ΟΧΙ Αυτό ΔΕΝ είναι δικό σου

Ο πρώτος άνθρωπος που περιέφραξε ένα κομμάτι γης και σκέφτηκε να πει “αυτό είναι δικό μου” και βρήκε ανθρώπους τόσο αφελείς ώστε να τον πιστέψουν ήταν ο πραγματικός θεμελιωτής της πολιτικής κοινωνίας.
Από πόσα εγκλήματα δεν θα είχε γλιτώσει το ανθρώπινο γένος αν κάποιος είχε βγάλει τους πασσάλους και σκεπάσει με χώμα τα χαντάκια και φώναζε στους συνανθρώπους του:

“Προσοχή στα λόγια αυτού του απατεώνα, είστε χαμένοι αν ξεχάσετε ότι οι καρποί της γης ανήκουν σε όλους και η ίδια η γη σε κανέναν”

Τα δάκρυα του κρασιού

Πρέπει να είσαι πολύ παρατηρητικός για να το δεις, αλλά φαίνεται ότι, όταν χύνεις κρασί στο ποτήρι σου, κάτι μαγικό συμβαίνει. Τα κύματα του κρασιού που χτυπούν στα τοιχώματα του ποτηριού, σχηματίζουν μία γραμμή πάνω από την επιφάνεια του ποτού. Και από αυτή τη γραμμή κρασιού σχηματίζονται όμορφα “δάκρυα” που κυλούν ακατάπαυστα. Γιατί;
Στην Ελλάδα, καλώς ή κακώς, η κατανάλωση οινοπνευματωδών είναι κανόνας στις εξόδους μας, με το κρασί να έχει σημαντική θέση στις προτιμήσεις μας. Είτε ως συνοδευτικό στο τραπέζι, είτε ως μέσο για να σπάσει ο πάγος σε ρομαντικά ραντεβού, είτε ως το αγαπημένο της παρέας που μαζεύτηκε μετά από καιρό σε ένα μπαράκι ή ένα ταβερνάκι.
Πολλοί από τους λάτρεις του οίνου, θα έχουν προσέξει τις περίεργες σταγόνες που σχηματίζονται στα τοιχώματα του ποτηριού στο οποίο απολαμβάνουν το αγαπημένο τους ποτό.
Κάποιοι, μάλιστα, ίσως να γνωρίζουν ότι αυτές οι σταγόνες αποκαλούνται από ορισμένους “δάκρυα του κρασιού”. Πιθανότατα, όμως, οι περισσότεροι δεν ξέρουν ότι αυτά τα “δάκρυα” είναι ατελείωτα!
Αν τα παρατηρήσει κανείς, θα δει ότι σχηματίζονται, πέφτουν και σχηματίζονται ξανά, κυριολεκτικά, συνέχεια. Γιατί; Η απλοϊκή απάντηση είναι ότι, με κάθε εξωτερική κίνηση, το κρασί κυματίζει εντός του ποτηριού και κυλάει προς τα τοιχώματα και πίσω.
Αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Το κρασί “κλαίει” ακόμα κι αν το ποτήρι μας παραμένει ακίνητο, πάνω στο τραπέζι.
Τι συμβαίνει, λοιπόν και το κρασί που “σκαρφαλώνει” στις επιφάνειες του ποτηριού, αρνείται να πέσει; Για να το καταλάβουμε, πρέπει να ρίξουμε μια ματιά στις αρχές της επιφανειακής τάσης. Η βασική ιδέα είναι ότι τα υγρά έλκουν άλλα υγρά που βρίσκονται κοντά τους. Η δύναμη αυτής της έλξης εξαρτάται από το υγρό: κάποια υγρά έχουν υψηλή και κάποια χαμηλή επιφανειακή τάση.
Το παραπάνω είναι σημαντικό, καθώς το κρασί αποτελείται κυρίως από αλκοόλ και νερό. Και το αλκοόλ έχει χαμηλότερη επιφανειακή τάση από το νερό. Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το αλκοόλ τείνει να εξατμίζεται πολύ γρήγορα. Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, μπορούμε επιτέλους να καταλάβουμε τι γίνεται με το κρασί και το “κλάμα” του.
Όταν χύνουμε το κρασί στο ποτήρι, κάποιο από αυτό διασκορπίζεται στα γυάλινα τοιχώματα. Θα περίμενε κανείς ότι αυτό το κρασί, θα κυλούσε σιγά – σιγά, στο κέντρο του ποτηριού, μόλις αυτό βρεθεί σε ηρεμία, ακίνητο. Αλλά όχι! Το στρώμα κρασιού στα τοιχώματα είναι λεπτό, σε σχέση με το μαζεμένο κρασί στο κέντρο του ποτηριού, επομένως το αλκοόλ του εξατμίζεται πιο γρήγορα.
Κατά συνέπεια, το κρασί στα τοιχώματα γίνεται λιγότερο αλκοολούχο από το υπόλοιπο. Αυτόματα, η επιφανειακή του τάση αυξάνεται, αφού πλέον αποτελείται περισσότερο από νερό. Και με βάση τις αρχές της επιφανειακής τάσης, το κρασί που βρίσκεται στα τοιχώματα έλκει το κρασί από το κέντρο του ποτηριού, αναγκάζοντάς το να ανεβαίνει και αυτό προς τα πάνω.
Ωραία, λύσαμε το μυστήριο της “ανάβασης” του κρασιού. Και τα δάκρυα; Πώς σχηματίζονται; Αυτό είναι πολύ απλούστερο. Η επιφανειακή τάση οδηγεί το κρασί προς τα πάνω και η βαρύτητα το έλκει ξανά προς τα κάτω. Και να σου το δάκρυ! Δεν περιμένατε ότι το κρασί θα σκαρφάλωνε μέχρι να βγει από το ποτήρι, έτσι; Κάποια στιγμή, μαζεύεται τόσο ώστε η βαρύτητα να το “συλλαμβάνει” και να το καλεί πίσω.
Ανακεφαλαιώνοντας, το κρασί ανεβαίνει αργά – αργά και με τρόπο που δεν διακρίνει, σχεδόν, το γυμνό μάτι, σχηματίζει μια γραμμή σε κάποιο ύψος πάνω στα τοιχώματα του ποτηριού. Μετά, αναλαμβάνει η βαρύτητα και σταγόνες πέφτουν από αυτή τη γραμμή προς τα κάτω. Λες και το κρασί μας… κλαίει! Και όλο αυτό επαναλαμβάνεται συνεχώς.
Το φαινόμενο έχει περιγραφεί από τον φυσικό James Thomson, το 1855. Και να θυμάστε, το πλήθος των “δακρύων του κρασιού” δεν είναι ένδειξη της ποιότητάς του, όπως εσφαλμένα υποστηρίζουν κάποιοι, αλλά εξαρτάται μόνο από την περιεκτικότητά του σε αλκοόλ.
Όταν θα τσουγκράτε τα κρασοπότηρα, την επόμενη φορά, αφήστε το κρασί να ρίχνει όλα τα δάκρυα κι εσείς απλά χαμογελάστε και απολαύστε τις στιγμές με τα αγαπημένα σας πρόσωπα. Αν πάλι δεν θέλετε θλιμμένους στη γιορτή σας, ούτε καν το κρασί, καλύψτε με το χέρι σας το ποτήρι για να σταματήσει η εξάτμιση και τα δάκρυα θα εξαφανιστούν.

Γι αυτό οι άντρες τα χάνουν

Γι αυτό οι άντρες τα χάνουν μπροστά σε μια ελκυστική γυναίκα!
Πρόσφατη έρευνα απέδειξε ότι οι άνδρες που ξοδεύουν ακόμη και λίγα λεπτά στην εταιρεία που εργάζονται μαζί με μια ελκυστική γυναίκα έχουν χαμηλότερη επίδοση από αυτούς που συνομιλούν με κάποια γυναίκα που δεν τους ελκύει.
Οι ερευνητές που πραγματοποίησαν τη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Πειραματικής και Κοινωνικής Ψυχολογίας, τονίζουν ότι ο λόγος μπορεί να είναι ότι οι άνδρες χρησιμοποιούν σε τόσο μεγάλο βαθμό τη λειτουργία του εγκεφάλου τους προσπαθώντας να εντυπωσιάσουν το άλλο φύλο, που μετά δε μπορούν να συγκεντρωθούν στη δουλειά τους.
Από την άλλη μεριά, οι γυναίκες δεν επηρεάζονται εγκεφαλικά όταν μιλάνε με κάποιο ελκυστικό αρσενικό. Οι επιστήμονες πρεσβεύουν ότι αυτό συμβαίνει επειδή οι άντρες από καταβολής αναζητούν ευκαιρίες ζευγαρώματος παντού και πάντα. Οι γυναίκες, αντίθετα, εστιάζουν περισσότερο στην υγεία, τον πλούτο, το μορφωτικό επίπεδο και την ηλικία του άντρα.

Το Θαύμα της Ζωής – Η Εξέλιξη

Κρυμμένο από τα ανθρώπινα μάτια, το θαύμα της ζωής εκτυλίσσεται μέσα, επάνω και γύρω μας, εκθαμβωτικά όμορφο και απρόσμενα συναρπαστικό. Για πρώτη φορά μπορείτε να εισχωρήσετε σ” αυτόν τον αθέατο κόσμο, χάρη στις συγκλονιστικές φωτογραφίες του διεθνούς φήμης επιστημονικού φωτογράφου, Λένναρτ Νίλσον, βραβευμένου με τρία βραβεία ΕΜΜΥ.

Το πρώτο επεισόδιο, «Η Εξέλιξη», περιγράφει την εξέλιξη της ζωής πάνω στη Γη, σε διάστημα τεσσάρων περίπου δισεκατομμυρίων ετών, παράλληλα με την ανάπτυξη της ζωής από τη σύλληψη μέχρι τη γέννηση. Δείχνει πώς γονιμοποιείται ένα ωάριο, πώς σχηματίζεται το έμβρυο και ποιους δεσμούς διατηρούμε κατά το πολύ πρώιμο εμβρυακό στάδιο με άλλα είδη. Εξετάζει τον πρωταρχικό μηχανισμό της εξέλιξης, τη φυσική επιλογή, μια διαδικασία κατά την οποία γενετικές αλλαγές ή μεταλλάξεις μερικές φορές οδηγούν στην εμφάνιση νέων χαρακτηριστικών στα ζωικά είδη.



 

Θεές σε κάθε γυναίκα

 Τα αρχέτυπα που συντονίζουν κρυφά της ζωή σας:  Φανταστείτε τον κόσμο σαν μια πελώρια θεατρική σκηνή στην οποία συμμετέχει όλη η ανθρωπότητα. Κάθε άνθρωπος με το που συλλαμβάνεται, πριν ακόμα γεννηθεί, εμφανίζεται σ’ αυτή τη σκηνή για να παίξει το ρόλο του στη ζωή και να εκφράσει τον εαυτό του. Το σύμπαν έχει φροντίσει να του προσφέρει το σκηνικό και τα κοστούμια. Μπορεί άνετα να διαλέξει από ένα απέραντο βεστιάριο και να αλλάζει κατά βούληση τα κοστούμια του σε όλη τη διάρκεια του βίου του αλλά μπορεί επίσης να τα εναλλάσσει και μέσα στη μέρα.

Οι φορεσιές αυτές όμως είναι μαγικές. Μόλις κάποιος τις ενδυθεί συντονίζεται με ένα συγκεκριμένο ρόλο, αυτόν που αντιπροσωπεύει το κοστούμι. Ασφαλώς, κάθε ένας θα τον ερμηνεύσει με το δικό του μοναδικό τρόπο όμως θα κρατηθεί πάντα μέσα σε ένα πλαίσιο αναγνωρίσιμο και κοινό για όλους όσοι φορούν επίσης το ίδιο κοστούμι σ’ όποιο μήκος και πλάτος της Γης κι αν κατοικούν και σ’ όποιον αιώνα κι αν ζουν, έζησαν ή θα ζήσουν. Για παράδειγμα, το κοστούμι της «μητέρας» υπαγορεύει ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά στις γυναίκες που θα το φορέσουν ανεξάρτητα από την εποχή ή την κοινωνία στην οποία ζουν.

Βέβαια, κάθε μια από τις ερμηνεύτριες αυτού του ρόλου θα το κάνει με το δικό της εντελώς προσωπικό τρόπο: άλλη θα είναι στοργική, άλλη καταπιεστική, άλλη αδιάφορη, ελεγκτική ή δοτική και πάει λέγοντας. Το μαγικό κοστούμι όμως θα έχει προσδώσει σε όλες κάτι κοινό, θα τους έχει υπαγορεύσει κινήσεις, λόγια και συμπεριφορές παρόμοιες κι ας μην έχουν συναντήσει ποτέ η μια την άλλη. Η αιτία για αυτό το παράξενο φαινόμενο βρίσκεται πίσω, στα παρασκήνια.

Πρόκειται για έναν αθέατο παράγοντα που συνδέει μεταξύ τους όλες τις ερμηνεύτριες του ίδιου ρόλου και ταυτόχρονα τις κινεί με αόρατα νήματα.

Αυτός ο μυστικός σκηνοθέτης είναι τα αρχέτυπα. Η λέξη είναι ελληνική αλλά υιοθετήθηκε και στις υπόλοιπες λατινογενείς γλώσσες για να περιγράψει αυτό το ενδιαφέρον φαινόμενο που απέσπασε την ιδιαίτερη προσοχή του Καρλ Γιουνγκ ο οποίος αποφάσισε να το μελετήσει βαθύτερα. Πριν από τον Γιουνγκ ήταν ο Πλάτων που είχε συλλάβει τη λειτουργία αυτού του φαινομένου. Είχε μιλήσει για τον κόσμο των ιδεών, ένα υπερβατικό πεδίο όπου υπάρχουν οι ιδέες όλων των εκδηλωμένων πραγμάτων στην πρωτογενή τους μορφή.

Ένας χώρος καθαρά πνευματικός και αφηρημένος στον οποίο βρίσκονται τα πρότυπα όσων υπάρχουν στον υλικό κόσμο. Κάτι σαν μήτρα από όπου όλα έλκουν την καταγωγή τους. Πολλούς αιώνες αργότερα ο Γιουνγκ επανήλθε στην πλατωνική αυτή θεωρία για να την επιβεβαιώσει και να υποστηρίξει πως υπάρχει μια παγκόσμια δεξαμενή -που ονόμασε συλλογικό ασυνείδητο- από την οποία αντλούν όλοι οι νόες. Εκεί είναι και ο χώρος των αρχετύπων ή των ιδεών του Πλάτωνα.

Θα μπορούσε να παρομοιαστεί με μια τράπεζα δεδομένων, με την οποία όλοι είμαστε συνδεδεμένοι on line έτσι ώστε κάθε φορά που κάνουμε μια σημαντική επιλογή συνδεόμαστε με ένα αντίστοιχο αρχέτυπο το οποίο επηρεάζει κάθε σχέση της ζωής μας και διαμορφώνει τις ιδιαιτερότητες της συμπεριφοράς μας. Το ενδιαφέρον είναι πως μπορούν να συνυπάρχουν ταυτόχρονα διαφορετικά αρχέτυπα τα οποία να ανταγωνίζονται για την κυριαρχία τους στον ψυχισμό. Ο στόχος είναι εμείς οι ίδιες να αποφασίσουμε ποια όψη του εαυτού μας θέλουμε να εκδηλωθεί και πότε. Αλλιώς θα αγόμεθα και θα φερόμεθα προς κάθε κατεύθυνση.

«Θεϊκές» Επιρροές:  Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, με τη γέννησή μας έχουμε μια τάση να συντονιστούμε με κάποια συγκεκριμένη ποιότητα αρχετύπων. Αν το περιβάλλον ευνοήσει αυτή την τάση θα εκδηλωθούν εντονότερα αν την καταπιέσει θα παραμείνουν ως λανθάνουσες αλλά πιεστικές δυνάμεις στον ψυχισμό που μπορεί να ενεργοποιηθούν αργότερα από την επιρροή που θα ΄χει πάνω μας κάποιο άτομο ή γεγονός. Η Τζιν Σινόντα Μπόλεν καθηγήτρια κλινικής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας παρατηρεί ότι τα αρχέτυπα αλλάζουν ανάλογα με την ηλικία κι ότι γύρω στα 35 με 45 χρόνια μας κάποια από τα επικρατέστερα και ισχυρότερα αρχέτυπα που μας επηρέαζαν μέχρι τότε συχνά ξεθωριάζουν επιτρέποντας σε άλλα να ενεργοποιηθούν εντονότερα.

Η Δρ Μπόλεν γοητεύτηκε από την ελληνική μυθολογία και ανακάλυψε μέσα της έναν μεγάλο αρχετυπικό θησαυρό εμβαθύνοντας ιδιαίτερα στα αρχέτυπα που συνδέονται με το ελληνικό 12θεο. Κάθε ένας από τους Ολύμπιους θεούς και θεές αντιπροσωπεύουν ένα «μαγικό κοστούμι-ρόλο» που ενορχηστρώνει μυστικά τη συμπεριφορά των γυναικών και των ανδρών. Κατά τη γνώμη της τα βρέφη γεννιούνται με χαρακτηριστικά προσωπικότητας τα οποία συμφωνούν με κάποια από τα θεϊκά αρχέτυπα π.χ. είναι συντροφικά όπως η Ήρα ή ικανά να περνούν την ώρα τους μόνα τους όπως η Εστία, είναι σοβαρά και «ώριμα» σαν την Αθηνά ή τσαχπίνικα και παιχνιδιάρικα σαν την Αφροδίτη.

Το υποταγμένο κοριτσάκι που θέλει να κάνει ό,τι του ζητά η μαμά υπακούει στο αρχέτυπο της Περσεφόνης αντίθετα από εκείνο που, συντονισμένο με το αρχέτυπο της ανεξάρτητης Άρτεμης, θέλει να πάρει τους δρόμους μόνο του για να εξερευνήσει τη γειτονιά. Οι κοινωνικές μεταβολές επηρεάζονται επίσης από τα αρχέτυπα. Όπως αυτό της Δήμητρας και της Ήρας με τα οποία συντονίζονταν οι γυναίκες της δεκαετίας του ‘50 που αφοσιώνονταν αποκλειστικά στην ανατροφή των παιδιών τους και στο σύζυγο.

Όταν η Άρτεμη ήρθε στο προσκήνιο ενεργοποίησε τις φεμινίστριες ενώ η Αθηνά εκφράζεται ως η μυστική δύναμη πίσω από τις γυναίκες καριέρας. Η δρ. Μπόλεν παρατηρεί αυτές τις μεταβολές όχι μόνο σε επίπεδο δεκαετιών αλλά και εβδομάδων! Στις κλινικές της έρευνες που δημοσιεύει στο βιβλίο της «Θεές σε κάθε γυναίκα» (εκδόσεις Λιβάνη) αναφέρει συγκεκριμένα πως κατά το πρώτο ήμισυ του κύκλου τους οι γυναίκες είναι περισσότερο εναρμονισμένες με τα αρχέτυπα ανεξαρτησίας όπως της Άρτεμης ή της Αθηνάς. Στη συνέχεια, κατά το δεύτερο ήμισυ του κύκλου ,καθώς το ποσοστό της προγεστερόνης , της ορμόνης της κύησης , αυξάνει γίνονται πιο παθητικές και εξαρτημένες καθώς ενεργοποιούνται τα αρχέτυπα της Δήμητρας, της Ήρας, της Περσεφόνης και της Εστίας.

