιβά: Δυο αδελφές αγάπησε ο θεός την Οολά (Σαμάρεια) και την Οολιβά (Ιερουσαλήμ). Αυτές όμως έγιναν πόρνες και πήγαιναν με εραστές που όχι μονό χάιδευαν τα παρθενικά του στήθη, αλλά είχαν και μόρια που ήταν γαϊδουρινά "αιδοία όνων" και το χύσιμό τους αλογίσιο, "ρεύσις ίππων"!
Ο ερωτευμένος βιβλικός θεός… θα τις κόψει τις μύτες και τ' αυτιά, θα τις δώσει να πιουν δηλητήριο και θα τις αναγκάσει να καταπιούν και τα κομμάτια απ' το σπασμένο ποτήρι! (Ο΄) (Β.Β.) (Μασ.) Ιεζεκιήλ 23.1-48

Δυο σχόλια στα απίστευτα περί Οολά και Οολιβά:

Φυσικά και κανένας "θεός", όσο μικροπρεπή κι αν τον φανταστούμε δεν θα μπορούσε να εκφραστεί έτσι. Είναι ηλίου φαεινότερο, ότι ο θεός τη βίβλου είναι αποκύημα της φαντασία του βιβλικού ιερατείου! Κανένας θεός δεν θα μπορούσε να θεωρήσει κτήμα του έναν λαό! Γι' αυτόν όλοι οι λαοί της γης θα έπρεπε να είναι παιδία του και όχι ερωμένες του!
Το γελοίο λεξιλόγιο και η ασυγκράτητη αθυροστομία του κειμένου ταιριάζει περισσότερο σε έξαλλους αφιονισμένους ιερείς, που έχασαν την κερδοφόρα κηδεμονία του λαού τους και οπωσδήποτε όχι σε οποιονδήποτε λογικό Θεό! Βλ.: "Οολά και Οολιβά" (στο διαδίκτυο)

Μυθοπλασίας αποκορύφωμα:

-Σωτήρες θεραπεύουν πάσαν νόσον και μαλακίαν αλλά δεν άφησαν πίσω τους ούτε ένα φάρμακο! Ανασταίνουν και ανασταίνονται!
-Αρχαίοι Εβραίοι (ζόμπι) ανασταίνονται σωρηδόν και περιφέρονται μέσα στη Ιερουσαλήμ! Ματθ.27.52
-Ξορκιστές ανύπαρκτων δαιμόνων (π.χ. δαιμόνιο ράχης!) Λουκας 13.11.
-Ο Ήλιος και η Σελήνη θα σβήσουν και τ' αστέρια θα πέσουν απ' τον ουρανό! Ματθαίος 24.29
-Η Γη και τα έργα της θα κατακαούν. Β Πέτρου 3.10.
Αυτός ο καλός βιβλικός θεός υπόσχεται να μας σώσει σε ουράνιο αιώνιο παράδεισο. Όποιος όμως δεν τον δηχθεί θα καίγεται αιωνία στις φωτιές της κόλασης: Λουκάς 16.14. Όπου όμως περιέργως… θα υπάρχουν και ανθεκτικά στη φωτιά σκουλήκια! Μάρκος 9.48.

Η ερώτηση επανέρχεται:

Αν αυτός είναι ένας καλός θεός… τότε πως θα ήταν ένας πραγματικά κακός θεός; Και αν αυτό δεν είναι ένα μυθολογικό βιβλίο, τότε τι παραπάνω θα είχε ένα πραγματικά μυθολογικό βιβλίο;
Επιτέλους: Ποσό μυθολογικό και κακό μπορεί να είναι ένα "θεϊκό" βιβλίο… πριν ξυπνήσει αμφιβολίες; Μήπως ακριβώς αυτή η φοβική μας πίστη βοηθά κάποιος, αιώνες τώρα… να κατατρώνε ανενόχλητοι τον πλούτο των Εθνών;

Αν όλα αυτά και χιλιάδες άλλα παρόμοια δεν σας παρακινούν να επανεξετάσετε την πίστη σας, τότε πράγματι αυτή η μυθική θρησκεία της ιουδαϊκής Βίβλου ταιριάζει απόλυτα στις μεταφυσικές σας φαντασιώσεις αλλά και την φοβική σας νοημοσύνη! Αν όμως ενδιαφέρεστε για περεταίρω έρευνα… διαβάστε επιτέλους προσεκτικότερα την Βίβλο.

ΑΠΑΥΓΑΣΜΑ ΑΓΑΠΗΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ (= ΔΕΣΠΟΤΗ, ΑΦΕΝΤΙΚΟΥ) ΥΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ…

«AΛΛA TOYΣ EXΘPOYΣ MOY EKEINOYΣ ΠOY ΔEN ΘEΛHΣAN NA BAΣIΛEYΣΩ ΠANΩ TOYΣ ΦEPTE TOYΣ EΔΩ KAI KATAΣΦAΞTE TOYΣ MΠPOΣTA MOY» (ΛOYKAΣ IΘ’ 27)

«ΟΤΑΝ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣΤΕ ΜΗΝ ΠΟΛΥΛΟΓΕΙΤΕ ΟΠΩΣ ΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ (=ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ). ΝΟΜΙΖΟΥΝ ΠΩΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΥΛΟΓΙΑ ΤΟΥΣ ΘΑ ΕΙΣΑΚΟΥΣΘΟΥΝ. ΜΗΝ ΜΟΙΑΣΕΤΕ, ΛΟΙΠΟΝ, Σ’ ΑΥΤΟΥΣ» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΣΤ’ 7)

«ΜΗΝ ΝΟΙΑΣΤΕΙΤΕ ΛΕΓΟΝΤΑΣ ΤΙ ΘΑ ΦΑΜΕ ΚΑΙ ΤΙ ΘΑ ΠΙΟΥΜΕ ‘H ΜΕ ΤΙ ΘΑ ΝΤΥΘΟΥΜΕ. ΔΙΟΤΙ ΑΥΤΑ ΤΑ ΕΠΙΖΗΤΟΥΝ ΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ (=ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ)» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΣΤ’ 31-32)

«ΣΕ ΟΔΟ ΕΘΝΩΝ (=ΕΛΛΗΝΩΝ) ΜΗΝ ΔΙΑΒΕΙΤΕ ΚΑΙ ΣΕ ΠΟΛΗ ΣΑΜΑΡΕΙΤΩΝ ΜΗΝ ΕΙΣΕΛΘΕΤΕ» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ Ι’ 5)

«ΚΑΙ ΕΑΝ Η ΟΙΚΙΑ (ΠΟΥ ΘΑ ΥΠΟΔΕΧΘΕΙ ΕΣΑΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥΣ) ΕΙΝΑΙ ΑΞΙΑ, ΝΑ ΕΛΘΕΙ Η ΕΙΡΗΝΗ Σ' ΑΥΤΗΝ, ΕΑΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΜΩΣ ΑΞΙΑ, Η ΕΙΡΗΝΗ ΑΣ ΕΠΙΣΤΡΕΨΕΙ ΣΕ ΕΣΑΣ (!!!)» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ Ι’ 13)

«ΚΑΙ ΟΠΟΙΟΣ ΔΕΝ ΔΕΧΘΕΙ ΕΣΑΣ (ΤΟΥΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥΣ) ΚΑΙ ΔΕΝ ΑΚΟΥΣΕΙ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΣΑΣ, ΚΑΘΩΣ ΘΑ ΕΞΕΡΧΕΣΤΕ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥΣ ΤΙΝΑΞΤΕ ΤΗΝ ΣΚΟΝΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΟΔΙΑ ΣΑΣ» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ Ι’ 44)

«ΕΑΝ ΚΑΠΟΙΟΣ ΜΕ ΑΡΝΗΘΕΙ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΘΑ ΤΟΝ ΑΡΝΗΘΩ ΚΑΙ ΕΓΩ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΜΟΥ (ΜΠΑΜΠΑΚΑ – ΓΙΑΧΒΕΧ) ΠΟΥ ΚΑΤΟΙΚΕΙ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ Ι’ 33)

«ΜΗ ΝΟΜΙΣΕΤΕ ΟΤΙ ΗΛΘΑ ΝΑ ΒΑΛΩ ΕΙΡΗΝΗ ΣΤΗΝ ΓΗ (ΑΝΤΕ ΡΕ!!!). ΔΕΝ ΗΛΘΑ ΝΑ ΒΑΛΩ ΕΙΡΗΝΗ ΑΛΛΑ ΜΑΧΑΙΡΑ. ΗΛΘΑ ΝΑ ΧΩΡΙΣΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ (Ο ΙΗΣΟΥΣ ΘΕΩΡΕΙ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΜΟΝΟ ΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ!!!!!) ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΡΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ (!!!) ΚΑΙ ΤΗΝ ΝΥΦΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΘΕΡΑ ΤΗΣ (!!!). ΚΑΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΟΙΚΙΑΚΟΙ ΤΟΥ ΥΠΗΡΕΤΕΣ. ΟΠΟΙΟΣ ΑΓΑΠΑ ΤΗΝ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΕΜΕΝΑ ΔΕΝ ΑΞΙΖΕΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ Ι’ 34-37)

«ΣΕ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΑΤΕΡΑ (ΜΠΑΜΠΑ – ΓΙΑΧΒΕΧ) ΚΥΡΙΕ (ΝΤΑΒΑΤΖΗ) ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΗΣ ΕΠΕΙΔΗ ΑΠΕΚΡΥΨΕΣ ΑΥΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΟΦΟΥΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΟΥΣ (!!!) ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΕΚΑΛΥΨΕΣ ΣΤΟΥΣ ΗΛΙΘΙΟΥΣ.» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΙΑ’ 25)

«ΟΠΟΙΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΑΖΙ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΜΟΥ» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΙΒ’ 30)

