Είσαι ο χρόνος που δίνεις και ο χρόνος που παίρνεις

Αν είναι δυο έννοιες που θα μπορούσε κάποιος να πει πως κρατούν μέσα τους όλα τα συναισθήματα του κόσμου, αυτές είναι ο έρωτας και ο χρόνος.

Αρσενικός αδυσώπητος δυνάστης ή απόλυτος εκστατικός εραστής, ο χρόνος υπήρξε πάντοτε έννοια πολυδιάστατη.

Τον έχεις αγαπήσει για τις στιγμές που σου χάρισε, τον έχεις μισήσει για τους ανθρώπους που σου πήρε, τον έχεις λατρέψει για τις αγάπες που γέννησε και τον έχεις αφορίσει για τους έρωτες που εξαφάνισε.

Τον έχεις δει τρυφερό με τις φιλίες σου εκείνες που άντεξαν στο χρόνο και σκληρό με τις διαπροσωπικές σχέσεις σου που έφθειρε.

Τον έχεις ευχαριστήσει για τις πληγές που γιάτρεψε και τους πόνους που χάιδεψε μέχρι να περάσουν.
Τον έχεις αγκαλιάσει, τον έχεις φιλήσει, τον έχεις αποθεώσει για τις δυνατές στιγμές που σου χάρισε.

Έχει υπάρξει σύμμαχος σου και αντίπαλος σου. Έχεις παλέψει, έχεις συμφιλιωθεί, τα έχεις βάλει μαζί του.
Έχετε χορέψει παρέα αισθαντικά ταγκό, βαθιά ερωτικά μπλουζ αλλά υπήρξαν κι εκείνες οι φορές που χόρεψες ζεϊμπέκικο μοναχικό κι εκείνος σε κοιτούσε από απόσταση.

Χρόνος: έννοια πολυμορφική, έννοια παρελθοντική, παροντική, μελλοντική.

Μπορεί να γίνει συγκεκριμένος και να πάρει τη μορφή δευτερολέπτου, λεπτού, μέρας, μήνα ή ολόκληρων ετών. Μπορεί να γίνει επίσης αόριστος, φιγούρα θολή, γεμάτη στιγμές πικρές, γλυκιές, όμορφες ή άσχημες.
Είναι η απόλυτη μονάδα μέτρησης της ζωή, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Γιατί τελικά τι άλλο μετράει στη ζωή πλην του χρόνου που της αφιερώνεις και σου αφιερώνει;
Η ζωή είναι στιγμές, όλα εκείνα τα σημαντικά ή ασήμαντα πεταρίσματα του χρόνου που επηρεάζουν την ψυχολογία και την ιδιοσυγκρασία σου. Είναι οι άγγελοι και οι δαίμονες σου, τα θέλω και τα πρέπει σου, οι έρωτες, οι αγάπες, τα μίση, τα πάθη σου, τα λάθη σου και τα σωστά, τα ίσως και τα γιατί σου.

Λένε πως ο χρόνος τα παίρνει όλα τελικά. Πως ο αγώνας είναι πάντα άνισος, πως όσες μάχες κι αν κερδίσεις, εκείνος θα στέφεται πάντα νικητής, ο άρχοντας της ζωής του καθενός.
Αλλά ακόμη κι αν αυτή είναι η αλήθεια, το πώς επιλέγουμε να ξοδέψουμε το χρόνο μας και σε ποια πράγματα τον αφιερώνουμε, έχει να κάνει με εμάς τους ίδιους.

Δεν μιλάω φυσικά για τον χρόνο με την λογική έννοια του δευτερολέπτου. Είναι προφανές πως δεν μπορούμε να ελέγξουμε κάθε στιγμή της ώρας ή της μέρας.
Αναφέρομαι στον “πραγματικό” χρόνο. Εκείνον που όταν φεύγει νιώθεις γεμάτος. Τότε που ξέρεις πως δεν σπατάλησες μέρος της ζωής σου, όσο μικρό ή ασήμαντο και αν φαίνεται, σε καταστάσεις που αργότερα δεν θα μετρούν ως κομμάτι στο φιλμάκι της ζωής αλλά ως παγωμένα καρέ, λάθος λήψεις που μπήκαν στο αρχείο της.

Λένε πως ο χρόνος δεν είναι πάντα κατάλληλος για να πεις αντίο, σ? αγαπώ, σε θέλω, μείνε. Δεν είναι ποτέ αρκετός για να μετανιώσεις για λάθη, να παλέψεις για τα σωστά, να ονειρευτείς, να ζητήσεις συγχώρεση.
Ίσως όμως αυτή η μόνιμα ασταθής και απρόβλεπτη μορφή του να είναι η γοητεία του.

Όταν παίρνεις τον χρόνο δεδομένο, χάνει την αξία του, τη μαγεία σου.
Ο χρόνος που σου δίνεται άλλοτε απλόχερα και άλλοτε με το σταγονόμετρο είναι το μόνο πραγματικό κτήμα σου.

Δεν σε αφήνει να ταξιδεύεις ποτέ μόνος, όσο μόνος κι αν έχεις νιώσει σε οποιαδήποτε στιγμή της ζωής σου γιατί κουβαλάς πάντα μαζί σου το παρελθόν σου.
Είσαι ο χρόνος που δίνεις και ο χρόνος που παίρνεις.

Είσαι οι στιγμές που σε σημάδεψαν, εκείνες που κράτησες και εκείνες που πέταξες.
Είσαι ο χρόνος που αφιέρωσες σε άλλους και ο χρόνος που άλλοι αφιέρωσαν σε εσένα.

Γι? αυτό προσπάθησε να γίνεις έρωτας, αγάπη, γονιός, προστάτης, φίλος. Να γίνεις γέλιο, τραγούδι, ποίημα ή βιβλίο. Να γίνεις μουσική, παιχνίδι ή ευτυχία, όνειρα, βόλτες και ξενύχτια. Να γίνεις ταξίδι, πάθος, πόθος ή επιθυμία.
Γίνε στιγμές, γίνε συναισθήματα και φρόντισε να είσαι πάντα από εκείνα που έχουν αξία.

Είναι ίσως ο μόνος τρόπος να πείσεις τον χρόνο να σου δώσει ζωή με στιγμές που αξίζουν.

Βρίσκεται η φιλοσοφία στο περιθώριο της αληθινής ζωής ή αντίθετα διεισδύει στον πυρήνα αυτής;

Η πλειοψηφία των ανθρώπων είναι αποστασιοποιημένη από την Αρχαία Ελληνική φιλοσοφία. Δεν είναι λίγοι, αυτοί που θεωρούν την αρχαία Ελληνική, αλλά κα την φιλοσοφία γενικότερα, κάτι το ακατανόητο, σχεδόν μεταφυσικό, κάτι το εξώφερτο από έναν άλλο κόσμο, μια σπαζοκεφαλιά, χωρίς πρακτική αξία, κατάλληλη μόνο για γραφικούς και χαραμοφάηδες, που δεν ξέρουν πώς να σπαταλήσουν τον χρόνο τους. «Όταν εγώ έρχομαι», θα σου πουν, «κατάκοπος από τη δουλειά, θέλω να διαβάσω κάτι ανάλαφρο, που θα με αποφορτίσει από το άγχος και όχι να σπάσω το κεφάλι μου με ανούσια λεκτικά ευφυολογήματα, σοφίσματα και συλλογιστικές ακροβασίες».
Αυτή είναι η δόξα (δοξασία) των πολλών. Η οποία δοξασία είναι πέρα για πέρα απατηλή. Και η πλάνη γίνεται καταφανέστερη, εάν την αναμίξουμε με την προκατάληψη, με την οποία έρχονται αντιμέτωποι, όσοι ασχολούνται με τη φιλοσοφία. Διότι, ουκ ολίγοι οικειοποιούνται την ιδιότητα του φιλοσόφου, μια ιδιότητα που δεν τους ανήκει, για να καλύψουν την άγνοια και να προβάλλουν την ματαιοδοξία τους, συμβάλλοντας έτσι τα μέγιστα, στην κατασυκοφάντηση της έννοιας φιλοσοφία.

Και όμως πολλοί θα εκπλήσσονταν αν γνώριζαν τι πραγματικά σημαίνει η φιλοσοφία. Η χρησιμότητά της είναι πρωτίστως πρακτική, περισσότερο δίνει λύση σε καθημερινά προβλήματα, παρά αποτελεί ένα εγκεφαλικό παιχνίδι. Για να γίνω πιο σαφής:
Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει ανθρώπους να λένε ότι δεν ξέρουν τι θέλουν, ότι κάνουν τα ίδια λάθη διαρκώς, ότι είναι μπερδεμένοι και ότι δεν είναι ευτυχισμένοι;
Μετά τα παραπάνω, πρέπει να έχουμε κατά νου, ότι οι βασικοί στόχοι της φιλοσοφίας είναι δύο: η αλήθεια(γνώση) και η ευδαιμονία. Η αλήθεια μας οδηγεί στο «γνώθι σ’ αυτόν». Είναι ασύλληπτο το πλεονέκτημα για όποιον διαθέτει αυτογνωσία. Γνωρίζει τα πλεονεκτήματά του και τα εκμεταλλεύεται στο έπακρο. Ξέρει να μειονεκτήματά του και τα καλύπτει. Συνειδητοποιεί τα λάθη του και δεν τα επαναλαμβάνει. Μέσω της ανάλυσης του εαυτού του, επιτυγχάνει αρτιότερη κατανόηση τόσο των ανθρώπων γύρω του, όσο και του περιβάλλοντα χώρου. Αν θεωρήσουμε ότι η ζωή είναι μια μάχη, τότε πλεονεκτεί έναντι των αντιπάλων του, γιατί ομοιάζει με τον στρατηγό που έχει άριστη γνώση του στρατεύματός του. Έχοντας αυτογνωσία, γνωρίζουμε τι επιθυμούμε και επιδιώκουμε να το κατακτήσουμε, ξέρουμε τι δεν θέλουμε και προσπαθούμε να το αποφύγουμε. Και τα δυο αποτελούν προϋποθέσεις για την κατάκτηση της ευδαιμονίας. Δεν μένει μέσα μας η πίκρα του ανεκπλήρωτου πόθου, δεν μας καταδυναστεύει το πρέπει, έχουμε μάθει να το διοχετεύουμε στο ίδιο κανάλι με το θέλω. Κατακτούμε τη σωφροσύνη, δεν υποφέρουμε από εσωτερικές συγκρούσεις, η ψυχή μας είναι μακάρια και δυνατή. Στα πρακτικά ζητήματα το μυαλό μας είναι εναργές, η όρασή μας διαυγής, εμπιστευόμαστε μόνον τον ορθό λόγο και τη λογική και δεν παρασυρόμαστε σε παγίδες από τις κακώς εννοούμενες αυθεντίες και τα συμφέροντα που κρύβονται πίσω από αυτές
Υπερισχύουμε στα πάθη μας, όχι καταπιέζοντάς τα, καταδικάζοντάς τον πειρασμό στο πυρ το εξώτερο, αλλά γνωρίζοντάς τα και καθυποτάσσοντάς τα. Πόσοι μεγάλοι ψυχολόγοι και ψυχίατροι, με πρώτον τον αρχιερέα της ψυχιατρικής Freud, δεν παραδέχτηκαν ότι δέχτηκαν σημαντικότατες επιρροές από φιλοσόφους; Ενδεικτικά αναφέρω, ότι πριν κάποια χρόνια, έγινε best seller στην Αμερική ένα βιβλίο με τίτλο «Πλάτων και όχι Prozak». Κεντρική ιδέα του βιβλίου αυτού ήταν ότι κάποιος μπορούσε πιο εύκολα να βρει λύση στα ψυχολογικά αδιέξοδα, διαβάζοντας φιλοσοφία και Πλάτωνα συγκεκριμένα, παρά με οποιαδήποτε άλλη ψυχοθεραπεία ή φαρμακοθεραπεία (prozak). Εν κατακλείδι, με τη φιλοσοφία, γινόμαστε ευπροσάρμοστοι, ευάρμοστοι, γενναιότεροι, αποκτούμε αυτοπεποίθηση, αυτοέλεγχο, σωφροσύνη, γαλήνη εσωτερική, θετική αύρα, καλή προαίρεση και μεγαλοψυχία. Δεν νομίζω ότι μετά από όλα αυτά, θα βρεθεί έστω και ένας, που να θεωρήσει την ενασχόληση με τη φιλοσοφία άνευ χρηστικότητας και ουσίας.
Και φυσικά, στον χώρο αυτόν, την πρωτοκαθεδρία κατέχει η αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία. Το να πούμε ότι και σήμερα παραμένει αξεπέραστη, είναι εξαιρετικά λίγο. Δεν την έχουμε προσεγγίσει καν, πόσο μάλλον να την ξεπεράσουμε. Οι αρχαίοι υπερτερούσαν έναντι των σημερινών ανθρώπων, σε επίπεδο φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης. Υστερούσαν όμως σε τεχνολογία και μάλιστα δυσανάλογα, αν λάβουμε υπόψη τις πνευματικές κορυφές, που είχαν κατακτήσει. Αυτό εξηγείται ως εξής:
Δεν τους ενδιέφερε να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία στις πολεμικές επιχειρήσεις. Το πεδίο της μάχης ήταν το μέτρο αποτίμησης της ανδρείας και γι αυτό μαχόντουσαν πάντα σώμα με σώμα. Περιφρονούσαν να πολεμούν ως τοξότες, όπου καλυμμένοι έριχναν εκ του ασφαλούς, πίστευαν ότι κάτι τέτοιο αρμόζει στους δούλους και όχι στους ελεύθερους. Στους σημερινούς πολέμους, όπου κάποιοι πολεμισταράδες εξολοθρεύουν πόλεις ολόκληρες, πατώντας κουμπιά και ρίχνοντας πυραύλους από απόσταση, ούτε ένας αρχαίος δεν θα καταδεχόταν να λάβει μέρος.
Επιπλέον, αδιαφορούσαν για τη μεγιστοποίηση του υλικού κέρδους. Θεωρούσαν χυδαίο τον βιασμό του φυσικού περιβάλλοντος, προς εκμετάλλευση, η οποία θα αποφέρει χρήματα. Σήμερα, είναι γνωστό ότι η τεχνολογία είναι στην υπηρεσία του κέρδους, τότε η φιλοσοφία ήταν στην υπηρεσία της γαλήνης της ψυχής και η τεχνολογία απλά απουσίαζε. Για τον αρχαίο ήταν αδιανόητο και αισχρό να παραβεί κάποιους φυσικούς νόμους, Ο όρος οικολογία δεν ήταν γνωστός, αλλά η οικολογική συνείδηση άκρως αναπτυγμένη.
«Ωραία αυτά που μας λες», ίσως κάποιος πει, «αλλά εγώ όταν διαβάζω Πλάτωνα, δεν καταλαβαίνω γρι. Χρειάζεται να διαβάσω δέκα φορές τη ίδια σελίδα, για να βγάλω κάποιο νόημα. Δεν έχω ούτε τον απαιτούμενο χρόνο, ούτε και την ενέργεια να το κάνω». Και εδώ ακριβώς προκύπτει το ερώτημα: Γιατί συγγραφείς με την διεισδυτικότητα και γλαφυρότητα ενός Πλάτωνα, την σαφήνεια ενός Επίκουρου και την αναλυτική σκέψη ενός Αριστοτέλη, είναι για τον σύγχρονο άνθρωπο δυσνόητοι; Ας προσπαθήσουμε να βρούμε ορισμένες αιτίες.