Αντίστοιχα όταν μια γυναίκα είναι στο γραφείο της και στο ανταγωνιστικό επαγγελματικό περιβάλλον συντονίζεται με τη θεληματική Αθηνά όμως το βράδυ όταν βγει με τον άνδρα που είναι ερωτευμένη η Αφροδίτη αναλαμβάνει δράση στον ψυχισμό της. Στις διάφορες ηλικιακές φάσεις μας επηρεάζουν επίσης διαφορετικά αρχέτυπα: της επαναστάτριας στην εφηβεία, της γυναίκας-θύμα, της σαγηνευτικής ή της γυναίκας-αράχνης ανάλογα με τον τρόπο που αντιδράμε στον έρωτα, της πολεμίστριας όταν διεκδικούμε μια καριέρα, την ανεξαρτησία, της μεγάλης μάνας όταν κάνουμε τα παιδιά μας, της πυργοδέσποινας ή της μοναχής, ανάλογα με την κοινωνικότητά μας.

Οι 4 Φύλακες: Μολονότι μπορούμε να αλλάζουμε με μεγάλη ευκολία τα κοστούμια των ρόλων μας στο μεγάλο θέατρο της ζωής – μπορούμε δηλαδή να συντονιζόμαστε με διαφορετικά αρχέτυπα ανάλογα με τις συνθήκες – φαίνεται πως τελικά κατασταλάζουμε σε έναν μάλλον περιορισμένο αριθμό. Κατά τη γνώμη της Κάρολαϊν Μυςς ο αριθμός αυτός δεν υπερβαίνει τα 12.

Συγγραφέας πολλών μπεστ σέλερς η Μυςς επισημαίνει στο βιβλίο της « Ιερά Συμβόλαια» (εκδόσεις Διόπτρα) ότι από το πλήθος των αρχετύπων υπάρχει μια βασική 12άδα που επηρεάζει πιο άμεσα τον κάθε άνθρωπο. Τα 8 από τα αρχέτυπα αυτής της 12άδας είναι εντελώς υποκειμενικά και μπορεί να διαφέρουν πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Όμως τα 4 είναι βασικά , κοινά και παρόντα σε όλους τους ανθρώπους όλων των ηλικιών, πολιτισμών και εποχών.

Πρόκειται για το αρχέτυπο του Παιδιού, του Θύματος, της Πόρνης και του Υπονομευτή. Και τα 4 λειτουργούν μόνιμα στη ζωή μας σε διάφορες παραλλαγές. Το Παιδί λ.χ. έχει πολλές πλευρές: το Αθώο Παιδί, το Πληγωμένο Παιδί, το Ορφανό Παιδί. Το κεντρικό ζήτημα για όλα τα αρχέτυπα του Παιδιού είναι η εξάρτηση και η ευθύνη: πότε να αναλάβουμε την ευθύνη του εαυτού μας και πότε να έχουμε υγιή εξάρτηση. Το Θύμα, παρόν επίσης σε όλους τους ψυχισμούς, ενεργοποιείται όταν νιώθουμε ότι δεν παίρνουμε αυτό που θέλουμε ή έχουμε ανάγκη, όταν μας κακομεταχειρίζονται ή μας αδικούν.

Κάθε φορά που η θλίψη , η απογοήτευση και η αίσθηση ματαίωσης μας τυλίγουν το αρχετυπικό Θύμα έχει ενεργοποιηθεί στον ψυχισμό μας. Όμως δεν πρόκειται απλά για έναν αυτόματο μηχανισμό που λειτουργεί σαν απρόσωπο πρόγραμμα. Υπάρχει ένας βαθύτερος λόγος πίσω από την παρουσία του. Ο κύριος στόχος του αρχετύπου του Θύματος, επισημαίνει η Κάρολαϊν Μυςς είναι η ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης και της προσωπικής δύναμης. Εκείνος που αισθάνεται θύμα αν καταφέρει να συνειδητοποιήσει τι του συμβαίνει μπορεί αντί να βυθιστεί στην αυτολύπηση ή τα παράπονα να μπει στη δράση και να σκεφτεί τι μπορεί να κάνει ώστε να διαφυλάξει τα προσωπικά του όρια. «Πόσο φροντίζω και προστατεύω τον εαυτό μου;» «Κατά πόσο επιτρέπω να με ελέγχουν οι άλλοι;»

Ιδού δυο βασικές ερωτήσεις που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σαν ξυπνητήρια όταν το αρχέτυπο του Θύματος ενεργοποιείται μέσα μας. Αυτή είναι μια εξαιρετικά σημαντική διαπίστωση γιατί αποκαλύπτει πως και αυτό όπως και κάθε αρχέτυπο δεν είναι απλά ένας υποβολέας της συμπεριφοράς μας αλλά μια αφορμή για να κατανοήσουμε βαθύτερα τον εαυτό μας και μια παρότρυνση για να εμπιστευτούμε τα ισχυρά μας σημεία και να δυναμώσουμε τα αδύναμα.

Στην πραγματικότητα τα πιο «δύσκολα» αρχέτυπα με τα οποία έχουμε συνδεθεί αποτελούν ευκαιρίες προσωπικής ανάπτυξης όπως συμβαίνει λ.χ. με τον Υπονομευτή. Το αρχέτυπο αυτό μας ωθεί να σαμποτάρουμε τις ευκαιρίες που μας παρουσιάζονται. Είναι αυτό που προσπαθεί να γκρεμίσει τις προσπάθειές μας, που μας παροτρύνει να διακόψουμε μια δίαιτα όταν αρχίσουμε να χάνουμε κιλά, που αμφισβητεί αν είμαστε ικανές να τα καταφέρουμε σε οποιοδήποτε τομέα.

Έχει τη δύναμη να μας κάνει να μη διακρίνουμε ή να μην αρπάζουμε τις ευκαιρίες. Πίσω από αυτό το αρχέτυπο υπάρχει το άγχος της αλλαγής και της αποτυχίας, η ανησυχία ότι δεν θα είμαστε σε θέση να τα βγάλουμε πέρα στη ζωή και κυρίως ο φόβος της ανάληψης ευθύνης. Η Κάρολαϊν Μυςς μας προτρέπει να κυριαρχήσουμε σ’ αυτό το αρχέτυπο ρισκάροντας, κάνοντας πράξεις θάρρους και ακολουθώντας τη διαίσθησή μας αντί τις αποκαρδιωτικές παραινέσεις του.

Όσο για το αρχέτυπο της Πόρνης που όλοι άνθρωποι μοιράζονται ανεξαρτήτως φύλου ενεργοποιείται κάθε φορά που κάνουμε συμβιβασμούς και ξεπουλάμε την ηθική μας, την ακεραιότητά μας, το σώμα, τις γνώσεις, τους φίλους μας κλπ για χάρη της υλικής ασφάλειας. Η πόρνη εμφανίζεται επίσης όταν μας ζητούν να κάνουμε κάτι ανήθικο ή παράνομο «για την παρέα» ή όταν λέμε ή κάνουμε πράγματα με τα οποία διαφωνούμε κατά βάθος μόνο και μόνο για να πετύχουμε κάτι ή για να γίνουμε αρεστές.

Τα Αρχέτυπα της Φυλής: Αν κοιτάξουμε εξωτερικά τους μύθους και τα παραμύθια κάθε έθνους θα δούμε μια παρέλαση αρχετυπικών μορφών. Καθώς αυτές οι ιστορίες περνούν από γενιά σε γενιά δημιουργούν ένα είδος μαγνητικής έλξης έτσι που κάθε λαός προσελκύεται ευκολότερα από τα αρχέτυπα της φυλής του. Ας δούμε λοιπόν 5 από τα χαρακτηριστικά γυναικεία ελληνικά αρχέτυπα:   

Ναυσικά:  Είναι η γυναίκα που βοηθά , προσφέρει δύναμη και συμπαράσταση υλική και ηθική ιδίως σε άντρες – ναυάγια τους οποίους προσπαθεί «να σώσει». Μπορεί να αφιερώσει τη ζωή της σε τέτοιους συντρόφους με την ελπίδα να τους βοηθήσει και να τους γλιτώσει από τις «κακές συνήθειες», το αλκοόλ, την οικονομική καταστροφή, τη δυστυχία της ζωής τους ή τα άθλια παιδικά τους χρόνια. Συχνά αφού έχει προσφέρει γην και ύδωρ διαπιστώνει πως ο «άσωτος» δεν θέλει καθόλου να σωθεί.

Στην ακραία του μορφή αυτό το αρχέτυπο ωθεί τη γυναίκα στη δημιουργία απελπισμένων σχέσεων για τις οποίες καταβάλει εξίσου απελπισμένες προσπάθειες να διατηρήσει. Προσπαθεί να ευχαριστήσει τον πολύτιμο άλλο, να τον κολακέψει, να προσαρμοστεί στις επιθυμίες και τις παραξενιές του και σιγά – σιγά δίχως να το καταλάβει καταλήγει ικέτης της αγάπης του. Με τον καιρό χάνει τα δικά της όρια, την αίσθηση του εαυτού της.

Οι υποχωρήσεις της υπονομεύουν την ατομική της αίσθηση αξιοπρέπειας και αξίας και τότε αισθανόμενη πως δεν αξίζει και πολλά γίνεται ακόμα πιο υποχωρητική και πρόθυμη να ικανοποιήσει τον σύντροφό της. Όσο πιο πολύ χάνει τον εαυτό της στον άλλο τόσο περισσότερο γαντζώνεται επάνω του για να υπάρχει. Μέσα σ’ αυτόν τον φαύλο κύκλο αναπτύσσει έναν περίτεχνο τρόπο χειρισμού: υπερπροσφέρει, γίνεται χίλια κομμάτια και ύστερα θυματοποιείται νιώθοντας κατά βάθος θυμό και για τον εαυτό της και για τον άλλο.   

Ιφιγένεια: Το αρχέτυπο της Ιφιγένειας είναι ουσιαστικά αυτό της υποταγμένης κόρης όπως της ηρωίδας που πείστηκε ότι ο πατέρας της ήθελε να την παντρέψει με τον Αχιλλέα ενώ στην πραγματικότητα ήθελε να τη θυσιάσει για να φυσήξει ούριος άνεμος και να αποπλεύσουν τα καράβια για την Τροία. Ενεργοποιείται στη γυναίκα πως ως νεαρό κορίτσι ήταν υπό την έντονη εξουσία ενός ισχυρού πατέρα, υποταγμένη και πειθήνια ή του είχε αδυναμία, τον θαύμαζε και του ήταν βαθιά αφοσιωμένη.

Μπορεί λ.χ. να πείστηκε να ακολουθήσει μια καριέρα ή να κάνει ένα γάμο που ικανοποιούσε τις δικές του ανάγκες και φιλοδοξίες αλλά που δεν ταίριαζε καθόλου σ’ εκείνη. Ακόμα κι αν ο πατέρας δεν θυσιάζει συνειδητά τα όνειρα της κόρης του εκείνη αισθάνεται πως το έχει κάνει μόνη της καθώς αυτοπεριορίστηκε και πρόδωσε τις βαθύτερες ανάγκες της μόνο και μόνο γιατί υιοθέτησε τις ιδέες του πατέρα ή υπάκουσε πιστά στις εσφαλμένες εντολές του.

Αργότερα, ως γυναίκα θα επαναλάβει το ίδιο με τον σύζυγο υποτασσόμενη στις δικές του επιθυμίες, ιδέες και εντολές καταπνίγοντας τις δικές της. Κάθε αρχέτυπο όπως και αυτό μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα. Στην περίπτωση αυτή η αντι-Ιφιγένεια είναι η κόρη και αργότερα η γυναίκα που επαναστατεί ενάντια σε κάθε ανδρική εξουσία. Το όραμά της είναι να αποδράσει, να φύγει για κάπου μακριά όπου θα ζήσει ελεύθερη, αυτεξούσια αφοσιωμένη σε ένα σκοπό μεγαλύτερο από αυτόν που θα της καθόριζε η πατρική εντολή.   

Αμαζόνα Ιππολύτη: Η γυναίκα που είναι συνδεδεμένη με το αρχέτυπο της Αμαζόνας θυσιάζει ένα μέρος του εαυτού της, για να αυξήσει τις «πολεμικές» της ικανότητες. Από μικρή θέλει να επαναστατήσει στις γονεΪκές παραινέσεις. Εάν τα αγόρια κάνουν κάτι και εκείνη δεν μπορεί «επειδή είναι κορίτσι» ουρλιάζει και διαμαρτύρεται. Είναι ανεξάρτητη, αδέσμευτη και αυτάρκης γι’ αυτό και οι συναισθηματικές συγκινήσεις δεν την αποσπούν από αυτό που θεωρεί σημαντικό για την ίδια.

Ως αρχέτυπο εκφράζει την ανάγκη για αυτονομία. Καθώς μπορεί να θέτει στόχους και όρια δεν γίνεται εύκολα το θύμα των άλλων. Δεν επηρεάζεται από την επιθυμία της για κάποιον άντρα αλλά μάλλον υπάρχει ανεξάρτητα από αυτόν και ανήκει εξολοκλήρου στον εαυτό της. Ενεργεί ωθούμενη από την ανάγκη να ακολουθήσει τις προσωπικές της αξίες και ανοίγει μόνη της το δρόμο της χωρίς να περιμένει υποστήριξη ή έγκριση από τους άλλους.

Ένα κομμάτι του εαυτού της παραμένει αγνό και άμωμο γιατί δεν το αποκαλύπτει, το κρατά ιερό και απαραβίαστο. Χαίρεται τη σωματική αντοχή της και απολαμβάνει τη διαύγεια του μυαλού της. Οποιονδήποτε στόχο κι αν βάλει θα ωθήσει τον εαυτό της στα άκρα. Θεωρεί το σεξ ένα αναζωογονητικό σπορ παρά ένα παράγοντα σχέσης ή δέσμευσης. Με ενεργοποιημένο το αρχέτυπο της Αμαζόνας μια γυναίκα νιώθει ισχυρή όταν πρόκειται να αγωνιστεί για τους σκοπούς και τις αρχές της και όταν βρίσκεται σε καλή φυσική κατάσταση, για εκείνη το γυμνασμένο σώμα είναι σημαντικό. Σαν μεγάλη αδελφή προσφέρει τη βοήθειά της όπου και όποτε της ζητηθεί και θεωρεί πολύ σημαντική τη φιλία με άλλες γυναίκες και τη συμμετοχή της σε ομάδες, ιδίως όταν στηρίζουν αδύναμους.
Αντιγόνη: Η Αντιγόνη που γίνεται πρώτα η συνοδός του τυφλού πατέρα της Οιδίποδα και ύστερα προκειμένου να θάψει τον αδελφό της τον Πολυνείκη παραβιάζει την εντολή της πολιτείας και καταδικάζεται σε θάνατο αντιπροσωπεύει το αρχέτυπο της γυναίκας που υπακούει στους εσωτερικούς της ηθικούς νόμους θυσιάζοντας όλες τις προσωπικές της ανάγκες. Είναι εκείνη που δεν παντρεύεται, δεν κάνει δική της οικογένεια αλλά αφοσιώνεται στην πατρική για να υπηρετεί τους γονείς, τα αδέλφια, τα ανίψια.

Έχει μια πολύ ισχυρή αίσθηση χρέους και είναι πρόθυμη να το εκπληρώσει. Πίσω από αυτό το αρχέτυπο όμως συχνά κρύβεται ο φόβος να γίνει σύζυγος και μητέρα. Από αυτή την άποψη είναι το σύμβολο της αυταπάρνησης αλλά και της παραίτησης από τις προσωπικές χαρές αφού επωμίζεται εξ ολοκλήρου το φορτίο της οικογένειας φθάνοντας στο σημείο της πλήρους αυτοθυσίας.

Πηνελόπη: Το αρχέτυπο εκφράζεται στη γυναίκα που είναι απόλυτα αφοσιωμένη στον σύντροφό της. Μπορεί να παραμένει η αιώνια αρραβωνιαστικιά ή η πιστή γυναίκα του συχνά απόντα συζύγου. Όταν δεθεί με έναν άντρα αποφεύγει όλους τους υπόλοιπους, δεν φλερτάρει και επιδιώκει να μην τους προκαλεί με την εμφάνισή της. Αν δεν είναι ο σύντροφος της παρών περιορίζει τη θηλυκότητά της προς όφελος της πνευματικότητας κι έχει την τάση να αποσύρεται αναζητώντας την απόλυτη ηρεμία την οποία βρίσκει πιο εύκολα στην απομόνωση.

Έχει μέσα της ένα στοιχείο μοναχής και εκφράζεται με έναν ήρεμο και καθόλου ενοχλητικό τρόπο δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα ζεστασιάς και ήρεμης τάξης. Της ταιριάζει η παλιομοδίτικη ιδέα της «καλής συζύγου». Ο σύζυγος εκτιμά ότι δεν είναι υποχρεωμένος να ασχολείται με τα του οίκου γιατί εκείνη φροντίζει να επιστρέφει πάντα σε ένα ζεστό, ήσυχο σπιτικό μετά τις εξορμήσεις του στον κόσμο κι εκείνη είναι πάντα εκεί. Όμως, αν και φαίνεται υποταγμένη στο ρόλο της κατά βάθος έχει μια εσωτερική αυτονομία, πάντα είχε.

Το αρχέτυπο της παρέχει την ικανότητα για δεσμό, για νομιμότητα και πίστη, ενώ δίνει τεράστια αντοχή στην αντιμετώπιση των δυσκολιών που προκύπτουν εξαιτίας της κακής συμπεριφοράς του συντρόφου / συζύγου. Τελικά ισχυρότερη από οποιαδήποτε κακουχία μέσα στη σχέση αποδεικνύεται η ανάγκη της γυναίκας που είναι συντονισμένη με το αρχέτυπο της Πηνελόπης να παραμένει ακλόνητη στο ρόλο της επίσημης συντρόφου ή της συζύγου.

Bolen, Jean Shinoda (Mπόλεν Tζιν Σινόντα) είναι αναλύτρια της σχολής Γιουνγκ, καθηγήτρια κλινικής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Kαλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, συγγραφέας πολλών βιβλίων και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Iδρύματος για τις Γυναίκες. Eίναι επίσης επίτιμο ισόβιο μέλος της Aμερικανικής Ψυχιατρικής Eταιρείας και του Aμερικανικού Συμβουλίου Ψυχιατρικής και Nευρολογίας. Διδάσκει και οργανώνει σεμινάρια στο Σαν Φρανσίσκο και σε όλες τις Πολιτείες της Aμερικής.  Eίναι παντρεμένη με τον Tζέιμς Mπόλεν, επιμελητή και συντάκτη του περιοδικού New Realities, στο οποίο αρθρογραφεί και η ίδια. Έχουν δύο παιδιά και μένουν στο Mιλ Bάλεϊ, στην Kαλιφόρνια.

Βεδουϊνοι: Οι Μυστηριώδεις Άνθρωποι της Έρήμου

Μαρόκο, Αίγυπτος, Τυνησία, Ιορδανία- Πέτρα: οι Βεδουίνοι έχουν πατρίδα την έρημο

Ο αέρας στα στενά δρομάκια της αγοράς του Μαρακές μύριζε σκόνη και πιπεράτα μπαχαρικά. Μεγάλα ορθάνοιχτα σακιά απ’ όπου ξεχείλιζαν το σαφράν το κάρδαμο και τα μοσχοκάρυδα ήταν στοιβαγμένα πλάι στην είσοδο των μικρομάγαζων που πουλούσαν μπαχαρικά και λιβάνια. Στα χοντρά ξύλινα ράφια τους ήταν αραδιασμένα σακουλάκια από φλούδες ,ρίζες, αποξηραμένους καρπούς και άνθη. Εκεί, λοιπόν, ανάμεσα στους γευστικούς και αρωματικούς εκπροσώπους του φυτικού βασιλείου ανακάλυψα κάποτε και κάποιους «παρείσακτους» προερχόμενους από το ζωικό βασίλειο: αποξηραμένα μικρά σκαθάρια κλεισμένα σε μια μεγάλη διάφανη γυάλα. Ιρίδιζαν όμοια με χρυσόμυγες

Ο μαγαζάτορας είχε χαμογελάσει με νόημα και με μάτι που σπινθήριζε είχε εξηγήσει σε σπασμένα αγγλικά “ this, man eats,woman no sleep!” Αυτό ήταν το πρώτο από τα μυστικά των Βεδουίνων που ανακάλυψα ταξιδεύοντας στις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής εκεί όπου παρά την επέλαση του δυτικού πολιτισμού οι μυστηριώδεις πλάνητες της ερήμου κρατούν ακόμα ζωντανή την πανάρχαια παράδοσή του και τα μυστικά της. Όπως αυτό των σκαθαριών που τα χρησιμοποιούν –και είναι !- πανίσχυρα αφροδισιακά.