«ΘΑ ΕΛΘΟΥΝ ΟΙ ΑΓΓΕΛΟΙ ΚΑΙ ΘΑ ΔΙΑΧΩΡΙΣΟΥΝ ΤΟΥΣ ΑΜΑΡΤΩΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥΣ ΚΑΙ ΘΑ ΤΟΥΣ ΒΑΛΟΥΝ ΣΤΟ ΚΑΖΑΝΙ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ. ΕΚΕΙ ΘΑ ΠΕΣΕΙ ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΙΞΙΜΟ ΤΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΙΓ’ 49-50)

«ΕΑΝ ΑΜΑΡΤΗΣΕΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΣΟΥ ΚΑΠΟΙΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΣΗΣ ΝΑ ΤΑ ΒΡΕΙΣ ΜΑΖΙ ΤΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ ΕΝΑΝ ΤΡΙΤΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟ ΩΣ ΔΙΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ. ΕΑΝ ΠΑΡΑΚΟΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΤΥΜΗΓΟΡΙΑ ΑΥΤΟΥ ΟΔΗΓΗΣΕ ΤΟΝ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. ΕΑΝ ΠΑΡΑΚΟΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΕΧΕ ΤΟΝ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΕΘΝΙΚΟΥΣ (=ΕΛΛΗΝΕΣ) ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΤΕΛΩΝΕΣ» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΙΗ’ 15-17)

«ΚΑΙ ΑΦΟΥ ΕΙΔΕ (=Ο ΙΗΣΟΥΣ) ΜΙΑ ΑΝΘΙΣΜΕΝΗ ΣΥΚΙΑ ΑΠΟ ΜΑΚΡΙΑ, ΒΑΔΙΖΕ ΠΡΟΣ ΑΥΤΗΝ ΜΗΠΩΣ ΚΑΙ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΝΑ ΣΥΚΟ ΠΑΝΩ ΤΗΣ. ΚΑΙ ΑΦΟΥ ΠΛΗΣΙΑΣΕ ΔΕ ΒΡΗΚΕ ΤΙΠΟΤΕ ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΦΥΛΛΑ. ΔΙΟΤΙ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΚΑΙΡΟΣ ΣΥΚΩΝ (ΗΤΑΝ ΑΠΡΙΛΗΣ – ΜΑΗΣ ΕΝΩ ΤΑ ΣΥΚΑ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ!!!!). ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΙΠΕ… ΝΑ ΜΗΝ ΦΑΕΙ ΠΛΕΟΝ ΚΑΝΕΙΣ ΑΠΟ ΣΕΝΑ ΚΑΡΠΟ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΙΩΝΑ (!!!)…. ΚΑΙ Η ΣΥΚΙΑ ΞΗΡΑΘΗΚΕ ΑΥΤΟΜΑΤΩΣ (!!!!).» (ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΚΑ’ 19) + (ΜΑΡΚΟΣ ΙΑ’ 13-14)

«ΟΤΑΝ ΑΚΟΥΣΕ ΓΙA ΑΥΤΟΝ (=ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΗΣΟΥ) ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ, ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ Η ΚΟΡΗ ΕΙΧΕ ΑΚΑΘΑΡΤΟ ΠΝΕΥΜΑ, ΗΛΘΕ ΚΑΙ ΕΠΕΣΕ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΑ ΠΟΔΙΑ ΤΟΥ. Η ΔΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΗΤΑΝ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΣΥΡΟ-ΦΟΙΝΙΚΗΣ. ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΣΕ ΝΑ ΒΓΑΛΕΙ ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΡΗ ΤΗΣ. ΤΟΤΕ Ο ΙΗΣΟΥΣ ΤΗΣ ΑΠΗΝΤΗΣΕ… ΑΣΕ ΠΡΩΤΑ ΝΑ ΧΟΡΤΑΣΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (=ΟΙ ΕΒΡΑΙΟΙ). ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΟ ΝΑ ΠΑΡΕΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΤΟ ΨΩΜΙ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟ ΠΕΤΑΞΕΙ ΣΤΑ ΣΚΥΛΑΚΙΑ (=ΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ)!!!» (ΜΑΡΚΟΣ Ζ’ 26-27) + (ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΙΕ’ 22-26)

«ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ, ΣΤΟ ΠΥΡ ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟ ΟΠΟΥ ΤΟ ΣΚΟΥΛΗΚΙΑ ΔΕΝ ΠΑΥΟΥΝ ΝΑ ΤΟΥΣ ΤΡΩΝΕ (=ΤΟΥΣ ΑΜΑΡΤΩΛΟΥΣ) ΚΑΙ ΟΠΟΥ Η ΦΩΤΙΑ ΔΕΝ ΣΒΗΝΕΙ» (ΜΑΡΚΟΣ Θ’ 43-44)

«ΦΩΤΙΑ ΗΛΘΑ ΝΑ ΒΑΛΩ ΣΤΗΝ ΓΗ, ΚΑΙ ΤΙ ΑΛΛΟ ΘΕΛΩ ΑΝ ΗΔΗ ΑΝΑΨΕ (!!!). ΝΟΜΙΖΕΤΕ ΟΤΙ ΕΙΡΗΝΗ ΗΛΘΑ ΝΑ ΒΑΛΩ ΣΤΗ ΓΗ; ΟΧΙ ΣΑΣ ΛΕΩ ΑΛΛΑ ΔΙΧΟΝΟΙΑ» (ΛΟΥΚΑΣ ΙΒ’ 49)

«ΕΚΕΙ ΘΑ ΠΕΣΕΙ ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΙΞΙΜΟ ΤΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ, ΟΤΑΝ ΘΑ ΔΕΙΤΕ ΤΟΝ ΑΒΡΑΑΜ (!!!) ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΣΑΑΚ (!!!) ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΚΩΒ (!!!) ΚΑΙ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ (ΕΒΡΑΙΟΥΣ) ΠΡΟΦΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ (ΕΤΣΙ ΤΗΝ ΛΕΜΕ ΤΩΡΑ ΤΗΝ ΣΧΟΛΗ ΜΑΣΤΡΟΠΩΝ;;;), ΕΣΑΣ ΔΕ ΠΕΤΑΓΜΕΝΟΥΣ ΕΞΩ» (ΛΟΥΚΑΣ ΙΓ’ 28)

«ΕΑΝ ΚΑΠΟΙΟΣ ΕΡΧΕΤΑΙ ΠΡΟΣ ΕΜΕΝΑ, ΚΑΙ ΔΕΝ ΜΙΣΕΙ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ (!!!) ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΗΤΕΡΑ (!!!) ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ (!!!) ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ (!!!) ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΔΕΛΦΟΥΣ ΤΟΥ (!!!) ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΔΕΛΦΕΣ ΤΟΥ (!!!), ΑΚΟΜΑ ΔΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΟΥ ΤΗΝ ΨΥΧΗ (!!!) ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΑΘΗΤΗΣ ΜΟΥ.(!!!) (ΠΡΟΣΚΛΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΨΥΧΑΣΘΕΝΕΙΣ ΔΗΛΑΔΗ)» (ΛΟΥΚΑΣ ΙΔ’ 26)

«ΟΠΟΙΟΣ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΣΤΟΝ ΥΙΟ (ΔΗΛΑΔΗ Σ’ ΕΜΕΝΑ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗ) ΕΧΕΙ ΑΙΩΝΙΑ ΖΩΗ. ΟΠΟΙΟΣ ΟΜΩΣ ΑΠΕΙΘΕΙ ΣΤΟΝ ΥΙΟ (Σ’ ΕΜΕΝΑ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗ ΠΑΛΙ) ΔΕ ΘΑ ΔΗ ΖΩΗ ΑΛΛΑ Η ΟΡΓΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΜΕΝΕΙ ΔΙΑ ΠΑΝΤΟΣ ΠΑΝΩ ΤΟΥ» (ΙΩΑΝΝΗΣ Γ’ 36)
«ΕΑΝ ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΨΕΤΕ ΟΤΙ ΕΓΩ ΕΙΜΑΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΤΕ ΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΑΜΑΡΤΙΕΣ ΣΑΣ» (ΙΩΑΝΝΗΣ Η’ 24)

«ΙΔΟΥ (ΕΓΩ Ο ΕΒΡΑΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗΣ, Ο ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ) ΘΑ ΤΗΝ ΠΕΤΑΞΩ (ΤΗΝ ΙΕΖΑΒΕΛ, ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΘΥΑΤΕΙΡΩΝ) ΑΥΤΗΝ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΡΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΚΡΕΒΑΤΙ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΙΜΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΘΑ ΣΚΟΤΩΣΩ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ (!!!) ΜΕ ΘΑΝΑΤΙΚΟ. (ΜΠΡΑΒΟ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗ ΠΟΛΥ ΑΝΤΡΙΚΕΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ!!!)» (ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ Β’ 22-23)

«ΙΔΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ (Ο ΚΑΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗΣ) ΚΑΘΙΣΜΕΝΟΣ ΠΑΝΩ ΣΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ ΚΑΙ ΘΑ ΤΟΝ ΔΗ ΚΑΘΕ ΜΑΤΙ ΚΑΙ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΤΟΝ ΛΟΓΧΙΣΑΝ ΚΑΙ ΘΑ ΣΦΑΓΟΥΝ (!!!) ΑΠ’ ΑΥΤΟΝ ΟΛΕΣ ΟΙ (ΛΕΥΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΥΡΕΣ) ΦΥΛΕΣ ΤΗΣ ΓΗΣ» (ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ Α’ 7)

