Στὴν καθημερινὴ ζωή τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, τὸ κεραμικὸ ἀγγεῖο δὲν ἀποτελοῦσε ἁπλῶς ἕνα χρηστικὸ σκεῦος. Ἦταν φορέας τέχνης, κοινωνικῶν συμβολισμῶν, θρησκευτικῶν πρακτικῶν καὶ πολύτιμη πηγὴ πληροφοριῶν γιὰ τὴν ἀρχαιολογία. Ἡ κλασικὴ περίοδος (5ος–4ος αἰ. π.Χ.) ἀνέδειξε τὴν ἀττικὴ κεραμικὴ στὴν κορυφαία μορφὴ της, μὲ ἐξαιρετικὴ τεχνικὴ, ἀναλογίες καὶ εἰκονογραφία.
Κάθε σχήμα εἶχε συγκεκριμένη λειτουργία· τίποτε δὲν ἦταν τυχαῖο.
Ἀμφορεύς (Amphora)
Ὁ ἀμφορεύς εἶναι τὸ γνωστότερο ἀγγεῖο τῆς ἀρχαιότητας. Διέθετε δύο κατακόρυφες λαβές καὶ χρησιμοποιεῖτο γιὰ τὴ μεταφορὰ καὶ ἀποθήκευση κρασιοῦ, ἐλαίου, σιτηρῶν καὶ ἄλλων προϊόντων. Οἱ Παναθηναϊκοὶ ἀμφορεῖς περιεῖχαν τὸ πολυτιμότερο βραβεῖο τῶν Παναθηναίων: τὸ ἱερὸ ἐλαιόλαδο τῆς Ἀθηνᾶς.
Κρατήρ (Krater)
Ἴσως τὸ σημαντικότερο σκεῦος τοῦ συμποσίου. Στὸν κρατῆρα οἱ Ἕλληνες ἀναμείγνυαν κρασὶ καὶ νερό, καθὼς ἡ κατανάλωση ἀκράτου οἴνου θεωρεῖτο βαρβαρικὴ συνήθεια. Ὑπῆρχαν διάφοροι τύποι: καλυκωτός, κωδωνόσχημος, ἑλικωτός καὶ κιονωτός.
Οἰνοχόη (Oinochoe)
Ἀγγεῖο μὲ μία λαβὴ καὶ χαρακτηριστικὸ στόμιο, κατάλληλο γιὰ τὴ μετάγγιση τοῦ κρασιοῦ ἀπὸ τὸν κρατῆρα στὰ ποτήρια.
Κύλιξ (Kylix)
Τὸ κατεξοχὴν ποτήρι τοῦ συμποσίου. Πλατύ, ρηχὸ καὶ μὲ δύο ὁριζόντιες λαβές. Στὸν πυθμένα του ἀποκαλυπτόταν συχνὰ ζωγραφικὴ παράσταση καθὼς ὁ πότης ἄδειαζε τὸ περιεχόμενο.
Ὑδρία (Hydria)
Ἀγγεῖο μεταφορᾶς νεροῦ μὲ τρεῖς λαβές. Οἱ δύο πλαϊνὲς χρησίμευαν γιὰ τὴ μεταφορά, ἐνῶ ἡ τρίτη στὸ πίσω μέρος γιὰ τὴν ἔκχυση.
Ἀγγεῖο μεταφορᾶς νεροῦ μὲ τρεῖς λαβές. Οἱ δύο πλαϊνὲς χρησίμευαν γιὰ τὴ μεταφορά, ἐνῶ ἡ τρίτη στὸ πίσω μέρος γιὰ τὴν ἔκχυση.
Λήκυθος (Lekythos)
Στενό, ψηλὸ ἀγγεῖο γιὰ ἀρωματικὰ ἔλαια. Συνδέεται κυρίως μὲ τὰ ταφικὰ ἔθιμα, καθὼς πολλὲς λήκυθοι τοποθετοῦνταν σὲ τάφους ἢ χρησιμοποιούνταν γιὰ σπονδές.
Στενό, ψηλὸ ἀγγεῖο γιὰ ἀρωματικὰ ἔλαια. Συνδέεται κυρίως μὲ τὰ ταφικὰ ἔθιμα, καθὼς πολλὲς λήκυθοι τοποθετοῦνταν σὲ τάφους ἢ χρησιμοποιούνταν γιὰ σπονδές.