Ή όπως η μαύρη σκόνη, το Kohl. Το περίφημο βελούδινο βλέμμα των γυναικών της ερήμου χρωστάει ένα μέρος του μυστηρίου του στο kohl, τη μαύρη βαφή με την οποία περιγράφουν τα μάτια τους. Για τις γυναίκες της Δύσης που το υιοθέτησαν το κολ δεν είναι παρά μια μαύρη σκόνη που χρησιμεύει στο μακιγιαζ γι αυτό και τους φαίνεται παράξενο που τα παιδιά των Βεδουίνων έχουν βαμμένα μάτια. Για τους ανθρώπους της ερήμου όμως, το κολ δεν είναι απλώς ένα μέσον καλλωπισμού αλλά κυρίως και πρωτίστως φαρμακευτική προφύλαξη.

Φτιαγμένο από αμύγδαλα, σκόνη από καμένα τσόφλια σκληρών καρπών, γραφίτη, σανδαλόξυλο και λάδι, χρησιμεύει ως προφυλακτικό της περιοχής των ματιών από τον καυτό ήλιο και την άμμο προστατεύοντας επίσης από οφθαλμικές μολύνσεις. Αντίστοιχες φαρμακευτικές ιδιότητες έχει και η χένα με την οποία βάφουν τα μαλλιά τις παλάμες και τις πατούσες των ποδιών τους. Η βαφή των χεριών και των ποδιών με χένα έχει επίσης και μαγικοθρησκευτικό χαρακτήρα. Το ίδιο και το τατουάζ που ιχνογραφείται στα χέρια και στο πρόσωπο.

Σαργκίγια θα πει ανατολικός άνεμος: Δεινοί πολεμιστές, σκληροτράχηλοι κι εσωστρεφείς οι Βεδουίνοι είναι ενταγμένοι σε φυλές με αυστηρά προγονικά έθιμα ,σαφή ιεραρχία και πανάρχαια μυστικά. Πολλά τους τα έμαθε η ίδια η φύση γι αυτό και συχνά παίρνουν τα ονόματά τους από αυτήν.  Σάτουα είναι όνομα γυναίκας αλλά σημαίνει ανοιξιάτικη βροχή και Σαργκίγια θα πει ανατολικός άνεμος αλλά έτσι ονομάζονται πολλά αγόρια αν γεννηθούν ώρα που φυσά ανατολικός άνεμος.

Στις μυστικές παραδόσεις των Βεδουίνων σπουδαία θέση κατέχει επίσης και ο έναστρος ουρανός. Όποιος έχει βρεθεί νύχτα στην έρημο, έχει την εμπειρία της εγγύτητας των άστρων που φαίνονται πολύ κοντινά καθώς δεν ξεθωριάζουν από τη φωτορύπανση των πόλεων. Ο νυχτερινός ουρανός ήταν πάντα μέγας δάσκαλος αλλά και χάρτης πορείας για τους Βεδουίνους γι αυτό και τον μελετούσαν με μεγάλη προσοχή. Δεν είναι τυχαία άλλωστε, η φήμη που έχουν οι αρχαίοι Άραβες αστρονόμοι.  Άλλο τόσο δεν είναι τυχαία τα γεωμετρικά σχέδια που υφαίνονται πάνω στο ύφασμα της σκηνής ή των ενδυμάτων τους. Αποτελούν σχηματικές απεικονίσεις του ήλιου, της σελήνης και των άστρων.

«Σπίτι από μαλλί» έτσι ονομάζουν στη γλώσσα τους τη σκηνή τους . Αν το φυσικό περιβάλλον διαμορφώνει τον ψυχισμό των ανθρώπων δεν είναι απορίας άξιο γιατί οι Βεδουίνοι είναι τόσο μυστηριώδεις, περήφανοι και λάτρεις της ελευθερίας. Κατοικώντας σε αχανείς ερήμους όπου το βλέμμα τους απλώνεται μακριά στον ορίζοντα δίχως εμπόδια και παρεμβολές έμαθαν να μην ανέχονται τους περιορισμούς. Κι αν τους χειμερινούς μήνες μαζεύονται σε χωριά, μόλις μπει η άνοιξη επιστρέφουν στο νομαδικό τρόπο ζωής αφού οι Βεδουίνοι εξ ορισμού είναι μετακινούμενος πληθυσμός.

Δεν χτίζουν αλλά υφαίνουν τα σπίτια τους που μπορούν να διπλωθούν και να φορτωθούν στην πλάτη μιας καμήλας. Οι βεδουίνικες σκηνές φτιαγμένες από χοντρό ύφασμα , εύκολες στη μεταφορά ,στήνονται και ξεστήνονται ταχύτατα για να ακολουθήσουν τη φυλή και τα κοπάδια της στις περιπλανήσεις τους. Καθώς δεν καθηλώνονται σε έναν τόπο, δεν έχουν την ανάγκη να κατέχουν ένα συγκεκριμένο κομμάτι γης για να προσκολληθούν σ’ αυτό. Έτσι επεκτείνουν τα όριά τους σε πολύ ευρύτερες εκτάσεις. Δεν ανήκουν πουθενά αλλά συγχρόνως τους ανήκει όλο το εύρος της περιοχής που κινούνται. Γι’ αυτό και κατέχουν πολλά μυστικά μερικά υπό μορφή θρύλων.

H Πέτρα Ανακαλύπτεται ξανά: Ανάμεσά στους πολλούς θρύλους και εκείνος για την ύπαρξη μιας μυστηριώδους ροζ πολιτείας κρυμμένης σε ένα φαράγγι της Πετραίας Αραβίας. Γοητευμένος από αυτό το θρύλο ένας Ελβετός διανοούμενος ο Λούντβιχ Μπέρκχαρντ έκανε σκοπό της ζωής του να ανακαλύψει αυτό το μυστικό των Βεδουίνων. Ήθελε να αποδείξει ότι η θρυλική ροζ πολιτεία υπήρχε. Έπρεπε όμως να καταφέρει να προσεγγίσει τους αγέρωχους και επιφυλακτικούς προς τους ξένους Βεδουίνους. Έτσι αφού σπούδασε αραβικά στο Κέιμπριτζ εγκαταστάθηκε στη Συρία. Εκεί έμαθε σιγά- σιγά τη βεδουίνικη διάλεκτο, τις συνήθειες και τους τρόπους τους. Μαυρισμένος από τον ήλιο, φορώντας βεδουίνικα ρούχα και έχοντας αποστηθίσει ολόκληρα αποσπάσματα από το Κοράνι εμφανίστηκε ως προσκυνητής που θέλει να επισκεφθεί τον τάφο του Ααρών.

Πίστευε πως ο τάφος αυτός βρισκόταν στην άκρη της ρόδινης πολιτείας. Οι Βεδουίνοι πείστηκαν και τελικά τον οδήγησαν στο μυστικό φαράγγι που μόνο αυτοί γνώριζαν. Στο τέλος του φαραγγιού ο Μπέρκχαρντ ήρθε αντιμέτωπος με ένα απίστευτο θέαμα, μια ολόκληρη αρχαία πολιτεία κυριολεκτικά σμιλεμένη μέσα σε ρόδινους βράχους. Περίτεχνοι ναοί, κρήνες, δρόμοι όλα είχαν ένα αχνό τριανταφυλλί χρώμα. Εκείνη τη μέρα του 1812 ο Μπέρκχαρντ ήταν ο πρώτος δυτικός που αντίκριζε ύστερα από 2000 χρόνια την περίφημη πόλη Πέτρα στην Ιορδανία . Οι φύλακες του μυστικού τόπου οι Βεδουίνοι, είναι και σήμερα φύλακες της Πέτρας. Αλλά και οι άτυποι φύλακες των πυραμίδων στην Αίγυπτο ή των αρχαιολογικών χώρων στο Μαρόκο και την Τυνησία πάλι Βεδουίνοι είναι. Έχοντας ζήσει επί γενιές γύρω από τα αρχαία κτίσματα τα θεωρούν «δικά» τους.

Το Μυστικό του Τρίτου Φλιτζανιού Καφέ: Άνυδρη έρημος που ψήνεται στους 60 βαθμούς τη μέρα και κρυσταλλιάζει κοντά στο μηδέν τη νύχτα, απέραντα τοπία από χρυσαφιά άμμο που διακόπτονται από ξαφνικά διαλείμματα καταπράσινων οάσεων. Αυτό είναι το φυσικό τοπίο με το οποίο ζυμώθηκαν γενιές και γενιές Βεδουίνων. Γι αυτό και τα έθιμά τους είναι ιδιότυπα. Ακόμα κι όσα αφορούν το σερβίρισμα του καφέ. Ό,τι είναι για τους Κινέζους η ιεροτελεστία του τσαγιού είναι για τους Βεδουίνους το σερβίρισμα του καφέ που οι κόκκοι του αλεσμένοι με κάρδαμο και ρίζες αρωματικών φυτών του δίνουν μια γεύση ροδόνερου.

Στον επισκέπτη προσφέρονται μέχρι τρία φλιτζάνια καφέ. Ο πρώτος καφές είναι πάντα γλυκός. Ο δεύτερος καφές είναι μέτριος. Ο τρίτος πικρός. Αυτός θεωρείται μεγάλη αγένεια όχι εκ μέρους του οικοδεσπότη αλλά εκ μέρους του επισκέπτη. Το τρίτο φλιτζάνι με τον πικρό καφέ του θυμίζει πως ο χρόνος της επίσκεψής του παρατράβηξε και πως θα έπρεπε να έχει ήδη φύγει. Οι Βεδουίνοι είναι φιλόξενοι αλλά υπακούουν σε αυστηρούς εθιμοτυπικούς κανόνες. Κάθε επισκέπτης που προσεγγίζει τη σκηνή πρέπει να σταματήσει στην είσοδο χωρίς να μπει αν δεν τον καλέσουν μέσα. Αν τον καλέσουν τον υποδέχονται σαν πρίγκιπα και είναι καλόδεχτος για τρεις μέρες. Μετά πρέπει να φύγει. Λένε μάλιστα πως το φίδι είναι πιο ευπρόσδεκτο από τον επισκέπτη που παρατείνει τη διαμονή του.

Αυτό προφανώς έχει να κάνει με την επάρκεια νερού και τροφής αλλά και με τις λεπτές ισορροπίες που αφορούν τις γυναίκες. Όσο φιλοξενείται κάποιος σε βεδουίνικη σκηνή δεν πρέπει να σηκώσει τα μάτια του να κοιτάξει τις γυναίκες της οικογένειας που περνούν τον περισσότερο καιρό τους πίσω από μια κουρτίνα που χωρίζει τη σκηνή στα δυο. Από τη μια πλευρά είναι το «σαλόνι» όπου κάθονται οι άντρες και οι φιλοξενούμενοί τους και από την άλλη πλευρά είναι ο χώρος των γυναικών που μαγειρεύουν, φροντίζουν τα μωρά και κάνουν διάφορες δουλειές «νοικοκυριού» Το μόνο που δεν τις απασχολεί είναι το σκούπισμα αφού οι σκηνές στήνονται κατευθείαν στην άμμο ενώ πολύχρωμα χειροποίητα υφαντά στρώνονται καταγής.

Δίχως Τραπέζι δεν έχει Σεξ: Οι Βεδουίνες συνήθως είναι καταστόλιστες με πολλές σειρές από κολιέ και βραχιόλια και δαχτυλίδια σε όλα τα δάχτυλα. Δεν πρόκειται για απλή ματαιοδοξία και κοκεταρία αλλά για ανάγκη επιβίωσης. Οι Βεδουίνοι, ως μουσουλμάνοι, μπορούν πανεύκολα να χωρίσουν τις γυναίκες τους απλώς λέγοντάς τους τρεις φορές «σε χωρίζω». Σύμφωνα με το ισλαμικό δίκαιο η γυναίκα θα πρέπει να φύγει μαζί με τα παιδιά της –εκτός κι αν θέλει να τα κρατήσει ο άντρας- και δεν της επιτρέπεται να πάρει τίποτα μαζί της. Ούτε καν τα ρούχα της. Φεύγει με ό,τι φοράει εκείνη τη στιγμή. Συνεπώς τα κοσμήματα που φοράει καθημερινά αποτελούν την προσωπική της περιουσία που σε περίπτωση διαζυγίου θα είναι γι’ αυτήν πόροι επιβίωσης.

Το διαζύγιο είναι πάντα σε βάρος της γυναίκας. Αντίστοιχα, όμως, ο γάμος είναι σε βάρος της τσέπης του άντρα επειδή είναι ο γαμπρός που πρέπει να δώσει αδρή προίκα στον πατέρα της νύφης. Αν μάλιστα είναι πλούσιος λ.χ. σείχης πρέπει να πληρώσει το βάρος της νύφης σε χρυσό σύμφωνα με τα βεδουίνικα έθιμα. Αυτός είναι ο λόγος που πολλοί Βεδουίνοι δεν παντρεύονται σε νεαρή ηλικία αν είναι φτωχοί, επειδή δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στην προίκα και στα γαμήλια έξοδα. Όταν τελικά, έρθει εκείνη η ώρα ο γαμπρός συνοδευόμενος από την οικογένειά του, τα σημαντικότερα πρόσωπα της φυλής και τον αρχηγό, πηγαίνουν στη σκηνή της νύφης.

Ο πατέρας της τους καλωσορίζει και προσφέρει μόνο ένα φλιτζάνι καφέ στον πιο σημαντικό από τους επισκέπτες. Αυτός το δίνει στο διπλανό του λέγοντας πως εκείνος είναι πιο σπουδαίος. Κι εκείνος όμως το δίνει και πάλι σε κάποιον άλλο κι έτσι το φλιτζάνι περιφέρεται μέχρι που κάποιος το κρατά. Τότε αρχίζει να μιλά εκπροσωπώντας τον γαμπρό: «στο όνομα του Θεού του πολυεύσπλαχνου ζητάμε να γίνουμε συγγενείς σου. Θέλουμε την κόρη σου για τον τάδε»  Σε αυτό το σημείο αναφέρουν το όνομα του γαμπρού αλλά προσέχουν να μην αναφέρουν το όνομα της νύφης επειδή θεωρείται απρέπεια και υπερβολική οικειότητα.

Τη μέρα του γάμου μια ομάδα γυναικών και ιππέων πάνε καλπάζοντας να πάρουν τη νύφη. Αυτή όμως βλέποντάς τους πρέπει να τρέξει δήθεν για να τους αποφύγει για να μη δείξει ότι ανυπομονεί να παντρευτεί. Αυτό είναι ένα παλιότερο κατάλοιπο από την εποχή που έφιπποι επιδρομείς άρπαζαν τις γυναίκες. Το πιο παράδοξο από τα έθιμα των Βεδουίνων είναι πως η τελετή του γάμου δεν δίνει στο νιόπαντρο ζευγάρι το δικαίωμα να κάνει έρωτα. Αυτό αποκτάται μετά το τραπέζι του γάμου. Στο γαμήλιο τραπέζι προσκαλούνται από 300 ως 2000 άτομα και τα έξοδα βαρύνουν αποκλειστικά το γαμπρό, που όμως ήδη έχει πληρώσει προίκα για να πάρει τη νύφη.

Είναι συχνό λοιπόν το φαινόμενο να μη μπορεί να ανταπεξέλθει στα έξοδα κι έτσι το γαμήλιο δείπνο μπορεί να καθυστερήσει ακόμα κι ένα ολόκληρο χρόνο! Σε αυτό το διάστημα ο γάμος παραμένει ανολοκλήρωτος και οι νιόπαντροι ανέραστοι! Βαρύ το τίμημα της αυστηρής τήρησης των εθίμων αλλά και δύσκολη η νομαδική ζωή. Ιδιαίτερα στην εποχή μας που τα σχολεία, οι ανέσεις του ηλεκτρισμού και του τρεχούμενου νερού και τα νοσοκομεία που υπάρχουν στις πόλεις προσελκύουν όλο και μεγαλύτερους αριθμούς Βεδουίνων.

Οι Νομάδες που γίνονται αστοί: Σιγά- σιγά οι φυλές εγκαταλείπουν την έρημο και εγκαθίστανται στις πόλεις και στα χωριά. Παραμένουν ωστόσο αρκετές οικογένειες που επιμένουν στον παλιό τρόπο ζωής μετακινούμενες από τόπο σε τόπο μαζί με τα σπίτια τους από μαλλί. Ζουν όπως οι πρόγονοί τους πριν από δυο και τρεις χιλιάδες χρόνια. Ή περίπου. Γιατί ο σύγχρονος τρόπος ζωής δεν τους έχει αφήσει απολύτως ανεπηρέαστους. Έτσι μέσα στη νυχτερινή σιγαλιά της ερήμου μπορεί να δει κάποιος τις φωτιές που ανάβουν στους καταυλισμούς των Βεδουίνων αλλά και τη γαλαζωπή λάμψη της συνδεδεμένης με μπαταρία αυτοκινήτου τηλεόρασης!

Όσο περνάει ο καιρός, όλο και λιγότεροι Βεδουίνοι ατενίζουν τις νύχτες τον έναστρο βελούδινο ουρανό όπως έκαναν οι πρόγονοί τους. Αντ’ αυτού, προτιμούν τις δακρύβρεχτες αραβικές σαπουνόπερες.

Τα κοσμήματα και τα νομίσματα που φορούν πάντα οι Βεδουίνες είναι το μόνο περιουσιακό στοιχείο που τους μένει σε περίπτωση διαζυγίου

Οι Βεδουίνοι δεν χτίζουν τα σπίτια τους. Τα υφαίνουν ! Για να μπορούν να τα διπλώνουν εύκολα και να τα μεταφέρουν στην πλάτη της καμήλας μετακινούμενοι από τόπου εις τόπον.

Το τατουάζ στα χέρια ή στο πρόσωπο δεν έχει τόσο διακοσμητικό χαρακτήρα όσο μαγικοθρησκευτικό αποτελώντας ξόρκι και προστασία.

Η παρασκευή και το ψήσιμο του ψωμιού (αραβική πίτα) γίνεται με τον ίδιο τρόπο χιλιάδες χρόνια τώρα

Τα γεωμετρικά σχήματα στις ενδυμασίες των Βεδουίνων είναι «κρυπτογραφημένοι» αστερισμοί και τροχιές των πλανητών

Η τελετή του καφέ είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ανθρώπους της ερήμου. Η ποσότητα της ζάχαρης μάλιστα, δείχνει πότε ένας επισκέπτης είναι πλέον ανεπιθύμητος.

Η καμήλα είναι το βασικό μεταφορικό μέσον για τους Βεδουίνους αλλά και σημαντικό περιουσιακό στοιχείο. Συχνά η προίκα δίνεται σε καμήλες.

Στα μαγαζιά με τα μπαχαρικά μπορεί να βρει κάποιος και τα περίφημα ιριδίζοντα σκαθάρια που αποτελούν το αρχαίο ισχυρό αφροδισιακό των ανθρώπων της ερήμου.