«ΚΑΙ ΕΙΔΑ, ΚΑΙ ΙΔΟΥ ΤΟ ΑΡΝΙ (ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΓΑΘΟ ΑΡΝΑΚΙ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗΣ) ΣΤΕΚΟΜΕΝΟ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΣΙΩΝ (!!!), ΚΑΙ ΜΑΖΙ ΤΟΥ ΜΟΝΟ 144.000 ΕΒΡΑΙΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΑΝΔΡΕΣ ΜΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΑΥΤΟΥ (ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗ) ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΤΟΥ (ΜΠΑΜΠΑ – ΓΙΑΧΒΕΧ) ΓΡΑΜΜΕΝΑ ΣΤΑ ΜΕΤΩΠΑ ΤΟΥΣ» (ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΙΔ’ 1)

«ΚΑΙ ΑΥΤΟΣ (=Ο ΑΜΑΡΤΩΛΟΣ ΛΕΥΚΟΣ ΚΑΙ ΜΑΥΡΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΘΑ ΠΙΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΕΡΑΣΜΕΝΟ ΑΚΡΑΤΟ ΟΙΝΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ (ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΑ – ΓΙΑΧΒΕΧ) ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΠΟΤΗΡΙ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ ΤΟΥ, ΚΑΙ ΘΑ ΒΑΣΑΝΙΣΘΕΙ ΣΤΗΝ ΦΩΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΘΕΙΟ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ (;;;) ΑΓΓΕΛΩΝ ΚΑΙ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΑΡΝΙΟΥ. (Ο ΧΡΙΣΤΟΥΛΗΣ ΔΗΛΑΔΗ ΘΑ ΚΑΘΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΓΩΝΙΑ ΚΑΙ ΘΑ ΑΠΟΛΑΜΒΑΝH ΤΟΥΣ ΒΑΣΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ(!!!))» (ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΙΔ’ 9)

«ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΜΑ ΤΟΥ (ΤΟΥ ΕΒΡΑΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗ, ΥΙΟΥ-ΓΙΑΧΒΕΧ) ΞΕΠΡΟΒΑΛΛΕΙ ΚΟΦΤΕΡΗ, ΔΙΚΟΠΟΣ ΜΑΧΑΙΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΧΤΥΠΑ ΜΕ ΑΥΤΗΝ ΤΑ ΕΘΝΗ (ΛΕΥΚΗΣ ΚΑΙ ΜΑΥΡΗΣ ΦΥΛΗΣ). ΚΑΙ ΑΥΤΟΣ (Ο ΕΒΡΑΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗΣ) ΘΑ ΠΟΙΜΑΝΕΙ ΑΥΤΟΥΣ (ΤΟΥΣ ΛΑΟΥΣ ΛΕΥΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΛΑΝΟΣ ΦΥΛΗΣ) ΜΕ ΣΙΔΕΡΕΝΙΑ ΡΑΒΔΟ. ΚΑΙ ΑΥΤΟΣ ΠΑΤΑ ΤΗΝ ΛΗΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΞΕΠΕΤΑΓΕΤΑΙ ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ (ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΑΚΑ – ΓΙΑΧΒΕΧ) ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΑ» (ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΙΘ’ 15)

ΠΕΡΙΤΤΟ ΠΛΕΟΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΞΟΥΜΕ ΟΤΙ Η ΧΙΛΙΟΞΕΦΤΙΣΜΕΝΗ ΙΟΥΔΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΠΙΠΙΛΑ «ΑΓΑΠΑ ΤΟΝ ΠΛΗΣΙΟΝ ΣΟΥ» ΚΑΙ «ΑΓΑΠΑΤΕ ΑΛΛΗΛΟΥΣ» ΔΕΝ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΦΥΛΟΥΣ ΑΛΛΑ ΜΟΝΟΝ ΤΟΥΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΡΙΖΟΤΑΝ ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ (YAHWEH YOSHOUAH = Ο ΓΙΑΧΒΕΧ ΣΩΖΕΙ …ΠΡΑΓΜΑΤΙ ΣΩΖΕΙ ΑΛΛΑ ΜΟΝΟΝ …ΤΟΥΣ ΔΙΚΟΥΣ ΤΟΥ!!!).

ΟΙ ΔΕ ΕΛΛΗΝΕΣ (;) ΠΙΣΤΟΙ ΤΟΥ ΝΑ ΤΟΝ… ΧΑΙΡΕΣΤΕ!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Διδακτική Βιβλική Παροιμία:

«Ο απλοϊκός πιστεύει κάθε λέξη αλλά ο συνετός σκέπτεται καλά το κάθε του βήμα.» Παροιμίαι 14: 15.

Προσοχή… 

Η ΒΙΒΛΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΙΠΑΝ!

Είμαστε συχνά πιο ανόητοι απ’ ό,τι πιστεύουμε και γινόμαστε, έτσι, εύκολα άδικοι με τον ίδιο μας τον εαυτό μας.

Στον βίο είναι όπως στο σκάκι: εμείς καταστρώνουμε κάποιο σχέδιο, η εκτέλεσή του, όμως, εξαρτάται από το τι αποφασίζει να πράξει στο μεν σκάκι ο αντίπαλος, στον δε βίο η μοίρα. Οι τροποποιήσεις στις οποίες υποβάλλεται το αρχικό μας σχέδιο είναι συνήθως τόσο μεγάλες που, κατά την εκτέλεσή του, μόλις και μετά βίας αναγνωρίζεται χάρη σε μερικές βασικές κινήσεις.

Εξάλλου, υπάρχει στην διαδρομή της ζωής μας και κάτι πέρα απ’ όλα αυτά. Πρόκειται για μία αλήθεια τετριμμένη και πάμπολλες φορές πιστοποιημένη, πως δηλ. είμαστε συχνά πιο ανόητοι απ’ ό,τι πιστεύουμε, ενώ, αντίθετα, το ότι είμαστε συχνά φρονιμότεροι απ’ ό,τι πιστεύουμε είναι μία ανακάλυψη που κλίνουν μόνον όσοι έχουν βρεθεί σ’ αυτήν την κατάσταση, και μάλιστα δεν την κάνουν παρά μόνον αργότερα. 

Στις κύριες γραμμές, τις βασικές καμπές της πορείας του βίου μας, δεν ενεργούμε τόσο βάσει σαφούς γνώσεως του ορθού όσο σύμφωνα με μια εσωτερική παρόρμηση μ’ ένα –θα ‘λεγε κανείς- ένστικτο προερχόμενο από τα βάθη της οντότητας μας και, κατόπιν, κατακρίνουμε σχολαστικά τις πράξεις μας με γνώμονα έννοιες σαφείς, όμως ανεπαρκείς, έννοιες επίκτητες ή, μάλλον, δανεισμένες , και γινόμαστε έτσι, εύκολα άδικοι με τον ίδιο μας τον εαυτό μας. Ωστόσο, στο τέλος γίνεται φανερό ποιος είχε δίκιο, μόνο δε το γήρας- όταν αισίως φθάσουμε σ ‘αυτό- μας παρέχει την δυνατότητα, υποκειμενικά και αντικειμενικά, να κρίνουμε το ζήτημα.

Έι Κύκλωπα άτσαλε και χάχα αν σε ρωτήσουν ποτέ ποιος σου έδωσε αυτή την άγρια τυφλομάρα να πεις ο Οδυσσέας ο γιός του Λαέρτη

Ένα λόγιο του λαού μας που δεν το έχουμε φιλοσοφήσει πολύ, λέει: Τον πλούτον εμίσησαν πολλοί, την δόξαν ουδείς. Η μνήμη που μένει. Αυτό το παράδειγμα αρχετυπικά μας το έδωσαν οι Έλληνες με την περίφημη ραψωδία της Οδύσσειας την Κ’, την Κυκλώπεια. Τι μας λέει αυτή η ραψωδία; Ο Οδυσσέας με τους συντρόφους βρίσκεται στα στενά. Τον αρπάζει ένας Κύκλωπας, τον κλείνει μέσα σε μια σπηλιά και αρχίζει μετά εκεί το μεγάλο μακελειό.

Τη μια βραδιά τρώει δύο, την άλλη άλλους δύο, την άλλη άλλους δύο. Κοιτάει και ο Οδυσσέας τρέμοντας. Που το βρήκα τούτο το τέρας; Οπότε τον βλέπει ο Κύκλωπας και του λέει: “Εσύ μ’ αρέσεις, το μάτι σου είναι τσακίρικο, παίζει. Πώς σε λένε, θα σε φάω τελευταίο“. Λέει ο Οδυσσέας: “Το όνομα μου είναι Κανείς, όχι κάποιος, Κανείς. Με φωνάζουνε Κανέναν.“

Δεν έχει όνομα, είναι ανυπόστατος. Όταν περνά τη φοβερή περιπέτεια όμως και επιβάλλεται και νικάει και διασώζεται. Κυριαρχεί και εξοντώνει τον με αυτό τον τρόπο που εξόντωσε τον Κύκλωπα και βγαίνει έξω με τα κριάρια και μπαίνει στο πλοίο λέει θα του μιλήσω. Ο Κύκλωπας είναι επάνω και παραγουλιάζεται σαν τα χταπόδια.


Χτυπιέται τυφλός και φωνάζει στους βράχους. Πάμε βασιλιά του λένε να φύγουμε θα πετάξει καμία πέτρα και θα μας βουλιάζει. Όχι δεν τον κρατάει κανείς τότε τον Οδυσσέα και τους φωνάζει: “Έι Κύκλωπα άτσαλε και χάχα αν σε ρωτήσουν ποτέ ποιος σου έδωσε αυτή την άγρια τυφλομάρα να πεις ο Οδυσσέας ο γιός του Λαέρτη, ο καστροκαταλύτης.”

Κοιτάξτε ξεκινάει σαν ο κανείς, ανυπόστατος. Μπαίνει στην περιπέτεια την φοβερή, αυτή είναι η περιπέτεια της ζωής για τον καθένα μας, και αφού τη νικάει και δημιουργεί παίρνει όνομα. Γίνεται επώνυμος. Δεν είναι τυχαίο που ο Όμηρος θέλει μια μεγαλύτερη φιλοσοφική ανάλυση.

