Την ημέρα που οι Έλληνες νικούσαν τον Περσικό στόλο στη Σαλαμίνα, στις 20 Σεπτεμβρίου του έτους 480 π.Χ., ερχόταν στη ζωή ένα βρέφος που έμελλε να γράψει στην ιστορία του Ελληνικού πολιτισμού μία από τις λαμπρότερες σελίδες τιμής και δόξας της πατρίδας του. Ο Ευριπίδης!
Την ίδια εκείνη ημέρα ο Αισχύλος, 45 χρονών τότε, είχε τραυματιστεί βαριά πολεμώντας τους βάρβαρους Πέρσες, καθώς και ο 16χρονος έφηβος, ο Σοφοκλής, ήταν αρχηγός Χορού που πανηγύριζε τη μεγάλη νίκη.
Τη θαυμάσια αυτή παράδοση που αφορούσε στη γέννηση του Ευριπίδη, που μας τη διέσωσε ο Πλούταρχος στα “Ηθικά” του συνδέει σε μια μέρα τους τρεις ομοτέχνους, που τα ονόματά τους αποτελούν ένα σπάνιο τρίπτυχο που εκφράζει την κορυφαία ανάπτυξη του Αρχαίου Ελληνικού Θεάτρου.
Στα νεώτερα χρόνια, την περίοδο αυτή την ανέτρεψε το Πάριο Χρονικό, σύμφωνα με το οποίο ο Ευριπίδης γεννήθηκε το 486/4 π.Χ. Η αξιοπιστία αυτής της πηγής μας υποχρεώνει να αμφισβητήσουμε την παράδοση, όμως παραμένει γεγονός ότι μια κοινή μοίρα συνέδεσε τους τρεις μεγάλους τραγικούς ποιητές, τον Αισχύλο, τον Σοφοκλή και τον Ευριπίδη οι οποίοι στα μέσα του Χρυσού Αιώνα θεμελίωσαν την Τραγωδία και την ανέδειξαν περίτρανα στο πέρασμα των αιώνων.
Πέντε ανώνυμοι “Βίοι”, οι κακόπιστοι και αλλοπρόσαλοι υπαινιγμοί του κωμωδοποιού Αριστοφάνη, ένα σημείωμα του Λεξικού της Σούδας και μερικές άλλες σκόρπιες μαρτυρίες, μας πληροφορούν για τη ζωή του μεγάλου Φιλοσόφου της θεατρικής σκηνής.
Οι ειδήσεις είναι αντιφατικές για τον πατέρα του Ευριπίδη που λεγόταν Μνήσαρχος ή Μνησαρχίδης και η μητέρα του Κλειώ. Ο Αριστοφάνης ισχυριζόταν επί σκηνής ότι, ο πατέρας του μεγάλου τραγικού ήταν “κάπηλος” δηλαδή μικροέμπορος και μεταπράτης, ενώ η μητέρα του πουλούσε λάχανα στην αγορά.
Όμως, ο ιστορικός Φιλόχορος, την περίοδο του 3ου αιώνα π.Χ. μας πληροφορεί ότι οι γονείς του Ευριπίδη ανήκαν στην τάξη των μεγάλων ευγενών. Αφοσιωμένος στις μελέτες του, ο διάσημος ποιητής, δεν συμμετείχε στις συντροφιές των συνομηλίκων του, συνήθως ήταν σκυθρωπός, αυστηρός, με μισό χαμόγελο, αλλά με πολύωρα διαβάσματα συμπλήρωνε τις σπουδές του.
Ανάμεσα στις σπάνιες αρετές του τονίζεται ότι, στα παιδικά του χρόνια τιμήθηκε με αξιώματα, έγινε “πυρφόρος” του Ζωστηρίου Απόλλωνα και “οινοχόος” στους ιερούς χορούς τριγύρω στο ναο του Δηλίου Απόλλωνα. Ο πατέρας του είχε πάρει χρησμό ότι, ο γιος που θα κάνει, θα στεφανωθεί σε Δημόσιους Αγώνες και για τον λόγο αυτό ώθησε τον γιο του στη σπουδή του Αθλητισμού καθώς και της Ζωγραφικής.