1) Ορισμένοι μελετητές προτιμούν την λεκτική μετάφραση από τη νοηματική. Μα το κάνουμε σου λένε χάριν της πιστότητας. Είναι όμως οι λέξεις αυτοδύναμες οντότητες ή οχήματα μεταφοράς νοημάτων; Γιατί αν ισχύει το δεύτερο και τα νοήματα καταστρέφονται, τότε που την είδαν την πιστότητα; Όλοι εξάλλου έχουμε αναγνωστικές εμπειρίες κακών μεταφράσεων από κάποια ξένη γλώσσα. Προσωπικά, όταν πρωτοδιάβασα Steinbeck, τον χαρακτήρισα κακό λογοτέχνη με λόγο ασαφή και χαοτικό, επειδή η μετάφραση που είχα ήταν απαράδεκτη. Εννοείται, ότι τώρα τον θεωρώ λογοτεχνική ιδιοφυία.

2) Κάποιοι φιλόλογοι, στο όνομα της ενδελεχούς ανάλυσης, θα αναφέρουν το ίδιο πράγμα με εκατό διαφορετικούς τρόπους. Θα αναλύσουν την υπολεπτομέρεια της λεπτομέρειας σε βαθμό εξοντωτικό, θα προσπαθήσουν να βγάλουν από τη μύγα ξύγκι. Από τη μύγα όμως ξύγκι δεν γίνεται, αυτό που γίνεται είναι ότι γιγαντώνεται δυσανάλογα το επουσιώδες, εις βάρος της ουσίας. Έτσι όμως το αρχαίο ελληνικό πνεύμα δεν καλλιεργείται και δεν αναπτύσσεται, αντίθετα περιχαρακώνεται και γίνεται προνόμιο μιας ολιγομελούς κάστας ανθρώπων, που διαρκώς συρρικνώνεται.

3) Όταν γράφηκαν τα εν λόγω κείμενα δεν ήταν κοινή γνώση κάποιες απλές μαθηματικές ιδιότητες. Για παράδειγμα η αμφίδρομη ισχύ της ισότητας το Α=Β, άρα και Β=Α, δεν ήταν αυτονόητη. Ο Πλάτωνας αναγκαζόταν να σπαταλήσει μισή σελίδα για να αποδείξει ότι εφόσον π.χ. το περιεχόμενο του ποτηριού είναι ίδιο με το περιεχόμενο του μπουκαλιού, άρα και το περιεχόμενο του μπουκαλιού θα είναι ίδιο με το περιεχόμενο του ποτηριού. Ακόμη περισσότερο χώρο χρειαζόταν για να τεκμηριώσει την αντιμεταθετική ιδιότητα Α=Γ και Β=Γ, άρα Α=Β. Τέτοιου είδους αναλύσεις σήμερα δεν έχουν νόημα, κουράζουν και προκαλούν σύγχυση.

4) Δεν πρέπει να μας διαφεύγουν οι τεχνικές δυσκολίες όταν γράφηκαν τα κείμενα. Οι πάπυροι κυρίως, αλλά και οι περγαμηνές δεν έδιναν πολλές δυνατότητες για διορθώσεις. Το υλικό ήταν εύθρυπτο και δεν άντεχε τη φθορά που επέφερε το σβήσιμο, ούτε πολλά τυλίγματα και ξετυλίγματα. Σήμερα, κάθε κείμενο διαβάζεται και διορθώνεται δεκάδες φορές από τον δημιουργό του και ίσως και από κάποιον επιμελητή. Τότε αρκετά κείμενα έβγαιναν με μια πνοή. Επόμενο ήταν κάποιες φορές, να εμφανίζεται μια πιο χαλαρή δομή, να παρατηρούνται επαναλήψεις, περιστροφές γύρω από το ίδιο σημείο και επανατοποθετήσεις.

Όλα αυτά λειτουργούν αποτρεπτικά σε έναν ενήλικα, ο οποίος έρχεται εν τέλει αντιμέτωπος με έναν λόγο πολύπλοκο και δυσνόητο. Όμως τα πράγματα δεν είναι καλύτερα όσον αφορά τους νέους.
Η αρχαία Ελληνική φιλοσοφία, με το πνεύμα κάποιων σχολικών βιβλίων, κατέληξε να δυσφημείται. Όταν ήμουν στο γυμνάσιο και το λύκειο, η προσωπική, αλλά και η γενικότερη αντίληψη μεταξύ των μαθητών, ήταν ότι οι αρχαίοι φιλόσοφοι ήταν κάποιοι δογματικοί ιεροκήρυκες, οι οποίοι επάνω στον άμβωνα της ακαμψίας και της υποκριτικής δεοντολογίας, αφόριζαν και διέταζαν. Η ψυχή όμως των ανθρώπων και ιδίως των νέων, δυσπιστεί και αντιδρά στις διαταγές και τα δόγματα, έστω και αν αυτά παρουσιάζονται καλυμμένα από κάποιον ιδεολογικό μανδύα. Ο ελεύθερος άνθρωπος γοητεύεται από την αδυνάστευτη σκέψη και την ελεύθερη βούληση, πείθεται από τον ορθό λόγο και τα επιχειρήματα. Και αυτό ακριβώς προσπαθούσαν να πρεσβεύσουν οι άλκιμοι προπάτορές μας. Ότι χρέος του ανθρώπου είναι να αναζητά την αλήθεια, μακριά από ιδιοτελείς σκοπιμότητες, προκαταλήψεις και δοξασίες. Να δείξουν έναν τρόπο σκέψης έντιμο, γενναίο και ελεύθερο, που θα υιοθετηθεί αυτοβούλως και όχι μετά από εξαναγκασμό. Είναι τέτοια όμως η αλλοίωση που υφίσταται το νόημα της αρχαίας ελληνικής σκέψης, που αυτό που εν τέλει εισπράττεται στα σχολεία είναι κάτι αρκετά διαφορετικό. Αντί η σκέψη να ελευθερωθεί και να πετάξει σε ουρανούς ατόφιους, εγκλωβίζεται από τα βαρίδια της ηθικολογίας. Αντί οι προσπάθειες να επικεντρωθούν στο να διευρυνθούν οι πνευματικοί ορίζοντες των νέων, αναπαράγονται τετριμμένα ρητά, υπό μορφή κηρύγματος. Το μεγαλείο και η γοητεία της ελληνικής φιλοσοφίας αποστραγγίζεται και στραγγαλίζεται. Το κίβδηλο υποκαθιστά το αληθές και τα εμπόδια σκιάζουν το άπλετο φως, του οποίου η πηγή χάνεται στα βάθη των αιώνων. Η ψυχή του νέου μπροστά στην υποκρισία και τον δογματισμό αποστασιοποιείται. Δεν βλέπει καθαρά όμως, αντί να τιμωρήσει αυτούς που την διαστρέβλωσαν, τιμωρεί την ίδια την ελληνική φιλοσοφία. Και εκείνοι που βλέπουν την ίδια κατάσταση να αναπαράγεται με μαθηματική ακρίβεια, λες και κάποιος την έχει σχεδιάσει σύμφωνα με τα συμφέροντά του, μπαίνουν στον πειρασμό να σκεφτούν ότι όλο αυτό δεν είναι τυχαίο. Ότι γίνεται με δόλο και σκοπιμότητα. Γιατί κάποιοι απολαμβάνουν προνόμια που δεν τα αξίζουν και έχουν αντιληφθεί ότι για να τα διατηρήσουν πρέπει να αποκρύψουν τη γνώση. Είναι γνωστό όμως ότι η αλήθεια και η γνώση δεν αποκρύπτονται. Ένας τρόπος υπάρχει να εξουδετερωθούν, μόνον όταν δυσφημιστούν και συκοφαντηθούν. Επομένως κάποιο στήσιμο ίσως υπάρχει, κάποια μηχανορραφία, η οποία είναι ορατή ακόμη και από κάποιους που δεν είναι λάτρεις της συνωμοσιολογίας.

 

Για να φέρω κάποιον στη ζωή μου με αγάπη!

Για να φέρουμε, λοιπόν, κάποιον άλλον στη ζωή μας με αγά­πη, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να εγκαταλείψουμε ορισμένα καταστροφικά χαρακτηριστικά όπως:

Την ανάγκη να έχουμε πάντα εμείς δίκιο.

Την ανάγκη να είμαστε πρώτοι σε όλα.

Την ανάγκη να έχουμε εμείς τον έλεγχο.

Την ανάγκη να είμαστε τέλειοι.

Την ανάγκη να μας αγαπούν όλοι.

Την ανάγκη να κατέχουμε.

Την ανάγκη να είμαστε ελεύθεροι από συγκρούσεις και απογοητεύσεις.

Την ανάγκη ν’ αλλάξουμε τους άλλους για να ικανοποιηθούν οι δικές μας ανάγκες.

Την ανάγκη να χειραγωγούμε.

Την ανάγκη να κατηγορούμε.

Την ανάγκη να κυριαρχούμε.

Η Σοφία η Δύναμη κι η Αγάπη είναι ένα τρίγωνο που πρέπει να γίνει Ισόπλευρο.

 Είναι πολλοί συνάνθρωποι μας οι οποίοι στη προσπάθεια τους να γίνουν αρεστοί ή αποδεκτοί απ τους άλλους ή ίσως επειδή θέλουν με όλη τους τη καρδιά να βοηθήσουν τους υπόλοιπους, τελικά καταφέρνουν κι αφήνουν τον εαυτό τους ξεχασμένο να μένει πίσω.

Συμπονώ όμως δε σημαίνει συμπάσχω.

Αγαπώ δε σημαίνει γίνομαι θύμα.

Η αυτοθυσία δε πρέπει να γίνεται αυτοκτονία.

Άλλωστε τι νόημα θα είχε αν αυτός που σπεύδει να βοηθήσει δεν είναι πιο δυνατός;

Αν αντί να τραβήξει τον άλλον απ την κινούμενη άμμο πέσει κι ίδιος μέσα;

Ο κάθε άνθρωπος πρέπει να ζυγίσει μέσα του τις δυνάμεις και τα συναισθήματα του.

Η Σοφία η Δύναμη κι η Αγάπη είναι ένα τρίγωνο που πρέπει να γίνει Ισόπλευρο.

Σε διαφορετική περίπτωση αυτό που υπερτερεί των άλλων θα δημιουργήσει πρόβλημα.

Αν υπερτερεί η Σοφία ίσως κάνει τον άνθρωπο πολύξερο άνευ ουσίας και αλαζόνα.

Αν υπερτερήσει η Αγάπη ίσως τον κάνει ευάλωτο προς τον εαυτό του και θύμα των ορέξεων καθενός.

Αν υπερτερήσει η Δύναμη τότε ίσως τον κάνει σκληρό και στον εαυτό του και στους άλλους.

"Παν μέτρον άριστον" σε όλα κι ισορροπία δυνάμεων για να μπορέσει ο άνθρωπος να είναι ωφέλιμος και χρήσιμος στον εαυτό του και στους άλλους.

"Δεν είναι λεύτερος αυτός που ελπίζει παράδεισο ή που φοβάται την κόλαση!"

 

"Λιονταρίσια η τροφή που με τάισε ο Νίτσε στην πιο κρίσιμη, την πιο πεινασμένη στιγμή της νιότης θράσεψα, δεν μπορούσα πια να χωρέσω στο σημερινό άνθρωπο, όπως τον κατάντησαν. Α! φώναξα αγαναχτισμένος, η παμπόνηρη θρησκεία που
μετατοπίζει τις αμοιβές και τιμωρίες σε μελλούμενη ζωή, για να παρηγορήσει τους σκλάβους, τους κιοτήδες, τους αδικημένους, και να μπορέσουν να βαστάξουν αγόγγυστα τη σίγουρη επίγεια ζωή και να σκύβουν υπομονετικά το σβέρκο στους αφεντάδες! 
Τι οβράικη Αγία Τράπεζα η θρησκεία ετούτη, που δίνεις μια πεντάρα επίγεια ζωή και εισπράτεις αθάνατα εκατομμύρια στην άλλη!  
Τι απλοϊκότητα, τι πονηριά, τι τοκογλυφία! 
Όχι, δεν μπορεί να' ναι λεύτερος  αυτός που ελπίζει Παράδεισο ή που φοβάται την Κόλαση! Ντροπή πια να μεθάμε στις ταβέρνες της ελπίδας! Ή κάτω στα υπόγεια του φόβου.
Πόσα χρόνια και δεν το' χα καταλάβει, κι έπρεπε να' ρθει ο άγριος ετούτος προφήτης να μου ανοίξει τα μάτια!"

Αναφορά στον Γκρέκο-Ν.Καζαντζάκης

Το πρώτο πορνό κατάλληλο για παιδιά

Ενα βίντεο που μεταδίδει στα παιδιά τη χαρά του σεξ σε όλο της το μεγαλείο, χωρίς να τα εκθέτει σε εικόνες που όταν μεγαλώσουν λίγο και ανακαλύψουν τη χαρά και τα πλεονεκτήματα του μοναχικού έρωτα θα βαρεθούν να τις βλέπουν.

 

 

Ωχ, εδώ τι απαντάμε; (XV)

Ο πατέρας με τις κόρες;

Διαβάζουμε —όπως κάθε πρωί, έτσι;;— την ιεράν βίβλον, σήμερα την Γένεση, Κεφάλαιο 19, εκεί που γίνεται αναφορά στα Σόδομα και Γόμορρα, τον Λωτ, τη γυναίκα του και τις κόρες του:

Δική μου μετάφραση:

(1) Ήλθα δε οι δύο άγγελοι εις τα Σόδομα το βράδυ· και στεκόταν ο Λωτ στην πύλη των Σοδόμων· όταν τους είδε δε ο Λωτ, σηκώθηκε να τους συναντήσει και τους προσκύνησε με το πρόσωπον στο έδαφος· (ο Λωτ έβλεπε αγγέλους να περπατάνε γύρω του, οι άλλοι μάλλον όχι, αλλιώς θα έκαναν κι αυτοί κάτι!)

(2) Και τους είπε, «εμπρός κύριοί μου, παρακαλώ, κατευθυνθείτε στην οικία τού δούλου σας, για να διανυκτερεύσετε και να πλύνετε τους πόδας σας· και, αφού σηκωθείτε το πρωί, να πάτε στη δουλειά σας»· αυτοί είπαν όμως όχι, θα διανυκτερεύσουμε στην πλατεία. (τους κάλεσε δε και στο σπίτι του, αλλά αυτοί ήταν ακατάδεκτοι, "μα δεν είναι ανάγκη".)