Με αυτή την έννοια λέμε ότι μένει η καλή μας μνήμη.

Immanuel Kant: Μια εκπαίδευση για την ανθρωπότητα

O άνθρωπος δεν γίνεται άνθρωπος παρά μόνο μέσω της εκπαίδευσης. Δεν είναι παρά μόνο αυτό που τον έχει καταστήσει η εκπαίδευση. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο άνθρωπος εκπαιδεύεται πάντα από άλλους ανθρώπους και μάλιστα από άλλους ανθρώπους, οι οποίοι επίσης έχουν εκπαιδευτεί με τη σειρά τους.

H εκπαίδευση είναι μια τέχνη η πρακτική της οποίας πρέπει να τελειοποιείται από γενεά σε γενεά. Κάθε γενεά που διδάχθηκε τις γνώσεις των προηγουμένων είναι πάντα πιο κατάλληλη να εδραιώσει μια εκπαίδευση, η οποία θα αναπτύξει με σωστό και αρμονικό τρόπο όλες τις φυσικές προδιαθέσεις του ανθρώπου και με αυτό τον τρόπο θα οδηγήσει το ανθρώπινο είδος στον προορισμό του.

Για το λόγο αυτόν η εκπαίδευση είναι το μείζον και το δυσκολότερο πρόβλημα το οποίο μπορεί να αντιμετωπίσει ο άνθρωπος. Στην πραγματικότητα, τα φώτα εξαρτώνται από την εκπαίδευση και η εκπαίδευση εξαρτάται από τα φώτα.

Υπάρχει μια αρχή της τέχνης της εκπαίδευσης την οποία ιδιαιτέρως οι άνθρωποι που κάνουν σχεδιασμούς διδασκαλίας θα έπρεπε να έχουν πάντα υπόψη τους: τα παιδιά δεν πρέπει να εκπαιδεύονται μόνο σύμφωνα με την παρούσα κατάσταση του ανθρώπινου είδους, αλλά σύμφωνα με την πιθανή και καλύτερη μελλοντική κατάσταση του, δηλαδή, σύμφωνα με την Ιδέα της Ανθρωπότητας και με τον τελικό προορισμό της.

Αυτή η αρχή έχει μεγάλη σημασία. Συνήθως οι γονείς εκπαιδεύουν τα παιδιά τους με μοναδικό σκοπό να τα προσαρμόσουν στον σύγχρονο κόσμο, όσο διεφθαρμένος και αν είναι. Θα έπρεπε μάλλον να τους δίνουν μια καλύτερη εκπαίδευση, με σκοπό να μπορεί να προκύψει μια καλύτερη κατάσταση στο μέλλον.

Παρουσιάζονται όμως δύο εμπόδια για αυτό:

• Συνήθως, οι γονείς δεν ανησυχούν παρά μόνο για ένα πράγμα: να τα καταφέρουν τα παιδιά τους, όταν βγουν στον κόσμο και
• οι κυβερνήτες δεν θεωρούν τους’ υπηκόους τους καλύτερους από όργανα για τα σχέδια τους.

Οι γονείς σκέφτονται το σπίτι τους, οι κυβερνήτες σκέφτονται τη χώρα τους. Ούτε οι μεν ούτε οι δε δεν έχουν ως τελικό σκοπό το παγκόσμιο καλό και την τελειότητα για την οποία είναι προορισμένη η ανθρωπότητα και για την οποία διαθέτει την προδιάθεση. H σύλληψη ενός σχεδίου εκπαίδευσης όμως θα έπρεπε να λάβει κοσμοπολίτικο προσανατολισμό.

Μήπως, τότε, το παγκόσμιο καλό είναι μια Ιδέα η οποία μπορεί να βλάψει το προσωπικό καλό; Σε καμία περίπτωση! Ακόμα και αν φαίνεται ότι πρέπει να θυσιαστούν ορισμένα πράγματα, κατά βάθος πάντα ενεργεί κάποιος καλύτερα για το καλό του παρόντος, όταν υπηρετεί αυτή την Ιδέα. Και τι υπέροχες συνέπειες τη συνοδεύουν!

H καλή εκπαίδευση είναι ακριβώς η πηγή από την οποία αναβλύζουν όλα τα αγαθά αυτού του κόσμου. Οι σπόροι που βρίσκονται μέσα στον άνθρωπο πρέπει να αναπτυχθούν. Επειδή δεν υπάρχουν μεταξύ των φυσικών προδιαθέσεων του ανθρώπου αρχές που να οδηγούν στο κακό. H μόνη αιτία του κακού είναι ότι η φύση δεν υπακούει σε κανόνες. Στον άνθρωπο υπάρχουν σπόροι μόνο για το καλό.

Immanuel Kant, Σκέψεις περί εκπαίδευσης

Σκεπτικισμός κι Αγνωστικισμός

Η δυνατότητά μας να γνωρίζουμε την πραγματικότητα προέρχεται από αυτήν την ίδια, στην οποία είμαστε σαν ένα από τα μέρη της και η γνώση μας έχει αρχίσει -με την πρώτη αντίληψή μας- πριν αναρωτηθούμε αν την έχουμε. Όπως είναι αναγκαίο να διανοηθούμε ποιο είναι γενικά το Σύμπαν για να μπορούμε να διαπιστώνουμε ποια από εκείνα που αντιλαμβανόμαστε υπάρχουν πραγματικά. Η ίδια η αντίληψη είναι ένας τρόπος εννόησης δημιουργημένη έμμεσα από τα ίδια τα πράγματα και γι’ αυτό είναι απ΄ όλους αυτονόητη και χρησιμεύει στις δραστηριότητές μας σαν βάσιμη, υπο­λογίσιμη αν κι όχι πάντοτε αξιόπιστη αλήθεια.

Τα πράγματα έχουν κοινά και σταθερά στοιχεία, αν και κάποια είναι τελείως άσχετα, διαφορετικά ή απροσδιόριστα το ένα από το άλλο κι εμείς μπορούμε να τα αντιλαμ­βανόμαστε, με πρώτα αφηρημένα γνωστικά στοιχεία τα αισθήματα. Από τους συνδυασμούς των αισθημάτων προσέχουμε, ξεχωρίζουμε και διαμορφώνουμε τις έννοιες του λόγου. Η αντίληψη πρέπει να αρχίζει από κάποια αφαίρεση, που γίνεται μόνη της (απρόσεκτα), γιατί αν όχι, τότε δε θα υπήρχαν μη αντιληπτά μέρη της πραγμα­τικότητας.

Θα ήταν όλα αμέσως αντιληπτά. Αν ο προ­σδιορισμός της αντίληψης γινόταν μόνο από τα εξωτερικά πράγματα, τότε αυτή θα έπρεπε να μας δείχνει πολύ περισσότερα, αν όχι το σύνολο τους. Εξαρτάται από τους δυνατούς τρόπους, με τους οποίους μπορεί να επηρεάζεται η ελλιπής πραγ­ματικότητα του εαυτού μας. Δηλαδή δεν είμαστε τα πάντα και δεν επη­ρεαζόμαστε ταυτόχρονα με όλους τους δυνατούς τρόπους.

Χωρίς την ύπαρξή μας, βεβαίως θα ήταν αδύνατο να έχουμε κάποια αντίληψη ή εμπειρία και επομένως, αυτή δεν μπορεί ποτέ να είναι ανεξάρτητη από την ποιότητα και τις δυνατότητες της ύπαρξής μας. Η ποιότητα της αντί­ληψης δεν είναι ανεξάρτητη από τον εαυτό μας στο σύνολό του. Αυτό μπορούμε να το πούμε, χωρίς να χρειάζεται να ανα­φερθούμε ειδικότερα σε κάποια από τα μέρη του εαυτού μας ή για μερικές ιδιότητές του. Όπως λ.χ. στον εγκέφαλο, στο νευρικό σύστημα, στα αισθητήρια όργανα.

Ο επηρεασμός ή η αλλαγή στην ποιότητα, στις δυνατότητες και στις σχέσεις του εαυτού μας με τα εξωτερικά πράγματα επηρεάζει (άμεσα ή πιο έμμεσα) ποια πράγματα, που και πότε τα αντιλαμβανόμαστε, όπως και την δυνατότητα της αντίληψης. Για τον ίδιο λόγο, ένας άλλος, ο οποίος δεν είναι με την ίδια ποιότητα, δυνατό­τητες και σχέσεις δεν αντιλαμβάνεται τα ίδια πράγματα ή στην ίδια στιγμή.

Η αντίληψη των εξωτερικών πραγμάτων είναι πάντοτε ένα αποτέλεσμα από την σχέση ανάμεσα σ’ εκείνα και στον εαυτό μας. Αυτή η σχέση μας με τα πράγματα (η θέση, η στιγμή, η κατεύθυνση, η απόσταση, η γωνία, η βιολογική και η ψυχική κατάσταση κ.λ.π.) αλλάζει με διάφορους τρόπους και δείχνει πάντοτε ένα μέρος από την πραγματικότητα, αλλά ποτέ το σύνολό της.

Η αντίληψη του συνόλου δεν θα μπορούσε να διαφοροποιηθεί. Έτσι, η ίδια η αντίληψη (η πληροφορία) είναι απο­σπασματική γνώση της πραγμα­τικότητας, όπως είναι οι έννοιες του λόγου και δεν δείχνει τα πράγματα, όπως ακριβώς είναι μόνα τους (και με όλους τους δυνατούς τρόπους). Το ότι η αντίληψη δεν είναι άμεσα τα πράγματα και δεν μας τα δείχνει ακριβώς όπως είναι (δηλαδή ανεξάρτητα από τον εαυτό μας), αυτό δεν σημαίνει ότι τα πράγματα δεν υπάρχουν. Αντιθέτως σημαίνει, ότι εκείνα δεν είναι τελείως διαφορετικά από εμάς και ακόμα, ότι τα πράγματα δεν είναι χωρίς σχέσεις, αλληλεπιδράσεις και κοινά στοιχεία.