Λέγεται ότι ο Ευριπίδης διακρίθηκε στον αγώνα “Παγκράτιο” που όμως, λίγο αργότερα, επηρρεασμένος από τον Πρόδικο και τον Αναξαγόρα στράφηκε οριστικά στην Φιλοσοφία και την Ποίηση.
Επηρρεάστηκε βαθιά από τη Φιλοσοφία του Σωκράτη, έλαβε μαθήματα από τον Πρωταγόρα και από τον Φυσικό της εποχής, τον Αρχέλαο. Ο Ρωμαίος βιογράφος του Ευριπίδη, Αύλος Γέλλιος, μας πληροφορεί ότι, την πρώτη του τραγωδία την έγραψε σε ηλικία 18 ετών, ενώ το έτος 445 π.Χ. είναι γνωστό ότι ο ποιητής έλαβε μέρος σε δραματικούς αγώνες με μία τετραλογία η οποία, το πρώτο μέρος της είχε τον τίτλο “Πελιάδες”.
Σε αυτό τον αγώνα ήρθε 3ος, χωρίς όμως να απογοητευθεί, αλλά αντίθετα με περισσότερη επιμονή συνέχισε να γράφει και το έτος 442 π.Χ. πήρε επιτέλους, το πρώτο του βραβείο.
Σε ολόκληρο το μήκος της ζωής του βραβεύτηκε 4 φορές. Ο Αριστοφάνης είχε “κηρύξει πόλεμο” στον μεγάλο τραγικό, δεν τον θεωρούσε άξιο για ποιοτικό βραβείο και δεν έχανε ευκαιρία να διακωμωδήσει και να ειρωνευτεί με άξεστο τρόπο το έργο του, επιδιώκοντας την θυμηδία και τον γέλωτα από τους θεατές του θεάτρου.
Μόλις, μετά τον θάνατό του, ο Ευριπίδης έλαβε την πρέπουσα θέση που του ταίριαζε σαν “ποιητής του δράματος” και αγαπήθηκε το έργο του από το Αθηναϊκό κοινό της εποχής. Πικραμένος και απογοητευμένος από τις ειρωνίες των συγχρόνων κωμικών, έφυγε από την Αθήνα σε μεγάλη ηλικία, με σκοπό να εγκατασταθεί στη Θεσσαλική Μαγνησία, όπου πήγε το έτος 408 π.Χ.
Για καλή του τύχη, τον κάλεσε στην Πέλλα ο φιλόμουσος βασιλιάς της Μακεδονίας, ο Αρχέλαος, στην αυλή του οποίου είχαν συγκεντρωθεί ονομαστοί συγγραφείς και καλλιτέχνες, όπως ο ποιητής Αγάθων, ο ζωγράφος Ζεύξης, ο μουσικός Τιμόθεος καθώς και ο μεγάλος ιστορικός, ο Θουκυδίδης.
Ο Ευριπίδης ενθουσιασμένος, για να τιμήσει τον βασιλιά έγραψε το έργο “Αρχέλαος” που αποτελούσε εγκώμιο στον Ηρακλείδη Αρχέλαο, πρόγονο του φιλότεχνου ηγεμόνα.
Τον ίδιο χρόνο με ζωντανεμένο ενθουσιασμό έγραψε το επιτυχημένο έργο του “Βάκχες” που το προόριζε για να παιχθεί στο θέατρο Πέλλας. Ο θάνατος τον βρήκε ξαφνικά το έτος 407 ή το 406 π.Χ.