(3) Αφού τους πίεσε πολύ, κατευθύνθηκαν μαζί του στην οικία του· και τους οργάνωσε συμπόσιο και έψησε άζυμα και έφαγαν.

(4) Πριν όμως κοιμηθούν, οι άνδρες της πόλης των Σοδόμων, περικύκλωσαν το σπίτι, νέοι και γέροντες, όλος ο λαός από παντού· (τελικά πήγαν οι άγγελοι στου Λωτ, αλλά ξεσηκώθηκε ο λαός των Σοδόμων...) 

(5) και στον Λωτ και του έλεγαν, «πού είναι οι άνδρες που ήρθαν στο σπίτι σου τη νύκτα; βγάλ' τους έξω να τους γνωρίσουμε.» (τι γνωριμία να επεδίωκαν άραγε; αναρωτιέται ο ευσεβής μελετητής.) 

(6) Βγήκε έξω ο Λωτ στην είσοδο του σπιτιού, έκλεισε πίσω του την πόρτα,

(7) και είπε, «όχι αδελφοί μου, μη κάμετε τέτοιο κακό» (μα τι κακό θα μπορούσαν να κάνουν στους επισκέπτες; να τους γνωρίσουν ήθελαν... Κάτι παραπάνω ήξερε όμως ο Λωτ:)

(8) «Εδώ, έχω δύο θυγατέρες, οι οποίες είναι παρθένες· να σας τις φέρω λοιπόν έξω· και να τους κάνετε ό,τι σας αρέσει· μόνον να μην κάνετε τίποτα σ' αυτούς τους άνδρες, αφού ήρθαν στην προστασία τους σπιτιού μου. (δηλαδή, αδελφοί μου, ο λαός των Σοδόμων είδε τις αγγελικές αγορίνες και σκέφτηκε να τις πηδήξουν, ούτε που τους πέρασε από το μυαλό να προσευχηθούν μαζί τους ή οτιδήποτε άλλο... Μόνο ο Λωτ έβλεπε αγγέλους, οι άλλοι όλοι έβλεπαν τα κόκκινα μαγουλάκια... Και προσφέρει ο θεόπληκτος Λωτ ως αντάλλαγμα τις παρθένες κόρες του για πήδημα, χωρίς να τις ρωτήσει, φυσικά, να μην πάθουν τίποτα οι αγορίνες που τις νόμιζε για αγγέλους!)

Στην συνέχεια δε του παραμυθιού (διαβάστε και τίποτα μόνοι σας!) πήδηξε και ο ίδιος ο Λωτ, ευκαιρίας δοθείσης, και τις δύο (όχι πια παρθένες) θυγατέρες του! Η μία του έκανε δε έναν γιο, τον Βεν-αμμί και η άλλη άλλον ένα γιο, τον Μωάβ.

Το ερώτημα αδελφοί μου εν παραμυθίοις είναι, να πάρουμε τοις μετρητοίς τα λεγόμενα στο ιερό βιβλίο ή να τα θεωρήσουμε μια ψυχοπαθολογική σαχλαμάρα; Κι αν μπορούμε να κάνουμε παιδιά με τα κορίτσια του σπιτιού, αντιλαμβάνεται καθένας τι μήνυμα ενάντια στην ηθική και τη βιολογία δίνεται στον αναγνώστη (μελετάτε τας γραφάς!), αν θεωρήσουμε δε όλη την ιστορία σχιζοφρενική σαχλαμάρα, γιατί τα προηγούμενα και τα επόμενα να είναι συγκροτημένα και σοβαρά;

Και, τέλος, γιατί αυτά τα «ιερά πηδήματα» να απουσιάζουν από το σχολικό «ιερό βιβλίο» των μαθητών που τόσο διψούν για μάθηση και γνώση; 

Άνθρωποι vs ψηφιακά δεδομένα

Ενας κόσμος ψηφιακά δεδομένα

Φιλίες, σκέψεις, ανταλλαγές, ταξίδια: Οι περισσότερες ανθρώπινες δραστηριότητες δίνουν πλέον υλικό για τη μαζική παραγωγή ψηφιακών δεδομένων. Η συλλογή και η ανάλυσή τους ανοίγουν συχνά ενθουσιαστικές προοπτικές, ιδιαίτερα για τις μεγάλες επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα όμως, η «δεδομενοποίηση» του κόσμου δημιουργεί απειλές για τις ατομικές ελευθερίες, όπως δείχνει το πολυπλόκαμο πρόγραμμα παρακολούθησης που πρόσφατα αποκαλύφθηκε ότι «τρέχουν» οι ΗΠΑ.

Τον 3ο αιώνα π.κ.ε. έλεγαν ότι η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας περιέκλειε στις αίθουσές της το σύνολο της ανθρώπινης γνώσης. Στις μέρες μας, ο όγκος των διαθέσιμων πληροφοριών είναι τόσο μεγάλος ώστε, αν τον μοιράζαμε εξίσου σε όλους τους Γήινους, καθένας θα λάμβανε μια ποσότητα δεδομένων τριακόσιες είκοσι φορές μεγαλύτερη από το σύνολο των περιεχομένων της αλεξανδρινής συλλογής,: συνολικά, χίλια διακόσια exabytes (δισεκατομμύρια gigabytes). Αν εγγράφαμε το σύνολό τους σε cd, τότε αυτά θα δημιουργούσαν πέντε στήλες, η καθεμιά της ικανή να συνδέσει τη Γη με τη Σελήνη.

Ο υπερπληθωρισμός δεδομένων είναι ένα σχετικά καινούργιο φαινόμενο. Το 2000, μόλις το ένα τέταρτο των πληροφοριών που καταγράφονταν σε όλο τον κόσμο βρισκόταν σε ψηφιακή μορφή. Χαρτί, φιλμ και αναλογικά μέσα μοιράζονταν το υπόλοιπο. Εξαιτίας της έκρηξης των ψηφιακών αρχείων –ο όγκος τους διπλασιάζεται κάθε τρία χρόνια– η κατάσταση αντιστράφηκε με πρωτοφανείς ρυθμούς. Το 2013, πάνω από το 98% του συνόλου των δεδομένων είναι ψηφιακά.

Οι Αγγλοσάξωνες επινόησαν έναν όρο προκειμένου να ορίσουν αυτή την τεράστια μάζα, που έχει γιγαντωθεί τόσο πολύ ώστε απειλεί να ξεφύγει από τον έλεγχο των κυβερνώντων και των πολιτών: big data ή μαζικά δεδομένα.

Δεδομένης της υπεραφθονίας τους, είναι δελεαστικό να τα αντιληφθούμε με αποκλειστικά αριθμητικούς όρους. Κάτι τέτοιο όμως θα σήμαινε ότι θα παραβλέπαμε την καρδιά του φαινομένου : το αχανές κοίτασμα ψηφιακών δεδομένων προκύπτει από τη δυνατότητα παραμετροποίησης όψεων του κόσμου και της ανθρώπινης ζωής που ποτέ πριν δεν είχαν ποσοτικοποιηθεί. Τη διαδικασία αυτή μπορούμε να την ονομάσουμε «δεδομενοποίηση» (datafication).

Παραδείγματος χάριν, ο εντοπισμός μιας τοποθεσίας ή ενός ατόμου αρχικά δεδομενοποιήθηκε μια πρώτη φορά από τη διασταύρωση του γεωγραφικού μήκους και πλάτους και στη συνέχεια από τη δορυφορική και ψηφιακή διαδικασία του Παγκόσμιου Συστήματος Εντοπισμού Θέσης (Global Positioning System, GPS).

Μέσω του Facebook, ακόμη και οι προσωπικές προτιμήσεις, οι φιλικές σχέσεις και τα «μ’ αρέσει» μετατρέπονται σε δεδομένα που εγγράφονται στην εικονική μνήμη των υπολογιστών. Ούτε και οι λέξεις μπορούν να ξεφύγουν από τη μεταχείρισή τους ως στοιχεία πληροφόρησης, από τη στιγμή που οι υπολογιστές διερευνούν αιώνες ψηφιοποιημένης λογοτεχνίας απ’ όλο τον κόσμο.

Οι βάσεις δεδομένων που συντίθενται με αυτό τον τρόπο προσφέρονται για όλων των ειδών τις απίθανες χρήσεις, οι οποίες γίνονται εφικτές εξαιτίας της όλο και φθηνότερης υπολογιστικής μνήμης, των ολοένα και πιο ισχυρών επεξεργαστών, των όλο και πιο εξελιγμένων αλγορίθμων, καθώς και από τον χειρισμό των θεμελιωδών αρχών του στατιστικού λογισμού.

Αντί να μάθουμε σε έναν υπολογιστή να εκτελεί μια πράξη, όπως να οδηγεί ένα αυτοκίνητο ή να μεταφράζει ένα κείμενο –έναν στόχο πάνω στο οποίο ορδές ειδικών στην τεχνητή νοημοσύνη έχουν σπάσει τα μούτρα τους εδώ και δεκαετίες– η νέα προσέγγιση συνίσταται στο «μπούκωμά» του με μια ποσότητα δεδομένων αρκετή ώστε να υπολογίσει την πιθανότητα ένας φωτεινός σηματοδότης μια συγκεκριμένη στιγμή να είναι πράσινος αντί για κόκκινος ή σε ποιο πλαίσιο θα μεταφράζαμε την αγγλική λέξη light ως «φως» αντί για «ελαφρύς».

Μια τέτοια χρήση προϋποθέτει τρεις μείζονες αλλαγές στην προσέγγισή μας. Η πρώτη συνίσταται στη συλλογή και χρήση του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού πληροφοριών αντί της επιλογής ενός δείγματος, όπως κάνουν οι στατιστικολόγοι εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Η δεύτερη συνεπάγεται μια κάποια ανοχή όσον αφορά την αταξία των στοιχείων,  το «άλεσμα» αμέτρητων δεδομένων, έστω και όχι της ίδιας ποιότητας, συχνά αποδεικνύεται πιο αποτελεσματικό από την αξιοποίηση ενός μικρού, άψογα επιλεγμένου δείγματος.

Τέλος, η τρίτη αλλαγή σημαίνει ότι, σε πολλές περιπτώσεις, θα πρέπει να παραιτηθούμε από τον προσδιορισμό των αιτιών και να αρκεστούμε στις συσχετίσεις. Αντί να επιζητούν να κατανοήσουν επακριβώς γιατί μια μηχανή δεν λειτουργεί πλέον, οι ερευνητές μπορούν να συλλέξουν και να αναλύσουν τεράστιες ποσότητες πληροφοριών σχετικών με τη συγκεκριμένη περίπτωση και με οτιδήποτε συνδέεται με αυτήν, προκειμένου να προσδιορίσουν τις συνθήκες κανονικής λειτουργίας και να ορίσουν κάτω από ποιες συνθήκες η μηχανή κινδυνεύει να ξαναπάθει βλάβη. Μπορούν να βρουν απάντηση στο «πώς» όχι στο «γιατί» και κάτι τέτοιο, πολύ συχνά, αρκεί.

Η Google και ο αλγόριθμος της γρίπης: Όπως το Διαδίκτυο ανέτρεψε τους τρόπους επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων, έτσι και η μέθοδος με την οποία η κοινωνία επεξεργάζεται τις πληροφορίες έχει ριζικά μετασχηματιστεί. Καθώς εκμεταλλευόμαστε αυτά τα «κοιτάσματα» δεδομένων προκειμένου να διασαφηνίσουμε κάποια γεγονότα ή να λάβουμε κάποιες αποφάσεις, ανακαλύπτουμε πως, σε πολλά πεδία, η ύπαρξή μας έχει μεγαλύτερη σχέση με τις πιθανότητες παρά με τις βεβαιότητες.

Αυτή η αλλαγή του τρόπου προσέγγισης των ψηφιακών δεδομένων –που πλέον είναι εξαντλητικά και όχι δειγματοληπτικά, ακατάστατα και όχι συστηματικά– εξηγεί την ολίσθηση από την αιτιότητα στη συσχέτιση. Ενδιαφερόμαστε λιγότερο για τις βαθύτερες αιτίες που κινούν τον κόσμο και περισσότερο για τις συσχετίσεις που ενδέχεται να διασυνδέουν μεταξύ τους ανόμοια φαινόμενα. Ο σκοπός δεν είναι πλέον να κατανοήσουμε τα πράγματα, αλλά να εξασφαλίσουμε τη μέγιστη αποδοτικότητα.

Ας πάρουμε το παράδειγμα της United Parcel Services (UPS) της μεγαλύτερης εταιρείας μεταφοράς δεμάτων στον κόσμο. Εγκατέστησε αισθητήρες σε ορισμένα εξαρτήματα των οχημάτων της για να εντοπίζει προβλήματα υπερθέρμανσης ή κραδασμών, τα οποία είχαν σχέση με δυσλειτουργίες που είχαν παρουσιάσει στο παρελθόν τα συγκεκριμένα εξαρτήματα. Ενεργώντας με αυτό τον τρόπο, μπορεί να προβλέψει τη βλάβη και να αντικαταστήσει τα ελαττωματικά εξαρτήματα στο συνεργείο και όχι στην άκρη του δρόμου.

Τα δεδομένα δεν προσδιορίζουν την αιτιακή σχέση μεταξύ της αύξησης της θερμοκρασίας και της δυσλειτουργίας του εξαρτήματος : δεν διαγιγνώσκουν την πηγή του προβλήματος. Εντούτοις, υποδεικνύουν στη UPS τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί για την αποτροπή δαπανηρών περιστατικών.

Η ίδια προσέγγιση μπορεί να εφαρμοστεί και για τις δυσλειτουργίες του ανθρώπινου «μηχανισμού». Έτσι, στον Καναδά, οι ερευνητές βρήκαν τον τρόπο να εντοπίσουν τις λοιμώξεις των πρόωρων νεογνών πριν εμφανιστούν τα ορατά συμπτώματα. Δημιουργώντας μια ροή περισσότερων από χιλίων δεδομένων το δευτερόλεπτο, συνδυάζοντας δεκαέξι δείκτες, μεταξύ των οποίων ο σφυγμός, η μυϊκή ένταση, η αναπνοή και το επίπεδο οξυγόνου στο αίμα, κατάφεραν να συσχετίσουν ελάσσονες διαταραχές με πιο σοβαρές παθήσεις.

Η τεχνική αυτή επιτρέπει στους γιατρούς να παρεμβαίνουν πιο έγκαιρα ώστε να σώζουν ζωές. Με την πάροδο του χρόνου, η καταγραφή όλων αυτών των παρατηρήσεων θα μπορούσε επιπροσθέτως να τους βοηθήσει να κατανοήσουν καλύτερα τι προκαλεί τέτοιες λοιμώξεις. Ωστόσο, όταν παίζεται η ζωή ενός βρέφους, είναι πιο χρήσιμο να προλάβεις κάτι που μπορεί να συμβεί παρά να μάθεις γιατί συμβαίνει.

Τούτη η ιατρική εφαρμογή καταδεικνύει σαφώς αυτή τη δυνατότητα προσδιορισμού των συσχετίσεων, ακόμη και όταν οι αιτίες που αποτελούν τη βάση τους παραμένουν σκοτεινές. Το 2009, αναλυτές της Google δημοσίευσαν στο περιοδικό Nature ένα άρθρο που έκανε αίσθηση στους ιατρικούς κύκλους [1].

Οι συγγραφείς του διαβεβαίωναν ότι είναι σε θέση να εντοπίσουν τις εστίες της εποχιακής γρίπης μέσα από τα αρχεία του διαδικτυακού γίγαντα. Η Google διαχειρίζεται καθημερινά τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο ερωτήματα μόνο από την αμερικανική επικράτεια και καταγράφει σχολαστικά τις δραστηριότητές της. Έτσι, επέλεξαν τα πενήντα εκατομμύρια όρους που καταγράφηκαν με μεγαλύτερη συχνότητα στη μηχανή αναζήτησής της μεταξύ 2003 και 2008 και κατόπιν τους διασταύρωσαν με τα αρχεία της γρίπης από τα κέντρα ελέγχου και πρόληψης νοσημάτων (Centers for Disease Control and Prevention, CDC) των ΗΠΑ.

Στόχος  να ανακαλύψουν αν η επαναληπτική παρουσία ορισμένων λέξεων-κλειδιών συνέπιπτε με τις εμφανίσεις του ιού· με άλλα λόγια, να εκτιμήσουν την πιθανή συσχέτιση μεταξύ της συχνότητας ορισμένων αναζητήσεων στο Google και των στατιστικών κορυφώσεων της ασθένειας που καταγράφηκαν από τα CDC στην ίδια γεωγραφική ζώνη. Τα κέντρα καταμετρούν κυρίως τις επισκέψεις ασθενών από γρίπη σε νοσοκομεία όλης της χώρας, όταν όμως συλλέγονται, οι αριθμοί αυτοί δίνουν μια εικόνα που συχνά έχει χρονική διαφορά μίας ή δύο εβδομάδων, μια αιωνιότητα, όταν έχουμε να κάνουμε με μια πανδημία. Από την άλλη, η Google μπορεί να παρέχει μετρήσεις σε πραγματικό χρόνο.

Η εταιρεία δεν διέθετε κανένα στοιχείο με βάση το οποίο θα μάντευε ποιες λέξεις-κλειδιά θα μπορούσαν να παρέχουν πειστικές ενδείξεις. Αρκέστηκε να υποβάλει όλα τα δείγματά της σε έναν αλγόριθμο που δημιουργήθηκε για να υπολογίσει τη συσχέτισή τους με τις επιθέσεις του ιού. Στη συνέχεια, το σύστημά της συνδύασε τις εκφράσεις που προέκυψαν, προσπαθώντας να αποκομίσει το πλέον αξιόπιστο μοντέλο.

Μετά από πεντακόσια εκατομμύρια υπολογιστικές πράξεις, η Google κατάφερε να προσδιορίσει σαράντα πέντε λέξεις-κλειδιά, όπως «πονοκέφαλος» ή «μύτη που τρέχει»  των οποίων η επανάληψη επιβεβαίωνε τις στατιστικές των CDC. Όσο πιο μεγάλη ήταν η συχνότητα εμφάνισής τους σε μια δεδομένη περιοχή τόσο πιο έντονες ήταν οι επιθέσεις του ιού στην ίδια περιφέρεια. Το συμπέρασμα μπορεί να μοιάζει προφανές αλλά, με ένα δισεκατομμύριο αναζητήσεις την ημέρα, θα ήταν αδύνατο να προκύψει με άλλα μέσα.

Τα δεδομένα που επεξεργάστηκε η Google ήταν εντούτοις ατελή. Στον βαθμό που είχαν συλλεχθεί και αποθηκευθεί για σκοπούς πολύ διαφορετικούς από τον υγειονομικό αλτρουισμό, έβριθαν από λάθη πληκτρολόγησης και λειψές φράσεις. Όμως το κολοσσιαίο μέγεθος της βάσης δεδομένων αντιστάθμισε σε μεγάλο βαθμό την τσαπατσούλικη φύση της. Αυτό που προκύπτει από όλα τούτα δεν είναι παρά μια απλή συσχέτιση.

Δεν προσφέρει κανένα τεκμήριο για τους λόγους που ώθησαν τον χρήστη του Διαδικτύου να πραγματοποιήσει την αναζήτησή του. Ήταν επειδή είχε ο ίδιος πυρετό, επειδή κάποιος φταρνίστηκε δίπλα του στο μετρό ή μήπως επειδή το δελτίο ειδήσεων του προκάλεσε ανησυχία; Η Google δεν γνωρίζει τίποτε για όλα αυτά και λίγο την νοιάζει. Εξάλλου, φαίνεται ότι τον προηγούμενο Δεκέμβριο το σύστημά της υπερεκτίμησε τον αριθμό των κρουσμάτων γρίπης στις ΗΠΑ.

Οι προγνώσεις δεν είναι παρά πιθανότητες, ποτέ βεβαιότητες, ιδίως όταν, εκ της φύσεώς του, το υλικό που τις τροφοδοτεί –οι αναζητήσεις στο Διαδίκτυο– είναι τόσο ασταθές και τόσο ευάλωτο στις επιρροές, ιδιαιτέρως εκ μέρους των ΜΜΕ. Παραμένει βεβαίως το γεγονός ότι τα μαζικά δεδομένα μπορούν να προσδιορίσουν φαινόμενα που βρίσκονται εν εξελίξει.

Αρκετοί ειδικοί διαβεβαιώνουν ότι η χρήση των μαζικών δεδομένων χρονολογείται από την ψηφιακή επανάσταση της δεκαετίας του 1980, όταν η αύξηση της ισχύος των μικροεπεξεργαστών και της υπολογιστικής μνήμης έκανε δυνατή την αποθήκευση και την ανάλυση όλο και πιο πληθωρικών δεδομένων. Κάτι τέτοιο μόνο εν μέρει είναι ακριβές. Η τεχνολογική πρόοδος και η έκρηξη του Διαδικτύου βεβαιότατα και συνέβαλαν στη μείωση του κόστους συλλογής, αποθήκευσης, επεξεργασίας και διαμοιρασμού των πληροφοριών.

Όμως τα μαζικά δεδομένα αποτελούν κατά κύριο λόγο την τελευταία μέχρι στιγμής εκδήλωση της ασυγκράτητης ανθρώπινης επιθυμίας για κατανόηση και ποσοτικοποίηση του κόσμου. Για να διερευνήσουμε τη σημασία αυτού του καινούργιου σταδίου, θα πρέπει να ρίξουμε ένα πλάγιο βλέμμα –ή μάλλον ένα βλέμμα προς τα κάτω.

Ο Κοσιμίζου Σιγκεόμι είναι καθηγητής στο Ανώτατο Ινστιτούτο Βιομηχανικής Τεχνολογίας του Τόκυο. Η ειδικότητά του συνίσταται στη μελέτη του τρόπου με τον οποίο κάθονται οι άνθρωποι. Πρόκειται για ένα ελάχιστα διερευνημένο πεδίο μελέτης, που ωστόσο δίνει πλούσια μαθήματα. Όταν ένα άτομο τοποθετεί τα οπίσθιά του σε οποιοδήποτε υποστήριγμα, οι καμπύλες του και η κατανομή της σωματικής μάζας του προσφέρουν συγκεκριμένες μετρήσιμες και αναλύσιμες πληροφορίες.

Χάρη στους αισθητήρες που έχουν τοποθετηθεί σε ένα κάθισμα αυτοκινήτου, ο Κοσιμίζου και η ομάδα των μηχανικών του μέτρησαν την πίεση που ασκείται από τους γλουτούς του οδηγού πάνω σε ένα πλέγμα τριακοσίων εξήντα σημείων, το καθένα τους διαβαθμισμένο σε μια κλίμακα από το μηδέν έως το διακόσια πενήντα έξι. Τα δεδομένα που συλλέγονται με αυτό τον τρόπο επιτρέπουν τη σύνθεση ενός ψηφιακού κώδικα, διαφορετικού για κάθε άνθρωπο. Μια δοκιμή κατέδειξε ότι το σύστημα αυτό επέτρεπε την ταυτοποίηση ενός ατόμου με ακρίβεια της τάξης του 98%.

Οι μελέτες αυτές δεν είναι τόσο αξιογέλαστες όσο εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Ο σκοπός του Κοσιμίζου είναι να βρει μια βιομηχανική εφαρμογή για την ανακάλυψή του, λόγου χάρη ένα αντικλεπτικό σύστημα για τη βιομηχανία αυτοκινήτων. Ένα αυτοκίνητο εξοπλισμένο με αυτούς τους γλουτιαίους αισθητήρες θα μπορούσε να αναγνωρίζει τον κάτοχό του και να απαιτεί από κάθε άλλον οδηγό ένα συνθηματικό προκειμένου να πάρει μπροστά. Ο μετασχηματισμός των γλουτών σε δέσμη ψηφιακών δεδομένων αποτελεί μια σημαντική υπηρεσία και μια ενδεχομένως επικερδή υπόθεση.

Θα μπορούσε επιπλέον να εξυπηρετήσει και άλλους σκοπούς εκτός από την προστασία του δικαιώματος ιδιοκτησίας σε ένα αυτοκίνητο : για παράδειγμα, να διασαφηνίσει τη σχέση μεταξύ της στάσης του σώματος του αυτοκινητιστή και την οδική ασφάλεια, μεταξύ των χειρονομιών του στο τιμόνι και του κινδύνου να προκαλέσει ατύχημα. Οι αισθητήρες θα μπορούσαν επίσης να θέσουν σε λειτουργία τον συναγερμό ή το αυτόματο φρενάρισμα αν ο οδηγός αποκοιμηθεί στο τιμόνι.

Πρόληψη πυρκαγιών στη Νέα Υόρκη: Ο Κοσιμίζου ασχολήθηκε με ένα αντικείμενο που κανείς ποτέ ξανά δεν είχε αντιμετωπίσει ως πληροφορία ούτε και είχε αντιληφθεί πως έκρυβε έστω και το ελάχιστο ενδιαφέρον με όρους δεδομένων, για να το μετατρέψει σε μια ψηφιακά ποσοτικοποιημένη μορφή. Η μετατροπή σε δεδομένα σημαίνει κάτι διαφορετικό από την ψηφιοποίηση, η οποία συνίσταται στη μετάφραση ενός αναλογικού περιεχομένου –κείμενο, φιλμ, φωτογραφία– σε μια ακολουθία από 1 και 0 που διαβάζεται από υπολογιστή.

Αναφέρεται σε μια πολύ πιο ευρεία ενέργεια, με επιπτώσεις που ακόμη ούτε καν υποψιαζόμαστε, δεν ψηφιοποιούμε πλέον έγγραφα, αλλά όλες τις όψεις της ζωής. Τα γυαλιά που ανέπτυξε η Google –εφοδιασμένα με κάμερα, μικρόφωνο και συνδεδεμένα στο Διαδίκτυο– αλλάζουν τη ματιά μας απέναντι στα δεδομένα· το Twitter μετατρέπει σε δεδομένα τις σκέψεις μας· το LinkedIn κάνει το ίδιο με τις επαγγελματικές σχέσεις μας.

Από τη στιγμή που ένα αντικείμενο δεχθεί μια τέτοια επεξεργασία, είναι πιθανό να αλλάξει η χρήση του και η πληροφορία που περιέχει να μετασχηματιστεί σε μια νέα μορφή αξίας. Η IBM, για παράδειγμα, κατοχύρωσε το 2012 μια ευρεσιτεχνία για την « αύξηση της ασφάλειας των γραφείων μέσω μιας πληροφορικής τεχνολογίας της επιφάνειας » : μια σοφά δυσνόητη διατύπωση για να ορίσεις την επίστρωση του δαπέδου με αισθητήρες, σαν οθόνη έξυπνου τηλεφώνου που ενεργοποιείται με τα πόδια.

Η μετατροπή σε δεδομένα των κινήσεων στο δάπεδο ανοίγει πολλών ειδών προοπτικές. Το πάτωμά σας θα μπορούσε να αντιδρά στην παρουσία σας, να ανοίγει τα φώτα όταν επιστρέφετε σπίτι, να αναγνωρίζει έναν επισκέπτη από το βάρος του ή από τον τρόπο που κινείται. Θα μπορούσε να σημαίνει συναγερμό όταν κάποιος πέφτει και δεν ξανασηκώνεται –μια εφαρμογή που πιθανώς θα ενδιέφερε τους ηλικιωμένους. Οι έμποροι θα μπορούσαν να παρακολουθούν τη διαδρομή των πελατών στο κατάστημά τους.

Καθώς κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα αποκτά δυνατότητα εγγραφής και αξιοποίησης, μαθαίνουμε περισσότερα για τον κόσμο. Μαθαίνουμε όσα πρωτύτερα δεν θα μπορούσαμε ποτέ να μάθουμε ελλείψει κατάλληλων και προσιτών εργαλείων για τη μέτρησή τους.

Ο Μάικλ Μπλούμπεργκ απόκτησε την περιουσία του στον κλάδο των ψηφιακών δεδομένων. Δεν είναι επομένως παράξενο ότι η πόλη της Νέας Υόρκης, της οποίας είναι δήμαρχος, τα χρησιμοποιεί προκειμένου να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών και, κυρίως, για να μειώσει το κόστος τους. Η στρατηγική πρόληψης των πυρκαγιών στην πόλη μάς παρέχει ένα καλό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης.

Τα ακίνητα που παράνομα έχουν χωριστεί σε χώρους προς ενοικίαση διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να πάρουν φωτιά. Κάθε χρόνο, στη Νέα Υόρκη καταγράφονται εικοσιπέντε χιλιάδες καταγγελίες για υπερπλήρη κτίρια, όμως δεν υπάρχουν παρά μόλις διακόσιοι επιθεωρητές για να ανταποκριθούν σε αυτές.

Στο δημαρχείο, μια μικρή ομάδα αναλυτών ασχολήθηκε με το πρόβλημα. Προκειμένου να μετριάσει την έλλειψη ισορροπίας μεταξύ μέσων και αναγκών, δημιούργησε μια βάση δεδομένων όπου καταγράφονται τα εννιακόσιες χιλιάδες κτίρια της πόλης, εμπλουτισμένη με δείκτες από δεκαεννέα δημοτικές υπηρεσίες, κατάλογοι με φορολογικές απαλλαγές, παράτυπη χρήση εξοπλισμού, διακοπές στην παροχή ύδατος ή ηλεκτρισμού, απλήρωτα ενοίκια, δρομολόγια ασθενοφόρων, ποσοστά εγκληματικότητας, παρουσία τρωκτικών κ.λπ.