Δεν είναι δυνατό ν’ αντιλαμβανόμαστε όλα τα πράγματα στην ίδια στιγμή (ή όλα τα μέρη τους) και η αντίληψη πρέπει ν’ αποτελείται από μερικά σταθερά γνωρίσματα, ανεξάρτητα από το αν αντιστοιχούν σε κάποια στοιχεία των πραγμάτων. Αυτά τα «ασύνθετα» γνωρίσματα στην σύσταση μιας πολυσήμαντης αντίληψης, τα οποία ονομάζουμε «αισθήματα», είναι και αυτά έννοιες, δηλαδή κοινά και σταθερά γνωρίσματα με αφηρημένη σημασία.

Τα αισθήματα, όπως λ.χ. ένα χρώμα ή το αίσθημα της θερμοκρασίας είναι έννοιες υπό την αισθητικότητα (με εξωτερική επίδραση), διότι είναι κοινά και σταθερά γνωρίσματα. Γνωρίσματα από κάποια αφαίρεση, η οποία γίνεται μόνη της και μας δείχνουν χωρίς διαφορές και λεπτομέρειες, ακόμα και όταν τα πράγματα δεν είναι διαρκώς τα ίδια.

Η παρανόηση αρχίζει άμεσα από την αντίληψη, όπως και η εννόηση, από την οποία αφαιρούνται αναγκαία κάποια γνωρίσματα των πραγμάτων και τα ίδια τα αισθήματα συνταυτίζονται με ανύπαρκτα πράγματα ή ουσίες. Έτσι εξηγείται, γιατί η αντίληψη δεν μας δείχνει ακριβώς όπως είναι τα πράγματα. Εάν η αφαιρετική δυνατότητα ονομάζεται διάνοια ή είναι μια διανοητική δραστηριότητα, τότε το ίδιο πρέπει να πούμε και για την δυνατότητα της αντίληψης.

Η αισθητικότητα και η νοητικότητα δεν είναι δύο αντίθετες ιδιότητες και η μία δεν μπορεί να υπάρχει χωρίς την άλλη. Η διαφορά τους είναι, ότι η πρώτη πραγμα­τοποιείται έμμεσα, από έξω, ενώ η άλλη άμεσα, από το έσω. Στην ίδια την αντίληψη μπορούμε να προσθέτουμε ή να αφαιρούμε γνωρίσματα (όπως κάνουμε στις γλωσσικά εξω­τερικευμένες έννοιες) και τότε λέμε, ότι στρέφουμε την προσοχή μας ή ότι συγκεν­τρωνόμαστε.

Μία αντίληψη, την οποία συν­ταυτίζουμε με μία ή περισσότερες άλλες, όταν δεν δια­πιστώνουμε ή δεν προσέχουμε τις διαφορές τους, μπορεί να θεωρηθεί σαν έννοια. Η ανα­σύνθεση μίας αντίληψης μέσα στην αυτο­συγκέντρωση δεν έχει την σαφήνεια και την λεπτομέρεια, που διαπιστώνουμε σ’ εκείνη. Δηλαδή, μερικά από τα γνωρίσματά της δεν υπάρχουν στην εσωτερική ανα­σύνθεσή της και επο­μένως μπορούμε να την θεωρήσουμε σαν έννοια, αντί για ασαφή και ανακριβή αντίληψη.

Σκεπτικισμός

“Σκεπτικισμός είναι η ικανότητα να βρίσκει κανείς, με οποιοδήποτε τρόπο, αντιθέσεις ανάμεσα στα φαινόμενα και στις κρίσεις μας με τον σκεπτικισμό, εξαιτίας της ισοσθένειας που χαρακτηρίζει τα αντίθετα μεταξύ τους πράγματα και επιχειρήματα, φτάνουμε πρώτα στην εποχή και μετά στην αταραξία”.

Έτσι περιγράφει τον Σκεπτικισμό ο Σέξτος Εμπειρικός στις αρχές του 3ου αιώνα μ.κ.ε, όταν δηλαδή έχει από καιρό τελειώσει η περίοδος της Ελληνιστικής φιλοσοφίας και οι Σκεπτικοί έχουν εκθέσει και αναπτύξει τις απόψεις τους για τουλάχιστον 5 αιώνες. Μπορεί λοιπόν το απόσπασμα αυτό να συνοψίζει σε γενικές γραμμές τα βασικά χαρακτηριστικά των σκεπτικών, αλλά θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο σκεπτικισμός, όπως ακριβώς και στην περίπτωση της επικούρειας και στωικής φιλοσοφίας, αλλάζει από την μία γενιά Σκεπτικών στην άλλη σε σημαντικό βαθμό.

Πιο συγκεκριμένα, ο Σκεπτικισμός στην αρχαιότητα παρουσιάζει κυρίως δύο κατευθύνσεις, οι εκπρόσωποι των οποίων θεωρούν ότι ανήκουν σε διαφορετικές παραδόσεις. Οι δύο κατευθύνσεις του αρχαίου σκεπτικισμού είναι ο ακαδημαϊκός και ο Πυρρώνειος Σκεπτικισμός.

Οι γνωσιολογικές προσεγγίσεις των Σκεπτικών τοποθετούνται στους αντίποδες των χαρακτηριζομένων ως δογματικών προσεγγίσεων, σύμφωνα με τις οποίες η γνώση ως θεωρητική κατάκτηση του εξωτερικού κόσμου ανήκει στην περιοχή των ανθρώπινων δυνατοτήτων και βρίσκεται σε διηνεκή εξέλιξη. Οι αισιόδοξες αυτές εκτιμήσεις είναι διάχυτες στον αρχαίο ελληνικό στοχασμό. Οι Σκεπτικοί διατυπώνουν αμφιβολίες, άλλοτε μετριοπαθείς και άλλοτε ακραίες, για την αντικειμενική ισχύ των γνώσεων. Ως βασικό κριτήριό τους έχουν το ότι η γνώση είναι ένα αυστηρά υποκειμενικό γεγονός τελούμενο υπό τους όρους της ανθρώπινης προσληπτικότητας και κατά συνέπεια οι αισθήσεις και η νόηση είναι ενδεχόμενο να οδηγήσουν στην απάτη. Η προέκταση είναι προφανής. Η αλήθεια δεν ανήκει στον ορίζοντα των ανθρώπινων δυνατοτήτων, διότι απουσιάζει το κύριο εχέγγυο της που είναι η αντικειμενικότητα ή η αμεσότητα της προδηλότητας των μέσων με τα οποία προσεγγίζεται.

Οι αρχαιότεροι των Σκεπτικών, ο Πύρρων και ο Τίμων δεν είναι γνωσιολογικά νόμιμο να αναφερόμαστε σε «είναι» των όντων αλλά στο «φαίνεσθαι» τους, υποστηρίζουν ότι όχι δηλαδή στο οντολογικό υπόστρωμά τους αλλά στον τρόπο με τον οποίο υποπίπτουν στην ανθρώπινη αντιληπτικότητα ως παρουσίες. Αυτός ο περιορισμός είναι δεσμευτικός. Εφόσον δεν έχουμε τις προϋποθέσεις να κατακτήσουμε γνωστικά με εδραία βεβαιότητα τα αντικείμενα του εξωτερικού κόσμου, γι’ αυτό είμαστε υποχρεωμένοι να μην εκφέρουμε κρίσεις για το περιεχόμενό τους.

Στους μεταγενέστερους Σκεπτικούς ανήκουν ο Αινησίδημος, ο Αγρίππας και ο Σέξτος ο Εμπειρικός, οι οποίοι μάλιστα αποπειρώνται να στηρίξουν συστηματικά τις απόψεις τους. Υποστηρίζουν και αυτοί ότι καμιά γνώση δεν έχει κύρος, διότι οι υποκειμενικοί και οι αντικειμενικοί παράγοντες που συμμετέχουν στη διαδικασία της διαφοροποιούνται τόσο καθεαυτοί όσο και μεταξύ τους.

Από τη μια πλευρά, το κάθε γνωστικό υποκείμενο στηρίζεται στις ιδιαιτερότητές του, ενώ επίσης δεν διαθέτει μια γνωστική ενότητα, αλλά προσεγγίζει τα αντικείμενά του με μια ποικιλία γνωστικών μέσων, όπως είναι ο νους και οι αισθήσεις. Παράλληλα, δεν πρέπει να παραθεωρείται ότι το ίδιο το υποκείμενο δεν είναι σταθερό, αλλά λόγω ειδικών περιστάσεων αλλάζει καταστατική θέση, ερμηνείες και αξιολογήσεις και άρα ερευνητικά κριτήρια.

Από την άλλη πλευρά, ο άνθρωπος δεν έχει μια κατευθείαν και μονοσήμαντη επικοινωνία με τα αντικείμενα, αλλά τα κατανοεί στη σχέση τους με το περιβάλλον τους, το οποίο υπόκειται σε μεταβολές. Η σχετικιστική ή δυναμική λειτουργική παρουσία τους αποτελεί εμπόδιο στο να εξασφαλίζεται και η αυθεντική σε βάθος γνώση τους. Στα γνωσιολογικά επίσης εμπόδια τοποθετούνται η διαφορά συγκρότησης των αντικειμένων από χωροχρονική σε χωροχρονική συνθήκη, καθώς και η συχνότητα της εμφάνισής τους.

Τέλος, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας κοινωνικούς και ιστορικούς παράγοντες, το χαρακτηριστικό των οποίων είναι η εξέλιξη. Κάθε κοινωνία έχει τα οικεία της κριτήρια, τα οποία μάλιστα διαφοροποιούνται από εποχή σε εποχή, υπόκειται δηλαδή και η ίδια σ’ έναν εσωτερικό σχετικισμό. Ο όρος “σκεπτικισμός” χρησιμοποιείται ευρύτερα, σε κάθε περίπτωση που είναι δύσκολο να παρθεί μια απόφαση και να βρεθεί η λύση στο πρόβλημα που έχει τεθεί και συζητιέται. Σε αντίθεση με τον “δογματισμό” χαρακτηρίζει ακόμα, την τάση αμφισβήτησης της αξιοπιστίας και την απαίτηση να δοθούν περισσότερες αποδείξεις και εξηγήσεις προκειμένου να χαρακτηριστεί η γνώση.

