«Ιερές» αντιφάσεις και ασυναρτησίες ΜΕΡΟΣ ΛΖ' (357 - 368)

Αντιφάσεις της Βίβλου

(Έχω σταχυολογήσει 560 αντιφάσεις από ένα σύνολο περίπου 35000 αντιφάσεις και ασυναρτησίες που θα σας τις παρουσιάσω σε συνέχειες)

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΛΣΤ'

Όλες οι αντιφάσεις στη Βίβλο Ανά βιβλίο:

Παροιμίες

357. Πρέπει να σκεφτόμαστε μόνοι μας;

Ναι

Και κλίνεις το ωτίον σου εις σοφίαν και προσηλώσης την καρδίαν σου εις σύνεσιν. Παροιμίες 2: 2

Προσήλωσα την καρδιά μου στο να γνωρίσω, και να ερευνήσω, και να αναζητήσω τη σοφία, και την αιτία των πραγμάτων. Εκκλησιαστής 7:25

Αποδείξτε τα πάντα. 1 Θεσσαλονικείς 5:21

Όχι

Έλπιζε στον Κύριο με όλη σου την καρδιά. και μη στηρίζεσαι στη δική σου σύνεση. Παροιμίες 3:5

Καταρρίπτοντας τη φαντασία... και αιχμαλωτίζοντας κάθε σκέψη για την υπακοή του Χριστού. Β ́ Κορινθίους 10:5

358. Η σοφία κάνει τους ανθρώπους ευτυχισμένους;

Η σοφία κάνει τους ανθρώπους ευτυχισμένους.

Μακάριος ο άνθρωπος όστις εύρη σοφίαν, και ο άνθρωπος όστις αποκτά σύνεσιν. Παροιμίες 3: 13

Η σοφία κάνει τους ανθρώπους δυστυχισμένους.

Διότι εν πολλή σοφία είναι πολλή λύπη, και όστις αυξάνει γνώσιν, αυξάνει λύπην. Εκκλησιαστής 1:18

359. Καταδικάζει η Αγία Γραφή τα τυχερά παιχνίδια;

Ναι

(Δεν υπάρχουν εδάφια της Βίβλου που να καταδικάζουν τον τζόγο, αλλά εδώ είναι αυτά που αναφέρονται συχνά από Χριστιανούς που αντιτίθενται σε αυτόν.)

Μην προσπαθείς να γίνεις πλούσιος. (Όπως τείνουν να κάνουν οι τζογαδόροι.)

Εργασία όχι για να είσαι πλούσιος. Παροιμίες 23:4

Αν θέλεις να γίνεις πλούσιος, έχεις κακό μάτι. (Οι παίκτες θέλουν να γίνουν πλούσιοι, επομένως πρέπει να έχουν κακό μάτι.)

Όστις σπεύδει να πλουτήση, έχει πονηρόν οφθαλμόν και δεν λογίζεται ότι πτωχεία θέλει ελθεί επ' αυτόν. Παροιμίες 28: 22

Εάν γίνετε πλούσιοι γρήγορα (όπως ένας τυχερός τζογαδόρος), το τέλος σας δεν θα είναι ευλογημένο.

Μια κληρονομιά μπορεί να αποκτηθεί βιαστικά στην αρχή. αλλά το τέλος του δεν θα είναι ευλογημένο.  Παροιμίες 20: 21

Οι φτωχοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν ένα χαλαρό χέρι. (Ακριβώς όπως οι τζογαδόροι.)

Φτωχός γίνεται εκείνος που κάνει με οκνηρό χέρι· αλλά το χέρι του επιμελούς πλουτίζει. Παροιμίες 10:4

Εάν ο πλούτος σας αποκτηθεί από ματαιοδοξία (όπως στον τζόγο), θα μειωθεί.

Ο πλούτος που αποκτάται από τη ματαιοδοξία θα μειωθεί. Παροιμίες 13: 11

Θα πρέπει να είστε ικανοποιημένοι με αυτά που έχετε. (Σε αντίθεση με τους παίκτες που προσπαθούν πάντα να πάρουν περισσότερα.)

Να είστε ικανοποιημένοι με αυτά που έχετε. Εβραίους 13:5

Η αγάπη για το χρήμα είναι η ρίζα όλων των κακών. (Και οι παίκτες αγαπούν τα χρήματα.)

Η αγάπη για το χρήμα είναι η ρίζα όλων των ευρών. 1 Τιμόθεο 6:10

Αν πάρεις χρήματα, θα θέλεις περισσότερα. (Ακριβώς όπως ένας τζογαδόρος.)

Αυτός που αγαπά το ασήμι δεν θα χορτάσει ασήμι. ούτε αυτός που αγαπά την αφθονία με αύξηση. Εκκλησιαστής 5:10

Εάν δεν εργάζεστε, δεν πρέπει να τρώτε. (Τα καζίνο δεν πρέπει να έχουν εστιατόρια.)

Σας προστάξαμεν, ότι αν κάποιος δεν εργάζεται, ούτε να τρώει. Β ́ Θεσσαλονικείς 3:10

Εφόσον οι Ρωμαίοι στρατιώτες ήταν κακοί και έπαιζαν τυχερά παιχνίδια για τον χιτώνα του Ιησού, ο τζόγος πρέπει να είναι κακός.

Τότε οι στρατιώτες, αφού σταύρωσαν τον Ιησού, πήραν τα ρούχα του... και Και το παλτό του: τώρα το παλτό ήταν χωρίς ραφή, υφασμένο από πάνω παντού. Είπαν, λοιπόν, μεταξύ τους: Ας μην το σχίσουμε, αλλά ας ρίξουμε κλήρο γι' αυτό, τίνος θα είναι, για να μπορέσει η γραφή να εκπληρωθεί, που λέει: Χώρισαν τα ιμάτιά μου ανάμεσά τους, και για το ιμάτιό μου έριξαν κλήρο. Αυτά τα πράγματα Γι' αυτό οι στρατιώτες το έκαναν. ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 19:23-24

Όχι

Ο Θεός της Βίβλου αγαπά τα λαχεία και τα τυχερά παιχνίδια. Ακολουθούν μερικά μόνο παραδείγματα:

Ο Θεός μοίρασε τη γη της επαγγελίας με λαχείο.

Και ο Κύριος μίλησε στον Μωυσή, λέγοντας... Η γη θα διαιρεθεί με κλήρο. Αριθμοί 26:52-56

Θα μοιράσετε τη γη με κλήρο. Αριθμοί 33:54

Και ο Μωυσής πρόσταξε τους γιους Ισραήλ, λέγοντας: Αυτή είναι η γη που θελετε κληρονομησει δια κληρου. Αριθμοί 34:13

Με κλήρο ήταν η κληρονομιά τους, όπως πρόσταξε ο Κύριος με το χέρι του Μωυσή. Ιησούς του Ναυή 14:2

Γι' αυτό, θα περιγράψετε τη γη σε επτά μέρη, και θα φέρετε την περιγραφή εδώ σε μένα, για να ρίξω κλήρο για εσάς εδώ μπροστά στον Κύριο τον Θεό μας. Ιησούς του Ναυή 18:6

Αύται είναι αι κληρονομιάι, τας οποίας Ελεάζαρ ο ιερεύς και Ιησούς ο υιός του Ναυή και οι αρχηγοί των πατέρων των φυλές των υιών Ισραήλ, διαμερισμένες εις κληρονομίαν διά κλήρου εν Σηλώ ενώπιον του Κυρίου. Ιησούς του Ναυή 19:51

Και έδωκαν οι υιοί Ισραήλ διά κλήρου εις τους Λευίτας τας πόλεις ταύτας και τα περίχωρά αυτών, καθώς προσέταξεν ο Κύριος διά του χέρι του Μωυσή. Ιησούς του Ναυή 21:8

Ο Θεός είπε στον Μωυσή να επιλέξει έναν αποδιοπομπαίο τράγο με κλήρωση.

Και ο Κύριος είπε στον Μωυσή... Ο Ααρών θα ρίξει κλήρο στους δύο τράγους· ο ένας κλήρος για τον Κύριο και ο άλλος κλήρος για τον αποδιοπομπαίο τράγο. Λευιτικό 16:2-8

Ο Θεός επέλεξε τον πρώτο βασιλιά του Ισραήλ με κλήρωση.

Είπατε... Βάλε βασιλιά πάνω μας. Τώρα, λοιπόν, παρουσιαστείτε ενώπιον του Κυρίου με τις φυλές σας... Όταν ο Σαμουήλ πλησίασε όλες τις φυλές του Ισραήλ, ο Η φυλή του Βενιαμίν καταλήφθηκε. Και προσέγγισε τη φυλή του Βενιαμίν κατά τις οικογένειές τους, η οικογένεια της Ματρί συνελήφθη, και ο Σαούλ, ο γιος τού Κεις, επιλήφθηκε. 1 Σαμουήλ 10:19-21

Ο Θεός είπε στον Σαύλο να ρίξει κλήρο για να διαπιστώσει ποιος είχε φάει κάτι. (Αποδείχθηκε ότι ήταν ο γιος του Τζόναθαν που είχε μια μικρή γεύση από μέλι.)

Ο Σαούλ είπε στον Κύριο τον Θεό τού Ισραήλ: Δώσε κλήρο τέλειο. Και ο Σαούλ και ο Ιωνάθαν συνελήφθησαν· ο λαός, όμως, διασώθηκε. Και είπεν ο Σαούλ, Ρίξατε κλήρον αναμέσον εμού και του Ιωνάθαν του υιού μου. Και ο Ιωνάθαν πιάστηκε. 1 Σαμουήλ 14:41-42

Ο Ζαχαρίας κέρδισε το λαχείο στο 1 Χρονικών.