Οι Μονάδες μετρήσεως στην Αρχαία Ελλάδα

Στην Ελλάδα βασική μονάδα μέτρησης κατά τους αρχαίους χρόνους, ήταν ο πους. Το μέγεθος δεν ήταν σταθερό αλλά εξαρτιόταν από το σημείο όπου γινόταν η μέτρηση στο Εκατόμπεδο του Παρθενώνος. Έτσι το μήκος του κυμαινόταν από 0,3083 και 0,2970 μέτρα.

Υποδιαίρεση του ποδός ήταν ο δάκτυλος, 1/16 του ποδός ή 0,0193 μέτρα.
Από τον δάκτυλο παράγονταν οι παρακάτω μονάδες:

4 δάκτυλοι = 1 παλαιστή ή παλαστή
8 δάκτυλοι = ½ ποδός = 1 λιχάς
11 δάκτυλοι = 1 ορθόδωρον
12 δάκτυλοι = 1 σπιθαμή
16 δάκτυλοι = 1 πους
18 δάκτυλοι = 1 πυγμή
20 δάκτυλοι = 1 πυγών
24 δάκτυλοι = 1½ πους = 1 πήχυς

Παράγωγες μονάδες από τον πόδα ήταν οι εξής:

2½ πόδες = 1 απλούν βήμα
5 πόδες = 1 διπλούν βήμα
6 πόδες = 1 οργυιά
10 πόδες = 1 άκαινα
100 πόδες = 1 πλέθρο
600 πόδες = 1 στάδιο

Το μήκος του σταδίου διέφερε στις αρχαίες πόλεις και εξαρτιόταν από το μήκος του ποδός. Έτσι το αττικό στάδιο είχε μήκος 184,98 μέτρα, το ολυμπιακό 192,27 μέτρα, το οδοιπορικό 157,50 μέτρα.
Από το στάδιο παραγόταν οι εξής μονάδες:

2 στάδια = 1 δίαυλος
4 στάδια = 1 ιππικόν
12 στάδια = 1 δόλιχος
30 οδοιπ. στάδια = 1 περσικός παρασάγγης
40 οδοιπ. στάδια = 1 αιγυπτιακός σχοινός

Τα κυριότερα μέτρα επιφάνειας ήταν το τετραγωνικό πλέθρο , η άρουρα (1/4 του πλέθρου) και ο έκτος (1/6 του πλέθρου).
Η βάση των μονάδων για την μέτρηση των στερεών ήταν ο κύαθος (0,046 λίτρα), ενώ παράγωγες μονάδες του ήταν οι παρακάτω:

6 κύαθοι = 1 κοτύλη
3 κοτύλες = 1 ξέστης
2 ξέστες = 1 χοίνικας
4 χοίνικες = 1 ημίεκτον
8 χοίνικες = 1 εκτεύς
6 εκτείς = 1 μέδιμνος

Για τα υγρά η βάση των μονάδων μέτρησης ήταν και πάλι ο κύαθος και από αυτόν παραγόταν οι εξής μονάδες:

1 ½ κύαθοι = 1 οξύβαφον
2 οξύβαφα = 1 ημικότυλον
2 ημικότυλα = 1 κοτύλη
2 κοτύλες = 1 ξέστης
16 ξέστες = 1 χους
12 χόες = 1 μετρητής (39,4 λίτρα)

Βασική μονάδα μέτρησης του βάρους ήταν ο οβολός (0.72 γραμμάρια). Από τον οβολό προέκυπταν οι εξής μονάδες:

1 δραχμή = 6 οβολοί
1 μνα = 100 δραχμές
1 τάλαντο = 60 μνα (25,86 χιλιόγραμμα)

«Σακόκου»: Η αντίσταση των Ιαπώνων στον εκχριστιανισμό

Το πώς επεκράτησε παγκοσμίως ο Χριστιανισμός είναι βεβαίως γνωστό σε όλους, εκτός από εκείνους που επιμένουν να μην παίρνουν χαμπάρι και αρέσκονται πολύ να εξαπατούν εαυτούς (αυτό είναι το χειρότερο !) και αλλήλους για το ότι τάχα όλα τα έθνη φωτίσθηκαν με το εξ Ιουδαίας φώς, άνευ ενστάσεων και οπωσδήποτε αιφνιδίως, αμέσως τάχα όταν ο πρώτος προσηλυτιστής τους έκανε την μεγάλη τιμή να επισκεφθεί τις χώρες τους και να… «τους αλλάξει την πίστη».
Φωτιά και σπαθί, άγρια βασανιστήρια, παλούκια και κρεμάλες υπήρξαν οι αγαθές μέθοδοι με τις οποίες εξαπλώθηκε η Θρησκεία της… «Αγάπης» στα πέρατα της γης
Αυτή η εξάπλωση αποδείχθηκε όχι μόνον άγρια αλλά και όλως αποτελεσματική, αφού πέτυχε τον στόχο του φορέως της, δηλαδή την καταστροφή της θαυμαστής, φυσικής πολυμορφίας της εθνόσφαιρας, κάνοντας όλους τους ανθρώπους που έπεσαν θύματά της, ίδιους και απαράλλακτους με όλους τους άλλους οι οποίοι βρέθηκαν ανάμεσα σε αυτούς και στην αρχική, την γεωγραφική πηγή της περιλαλήτου «Αγάπης», δηλαδή στην εκλεκτή του Θεού των μονοθεϊστών, Ιουδαία.
Η εδώ αφήγησή μας θα σταθεί στην έως ένα σημείο αποτελεσματική αντίσταση ενός εξαιρετικού έθνους απέναντι στην λαίλαπα αυτής ακριβώς της ομογενοποιήσεως όλων των ανθρώπων της γης. Θα σταθεί στην επί αιώνες άγνωστη σε εμάς αντίσταση των Ιαπώνων απέναντι στον εκχριστιανισμό και το τραγικό τέλος των τελευταίων υπερασπιστών των εθνικών τους παραδόσεων, πλην όμως όχι ασκόπως, αφού με το αίμα τους εκείνοι οι εξαιρετικοί άνθρωποι εξασφάλισαν την ακόμη και σήμερα ιδιαιτερότητα του έθνους τους, ενός έθνους που κατά πλειοψηφία τουλάχιστον εξακολουθεί να τιμά τους Θεούς και τους προγόνους του, αποτελώντας ένα παράδειγμα ελευθεροπρέπειας και αξιοπρέπειας για τους λοιπούς πολλαπλώς ηττημένους, του αγρίου αυτού πολέμου κατά των πολιτισμών και Θρησκειών των εθνών της γής

Η αφήγησή μας θα ξεκινήσει κάπου στην δεκαετία 1550 – 1560 της χριστιανικής χρονολογήσεως, όταν ήδη ο Χριστιανισμός είχε αρχίσει να καταστρέφει αρκετά πανάρχαια ασιατικά έθνη. Το Ινδικό βασίλειο της Γκόα (Goa) λ.χ. ελεγχόταν ήδη πλήρως από τους χριστιανούς, παρά το ότι η πλειοψηφία των τελευταίων ανήκε στην κατώτερη τάξη και ο Ινδουϊσμός είχε ήδη τεθεί εκτός νόμου με βασιλικό διάταγμα το οποίο επιπροσθέτως απαιτούσε την καταστροφή όλων των «ειδώλων». Με το ίδιο διάταγμα οργανωνόταν ο εξευτελισμός των ιερέων Βραχμάνων, που υποχρεώνονταν πλέον να παρακολουθούν τις κατηχήσεις των Ιησουϊτών προσηλυτιστών, ενώ οι βαπτίσεις των «ειδωλολατρών» γίνονταν δημοσίως με πανηγυρισμούς για την. «ήττα των δαιμόνων» (.) Όπως είχε γίνει στην Ευρώπη παλαιότερα, στην Βομβάη κατεδαφίσθηκαν τα Εθνικά Ιερά και με τα υλικά τους ανεγέρθησαν εκκλησίες και παντού οι ιερείς λυντσάρονταν από τους χριστιανούς και σπάζονταν τα αγάλματα. Οι βασιλείς του Κόττε (Kotte), του Κάντυ (Kandy) και του Τρινκομαλή (Trincomalee) της Κεϋλάνης, υπό τις υποσχέσεις των Πορτογάλων για στρατιωτική υποστήριξή τους, βαπτίσθηκαν χριστιανοί και διέταξαν τον υποχρεωτικό εκχριστιανισμό όλων των υπηκόων τους.
Το έτος 1551, προσηλυτίσθηκαν οι πρώτοι Ιάπωνες από τον δραστήριο Ιησουϊτη προσηλυτιστή Φραγκίσκο Ξαβέριο, που εκμεταλλεύθηκε την ανάγκη για άσυλο ενός καταζητούμενου για φόνο, του Γιαχίρο (Yajiro, Anjiro). Με πυρήνα την οικογένεια και το υπηρετικό προσωπικό του τελευταίου, δημιουργήθηκε η πρώτη χριστιανική κοινότητα στην Καγκοσίμα (Kagoshima) της Ιαπωνίας.
Σε λίγο, γύρω στα 1558 – 1570, και παρά το ότι στην Ιαπωνία έχει ήδη νομοθετηθεί η απαγόρευση του χριστιανικού προσηλυτισμού, οι Πορτογάλοι προσηλυτιστές διείσδυσαν δυναμικά στην χώρα, εκμεταλλευόμενοι την προσπάθεια του πολέμαρχου άρχοντος (daimyo) Όντα Νομπουνάγκα (Oda Nobunaga, από το 1568 υποστηρικτή του Yoshiaki, τελευταίου Σογκούν, δηλαδή Αρχιστράτηγου, της γραμμής των Ashikaga) να εξουδετερώσει την μεγάλη ισχύ των πολεμιστών Βουδιστών μοναχών στα τότε πολιτικά πράγματα της χώρας. Από τα προσηλυτιστικά κέντρα τους στο Γιαμαγκούτσι (Yamaguchi), το Χιράντο (Hirado) και το Μπούργκο (Bungo), οι Ιησουϊτες συντόνιζαν μεγάλη δυσφημιστική εκστρατεία κατά του Βουδισμού Ζεν, κυρίως ανάμεσα στους ανθρώπους των κατωτέρων τάξεων, γύρω δε στο 1562, πέτυχαν την βάπτιση πολλών ευγενών πολεμιστών του Κιότο (Kyoto), πρωτεύουσας του σογκουνάτου Ashikaga.
Το έτος 1563, οι Ιησουϊτες προσηλυτιστές βάπτισαν τον διοικητή τής Ομούρα (Omura), Ομούρα Σουμιτάδα (Omura Sumitada), ο οποίος τους παραχώρησε την διαχείριση του λιμένος του Ναγκασάκι (Nagasaki) και πλήρη ελευθερία προσηλυτιστικής δράσεως μέσα στους υπηκόους του, ενώ τον Απρίλιο του 1569 ο Ιησουϊτης αρχιπροσηλυτιστής Louis Frois εγκαταστάθηκε κανονικά στο Κιότο. Οι Ιάπωνες δεν είχαν ακόμη αντιληφθεί το τι ακριβώς εκπροσωπούσαν οι προσηλυτιστές. Δύο μόλις χρόνια πριν, οι χριστιανοί είχαν γενικεύσει το παγκόσμιο «εν ονόματι του Χριστού» αφρικανικό δουλεμπόριο, με είσοδο των Ολλανδών, των Σουηδών, των Δανών και των Γάλλων στην «επιχείρηση» που έως τότε μονοπωλούσαν οι Ισπανοί, οι Πορτογάλοι και λιγότερο, οι Γερμανοί. Οι δυστυχείς σκλάβοι, συχνά ρίχνονταν μαζικά στην θάλασσα αν υπήρχε πρόβλημα τροφής κατά την διάρκεια του ταξιδιού τών δουλεμπορικών, ενώ στον τόπο αφίξεως μαρκάρονταν στα στήθη με πυρακτωμένο σίδερο και δέχονταν κατηχήσεις από ιεροκήρυκες για να. «ασπασθούν» τις «αλήθειες» του Χριστιανισμού. Την ίδια εποχή, οι Ιησουϊτες προσηλυτιστές, υπό την κάλυψη στρατιωτικών μονάδων, είχαν επιτεθεί κατά των Ινδουϊστών της νήσου Σάλσετ (Salsette) κοντά στην Βομβάη, όπου η Εθνική Θρησκεία εξακολουθούσε να αντιστέκεται, κατέσφαξαν τους ιερείς, κατεδάφισαν Εθνικά Ιερά αλλά και πολλά μωαμεθανικά τεμένη και βάπτισαν υποχρεωτικώς όλα τα παιδιά κάτω των 14 ετών.
Το 1583, ο Χριστιανισμός είχε ήδη κάνει προσηλυτιστικές νίκες στην Ιαπωνία. Ο ναύαρχος, ένας από τους δύο στρατηγούς της εκστρατείας κατά της Κορέας, ένας ανεψιός, καθώς και ο προσωπικός ιατρός του κυβερνήτη Τογιοτόμι Χιντεγιοσί (Toyotomi Hideyoshi), όπως άλλωστε και πολλοί άλλοι Ιάπωνες ευγενείς, είχαν βαπτισθεί χριστιανοί, ενώ ο τοπικός διοικητής της Αρίμα (Arima) όχι απλώς ασπάσθηκε την ξένη Θρησκεία αλλά και διέταξε επιπλέον την υποχρεωτική βάπτιση όλων των κατοίκων τριών πόλεων της δικαιοδοσίας του, εν συνόλω 3.000 άτομα. Ωστόσο, την ίδια εποχή, με την κατ’ έθιμον υποστήριξη του ανυποψίαστου ακόμη Χιντεγιοσί, εντάθηκε η συσπείρωση της πλειοψηφίας των Ιαπώνων γύρω από την Εθνική – Παραδοσιακή Θρησκεία του Σίντο (Shinto, Shintoism, εκ του shin tao, δηλαδή «ο Τρόπος των Θεών») και τον Βουδισμό Ζεν.
Τέσσερα χρόνια αργότερα ωστόσο, το 1587, εξαιτίας των υποσκαπτικών δραστηριοτήτων των Ιησουϊτών προσηλυτιστών, καθώς και πληροφοριών για την καταστροφή των πολιτισμών που είχαν προκαλέσει σε άλλες χώρες, ο κυβερνήτης Χιντεγιοσί εξέδωσε ένα έδικτο κατά της «ξένης Θρησκείας», στο οποίο η Ιαπωνία ορίσθηκε ως χώρα αγαπητή στους Θεούς («γινκόκου»), που δεν μπορούσε ν’ ανέχεται την μισαλλοδοξία εκείνων που καθύβριζαν την Εθνική Θρησκεία των Ιαπώνων ως τάχα «ειδωλολατρική».
Οι προσηλυτιστές διατάχθηκαν να εγκαταλείψουν την χώρα εντός 20 ημερών και απαγορεύθηκε η άφιξη νέων Πορτογάλων εμπόρων. Ωστόσο, ο Ιάπωνας κυβερνήτης, μη υποψιαζόμενος την πανουργία των προσηλυτιστών δεν επέμενε πολύ στην αυστηρή εφαρμογή του εδίκτου, παραχωρώντας συνεχείς παρατάσεις στον χρόνο που όφειλαν οι προσηλυτιστές να εγκαταλείψουν την χώρα, πράγμα που στην ουσία δεν έμελλε να πραγματοποιηθεί, αλλ’ αντιθέτως, η Ιαπωνία λίαν συντόμως δέχθηκε νέο κύμα προσηλυτιστών, αυτή την φορά Δομινικανών και Φραντσισκανών.
Για μία περίπου δεκαετία, αργούντος του εδίκτου του Χιντεγιοσί, οι προσηλυτιστές θα δρουν στην «γινκόκου» Ιαπωνία υπό καθεστώς πλήρους ασυδοσίας. Εκείνη ακριβώς την εποχή άλλωστε οι χριστιανοί αλώνουν και την Κίνα και εντείνουν το αφρικανικό δουλεμπόριο. Ενώ οι Πορτογάλοι καταλύουν με την βία των όπλων το βασίλειο της Jaffna και αρχίζουν συστηματική καταστροφή των ινδουϊστικών ιερών και μωαμεθανικών τεμενών, καθώς και κατασχέσεις της περιουσίας τους την οποία ακολούθως αποδίδουν στους Φραντσισκανούς προσηλυτιστές, καθώς επίσης και κατασφαγή όλων των ιερέων και μαζικές βαπτίσεις του πληθυσμού (ολόκληρα χωριά βαπτίζονται μέσα σε λίγες μόνον ώρες κάτω από τα όπλα των στρατιωτών), στην Καντόνα της Κίνας, ο μορφωμένος προσηλυτιστής Ρίτσι (Ricci), προσπαθεί να πετύχει εισοδιασμό στην κινεζική κοινωνία. Οι Ιησουϊτες συνεργάτες του παρουσιάζονται στους εκεί αξιωματούχους ως εξωτικοί μαθηματικοί και αστρονόμοι και κερδίζουν την εμπιστοσύνη τους, ο δε Ρίτσι περιφέρεται αρχικά ντυμένος ως Βουδιστής μοναχός και, εν συνεχεία, όταν συνειδητοποιεί ότι οι μοναχοί του Βουδισμού δεν θεωρούνται ως κάτι το εξαιρετικό, ως Κομφουκιανός διδάσκαλος. Για να εξαπατήσει τους Κινέζους χρησιμοποιεί τους αρχαίους κινεζικούς όρους «Σανγκ Τι» και «Τιέν» για να περιγράψει τον χριστιανό Θεό Ιαχωβά και παρουσιάζεται ως τάχα ανεκτικός προς τις τελετές υπέρ των προγόνων και υπέρ του Κομφουκίου, ελπίζοντας να εξασφαλίσει τουλάχιστον έναν ικανό αριθμό «διπλοπίστων».
Στην Ευρώπη, ο ναύαρχος Σερ Τζών Χώκινς (Sir John Hawkins), μπάζει και τους Άγγλους επισήμως στο διεθνές δουλεμπόριο, με οργανωμένο στόλο 8 δουλεμπορικών και εισάγει επίσης μετοχές των δουλεμπορικών στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, η δε βασίλισσα Ελισάβετ η Α (Elizabeth) του χαρίζει το πλοίο. «Ιησούς», ενώ στην Ολλανδία κατάσχονται τα έργα του καθηγητού Κορνηλίου Λούς (Cornelius Loos, 1546-1595), που είχε αμφοσβητήσει την ύπαρξη «μαγισσών» και «συμβολαίων» ή «σεξουαλικών επαφών» μεταξύ ανθρωπίνων πλασμάτων και… Διαβόλου, και είχε αποκαλέσει «τυράννους» τους θεοκράτες και πλαστό τον «Βίο του Αγίου Ιλαρίωνος». Ο ίδιος, θα φυλακισθεί με αυτοκρατορικό διάταγμα έως ότου ζητήσει γονατιστός συγγνώμη από τις εκκλησιαστικές αρχές. Ο συνάδελφός του καθηγητής Dietrich Flade, αρχιδικαστής, θεωρείται ύποπτος για τις ελαφρές ποινές που επιβάλει σε γυναίκες κατηγορούμενες ως «μάγισσες», συλλαμβάνεται από τις εκκλησιαστικές αρχές με την κατηγορία ότι έχει… «πουλήσει την ψυχή του στον Σατανά», υποβάλλεται σε βασανιστήρια και αφού «ομολογεί» όλα όσα ήθελαν οι ιεροεξεταστές, στραγγαλίζεται και το σώμα του καίγεται σε πυρά. Στο Ρόττενμπουργκ (Rottenburg) της Γερμανίας μόνο στη διάρκεια ενός έτους αναφέρονται 150 θανατώσεις γυναικών με την κατηγορία της «μαγείας».