Ο σκεπτικισμός είναι μία σημαντική και αξιοπρόσεκτη τάση στην Φιλοσοφία, που ασχολείται κυρίως με την γνώση και την πηγή της αντίστοιχα. Αμφισβητεί την πιστότητα και την ορθότητα της γνώσης, πιστεύει ότι ο άνθρωπος είναι μερικώς ανίκανος στο να αποκτήσει έγκυρη και σωστή γνώση, γιατί γίνεται ασυνείδητα θύμα των αισθήσεών του. Δηλαδή ο άνθρωπος, κατά τον Σκεπτικισμό, σχηματίζει μια ψευδή αντίληψη για τον κόσμο που τον περιβάλλει και δημιουργεί γνώσεις που δεν μπορούν να έχουν γερά θεμέλια.

Σκεπτικιστικές αμφιβολίες είχαν εκφραστεί ήδη από την εποχή των προσωκρατικών σοφιστών. Ωστόσο ο σκεπτικισμός, ως συστηματική φιλοσοφική στάση εκφράστηκε κυρίως από τους “Πυρρώνειους” (οπαδοί του Πύρρωνα από την Ηλεία) και είχε πρακτικό χαρακτήρα. “Στην Χορεία Των Στωικών”

Αγνωστικισμός

Ο “αγνωστικισμός” είναι ένας νεότερος όρος που η επινόηση του αποδίδεται στον ένθερμο υποστηρικτή της θεωρίας της εξέλιξης του Κάρολου Δαρβίνου, στον Άγγλο φυσιοδίφη Τόμας Χάξλεϋ (Thomas Henry Huxley 1825-1895). Ο τελευταίος χρησιμοποίησε αυτό τον όρο για να συνοψίσει τις απόψεις απέναντι στα μεταφυσικά και θρησκευτικά ζητήματα, που εκείνη την εποχή δέχονταν ακόμα ένα πλήγμα από την επιστημονική θεωρία της φυσικής επιλογής.

Όπως προδίδει η ετυμολογία της λέξης αγνωστικισμός, πρόκειται για μία φιλοσοφική θεώρηση και κατεύθυνση που αποκλείει τη δυνατότητα να γνωρίσουμε σωστά τον κόσμο και την αλήθεια, υποβαθμίζοντας τη γνώση σε απλή πληροφορία που λαμβάνουν οι άνθρωποι από τα αισθητήρια όργανά τους με σκοπό να σκεφτούν και να δράσουν όπως εκείνοι νομίζουν και βολεύονται. Ο αγνωστικισμός δεν χαρακτηρίζει (μόνο) τις φιλοσοφικές απόψεις και τα επιχειρήματα που καλλιεργούν την αμφιβολία ή αξιώνουν αποδείξεις, αφού αυτές τις απόψεις πρέπει να τις εντάξουμε κάτω από τον όρο “σκεπτικισμός”.

Πηγαίνει ένα βήμα πίσω και καταλήγει στις απόψεις που αποκλείουν τη γνώση και ενισχύουν την άποψη ότι είμαστε θύματα αυταπάτης και ανίκανοι από τη φύση να κατανοήσουμε τους φυσικούς νόμους. Έτσι, αφήνει το πεδίο ανοιχτό για να συζητηθούν και για να αντιμετωπιστούν το ίδιο σοβαρά οι πιο απίθανες και παράλογες απόψεις… Τη φιλοσοφική θεώρηση του Αγνωστικισμού ενίσχυσαν οι απόψεις νεότερων στοχαστών και επιστημόνων, ιδιαίτερα με αφορμή την αναστάτωση που προκάλεσαν στις αρχές του 20ου αιώνα στη φυσική, οι νέες επιστημονικές θεωρίες της κβαντομηχανικής.

Από τους αρχαίους φιλόσοφους, ο Πύρρων ο Ηλείος (360-270 π.κ.ε.), ο ιδρυτής της Σκεπτικής Φιλοσοφικής Σχολής, θεωρείται βασικός εκφραστής αυτής της φιλοσοφικής κατεύθυνσης προς τον Αγνωστικισμό. Σύμφωνα με τον Πύρρωνα, ούτε οι αισθήσεις ούτε ο νους δίνουν ασφαλή γνώση. Οι αισθήσεις πληροφορούν διαφορετικά τον κάθε άνθρωπο και οι απόψεις (γνώμες, δόξες) που σχηματίζουμε με τη σκέψη μας μπορούν να είναι αντίθετες και αντικρουόμενες, χωρίς να αναιρούν η μια την άλλη.

Έτσι, όπως ο Σωκράτης υποστήριζε τη δυνατότητα να βασιστεί η Ηθική στη λογική γνώση, που ήταν επίσης εφικτή, ο Πύρρων αμφισβητούσε την αξιοπιστία όλων των απόψεων που σχημάτιζαν οι άνθρωποι περί του καλού και του κακού, αφού οι απόψεις τους εκφράζουν τις προσωπικές επιθυμίες τους και τι αρέσει στον καθένα και όχι τους νόμους του κόσμου.

Το ίδιο πράγμα μπορεί να είναι ευχάριστο ή δυσάρεστο, καλό ή κακό και να είναι διαφορετικό μεταξύ των ανθρώπων και μεταξύ των λαών. Η μόνη ηθική είναι να σταματήσουμε να κάνουμε γενικές κρίσεις για το καλό και το κακό και αντί να προσπαθούμε μάταια και διχαστικά, να επιδιώκουμε την αταραξία και την ψυχική ηρεμία.

Η διάσημη ρήση που αποδίδεται λανθασμένα στον Σωκράτη “εν οίδα ότι ουδέν οίδα” και η φιλοσοφική διδασκαλία του που εισαγάγει λογικά την αμφιβολία στην σκέψη με σκοπό την γνώση και την βεβαιότητα, ήδη αποτελούν μία αφετηρία για τον αγνωστικισμό. Αλλά, ο Σωκράτης θεωρούσε δυνατή την απόκτηση της γνώσης. Με την διδασκαλία του, όπως περιγράφεται από τον Πλάτωνα, περισσότερο ενδιαφερόταν να βοηθήσει τον άνθρωπο να σκέφτεται και να μην πέφτει θύμα πλάνης, με ότι αυτό συνεπάγεται. Παρατηρούσε τους κανόνες με τους οποίους η ανθρώπινη σκέψη επιτυγχάνει λογικά την γνώση και ανέφερε τον διάλογο (επικοινωνία) σαν απαραίτητο εργαλείο της λογικής σκέψης και συνέδεσε την ικανότητα της γνώσης και την λογική του ανθρώπου με την προοπτική του ελέγχου της συμπεριφοράς και αντιλήφθηκε την ανάγκη να βασιστεί η Ηθική επάνω στην Λογική, ανεξάρτητα από τις προσωπικές απόψεις, που μπορούσαν να είναι διαφορετικές.

Αντιθέτως, ο Πρωταγόρας από τα Άβδηρα της Θράκης (490-411π.κ.ε.) πέρα από την διαπίστωση των ελλιπών στοιχείων για να αποφανθεί σχετικά με ορισμένα ζητήματα, δίδασκε και την αδυναμία του ανθρώπου να γνωρίσει ουσιαστικά τον κόσμο, αφού συμφωνούσε με την βασική παρατήρηση του Ηράκλειτου για την αέναη μεταβολή όλων των πραγμάτων. Από αυτή την παρατήρηση έβγαζε το συμπέρασμα, ότι δεν μπορούμε να πούμε για τα πράγματα τι είναι ή δεν είναι, αλλά μόνο πως μας φαίνονται.

Ο κόσμος είναι αυτός που φαίνεται από τις αισθήσεις μας, διαφορετικός για τον καθένα και η αλήθεια σχετική, όπως και εκείνος είναι ρευστός. Αυτή την φιλοσοφική θεώρηση του Πρωταγόρα συνοψίζει το γνωστό απόφθεγμά του

“Πάντων χρημάτων μέτρον εστίν άνθρωπος, των μεν όντων ως έστιν, των δε ουκ όντων, ως ουκ έστιν”.

Δηλαδή: “Όλων των πραγμάτων κριτήριο είναι ο άνθρωπος ο ίδιος, για τα όσα μεν υπάρχουν, ότι υπάρχουν, για όσα δεν υπάρχουν, ότι δεν υπάρχουν”.