Μία παράδοση αναφέρει, ότι τον Ευριπίδη τον ξέσκισαν άγρια σκυλιά κατά τη διάρκεια ενός κυνηγιού σε ένα δάσος. Η ανεπιβεβαίωτη αυτή πληροφορία συμβολίζει, ίσως, τον σπαραγμό της ψυχής του μεγάλου αυτού ποιητή που έζησε ανάμεσα σε μοχθηρούς, ειρωνικούς και ενίοτε μισητούς αντιπάλους.
Ο θάνατός του προκάλεσε οδύνη στους ακαδημαϊκούς κύκλους της εποχής. Ο Σοφοκλής ντύθηκε πένθιμα και παρουσίασε τον Χορό χωρίς στεφάνια. Ο Αρχέλαος έστησε λαμπρό μνημείο που έγινε χώρος πορσκυνήματος στην Αρέθουσα, κοντά στην Αμφίπολη.
Οι Αθηναίοι, αν και δεν μπόρεσαν να πάρουν τα λείψανά του, παρά το γεγονός ότι ευγενικά τα ζήτησαν από τους δικαιούχους, ανήγειραν προς τιμήν του κενοτάφιο κοντά στα Μακρά Τείχη, με ειδικό επίγραμμα που συνέθεσε ο ιστορικός Θουκυδίδης ή ίσως, ο ποιητής Τιμόθεος.
Ο Ευριπίδης παντρεύτηκε δύο φορές, πρώτα την Μελιτώ και σε συνέχεια την Χοιρίνη, αφήνοντας πίσω του τρεις γιους, από τους οποίους ο τρίτος έλαβε το όνομα του πατέρα του, Ευριπίδης. Οι βιογράφοι του μεγάλου ποιητή ισχυρίζονται ότι είχε βρει μία σπηλιά αντίκρυ στο πέλαγος όπου πήγαινε για να στοχαστεί και να γράψει μακριά από αυτούς που τον χλεύαζαν και τον μισούσαν.
Οι προτομές του, οι περισσότερες τον παρουσιάζουν ηλικιωμένο, με λιγοστά μαλλια, αυστηρό αλλά και απογοητευμένο από τα προβλήματα ψυχής που είχε στη ζωή του.
Πενήντα ολόκληρα χρόνια υπηρέτησε ο Ευριπίδης τις Μούσες, γράφοντας 88 δράματα, δηλαδή 22 τετραλογίες, ένας αριθμός που συμπίπτει με τον αριθμό των έργων που έγραψε ο Αισχύλος.
Τα περισσότερα από τα έργα του χάθηκαν από την ''εξαγνιστική'' πυρά των χριστιανών.
Τα γνωστά σήμερα έργα του είναι 19, τα οποία σώθηκαν: “Άλκηστις” (438 π.Χ.) - “Ανδρομάχη” (420-417 π.Χ.) - “Βάκχαι” (405 π.Χ.) - “Εκάβη” (425 π.Χ.) - “Ελένη” (412 π.Χ.) - “Ηλέκτρα” (413 π.Χ.) - “Ηρακλείδαι” (430-427 π.Χ.) - “Ηρακλής” (424-420 π.Χ.) - “Ικέτιδες” (420-421 π.Χ.) - “Ιππόλυτος” (428 π.Χ.) - “Ιφιγένεια εν Αυλίδι” (405 π.Χ.) - “Ιφιγένεια εν Ταύροις” (412 π.Χ.) - “Ιων” (418 π.Χ.), “Κύκλων” (428-425 π.Χ.) - “Μήδεια” (431 π.Χ.) - “Ορέστης” (408 π.Χ.) - “Ρήσος” (424 π.Χ.) - “Τρωάδες” (415 π.Χ.) - “Φοίνισσαι” (409 - 408 π.Χ.).
Η παρούσα ανάρτηση, δεόντως τιμά τον μεγάλο τραγικό “Ελληνα” ποιητή που δοξάστηκε στους αιώνες.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου