ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ

ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ
Του Νεοκλέους ο Φρεάρριος (524-459 π. Χ.)

Η μεγαλύτερη στρατιωτική ιδιοφυΐα της αρχαιότητας

Μεγάλος Αθηναίος πολιτικός, στρατηγός και ναύαρχος.
Πήρε μέρος στη μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.), όπου δοξάστηκε ο Μιλτιάδης.
Τόσο πολύ δε, του στοίχισε αυτό, που τριγυρνούσε άυπνος τις νύχτες, λέγοντας σ’ αυτούς που τον ρωτούσαν για την αιτία της αϋπνίας του...

Ουκ έά με καθεύδειν το του Μιλτιάδου τρόπαιον...
Δεν μ’ αφήνει να κοιμηθώ η δόξα του Μιλιτιάδη.

Η ακμή και η γιγάντωση του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, με αιχμή του δόρατος την ΑΘΗΝΑΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, δεν θα είχε επιτευχτεί, τουλάχιστον στον βαθμό της πλήρωσής του, χωρίς την συμβολή του.

Ο πατέρας του, Νεοκλής, ανήκε στο αρχαίο αττικό γένος των Λυκομιδών, και ήταν Φρεάρριος καταγόμενος από τη Λεωντίδα φυλή, ο οποίος όμως δεν είχε παντρευτεί Αθηναία και γι’ αυτό το λόγο σύμφωνα με τους ισχύοντες νόμους δεν είχε τις προϋποθέσεις του τέλειου πολίτη, αφού η μητέρα του Αβρότονον ήταν ξένη από τη Θράκη.

Υπερτερούσε μακράν από τους συνομηλίκους του σε οξύνοια, πνευματική διαύγεια, ταχύτητα σκέψης και ευστροφία που εξέφραζε τις κρίσεις του.

Ο Θεμιστοκλής είναι αυτός που γκρέμισε τα παγιωμένα τείχη αντιλήψεων της σχέσεως καταγωγής- προσόντων.

Αυτός ο <μισοαθηναίος> και <μισοέλληνας> λοιπόν όπως άκουσε πολλές φορές στην παιδική του ηλικία να τον ψέγονται, απέδειξε περίτρανα την γελοιότητα των απόψεων περί πνευματικής κυριαρχίας των αριστοκρατικών ανώτερων τάξεων, αποδεικνύοντας στις πράξεις ότι τα πλούσια χαρίσματα δε κάνουν διακρίσεις.

Ήταν ο πρώτος από τους Αθηναίους πολιτικούς που κατάλαβε ότι το μέλλον της Αθήνας εξαρτάται από το ναυτικό.

Μετά τη μάχη των Θερμοπυλών και την ήττα των Σπαρτιατών από τους Πέρσες, ο Θεμιστοκλής διέβλεψε ότι το πιο κατάλληλο σημείο των ελληνικών θαλασσών για μία αναμέτρηση με τον περσικό στόλο ήταν η Σαλαμίνα.

Στο στρατιωτικό συμβούλιο οι σύμμαχοι διαφώνησαν με την άποψή του. Ο στρατηγός των Κορινθίων Αδείμαντος απείλησε τον Θεμιστοκλή με αποχώρηση και ο στρατηγός των Λακεδαινονίων και αρχιστράτηγος Ευρυβιάδης ύψωσε το μπαστούνι του, για να τον χτυπήσει, οπότε ο Θεμιστοκλής. ατάραχος αποκρίθηκε...

Πάταξον μεν, άκουσον δε και εξακολούθησε να υποστηρίζει με θέρμη την άποψή του.

Τελικά εφαρμόστηκε το σχέδιο του Θεμιστοκλή, ο οποίος με τον τρόπο αυτό έγινε αίτιος της μεγάλης νίκης των Ελλήνων.

Το σχέδιο του και η ΝΑΥΜΑΧΙΑ της ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ

Ο Θεμιστοκλής μηχανεύτηκε ένα σχέδιο.

Έστειλε κρυφά στο εχθρικό στρατόπεδο τον παιδαγωγό των παιδιών του Σίκινο, ο οποίος ήξερε την περσική γλώσσα να αναγγείλει στους Πέρσες στρατηγούς ότι οι Έλληνες που ήταν στη Σαλαμίνα σκοπεύουν να φύγουν κρυφά κατά τη διάρκεια της νύχτας και ότι ο περσικός στόλος έπρεπε αμέσως να τους περικυκλώσει και να τους επιτεθεί για να τους καταστρέψει.

Η μόνη ναύαρχος που συμβούλευσε τον Πέρση Βασιλιά να μην δώσει μάχη στη θάλασσα ήταν η ΑΡΤΕΜΙΣΙΑ, βασίλισσα της Αλικαρνασσού που ήταν υποτελές στους Πέρσες λέγοντάς τον...

Οι άνδρες των Ελλήνων είναι ανώτεροι από τους δικούς μας στην θάλασσα, όπως οι άνδρες είναι ανώτεροι των γυναικών. Ποιο λόγο έχεις να αντιμετωπίσεις τους Έλληνες στη θάλασσα, όπου η νίκη σου δεν είναι σίγουρη; Δεν κατέλαβες την Αθήνα, η οποία ήταν στόχος της εκστρατείας; Δεν κατέλαβες την υπόλοιπη Ελλάδα; Κανένας δεν σε εμποδίζει...

Η Αρτεμισία έκλεισε την ομιλία της με τα εξής λόγια...
Οι καλοί άνδρες έχουν συνήθως κακούς δούλους, ενώ οι κακοί άνδρες έχουν καλούς δούλους. Εσύ, ως ο πιο άριστος άνδρας στον κόσμο έχεις κακούς δούλους. Κανένας από αυτούς που λένε ότι είναι σύμμαχοι, δεν θα μας ωφελήσει...