Όταν του ζήτησαν να τοποθετηθεί σχετικά με την ύπαρξη των θεών, έδωσε την παρακάτω απάντηση όπως αποδίδεται σε σύγχρονα ελληνικά: “Για τους θεούς δεν μπορώ να γνωρίζω τίποτα: ούτε ότι υπάρχουν, ούτε ότι δεν υπάρχουν, ούτε τι λογής μορφή έχουν. Γιατί είναι πολλά όσα μας εμποδίζουν να γνωρίζουμε. Από τη μία το άδηλο του ζητήματος και από την άλλη η συντομία της ανθρώπινης ζωής” (Απόσπ. 4 ). Για αυτή τη δήλωση ο Πρωταγόρας, φυσικά, καταδικάστηκε για αθεϊα και τα βιβλία του ρίχτηκαν στην φωτιά. Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Αθήνα και το πλοίο που τον μετέφερε στη Σικελία ναυάγησε και ο ίδιος πνίγηκε. Ο Πρωταγόρας ήταν διάσημος σοφιστής και παιδαγωγός και άσκησε μεγάλη επίδραση στην εποχή του και σε πολλούς από τους μεταγενέστερους του, (αναζήτησε τα άρθρα: Πρωταγόρας: Πάνσοφος Αηδόνα των Μουσών / Σοφιστές: Αρχαίοι Ελληνες Διαφωτιστές)

Στην Ινδική μυθολογία και στις αρχαίες θρησκευτικές διδασκαλίες του Ινδουισμού, αποτελεί κεντρική ιδέα υψίστης σημασίας για τον προορισμό του ανθρώπου, να καταλάβει ή να αναγνωρίσει πως ο κόσμος των αισθήσεων είναι απατηλές εικόνες και μεταμορφώσεις μιας και της ίδιας πραγματικότητας, την οποία τελικά μπορούμε να γνωρίσουμε με ορισμένους ιδιαίτερους τρόπους ζωής και όχι με την σκέψη, ούτε από τις αισθήσεις. Κοντά σε αυτή την κεντρική ιδέα της πλούσιας Ινδικής μυθολογίας, πολλούς αιώνες αργότερα πλησίασε με λογικά επιχειρήματα και με καθαρές φιλοσοφικές σκέψεις, ο επίσκοπος Τζωρτζ Μπέρκλεϋ (Georg Berkeley 1685-1753).

Η αδυνατότητα να επιλυθούν τα κοσμολογικά προβλήματα, να επαληθευτούν οι θεωρίες στην εμπειρία και οι δυσκολίες να βρεθούν οι απαντήσεις μέσα από τις εξειδικευμένες επιστήμες, συντηρούσαν το γνωσιολογικό πρόβλημα, σχετικά με το οποίο οι φιλόσοφοι ήταν εξίσου διχασμένοι και τροφοδοτούν ακόμα τις αγνωστικιστικές θέσεις.

Στην καθημερινή ζωή όλοι οι άνθρωποι έχουν την δυνατότητα να γνωρίζουν και πράττουν επηρεασμένοι από την όποια, γνώση, ενώ συγχρόνως αγνοούν, γιατί κανένας δεν είναι παντογνώστης. Όταν η προσοχή και η αναζήτηση της αλήθειας συγκεντρώνεται στα βασικά κοσμολογικά ζητήματα, τότε η αμφιβολία, η δυσπιστία, η διαφωνία και το λάθος είναι συνηθισμένα και οι πιο ψύχραιμοι γίνονται Σκεπτικιστές, δηλ. ατάραχοι.

Οι φιλόσοφοι αιτιολογούσαν την αρνητική θέση τους για την δυνατότητα της βέβαιης γνώσης με τις γνωστές θεωρίες και διαπιστώσεις τους όπως λ.χ. ο Ντέιβιντ Χιούμ (David Hume 1711-1776), ο οποίος αμφισβήτησε την αρχή της αιτιότητας, βασισμένος σε μία εμπειρική προσέγγιση του κόσμου με τρόπο υπερβολικό, αφού υποβάθμισε το ρόλο των ομοιοτήτων και των κοινών γνωρισμάτων στο πλήθος των διαφορετικών πραγμάτων και δεν εξήγησε την ύπαρξή τους.

Στο μεγαλύτερο μέρος τους, οι βασικές σκέψεις και τα επιχειρήματα για την δυσκολία του ανθρώπου να γνωρίσει το κόσμο έχουν εκφραστεί στην αρχαία Ελληνική φιλοσοφία. Πολλούς αιώνες μετά, σημαντική συμβολή για την επιστημονική έρευνα της λογικής και της σκέψης υπήρξε το φιλοσοφικό έργο του Τζων Λοκ (John Locke 1632 -1704).

Το δοκίμιο για την ανθρώπινη νόηση του Λοκ είναι ένας αληθινός θησαυρός για κάθε άνθρωπο που θα ήθελε να γίνει προσεκτικός στις σκέψεις του και απαραίτητος σταθμός για κάθε στοχαστή που διατυπώνει σκέψεις και απόψεις σχετικά με τα φιλοσοφικά ζητήματα. Και φυσικά, όταν σκεφθούμε ότι αυτό το μεγάλο δοκίμιο είναι γραμμένο σαν ένα σύγχρονο επιστημονικό σύγγραμμα, με την παρατήρηση των ιδεών που αντιλαμβάνεται όλος ο κόσμος, με την ακρίβεια των νοημάτων, με συγκρατημένο λεξιλόγιο, με την εύστοχη σειρά των σκέψεων, χωρίς να χρησιμοποιήσει αμφισβητήσιμες σκέψεις για την ανάπτυξη του θέματός του, συμπεριλαμβάνει το σύνολο των δεξιοτήτων και λειτουργιών του ανθρώπινου πνεύματος και με την προοπτική να συμπεριλάβει τα ψυχικά φαινόμενα και όλα αυτά στον 17ο αιώνα με ένα πνευματικό χάσμα προς το παρελθόν τότε δεν θα φανεί υπερβολική η εκτίμηση, ότι το δοκίμιο για την ανθρώπινη νόηση του Τζων Λοκ είναι ένα από τα λίγα κορυφαία πνευματικά έργα για την ανθρώπινη έρευνα, από την αρχαία εποχή μέχρι τον 17ο αιώνα.

Όμως τελικά, η άμεση χρησιμότητα της γνώσης για μία κοινή για όλους και σταθερή πραγματικότητα (η ανάγκη να πατήσουμε σε σταθερά πράγματα για να επιβιώσουμε, να σκεφτούμε με προοπτική και με συνέπεια, να προδιαγράψουμε το μέλλον, να βασιστούμε στην βέβαιη γνώση και να συνεργαστούμε κ.λ.π.) σε τελική ανάλυση, η ανάγκη αυτής της γνώσης για την αξιοποίηση και τον προσανατολισμό της ζωής παρασύρει όλους τους ανθρώπους να πιστέψουν, να συμφωνήσουν και να εκφράσουν απόψεις σχετικά με τα ζητήματα, για τα οποία έχουν διαβεβαιώσει ότι οι απαντήσεις είναι αδύνατες.

Αυτή την φυσική ανάγκη και το αδιέξοδο του Αγνωστικισμού, οι άνθρωποι το αντιλαμβάνονται από την ασυνέπεια μεταξύ σκέψης και πράξης, αφού στην πραγματικότητα χρειάζεται να συμπεριφερθούμε με λιγότερες αμφιβολίες, με πρόνοια, με περισσότερη και γρηγορότερη συνέπεια και με σταθερές αξίες. “Όχι μόνο υπάρχει αλήθεια και σταθερή γνώση, αλλά και είναι αξιοθαύμαστη στιγμή της ζωής να πράττουμε σύμφωνα με την αλήθεια, ενώ γνωρίζουμε ότι έτσι θα χάσουμε μια ευκαιρία ή θα πληγώσουμε τον εαυτό μας”.

Ξεχωριστή προσοχή χρειάζεται η πρωτότυπη θεωρία του Καντ (Immanuel Kant 1724-1804), η οποία αν και περιγράφει λεπτομερώς και εξαντλητικά τον τρόπο δημιουργίας της γνώσης μας, από μία αβάσιμη άποψη – ότι η εμπειρία δεν προσφέρει έννοιες, με τις οποίες μπορούν να γίνουν οι πιο γενικές διαπιστώσεις- προσέφερε στον αγνωστικισμό σημαντικά και δυσύλληπτα θεωρητικά στηρίγματα. Η γενική δυσπιστία, ο λεγόμενος σκεπτικισμός και η ειδικότερη άρνηση έχουν τη θετική χρησιμότητα ενός δοκιμαστικού μέσου ν’ αναδεικνύει την αβασιμότητα, την ασάφεια, τα λάθη και την ανεπάρκεια στη γνώση μας.

Με τα προβλήματα που δημιουργεί μας κάνει πιο προσεκτικούς, γελοιοποιεί τις παράλογες και εξωπραγματικές θεωρίες, τη φαντασιοκοπία και προτρέπει να στοχαστούμε, για να περιορίσουμε στο ελάχιστο τις γνωστικές ατέλειες.

Η δυνατότητά μας να γνωρίζουμε την πραγματικότητα προέρχεται από αυτήν την ίδια, στην οποία είμαστε σαν ένα από τα μέρη της και η διαμάχη για την αρχή της γνώσης δε χρησιμεύει, για να γνωρίσουμε αν την έχουμε. Γιατί, απ’ όπου και να προερχόταν, όπως και να την εξηγήσουμε, δε θα μπορούσαμε να είμαστε βέβαιοι για την ορθότητά της γνώσης παρά μόνο από την αντιστοιχία της με την εμπειρική (μέσα κι έξω) πραγματικότητα και από τη διαπίστωση των συνεπειών της στην τελευταία.

Το πρόβλημα να γνωρίσουμε αν υπάρχει θεός, τι είναι η ζωή και αν η ζωή τελειώνει θα ήταν οριστικά άλυτο και άσκοπο να το θέτουμε, αν ο θεός και η αρχή της ζωής ήταν έξω από την πραγματικότητα, μέρος της οποίας είμαστε, αντιλαμβανόμαστε και γνωρίζουμε ή αν η πραγματικότητα ήταν κάτι απροσδιόριστο: Θέση, η οποία ήταν δεδομένη αλήθεια για τον Καντ, όπως ήταν για πολλούς φιλόσοφους και είναι μέχρι το δικό μας αιώνα και πέρα των φιλοσόφων.

Εξάλλου, έχουμε απαντήσει σχετικά με αυτό το ζήτημα ότι η αισθητικότητα είναι στην ουσία η περιορισμένη -σε εξωτερικές επιδράσεις- διανοητικότητα και όχι το αντίθετό της, είναι άμεσες και ταυτόχρονες διαπιστώσεις σταθερών ή κοινών στοιχείων στα πράγματα που μας επηρεάζουν πιο έμμεσα, με πρώτα αφηρημένα γνωστικά στοιχεία τα αισθήματα. Η αφαίρεση γνωρισμάτων και η περιληπτική άποψη των πραγμάτων ξεκινάνε από τα ίδια τα αισθητηριακά δεδομένα και αυτό δείχνει, ότι οι αισθήσεις είναι νοητικές ενέργειες με “πρώτη ύλη” από έξω της διάνοιας.