Στη συνέχεια, οι αναλυτές επιχείρησαν να εντοπίσουν αντιστοιχίες μεταξύ αυτής της πλημμυρίδας στοιχείων και των σχετικών με πυρκαγιές στατιστικών της πόλης από τα πέντε προηγούμενα έτη. Όπως ήταν αναμενόμενο, επιβεβαίωσαν ότι ο τύπος του κτιρίου και η χρονολογία κατασκευής του παίζουν σημαντικό ρόλο στο ενδεχόμενο πυρκαγιάς. Πιο απρόσμενο ήταν το εύρημα ότι τα ακίνητα που είχαν πάρει άδεια για εργασίες ανακαίνισης και καθαρισμού της πρόσοψης εμφάνιζαν ξεκάθαρα λιγότερους κινδύνους για πυρκαγιά.

Η διασταύρωση αυτών των δεδομένων επέτρεψε στη δημοτική ομάδα έρευνας να εκπονήσει ένα πλάνο που προσδιορίζει τα πιθανά κριτήρια βάσει των οποίων μια καταγγελία για υπερπληρότητα απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Κανένας από τους παράγοντες που έλαβαν υπόψη τους οι αναλυτές δεν μπορεί καθαυτός να θεωρηθεί αιτία πυρκαγιάς· αν όμως τεθούν ο ένας δίπλα στον άλλο, έχουν έντονη συσχέτιση με τον αυξημένο κίνδυνο έναρξης πυρκαγιάς. Το εύρημα αυτό έκανε χαρούμενους τους νεοϋορκέζους επιθεωρητές : ενώ κατά το παρελθόν μόλις το 13% των επισκέψεών τους οδηγούσε στην έκδοση εντολής εκκένωσης, το ποσοστό σκαρφάλωσε στο 70% μετά την υιοθέτηση της νέας μεθόδου.

Τα μαζικά δεδομένα μπορούν επίσης να συμβάλουν στην αύξηση της διαφάνειας του δημοκρατικού βίου. Ένα ευρύ κίνημα αναπτύχθηκε γύρω από την απαίτηση για άνοιγμα των δημόσιων δεδομένων (open data), το οποίο είναι κάτι παραπάνω από μια απλή υπεράσπιση της ελευθερίας της πληροφόρησης. Αφορά την άσκηση πίεσης στις κυβερνήσεις ώστε να θέσουν στη διάθεση όλων τον ποταμό δεδομένων που έχουν συσσωρεύσει, τουλάχιστον εκείνων που δεν έχουν σχέση με κρατικά απόρρητα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες μάλλον δείχνουν να βρίσκονται στην αιχμή των εξελίξεων σε αυτό τον τομέα, καθώς έχουν αναρτήσει διαδικτυακά τα αρχεία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, εκκαθαρισμένα από τα ευαίσθητα στοιχεία, στον ιστότοπο data.gov. Και άλλες χώρες ακολουθούν τα βήματά τους.

Καθώς τα κράτη προωθούν τη χρήση των μαζικών δεδομένων, προκύπτει μια ανάγκη, η προστασία των πολιτών έναντι της κυριαρχίας ορισμένων παραγόντων της αγοράς. Εταιρείες όπως η Google, η Amazon και το Facebook στις οποίες θα πρέπει να προσθέσουμε το πιο διακριτικό αλλά όχι λιγότερο επικίνδυνο περιβάλλον των «μεσιτών δεδομένων» όπως η Acxiom ή η Experian [2]– συσσωρεύουν μέρα με τη μέρα κολοσσιαίες ποσότητες πληροφοριών για τον οποιονδήποτε και για το οτιδήποτε.

Υφίστανται βεβαίως νόμοι που απαγορεύουν τη σύμπηξη μονοπωλίων στους κλάδους παραγωγής αγαθών και παροχής υπηρεσιών, όπως το λογισμικό και τα ΜΜΕ. Η εποπτεία αυτή εφαρμόζεται σε κλάδους σχετικά εύκολους ως προς την εκτίμησή τους. Πώς όμως να εφαρμοστεί η αντιμονοπωλιακή νομοθεσία σε μια αγορά τόσο φευγαλέα και τόσο μεταλλασσόμενη; Μια απειλή επομένως βαραίνει πάνω στις προσωπικές ελευθερίες.

Πόσο μάλλον όταν όσο πιο πολλά δεδομένα συσσωρεύονται τόσο πιθανότερη γίνεται η χρήση τους χωρίς τη συναίνεση των ατόμων που αυτά αφορούν μια αντιξοότητα που ο νομοθέτης και η τεχνολογία μοιάζουν να μην είναι σε θέση να επιλύσουν.

Οι απόπειρες για τη θέσπιση μιας κάποιας μορφής ρύθμισης της αγοράς θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια κούρσα απληστίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις άρχισαν να διεκδικούν πληρωμές από την Google, της οποίας η κυρίαρχη θέση και η περιφρόνηση για την ιδιωτική ζωή προξενούν μια κάποια ανησυχία, που κατά κάποιον τρόπο μοιάζει με την περίπτωση της Microsoft, η οποία είχε προκαλέσει την οργή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πριν από δέκα χρόνια.

Και το Facebook θα μπορούσε να βρεθεί στο δικαστικό στόχαστρο πολλών χωρών, εξαιτίας της αστρονομικής ποσότητας δεδομένων που κατακρατεί από τους χρήστες του. Το ζήτημα του κατά πόσον οι ροές δεδομένων θα πρέπει να προστατεύονται από τους νόμους που ισχύουν για το ελεύθερο εμπόριο προοιωνίζει μερικές πικρές μάχες μεταξύ διπλωματών. Αν η Κίνα επιμείνει να λογοκρίνει τη χρήση των μηχανών αναζήτησης του Διαδικτύου, μπορούμε να φανταστούμε πως κάποια στιγμή θα διωχθεί από ένα όργανο με διεθνή δικαιοδοσία, όχι μόνο για παραβίαση της ελευθερίας της έκφρασης, αλλά επίσης, ίσως και σίγουρα, λόγω των περιορισμών που θέτει στο εμπόριο.

Αναμένοντας τη στιγμή όπου τα κράτη θα μάθουν να αντιμετωπίζουν τις προσωπικές ελευθερίες ως αγαθό που αξίζει να προστατεύεται, η βιομηχανία των μαζικών δεδομένων ανανεώνει ανενόχλητη τη φιγούρα του Μεγάλου Αδελφού. Τον Ιούνιο του 2013, οι εφημερίδες όλου του κόσμου αποκάλυπταν ότι ο Έντουαρντ Σνόουντεν είχε δημοσιοποιήσει πληροφορίες σχετικά με τις παρακολουθήσεις που διενεργούσε ο εργοδότης του : η Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας (National Security Agency, NSA), η κυριότερη αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών.

Εκτός από τις τηλεπικοινωνίες, την υπηρεσία ενδιέφεραν και τα ερωτήματα προς τις μηχανές αναζήτησης, τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο Facebook, οι συνομιλίες μέσω Skype κ.λπ. Οι αμερικανικές αρχές εξήγησαν πως τα δεδομένα, που συλλέγονταν με τη συγκατάθεση της Δικαιοσύνης, δεν αφορούσαν παρά μόνο «υπόπτους». Όμως, καθώς όλες οι δραστηριότητες της NSA παραμένουν απόρρητες, κανείς δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει κάτι τέτοιο.

Η υπόθεση Σνόουντεν υπογραμμίζει την εξουσία των κρατών στην επικράτεια των δεδομένων. Οι συλλέκτες-εκμεταλλευτές των ψηφιακών δεδομένων απειλούν πράγματι να γεννήσουν μια καινούργια μορφή ολοκληρωτισμού, όχι και τόσο απομακρυσμένη από τις ζοφερές επινοήσεις της επιστημονικής φαντασίας. Η ταινία Minority Report, που βγήκε στις αίθουσες το 2002, διασκευή ενός μυθιστορήματος του Φίλιπ Κ. Ντικ, εικονογραφεί έναν δυστοπικό κόσμο του μέλλοντος, ο οποίος κυβερνάται από τη θρησκεία της πρόγνωσης.

Ο ήρωας, ερμηνευμένος από τον Τομ Κρουζ, διοικεί μια μονάδα της αστυνομίας ικανή να συλλαμβάνει τον δράστη ενός εγκλήματος πριν καν αυτό διαπραχθεί. Προκειμένου να μάθουν πού, πότε και πώς πρέπει να παρέμβουν, οι αστυνομικοί καταφεύγουν σε κάποια αλλόκοτα πλάσματα, προικισμένα με μια ενόραση που υποτίθεται ότι είναι αλάνθαστη. Η πλοκή φέρνει στο φως τα σφάλματα ενός τέτοιου συστήματος και, ακόμη χειρότερα, την εκ μέρους του άρνηση της ίδιας της αρχής της ελεύθερης βούλησης.

Προσδιορισμός εγκληματιών που δεν έχουν ακόμη εγκληματήσει, η ιδέα μοιάζει παλαβή. Χάρη στα μαζικά δεδομένα, μια τέτοια ιδέα λαμβάνεται πλέον σοβαρά υπόψη στα πιο υψηλά κλιμάκια της εξουσίας. Το 2007, το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας –στην ουσία το αντιτρομοκρατικό υπουργείο που δημιούργησε το 2003 ο Τζορτζ Μπους– ξεκίνησε ένα ερευνητικό πρόγραμμα προορισμένο να εντοπίζει τους «ενδεχόμενους τρομοκράτες» αθώους σήμερα, αλλά οπωσδήποτε ενόχους αύριο. Βαφτισμένο «τεχνολογία ανίχνευσης μελλοντικών ιδιοτήτων» (Future Attribute Screening Technology, FAST), το πρόγραμμα αναλύει όλα τα σχετικά με τη συμπεριφορά του υποκειμένου στοιχεία, τη γλώσσα του σώματός του, τις ψυχολογικές ιδιαιτερότητές του κ.ο.κ. Οι μάντες του σήμερα δεν διαβάζουν το κατακάθι του καφέ, αλλά το λογισμικό επεξεργασίας δεδομένων [3].

Σε αρκετές μεγάλες πόλεις, όπως το Λος Άντζελες, το Μέμφις, το Ρίτσμοντ ή η Σάντα Κρουζ, οι δυνάμεις της τάξης υιοθέτησαν λογισμικό «προγνωστικής ασφάλειας» ικανό να επεξεργάζεται τα δεδομένα προηγούμενων εγκλημάτων ώστε να καθορίσει πού και πώς ενδέχεται να λάβουν χώρα τα προσεχή εγκλήματα. Προς το παρόν, τα συστήματα αυτά δεν επιτρέπουν τον προσδιορισμό υπόπτων. Δεν θα προκαλούσε έκπληξη όμως αν κάποια μέρα το κατόρθωναν.

Ανακαλύπτοντας ξανά τις αρετές του απρόβλεπτου: Ωστόσο, μερικές φορές οι Αμερικανοί ηγέτες μετανιώνουν πικρά που πόνταραν τα πάντα στο αλάθητο των αριθμών. Υπουργός Άμυνας στις κυβερνήσεις του Τζων Κέννεντυ και του Λύντον Τζόνσον, ο Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα δεν εμπιστευόταν παρά μόνο τις στατιστικές προκειμένου να καταμετρήσει τα κατορθώματα των στρατευμάτων του στο Βιετνάμ (βλ. ένθετο). Μαζί με την ομάδα του, μελετούσε εξονυχιστικά την καμπύλη του αριθμού των εχθρών που είχαν εξοντωθεί.

Διαβιβαζόμενη στους διοικητές των μονάδων ως επίπληξη ή ως εμψύχωση, καθημερινά αναμεταδιδόμενη από τις εφημερίδες, η καταμέτρηση των νεκρών Βιετκόνγκ έγινε το πρωταρχικό δεδομένο μιας στρατηγικής και το σύμβολο μιας εποχής. Στους υπέρμαχους του πολέμου παρείχε τη διαβεβαίωση ότι η νίκη ήταν κοντά· στους αντιτιθέμενους αποδείκνυε ότι ο πόλεμος αποτελούσε ένα όνειδος. Όμως οι αριθμοί συχνά ήταν εσφαλμένοι και δεν είχαν σχέση με την πραγματικότητα του πεδίου της μάχης. Δεν μπορούμε παρά να χαιρόμαστε όταν η ερμηνεία των δεδομένων βελτιώνει τη συνθήκες ζωής των συγχρόνων μας, δεν θα πρέπει όμως να οδηγεί στην έκπτωση της κοινής λογικής μας …

Στο μέλλον, από αυτές τις ερμηνείες θα περνάει όλο και περισσότερο, για καλό ή για κακό, η διαχείριση των μεγάλων πλανητικών προβλημάτων. Ο αγώνας εναντίον της υπερθέρμανσης του πλανήτη, λόγου χάρη, επιβάλλει τη συγκέντρωση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών γύρω από τα φαινόμενα ρύπανσης, προκειμένου να εντοπιστούν οι περιοχές όπου απαιτείται κατά προτεραιότητα παρέμβαση. Αν διαθέτουμε αισθητήρες σε ολόκληρο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και μέσα στα έξυπνα τηλέφωνα εκατομμυρίων χρηστών, θα επιτρέψουμε στους κλιματολόγους να κατασκευάσουν πιο αξιόπιστα και πιο ακριβή μοντέλα.

Όμως, σε έναν κόσμο όπου τα μαζικά δεδομένα καθοδηγούν όλο και πιο στενά την πρακτική και τις αποφάσεις των ισχυρών, πόσος χώρος θα απομείνει για την κοινότητα των θνητών, για τους ανυπότακτους απέναντι στην ψηφιακή τυραννία ή για οποιονδήποτε πάει κόντρα στο ρεύμα;

Αν η λατρεία των τεχνολογικών εργαλείων επιβληθεί σε όλους, η ανθρωπότητα ενδέχεται, ως ανακλαστικό, να ανακαλύψει ξανά τις αρετές του απρόβλεπτου, το ένστικτο, την ανάληψη ρίσκου, το ατύχημα, ακόμη και το λάθος. Μπορεί τότε να ανακύψει η ανάγκη διατήρησης ενός ελεύθερου χώρου όπου η διαίσθηση, ο κοινός νους, η πρόκληση στη λογική, τα τυχαία συμβάντα της ζωής και όλα εκείνα που συναποτελούν την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης θα αντιστέκονται στις αποτιμήσεις των υπολογιστών.

Από το έργο που θα ανατεθεί στα μαζικά δεδομένα εξαρτάται η επιβίωση της έννοιας της προόδου. Τα μαζικά δεδομένα διευκολύνουν τον πειραματισμό και τη διερεύνηση, παραμένουν όμως σιωπηλά όταν εμφανίζεται η σπίθα της εφευρετικότητας. Αν ο Χένρυ Φορντ είχε συμβουλευθεί αλγορίθμους προκειμένου να εκτιμήσει τι επιθυμούν οι καταναλωτές, οι αλγόριθμοι πιθανότατα θα του είχαν απαντήσει : « Πιο γρήγορα άλογα ».
-----------------------------
[1] Jeremy Ginsberg, Matthew H. Mohebbi, Rajan S. Patel, Lynnette Brammer, Mark S. Smolinski και Larry Brilliant « Detecting influenza epidemics using search engine query data »,Nature, Νο 457, Λονδίνο, 19-2-09.

[2] Κατά βάση εταιρείες μάρκετινγκ, οι οποίες συλλέγουν δεδομένα για λογαριασμό των πελατών τους.

[3] Βλ. Pablo Jensen « Ψηφιακή προσομοίωση των κοινωνικών συγκρούσεων»

Οι πέτρες που αψηφούν τους νόμους της φυσικής

Καλλιτέχνης ή μάγος, ο Μάικλ Γκραμπ καταφέρνει κάτι που αγγίζει τα όρια του εξωπραγματικού: να ισορροπεί πέτρες, μικρές και μεγάλες, και να φτιάχνει από "πύργους", μέχρι "γέφυρες" σε ποτάμια και ολόκληρες "πόλεις", αψηφώντας τους νόμους της φυσικής.

 

"Κατά τα τελευταία χρόνια εξάσκησης στην ισορροπία πετρών, η περιέργεια εξελίχθηκε σε θεραπευτική τελετουργία, καλλιεργώντας τελικά τον διαλογισμό, την ψυχική ευεξία και την τέχνη του σχεδιασμού" δηλώνει ο Μάικλ Γκραμπ για την τέχνη του.

Απολαύστε την...

 

 

Ο καλλιτέχνης εν δράσει

 

Πύραυλοι προωθούμενοι με λέιζερ

Έναν πρωτοποριακό τρόπο προώθησης πυραύλων, που παραπέμπει σε σελίδες επιστημονικής φαντασίας, προτείνουν ρώσοι ερευνητές.

 

Ειδικότερα οι φυσικοί Γιούρι Ρεζούνκοφ  και Αλεξάντερ Σμιντ παρουσίασαν σε έρευνά τους που δημοσιεύτηκε στο journal Applied Optics της OSA (Τhe Optical Society) μέθοδο για τη βελτίωση της ώθησης που παρέχεται από ένα σύστημα προώθησης με λέιζερ- η οποία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία τέτοιων συστημάτων που θα ενδείκνυνται για πρακτική χρήση.

 

Αυτή τη στιγμή η μέγιστη ταχύτητα ενός διαστημοπλοίου περιορίζεται από την ποσότητα των στερεών ή υγρών καυσίμων που μπορεί να μεταφέρει. Η επίτευξη μεγαλύτερων ταχυτήτων συνεπάγεται ανάγκη χρήσης περισσότερου καυσίμου, το οποίο πρέπει πάντα να μεταφέρεται από το σκάφος. Ωστόσο, αυτό το πρόβλημα θα μπορούσε να λυθεί με τη χρήση ενός λέιζερ – ευρισκομένου σε απόσταση και όχι πάνω στο ίδιο το διαστημόπλοιο – για την παροχή επιπλέον προωθητικής ισχύος.

 

Για τη δημιουργία μιας προώθησης λέιζερ τέτοιου είδους έχει προταθεί μια σειρά συστημάτων. Ένα από τα πλέον υποσχόμενα συστήματα έχει να κάνει με μια διαδικασία που αποκαλείται κατάλυση/ εκτομή λέιζερ (laser ablation), κατά την οποία μία παλμική ακτίνα λέιζερ χτυπά μια επιφάνεια, την θερμαίνει και καίει υλικό για να δημιουργήσει αυτό που είναι γνωστό ως «λοφίο πλάσματος» (plasma plume), δηλαδή μία στήλη από φορτισμένα σωματίδια που ρέουν από την επιφάνεια. Η ροή αυτή έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή ώθησης για την κίνηση του σκάφους.

 

Στο paper τους στο Applied Optics, οι Ρεζούνκοφ και Σμιντ περιγράφουν ένα νέο σύστημα το οποίο ενσωματώνει σύστημα προώθησης laser ablation με τα συμβατικά/ «παραδοσιακά» ακροφύσια ενός διαστημοπλοίου. Ο συνδυασμός των δύο συστημάτων, σύμφωνα με τους ρώσους ερευνητές, μπορεί να αυξήσει την ταχύτητα της ροής αερίων έξω από το σύστημα σε υπερηχητικές ταχύτητες, μειώνοντας παράλληλα την ποσότητα του καμένου καυσίμου.

 

Όπως επιδεικνύουν οι Ρεζούνκοφ και Σμιντ, η αποτελεσματικότητα των σημερινών τεχνικών προώθησης λέιζερ περιορίζεται από παράγοντες οι οποίοι περιλαμβάνουν την αστάθεια των υπερηχητικών αερίων καθώς διαχέονται έξω από το ακροφύσιο, καθώς και την παραγωγή ωστικών κυμάτων που έχουν αποτέλεσμα τη μείωση της ώθησης. Ωστόσο, αυτά μπορούν να μειωθούν με τη χρήση ενός «λοφίου πλάσματος» από laser ablation, που ανακατευθύνεται έτσι ώστε να ρέει κοντά στα εσωτερικά τοιχώματα του ακροφυσίου. Το τελικό αποτέλεσμα, όπως διαπιστώνουν οι δύο ερευνητές, βελτιώνει σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα, αυξάνοντας κατά πολύ την παραγόμενη ώθηση.

 

«Συνοψίζοντας τα δεδομένα που προέκυψαν, μπορούμε να προβλέψουμε την εφαρμογή τεχνικών υπερηχητικής προώθησης λέιζερ όχι μόνο για την εκτόξευση μικρών δορυφόρων σε τροχιές γύρω από τη Γη, αλλά επίσης για επιπρόσθετη επιτάχυνση σε υπερηχητικά αεροσκάφη ώστε να επιτυγχάνουν ταχύτητες των 10 Μαχ και άνω» σημειώνει σχετικά ο Ρεζούνκοφ.

Αισιοδοξία: Πώς να ανακαλύψεις τη μεγάλη δύναμη μέσα σου

Ένα νεαρό ζευγάρι, περπατούσε στην παραλία μετά από μια ισχυρή καταιγίδα που κράτησε μέρες. Η θάλασσα είχε ανακατευτεί με μανία. Τα φουρτουνιασμένα κύματα και η παλίρροια είχαν γεμίσει τις ακτές με σκουπίδια και ατυχή θαλάσσια πλάσματα. Τα ερείπια της θαλάσσιας ζωής  ήταν τόσο πυκνά, ώστε το ζευγάρι  έβρισκε ελάχιστο χώρο για να περπατήσει. Μέδουσες, αστερίες και άλλα θαλάσσια ζώα κάλυπταν την ακτή σαν μία ζωντανή κουβέρτα που αργοπέθαινε.

Καθώς περπατούσαν, είδαν έναν γερασμένο, ηλιοκαμμένο άνδρα να περπατά μέσα κι έξω απ’το νερό. Σταμάτησαν για να παρατηρήσουν την παράξενη συμπεριφορά του.  Έσκυψε και  έπιασε στα χέρια του ένα από τα ζώα.Το κούνησε στα χέρια του, το άπλωσε προσεκτικά μες στο νερό και το απελευθέρωσε μέσα στη θάλασσα. Έπειτα επέστρεψε στην ακτή, μάζεψε ακόμα ένα ζώο και απαλά το επέστρεψε στο νερό.
 

Το ζευγάρι άρχισε να γελάει. Καθώς πλησίαζαν ρώτησαν, «Τι κάνεις εκεί,γέροντα; Δεν βλέπεις πόσο μάταιες είναι οι προσπάθειες σου;  Η ακτή είναι γεμάτη με χιλιάδες πεθαμένα κι ετοιμοθάνατα πλάσματα. Αποκλείεται να πιστεύεις ότι μπορείς να κάνεις κάποια διαφορά!»

Ο άνδρας έπιασε ένα χταποδάκι που έμοιαζε σχεδόν άψυχο. Το φρόντισε με προσοχή στα χέρια του, αγνοώντας το ζευγάρι. Έσκυψε και προσεκτικά τοποθέτησε το χταπόδι στο νερό, πλένοντας την άμμο και τα φύκια που είχαν μαζευτεί πάνω του και παγίδευαν τα πλοκάμια του. Χαμηλώνοντας τα χέρια στο νερό, επέτρεψε και πάλι στο μικρό πλάσμα να νιώσει το χάδι της θάλασσας. Εκείνο άπλωσε τα πλοκάμια του, αισθανόμενο την ευχαρίστηση της επιστροφής στο οικείο περιβάλλον του. Τα χέρια του γερασμένου άνδρα αγκάλιαζαν το ζώο μέχρι που αυτό βρήκε τη δύναμη να σπρώξει τον εαυτό του μπροστά. Ο άνδρας σηκώθηκε και στάθηκε παρακολουθώντας το χταπόδι , μ’ενα απαλό χαμόγελο στο προσωπό του, πιθανόν χαμόγελο ευχαρίστησης, που είδε ακόμα ένα πλάσμα να επιστρέφει σπίτι του.

Μόνο τότε γύρισε και προχώρησε πίσω στην ακτή. Σήκωσε το βλέμμα του,κοίταξε το ζευγάρι στα μάτια και είπε «Σίγουρα γι’αυτό το πλάσμα υπήρξε διαφορά!»

 

Νιώθεις ποτέ  ότι βρίσκεσαι μέσα σε μία κατάσταση τόσο ανέλπιδη που δεν έχει καν νόημα να προσπαθήσεις να την αλλάξεις;  Ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζεις είναι τόσο μεγάλο που δεν ξέρεις από που ν’αρχίσεις; Η ιστορία αυτή μας διδάσκει ότι η επιμονή που περιφρονεί τις πιθανότητες και τις απαισιόδοξες γνώμες των άλλων, είναι μία δύναμη που μπορεί να επιφέρει σταδιακή αλλαγή. Αν κατανοήσουμε ότι κρατάμε στα χέρια μας τη δύναμη ν’αλλάξουμε τις καταστάσεις στη ζωή μας, θα νιώσουμε κινητοποιημένοι ν’αρχίσουμε με μικρά αλλά σημαντικά βήματα. Όταν αρνούμαστε ν’υποτακτούμε στην ηττοπάθεια και συνεχίζουμε να προσπαθούμε , εμπνέουμε και τους ανθρώπους γύρω μας. Ως άνθρωποι, έχουμε μέσα μας την ανάγκη να πιστέψουμε ότι όλα είναι δυνατά .  Καμμιά φορά , στην πορεία  της ζωής, μαθαίνουμε να πιστεύουμε λιγότερο και ν’αμφιβάλλουμε περισσότερο. Μαθαίνουμε να πιστεύουμε κατά κάποιο τρόπο ότι η αμφιβολία και η δυσπιστία μας προστατεύουν ενώ η πίστη και ο ιδεαλισμός μας εκθέτουν και μας κάνουν να δείχνουμε απλοικοί ή ανόητοι.

 

Εάν όμως  πιστεύουμε ότι η διαδρομή προς τον ιδανικό μας προορισμό είναι τόσο μεγάλη και δύσκολη που δεν έχει νόημα να την προσπαθήσουμε, τότε μένουμε για πάντα στο ίδιο σημείο, χωρίς καμμία διαφορά. Εάν πιστεύουμε, ότι βήμα-βήμα, θα  κατακτήσουμε τον προορισμό, τότε αυτόματα ανοίγουμε τον εαυτό μας στην πιθανότητα να κάνει τη διαφορά. Με αυτόν τον τρόπο, της επιμονής και της υπομονής, μπορούμε σιγά-σιγά να φτάσουμε τον στόχο μας. Αλλά ακόμα κι αν η κατάσταση είναι  τόσο περίπλοκη(όπως τα χιλιάδες θαλάσσια ζώα στην ακτή) και δεν μπορούμε να την αλλάξουμε πλήρως, σίγουρα με μικρές προσπάθειες, μπορούμε ν’αλλάξουμε κάτι  και αυτό το κάτι να είναι από μόνο του σημαντικό…

Ζωή και Θάνατος

Osho: Η Τέχνη του να πεθαίνεις

Ο θάνατος είναι ένα οργανικό, ένα αναπόσπαστο τμήμα της ζωής και είναι πολύ φιλικός προς τη ζωή. Χωρίς αυτόν δεν μπορεί να υπάρχει η ζωή. Η ζωή υπάρχει λόγω του θανάτου. Ο θάνατος δίνει το φόντο.

 Ο θάνατος είναι, για την ακρίβεια, μια διαδικασία ανανέωσης και συμβαίνει κάθε στιγμή επίσης, όπως συμβαίνει κι η ζωή, διότι η ανανέωση είναι αναγκαία την κάθε μια στιγμή. Τη στιγμή που εισπνέεις και τη στιγμή που εκπνέεις συμβαίνουν και τα δυο. Όταν εισπνέεις, συμβαίνει η ζωή΄ όταν εκπνέεις, συμβαίνει ο θάνατος. Γι΄αυτό κι όταν γεννιέται ένα παιδί, το πρώτο πράγμα που κάνει είναι να εισπνεύσει, τότε η ζωή ξεκινά. Κι όταν πεθαίνει ένας ηλικιωμένος άνθρωπος, το τελευταίο πράγμα που κάνει είναι να εκπνεύσει, τότε η ζωή αναχωρεί.

Η εκπνοή είναι θάνατος, η εισπνοή είναι ζωή – και είναι και τα δυο σαν τους δυο τροχούς της βοϊδάμαξας. Ζεις εισπνέοντας το ίδιο όπως και ζεις εκπνέοντας. Η εκπνοή είναι μέρος της εισπνοής. Δεν μπορείς να εισπνέεις αν σταματήσεις να εκπνέεις. Δεν μπορείς να ζήσεις αν πάψεις να πεθαίνεις. Ο άνθρωπος που έχει καταλάβει τι είναι η ζωή του επιτρέπει να συμβεί ο θάνατος, τον καλοδέχεται. 

  Πεθαίνει τη κάθε μια στιγμή και ανασταίνεται την κάθε μια στιγμή. Ο σταυρός του κι η ανάστασή του συμβαίνουν συνεχώς ως μια διαδικασία. Πεθαίνει ως προς το παρελθόν κάθε στιγμή και γεννιέται ξανά και ξανά μέσα στο μέλλον.