Η σε κάποια στιγμή καλή πληροφόρηση του Χιντεγιοσί για το τι ακριβώς είναι και πώς δρα ο Χριστιανισμός, σηματοδότησε το τέλος της προσηλυτιστικής ασυδοσίας το έτος 1596. Ο Χιντεγιοσί, που από το 1590 είχε ενώσει υπ’ αυτόν όλη την Ιαπωνία, διέταξε τώρα την αυστηρή εφαρμογή του εδίκτου του 1587.
Είκοσι έξι πρωτεργάτες του χριστιανικού προσηλυτισμού συνελήφθησαν, καταδικάσθηκαν εις θάνατον και σταυρώθηκαν σε δημόσια θέα στο Ναγκασάκι, ενώ διατάχθηκε επίσης η άμεση αναχώρηση όλων των προσηλυτιστών και το γκρέμισμα των εκκλησιών και απαγορεύθηκε στους κρατικούς αξιωματούχους να ασπάζονται την «ξένη Θρησκεία».
Ο Χιντεγιοσί πέθανε ωστόσο τον Σεπτέμβριο του έτους 1598, και για την διαδοχή του ακολούθησε μία μικρή περίοδος αναρχίας, στην διάρκεια της οποίας η αντίσταση στον εκχριστιανισμό σταματά εντελώς και οι προσηλυτιστές βρήκαν ευκαιρία και αναπτύσσουν ξανά έντονη διαβρωτική και προσηλυτιστική δράση, προσπαθώντας να επαναλάβουν και στην Ιαπωνία τις επιτυχίες τους στην υπόλοιπη Ασία και την Αφρική. Εκείνη ακριβώς την εποχή, η «Ιερά Εξέταση» στην θανατώνει στην Ινδία περισσότερα από 5.000 άτομα, ενώ στην Άπω Ανατολή καίγονται αμέτρητα Ιερά και δολοφονούνται συστηματικά οι ιερείς των εθνικών θρησκειών. Ισπανοί, Πορτογάλοι, Εβραίοι και Άραβες δουλέμποροι σκλαβώνουν ολόκληρες φυλές της Αφρικής και τις πωλούν στους χριστιανούς αποίκους της Β. Αμερικής: οι συνθήκες διαβιώσεως και μεταφοράς των σκλάβων ήσαν τόσο φρικτές, που από τα 11 εκατομμύρια μαύρων σκλάβων που υπολογίζεται τελικά, με τις πλέον συντηρητικές εκτιμήσεις, ότι αιχμαλώτισαν οι δουλέμποροι (ενώ ο καθηγητής W. E. B. Dupois υπολογίζει σε πάνω από 100 εκατομμύρια αυτούς που είτε κατεσφάγησαν, είτε έγιναν δούλοι), μόνο το 10%, δηλαδή 1,1 μόλις εκατομμύριο, έφθασε τελικά στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ήταν η φρικτή εποχή που ο βασιλεύς της Αγγλίας Τζαίημς, νομοθετούσε (το έτος 1603) τον βασανισμό και την θανάτωση όλων των «αιρετικών και μάγων» της χώρας του.
Στην Ιαπωνία πάντως, στον ανηλεή αγώνα για το ποιος θα κυβερνούσε εφεξής την χώρα, επεκράτησε εν τέλει ως Σογκούν με πρωτεύουσά του το Έντο ή Γιέντο (Edo, Yedo), ο Τοκουγιάβα Αϊγεγιάσου (Tokugawa Iyeyasu), του οποίου το γένος (Τοκουγιάβα), θα κυβερνήσει την «Ηλιακή Αυτοκρατορία» έως το έτος 1867 με την βοήθεια του παραδοσιακού ηθικού κώδικος τιμής και συμπεριφοράς του Μπουσίντο (Bushido, «Ο Τρόπος του Πολεμιστή») και των πολεμιστών Σαμουράϊ (Samurai). Στα πρώτα έτη της βασιλείας του, ο Αϊγεγιάσου, που κήρυξε απόγονο των Θεών τον Μικάδο (Αυτοκράτορα), αθέατο έκτοτε στο ανάκτορά του στο Κιότο, έδειξε αφελώς όχι απλώς ανοχή αλλά και εύνοια προς τους εκατοντάδες Ιησουϊτες προσηλυτιστές, με αποτέλεσμα εντός ολίγων ετών δεκάδες χιλιάδες Ιάπωνες να παρασυρθούν σε εκχριστιανισμό. Στις αρχές της δεκαετίας του 1600, πολύ συχνά με οικονομική βοήθεια από τον ίδιο τον Σογκούν, κτίσθηκαν εκατοντάδες εκκλησίες, ακόμη και στην πρωτεύουσα Έντο (που από το 1868 και εντεύθεν λέγεται Τόκυο), και ιδρύθηκαν δεκάδες «ιεραποστολές» όχι μόνον από τους Ιησουϊτες αλλά και από Αυγουστινιανούς, Φραντσισκανούς και Δομινικανούς, στο δε Ναγκασάκι η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων ήσαν πλέον βαπτισμένοι χριστιανοί. Χριστιανικά βιβλία άρχισαν πλέον να εκδίδονται στην Ιαπωνική, ενώ ιδρύθηκαν αρκετά χριστιανικά σχολεία με σκοπό να κτυπήσουν καίρια την βουδιστική παιδεία, καθώς και ειδικά κέντρα εκπαιδεύσεως Ιαπώνων προσηλυτιστών στην Μανίλα των Φιλιππίνων. Εντός μόνον δύο ετών, από το 1603 έως το 1605, οι χριστιανοί της Ιαπωνίας θα υπερτετραπλασιασθούν.
Το 1612, έχοντας ήδη επαρκή αριθμό πιστών για κάτι τέτοιο, οι χριστιανοί προσπάθησαν ν’ ανατρέψουν τον Αϊγεγιάσου και να κάνουν κατά την προσφιλή τους μέθοδο ανοικτές επιθέσεις κατά των εθνικών παραδόσεων της χώρας. Ο Αϊγεγιάσου όμως, καταλαβαίνοντας εγκαίρως το σφάλμα της ανοχής προς ανθρώπους που κατ’ ουσίαν απέβλεπαν όχι μόνον στην φυσική εξόντωση του ιδίου, αλλά κυρίως στην καταστροφή του Ιαπωνικού πολιτισμού, αρχίζει εσπευσμένο διωγμό εναντίον τους, τον μοναδικό παγκοσμίως που μπόρεσε να οργανωθεί εκείνη την δύσκολη εποχή της άγριας χριστιανικής επεκτατικότητος από αμυνόμενο έθνος. Οι προσηλυτιστές συνελήφθησαν και απελάθηκαν, απαγορεύθηκε το εμπόριο με Ρωμαιοκαθολικές χριστιανικές χώρες, κατεδαφίσθηκαν όλες οι εκκλησίες και η ιδιότητα του χριστιανού εξισώθηκε τώρα με εσχάτη προδοσία. Δεκάδες χιλιάδες βαπτισμένοι Ιάπωνες εγκατέλειψαν την χώρα αναζητώντας καταφύγιο στην Ινδοκίνα και τις Φιλιππίνες, ενώ όλοι οι κάτοικοι της χώρας όφειλαν εφεξής να έχουν κάποιο χαρτί που να πιστοποιεί ότι θρησκεύονται σε μη χριστιανική Θρησκεία.
Μέσα σε δύο μόνον έτη, για να γλιτώσουν την θανατική καταδίκη, οι εναπομείναντες βαπτισμένοι Ιάπωνες αποστάτησαν μαζικώς, όπως ακριβώς είχαν βαπτισθεί, συνήθως κατ’ απαίτηση κάποιων χριστιανών αρχόντων τους. Μόνον 250 περίπου φανατικοί επέλεξαν το αγαπημένο στους χριστιανούς «μαρτύριο» που θα τους εξασφάλιζε την υποτιθέμενη «αιώνια ζωή», ενώ άλλοι αμετανόητοι χριστιανοί οργανώθηκαν από τους προσηλυτιστές σε παράνομες οργανώσεις. Ένας εκ των Ιησουϊτών ωστόσο, επ’ ονόματι Φερρέϊρα (Ferreira), όχι απλώς αποστάτησε, αλλά επιπροσθέτως άρχισε να πρωτοστατεί στον διωγμό των πρώην ομοθρήσκων του και συνέγραψε ολόκληρη σειρά βιβλίων, στα οποία κατέρριπτε τους μύθους και τις ψευδολογίες του Χριστιανισμού και απεκάλυπτε τους σκοτεινούς πραγματικούς σκοπούς του που είναι η καταστροφή της ποικιλίας των Εθνών και η στυγνή παγκόσμια κυριαρχία.
Ο Αϊγεγιάσου έχει σώσει το έθνος του, αν και την ίδια σθεναρή αντίσταση κατά του εκχριστιανισμού θ’ απαιτηθεί να προβάλουν επί πολλές ακόμη δεκαετίες οι επόμενοι Σογκούν των Τοκουγιάβα, κυρίως εξαιτίας της δράσεως των μυστικών οργανώσεων κατά της ιαπωνικής κοινωνίας. Σε ένα έδικτο που εξέδωσε το έτος αυτό, καταγγέλλει ευθέως τους χριστιανούς ως αθλίους ανθρώπους «.που έφθασαν στην Ιαπωνία. αποφασισμένοι να επιβάλουν σταδιακά μία απάνθρωπη εξουσία και να καταστρέψουν τις υγιείς αντιλήψεις των ανθρώπων, ώστε να έχουν την δυνατότητα ν’ ανατρέψουν την νόμιμη κυβέρνηση της χώρας, να την καταλάβουν και να υποδουλώσουν τους κατοίκους της. Αποτελούν έναν ολέθριο σπόρο που πρέπει με κάθε τρόπο να τσακισθεί».
Μετά από την Ιαπωνία, τα σκοτεινά σχέδια των Ιησουϊτών έγιναν αντιληπτά και στην Κίνα. Εγκατεστημένος στο Πεκίνο, ο διάδοχος του Ρίτσι προσηλυτιστής Γιόχαν Αδάμ Σαλ φον Μπελ (Johann Adam Schall von Bel), χρηματοδοτημένος αφειδώς από τον Δούκα της Βαυαρίας, συνεργάσθηκε με εντόπια αντικαθεστωτικά στοιχεία αλλά και χριστιανούς του Μακάο για την ανατροπή της δυναστείας των Μινγκ που δεν φαίνονταν διατεθειμένοι να προδώσουν την Εθνική τους Παράδοση και Θρησκεία.
Με έδικτο του έτους αυτού, απαγορεύθηκε εφεξής σε Κινέζους να βαπτίζονται χριστιανοί και απελάθηκαν στο Μακάο όλοι οι προσηλυτιστές.
Το έτος 1617, ο διάδοχος του Αϊγεγιάσου Σογκούν Χιντετάντα (Hidetada), εξάρθρωσε μία προς μία τις μυστικές οργανώσεις των χριστιανών, των οποίων οι αρχηγοί, ξένοι προσηλυτιστές ή Ιάπωνες, αποκεφαλίσθηκαν, κάηκαν στην πυρά ή σταυρώθηκαν, ενώ τα απλά μέλη φυλακίζονταν έως να δηλώσουν την πλήρη συμμόρφωσή τους με την νομιμότητα, πράγμα που συνήθως έκαμαν εντός λίγων μόνον ημερών, ενώ το 1619 εκτελέσθηκαν στις πόλεις Φουσίμι (Fushimi) και Κιότο (Kyoto), 60 περίπου προσηλυτιστές και οπαδοί τους. Την ίδια ακριβώς εποχή, στον ήδη φωτισμένο από το εξ Ιουδαίας φως κόσμο κυριαρχεί η θεοκρατική φρίκη. Στην Τουλούζη της Γαλλίας, θανατώθηκε το 1619 στην πυρά, αφού πρώτα του έκοψαν την γλώσσα, ο Ιταλός ελευθερόφρων Λουκίλο Βανίνι (Lucilio Vanini), με την κατηγορία ότι διέδιδε την αθεϊα στο βιβλίο του «Περί Των Θαυμασίων Μυστηρίων Της Φύσεως» («De Admirandis Naturae Arcanis»), ενώ στην Νέα Αγγλία, μία ακόμη επιδημία ευλογιάς που έφεραν οι χριστιανοί λευκοί, έφερε τον θάνατο στο 60 % των επιζησάντων από προηγούμενες επιδημίες Ινδιάνων και οι ευσεβείς χριστιανοί του Πατουξέτ (Patuxet), που μετονομάσθηκε από αυτούς σε Πλύμουθ (Plymouth), ευχαριστούσαν στις εκκλησίες τους τον Θεό τους που. καθάρισε πλήρως τον τόπο από τους «ειδωλολάτρες» και έδωσε εύφορα εδάφη στον «εκλεκτό του λαό» !
Στις ασιατικές ήττες του, ο Χριστιανισμός απάντησε με ένταση της προσηλυτιστικής δράσεώς του.
Το έτος 1622, ο Πάπας ίδρυσε την λεγόμενη «Προπαγάνδα» ή άλλως «Ιερά Σύναξη για την Διάδοση της Πίστεως» («Sacra Congregatio de Propaganda Fide»), έναν άρτιο μηχανισμό εκπαιδεύσεως αρχι-προσηλυτιστών ικανών να πείθουν, να παραπλανούν ή να φοβίζουν τους απλούς Εθνικούς ώστε να τους αποσπούν εύκολα από τις πατρώες Θρησκείες τους. Στην Κίνα ωστόσο, νέο έδικτο κατά του Χριστιανισμού, επέβαλε την απέλαση όλων των ξένων προσηλυτιστών που έχουν εισέλθει ξανά στην χώρα μετά τα χαλαρά εναντίον τους μέτρα του 1616 και ήδη οι αποστάτες από την Εθνική Θρησκεία έχουν φθάσει τους 13.000 ανθρώπους σε 7 εν συνόλω επαρχίες της Κίνας, ενώ στην Ιαπωνία, καίγονται στην πυρά οι προσηλυτιστές Σνίγκα (Sniga) και Φλόρες (Flores) που επεχείρησαν να εισέλθουν στην χώρα μεταμφιεσμένοι ως έμποροι και αποκεφαλίσθηκε επίσης το 12μελές πλήρωμα του πλοίου που τους μετέφερε, ενώ ο Σογκούν Χιντετάντα διέταξε την εκτέλεση 50 περίπου φυλακισμένων χριστιανών στο Ναγκασάκι και την Σουζούτα (Suzuta).
Το επόμενο έτος, ο Σογκούν Ιγιεμίτσου (Iyemitsu, Iemitsu), διάδοχος του Χιντετάντα, εξάρθρωσε πολλούς παράνομους μηχανισμούς των χριστιανών, και οι Ιησουϊτες προσηλυτιστές Αντζέλις (Angelis) και Μόντο Χάρα (Mondo Hara) θανατώθηκαν μαζί με είκοσι περίπου οπαδούς τους. Δέκα έτη αργότερα, το 1633, ο Ιγιεμίτσου εξέδωσε έδικτο με το οποίο απαγόρευσε τα ταξίδια των Ιαπώνων στο εξωτερικό, όπως και την ανάγνωση ξένων βιβλίων, για ν’ αποφύγει την «μόλυνση» του έθνους του από τα «καταστροφικά χριστιανικά ήθη».
Το έτος 1637, κατά το οποίο σε μία ακόμη «Αγία Σταυροφορία» των χριστιανών Αμερικανών, οι ένοπλοι του Τζών Μέησον (John Mason) επετέθησαν στον καταυλισμό των Ινδιάνων Πεκώ (Pequot), τον πυρπόλησαν και κατέσφαξαν 700 περίπου αμάχους, εξαφανίζοντας έκτοτε την φυλή, στην Ιαπωνία, με πρόσχημα την βαριά φορολογία του τοπικού κυβερνήτη της Αρίμα (Arima), που από το 1583 αποτελούσε κέντρο της χριστιανικής δράσεως, οι μυστικές οργανώσεις των χριστιανών, εδώ φορώντας ευκαιριακά το προσωπείο της ανταρσίας, κατόρθωσαν να εξεγείρουν σε μία προσπάθεια αντιπερισπασμού τον πληθυσμό της περιοχής. Χιλιάδες χριστιανοί που οι προσηλυτιστές έχουν φροντίσει να «συγχωρέσουν» για το υποτίθεται «θανάσιμο αμάρτημα» της αποστασίας, παρασύρθηκαν σε μία μεγάλη ανταρσία με απίστευτες ωμότητες και μεγάλες καταστροφές σε κτίρια και μνημεία, η οποία έμεινε στην Ιστορία ως «Επανάσταση Σιμαμπάρα» (Shimabara).
Αυτή η υπό το λάβαρο του «Αγίου Δισκοπότηρου» επανάσταση κατεστάλη το αμέσως επόμενο έτος και οι τελευταίοι οπαδοί της κλείσθηκαν σε ένα εγκαταλελειμμένο κάστρο, όπου εξοντώθηκαν μέχρις ενός μετά από πολιορκία ενός περίπου μηνός. Οι διαπραχθείσες από τους επαναστάτες ωμότητες, προκάλεσαν νέους διωγμούς σε όλη την Ιαπωνία κατά των «εχθρών του ανθρώπινου πολιτισμού», ενώ ιδρύθηκαν ειδικά αστυνομικά σώματα για τον εντοπισμό και την εξάρθρωση των παράνομων μηχανισμών των προσηλυτιστών. Από το έτος αυτό άρχισε το λεγόμενο «Σακόκου» (sakoku), η απομόνωση δηλαδή της Ιαπωνίας από όλον τον υπόλοιπο κόσμο, καθώς απαγορεύθηκε επί ποινή θανάτου πλέον στους Ιάπωνες να ταξιδεύουν σε άλλες χώρες, καθώς επίσης και το εμπόριο όχι μόνον με τους Ευρωπαίους αλλά και τις χριστιανικές Φιλιππίνες που θεωρούνται πηγή πολιτισμικής μολύνσεως. Ο Σογκούν Ιγιεμίτσου παρίστατο αυτοπροσώπως σε όλες τις δίκες των ανατρεπτικών, ενώ όλοι οι ύποπτοι υποχρεώνονταν να τσαλαπατήσουν εικόνες, σταυρούς και ομοιώματα του Εσταυρωμένου (το λεγόμενο «φουμιέ», «fumie») για ν’ αποδειχθεί η αθωότητά τους, είναι γνωστό δε ότι ακόμη και στα μέσα του 19ου αιώνος οι κάτοικοι του Ναγκασάκι, της πόλεως που είχε φιλοξενήσει το αρχηγείο των προσηλυτιστών, μία φορά τον χρόνο θ’ αποδεικνύουν με αυτόν τον τρόπο, δηλαδή με το «φουμιέ», το ότι δεν έχουν μολυνθεί από την «καταστροφική ξένη Θρησκεία».
Δεν είναι διόλου τυχαία άλλωστε η επιλογή των Αμερικανών να ρίξουν τον Αύγουστο του 1945 την μία από τις δύο ατομικές βόμβες τους στην συγκεκριμένη πόλη. Το ότι οι «νικητές» υποχρέωσαν άλλωστε τον αυτοκράτορα Χιροχίτο (Hirohito, 1926-1989) να απαρνηθεί την «ηλιακή καταγωγή» του και το ιαπωνικό έθνος να γκρεμίσει τον 1.700 ετών Εθνικό του Βωμό του Ίζε (Ise), δείχνουν ότι υπήρχε σαφής θρησκευτική προέκταση στα γεγονότα αυτά.