Ο Ξέρξης την άκουσε, αλλά επέλεξε τη ναυμαχία...

Οι Πέρσες λοιπόν έπεσαν στην παγίδα και ξεκίνησαν για το στενό της Σαλαμίνας.
Ο στόλος τους που είχε 1.207 πλοία, μπήκε στο στενό της Σαλαμίνας με προπορευόμενα τα Φοινικικά πλοία.

Ο Ελληνικός στόλος παρατάχθηκε απέναντί τους με 366 πλοία, από τα οποία αντηχούσε ο παιάνας...

Ίτε παίδες Ελλήνων ίτε, ελευθερούτε πατρίδ', ελευθερούτε δε παίδας, γυναίκας, θεών τε πατρώων έδη, θήκας τε προγόνων, νυν υπέρ πάντων αγών...

Ο Ευρυβιάδης έδωσε με τη σάλπιγγα το σήμα για την επίθεση.
Ο Θεμιστοκλής κατόρθωσε να χωρίσει στα δύο το δεξιό και ισχυρότερο μέρος από την παράταξη των Φοινίκων. Επακολούθησε η καταδίωξη και η καταστροφή του περσικού στόλου, που την παρακολουθούσε εξαγριωμένος και αγανακτώντας ο Ξέρξης, καθισμένος σ' ένα θρόνο στο όρος Αιγάλεω.

Ο περσικός στόλος έπαθε πανωλεθρία.

Οι Έλληνες έμειναν κύριοι του πεδίου της μάχης και έχασαν μόνο 40 τριήρεις ενώ καταστράφηκαν 200 περσικές τριήρεις.

Προς το τέλος της σύγκρουσης, μάλιστα, ο Αριστείδης με Αθηναίους οπλίτες αποβιβάστηκε στη νήσο Ψυττάλεια, στα ανατολικά του όρμου, και εξόντωσε την επίλεκτη περσική φρουρά που ήταν εκεί εγκατεστημένη.

Το αποτέλεσμα της ναυμαχίας ανάγκασαν τον Ξέρξη να επιστρέψει στην Ασία. Πολλοί επιφανείς Πέρσες έχασαν τη ζωή τους, μεταξύ των οποίων και ο αδερφός του στρατηγός Αριαβίγνης.

Οι Πέρσες, με αρχηγό τον Μαρδόνιο, έμειναν για έναν μόλις ακόμη χρόνο στην Ελλάδα και κατόπιν έφυγαν οριστικά μετά τη βαριά ήττα τους, από τον ενωμένο ελληνικό στρατό του Σπαρτιάτη στρατηγού ΠΑΥΣΑΝΙΑ το 479 π.Χ., στην μάχη των Πλαταιών.

Μετά την απαλλαγή από τον περσικό κίνδυνο ο Θεμιστοκλής εισηγήθηκε την οχύρωση της Αθήνας, επειδή φοβόταν την αντιζηλία των Σπαρτιατών, το οποίο κατόρθωσε, παρά τη λυσσώδη αντίδραση της Σπάρτης.

Οι αλλεπάλληλες επιτυχίες του μεγάλωσαν τη φήμη του σ’ ολόκληρη την Ελλάδα, ενώ οι συμπατριώτες του τον ανακήρυξαν ΣΩΤΗΡΑ της ΠΑΤΡΙΔΑΣ.

Τη φήμη όμως αυτή και τη δόξα του Θεμιστοκλή δεν άργησαν να υποσκάψουν οι πολιτικοί του αντίπαλοι, οι οποίοι στο έργο τους αυτό βρήκαν θερμούς υποστηρικτές τους Σπαρτιάτες.

Τον διέβαλαν λοιπόν και τελικά κατόρθωσαν να τον εξορίσουν.

Έφυγε τότε για το Άργος και μετά από πολλές περιπλανήσεις, έφτασε στα Σούσα και κατέφυγε κοντά στον Αρταξέρξη, ο οποίος τον περιέβαλε με μεγάλες τιμές και του παραχώρησε ορισμένες πόλεις στη Μαγνησία, για να συντηρείται με τους φόρους που θα εισέπραττε από αυτές.

Η παράδοση αναφέρει ότι όταν επαναστάτησε η Αίγυπτος ο Αρταξέρξης ζήτησε τη συνδρομή του στην καταστολή της επανάστασης, αλλά ο Θεμιστοκλής αρνήθηκε να στραφεί ενάντια στα Ελληνικά συμφέροντα και από την άλλη δεν ήθελε να δείξει αχαριστία στο βασιλιά της Περσίας.
Έτσι προτίμησε προτίμησε να αυτοκτονήσει πίνοντας δηλητήριο, παρά να στραφεί εναντίον της πατρίδας του.

Στη Μαγνησία υπήρχε μνημείο και ανδριάντας του Θεμιστοκλή, από όπου οι φίλοι του μετέφεραν κρυφά τα οστά του και τα έθαψαν στην Αθήνα.

Στο Εθνικό Μουσείο της Αθήνας σώζεται ακόμα και σήμερα ένα από τα όστρακα του εξοστρακισμού του.

Πάνω σ’ αυτό διαβάζουμε...

ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΦΡΕΑΡΡΙΟΣ.

Υπάρχει, για να θυμίζει πόσο δίκιο είχε ο πατέρας του, όταν τον συμβούλευε να αποφύγει τον πολιτικό στίβο, δείχνοντάς του τις τραβηγμένες στην ακτή παλιές και εγκαταλελειμμένες τριήρεις, λέγοντάς του...

Έτσι συμπεριφέρεται ο λαός στους πολιτικούς άνδρες , όταν δεν τους χρειάζεται πια...