Και έρριψαν κλήρους, μικρούς και μεγάλους, σύμφωνα με τον οίκο των πατέρων τους, για κάθε πύλη. Και ο κλήρος προς ανατολάς έπεσε στον Σελεμία. Τότε για τον Ζαχαρία, τον γιο του, έναν σοφό σύμβουλο, έριξαν κλήρο· και ήρθε ο κλήρος του προς τα βόρεια. 1 Χρονικών 26:13-14

Στον Νεεμία έριξαν κλήρο για την προσφορά στα ξύλα.

Και ρίξαμεν κλήρους μεταξύ των ιερέων, των Λευιτών και του λαού, διά την προσφοράν των ξυλών, διά να φέρωμεν αυτήν εις τον οίκον του Ο Θεός μας. Νεεμίας 10:34

Και οι απόστολοι επέλεξαν την αντικατάσταση του Ιούδα με κλήρωση.

Και διόρισαν δύο, τον Ιωσήφ, τον καλούμενο Βαρσαβά, που ονομαζόταν Ιούστος, και τον Ματθία. Και προσεύχονταν, και είπε: Εσύ, Κύριε, που γνωρίζεις τις καρδιές όλων των ανθρώπων, δείξε αν από αυτούς τους δύο διάλεξες... Και έδωσαν Προχώρησε ο κλήρος τους. και ο κλήρος έπεσε στον Ματθία· και συγκαταλεγόταν με τους ένδεκα αποστόλους. Πράξεις 1:23-26

360. Συμβαίνουν άσχημα πράγματα σε καλούς ανθρώπους;

Ναι

Γι' αυτό, ο νόμος χαλαρώνει, και η κρίση δεν βγαίνει ποτέ· επειδή, ο ασεβής περικυκλώνει τον δίκαιο· Επομένως, η εσφαλμένη κρίση προχωρεί. Αββακούμ 1:4

Γι' αυτό βλέπεις αυτούς που φέρονται δόλια, και σφίγγεις τη γλώσσα σου, όταν ο ασεβής καταβροχθίζει τον πιο δίκαιο άνθρωπο από αυτόν; Αββακούμ 1:13

Επειδή, όποιον αγαπάει ο Κύριος, παιδεύει, και μαστιγώνει κάθε γιο που δέχεται. Εβραίους 12:6

Όχι

Δεν θα συμβεί κανένα κακό στους δίκαιους. Παροιμίες 12: 21

Ο φόβος του Κυρίου τείνει εις ζωήν, και όστις έχει, θέλει μείνει χορτασμένος· δεν θελει επισκεφθη κακον. Παροιμίες 19:23

Και ποιος είναι αυτός που θα σας βλάψει, αν είστε ακόλουθοι του καλού; 1 Πέτρου3:13

361. Ποιος (ή τι) είναι το λύτρο για τους δίκαιους;

Οι κακοί.

Οι ασεβείς θα είναι λύτρο για τους δίκαιους. Παροιμίες 21: 18

Ιησούς (είναι το λύτρο για όλους ή τουλάχιστον για πολλούς, μερικοί από τους οποίους είναι πιθανώς δίκαιοι).

[Ιησούς] Ο οποίος έδωσε τον εαυτό του ως λύτρο για πολλούς. 2 Τιμόθεο 2:6

Ο Υιός του ανθρώπου δεν ήρθε για να υπηρετηθεί, αλλά για να λειτουργήσει, και να δώσει τη ζωή του λύτρο για πολλούς. Μάρκος 10:45, Ματθαίος 20:28

Πλούτος.
Το λύτρο της ζωής ενός ανθρώπου είναι τα πλούτη του. Παροιμίες 13:8
(Φαίνεται ότι αυτό ισχύει για όλους, συμπεριλαμβανομένων των δικαίων.)

Κανένας και τίποτα, αφού δεν υπάρχουν δίκαιοι άνθρωποι.

Τι είναι ο άνθρωπος, ώστε να είναι καθαρός; και ο γεννηθείς εκ γυναικός, διά να είναι δίκαιος; Ιώβ 15:14

Τις εκήρυξε απ' αρχής, διά να γνωρίσωμεν ημείς; Και πριν από τον καιρό, για να πούμε: Είναι δίκαιος; Μάλιστα, δεν υπάρχει κανένας που να δείχνει, Μάλιστα, δεν υπάρχει κανένας που να διακηρύττει, μάλιστα, δεν υπάρχει κανένας που να ακούει τα λόγια σου. Ησαΐας 41: 26

Είμαστε όλοι σαν ακάθαρτο πράγμα, και όλες οι δικαιοσύνες μας είναι σαν βρώμικα κουρέλια. Ησαΐας 64:6

Δεν υπάρχει δίκαιος, όχι, ούτε ένας. Ρωμαίους 3:10

362. Πρέπει να πιστεύουμε τα πάντα;

Ναι.
Πιστεύει τα πάντα. 1 Κορινθίους 13:7

Όχι.

Ο απλός πιστεύει σε κάθε λόγο, αλλά ο φρόνιμος άνθρωπος αποβλέπει καλά στην πορεία του. Παροιμίες 14: 15

Όταν λαλεί ωραία, μη πιστεύεις εις αυτόν· διότι επτά βδελύγματα είναι εν τη καρδία αυτού. Παροιμίες 26: 25

Απόδειξε τα πάντα. κρατήστε γερά αυτό που είναι καλό. 1 Θεσσαλονικείς 5:21

Αγαπητοί, μη πιστεύετε σε κάθε πνεύμα, αλλά δοκιμάζετε τα πνεύματα αν είναι από τον Θεό, επειδή πολλοί ψευδοπροφήτες βγήκαν στον κόσμο. 1 Ιωάννη 4:1

363. Θέλει ο Θεός να πάνε κάποιοι στην κόλαση;

Ο Θεός θέλει όλοι να πάνε στον παράδεισο.

Ο Θεός ο Σωτήρας μας. που θα έχει όλους τους ανθρώπους να σωθούν. 1 Τιμόθεο 2:3-4

Ο Κύριος είναι... δεν θέλει να χαθεί κανείς, αλλά όλοι να έρθουν σε μετάνοια. 2 Πέτρου 3:9

Ο Θεός θέλει κάποιοι να πάνε στην κόλαση.

Ο Κύριος έχει φτιάξει τα πάντα για τον εαυτό του: μάλιστα, ακόμη και τους ασεβείς για την ημέρα του κακού. Παροιμίες 16:4

Τύφλωσε τα μάτια τους, και σκλήρυνε την καρδιά τους. για να μη δουν με τα μάτια τους, ούτε να καταλάβουν με την καρδιά τους, και να επιστρέψουν, και να τους γιατρέψω. Ιωάννης 12:40

Γι' αυτό έχει έλεος, όποιον θέλει να ελεήσει, και όποιον θέλει σκληρύνει. Ρωμαίους 9:18

Τι θα γινόταν αν ο Θεός, πρόθυμος να δείξει την οργή του και να κάνει γνωστή τη δύναμή του, υπέμενε με πολλή μακροθυμία τα σκεύη της οργής που ήταν κατάλληλα για καταστροφή. Ρωμαίους 9:22

Ο Θεός θα τους στείλει ισχυρή πλάνη, για να πιστέψουν ένα ψέμα: Για να καταδικαστούν όλοι. Β ́ Θεσσαλονικείς 2:11-12

364. Αν αρέσετε στον Θεό, θα αρέσετε και σε όλους τους άλλους;

Αν ο Θεός σας συμπαθεί, το ίδιο θα συμπαθήσουν και οι εχθροί σας.

Όταν οι δρόμοι ενός ανθρώπου αρέσκονται στον Κύριο, κάνει και τους εχθρούς του να είναι σε ειρήνη μαζί του. Παροιμίες 16:7

Αν είσαι πιστός στον Θεό, θα διωχθείς.

Όλοι όσοι θα ζήσουν ευσεβώς εν Χριστώ Ιησού θα υποστούν διωγμό. 2 Τιμόθεο 3:12

365. Είναι καλό να είσαι ευτυχισμένος;

Ναι.

Η εύθυμη καρδιά κάνει το καλό σαν φάρμακο. Παροιμίες 17: 22

Τότε επαίνεσα την ευφροσύνη, επειδή δεν έχει ο άνθρωπος καλύτερο πράγμα κάτω από τον ήλιο, από το να τρώει και να πίνει και να ευφραίνεται. Εκκλησιαστής 8:15

Όχι.

Η λύπη είναι καλύτερη από το γέλιο: γιατί από τη λύπη του προσώπου η καρδιά γίνεται καλύτερη. Η καρδιά του Σοφός είναι στον οίκο του πένθους. αλλά η καρδιά των αφρόνων είναι στον οίκο της ευθυμίας. Εκκλησιαστής 7:3-4

Αλίμονο σε εσάς που γελάτε τώρα! γιατί θα πενθήσετε και θα κλάψετε. Κατά Λουκάν 6:25

Εκκλησιαστής

366. Τι νέο υπάρχει;

Τίποτα δεν είναι, ούτε θα είναι ποτέ, καινούργιο.

Δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο κάτω από τον ήλιο. Εκκλησιαστής 1:9

Κάποια πράγματα είναι καινούργια.