Το 1639, ο Χριστιανισμός έχει πλέον ξεριζωθεί εντελώς και διατάχθηκε από τον Σογκούν Ιγιεμίτσου, στα πλαίσια του «Σακόκου», η άμεση καταστροφή όλων των ξένων πλοίων που εισέρχονταν στα χωρικά ύδατα (εκτός μόνον των Ολλανδικών επειδή εκτιμάτο ότι οι Ολλανδοί ήσαν μάλλον αδιάφοροι για προσηλυτισμούς), και η εξόντωση όλων ανεξαιρέτως των επιβατών που θεωρούντο φορείς της «καταστροφικής ξένης Θρησκείας». Τα λίγα Ολλανδικά πλοία που γίνονταν δεκτά οδηγούντο σε ένα μόνον λιμάνι, το Ναγκασάκι, και τα πληρώματά τους παρακολουθούντο εκ του σύνεγγυς, ενώ ο,τιδήποτε θύμιζε Χριστιανισμό κλειδωνόταν σε κιβώτια και αποδιδόταν μόνον κατά την αναχώρηση του πλοίου.
Το πρώτο Πορτογαλικό πλοίο που προσπάθησε το 1640 να εισδύσει στην Ιαπωνία, αιχμαλωτίσθηκε και πυρπολήθηκε, ενώ εξοντώθηκε όλο το πλήρωμα και οι επιβάτες του. Η τελευταία γνωστή «αποστολή αυτοκτονίας» των προσηλυτιστών σημειώνεται ιστορικά το έτος 1642, όταν Ιησουϊτες προσηλυτιστές από το Μακάο (Macao) που εισήλθαν κρυφά στην χώρα, συνελήφθησαν, φυλακίσθηκαν και εν συνεχεία θανατώθηκαν δημοσίως για παραδειγματισμό.
Το «Σακόκου» άντεξε σε όλη την διάρκεια του 18ου αιώνος και του πρώτου ημίσεως του 19ου. Δύο απόπειρες των χριστιανών να πλεύσουν στο Ναγκασάκι, η πρώτη το έτος 1797 και η δεύτερη το έτος 1799, απέτυχαν οικτρά, ενώ το 1837 βομβαρδίσθηκε το αμερικανικό πλοίο «Μόρρισον» που επιχείρησε να αποβιβάσει εμπόρους και πολλούς προσηλυτιστές. Στις 2 Ιουλίου του 1853 ωστόσο, ο αλαζών αμερικανός ναύαρχος Μάθιου Πέρρυ (Matthew Perry) με 4 μεγάλα πολεμικά πλοία και 61 κανόνια, θα φθάσει κατευθείαν στην Uraga της Ιαπωνίας, κοντά στην πρωτεύουσα Έντο, και θα επιδώσει στον 13ο Σογκούν Ιεσάντα (Iesada) την απαίτηση του χριστιανικού κόσμου ν’ ανοίξει η χώρα όλα τα λιμάνια της.
Οι Ιάπωνες αποδέχθηκαν δύο από τους όρους που έθεσε ο Πέρρυ, ν’ ανοίξουν δηλαδή δύο λιμάνια τους για τα αμερικανικά μόνον πλοία και να παρέχουν βοήθεια σε αμερικανικά ναυάγια.
Λίγο αργότερα, το έτος 1858, οι ξένοι χριστιανοί πιέζοντας τους επίτροπους του ανήλικου, μόλις 12χρονου, Σογκούν Ιεμόχι (Iemochi), πέτυχαν την κατάργηση του ετησίου «φουμιέ» του Ναγκασάκι και την ελεύθερη δράση των προσηλυτιστών. Λίγα έτη αργότερα, όταν οι Αμερικανοί χριστιανοί κατέσφαζαν τους Ινδιάνους Απάτσι, Νάβαχο και Σιού υπό τα κυνικά λόγια του στρατηγού Σέλμαν («όσο περισσότερους σκοτώσουμε εφέτος, τόσο λιγώτερους θα έχουμε να σκοτώσουμε του χρόνου, γιατί όσο παρατηρώ τους Ινδιάνους τόσο πείθομαι ότι πρέπει να τους σκοτώσουμε όλους») ή τους μοίραζαν καλαμποκάλευρο ζυμωνένο με στρυχνίνη, στην Ιαπωνία, με αφορμή την δολοφονία ενός Άγγλου, βομβαρδίσθηκε αγρίως το λιμάνι της Καγιοσίμα και σε λίγο, ο μόλις 18χρονος και φιλάσθενος Σογκούν Ιεμόχι, υποχρεώθηκε ν’ ανοίξει τα λιμάνια της Χακοντάτε (Hakodate), Σιμόντα (Shimoda) και Ναγκασάκι, στους Αμερικανούς, Άγγλους, Ρώσους, Γάλλους και Ολλανδούς, που προηγούμενως έχουν βομβαρδίσει το λιμάνι του Σιμονοσέκι (Shimonoseki), έπειτα από την πυρπόληση ενός ευρωπαϊκού πλοίου που επεχείρησε να εισέλθει στο λιμάνι.
Το 1868, έτος που ο Αμερικανός στρατηγός Κάστερ (George Armstrong Custer), κατέσφαξε έναν ολόκληρο καταυλισμό ειρηνικών Ινδιάνων Τσεγιέν, μαζί με τα άλογά τους στο Washita River, η σογκουνατική δυναστεία των Τοκουγιάβα, που τόσο γενναία αντιστάθηκε στον εκχριστιανισμό και την αφομοίωση των Ιαπώνων, τερματίσθηκε κατ’ απαίτηση των ξένων χριστιανών με υποχρέωση του τελευταίου Σογκούν Γιοσινόμπου (Yoshinobu) σε παραίτηση μετά από ήττα του στρατού του. Δεν χρειάσθηκε περισσότερο από 2 – 3 έτη για ν’ αρχίσουν οι ξένοι χριστιανοί την επίθεση σε όλο το παραδοσιακό σχήμα των Ιαπώνων.
Σε συνεργασία με τους προδότες σύμβουλους του νεαρού αυτοκράτορος (Μικάδο) Μοντσουχίτο, κατάργησαν τον θεσμό των πολεμιστών Σαμουράϊ που αποτελούσαν το ένα δέκατο σχεδόν του πληθυσμού, καθώς και κάθε είδους τοπική αυτονομία (με το διάταγμα της 29ης Αυγούστου 1871) και όλα τα εδάφη των πολεμάρχων γαιοκτημόνων (daimyo) εδόθησαν στον αυτοκράτορα έναντι μίας συντάξεως ως αποζημίωση. Ήταν μία τραγική στιγμή στην Ιστορία του ιαπωνικού έθνους. Η πλειοψηφία των Σαμουράϊ καταδικάσθηκε σε πλήρη εξαθλίωση, και πολλές σύζυγοί τους άρχισαν να πωλούνται οικειοθελώς στα μπορντέλα των ξένων χριστιανών και των Ιαπώνων συνεργατών τους, για να εξασφαλίσουν την επιβίωση της οικογενείας τους.
Το 1873, η Ιαπωνία υποχρεώθηκε να αποδεχθεί την άνευ όρων δράση των χριστιανών προσηλυτιστών και να υιοθετήσει την χρονολόγηση των χριστιανών και το Γρηγοριανό ημερολόγιο, ένα έτος αργότερα ωστόσο, ο ευπατρίδης Έτο Σιμπέϊ (Eto Shimpei), υφυπουργός Παιδείας, παραιτήθηκε από την θέση του και επικεφαλής 2.000 Σαμουραϊ προσπάθησε να εξεγείρει την παραδοσιακή κοινωνία της νήσου Κυούσου (Kyushu) ενάντια στην ξενόδουλη κεντρική κυβέρνηση που οι ίδιοι είχαν αφελώς φέρει στην εξουσία.
Η εξέγερση έμελλε να είναι σύντομη. Ο Έτο θα συλληφθεί, θ’ αποκεφαλισθεί και το κεφάλι του θα εκτεθεί δημοσίως προς παραδειγματισμό, ενώ το ίδιο έτος εκδόθηκε αυτοκρατορικός νόμος που απαγόρευε στους Σαμουραϊ να φέρουν όπλα και να διατηρούν την ιδιαίτερη κόμμωσή τους.
Τρία έτη αργότερα, ο ευπατρίδης Τακαμόρι Σαϊγκό (Takamori Saigo), απογοητευμένος από την ξενοδουλεία της κεντρικής κυβερνήσεως και του άβουλου Αυτοκράτορος, ήδη τιμωρηθείς το έτος 1868 με εξορία για την αντίδρασή του στο σάρωμα των παραδόσεων μετά την κατάργηση του Σαγκουνάτου Τοκουγιάβα τον στρατό του οποίου ο ίδιος είχε νικήσει, παραιτήθηκε από την υψηλή κυβερνητική του θέση, και συνεχίζοντας ουσιαστικά τον αγώνα του Έτο Σιμπέϊ, συγκέντρωσε γύρω του, στην ιδιαιτέρα πατρίδα του, την νήσο Κυούσου (Kyushu), όλους τους πρώην Σαμουραϊ που αρνούντο τον εξευτελισμό τού να ζουν όπως απαιτούσαν οι ξένοι επικυρίαρχοι και κήρυξε εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα, ιδρύοντας κέντρα εκπαιδεύσεως 7.000 νέων μαχητών. Ήδη η κατοχή όπλων από τους Σαμουράϊ τιμωρείτο με φυλάκιση, το ίδιο και η διδασκαλία της πολεμικής τους τέχνης. Άλλοι 200 Σαμουράϊ συγκεντρώθηκαν στο Κουμαμότο (Kumamoto), ίδρυσαν την «Αδελφότητα Κάμι Καζέ» (Kami Kaze) και επετέθηκαν μόνον με τα παραδοσιακά τους όπλα κατά του αυτοκρατορικού στρατού, φονευθέντες μέχρις ενός.
Το έτος 1877, 40.000 επαναστάτες Σαμουράϊ υπό τον Τακαμόρι Σαϊγκό, οπλισμένοι με τα παραδοσιακά τους όπλα, αντιμετώπισαν στις 24 Σεπτεμβρίου, στην περίφημη μάχη της Σατσούμα (Satsuma), 60.000 στρατιώτες του αυτοκρατορικού στρατού, οπλισμένους με υπερσύγχρονα όπλα και διδαχθέντες την πολεμική μέθοδο των ξένων χριστιανών. Όπως είναι φυσικό, οι Σαμουράϊ ηττήθηκαν κατά κράτος, αλλά πέθαναν τιμημένα όπως απαιτούσε ο ιδιαίτερος κώδικας τιμής, το «Μπουσίντο».
Ο τραυματισμένος 45χρονος Σαϊγκό αυτοκτόνησε με τον παραδοσιακό τρόπο των πολεμιστών για να μην συλληφθεί, ενώ 25.000 πολεμιστές του είχαν ήδη πέσει στο πεδίο της μάχης και οι υπόλοιποι αιχμαλωτισθεί, εκ των οποίων οι 2.000 εκτελέσθηκαν αργότερα με την κατηγορία της… «εσχάτης προδοσίας» (…)

Σχετικά με τη δικαιοσύνη του Αγησίλαου στη διαχείριση των αγαθών

"Σχετικά τώρα με τη δικαιοσύνη του στη διαχείριση των αγαθών μπορεί κανείς να έχει πιο τρανταχτές αποδείξεις από αυτές; Κανείς ποτέ βέβαια δεν κατηγόρησε ότι του στέρησε κάτι οΑγησίλαος, πολλοί ωστόσο παραδέχονταν ότι τους έχει κάνει πολλές ευεργεσίες.΄Οποιος λοιπόν χαίρεται να δίνει τα δικά του για το όφελος των άλλων, πώς ο ίδιος θα θέλει να στερεί τα ξένα πράγματα και να γίνεται έτσι αξιοκατάκριτος; 

Αν λοιπόν επιθυμούσε αγαθά, πολύ πιο αβασάνιστα θα έκρυβε τα δικά του, από το να παίρνει εκείνα που δεν του ανήκουν. Όποιος δεν θέλει να στερεί τους άλλους ούτε από την ευγνωμοσύνη, για την οποία δεν επιβάλλεται ποινή σ’ αυτόν που δεν την ανταποδίδει, πώς ο ίδιος θα επιθυμούσε ν’ αφαιρέσει εκείνα, που απαγορεύει ακόμη και ο νόμος;

Ο Αγησίλαος πίστευε ότι είναι αδικία όχι μόνο να μην ανταποδίδει κανείς την ευγνωμοσύνη του, αλλά και να μην δίνει πολύ περισσότερα, όποιος ήταν πιο πλούσιος. Μπορεί λοιπόν κάποιος λογικά να κατηγορήσει ότι έκλεβε την περιουσία της πόλης του, αυτόν που έδινε στην πατρίδα του για να ωφεληθεί ακόμη και τις αμοιβές που του χρωστούσαν; Και η δυνατότητα που είχε, κάθε φορά που ήθελε να ευεργετεί την πόλη του ή τους φίλους, να τα παίρνει από τους άλλους και να τους ωφελεί, δεν είναι και αυτό το πράγμα ισχυρή απόδειξη της εγκράτειάς του στα χρήματα;

Γιατί αν πουλούσε τα καλά που έκανε ή πρόσφερε με μισθό τις υπηρεσίες του, κανείς δεν θα νόμιζε ότι του χρωστά κάτι. ΄Οσοι όμως έχουν ευεργετηθεί χωρίς ανταπόδοση, αυτοί πάντα προσφέρουν τις υπηρεσίες στον ευεργέτη τους και γιατί τους ευεργέτησε και γιατί από την αρχή τους εμπιστεύθηκε ότι είναι άξιοι να φυλάξουν το απόθεμα της ευεργεσίας του. Εκείνος που προτιμούσε να είναι μαζί με τους γενναίους και να έχει πιο λίγα, από το να είναι με τους άδικους και να έχει περισσότερα, πώς ο ίδιος δεν θα αποφύγει την αισχροκέρδεια;

Εκείνος λοιπόν, όταν η πόλη του πήρε την απόφαση ότι του ανήκει ολόκληρη η περιουσία του ΄Αγη, έδωσε τα μισά στους συγγενείς από τη μητέρα του, γιατί τους έβλεπε ότι ζούσαν μέσα στη φτώχεια. Μάρτυρας ολόκληρη η πόλη των Λακεδαιμονίων ότι αυτά είναι αλήθεια.

Και όταν ο Τιθραύστης του έδινε πάρα - πολλά δώρα με τον όρο να αποχωρήσει από τη χώρα του, ο Αγησίλαος του απάντησε. «Τιθραύστη, εμείς πιστεύουμε ότι είναι πιο δίκαιο ο αρχηγός να κάνει πλούσιο το στρατό του, παρά τον εαυτό του και να επιχειρεί να παίρνει μάλλον λάφυρα από τους εχθρούς, παρά δώρα».

Σχόλιο
Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι ο Αγησίλαος υπήρξε μια προσωπικότητα με σπουδαίες πνευματικές και ψυχικές αρετές, ένας χαρισματικός ηγέτης με εξαιρετικές στρατηγικές ικανότητες125 και κυρίως με πανελλήνιο όραμα, το οποίο προσπάθησε να πραγματοποιήσει απελευθερώνοντας τις ελληνικές πόλεις της Μ.Ασίας και βαδίζοντας για την κατάλυση της περσικής αυτοκρατορίας.
Οι συνθήκες όμως, που επικρατούσαν τότε στην Ελλάδα με τη σκληρή ηγεμονική πολιτική της Σπάρτης μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, καθώς και με τον ισχυρό παρεμβατισμό της Περσίας στα ελληνικά πράγματα και την πολιτική του αντιπερισπασμού, οδήγησαν στην έκρηξη του εμφύλιου Βοιωτικού ή Κορινθιακού πολέμου, που είχε ως αποτέλεσμα την ανάκλησή του και τη ματαίωση των μεγαλεπήβολων σχεδίων του και κατέληξε στην ατιμωτική «Ειρήνη του βασιλέως» το 386 π.Χ.
Στη συνέχεια ο Αγησίλαος ακολουθώντας τις εντολές της πόλης του για την εφαρμογή της «Ειρήνης του βασιλέως», αν και είχε εκδηλώσει την αντίθεσή του, δεν είχε το περιθώριο να αντιδράσει και με τη σκληρή και αδιάλλακτη σε ορισμένες περιπτώσεις στάση του,προασπίζοντας το συμφέρον και το κύρος της Σπάρτης, οδήγησε σε όξυνση των αντιδράσεων και σε συγκρούσεις με τους Βοιωτούς, με αποκορύφωμα την καταστροφική ήττα στα Λεύκτρα το371 π.Χ. και την κατάρρευση της σπαρτιατικής ηγεμονίας. Οι εξαίρετες στρατηγικές ικανότητές του ωστόσο έσωσαν τη Σπάρτη από τις εισβολές των αντιπάλων της το 370-369 π.Χ. και το 362π.Χ.
Κατά την τελευταία εκστρατεία στην Αίγυπτο μέχρι το θάνατό του 359 π.Χ. ωφέλησε οικονομικά σε σημαντικό βαθμό την πατρίδα του.
O Αγησίλαος ωστόσο ποτέ δεν εγκατέλειψε το πανελλήνιο όραμά του, παρά τις δυσμενείς συγκυρίες που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης βασιλείας του. Όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο Ισοκράτης σε επιστολή του στο γιο του Αγησιλάου Αρχίδαμο, ο πατέρας του υπήρξε η μοναδική εξέχουσα μορφή στον κόσμο, που είχε αποφασίσει σταθερά σε όλη του τη ζωή να ελευθερώσει τους Έλληνες και να πολεμήσει εναντίον των βαρβάρων. Δίκαια μπορεί να χαρακτηριστεί ως πρόδρομος του Μ. Αλεξάνδρουκαι το όραμα της πανελλήνιας ενότητας και της κατάκτησης της περσικής αυτοκρατορίας κατόρθωσε να πραγματώσει αργότερα ο Μ. Αλέξανδρος, εφόσον προηγήθηκε η ένωση των Ελλήνων από τον πατέρα του Φίλιππο το Β΄.

Πάπυρος με οδηγίες προς μποξέρ!

«Στάσου δίπλα στον αντίπαλο και με το δεξί χέρι, κάνε κεφαλοκλείδωμα και χτύπα»!

«Στάσου στην πλευρά του, κάνε επίθεση με το πόδι και χτύπα»!

Αυτές οι φράσεις είναι κανόνες πυγμαχίας που βρέθηκαν γραμμένοι στην ελληνική γλώσσα πάνω σε πάπυρο του 1ου ή 2ου μ.Χ. αιώνα.

Το συγκεκριμένο κείμενο έγινε γνωστό πρόσφατα, όταν αντίγραφό του παρουσιάστηκε στην Εθνική Αίθουσα Τιμών Πάλης στο Στίλγουοτερ της Οκλαχόμα στις ΗΠΑ, σε μια εκδήλωση του Πανεπιστημίου Κολούμπια.

Ο πάπυρος μήκους περίπου 45,5 εκατοστών, είχε ανακαλυφθεί πριν από 130 χρόνια στο Κάιρο από 2 φοιτητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Στην Αμερική έφθασε το 1907 μαζί με πολλούς άλλους παπύρους αλλά μόλις πρόσφατα μελετήθηκε από τον ιστορικό, ειδικευμένο και στην πυγμαχία Ντον Σεϋένγκα.

Οπως δήλωσε ο αμερικανός ιστορικός: «Οι οδηγίες αυτές βοηθούν την πάλη ως άθλημα», ενώ είναι πεπεισμένος πως πρόκειται για το αρχαιότερο κείμενο κανόνων πυγμαχίας, αφού αρχαία κείμενα κανόνων για άλλα αθλήματα που να χρονολογούνται τόσο πρώιμα δεν έχουν σωθεί.

Αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, το οποίο είναι διάσημο για την ομάδα πάλης του! Κατά τον επαγγελματία του αθλήματος Λι Ροϊ Σμιθ, οι κανόνες που καταγράφονται στον πάπυρο ισχύουν ως σήμερα!