 Η παράλογη αυτή ιδέα δημιουργεί ατέλειωτες δυστυχίες στη ζωή μας, διότι ο άνθρωπος που προστατεύει τον εαυτό του κατά του θανάτου γίνεται ανίκανος να ζήσει. Είναι ο άνθρωπος που φοβάται να εκπνέει, οπότε δεν μπορεί να εισπνέει οπότε μένει κολλημένος. Τότε απλώς σέρνεται, η ζωή του δεν είναι πια μια ροή, η ζωή του δεν είναι πια ποτάμι.

 Αν κοιτάξεις τη ζωή, θα μπορέσεις να γνωρίσεις τι είναι ο θάνατος. Αν καταλάβεις τι είναι ο θάνατος, τότε μόνον θα μπορέσεις να καταλάβεις τι είναι ζωή. Έχουν οργανική σχέση. Κατά κανόνα, από φόβο, δημιουργήσαμε ένα διαχωρισμό. Νομίζουμε ότι η ζωή είναι καλό πράγμα και ο θάνατος κακό. Νομίζουμε ότι πρέπει να επιθυμούμε τη ζωή και να αποφεύγουμε το θάνατο. Νομίζουμε ότι πρέπει με κάθε τρόπο να προστατεύουμε τον εαυτό μας από το θάνατο. 

Αν θέλεις πραγματικά να ζήσεις, πρέπει να είσαι έτοιμος να πεθάνεις. Ποιος είναι εκείνος μέσα σου που φοβάται το θάνατο; Φοβάται η ζωή το θάνατο; Δεν είναι δυνατό. Πώς γίνεται να φοβάται η ζωή την ίδια την εγγενή της διαδικασία; Κάτι άλλο μέσα σου φοβάται. Το εγώ μέσα σου φοβάται. Η ζωή και ο θάνατος δεν είναι αντίθετα, το εγώ και ο θάνατος είναι αντίθετα. Η ζωή και ο θάνατος δεν είναι αντίθετα, το εγώ και η ζωή είναι αντίθετα. Το εγώ είναι εναντίον και της ζωής και του θανάτου. Το εγώ φοβάται να ζήσει και το εγώ φοβάται να πεθάνει. Φοβάται να ζήσει, διότι η κάθε προσπάθεια, το κάθε βήμα προς τη μεριά της ζωής φέρνει κοντύτερα το θάνατο.

Ο Διαχωρισμός του Κενού και η Δημιουργία του Κόσμου

Κάποτε, μια καλοκαιρινή νύχτα, όταν όλα στη φύση ήταν σε αρμονία και οι καρδιές ήταν κι αυτές ανοικτές κι έτοιμες για να ακούσουν και να γνωρίσουν, μια ιδιαίτερη γιαγιά, βρέθηκε στην εξοχή μαζί με τα εγγόνια της. Καθόταν γύρω από μια μεγάλη φωτιά που είχαν ανάψει όλοι μαζί και επικοινωνούσαν σιωπηλά με τη φύση γύρω τους. Κάποια στιγμή το μικρότερο εγγονάκι ρώτησε: «Πες μας γιαγιά πως φτιάχτηκε όλος αυτός ο κόσμος που υπάρχει γύρω μας;»

 Η γιαγιά χαμογέλασε και νιώθοντας την ανοιχτοσύνη που είχαν οι καρδούλες τους άρχισε να μιλάει: «Μια φορά κι έναν καιρό, τα πολύ παλιά χρόνια, όταν στον κόσμο υπήρχε μόνο το Κενό του Μεγάλου Πνεύματος, δημιουργήθηκε μια μικρή σπίθα, που μέρα με τη μέρα άλλαζε, γινόταν ολοένα και πιο διαφορετική. Καθώς μεγάλωνε ξεπηδούσαν από μέσα της χρώματα, ήχοι και μυρωδιές. Διαφοροποιούνταν το σχήμα της και γινόταν όλο και πιο στρογγυλό. Απέκτησε κίνηση και ροή. Σιγά, σιγά σχημάτισε έναν σφαιρικό παλλόμενο κόσμο. Μόνο το κέντρο της έμενε το ίδιο άχρωμο, άηχο, άοσμο και ήρεμο όπως ήταν το Κενό πριν δημιουργηθεί η σπίθα.

Ξαφνικά μια μέρα μια μικρή έκρηξη δημιουργήθηκε και η σφαίρα ενώ ήταν ένα, ένιωσε, ότι χωρίστηκε στα δυο. Σαν να έγιναν μέσα της δυο διαφορετικοί κόσμοι. Άλλα χρώματα, ήχοι και μυρωδιές πήγαν στον ένα κόσμο και άλλα στον άλλον Όμως το καθένα από αυτά τα στοιχεία ξεχωριστά, ένιωθε την έλλειψη αυτών που μεταφέρθηκαν σε διαφορετικό κόσμο απ’ ότι βρισκόταν εκείνα. Γι’ αυτό το λόγο συνέχισαν όλα να κινούνται, ψάχνοντας να βρουν αυτά που νόμιζαν ότι είχαν χαθεί. Όπως κινιόνταν, άρχισε να τρίβεται το ένα με το άλλο. Μερικές φορές να μπερδεύονται μεταξύ τους και άλλες να ενώνονται. Έτσι γεννήθηκαν κι άλλοι ήχοι, κι άλλα χρώματα, κι άλλες μυρωδιές...

Σιγά, σιγά ανάλογα την ταχύτητα που είχαν τα στοιχεία του κάθε κόσμου γινόταν ολοένα και πιο ορατά ή αόρατα. Ο ένας κόσμος άρχισε να συμπυκνώνεται και να σταθεροποιείται. Μέσα του γεννήθηκαν τέσσερα καινούρια στοιχεία που ήταν πολύ ιδιαίτερα και σημαντικά. Αυτά ήταν η γη, το νερό, ο αέρας και η φωτιά, που με το πέρασμα των χρονών, μας έδωσαν τον κόσμο όπως υπάρχει σήμερα. Τον ορατό κόσμο της ύλης. Αντίθετα ο άλλος κόσμος άρχισε να αραιώνει και να μεταμορφώνεται σε έναν κόσμο διαφορετικό, αόρατο που κρατούσε όμως μέσα του όλα τα πρωτογενή του στοιχεία. Δημιουργήθηκε έτσι ο ουράνιος κόσμος του πνεύματος.

 Με αυτόν τον τρόπο πραγματοποιηθήκαν πολλές αλλαγές και στους δύο κόσμους που συνέχισαν να βρίσκονται σε μια συνεχομένη ροή. Σε μια συνεχομένη δράση που τις περισσότερες φορές δεν είναι ορατή γιατί είναι εσωτερική. Κάποια στιγμή με τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που συνέβαιναν, σαν αποτέλεσμα της εσωτερικής αυτής κίνησης, άρχισαν να δημιουργούνται ήλιοι πλανήτες, γαλαξίες και αστεροειδή. Αυτά που βλέπουμε, συνέχισε η γιαγιά όταν το βράδυ ξαπλώνουμε κοιτάζοντας τον Ουρανό. Τότε που σαν καλός πατέρας, έρχεται στα κρυφά και μας σκεπάζει τρυφερά με την ουράνια κουβέρτα του, την ασημοκεντημένη με τα μυστικά του...

 Ένας πολύ ξεχωριστός πλανήτης δημιουργήθηκε εκείνον το καιρό, η Γη. Φτιάχτηκε για να φέρει την ένωση στους δυο κόσμους. Άρχισε τότε η γη, το νερό, ο αέρας και η φωτιά να συνεργάζονται για να δημιουργήσουν το χώρο όπου η Μάνα Γη θα έφερνε σ’ αυτόν τον καινούριο κόσμο τα παιδιά της. Έτοιμη να τα αγκαλιάσει και να τα φροντίσει, πάντα με τη βοήθεια του Πατέρα Ουρανού. Της γης τα μόρια ήρθαν πολύ κοντά και σχημάτισαν μια στερεή και ορατή με το γυμνό μάτι επιφάνεια. Αυτή καθώς κινούνταν τα μόρια της απέκτησε και εξωτερική κίνηση. Γυρνούσε γύρω από τον εαυτό της και στρογγύλευε ώσπου έγινε μια μεγάλη σφαίρα που αιωρείτο στο Άπειρο.

Το νερό έγινε ορατό, ρευστό και κυλώντας κάλυψε μια μεγάλη επιφάνεια της γης. Ο αέρας έχοντας περισσότερα στοιχεία από τον ουράνιο κόσμο, κύκλωσε αόρατα τη γη και το νερό, έχοντας σκοπό να προστατεύσει και να βοηθήσει να αναπτυχθεί η κάθε καινούρια μορφή ζωής που θα γεννιόταν. Ένα μέρος της φωτιάς έγινε ο ήλιος που κρατώντας όλες τις ιδιότητες της πρώτης σπίθας του Μεγάλου Κενού θα συντελούσε κι αυτός με τη σειρά του στην ανάπτυξη και την δημιουργικότητα της καινούριας Κτίσης.

 Σταδιακά με την πάροδο των χρονών, άρχισαν να σχηματίζονται τα πετρώματα και να γεννιούνται τα πρώτα φυτά, απόλυτα συνδεδεμένα με την ενέργεια του Σύμπαντος και του Μεγάλου Πνεύματος. Αργότερα, όταν εδραιώθηκε η εξωτερική κίνηση πάνω στον πλανήτη, ήρθαν τα ζώα, τα πουλιά και τα ψάρια που γέμισαν με έναν άλλο τρόπο ζωής τη στεριά και το νερό. Στην αρχή ήταν κι αυτά συνδεδεμένα με την Συμπαντική ενέργεια όμως, όσο πιο πολύ εξωτερική κίνηση αποκτούσαν τόσο περισσότερο απομακρύνονταν από την πηγή της ζωτικής ενέργειας που τα δημιούργησε. Ευτυχώς όμως το Πνεύμα τους χάρισε το δώρο της ‘’μη σκέψης’’ κι αυτά, έχοντας άδειο το μυαλό τους μπορούσαν να νιώθουν την Πηγή».

 Η γιαγιά γυρνώντας προς τα εγγόνια της ρώτησε:
«Έχετε προσέξει ότι τα αποδημητικά πουλιά βρίσκουν πάντα τον προορισμό τους πηγαίνοντας από τη μια χώρα για την άλλη;. Αυτό συμβαίνει γιατί νιώθουν την Πηγή που τα κατευθύνει και τα προστατεύει…

Αργότερα πολύ αργότερα γεννήθηκαν οι πρώτοι άνθρωποι στη γη. Ο τρόπος που είχε εξελιχθεί ο γήινος κόσμος δημιούργησε αλυσιδωτές αντιδράσεις και οι άνθρωποι γεννήθηκαν με το χάρισμα της ευφυΐας, της νόησης. Ποτέ όμως ένα χάρισμα δεν είναι μόνο για καλό. Τα πάντα εξαρτώνται από τον τρόπο που θα τα χρησιμοποιήσεις. Κοιτάξτε τι συμβαίνει στη φύση. Ότι σε μεγάλη ποσότητα μπορεί να είναι δηλητήριο, σε μικρή μπορεί να είναι φάρμακο. Έτσι και ο Νους του ανθρώπου μπορεί να είναι η σωτηρία του ή η καταδίκη του.

 Όσο η δράση του μυαλού του είναι εξωτερική, με σκέψεις γεμάτες αμφιβολία και έλλειψη εμπιστοσύνης, τόσο περισσότερο ο άνθρωπος απομακρύνεται από την Πηγή. Και όταν συμβαίνει αυτό τότε απομακρύνεται από τον δρόμο της ψυχής του και περιορίζεται στον φτωχό κόσμο της ύλης. Όσο περισσότερο ησυχάζει το μυαλό του και μπαίνει σε μια δράση εσωτερική, αυτό που ονομάζουν όσοι γνωρίζουν ‘’μη–δράση’’, τόσο περισσότερο συνδέεται με τη σοφία του Σύμπαντος και νιώθει την πληρότητα και την αρμονία του.

 Αυτό συμβαίνει γιατί κάθε άνθρωπος όπως και κάθε άλλο πλάσμα είναι μέρος του Μεγάλου Κενού. Έχει μνήμες στα κύτταρα του από την Ενέργεια από την οποία προήλθε. Έχει μνήμες από κάθε χρώμα, ήχο, μυρωδιά, γεύση ή αίσθηση που συνέβαλλε στην δημιουργία του. Γιατί ότι προϋπήρχε πριν τον άνθρωπο τον βοήθησε στο να δημιουργηθεί.

Όλα στο Σύμπαν συνδέονται με ένα ξεχωριστό ιδιαίτερο τρόπο και μόνο ένας σιωπηλός Νους μπορεί να αγγίξει την Ολότητα του Πνεύματος... Ένας σιωπηλός Νους μπορεί να περιδιαβεί και στους δυο κόσμους που είπαμε πριν από λίγο. Τον Ουράνιο και τον Γήινο. Άλλωστε αυτοί δυο κόσμοι ενώνονται, από τότε που διαχωριστήκαν με έναν διάφανο λώρο καθαρής ενέργειας που άλλοι τον ονομάζουν όνειρο, άλλοι ιδέα, άλλοι έμπνευση και άλλοι διαίσθηση.

 Αυτοί που γνωρίζουν λένε ότι δεν μπορεί να γεννηθεί οτιδήποτε στον κόσμο της ύλης αν δεν σχηματιστεί πρώτα στον πνευματικό κόσμο. Όταν ολοκληρωθεί ο σχηματισμός του στον αόρατο κόσμο τότε κάποιοι άνθρωποι του ορατού, γήινου κόσμου το διαισθάνονται ή το ονειρεύονται ή το συλλαμβάνουν σαν ιδέα ή σαν έμπνευση και το κάνουν πράξη και δημιουργία στον υλικό κόσμο. Για να συμβεί όμως αυτό χρειάζεται κάποιες φορές το μυαλό να είναι σιωπηλό. Να αδειάσει από σκέψεις για να γεμίσει από γαλήνη και δημιουργική ενέργεια

Τα πλάσματα του Ουράνιου κόσμου εργάζονται καθημερινά για την δική μας υποστήριξη και βοήθεια. Ξέρουν ότι εμείς οι άνθρωποι έχουμε αναλάβει το δύσκολο έργο της ένωσης των δυο κόσμων. Γι’ αυτό μας βοηθάνε και μας υποστηρίζουν όποτε το χρειαζόμαστε και το ζητάμε. Η Γη είναι ο πλανήτης της ελεύθερης βούλησης. Αν κάποιος από μας δεν θέλει βοήθεια δεν θα την εισπράξει. Όμως όλα τα πνευματικά όντα αγκαλιάζουν με αγάπη και αποδοχή την κάθε μας επιλογή.
Ξέρουν ότι κάτι σαν ένα πέπλο, έχει σκεπάσει τον υλικό κόσμο και εμποδίζει εμάς τους ανθρώπους να έχουμε ξεκάθαρη την γνώση του αοράτου κόσμου. Γι’ αυτό και είναι πάντα έτοιμα να μας βοηθήσουν και να μας στηρίξουν, όταν καταφέρνουμε, τραβώντας λίγο το πέπλο να έρθουμε σε επαφή μαζί τους και να πάρουμε μια γεύση από τον δικό τους κόσμο. Και όταν έρθει η ώρα της μετάβασης μας από τον ένα κόσμο στον άλλον, μας γεμίζουν αγάπη και φως, για να κάνουν πιο εύκολη την μετακίνηση μας και την αλλαγή στη δομή μας.