Ιδού, θα κάνω ένα νέο πράγμα. Ησαΐας 43:19

Διότι, ιδού, δημιουργώ νέους ουρανούς και νέα γη. Ησαΐας 65: 17

Εάν λοιπόν τις είναι εν Χριστώ, είναι καινή κτίσις· τα παλαιά Απεβίωσε; Ιδού, τα πάντα έγιναν νέα. 2 Κορινθίους 5:17

Ωστόσο, εμείς, σύμφωνα με την υπόσχεσή του, αναζητούμε νέους ουρανούς και νέα γη. 2 Πέτρου 3:13

Και είδα έναν νέο ουρανό και μια νέα γη. Αποκάλυψη 21:1

367. Υπάρχει Κόλαση;

Ναι, ο Θεός βασανίζει μερικούς ανθρώπους για πάντα μετά το θάνατό τους.

Και πολλοί από αυτούς που κοιμούνται στο χώμα της γης θα ξυπνήσουν, μερικοί για να αιώνια ζωή, και μερικοί σε ντροπή και αιώνια περιφρόνηση. Δανιήλ 12:2

Τέτοια πράγματα είπαν οι αμαρτωλοί στην κόλαση. Σοφία 5:14

Ο Υιός του ανθρώπου θέλει αποστείλει τους αγγέλους αυτού, και θέλουσι συνάξει εκ της βασιλείας αυτού τα πάντα οι σκανδαλίζοντες και οι πράττοντες την ανομίαν· Και θα τα ρίξει εις καμινόν πυρός· θέλει είσθαι θρήνος και τρίξιμο των οδόντων. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 13:41-42

Αν το χέρι σου ή το πόδι σου σε σκανδαλίζουν, κόψε τα, και ρίξε τα από σένα· είναι καλύτερο για σένα να μπεις στη ζωή σταματημένος ή ακρωτηριασμένος, παρά να έχεις δύο χέρια ή δύο πόδια για να ριχτούν στην αιώνια φωτιά. ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 18:8-9

Τότε είπε ο βασιλιάς στους δούλους: Δέστε τον χειροπόδαρα, και πάρτε τον, και ρίξτε τον Στο εξώτερο σκοτάδι, θα είναι το κλάμα και το τρίξιμο των δοντιών. Ματθαίος 22: 13

Τότε θα πει και σ' αυτούς που είναι στα αριστερά: Φύγετε από μένα, οι καταραμένοι, στον αιώνα φωτιά, προετοιμασμένη για τον διάβολο και τους αγγέλους του. ... Και αυτοί θα πάνε σε αιώνια τιμωρία. Ματθαίος 25:41, 46

... στην κόλαση, στη φωτιά που ποτέ δεν θα σβήσει Όπου το σκουλήκι τους δεν πεθαίνει, και η φωτιά δεν σβήνει. ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 9:43-48

Φοβηθήτε εκείνον, όστις αφού φονεύση έχει εξουσίαν να ρίψη εις την άδην. Λουκάς 12:5

Και ο πτωχός απέθανε, και εβαστάχθη υπό των αγγέλων εις τον κόλπον του Αβραάμ· και ο πλούσιος απέθανεν και ετάφη· Και στην κόλαση σηκώνει τα μάτια του, όντας σε βασανιστήρια, και βλέπει τον Αβραάμ από μακριά, και τον Λάζαρο στο δικό του στήθος. Και αφού φώναξε είπε: Πατέρα Αβραάμ, ελέησέ με, και στείλε τον Λάζαρο, για να βουτήξει την άκρη του δακτύλου του στο νερό, και δρόσισε τη γλώσσα μου. γιατί βασανίζομαι σε αυτή τη φλόγα. ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 16:22-24

Έρχεται η ώρα, στην οποία όλοι όσοι βρίσκονται μέσα Οι τάφοι θα ακούσουν τη φωνή του, Και θα βγουν έξω. οι αγαθοποιουντες εις αναστασιν ζωης· και οι πράττοντες το κακόν, εις ανάστασιν καταδίκης. ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 5:28-29

Εν πυρί φλογερώ, εκδικούμενον τους μη γνωρίζοντες τον Θεόν και τους μη υπακούοντας εις το ευαγγέλιον του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, Ο οποίος θα τιμωρηθεί με αιώνια καταστροφή. Β ́ Θεσσαλονικείς 1:8-9

Διότι εάν αμαρτάνωμεν εκούσια, αφού λάβωμεν την επίγνωσιν της αληθείας, δεν απομένει πλέον θυσία για τις αμαρτίες, αλλά κάποια φοβερή αναζήτηση κρίσης και πύρινη αγανάκτηση, που θα καταφάει οι αντίπαλοι. ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 10:26-27

καθώς και τα Σόδομα και τα Γόμορρα και αι πέριξ αυτών πόλεις κατά τον ίδιο τρόπον, παραδίδοντες εαυτούς εις πορνεία και πορνεύοντες οπίσω σάρκας ξένης, εκτίθενται για παράδειγμα, υποφέροντας την εκδίκηση της αιώνιας φωτιάς. Ιούδα 7

Αυτοί θα πιουν από το κρασί της οργής του Θεού, που χύνεται αμιγώς στο ποτήρι της αγανάκτησής του. και θα βασανιστεί με φωτιά και θειάφι την παρουσία των αγίων αγγέλων και παρουσία του Αρνίου. Και ο καπνός του βασανισμού τους ανεβαίνει στον αιώνα και για πάντα. Αποκάλυψη 14:10-11

Και ο διάβολος που τους εξαπάτησε ρίχτηκε στη λίμνη της φωτιάς και του θειαφιού, όπου το θηρίο και ο ψευδοπροφήτης είναι, και θα βασανίζεται ημέρα και νύχτα για πάντα και για πάντα. Αποκάλυψη 20:10

Και ο θάνατος και ο άδης ρίχτηκαν στη λίμνη της φωτιάς. Αυτός είναι ο δεύτερος θάνατος. Και πας οστις δεν ευρεθη γεγραμμενος εν τω βιβλιω της ζωης, εβληθη εις την λιμνην της πυρος. Αποκάλυψη 20:14-15

Όχι, όσοι δεν πάνε στον παράδεισο, απλώς πεθαίνουν.

Ο Κύριος θα εξαλείψει το όνομά του κάτω από τον ουρανό. Δευτερονόμιο 29:20

Οι ασεβείς... είναι σαν το άχυρο που οδηγεί ο άνεμος μακριά. ... Οι ασεβείς θα χαθούν. Ψαλμός 1:4-6

Το πρόσωπο του Κυρίου είναι εναντίον εκείνων που πράττουν το κακό, για να ανάμνησή τους από τη γη. Ψαλμός 34: 16

Μην στεναχωριέσαι εξαιτίας των κακοποιών... Γιατί σύντομα θα κοπούν σαν το χορτάρι, και θα μαραθούν σαν το πράσινο βοτάνι. Ψαλμός 37:1-2

Οι ασεβείς θα χαθούν. Ψαλμός 37:20

Ας εξαλειφθούν από το βιβλίο των ζωντανών. Ψαλμός 69: 28

Όπως περνάει ο ανεμοστρόβιλος, έτσι δεν είναι πια οι ασεβείς. Παροιμίες 10: 25

Το λυχνάρι των ασεβών θα σβήσει. Παροιμίες 24:20

Θα είναι σαν να μην υπήρξαν. Αβδιού 16

Το τέλος αυτών των πραγμάτων είναι ο θάνατος. Ρωμαίους 6:21

Γιατί ο μισθός της αμαρτίας είναι θάνατος. αλλά το δώρο του Θεού είναι η αιώνια ζωή. Ρωμαίους 6:23

Αν κάποιος μολύνει τον ναό του Θεού, αυτόν θα τον καταστρέψει ο Θεός. 1 Κορινθίους 3:17

Σε αυτούς που σώζονται, και σε αυτούς που χάνονται. Β ́ Κορινθίους 2:15

Επειδή, αυτός που σπέρνει στη σάρκα του, θα θερίσει από τη σάρκα φθορά. Προς Γαλάτας 6: 8

Οι εχθροί του σταυρού του Χριστού: Του οποίου το τέλος είναι η καταστροφή. ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ 3:18-19

Η αμαρτία, όταν τελειώσει, γεννά θάνατο. Ιακώβου 1:15

Υπάρχει ένας νομοθέτης, ο οποίος μπορεί να σώσει και να καταστρέψει. Ιακώβου 4:12

Όστις επιστρέφη τον αμαρτωλόν από της πλάνης της οδού αυτού, θέλει σώσει ψυχήν εκ θανάτου. Ιακώβου 5:20

Όχι, όλοι πηγαίνουν στον παράδεισο αφού πεθάνουν.

Γιατί όπως όλοι πεθαίνουν σε σχέση με τον Αδάμ, έτσι και όλοι θα ζωοποιηθούν σε σχέση με τον Χριστό. 1 Κορινθίους 15:22

Εμπιστευόμαστε τον ζωντανό Θεό, ο οποίος είναι ο Σωτήρας όλων των ανθρώπων, ειδικά αυτών που πιστεύουν. 1 Τιμόθεο 4:10

Αυτός είναι ο εξιλασμός για τις αμαρτίες μας: και όχι μόνο για τις δικές μας, αλλά επίσης για τις αμαρτίες όλου του κόσμου. 1 Ιωάννη 2:2

Όχι, όλοι πεθαίνουν. Δεν υπάρχει παράδεισος ή κόλαση.