Η Ελβετία χωρίς τον Καποδίστρια δεν θα ήταν αυτό που είναι

Ενα κείμενο προς τιμή του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας

Amberg Lorenzo*
 
Πριν από λίγες ημέρες, δημοσίευσε ένα κείμενο σχετικά με την άγνωστη σε πολλούς δράση του Ιωάννη Καποδίστρια στην Ελβετία και το ρόλο του στην ουδετερότητα της χώρας αλλά και την ενσωμάτωση των καντονιών της Γενεύης και του Βο (Λωζάννη) σε αυτήν.
Το ζήτημα συγκέντρωσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ίσως σε αντιδιαστολή με τη θλιβερή πραγματικότητα ότι ενώ οι Ελβετοί τιμούν τον Καποδίστρια για την προσφορά τους στη χώρα τους, στην Ελλάδα, την πατρίδα του, δολοφονήθηκε, τη στιγμή που σχεδίαζε να χτίσει από το μηδέν ένα νέο ελεύθερο κράτος.
Στα πλαίσια της συζήτησης που προκάλεσε το εν λόγω κείμενο, ο πρέσβης της Ελβετίας στην Αθήνα κ. Lorenzo Amberg απέστειλε στο Βήμα ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον κείμενό του σχετικά με το ίδιο ζήτημα, το οποίο βασίζεται σε ομιλία του στην Αναγνωστική Εταιρεία Κέρκυρας στις 23 Σεπτεμβρίου 2011 προς τιμή του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας.
Το ακόλουθο κείμενο αφορά κάποιες πτυχές της ζωής αυτού του μεγάλου πολιτικού άντρα που υπήρξε ο Ιωάννης Καποδίστριας· ειδικά το ρόλο που διαδραμάτισε στη θεσμική αναδιοργάνωση της Ελβετίας, καθώς και στην ενδυνάμωση του καθεστώτος της μόνιμης ουδετερότητας. Δεν το γράφω ως ιστορικός, αφού δεν έχω αυτή την ιδιότητα, αλλά ως ευγνώμων πολίτης, όπως επίσης και ως διπλωματικός εκπρόσωπος της σύγχρονης Ελβετίας, η οποία, χωρίς εκείνον, αναμφίβολα, δεν θα ήταν αυτό που είναι σήμερα.