Πελίκη (Pelike)
Παρόμοια μὲ τὸν ἀμφορέα, ἀλλὰ μὲ σφαιρικότερο σώμα. Χρησιμοποιεῖτο κυρίως γιὰ ἀποθήκευση ὑγρῶν.
Παρόμοια μὲ τὸν ἀμφορέα, ἀλλὰ μὲ σφαιρικότερο σώμα. Χρησιμοποιεῖτο κυρίως γιὰ ἀποθήκευση ὑγρῶν.
Ψυκτήρ (Psykter)
Ἰδιαίτερο ἀγγεῖο ποὺ τοποθετοῦνταν μέσα στὸν κρατῆρα γιὰ νὰ διατηρεῖ δροσερὸ τὸ κρασί μὲ πάγο ἢ κρύο νερό.
Ἰδιαίτερο ἀγγεῖο ποὺ τοποθετοῦνταν μέσα στὸν κρατῆρα γιὰ νὰ διατηρεῖ δροσερὸ τὸ κρασί μὲ πάγο ἢ κρύο νερό.
Ἀλάβαστρον (Alabastron)
Μικρὸ κυλινδρικὸ ἀγγεῖο γιὰ μύρα, ἀρώματα καὶ πολυτελῆ ἔλαια.
Μικρὸ κυλινδρικὸ ἀγγεῖο γιὰ μύρα, ἀρώματα καὶ πολυτελῆ ἔλαια.
Ἀρύβαλλος (Aryballos)
Μικρὸ σφαιρικὸ δοχεῖο ποὺ χρησιμοποιοῦσαν κυρίως οἱ ἀθλητὲς γιὰ τὰ ἔλαια πρὶν καὶ μετὰ τὴν ἄσκηση.
Μικρὸ σφαιρικὸ δοχεῖο ποὺ χρησιμοποιοῦσαν κυρίως οἱ ἀθλητὲς γιὰ τὰ ἔλαια πρὶν καὶ μετὰ τὴν ἄσκηση.
Πυξίς (Pyxis)
Κυλινδρικὸ κουτὶ μὲ καπάκι, στὸ ὁποῖο φυλάσσονταν κοσμήματα, καλλυντικὰ καὶ προσωπικὰ ἀντικείμενα.
Κυλινδρικὸ κουτὶ μὲ καπάκι, στὸ ὁποῖο φυλάσσονταν κοσμήματα, καλλυντικὰ καὶ προσωπικὰ ἀντικείμενα.
Κάνθαρος (Kantharos)
Βαθὺ ποτήρι μὲ ψηλὲς λαβές, στενὰ συνδεδεμένο μὲ τὸν Διόνυσο καὶ τὴ διονυσιακὴ λατρεία.
Βαθὺ ποτήρι μὲ ψηλὲς λαβές, στενὰ συνδεδεμένο μὲ τὸν Διόνυσο καὶ τὴ διονυσιακὴ λατρεία.
Φιάλη (Phiale)
Ρηχὸ τελετουργικὸ σκεῦος χωρὶς λαβές, ποὺ χρησιμοποιεῖτο γιὰ σπονδὲς πρὸς τοὺς θεούς.
Ρηχὸ τελετουργικὸ σκεῦος χωρὶς λαβές, ποὺ χρησιμοποιεῖτο γιὰ σπονδὲς πρὸς τοὺς θεούς.
Ἡ σημασία τους γιὰ τὴν ἀρχαιολογία
Τὰ ἀγγεῖα ἀποτελοῦν ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα τεκμήρια τῆς ἀρχαιολογίας. Μέσα ἀπὸ αὐτὰ γνωρίζουμε:
- τὴν καθημερινὴ ζωή τῶν ἀρχαίων,
- τὴ θρησκεία καὶ τὰ ἔθιμά τους,
- τὸ ἐμπόριο καὶ τὶς θαλάσσιες διαδρομές,
- τὴν ἐξέλιξη τῆς ζωγραφικῆς,
- τὴ μυθολογία,
- τὴν ἐνδυμασία,
- τὰ μουσικὰ ὄργανα,
- τὸν ἀθλητισμό,
- τὸν πόλεμο,
- ἀκόμη καὶ τὴν πολιτικὴ ἱστορία τῶν πόλεων.
Σημείωση: Η αρχαία ελληνική κεραμική περιλαμβάνει δεκάδες εξειδικευμένους τύπους αγγείων (π.χ. λουτροφόρο, στάμνο, δῖνο, ἐξαλειπτρον, γαμικό λέβητα, σκύφο, κοτύλη, κύαθο, ἐπίνητρο κ.ά.)
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου