Η «ανάπτυξη κριτικής σκέψης» μέσα από τα Θρησκευτικά στο σχολείο

Το ακούσαμε κι αυτό: «ανάπτυξη κριτικής σκέψης» μέσα από τα Θρησκευτικά. Στο σχολείο.

Αλλά ας μην είμαστε αρνητικοί. Ας σχεδιάσουμε ένα πραγματικά σύγχρονο πρόγραμμα:

Άσκηση 1: Αν κάτι χαρακτηρίζεται «αδιαμφισβήτητο», πόσο χώρο αφήνει για σκέψη; (Spoiler: περίπου όσο ένα πολλαπλής επιλογής με μία μόνο επιτρεπτή απάντηση.)

Άσκηση 2: Αν ένα γεγονός παραβιάζει όλους τους γνωστούς φυσικούς νόμους, τι είναι πιο πιθανό: να κάνουμε update στη Φυσική ή να κάνουμε update στην αφήγηση;

Άσκηση 3: «Μιλάνε τα φίδια και οι γάιδαροι;» Αν όχι, γιατί στο μάθημα δεν γελάει κανείς;

Άσκηση 4: Αν δύο θρησκείες υπόσχονται την ίδια «απόλυτη αλήθεια» με διαφορετικό περιεχόμενο, παίρνουν και οι δύο άριστα ή ακυρώνονται μεταξύ τους;

Άσκηση 5: Είναι ένα κείμενο αληθινό επειδή είναι ιερό ή ιερό επειδή δηλώθηκε αληθινό; (Κυκλική λογική: τώρα και σε σχολική ύλη.)

Άσκηση 6: Ποια είναι η σωστή απάντηση σε μια ερώτηση κριτικής σκέψης όταν υπάρχει ήδη η «σωστή» απάντηση στο βιβλίο;

Άσκηση 7: Αν ένας μαθητής ρωτήσει «κι αν δεν ισχύει;», αξιολογείται για την ερώτηση ή για το θάρρος;

Άσκηση 8: Μέχρι ποιο σημείο επιτρέπεται η αμφισβήτηση; Μέχρι να γίνει άβολη ή μέχρι να γίνει επικίνδυνη;

Άσκηση 9: Τι είναι πιο απειλητικό για ένα δόγμα: ένα λάθος επιχείρημα ή μια καλή ερώτηση;

Άσκηση 10: Αν η κριτική σκέψη οδηγήσει εκτός ύλης, ποιος βγαίνει εκτός — ο μαθητής ή η ύλη;

Άσκηση 11: Ποιος είναι ο στόχος του μαθήματος; Να σκεφτείς ή να συμφωνήσεις;

Άσκηση 12: Αν όλοι μάθουν να σκέφτονται, πόσοι θα συνεχίσουν να πιστεύουν; Και αυτό θεωρείται επιτυχία ή διαρροή;

Αν όλα αυτά μπουν στην τάξη, τότε ναι — μιλάμε για κριτική σκέψη.

Αν όχι, τότε μιλάμε για το γνωστό μάθημα: αποστήθιση με υπαρξιακές φιλοδοξίες.

Γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς: η κριτική σκέψη είναι ευπρόσδεκτη — αρκεί να μην εφαρμόζεται.