Τα πρώτα δεδομένα των αισθήσεών μας ήδη είναι αποσπασμένα γνωρίσματα και “σύντομες” απόψεις των πραγμάτων. Από την άλλη, η διανοητικότητα είναι μία σύνθετη δυνατότητα που δημιουργείται και εξελίσσεται σαν εσωτερική από τα εξωτερικά πράγματα, όταν εκείνα συνδυαστούν με ορισμένους τρόπους και αποτελέσουν ένα οργανικό σύνολο. Γι’ αυτό, η διάνοια επηρεάζεται διαρκώς από τα υλικά πράγματα και μπορεί να “αντανακλάται” μερικά από τα στοιχεία τους, αφού τα υλικά πράγματα αφήνουν κατά κάποιο πολύπλοκο τρόπο τα αποτυπώματά τους με επίδραση στο οργανικό σύνολο της ύλης που απόκτησε διανοητική αυτενέργεια.

Κάθε γνώση και δυνατότητα αντίληψης, η οποία δεν προήλθε από τη δική μας εμπειρία, προήλθε από την εμπειρία των άλλων έμβιων υπάρξεων, και από εκείνες τις οποίες εμείς προήλθαμε -άμεσα και πιο έμμεσα, με την φυσική διαδικασία της γέννησης, όπου αποκτάμε την υλική και την ψυχολογική ύπαρξή μας μαζί. Έπειτα, επειδή υπάρχουν κοινά και σταθερά στοιχεία σε μία ενιαία πραγματικότητα, η ίδια η εμπειρία επιτρέπει την διατήρησή της και ν’ ανακαλύπτουμε κοινά στοιχεία και εμπειρίες σε πράγματα άλλου χώρου και χρόνου και τα πιο έμμεσα αποτελέσματά τους.

Μπορούμε να μιλάμε για κάποια εμπειρία την οποία δεν έχουμε και αυτή η δυνατότητά μας προέρχεται από την εμπειρία, με το διάμεσο ορισμένων εννοιών, οι οποίες μπορεί να προήλθαν από έναν ελάχιστο αριθμό αντιλήψεων, αλλά να αναλογούν και να βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερο. Διάνοια χωρίς εμπειρία δεν υπάρχει, αλλά ούτε καμία εμπειρία χωρίς την διάνοια. Επομένως, ο ορθολογισμός (ή νοησιαρχία και ρασιοναλισμός) και ο εμπειρισμός (ή αισθησιαρχία) είναι σχετικά δύο μονόπλευρες θεωρήσεις, και καμία άμεση αυθόρμητη νοητική σύλληψη δεν θα μπορούσε να γίνει χωρίς καμία προηγούμενη σκέψη και χωρίς τις πληροφορίες των αισθήσεων, που η νόηση επεξεργάζεται ακόμα και χωρίς την δική μας σκόπιμη προσπάθεια.

Το πρόβλημα για την αρχή της γνώσης και η θέση, που υποστήριξαν οι φιλόσοφοι, δεν ήταν πάντοτε καθοριστική για την θέση τους στα βασικά κοσμολογικά ζητήματα (ή αντιστρόφως) ούτε πάντοτε μονομερής. Έτσι υπήρξαν εμπειριστές και ορθολογιστές φιλόσοφοι στην μία και στην άλλη κατεύθυνση. Επίσης να μη ξεχνάμε, η διαίρεση σε σχολές και σε ρεύματα δεν είναι μια εύκολη υπόθεση, αφού οι φιλοσοφικές θεωρίες αρχίζουν και τελειώνουν με προσωπικές επιλογές των θεμάτων, δεν περιλαμβάνουν μόνο τις συνεπείς σκέψεις, δεν διατυπώνονται με κοινά πρότυπα και δεν χαρακτηρίζονται από την σαφήνεια τους.

Σε γενικές γραμμές, βρίσκουμε ακραίους εμπειριστές, όπως είναι ο Πύρρωνας, ο Πρωταγόρας, ο Λοκ, ο Μπέρκλεϋ, ο Ντιντερό, ο Χόλμπαχ (1723-1789), ο Χιουμ, ορθολογιστές, όπως ο Παρμενίδης, ο Πλάτων, ο Ντεκάρτ, ο Σπινόζα, ο Σέλλινγκ, ο Χέγκελ, και πιο περιορισμένους ή συνδυαστικούς, όπως ο Αριστοτέλης, ο Φράνσις Μπέικον (Bacon 1561-1626), ο Χομπς (Hobbes 1588-1679), ο Λάιμπνιτς.

Ο ιδεαλισμός του Καντ, ο ονομαζόμενος -από τον ίδιο- υπερβατικός, παρά την ίση απόστασή του στις δύο μονόπλευρες θεωρήσεις για την αρχή της γνώσης, δεν αποκάλυψε την άμεση και εσωτερική σύνδεση ανάμεσα στην αίσθηση και στη διάνοια. Διατήρησε το διχασμό τους, δεν εξήγησε εκ των πραγμάτων τη δυνατότητα της διάνοιας να διασυνδέει και να διαπιστώνει σχέσεις ή κοινά στοιχεία και μετά από τέτοια απόσπασή της από την πραγματικότητα έφθασε ν’ απλουστεύσει την ποιότητά της και να περιορίσει τις δυνατότητές της σε κάτι, το οποίο θεωρούσε μόνο εξωτερικά προς αυτήν.

Τονίζεται, αυτός είναι ένας γρήγορος και ενδεικτικός διαχωρισμός μερικών φιλοσοφικών θεωριών σύμφωνα με τον προσανατολισμό της σκέψης για την παρατήρηση και την περιγραφή των πραγμάτων όπως αυτά φαίνονται (εμπειρισμός) ή για την παρατήρηση της ίδιας της σκέψης και της εξαγωγής συμπερασμάτων που δεν περιορίζονται στα συγκεκριμένα πράγματα όπως αυτά παρατηρήθηκαν (ορθολογισμός). Υπάρχει και μια τρίτη διαδεδομένη άποψη σε όλους τους ανθρώπους, για τη δυνατότητα να γνωρίσουμε διαισθητικά, με αυτοσυγκέντρωση ή με αιφνίδιο τρόπο, κάτω από ανεπανάληπτες ψυχολογικές καταστάσεις.

Σύμφωνα, όμως, με τη θεωρία που υποστηρίζουμε, ακόμα και τα πρώτα αισθήματα, τα οποία μπορούμε να ανιχνεύσουμε στις απλούστερες μορφές ζωής, είναι τρόποι με τους οποίους γνωρίζει η νόηση και θεωρούμε ότι η ψυχή δεν είναι κάτι διαφορετικό από τη διανοητική δραστηριότητα. Στον άνθρωπο ιδιαίτερα, η ψυχή είναι διαμορφωμένη με την επεξεργασία που έχει κάνει η σκέψη στο πλήθος των παρατηρήσεων και των πληροφοριών και η γνώση δεν βρίσκεται πάντα μέσα στην επίγνωσή μας ή μέσα στις λέξεις της γλώσσας.

Συνήθως, χρησιμοποιούμε την απλή λέξη “μνήμη” για να θυμόμαστε σύντομα, ότι υπάρχουν πληροφορίες, σκέψεις, παρατηρήσεις, γνώσεις μέσα στο κεφάλι μας που πολλές φορές δεν τα βρίσκουμε καθόλου και που πολλές άλλες φορές τα βρίσκουμε μετά από δική μας διανοητική προσπάθεια ή μετά από τυχαίες παρατηρήσεις, ακόμα και στον ύπνο μας, κάπως πιο απρόσμενα.

Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτή τη θεώρηση για τη σχέση της ψυχής με το πνεύμα και τη νόηση σαν ένα και το ίδιο πράγμα με ουσία την πληροφορία, δεν θα δεχτούμε ότι υπάρχει η δυνατότητα γνώσης από κάποια διαφορετική πηγή, ή από μια άγνωστη εγκεφαλική λειτουργία ή από την άυλη μεσολάβηση ενός θεού και γενικά από οποιαδήποτε άλλη πηγή που δεν βρίσκεται μέσα στη διαμορφωμένη εμπειρία μας και χωρίς τις δικές μας σκέψεις.

«Δογματισμός και Σκεπτικισμός είναι και οι δυο, από μια άποψη, απόλυτες φιλοσοφίες» έλεγε ο Μπέρτραντ Ράσελ στα «αντιδημοφιλή δοκίμιά» του. «Ο οπαδός του πρώτου είναι βέβαιος ότι γνωρίζει και ο οπαδός του δεύτερου ότι δεν γνωρίζει. Εκείνο ακριβώς που πρέπει να εξαλείψει η φιλοσοφία είναι η βεβαιότητα, η βεβαιότητα είτε της γνώσης, είτε της άγνοιας».

“Με τα φιλοσοφικά τερτίπια, όχι τόσο του σκεπτικισμού όσο του αγνωστικισμού, ο άνθρωπος κατάφερε να φρενάρει την δυνατότητά του να γνωρίσει τον κόσμο και με πρόσχημα την αδυναμία του αυτή, φτωχαίνει ο ίδιος, πλουτίζοντας αυτούς που υποτίθεται ότι πολεμά”. Ηράκλειτος ο Μέγας

Μην ξεχνάμε πως Αγνωστικ-ισμός, Σκεπτικ-ισμός, Αθε-ϊσμός αμφότερα είναι -ισμοί δηλ. παγιωμένες-παγωμένες καταστάσεις του Νου δηλ. νεκρές.

Τι γνώση και τι αποτέλεσμα ή αιτία, μπορεί να εξαχθεί από την νέκρα …ούτε καν ο θάνατος.