Πρώτη αποστολή του Καποδίστρια στην Ελβετία από τον Σεπτέμβριο 1813 ως τον Νοέμβριο του 1814
Ο Καποδίστριας εισέρχεται στην ελβετική ιστορία σε μια κρίσιμη στιγμή, ενώ επικρατεί το συγκεντρωτικό κράτος, το οποίο θέλησε να δημιουργήσει η Γαλλία, κατόπιν της εισβολής της το 1798 στην Ελβετία, και καταλήγει σε μια κατάσταση χάους, πραξικοπημάτων και αναρχίας το 1802. Ο Ναπολέων, έχοντας αποσύρει τα στρατεύματά του, επιβάλλει τότε στους Ελβετούς το καθεστώς της ομοσπονδίας. Επιστρέφει στα καντόνια τις εξουσίες τους και καταργεί την κεντρική κυβέρνηση. Πρόκειται για μια «διαμεσολάβηση» ανάμεσα στα αριστοκρατικά και στα προοδευτικά καντόνια, αλλά πρόκειται πρωτίστως για «επιβολή». Το κάθε καντόνι έχει το δικό του σύνταγμα, αλλά αυτά τα συντάγματα είναι περίπου όμοια και δεν λαμβάνουν υπόψη τους τις ιστορικές, θρησκευτικές και γλωσσολογικές ιδιαιτερότητες του κάθε καντονιού. Η Ελβετία, μεταξύ του 1802 και του 1813 γίνεται ακόμα πιο εξαρτημένη από τη Γαλλία από ό,τι στο παρελθόν. Είναι υποχρεωμένη να διαθέσει 16.000 στρατιώτες στον στρατό του Ναπολέοντα, προκειμένου να λάβουν μέρος στους διάφορους πολέμους, με αποτέλεσμα σημαντικές ανθρώπινες απώλειες, κυρίως κατά την Ρωσική εκστρατεία.
Το 1813, 130.000 Ρώσοι και Αυστριακοί στρατιώτες εισβάλλουν στην Ελβετία, προκειμένου να πολεμήσουν τα γαλλικά στρατεύματα στα σύνορά της. Η τάξη του ελβετικού κράτους, την οποία έχει επιβάλει η Γαλλία καταρρέει άμεσα. Η ομοσπονδιακή Βουλή, το Κοινοβούλιο που απαρτίζεται από δύο βουλευτές από το κάθε καντόνι, αλλά χωρίς πραγματικές αρμοδιότητες, καταργεί το σύνταγμα, το λεγόμενο «Σύνταγμα της διαιτησίας».
Οι νικήτριες Δυνάμεις, η Αγγλία, η Ρωσία, η Πρωσία και η Αυστρία, όπως γνωρίζουμε, ξεκινούν την αναδιοργάνωση της Ευρώπης, αποκαθιστώντας κυρίως την παλιά τάξη πραγμάτων. Ποια θα είναι η θέση της Ελβετίας, η οποία βρίσκεται γεωγραφικά στο κέντρο της Ευρώπης; Μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων, η Ρωσία είναι εκείνη που εκδηλώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την Ελβετία. Ο Καποδίστριας λαμβάνει εντολή από τον Τσάρο Αλέξανδρο Α' να «σώσει (την Ελβετία) από το γαλλικό δεσποτισμό» και να τη συνδράμει ώστε «να ξαναβρεί τον εαυτό της και να λάβει μέρος [...] στο μεγάλο έργο της ευρωπαϊκής αναδόμησης» (Bouvier-Bron, σελ. 19).
Ο Καποδίστριας λοιπόν φτάνει στην Ελβετία τον Νοέμβριο του 1813 και θα παραμείνει εκεί ως τον Σεπτέμβριο του 1814. Φέρει τον τίτλο του έκτακτου απεσταλμένου και εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου του Ρώσου Τσάρου. Συνεργάτες του είναι ο Αυστριακός διπλωμάτης, Lebzeltern, αργότερα ο Schraut, επίσης ένας Άγγλος, ο Cunning και άλλοι. Κανείς τους όμως δεν θα παραμείνει στην Ελβετία καθ' όλη αυτή την περίοδο, και όπως επισημαίνει και η κ. Michele Bouvier-Bron, ο Καποδίστριας «αδιαμφισβήτητα άσκησε την πλέον καθοριστική επιρροή» μεταξύ των απεσταλμένων των Μεγάλων Δυνάμεων.
Τον Σεπτέμβριο του 1813, η Ελβετία είναι κατακερματισμένη. Η χώρα σπαράσσεται από πολιτικούς διχασμούς, από διαμάχες επιρροών, από εδαφικές διεκδικήσεις. Πρόκειται για μια πολύ οδυνηρή μεταβατική περίοδο, και η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή, ώστε η χώρα να βρίσκεται στο μεταίχμιο ενός εμφυλίου πολέμου. Ο Κερκυραίος, ο οποίος, απαντώντας στον τσάρο, δηλώνει ότι γνωρίζει την Ελβετία μόνο από τα βιβλία και πως δεν μιλά γερμανικά, βουτάει στα βαθιά νερά και αναπτύσσει μια αξιοθαύμαστη δραστηριότητα. Σε λίγο καιρό, γίνεται γνώστης των ελβετικών πραγμάτων. Επισκέπτεται όλους τους παράγοντες, όλα τα καντόνια, συντάσσει σχέδια αποφάσεων και συνταγμάτων, συμβουλεύεται, κατευνάζει τα πάθη, αναζητά συμβιβασμούς, και την ίδια στιγμή αναφέρει πιστά και λεπτομερώς στους ανωτέρους του όλα όσα συμβαίνουν στην Ελβετία. Μόνο μια φορά χρησιμοποιεί, μαζί με τους συναδέλφους του, την απειλή: Τον Αύγουστο του 1814, όταν η ομοσπονδιακή Βουλή ή το Κοινοβούλιο, το οποίο εδρεύει στη Ζυρίχη, δεν έχει καταλήξει στο κείμενο του νέου ελβετικού Συντάγματος, οι ξένοι διπλωμάτες απειλούν να διαλύσουν τις σχέσεις τους με τη
Βουλή και να εγκαταλείψουν τη χώρα στους διχασμούς της. Τρεις μέρες αργότερα υιοθετείται το Σχέδιο του Συντάγματος.
Στο τέλος αυτού του μαραθωνίου, όχι μόνο η Ελβετία, αλλά και το κάθε καντόνι έχει το δικό του Σύνταγμα. Η πολιτική ειρήνη έχει αποκατασταθεί, όπως επίσης και μια κάποια ισορροπία μεταξύ των καντονιών, τα οποία έχουν όλα τα ίσα δικαιώματα. Η Ελβετία αναγνωρίζεται από τους Συμμάχους (σημειώνουμε ότι ορισμένα μικρά κρατίδια εξαφανίστηκαν την εποχή εκείνη, όπως η Γένοβα ή η Βενετία).
Ασφαλώς, δεν πρόκειται ακόμα για την Ελβετία που διαμορφώθηκε αργότερα το 1830 και το 1848. Το ομοσπονδιακό κράτος είναι ακόμα αδύναμο, η ύπαρξή του σε εμβρυϊκό στάδιο. Ωστόσο, έχουν τεθεί οι βάσεις. Εκεί όπου ο Ναπολέων απέτυχε με τη βία, ο Καποδίστριας τα κατάφερε με τον διάλογο, τη δύναμη της πειθούς και την επιμονή του. Αυτός ο ιδιοφυής διπλωμάτης, όχι μόνο κατανόησε από πολύ νωρίς την πολυπλοκότητα της ελβετικής πραγματικότητας στις παραμικρές της λεπτομέρειες, αλλά εντέλει κατάφερε να πείσει τους συνομιλητές του ότι η λύση που τους πρότεινε ήταν για το συμφέρον τους. Αργότερα, μετά την έκρηξη της ελληνικής επανάστασης το 1821, σε μια επιστολή του σε Κερκυραίο θα γράψει τα εξής: «Η αναγέννηση και η πραγματική ανεξαρτησία ενός λαού δεν μπορούν παρά να είναι έργο του ιδίου. Μια εξωτερική βοήθεια μπορεί ενδεχομένως να τις διευκολύνει, όχι όμως και να τις δημιουργήσει.». Αναμφίβολα, ο Καποδίστριας είχε ήδη υιοθετήσει αυτήν την άποψη όταν οργάνωνε τα ζητήματα της Ελβετίας. Το απόσπασμα αυτό επιβεβαιώνει επίσης ότι ο Καποδίστριας δεν έπαψε ποτέ να είναι ένας Έλληνας πατριώτης, έτοιμος να υπηρετήσει τον απελευθερωμένο του λαό και να αναδιοργανώσει το Κράτος του, όπως και θα το κάνει από το 1829 ως το 1831.
Κατά τους μήνες των διαπραγματεύσεων, σχολιάζει με ενάργεια: «Στις δημοκρατίες, συζητάμε πολύ, παίρνουμε αποφάσεις με δυσκολία, και ενεργούμε με μεγάλη βραδύτητα.» Είναι μια ορθή ματιά και όσον αφορά στη λειτουργία της Ελβετίας, αυτό ισχύει απολύτως, ακόμα και στις μέρες μας: οι συζητήσεις διεξάγονται έτσι ώστε να ακούγεται η φωνή όλων των κομμάτων, και η δυσκολία λήψης αποφάσεων προέρχεται από την αναγκαιότητα εξεύρεσης συμβιβασμών, και η βραδύτητα των ενεργειών αποτελεί το τίμημα της απουσίας μιας ισχυρής κεντρικής εξουσίας. Η τελευταία ενισχύεται ωστόσο σε περίπτωση κινδύνου, για παράδειγμα σε περίπτωση εξωτερικής απειλής.
Διαβάζοντας τις επιστολές και τις αναφορές του, φαίνεται ότι, παρά τον τεράστιο φόρτο της δουλειάς, παρ' όλες τις συκοφαντίες εναντίον του, κατά τα διάφορα στάδια των διαπραγματεύσεων, από τους μεν και τους δε, ο Καποδίστριας δένεται με την Ελβετία. Στο τέλος της αποστολής του, τον Σεπτέμβριο του 1814, γράφει στον πατέρα του τα εξής:
«Τα ζητήματα της Ελβετίας ολοκληρώθηκαν. Η Βουλή επικύρωσε τελικά το ομοσπονδιακό Σύνταγμα [...]. Ολοκληρώθηκε μια εξαιρετικά πολύπλοκη διαπραγμάτευση, με ατέλειωτες δυσκολίες και ταξίδια και γραπτά και δοκιμασίες και συντάγματα και σχέδια - αλλά δεν πειράζει. Αυτοί οι υπέροχοι άνθρωποι με γέμισαν με στοργή και ειλικρινή εγκαρδιότητα. Η εμπιστοσύνη που μου έδειξαν με αποζημίωσε σε μεγάλο βαθμό για όλες μου τις προσπάθειες. Αν, στο μέλλον, θέλουν να είναι ευτυχισμένοι και να χαίρονται την ανεξαρτησία τους, εκτιμώ ότι δεν θα έχω χάσει ούτε το χρόνο, ούτε τον κόπο μου.» (Bouvier-Bron, σελ. 271).
Και να τι είπε για τη διαπραγματευτική ευφυΐα του Καποδίστρια εκείνος που υπήρξε για κάποιο διάστημα γραμματέας του, ο Elie-Ami Betant από τη Γενεύη, στη βιογραφία του
Καποδίστρια το 1839: «Γεννημένος σε μια ευάλωτη και διαιρεμένη δημοκρατία, εξοικειωμένος [...] με τη γλώσσα των λαϊκών παθών, ο Καποδίστριας είχε απόλυτη άνεση απέναντι στις διαμάχες των κομμάτων που ανατάραζαν την Ελβετία, την εποχή εκείνη. Κατάφερε να κερδίσει την εκτίμησή τους, γιατί δεν χρησιμοποίησε ούτε διπροσωπία, ούτε ακαμψία απέναντί τους, και εισχώρησε με ειλικρίνεια στα εσωτερικά τους ζητήματα [...]» (Betant, σελ. 25).
Κατά την πρώτη του αποστολή στην Ελβετία, ο Καποδίστριας κατάφερε επίσης να δημιουργήσει φιλικούς δεσμούς με πολλές προσωπικότητες της δημόσιας ζωής, όπως τον Fellenberg, τον περίφημο ιδρυτή και διευθυντή της σχολής του Hofwyl, τον φιλελεύθερο βουλευτή από το καντόνι του Vaud, τον Henri Monod, όπως επίσης και τον Charles Pictet de Rochemond. Οι σχέσεις αυτές θα ενισχυθούν και, όπως ξέρετε, ο Καποδίστριας, μην μπορώντας να επιστρέψει στα Επτάνησα, εξαιτίας των Άγγλων που είχαν καταλάβει τα νησιά, θα εγκατασταθεί προσωρινά, αλλά για αρκετά χρόνια στην Ελβετία, και συγκεκριμένα στη Γενεύη, η οποία θα γίνει ένα από τα κέντρα του ευρωπαϊκού φιλελληνισμού. Αυτό όμως αποτελεί θέμα για μια άλλη διάλεξη!
Ο Καποδίστριας, με τον τρόπο αυτόν συνέβαλε αποφασιστικά στη δημιουργία ενός βιώσιμου και σχετικά ανεξάρτητου κράτους. Το 1814, όλα τα ξένα στρατεύματα εγκατέλειψαν τη χώρα και η Ελβετία βρέθηκε πλέον υπό την παρακολούθηση των συμμαχικών Δυνάμεων, αλλά όχι υπό την κηδεμονία τους. Η Ρωσία μερίμνησε ώστε να περιοριστεί όχι μόνο η επιρροή της Γαλλίας, αλλά και της Αυστρίας. Καμία Μεγάλη Δύναμη δεν είχε κυρίαρχη επιρροή στην Ελβετία. Η Ρωσία χρησιμοποιεί πλέον τη δύναμή της, αποκλειστικά για να καταστήσει όλο και πιο ανεξάρτητη, ακόμα πιο ουδέτερη την Ελβετία. Αυτό προκύπτει στο Συνέδριο της Βιέννης, όπου παρευρίσκεται ο Καποδίστριας, αμέσως μετά το τέλος της αποστολής του στην Ελβετία.
Εκπρόσωπος της Ρωσίας στο Συνέδριο της Βιέννης, Σεπτέμβριος 1814 - Ιούνιος 1815
Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, η Ελβετία εκπροσωπείται στο Συνέδριο της Βιέννης από μια αντιπροσωπεία τριών συντηρητικών πολιτικών, μελών της Βουλής (κοινοβουλίου), αντιπροσωπεία η οποία εδρεύει την περίοδο εκείνη στη Ζυρίχη. Το κεντρικό πρόσωπο όμως είναι αναμφίβολα ο πολιτικός από τη Γενεύη, Charles Pictet de Rochemont, ο οποίος ήταν εντεταλμένος της Δημοκρατίας της Γενεύης. Η Γενεύη είναι τότε σύμμαχος της Ομοσπονδίας, αλλά όχι ακόμα μέλος της, καθώς δεν αποτελεί ακόμα καντόνι. Ο Pictet de Rochemont συνοδεύεται από τον Francois d'lvernois. Σκοπός του Pictet είναι να προσαρτήσει τη Γενεύη στην Ομοσπονδία ως καντόνι εξομαλύνοντας το έδαφος της Δημοκρατίας, έτσι ώστε να διαμορφωθεί σε μια ενότητα και να συνδεθεί με το ελβετικό έδαφος. Η στρατηγική του Pictet είναι η εξής: η ασφάλεια της Γενεύης δεν μπορεί να εξασφαλιστεί παρά μόνο εάν η τελευταία γίνει μέλος της Ομοσπονδίας. Η δε ασφάλεια της Ομοσπονδίας εξαρτάται επίσης από τη στρατιωτική ασφάλεια των συνόρων του καντονιού της Γενεύης. Ας ρίξουμε μια ματιά στο χάρτη, και θα συνειδητοποιήσουμε πόσο δύσκολο εγχείρημα είναι αυτό, εφόσον προϋποθέτει ότι ζητείται από τη Γαλλία, η οποία εκείνον τον καιρό βρίσκεται σε διαδικασία αποκατάστασης του παλαιού καθεστώτος, να γίνει σύμμαχος των Μεγάλων Δυνάμεων και να συμμορφωθεί με τις εδαφικές παραχωρήσεις.
Καθ' όλη τη διάρκεια του Συνεδρίου της Βιέννης, ο Καποδίστριας αποδεικνύεται πιστός σύμμαχος των Ελβετών και συγκεκριμένα του Pictet de Rochemont, όπως επιβεβαιώνεται από την ογκώδη διπλωματική τους αλληλογραφία. Βρισκόμαστε ενώπιον μιας μοναδικής συνεργασίας μεταξύ των δύο αντρών, οι οποίοι συναντώνται πολύ συχνά, νωρίς το πρωί. Ο Pictet ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις των διαπραγματεύσεων. Ορισμένες φορές, ο Καποδίστριας του ζητά να του υποβάλει σχέδια και αιτήματα που αφορούν την Ελβετία, προκειμένου να τα διαβιβάσει, εξ' ονόματός του, στους τότε αξιωματούχους υπουργούς στη Βιέννη. Οι δύο άντρες μοιράζονται στιγμές ικανοποίησης, αλλά και απογοήτευσης: ο τροχός της διπλωματικής τύχης γυρίζει αδιάκοπα. Μπορούμε να βεβαιώσουμε, χωρίς να ανατρέξουμε σε λεπτομέρειες, συμφωνώντας με τον Pictet και τον συνάδελφό του d'lvernois, ότι ο Καποδίστριας υπήρξε ο πιο πιστός δικηγόρος, ακούραστος και πλέον αποτελεσματικός μεσολαβητής των συμφερόντων της Γενεύης και της Ελβετίας στη Βιέννη.
Κατά την επιστροφή του από τη Βιέννη, τον Απρίλιο του 1815, ο Pictet γράφει στην αναφορά της ολοκλήρωσης της αποστολής στο μεγάλο Συμβούλιο της Γενεύης:
«(...) μεταξύ εκείνων που ενδιαφέρθηκαν για τα επιτεύγματά μας, κανείς δεν το έπραξε με περισσότερη συνέχεια, καλή διάθεση, ευφυΐα και αποτελεσματικότητα από τον κόμη Καποδίστρια. Κατά τις ενενήντα δύο συνεδριάσεις (=συναντήσεις) που είχα μαζί του, ήταν πάντα ίδιος και απαράλλαχτος, ο καλύτερος οδηγός, ο καλύτερος σύμβουλος και προικισμένος με μια υπομονή, η οποία δεν κάμφθηκε ποτέ, παρ' όλο που τα ζητήματα της Ελβετίας του έδωσαν αφορμή να τα αποστραφεί και παρ' όλο που ανέλαβε κατά κύριο λόγο τη μεγάλη διαπραγμάτευση με την Πολωνία και την Σαξονία, κάτι που θα μπορούσε να δικαιολογήσει την αδιαφορία του απέναντι στα συμφέροντα της ασήμαντης Γενεύης.» (Cramer, I, XXIII).
Όπως γνωρίζουμε, ο Pictet κατάφερε, στην πρώτη Διάσκεψη των Παρισίων και κυρίως στο Συνέδριο της Βιέννης να « εξομαλυνθούν » τα σύνορα του καντονιού της Γενεύης και να συνδεθεί το έδαφός της με εκείνο του κανονιού του Vaud. Ο κανονισμός αυτός επέτρεψε την ενοποίηση της Γενεύης με την Ομοσπονδία. Σε ελβετικό επίπεδο, επιτεύχθηκαν κι άλλες εδαφικές εξομαλύνσεις και τα σύνορα που καθιερώθηκαν στη Βιέννη το 1815 παρέμειναν τα ίδια ως τις μέρες μας. Όσο για την περιοχή του Vaud, από όπου κατάγεται και ο οικοδιδάσκαλος του Αλεξάνδρου Α',Cesar Laharpe, ο οποίος συμμετείχε επίσης στο Συνέδριο της Βιέννης, ο Καποδίστριας επέμεινε επιτυχώς ώστε αυτή η περιοχή, η οποία ήταν υπό την κατοχή του καντονιού της Βέρνης ως το 1798, να γίνει ένα κυρίαρχο καντόνι και μέλος της Ομοσπονδίας. Οι κάτοικοι του Βο, όπως και της Γενεύης οφείλουν στον Καποδίστρια ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη.
Η αναγνώριση της ουδετερότητας
Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου της Βιέννης, πραγματοποιείται η επιστροφή του Ναπολέοντα από τη νήσο Έλβα. Οι Σύμμαχοι προετοιμάζουν στρατιωτική επίθεση και ζητούν από την Ελβετία να επιτρέψει στα συμμαχικά στρατεύματα να περάσουν μέσα από το καντόνι του Valais και της Βασιλείας προς τη Γαλλία. Τα ελβετικά στρατεύματα συντάσσονται με τα συμμαχικά στρατεύματα στο Franche-Compte και συμμετέχουν στην πολιορκία του γαλλικού φρουρίου του Huningue, στην απέναντι πλευρά της Βασιλείας. Με τη συνθηκολόγηση αυτού του φρουρίου, τον Αύγουστο του 1815, ολοκληρώνεται η τελευταία στρατιωτική ενέργεια με ελβετική συμμετοχή στο εξωτερικό. Ακολουθεί τότε η Δεύτερη Διάσκεψη των Παρισίων (μία πρώτη Διάσκεψη, η οποία δεν ευοδώθηκε είχε συγκεντρώσει τους Συμμάχους στο Παρίσι, λίγο πριν από το Συνέδριο της Βιέννης). Αυτή η Διάσκεψη των Παρισίων υιοθετεί, στις 20 Νοεμβρίου 1815, την περίφημη «Διακήρυξη των Δυνάμεων για την αναγνώριση και την εγγύηση της μόνιμης ουδετερότητας της Ελβετίας και του απαραβίαστου του εδάφους της.» Πρόκειται για μια «ρητή και γνήσια αναγνώριση της μόνιμης ουδετερότητας της Ελβετίας», καθώς και για μία εγγύηση «της ακεραιότητας και του απαράβατου των εδαφών της σύμφωνα με τα νέα σύνορά της.» Η ουδετερότητα της Ελβετίας αποτελεί όφελος, τόσο για τους Ελβετούς, οι οποίοι από το 1515 προσβλέπουν στην ουδετερότητα, όσο και για τους Συμμάχους. Αυτό απορρέει από τις οδηγίες της ομοσπονδιακής Βουλής προς τον κ. Pictet de Rochemont, αναφορικά με τη δεύτερη Διάσκεψη των Παρισίων, όπου και διαβάζουμε: «Αυτό που πρωτίστως θα πρέπει να εξασφαλίσει η Ελβετία (...) είναι η εγκαθίδρυση της ουδετερότητάς της, βάση της πολιτικής της ανεξαρτησίας και της στρατιωτικής της κυριαρχίας. Οι συμμαχικές Δυνάμεις θεωρούν τα παραπάνω αναγκαίες προϋποθέσεις για τη μελλοντική ειρήνη της Ευρώπης [...]. Προκειμένου η Ελβετία να είναι ουδέτερη, θα πρέπει να εξασφαλίσει τη δύναμη της αντίστασης που προϋποθέτει η γεωγραφική της θέση και ο πληθυσμός της. Θα πρέπει να διαθέτει τα μέσα να αμυνθεί απέναντι σε επιθέσεις και να προστατευθεί έναντι οποιασδήποτε κυριαρχικής επιρροής της Γαλλίας, ή άλλου όμορου κράτους. Η Αγγλία, η Ρωσία και η Πρωσία επιθυμούν να δουν την Ελβετία σ' αυτήν τη θέση, και δεν έχουμε αμφιβολία πως και η Αυστρία το επιθυμεί ομοίως (...) (Cramer, II, σελ. 19).
Σ' αυτήν τη Δεύτερη Διάσκεψη των Παρισίων επίσης, ο Pictet de Rochemont συμβουλεύεται σχεδόν καθημερινά τον Καποδίστρια. Ο Pictet γράφει τα εξής, τον Οκτώβριο του 1815:
«Πώς θα μπορέσουμε ποτέ να ανταποδώσουμε αυτά που οφείλουμε σ' αυτόν τον υπέροχο Καποδίστρια; Έχει τόσο ευγενικά αισθήματα που θα άξιζε να είναι δικός μας. Είναι ο φοίνικας της διπλωματίας. Χωρίς αυτόν, το Συνέδριο της Βιέννης και οι λοιπές διαβουλεύσεις θα ήταν αξιοθρήνητα (...)» (Cramer, II, 171). Είναι φανερό εδώ ότι ο Pictet βρίσκεται σε μια φάση όπου αμφιβάλλει για την επιτυχία του. Σε διάστημα λιγότερο από ένα μήνα, στις 20 Νοεμβρίου, η Διάσκεψη των Παρισίων υιοθετεί την περίφημη αναγνώριση της ουδετερότητας της Ελβετίας. Και το αξιοσημείωτο είναι ότι το κείμενο αυτής της διακήρυξης έχει συνταχθεί από τον Pictet, κατόπιν αιτήματος του Καποδίστρια, ο οποίος το παρέδωσε χωρίς να αλλάξει λέξη στους Ανώτατους Εκπροσώπους των Συμμάχων. Αυτό αποτελεί, θα μπορούσαμε να πούμε, και τη μεγάλη επιτυχία του «ντουέτου» Καποδίστρια - Pictet.
Επισημαίνουμε ότι αν πράγματι ο Pictet είναι ο πλέον σεβαστός άντρας από τη Δημοκρατία της Γενεύης, παρ' όλα αυτά αποκαλεί επανειλημμένα τον Καποδίστρια «οδηγό» του, όπως και «πυξίδα» του, δηλώνει ότι χωρίς αυτόν δεν θα μπορούσε να επιτύχει το στόχο του, και ας μην ξεχνάμε ότι μιλά για έναν άντρα, ο οποίος είναι 20 χρόνια νεότερός του! Το 1815, ο Pictet είναι 60 ετών και ο Καποδίστριας μόλις 39.
Ο Pictet πεθαίνει το 1824. Η ταφή του γίνεται την πρώτη Ιανουαρίου του 1825 στο νεκροταφείο του Plainpalais στη Γενεύη. «Πίσω από το φέρετρό του, σε θέση συγγενούς, περπατούσε ο «πιστός οδηγός» του στα Συνέδρια της Βιέννης και των Παρισίων. Ο Καποδίστριας, ο οποίος έτυχε, την εποχή εκείνη, να διαμένει στη Γενεύη, είχε ζητήσει την άδειά του να τον συνοδεύσει στην τελευταία του κατοικία.» (Edmond Pictet, σελ. 435).
Οι αρετές του Καποδίστρια αναγνωρίζονται πολύ σύντομα στην Ελβετία. Το 1839, ο παλιός του γραμματέας, ο μεγάλος ελληνιστής και φιλέλληνας από τη Γενεύη, Elie-Ami Betant, στον οποίο αναφερθήκαμε πιο πάνω, γράφει στη βιογραφία του: «Η στάση του Καποδίστρια στην Ελβετία τον τιμά ιδιαιτέρως. Αρχικά, η αποστολή την οποία ανέλαβε είχε προκαλέσει τη μοχθηρία εκ μέρους των διαφόρων κομμάτων, των οποίων θίγονταν τα συμφέροντα. Σιγά σιγά όμως οι υψηλές του αρετές εκτιμήθηκαν περισσότερο και σήμερα, ομόφωνα, οι Ελβετοί λυπούνται για την απώλειά του. Το όνομά του ακούγεται με σεβασμό από άντρες όλων των απόψεων.» (Betant, σελ. 28).
Ο Καποδίστριας ανακηρύσσεται επίτιμος δημότης της Γενεύης το 1815 και, ένα χρόνο αργότερα, του καντονιού του Vaud. Η Γενεύη, από την πλευρά της έδωσε το όνομά του σε μία από τις ωραιότερες όχθες της και μια αναμνηστική πλακέτα αναρτήθηκε στο σπίτι όπου διέμενε κατά το έτος 1820. Δεν γνωρίζω όμως κάποια παρόμοια επίσημη χειρονομία σε επίπεδο Ομοσπονδίας της εποχής εκείνης. Ανεγέρθηκε ωστόσο ένα άγαλμα του Καποδίστρια, κατόπιν ρωσικής πρωτοβουλίας, στα εγκαίνια του οποίου παρευρέθηκε η κ. Calmy-Rey, επικεφαλής του ομοσπονδιακού Υπουργείου Εξωτερικών, δίπλα στον Ρώσο ομόλογό της, τον κ. Serguei Lavrov. Αυτά έλαβαν χώρα τον Σεπτέμβριο του 2009, στις ακτές της λίμνης Λεμάν, στη μικρή πόλη Ouchy, κοντά στη Λωζάννη.
Η κληρονομιά του Καποδίστρια στην Ελβετία παραμένει επίκαιρη
Μια νέα τάξη πραγμάτων ξεκινά το 1814 και 1815, χάρη στη θέληση των νικητών Συμμάχων έναντι του Ναπολέοντα και συγκεκριμένα χάρη στη Ρωσία, αλλά κυρίως χάρη στη διπλωματική και ανθρώπινη ιδιοφυία του Καποδίστρια. Τα στοιχεία αυτής της νέας κατάστασης είναι τα εξής:
- Η δημιουργία μιας εσωτερικής μόνιμης ειρήνης, βασισμένης σε παραχωρήσεις και σε αμοιβαίους συμβιβασμούς
- Η υιοθέτηση ενός Συντάγματος (στα γερμανικά Bundesvertrag, δηλαδή ομοσπονδιακής Συμφωνίας), προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός ομοσπονδιακού κράτους το 1848
- Η ανεξαρτησία και η διεθνής αναγνώριση της ουδετερότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ελβετίας, με την προϋπόθεση, από ελβετικής πλευράς, της δημιουργίας ενός ομοσπονδιακού στρατού, καθαρά αμυντικού, η μη ένταξη σε αμυντικές συμμαχίες, και η τήρηση μιας απόλυτης ουδετερότητας σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Ο φεντεραλισμός και η ουδετερότητα, γεννημένοι κάτω από έναν ιστορικό και γεωπολιτικό ευρωπαϊκό αστερισμό, έγιναν στη συνέχεια αναπόσπαστο μέρος του ελβετικού πολιτικού συστήματος, ακόμα και της ίδιας της ταυτότητας της χώρας μου. Η εσωτερική και εξωτερική ειρήνη υπήρξαν αναγκαίες για την οικονομική και εμπορική ανάπτυξη της Ελβετίας, η οποία, για άλλα 100 χρόνια, υπήρξε μια φτωχή χώρα. Η ανάπτυξη των θεσμικών οργάνων της, η συνεχής αναζήτηση μιας ισορροπίας ανάμεσα στις ομοσπονδιακές αρμοδιότητες και εκείνες των καντονιών, η εφαρμογή της αρχής της αλληλεγγύης μεταξύ εύπορων και φτωχότερων καντονιών, οι πολιτικές διαβουλεύσεις μεταξύ τους, βασισμένες στην άμεση δημοκρατία, όλα αυτά θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν, σύμφωνα με ορισμένους παρατηρητές, ως πρότυπο για την ευρωπαϊκή οικοδόμηση. Αλλά αυτό δεν είναι το θέμα μας σήμερα εδώ. Η ελβετική δημοκρατία αποτελεί έναν εξαιρετικά πολύπλοκο μηχανισμό, ένα «οργανωμένο χάος», όπως έχει χαρακτηριστεί ενίοτε. Ωστόσο, η λειτουργία της δεν είναι αυτόματη, και δεν είναι κεκτημένη μια για πάντα: Λειτουργεί μόνο όσο οι πολίτες της θέλουν να λειτουργεί.
Όσο για την ουδετερότητα, μπορούμε να πούμε ότι τηρήθηκε κατά τη διάρκεια όλων των συγκρούσεων - και δυστυχώς η Ευρώπη υπήρξε πλούσια στον τομέα αυτό από τα μέσα του 19ου ως τα μέσα του 20ου αιώνα. Συγκεκριμένα, η Ελβετία δεν μετείχε στους δύο παγκόσμιους πολέμους, οι οποίοι διαδραματίζονταν στα σύνορά μας. Αλλά το να μην συμμετέχεις στις συγκρούσεις δεν σημαίνει ότι παραμένεις αδιάφορος. Ξεκινώντας από τη μάχη του Solferino, το 1863, την οποία παρακολούθησε και περιέγραψε ο μελλοντικός ιδρυτής της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, Henri Dunant, η Ελβετία προσέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στα θύματα, για παράδειγμα συντρέχοντας τους πληγωμένους στρατιώτες από όλα τα στρατόπεδα, στέλνοντας ανθρωπιστική βοήθεια ή οργανώνοντας κέντρα αναζήτησης αγνοουμένων. Είναι η αρχή μιας μεγάλης ανθρωπιστικής παράδοσης, η οποία συνεχίζεται ως και σήμερα.
Η θέση αυτής της «ενεργούς ουδετερότητας» έδωσε στην ελβετική διπλωματία την ευκαιρία να προσφέρει τη συνδρομή της. Αναφέρομαι για παράδειγμα στη διατήρηση, ως τρίτη πλευρά, ενός ελάχιστου βαθμού προξενικών ή πολιτικών σχέσεων μεταξύ εμπόλεμων μερών, ή σε περίπτωση ρήξης διπλωματικών σχέσεων μεταξύ δύο χωρών. Αυτό συνέβη για παράδειγμα το 2008, όταν η Βέρνη έλαβε αίτημα εκ μέρους της Ρωσίας και της Γεωργίας, προκειμένου η Ελβετία να εκπροσωπήσει τα αντίστοιχα συμφέροντά τους. Παρ' όλο που μια σύγκρουση στην Ευρώπη μοιάζει σήμερα εξαιρετικά απίθανη, ωστόσο ο ελβετικός λαός παραμένει ιδιαίτερα προσηλωμένος στην αρχή της ουδετερότητας, κατά 80 ή 90%. Όταν η Ελβετία, με δημοψήφισμα, έγινε μέλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, η κυβέρνηση συνόδευσε το αίτημα της ένταξής της με μια επιστολή όπου υπήρχε η εξής διευκρίνιση: Η ένταξη αυτή, εκ μέρους της Ελβετίας δεν σημαίνει, σε καμία περίπτωση, την εγκατάλειψη της ουδετερότητάς της.
Ουσιαστικά, η Ελβετία συμμετέχει σήμερα σε ψηφίσματα κυρώσεων, τα οποία αποφασίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ηνωμένα Έθνη, σε αποστολές διατήρησης της ειρήνης, όπως στο Κόσσοβο, όχι όμως και σε στρατιωτικές ενέργειες. Το καθεστώς της ουδετερότητας εξηγεί επίσης την επιλογή της Γενεύης, ως έδρα πολλών διεθνών οργανισμών, όπως αυτών των Ηνωμένων Εθνών, του διεθνούς Ερυθρού Σταυρού και πολλών άλλων.
Αν είναι ορθό ότι η δομή του ομόσπονδου κράτους και η πρακτική της ουδετερότητας έχουν αλλάξει τα τελευταία περίπου 200 χρόνια, ωστόσο ο μεγάλος Κερκυραίος, χάρη στη διπλωματική του ιδιοφυΐα και το δέσιμό του με την Ελβετία διαδραμάτισε αποφασιστικό ρόλο για να καθιερωθούν αυτοί οι δύο πυλώνες της κρατικής μας ταυτότητας. Η ευγνωμοσύνη μας προς τον Καποδίστρια δημιουργεί έναν πολύ ισχυρό δεσμό ανάμεσα στην Ελβετία και στην Κέρκυρα, την πόλη καταγωγής του, όπου γεννήθηκε και όπου αναπαύεται.
--------------------
Βιβλιογραφία:
- Betant E.-A., Correspondant du comte J. Capodistrias, President de la Grece, Geneve-Paris 1839, vol. I
- Bouvier-Bron Michelle, Archives Jean Capodistrias, tome IV. La mission de Capodistrias en Suisse (1813-1814), Corfou 1984
- Cramer Lucien, Correspondance diplomatique de Pictet de Rochemont et de Frangois d'lvernois, Paris, Vienne, Turin 1814-1816, 2 vol. Geneve-Paris 1914
- Κούκος Ανδρέας, «Η ευρωπαϊκή πολιτική του Ιωάννη Καποδίστρια» Ιστορία, τεύχος 505, Ιούλιος 2010, σ. 19-26
- Koukkou Helen E., John Kapodistrias, A Greek Europhile Diplomat, Athens 1994
- Κούκκου Ελένη Ε., Παύλωφ-Βάλμα Ευδοκία, Ιωάννης Α. Καποδίστριας, Ανέκδοτη Αλληλογραφία με τους Philippe-Emmanuel de Fellenberg, Rudolf-Abraham de Schifferli, 1814-1827, Αθήνα, 1999
- Pictet Edmond, Biographie, travaux et correspondance de C. Pictet de Rochemont (1755-1824), Geneve 1892
- Reymond-Exchaquet A.-M., «Un grand Vaudois... oublie ? Capo d'lstria» in Desmos, Amiti0s greco-suisses, bulletin no. 17, decembre 1999, pp. 9-13.

*Ο Lorenzo Amberg, είναι Πρέσβης της Ελβετίας στην Ελλάδα