Σήμερα εγώ [ο Ιησούς του Ναυή] πηγαίνω στον δρόμο όλης της γης. Ιησούς του Ναυή 23:14

Όπως το σύννεφο καταναλώνεται και εξαφανίζεται, έτσι και αυτός που κατεβαίνει στον άδη, δεν θα αναβεί πλέον. Ιώβ 7:9

Αλλ' ο άνθρωπος πεθαίνει και φθείρεται· και ο άνθρωπος δίνει το πνεύμα, και πού είναι; ... Έτσι ο άνθρωπος ξαπλώνει και σηκώνεται Όχι: μέχρις ότου οι ουρανοί δεν υπάρχουν πια, δεν θα ξυπνήσουν, ούτε θα σηκωθούν από τον ύπνο τους... Αν κάποιος πεθάνει, θα ξαναζήσει; Ιώβ 14:10-14

Ωστόσο, θα χαθεί για πάντα σαν την κοπριά του. Ιώβ 20:7

Γιατί στον θάνατο δεν υπάρχει ανάμνηση σου: στον τάφο που θέλει σε ευχαριστήσει; Ψαλμός 6:5

Ας ντρέπονται οι ασεβείς και ας σιωπούν στον τάφο. Ψαλμός 31: 17

Οι νεκροί... τον οποίο δεν θυμάσαι πια. Ψαλμός 88:5

Οι νεκροί δεν υμνούν τον Κύριο, ούτε εκείνοι που κατεβαίνουν στη σιωπή. Ψαλμός 115:17

Διότι ό,τι συμβαίνει εις τους υιούς των ανθρώπων, πλήττει τα κτήνη· Και ένα πράγμα συμβαίνει σ' αυτούς: Όπως πεθαίνει ο ένας, έτσι πεθαίνει και ο άλλος. Ναι, έχουν όλοι μια ανάσα. έτσι ώστε ένας άνθρωπος να μην έχει υπεροχή υπεράνω θηρίου, διότι τα πάντα ματαιότης. Όλα πηγαίνουν σε ένα μέρος. Όλα είναι από το χώμα, και όλα γίνονται χώμα πάλι. Ποιος γνωρίζει το πνεύμα του ανθρώπου που ανεβαίνει προς τα πάνω, και το πνεύμα του θηρίου που πηγαίνει προς τα κάτω στη γη; Εκκλησιαστής 3:19-21

Όλα τα πράγματα έρχονται ίδια σε όλους: υπάρχει ένα γεγονός για τους δίκαιους και για τους κακούς... Πηγαίνουν στους νεκρούς. Εκκλησιαστής 9:2-3

Διότι οι ζώντες γνωρίζουν ότι θέλουσιν αποθάνει· οι δε νεκροί δεν γνωρίζουν ουδέν Δεν είναι πλέον ανταμοιβή. Εκκλησιαστής 9:5

Η αγάπη τους, και το μίσος τους, και ο φθόνος τους, έχουν πλέον χαθεί. ούτε έχουν πια μια μερίδα για πάντα. Εκκλησιαστής 9:6

Γιατί ο τάφος δεν μπορεί να σε υμνήσει, ο θάνατος δεν μπορεί να γιορτάσει Εσένα: αυτοί που κατεβαίνουν στο λάκκο δεν μπορούν να ελπίζουν στην αλήθεια σου. Ησαΐας 38: 18

Ένας αμαρτωλός άνθρωπος... Η δόξα του είναι κοπριά και σκουλήκια... αύριο δεν θα βρεθεί, γιατί επιστρέφει στη γη του. και η σκέψη του δεν έχει καταλήξει σε τίποτα. 1 Μακαβαίοι 2:62-63

368. Τα χρήματα είναι καλά ή κακά;

Τα χρήματα είναι η απάντηση σε όλα τα προβλήματα της ζωής.

Ένα γλέντι γίνεται για γέλιο, και το κρασί ευφραίνει, αλλά το χρήμα απαντά σε όλα. Εκκλησιαστής 10:19

Το χρήμα (ή η αγάπη για αυτό) είναι η πηγή όλων των κακών.

Γιατί η φιλαργυρία είναι η ρίζα κάθε κακού. 1 Τιμόθεο 6:10

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ... ΜΕΡΟΣ ΛΗ'

Κλήμης ο Αλεξανδρεύς: κατά Ελλήνων

Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς στο έργο του «Προτρεπτικός προς Έλληνας» έγραφε:

• «Άνδρες ανάξιους του ονόματος του άνδρα, απατηλούς, που με της μουσικής το πρόσχημα διέφθειραν τη ζωή» (3,1). [Αναφέρεται στον Ορφέα, τον Πίνδαρο και τον Αρίωνα.]

• «Ας εγκαταλείψουν τον Ελικώνα και τον Κιθαιρώνα, κι ας κατοικήσουν τη Σιών» (2,4).

• «Ας περιοδεύσουμε τώρα σύντομα και ας καταλύσουμε τους αγώνες κι αυτά τα επιτάφια πανηγύρια, τα Ίσθμια και τα Νέμεα και τα Πύθια κι επάνω απ' όλα τα Ολύμπια » (34,1).

• «Από που, ω Πλάτων, υπαινίσσεσαι την αλήθεια; Από που η άφθονη χορηγία των λόγων μαντεύει την θεοσέβεια; Σοφώτερα, λέγει, είναι από αυτούς τα γένη των βαρβάρων. Γνωρίζω τους διδασκάλους σου, έστω κι αν θέλης να τους κρύψης· έμαθες την γεωμετρία απ' τους Αιγυπτίους, την αστρονομία απ' τους Βαβυλώνιους, έλαβες τις σπουδαίες επωδές απ' τους Θράκες, πολλά σε δίδαξαν οι Ασσύριοι, ενώ τους αληθινούς νόμους και την δοξασία περί του Θεού τα χρωστάς στους Εβραίους» (70,1).

Οι Δώδεκα (περίπου) φυλές του Ισραήλ

Η ταυτότητα του Ισραήλ στη Βίβλο συνδέεται στενά με την ιδέα ότι το αρχαίο έθνος ήταν μια συμμαχία δώδεκα ξεχωριστών φυλών, η καθεμία με τη δική της επικράτεια. Διαβάζοντας την Παλαιά Διαθήκη με την κανονική της σειρά, συναντάμε ιστορίες για τον πατριάρχη Ιακώβ και τους δώδεκα γιους του που μετακόμισαν όλοι στην Αίγυπτο. Οι απόγονοί τους απεικονίζονται να παραμένουν χωρισμένοι σε ξεχωριστές φυλές, οι οποίες αργότερα θα ταξίδευαν στην Παλαιστίνη, θα χάραζαν τη γη και στη συνέχεια θα κατακτούσαν τα τμήματα που τους είχαν παραχωρηθεί.

Ωστόσο, η ιστορία δεν είναι τόσο απλή, ούτε και οι παραδόσεις που βρίσκουμε στην ίδια τη Βίβλο. Δεν γνώριζαν όλοι οι βιβλικοί συγγραφείς αυτή την εικόνα των φυλών του Ισραήλ και πολλοί από τους μεταγενέστερους ισχυρισμούς του κειμένου έχουν τις ρίζες τους τόσο στη θεολογία και την πολιτική όσο και στην ιστορία. Θέματα που έχουν αιχμαλωτίσει τη φαντασία των ερμηνευτών για χιλιετίες, όπως ο μύθος των «χαμένων φυλών του Ισραήλ», αποκτούν νέα σημασία όταν εξετάζονται προσεκτικά.

Οι επώνυμοι πρόγονοι ως λογοτεχνικό τροπάριο

Θα πρέπει να είναι προφανές σε όποιον έχει αφιερώσει χρόνο για να το σκεφτεί ότι οι φυλές και οι χώρες δεν ιδρύονται στην πραγματικότητα από ανθρώπους με το ίδιο όνομα. Ιστορίες για θρυλικούς ιδρυτές και τις γενεαλογίες τους χρησιμεύουν για να εξηγήσουν τη σημερινή πραγματικότητα του αφηγητή - ποιοι είναι οι σύμμαχοι και οι εχθροί τους. Γιατί σε ένα μέρος βόσκουν πρόβατα, ενώ σε άλλο δουλεύουν μέταλλο. και ούτω καθεξής. Συχνά ένας πρόγονος προέρχεται από έναν άσχετο ήρωα λαϊκού παραμυθιού και αυτός ο χαρακτήρας συμβολίζει μια ολόκληρη φυλή ή έθνος μέσα από μια περίπλοκη διαδικασία προφορικής και λογοτεχνικής ανάπτυξης.

Οι ιστορίες του Ιακώβ και των παιδιών του, λοιπόν, δεν είναι αφηγήσεις ιστορικών ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού. Αντίθετα, μας λένε πόσο αργότερα οι Εβραίοι και οι Ισραηλίτες κατάλαβαν τον εαυτό τους, την καταγωγή τους και τη σχέση τους με τη γη, στο πλαίσιο των λαϊκών παραμυθιών που είχαν εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου. Οι ιστορίες του Ιακώβ και του Ησαύ, για παράδειγμα, απεικονίζουν τη θυελλώδη σχέση μεταξύ του Ισραήλ και του Εδώμ, του νότιου γείτονά του. Η ιστορία για τον Ιακώβ και τον πεθερό του Λάβαν τον Αραμαϊκό στη Γένεση 31:51-54 χρησιμεύει για τον καθορισμό εδαφικών συνόρων μεταξύ του Ισραήλ και της Αράμ (Συρία). Οι δώδεκα γιοι του Ιακώβ παρέχουν μια θρυλική βάση για τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ και ένα πλαίσιο για γενεαλογίες και παραμύθια που σχετίζονται με αυτές τις φυλές. Δεν χρειάζεται να κοιτάξει κανείς πέρα από τα ίδια τα ονόματα για να δει ότι τα περισσότερα από αυτά δεν είναι προσωπικά ονόματα, αλλά ονόματα εθνοτικών ομάδων, γεωγραφικών περιοχών και τοπικών θεοτήτων. Π.χ. Βενιαμίν, που σημαίνει «γιος του νότου» (η τοποθεσία της επικράτειάς του σε σχέση με τη Σαμάρεια), ή Ασήρ, μια φοινικική περιοχή της οποίας το όνομα μπορεί να είναι υπαινιγμός στη θεά Ασεράχ.