 Μεγάλη δυσκολία έχουν εκείνα, όταν για κάποιους λόγους αποφασίζουν να έρθουν στο δικό μας κόσμο και να μεταμορφωθούν από φωτεινές οντότητες σε γήινα πλάσματα. Το πέπλο χωρίς διάκριση πέφτει πάνω τους και αφού τα σκεπάσει τα οδηγεί σιγά, σιγά στη λήθη. Τα πρώτα χρόνια της γήινης ζωής τους κρατάνε για λίγο τις μνήμες του πνευματικού κόσμου γι’ αυτό, και την περισσότερη ώρα είναι σιωπηλά. Τότε αισθάνονται τελείως διαφορετικά το κόσμο στον οποίο ήρθαν.

Όμως στον ερχομό τους εμείς οι άνθρωποι δεν λειτουργούμε υποστηρικτικά προς αυτά αλλά βοηθάμε το «πέπλο» να τα οδηγήσει γρηγορότερα στη λήθη. Και ενώ εκείνα σαν πνευματικά όντα σέβονται την ελευθερία μας εμείς αντίθετα κατασκευάζουμε και προσδιορίζουμε το μυαλό και τη σκέψη τους. Ευτυχώς κάποιες ξεχωριστές υπάρξεις καταφέρνουν να βγάλουν το πέπλο ενώ βρίσκονται ακόμα στη Γη και αναλαμβάνουν το δύσκολο έργο να προσπαθήσουν, να μας ανοίξουν το δρόμο προς την ελευθερία και την ολοκλήρωση.

 Αυτές οι υπάρξεις έρχονται για να μας θυμίσουν ότι ο χώρος από τον οποίο προερχόμαστε και ο χώρος στον οποίο θα καταλήξουμε είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Η αγκαλιά του Μεγάλου Κενού. Και ότι τίποτε μέσα σε αυτήν την αγκαλιά δεν είναι διαχωρισμένο αλλά τα πάντα είναι ενωμένα. Τα πάντα είναι ένα.

 Το πέρασμα μας μέσα από τον ορατό κόσμο και ο τρόπος που θα ζήσει ο καθένας τη ζωή του, είναι το μέσον για να φύγει το πέπλο και να μην νιώθουμε πια το διαχωρισμό των δυο κόσμων.
Αυτό να το θυμάστε αγαπημένα μου πλάσματα είπε η γιαγιά, ακόμα και τότε που θα έχω επιλέξει να κάνω τη μετάβαση. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε το πως δημιουργήθηκε ο κόσμος αλλά είναι εξίσου σημαντικό να νιώθετε το πώς είναι ο κόσμος πραγματικά και να επιτρέψετε στην αλήθεια της καρδιάς σας να απομακρύνει το πέπλο.

 Η καρδιά σας είναι η πραγματική εξερευνήτρια των μυστηρίων. Είναι αυτή που λαχταρά την περιπέτεια και θέλει να γνωρίσει ότι δεν έχει χαρτογραφηθεί. Και είναι αυτή που θα μπορέσει να σας δώσει απαντήσεις, στην πορεία της ζωής σας, σε όλα τα ερωτήματα σας. Γιατί βρίσκεται σε απόλυτη σύνδεση με τους δυο κόσμους και έχει χαραγμένη στη μνήμη της τη φύση του Μεγάλου Κενού που είναι και η δική σας φύση. Όταν μάθετε να εμπιστεύεστε τότε ένας υπέροχος κόσμος θα σας αποκαλυφθεί.»

Και η γιαγιά χαμογελώντας τρυφερά στα εγγόνια της και ξεχειλίζοντας από αγάπη τους είπε:
«Και τώρα ξαπλώστε μαλακά γύρω από τη φωτιά, εδώ δίπλα μου, κλείστε τα ματάκια σας και αφήστε τη φύση, τη νύχτα και το όνειρο να σας μυήσουν στα μυστικά του Σύμπαντος…»

ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΖΩΗ

Ο θάνατος έχει σχέση με τη θέωση…διότι
και οι δύο λέξεις ξεκινούν με το γράμμα Θ(ήτα).

Η ζωή και ο θάνατος είναι μια διαρκής αναγέννηση, όπου οι περισσότεροι άνθρωποι μόλις καταλάβουν ότι κάποια μέρα θα πεθάνουν…..δεν θέλουν καν να σκέφτονται ότι τελικά κάποια μέρα θα πεθάνουν, ενώ κάποιοι άλλοι αρκούνται σε μια πιο απλοϊκή αντίληψη για τη μεταθανάτια ζωή, πιστεύοντας λόγω επηρεασμού θρησκείας ότι υπάρχει «παράδεισος» και «κόλαση».

Αυτό το δύσκολο και ανεξερεύνητο ζήτημα του θανάτου….όσοι αποτολμούν να το
μελετήσουν χρησιμοποιούν διάφορες αθώες ή αποτρόπαιες λέξεις και φράσεις για να μας ανακοινώνουν τα συμπεράσματά τους.

Ακούμε μα μας λένε: «Αγκαλιασμένοι από Φως», «Ταξίδι εις το Χρόνο», «Κοντά εις το Φως»…που έχουν γίνει ακόμη και τίτλοι βιβλίων που κυκλοφορούν και πραγματεύονται το θέμα του θανάτου.

Είναι ο Θάνατος όμως το τελικό στάδιο ανάπτυξης;

Τελικά με ποιον τρόπο πεθαίνουμε;

Ερωτήματα που είναι δύσκολα να απαντηθούνε…διότι μόλις πεθαίνεις….δεν καταλαβαίνεις ή αν θέλετε δεν έχουμε την δυνατότητα να γυρίσουμε πίσω…εκτός εξαιρέσεων….οι οποίοι αφηγούνται διάφορα παράδοξα….που ένιωσαν.

Κακά τα ψέματα γύρω από το θέμα του θανάτου υπάρχει ένας φόβος και μια αποστροφή….την οποία μας την δημιούργησαν διάφοροι παράγοντες…είτε θρησκευτικοί, είτε κοινωνικοί, είτε ψυχολογικοί, είτε παράγοντες εμπειρικοί.

Ο Επίκτητος μας γράφει: «Δεν τους ταράζουν τα ίδια τα πράγματα (τους ανθρώπους), αλλά οι ιδέες που έχουν για τα πράγματα»…..και ακόμη: «O θάνατος δεν είναι κάτι το φοβερό, επειδή τότε θα ήταν και για τον Σωκράτη. Αυτό που φοβίζει, είναι η ιδέα ότι είναι φοβερός.»

Κάτι παρόμοιο μας το λέγει και ο Ερμής ο Τρισμέγιστος: «Ας μιλήσουμε τώρα για το θάνατο, διότι ο θάνατος φοβίζει τους περισσότερους με την ιδέα ότι είναι πολύ μεγάλο κακό, επειδή αγνοούν την αλήθεια.»

Τελικά μήπως ο θάνατος μας τρομάζει ακριβώς επειδή σχετίζεται με το άγνωστο…..!!! ή τελικά μας είναι πιο βολικό να δεχτούμε την ιδέα του παραδείσου ή ακόμη και αυτής της κόλασης;

Η παρατήρηση εις τη Φύση γενικότερα μας διδάσκει ότι η ίδια η Φύση μας δείχνει φανερά και ξάστερα ότι το καθετί…..βρίσκεται σε μια διαρκή κίνηση και αλλαγή….και πολλές φορές μάλιστα βιώνουμε έντονα αυτήν την (βίαιη) αλλαγή.

Έχουμε μια μεταβολή της ουσίας της ζωής μας…διότι σε κίνηση όλα κυλούν και τίποτε δεν μένει σταθερό…..μας το είπε και ο Ηράκλειτος….αλλά και ο Πλάτωνας στον Φαίδωνα μας λέγει ότι : «ο Σωκράτης μας λέγει…ότι παντού στη φύση μπορεί να παρατηρήσει κανείς το παιχνίδι των αντιθέσεων: μέρα και νύχτα, ύπνος και εγρήγορση, ζωή και θάνατος.»

Παρατηρούμε ότι όλα τα ζεύγη των αντιθέτων έχουν μια παροδική και μια μεταβαλλόμενη μορφή….όπως το καλό και το κακό όπου μπορούν να μεταβληθούν σε καλύτερο και χειρότερο αντίστοιχα π.χ. η νύχτα προβάλλει από τη μέρα….μέσω του λυκόφωτος και η μέρα από τη νύχτα μέσω του λυκαυγούς.

Παντού μέσα εις το Σύμπαν διακρίνουμε το παιχνίδι του γιν και του γιανγκ.

Οι Πρόγονοι μας Έλληνες έβλεπαν έναν Κύκλο Ζωής και Θανάτου: Γέννηση, βίος, θάνατος, μεταθανάτια κατάσταση και επαναγέννηση.

Κι επειδή πυκνά συχνά μπαίνει το θέμα της μετενσάρκωσης ή όχι, οι Αρχαίοι Πρόγονοί μας Έλληνες προχωρούσαν λίγο πιο πέρα, δηλαδή…εις το ξεπέρασμα του Κύκλου αυτού μέσω αναγνώρισης της ίδιας της Φύσης και του ίδιου του Θανάτου.

Ο Σωκράτης έλεγε και βεβαίωνε το εξής: «Δεν υπάρχει θάνατος…ούτε για τους
ζωντανούς…ούτε για εκείνους που έχουν φύγει»….υπονοώντας φυσικά ότι είναι μόνο ένα γεγονός εις την Συνείδηση μας.

Ο Ερμής ο Τρισμέγιστος αποφαινόταν και έλεγε: «Ούτε γεννήθηκε, ούτε υπάρχει κάτι νεκρό στο κόσμο, ούτε θα υπάρξει ποτέ»….και κατά κάποιον τρόπο για να μας διαλύσει την κάθε πιθανή παρανόηση, διευκρίνισε ότι: «Τίποτε από όσα υπάρχουν εις τον κόσμο, δεν θα χαθεί ποτέ».

Ο Ευριπίδης πάλι γίνεται πιο ανθρώπινος και αναρωτιέται: «Ποιος ξέρει αν είναι
ζωή αυτό που λέμε θάνατος κι αν ο θάνατος είναι η ζωή;»

Ο Πίνδαρος πάλι έρχεται να μας δώσει μια θριαμβική απάντηση λέγοντας: «O ήλιος λάμπει για τους νεκρούς, ενώ οι ζώντες περιβάλλονται από τη σκιά της νύχτας.»

Οι Έλληνες σοφοί μιλάνε για γέννηση, για θάνατο και για επαναγέννηση….όπου θα μπορούσαν πράγματι να συμβούν κάποια στιγμή εις τη ζωή του Μύστη, όχι πραγματικά, αλλά μέσα εις την Συνείδησή του. O Κύκλος αυτός έπρεπε να βιωθεί όμως συνειδησιακά.

Σίγουρα διαβάζοντας κάποιος αυτό το κείμενο να περιμένει από εμένα μια απάντηση…αλλά είμαστε όμως τόσο υπερβολικά προσκολλημένοι εις το σώμα μας και εις τα γήινα πράγματα….που δεν επιτρέπουν την αντίληψή μας….να κατανοήσουμε το θέμα αυτό Πνευματικά.

Άρα ο φιλοσοφικός θάνατος ευρίσκεται μπροστά μας…..και το είδος θανάτου μας υπονοεί ο Δημόκριτος άριστα με την παράδοξη φράση: «Οι περισσότεροι άνθρωποι βαδίζουν ολοταχώς προς τον τάφο, επειδή φοβούνται το θάνατο.» Ο φιλοσοφικός θάνατος μας γράφει ο Θεμίστιος…:
«Κρυμμένη κρατούν τη ζωή οι θεοί από τους ανθρώπους», εννοώντας φυσικά την αληθινή ζωή, πέραν του καθημερινού βίου, της παύσης του βιολογικού Κύκλου και της επαναγέννησης.

Άρα αφού είναι ένα μυστικό που μας αποκαλύπτεται μόνον κατά τη Μύηση, αυτά που διασώθηκαν και έφτασαν έως εδώ σ’ εμάς τέλος πάντων…..είναι απλοί φιλοσοφικοί γρίφοι.

Έναν τέτοιον γρίφο μας τον διασώζει και ο νεοπλατωνικός Πορφύριος λέγοντας:
«O θάνατος έχει διπλή μορφή, τη μια όψη του την ξέρουν οι άνθρωποι, όταν δηλαδή….το σώμα αποδεσμεύεται από την Ψυχή, ενώ την άλλη, όταν η Ψυχή αποδεσμεύεται από το σώμα, τη γνωρίζουν μόνο οι Φιλόσοφοι.» Δηλαδή….εις τη μία περίπτωση ο Άνθρωπος γίνεται «πρόσγειο πνεύμα» κατά κάποιον τρόπο δηλαδή…μια φασματική παρουσία….όχι μόνο μετά το θάνατό του….αλλά και ενόσω ζει, ενώ εις την άλλη περίπτωση η αιώνια Ψυχή ενώνεται με το Πνεύμα κατά τη διάρκεια της ζωής και συνεχίζει το ίδιο και μετά το θάνατο του σώματος.

Ο Μύστης της αρχαιότητας Φιλιτάς μας γράφει: «Πέρασα από το μονοπάτι του Άδη, από αυτό απ’ όπου δεν γύρισε με αντίστροφη διαδρομή κανένας ταξιδιώτης.»

Μάλλον φαίνεται ότι αυτό θα είναι άλλωστε και το νόημα της καθόδου εις τον Άδη του Ορφέα, του Ηρακλή, αλλά τελικά και όσων κατέβηκαν εις τον Κάτω Κόσμο και γύρισαν πίσω ζωντανοί…..!

Οι Πρόγονοί μας Έλληνες στοχαστές έβλεπαν το θάνατο σαν ένα γεγονός που συμβαίνει εις τη Συνείδηση και αφού η Συνείδηση και η Ψυχή ζουν και μετά το Θάνατο, η αποχώρηση από το Σώμα ήταν γι’ αυτούς ένα απλό συμβάν. Απλό και εύκολο να επιτευχθεί, πολύ σημαντικό όμως για τον μυημένο.

Ο Ηράκλειτος…έγραψε: «Πραγματικός θάνατος είναι όλα όσα βλέπουμε ξύπνιοι». Όσο για τον άλλο θάνατο, εκείνον της Μύησης έγραψε: «Όταν τα μάτια του σβήνουν, (ο Μύστης) ανάβει ένα Φως…εις τον Εαυτό του μέσα εις τη Νύχτα».

ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΝΥΧΤΑ…..!