Συχνά, ο τρόπος με τον οποίο ενσωματώνονται αυτές οι προγονικές ιστορίες έρχεται σε σύγκρουση με τη συνολική αφήγηση όπως έχει τώρα. Για παράδειγμα, η ιστορία του Ιωσήφ που πουλήθηκε ως σκλάβος από τους αδελφούς του (Γένεση 37) διακόπτεται στο επόμενο κεφάλαιο από μια εντελώς άσχετη ιστορία στην οποία ο Ιούδας εγκαθίσταται στη Χαναάν, στην περιοχή που αργότερα συνδέθηκε με τον Ιούδα, και δημιουργεί οικογένεια εκεί — μια ιστορία που δεν δείχνει καμία επίγνωση της παράδοσης της εξόδου της μετανάστευσης και της εγκατάστασης.¹

Η σημασία του αριθμού δώδεκα

Ο αριθμός δώδεκα είχε μεγάλη σημασία για τους βιβλικούς συγγραφείς και το Ισραήλ, ιδιαίτερα στη θρησκευτική σφαίρα. Ο αρχιερέας είχε δώδεκα πολύτιμους λίθους ένθετους στον θωρακικό του. Ο άρτος της Σκηνής του Μαρτυρίου αποτελούνταν από δώδεκα ψωμιά (Λευιτ. 24:5). Οι προσφορές έπρεπε να φέρουν δώδεκα βόδια (Αριθμοί 7:3). Τα λατρευτικά αγγεία αριθμούνταν σε δώδεκα (Αριθμοί 7:84). Η χάλκινη θάλασσα στο ναό στηριζόταν από δώδεκα βόδια (Α ́ Βασιλέων 7:34). Ο Σολομών είχε δώδεκα αξιωματούχους που ήταν υπεύθυνοι για τον εφοδιασμό του βασιλικού οίκου από τις αντίστοιχες περιφέρειές τους σε εκ περιτροπής μηνιαία βάση (Α ́ Βασιλέων 4). Τα σκαλοπάτια μπροστά από τον θρόνο του Σολομώντα απεικόνιζαν δώδεκα λιοντάρια (Α ́ Βασιλέων 10:20). Ο Ιεζεκιήλ οραματίστηκε μια εστία θυσιαστηρίου δώδεκα πήχεις τετράγωνο (Ιεζ 43:16). Και ούτω καθεξής.

Η σημασία του αριθμού δώδεκα σχετίζεται πιθανώς με τους δώδεκα μήνες του έτους. Ο Τζιοβάνι Γκαρμπίνι προτείνει ότι η τελετουργική αξία των δώδεκα στη θρησκευτική σφαίρα, εμφανής στα ιερατικά κείμενα της Βίβλου, προέκυψε κατά τη διάρκεια των περσικών χρόνων, όταν η ιουδαϊκή θρησκεία βρισκόταν στα χέρια του ιερατείου και όχι του βασιλιά.²

Μετρώντας τις φυλές: Μια ντουζίνα

Η τεχνητή φύση της σχέσης μεταξύ των ισραηλιτικών φυλών και του αριθμού δώδεκα είναι συχνά εμφανής στο κείμενο. Οι βιβλικοί συγγραφείς θέλουν να υπάρχουν δώδεκα φυλές και δώδεκα φυλετικές περιοχές. αλλά εφόσον στους Λευίτες δεν παραχωρείται η δική τους επικράτεια, η φυλή του Ιωσήφ διπλασιάζεται, με αποτέλεσμα τις φυλές του Εφραΐμ και του Μανασσή. (Το κείμενο το εξηγεί αυτό με αιτιολογικούς όρους κάνοντας τον Εφραΐμ και τον Μανασσή ονόματα των γιων του Ιωσήφ.) Έτσι, ήδη, έχουμε κολλήσει με δεκατρείς φυλές σε πρακτικούς όρους.

Επιπλέον, όταν εξετάζουμε τα διάφορα εδάφια που απαριθμούν τις ισραηλιτικές φυλές - ιδιαίτερα εκείνες που προηγούνται της κανονικής Πεντατεύχου - βρίσκουμε εκπληκτική ποικιλία στα ονόματα και τους αριθμούς των φυλών. Η εξέταση των εδαφών που κατέχουν οι φυλές παρέχει περισσότερες εκπλήξεις και αινίγματα. Σύντομα γίνεται φανερό ότι η τακτοποιημένη εικόνα των δώδεκα φυλών και των δώδεκα πατριαρχών ήταν μια καθυστερημένη επιβολή σε πιο διαφορετικές παραδόσεις.

Οι φυλές στο Άσμα της Ντέμπορα

Το Άσμα της Δεββώρας στους Κριτές 5, που συχνά θεωρείται το παλαιότερο κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης, απαριθμεί δέκα φυλές: Εφραΐμ, Βενιαμίν, Μαχίρ, Ζαβουλών, Ισσάχαρ, Ρουβήν, Γαλαάδ, Δαν, Ασήρ και Νεφθαλί. Δύο από αυτούς — ο Μαχίρ και ο Γαλαάδ — δεν συγκαταλέγονται στους συνηθισμένους δώδεκα, αν και εμφανίζονται σε άλλα κείμενα ως φυλές, εδάφη ή πρόγονοι.

Από τον Εφραΐμ ξεκίνησαν στην κοιλάδα,
ακολουθώντας εσένα, Βενιαμίν, με τους συγγενείς σου.
Από το Μαχίρ βάδισαν οι διοικητές,
και από τον Ζαβουλών εκείνοι που φέρουν το ραβδί του στρατάρχη.
οι αρχηγοί του Ισσάχαρ ήρθαν μαζί με τη Δεββώρα,
και [ο Νεφθαλί] πιστός στον Βαράκ·
Στην κοιλάδα όρμησαν κατά πόδας του.
Ανάμεσα στις φυλές του Ρουβήν
υπήρχαν μεγάλες αναζητήσεις καρδιάς.
Γιατί έμεινες ανάμεσα στις στάνες,
για να ακούσεις τη διήγηση των ποιμνίων;
Ανάμεσα στις φυλές του Ρουβήν
υπήρχαν μεγάλες αναζητήσεις καρδιάς.
Η Γαλαάδ έμεινε πέρα από τον Ιορδάνη.
και ο Δαν, γιατί έμεινε μαζί με τα πλοία;
Ο Άσερ κάθισε ακίνητος στην ακτή της θάλασσας,
καθισμένος στις αποβάθρες του.
Ο Ζαβουλών είναι ένας λαός που περιφρονούσε τον θάνατο.
Ο Νεφθαλί, επίσης, στα ύψη του πεδίου.

Τέσσερις από τις φυλές φαίνεται ήδη να είναι περιθωριακές - Asher, Dan, Reuben και Gilead - καθώς είναι οι πιο απομακρυσμένες γεωγραφικά από αυτές που αναφέρονται και επιλέγουν να μην συμμετάσχουν στη μάχη. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Μαννασέ και ο Ιούδας, που κατέχουν τις μεγαλύτερες περιοχές σε άλλα κείμενα, δεν αναφέρονται καν. Είναι πιθανό ότι δεν υπήρχε Ιούδας σε αυτό το σημείο. Άλλες φυλές που δεν αναφέρονται είναι ο Γαδ, ο Συμεών και ο Λευί.

Οι φυλές που κατέκτησαν τη Χαναάν

Οι Κριτές 1 περιγράφουν την κατάκτηση της Χαναάν από τις διάφορες φυλές. Εδώ, πάλι, πολλοί λείπουν. Μόνο οκτώ ή δέκα (ανάλογα με το πώς τα μετράτε) εμφανίζονται σε αυτό το πρώιμο απόσπασμα. Ο Βενιαμίν και ο Συμεών αναφέρονται μόνο στην ενότητα που περιγράφει τα κατορθώματα του Ιούδα και λειτουργούν ως μέρος του Ιούδα μαζί με τους Καλεβίτες και τους Κενίτες.

Οι άλλες επτά φυλές των οποίων οι κατακτήσεις (ή απόπειρες κατακτήσεων) περιγράφονται περιλαμβάνουν τον Ιωσήφ, τον Εφραΐμ και τον Μανασσή ως ξεχωριστές φυλές, καθώς και τον Ζαβουλών, τον Ασήρ, τον Νεφθαλίμ και τον Δαν. Οι φυλές του Ισσάχαρ, του Ρουβήν και του Γαδ δεν αναφέρονται.

Στον Ιησού του Ναυή 13-19, ένα άλλο πρώιμο κείμενο (αλλά πιθανώς μεταγενέστερο από τους Κριτές 1), έχουμε μια άλλη περιγραφή της διαίρεσης της Χαναάν μεταξύ των φυλών. Ο Συμεών, πάλι, φαίνεται να μην είναι μια πλήρης φυλή. περιέχεται εξ ολοκλήρου στην επικράτεια του Ιούδα. Ο Garbini προτείνει ότι ο Συμεών είχε ήδη εξαφανιστεί ως φυλή όταν δημιουργήθηκε ο Ιούδας και γράφτηκαν αυτά τα κείμενα.

Υπάρχουν και άλλες παραξενιές με αυτά τα κεφάλαια στον Ιησού του Ναυή. Για παράδειγμα, ο Ιωσήφ αναφέρεται και πάλι χωριστά από τον Εφραΐμ και τον Μανασσή, καταδεικνύοντας την τεχνητότητα του θρύλου της ίδρυσης των δώδεκα φυλών της Πεντατεύχου. Υπάρχει σύγχυση σχετικά με το τι συμβαίνει με τη Γαλαάδ (εδώ μια περιοχή και όχι μια φυλή) στον Ιησού του Ναυή 13. Τα μισά δίνονται στον Μανασσή, αλλά όλα στον Γαδ. Ίσως ένα παλαιότερο κείμενο να έχει ξαναγραφτεί με μεταγενέστερες φυλετικές παραδόσεις, αφήνοντας ενδεικτικά σημάδια ατελούς επεξεργασίας.

Στον Caleb δίνεται και πάλι ξεχωριστή κατανομή από τις άλλες φυλές. Έχει κανείς την εντύπωση ότι ο Χάλεβ ήταν τόσο ανεξάρτητη φυλή όσο και οι κανονικές δώδεκα φυλές σε αυτά τα πρώιμα κείμενα.

Στις γενεαλογίες των φυλών της Α ́ Χρονικών 4-8, έχουμε τον Μανασσή να αναφέρεται δύο φορές και τον Εφραΐμ (αλλά όχι τον Μανασσή) να εξισώνεται με τον Ιωσήφ, ενώ ο Δαν και ο Ζαβουλών λείπουν. Ο κατάλογος των αρχηγών των φυλών στο 1 Χρονικών 27 αναφέρει επίσης τον Μανασσή δύο φορές, αλλά παραλείπει να αναφέρει τον Ασήρ ή τον Γαδ. Αναφέρει επίσης τον Ααρών ως φυλή (περισσότερα για αυτό παρακάτω).

Η ευλογία του Μωυσή

Το Δευτερονόμιο 33 περιλαμβάνει ένα απόσπασμα στο οποίο ο Μωυσής ευλογεί όλες τις φυλές. Τα είπα όλα; Ο καημένος ο γέρος Συμεών λείπει ξανά και ο σκοτεινός Ισσάχαρ αντιμετωπίζεται ως ένα άλλο όνομα για τον Ζαβουλών χωρίς δική του ευλογία.

Φυλές και Θλίψεις

Η ποικιλία στους καταλόγους των φυλών συνεχίζεται μέχρι τη χριστιανική εποχή. Η Αποκάλυψη 7 μιλά για δώδεκα χιλιάδες υπηρέτες του Θεού από κάθε φυλή του Ισραήλ, σφραγισμένους για τις τελευταίες ημέρες. Οι φυλές που αναφέρονται εδώ περιλαμβάνουν τον Ιωσήφ και τον Μανασσή ξεχωριστά, αλλά όχι τον Εφραΐμ και τον Δαν. Και πάλι, χρειάστηκε επιλεκτική επεξεργασία προκειμένου να διατηρηθεί ο μαγικός αριθμός δώδεκα.

Τα Δύο Βασίλεια

Αν και είναι απίθανο, με ιστορικούς όρους, να υπήρξε ποτέ ένα ενωμένο Δαβιδικό βασίλειο του Ισραήλ, ο θρύλος μιας Ισραηλιτικής Χρυσής Εποχής που ακολουθήθηκε από τη διαίρεσή της σε Σαμάρεια και Ιούδα παίζει σημαντικό ρόλο στα εθνικιστικά θέματα της Δευτερονομιστικής Ιστορίας. Παραδοσιακά, όπως λέει η ιστορία, ο Ιούδας και ο Βενιαμίν παρέμειναν υπό τον έλεγχο του Ροβοάμ, ενώ ο Ιεροβοάμ πήρε τον έλεγχο των άλλων δέκα φυλών. Το πραγματικό κείμενο, ωστόσο, είναι κάπως λιγότερο σαφές επί του θέματος. Για παράδειγμα, η διαίρεση προλέγεται στο 1 Βασιλέων 11 από τον προφήτη Αχιά, ο οποίος σκίζει το ένδυμά του σε δώδεκα κομμάτια και λέει στον Ιεροβοάμ:

Πάρτε για τον εαυτό σας δέκα κομμάτια. γιατί έτσι λέει ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ: «Δες, πρόκειται να ξεσχίσω τη βασιλεία από το χέρι του Σολομώντα, και θα σου δώσω δέκα φυλές. Μια φυλή θα παραμείνει δική του». (Α ́ Βασιλέων 11:31-32)

Τα μαθηματικά δεν αθροίζονται εδώ: Ο Ahijah φαίνεται να έχει ένα κομμάτι που περισσεύει. Φαίνεται ότι ο αρχικός συγγραφέας δεν οραματίστηκε τον Ιούδα να ενώνεται με τον Βενιαμίν ή οποιαδήποτε άλλη φυλή, και όποιος πρόσθεσε την αναφορά σε δώδεκα κομμάτια δεν κατάφερε να την ταιριάξει ομαλά. (Σκεφτείτε επίσης τον Λευίτη στους Κριτές 19-20, ο οποίος κόβει το πτώμα της νεκρής παλλακίδας του σε δώδεκα κομμάτια και τα στέλνει στις φυλές του Ισραήλ ως κάλεσμα να έρθουν να πολεμήσουν τον Βενιαμίν. Σε ποιον πήγε το δωδέκατο κομμάτι;)

Γεωγραφικά, ούτε ο διαχωρισμός έχει νόημα. Ο Συμεών και ο Ρουβήν βρίσκονται νότια και ανατολικά του Ιούδα και δεν θα μπορούσαν να ήταν μέρος ενός «βόρειου» βασιλείου. Όσον αφορά τα αρχαιολογικά και επιγραφικά στοιχεία, οι άλλες φυλές της Υπεριορδανίας (Γαδ/Γαλαάδ και Μανασσής) έχουν μικρή σχέση με τη Σαμάρεια και μερικές από τις βόρειες φυλές - Δαν, Νεφθαλίμ και Ασήρ - μπορεί να μην ήταν ποτέ μέρος του Ισραήλ. Οι επιγραφές που βρέθηκαν σε εκείνη την περιοχή είναι στη φοινικική, όχι στην εβραϊκή.

Σε ένα προηγούμενο απόσπασμα, Β ́ Σαμουήλ 2:8-10, ο Δαβίδ γίνεται βασιλιάς του οίκου του Ιούδα, ενώ ο Ισβάαλ γίνεται βασιλιάς «όλου του Ισραήλ», ο οποίος περιγράφεται ότι αποτελείται από τη Γαλαάδ, τους Ασουρίτες, την Ιεζραέλ, τον Εφραΐμ και τον Βενιαμίν.

Λευίτες: Φυλή ή Εμπόριο;

Υπάρχουν λόγοι να πιστεύουμε ότι η λέξη «Λευίτης» αρχικά προσδιόριζε ένα μέλος ενός λατρευτικού επαγγέλματος και όχι ένα μέλος φυλής ή φυλής. Κατ' αρχάς, το ίδιο το όνομα μπορεί να σημαίνει «ένα άτομο που έχει δεσμευτεί για ένα χρέος ή μια ευχή» (δηλαδή σε μια θεότητα).³ Στο εδάφιο Κριτές 17:7, έχουμε έναν Λευίτη που λέγεται ξεκάθαρα ότι είναι από τη φυλή του Ιούδα, και οι επαγγελματικές του ικανότητες ως Λευίτης ιερέας είναι το επίκεντρο της ιστορίας.⁴ Στην Έξοδο 4:14, Ο Γιαχβέ μιλώντας στον Μωυσή αποκαλεί τον αδελφό του «Ααρών τον Λευίτη» – μια ονομασία που έχει νόημα μόνο αν ο Λευίτης πρέπει να εξισωθεί με μια ιερατική κάστα ή ομάδα και όχι με μια εθνική ομάδα. Σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό, μπορούμε να υποθέσουμε ότι η ιδέα ότι οι Λευίτες ήταν μια φυλή ήταν μια μεταγενέστερη καινοτομία.

Επιπλέον, βλέπουμε στοιχεία στα βιβλικά κείμενα αντίπαλων ιερατικών ομάδων που συναγωνίζονται για τον έλεγχο του ναού και άλλων θρησκευτικών θέσεων: Ζαδοτκίτες, Ααρωνίτες, Μουσίτες, Κοραϊτές, Μεραρίτες και άλλοι. Τα 1 Χρονικών 12 και 27 αναφέρουν τον Ααρών και τον Σαδώκ μαζί με τις άλλες φυλές, υπονοώντας κάποιο είδος ανεξάρτητης σχέσης. Στους χρόνους της εξορίας και μετά την εξορία, οι Σαδωκίτες ήταν σαφώς διαφορετικοί από τους Λευίτες. Οι πρώτοι επιτρεπόταν να υπηρετούν ως ιερείς του βωμού, ενώ οι δεύτεροι υποβιβάστηκαν σε μικρότερες λειτουργίες, μια διαίρεση που έγινε σαφής στον Ιεζεκιήλ. Οι γενεαλογίες που απεικονίζουν τους Σαδωκίτες ως απόγονους του Ααρών και του Λευί είναι γενικά αποδεκτό ότι αποτελούν μυθοπλασία για να τους παράσχουν την κατάλληλη αρχαία γενεαλογία.⁵ Οι Λευίτες αναφέρονται συχνά ως ομάδα διαφορετική από τους ιερείς του ναού και άλλους λειτουργούς στο Έσδρα-Νεεμίας και σε άλλα κείμενα. Η εξέλιξη και ο ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων ιερατικών ομάδων και των λειτουργών του ναού είναι ένα περίπλοκο θέμα, αλλά η απλοϊκή ιδέα μιας μονολιθικής ιερατικής φυλής που ονομάζεται Λευί δεν φαίνεται να ταιριάζει με τα στοιχεία.

Οι Βόρειες Φυλές του Ισραήλ: Χαμένες ή Απλώς Άστοχες;

Η τεχνητή φύση των δέκα βόρειων φυλών (που βασίζεται στο ιδεώδες των δώδεκα ισραηλιτικών φυλών) έχει δημιουργήσει έναν άλλο μύθο, αυτόν των «χαμένων φυλών του Ισραήλ» που υποτίθεται ότι εκτοπίστηκαν από τους Ασσύριους, για να μην επιστρέψουν ποτέ. Στην πραγματικότητα, τα φυλετικά εδάφη της Υπεριορδανίας και του βορρά ήταν ήδη ασσυριακές επαρχίες όταν ο Σαλμανασάρ Ε ́ κατέστρεψε τη Σαμάρεια και ο διάδοχός του Σαργών Β ́ εκτόπισε τους κατοίκους της. Η Σαμάρεια, το βόρειο βασίλειο του Ισραήλ, θα αποτελούνταν από κάτι περισσότερο από τον Εφραΐμ και τον Μανασσή εκείνη την εποχή.⁶

Πολλοί μελετητές βλέπουν μια αντισαμαρειτική προκατάληψη που έχει συμβάλει στην άποψη των βόρειων φυλών ως «χαμένων» και χωρίς καμία σχέση με τους μεταγενέστερους κατοίκους του βόρειου Ισραήλ.⁷ Το Μασοριτικό κείμενο του 2 Βασιλέων 17 περιγράφει την επανακατοίκηση της Σαμάρειας με αποίκους που λάτρευαν τους δικούς τους θεούς και εγκατέλειψαν τον Γιαχβέ.⁸ Μια ξεχωριστή αφήγηση για την καταστροφή της Σαμάρειας στο 2 Βασιλέων 18 δεν αναφέρει αποίκους και υπονοεί ότι ολόκληρος ο πληθυσμός απήχθη. Στην πραγματικότητα, όμως, γνωρίζουμε από ασσυριακές πηγές ότι μόνο ένα μέρος του πληθυσμού απελάθηκε.⁹ Όσοι παρέμειναν συνέχισαν να τιμούν τον Γιαχβέ και ίδρυσαν έναν ακμάζοντα ναό στο όρος Γαριζίν που συναγωνιζόταν τον ναό της Ιερουσαλήμ. Οι Σαμαρείτες και οι θρησκευτικές τους συνήθειες επιβιώνουν μέχρι σήμερα στον Ισραήλ.

Οι ρομαντικές χαμένες φυλές έχουν ασκήσει εκπληκτική επιρροή και στον Χριστιανισμό. Ορισμένες βρετανικές αιρέσεις, για παράδειγμα, υποστήριξαν ότι ο βρετανικός λαός ήταν απόγονοι των χαμένων φυλών. Αυτή η θεολογία (που ονομάζεται Βρετανικός Ισραηλισμός) ήταν ένας από τους πυλώνες της Παγκόσμιας Εκκλησίας του Θεού που ιδρύθηκε από τον Χέρμπερτ Άρμστρονγκ και εξακολουθεί να διδάσκεται σε ορισμένες εκκλησίες. Διάφορα κινήματα Bene Israel σε άλλα μέρη του κόσμου προσπάθησαν επίσης να ταυτίσουν τις τοπικές κοινότητες με τις χαμένες φυλές. Η αποκατάσταση των χαμένων φυλών είναι ένα από τα άρθρα της πίστης των Μορμόνων.

Συμπέρασμα

Ο μύθος των δώδεκα φυλών του Ισραήλ είναι ένα άλλο παράδειγμα του πώς η Βίβλος στη σημερινή της μορφή παρουσιάζει ένα εξιδανικευμένο όραμα του παρελθόντος βασισμένο σε θρησκευτικές και εθνικιστικές ανησυχίες, που αναπτύχθηκε μέσω αριθμητικών συμβολισμών, φανταστικών γενεαλογιών και αιτιολογικών ιστοριών. Η προσεκτική ανάγνωση μπορεί να αποκαλύψει πολλές από τις υποκείμενες παραδόσεις που προηγήθηκαν της τελικής μορφής του κειμένου. Υπάρχουν πάντα περισσότερα από όσα φαίνονται με το μάτι.

----------------------------------
Κάντε κλικ στην παρακάτω εικόνα για ένα εύχρηστο διάγραμμα που έφτιαξα που δείχνει ποιες φυλές εμφανίζονται στις διάφορες φυλετικές απαριθμήσεις της Βίβλου.

Φυλές του Ισραήλ

---------------------

Υποσημειώσεις

¹ John Van Seters, Πρόλογος στην Ιστορία: Ο Γιαχβιστής ως Ιστορικός στη Γένεση, σ. 208.

² Giovanni Garbini, Ιστορία και Ιδεολογία στο Αρχαίο Ισραήλ, σ. 123.

³ Merlin D. Rehm, «Λευίτες και Ιερείς», ABD.

⁴ Webb, Βιβλίο των Κριτών, σ. 201.

⁵ George W. Ramsey, "Zadok", ABD.

⁶ Garbini, σ. 124.

⁷ Thomas L. Thompson, «Η μητέρα σου ήταν Χετταίος και ο πατέρας σου Αμορραίος: Εθνότητα, Ιουδαϊσμός και Πολιτιστική Κληρονομιά της Παλαιστίνης», Scandinavian Journal of the Old Testament, 27:1, 76-95.

⁸ Το κείμενο είναι δύσκολο να ακολουθηθεί, ωστόσο, και η Μετάφραση των Εβδομήκοντα φαίνεται να το αντικρούει, δηλώνοντας ότι οι άνθρωποι στη Σαμάρεια παρέμειναν πιστοί στον Γιαχβέ. Επιπλέον, η Μετάφραση των Εβδομήκοντα θεωρείται ότι αντικατοπτρίζει μια παλαιότερη εβραϊκή έκδοση.

⁹ Etienne Nodet, «Ισραηλίτες, Σαμαρείτες, Ναοί, Εβραίοι», Σαμάρεια, Σαμαρείτες (Studia Judaica 66 / Studia Samaritana 6) σ. 159.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ: Αντώνιος και Κλεοπάτρα – Η πρώτη συνάντηση

Ο Μάρκος Αντώνιος (82-30 π.Χ.) υπήρξε ένας από τους ισχυρότερους πολιτικούς και στρατιωτικούς της εποχής. Συνδέθηκε στενά με τον Καίσαρα, μέχρι τη δολοφονία του τελευταίου (44 π.Χ.). Αμέσως μετά συγκρότησε από κοινού με τον Οκταβιανό και τον Λέπιδο τη (δεύτερη) τριανδρία (43 π.Χ.). Το επόμενο έτος νίκησε στους Φιλίππους τον στρατό των δολοφόνων του Καίσαρα και, στην αναδιανομή που ακολούθησε, έλαβε τις ανατολικές επαρχίες του ρωμαϊκού κράτους. Το καλοκαίρι του 41 π.Χ. συνάντησε πρώτη φορά στην Ταρσό της Κιλικίας την Κλεοπάτρα,που έμελλε να σφραγίσει στο εξής τη ζωή του και την πολιτική του. Δέκα χρόνια αργότερα, το 31 π.Χ. σε έναν αγώνα υπέρ πάντων, ηττήθηκε από τον Οκταβιανό στη ναυμαχία του Ακτίου και αποσύρθηκε μαζί με την Κλεοπάτρα στην Αλεξάνδρεια, όπου, ένα χρόνο αργότερα, αυτοκτόνησαν ο ένας μετά τον άλλον, λίγο πριν πέσουν στα χέρια του Οκταβιανού.

Το παρακάτω απόσπασμα αναφέρεται στην πρώτη συνάντηση της εικοσιοκτάχρονης Κλεοπάτρας με τον σαραντάχρονο Αντώνιο στην Ταρσό.

Η ίδια ήταν ξαπλωμένη κάτω από στέγαστρο χρυσοποίκιλτο, στολισμένη όπως ζωγραφίζουν την Αφροδίτη, ενώ αγόρια όμοια με ζωγραφισμένους Έρωτες έστεκαν από τη μια και από την άλλη ανεμίζοντας ριπίδια. Επίσης, οι ωραιότερες θεραπαινίδες, ντυμένες Νηρηίδες και Χάριτες, έστεκαν άλλες πλάι στα πηδάλια και άλλες πλάι στα παλαμάρια. Ευωδιές εξαίσιες από αμέτρητα θυμιάματα ξεχύνονταν στις όχθες. Από τους ανθρώπους πάλι άλλοι τη συνόδευαν από τη μια και από την άλλη όχθη ευθύς από την εκβολή του ποταμού, ενώ άλλοι κατέβαιναν από την πόλη στην ακτή για να δουν το θέαμα. Και καθώς το πλήθος το συναθροισμένο στην αγορά απομακρυνόταν κατά κύματα, στο τέλος ο ίδιος ο Αντώνιος, καθισμένος στο βήμα, απόμεινε μόνος. Και παντού κυκλοφορούσε η φήμη ότι η Αφροδίτη ερχόταν να ξεφαντώσει με τον Διόνυσο για το καλό της Ασίας.

Έστειλε λοιπόν ο Αντώνιος και την καλούσε σε δείπνο· αυτή ωστόσο εξέφρασε την επιθυμία να την επισκεφθεί καλύτερα εκείνος. Θέλοντας λοιπόν από την πρώτη στιγμή να δείξει την καλή του διάθεση και τα φιλικά του αισθήματα, ανταποκρίθηκε και πήγε. Εκεί βρέθηκε μπροστά σε προετοιμασία ανώτερη από οποιαδήποτε περιγραφή· όμως αυτό που του προκάλεσε τη μεγαλύτερη εντύπωση ήταν το πλήθος των φώτων. Γιατί τόσα φώτα λέγεται ότι είχαν τοποθετηθεί και άναβαν συγχρόνως σε όλα τα σημεία, και με τέτοιες κλίσεις και τέτοιους συνδυασμούς το ένα σε σχέση με το άλλο είχαν οργανωθεί και διαταχθεί σε σχηματισμούς τετραγώνων και κύκλων, ώστε το θέαμα εκείνο να συγκαταλέγεται στα λίγα ωραία θεάματα που θα άξιζε να δει κανείς.

Την επόμενη ημέρα, όταν ο Αντώνιος της ανταπέδιδε το τραπέζι, είχε τη φιλοδοξία να την ξεπεράσει στη λαμπρότητα και τη χάρη, όταν όμως υστερούσε και στα δύο και έβγαινε ηττημένος ακριβώς σ᾽ αυτά, υπήρξε ο πρώτος που ειρωνεύτηκε τις δικές του ετοιμασίες για την πενιχρότητα και τη χοντροκοπιά τους. Η Κλεοπάτρα, διαπιστώνοντας ότι και στα αστεία του Αντωνίου υπήρχε έντονο το στοιχείο του στρατιώτη και του κοινού ανθρώπου, χρησιμοποιούσε αυτόν τον τρόπο και απέναντί του με παρρησία ήδη και με τόλμη. Γιατί η ομορφιά της καθ᾽ εαυτήν δεν ήταν, λένε, απαράμιλλη ούτε τέτοια ώστε να αφήνει έκθαμβους όσους την έβλεπαν, η συναναστροφή όμως μαζί της είχε κάτι το σαγηνευτικό, στο οποίο δεν μπορούσες να αντισταθείς, και η μορφή της, σε συνδυασμό με την πειθώ του λόγου της και το ήθος που, κατά κάποιον τρόπο, συνόδευε την επικοινωνία της με τους άλλους, είχε κάτι το συναρπαστικό. Επίσης, όταν μιλούσε, ήταν απόλαυση να ακούς τον ήχο της φωνής της, ενώ και τη γλώσσα της, σαν όργανο πολύχορδο, την προσάρμοζε με ευχέρεια σε οποιαδήποτε γλώσσα ήθελε και έτσι μόνο με ελάχιστους βαρβάρους επικοινωνούσε μέσω διερμηνέα, ενώ κατά κανόνα τις απαντήσεις τις έδινε η ίδια, όπως επί παραδείγματι στους Μήδους και στους Πάρθους. Λέγεται ακόμη ότι είχε μάθει τις γλώσσες πολλών άλλων, ενώ οι προκάτοχοί της βασιλείς δεν είχαν υποβληθεί στον κόπο να μάθουν ούτε την αιγυπτιακή γλώσσα, ενώ κάποιοι είχαν ξεχάσει ακόμη και τα μακεδονικά.

Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι
------------------------
*Το έργο για το οποίο δοξάστηκε ο Πλούταρχος είναι οι Βίοι Παράλληλοι, οι βιογραφίες δηλ. επιφανών ανδρών που έχουν συνταχθεί κατά ζεύγη αποτελούμενα από έναν Έλληνα και έναν Ρωμαίο -σώζονται 22 τέτοια ζεύγη. Το ενδιαφέρον του Πλουτάρχου στους Βίους είναι λιγότερο ιστορικό και περισσότερο ηθοπλαστικό: με τις βιογραφίες επιφανών ανδρών επιδιώκει να δημιουργήσει πρότυπα προς μίμηση -ενίοτε και προς αποφυγήν.

Ο Αριστοτέλης και η έννοια της κοινής αίσθησης

Συνεχίζοντας το τρίτο και τελευταίο βιβλίο από το έργο του Περί Ψυχής ο Αριστοτέλης θα κάνει λόγο για τα κοινά αισθητά: «ούτε μπορεί να υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο αισθητήριο για τα κοινά αισθητά, τα οποία αισθανόμαστε κατά περίσταση με κάθε αίσθηση· όπως για παράδειγμα την κίνηση, τη στάση το σχήμα, το μέγεθος, τον αριθμό, την ενότητα» (425a 15-18).

Για να εξηγήσει αμέσως: «γιατί όλα αυτά τα αισθανόμαστε με μια κίνηση» (425a 18). Ο όρος κίνηση, όπως τίθεται εδώ, ισοδυναμεί περισσότερο με την έννοια του πάθους, δηλαδή του συναισθήματος που λειτουργώντας ως επικοινωνιακή πύλη με το περιβάλλον επιτρέπει την κατανόησή του και την αντίληψη της θέσης του εαυτού μέσα σε αυτό. Η “κίνησις” εδώ είναι συνώνυμη με το “πάθος”. Το κοινό αισθητό ασκεί μια δράση πάνω στο “αισθητήριον” και γι’ αυτό δε γίνεται αισθητό κατά συμβεβηκός

Με άλλα λόγια, είναι αδύνατο να προσδιορίσει κανείς την αντίληψη της κίνησης ή της ενότητας ή της στάσης επικαλούμενος μία μονάχα αίσθηση. Η αίσθηση της στάσης μέσα στο τρένο που σταματά να κινείται δεν αφορά ούτε την όραση ούτε την αφή ούτε την ακοή κατ’ αποκλειστικότητα, αλλά προκύπτει από το σύνολο των δράσεων όλων των αισθητηρίων που αποστέλλουν στο νου το δικό τους αισθητηριακό μήνυμα.

Το ίδιο μπορούμε να πούμε ότι συμβαίνει και με την αντίληψη του σχήματος ή του μεγέθους, πολύ περισσότερο του αριθμού, που αφορά τη νοητική αποκωδικοποίηση των αισθητηριακών ερεθισμάτων. Το δεδομένο ότι τα νούμερα δεν υπάρχουν στο περιβάλλον καθιστά σαφές ότι πρόκειται για νοητική κατασκευή που στοχεύει στην πλήρη αποδελτίωσή του. Μπορεί κανείς να αντιληφθεί με την αίσθηση της όρασης ότι στο δρόμο υπάρχει μονάχα ένα αυτοκίνητο, αλλά η μέτρηση είναι καθαρά νοητική διαδικασία.

Αποδεχόμενοι ότι και το μέγεθος αφορά την κοινή αίσθηση, αφού σε τελική ανάλυση δεν αφορά μονάχα ένα αισθητήριο όργανο, εμπεριέχει την έννοια της αριθμητικής προσέγγισης και εντάσσεται στην έννοια της κίνησης με την αριστοτελική της ταυτότητα, γίνεται κατανοητό ότι με τον ίδιο τρόπο πρέπει να προσεγγιστεί και η έννοια του σχήματος: «για παράδειγμα αισθανόμαστε το μέγεθος με την κίνηση· επομένως και το σχήμα· γιατί το σχήμα είναι μια μορφή μεγέθους» (425a 19-20).

Ο Αριστοτέλης θα γίνει κατατοπιστικότερος: «Το πράγμα που βρίσκεται σε ηρεμία το αισθανόμαστε με την απουσία της κίνησης· ενώ τον αριθμό με την άρνηση της συνέχειας και με τα ιδιαίτερα σε κάθε αίσθηση αισθητά· γιατί κάθε αίσθηση αισθάνεται ένα πράγμα» (425a 20-22). Η αναντίρρητα εξατομικευμένη λειτουργία των αισθήσεων (η ακοή αφορά μόνο τους ήχους, η όσφρηση μόνο τις μυρωδιές, η όραση μόνο τα ορατά κλπ) καταδεικνύει ότι για κάποιες πιο σύνθετες αντιληπτικές διαδικασίες, όπως η κίνηση ή η στάση, δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι κατατάσσονται στο πεδίο κάποιας συγκεκριμένης αισθητηριακής δυνατότητας, αλλά αφορά το συνδυασμό τους.

Ο Αριστοτέλης θα συμπεράνει: «Είναι φανερό, λοιπόν, ότι είναι αδύνατο να υπάρχει ιδιαίτερη αίσθηση για οποιαδήποτε από αυτά, ας πούμε για την κίνηση· γιατί, αν υπήρχε, θα γινόταν όπως τώρα που αισθανόμαστε το γλυκό με την όραση. Αυτό το τελευταίο, όμως, συμβαίνει επειδή τυχαίνει να έχουμε αίσθηση και για τα δύο, και έτσι, όταν βρεθούν μαζί, τα αναγνωρίζουμε ταυτόχρονα· διαφορετικά δε θα τα αισθανόμασταν καθόλου παρά μόνο από σύμπτωση» (425a 22-27).

Η αντίληψη του γλυκού με την όραση δεν αφορά τη λειτουργία του ματιού, αλλά τη νοητική δυνατότητα της μνήμης που μπορεί να συνδυάσει τα δεδομένα. Η θέαση του γλυκού παραπέμπει στη γεύση, όχι επειδή γίνεται αυτόματα αισθητή, αλλά επειδή υπάρχει πάντα η ανάμνησή της που συνδυάζεται με το συγκεκριμένο οπτικό ερέθισμα. Με τον ίδιο τρόπο μπορεί η γεύση να συνδυαστεί και με την όσφρηση. Το δεδομένο του συνδυασμού των αισθητηριακών μηνυμάτων καθιστούν την συνολική αντίληψη του περιβάλλοντος κόσμου, που ασφαλώς προϋποθέτει τη μεσολάβηση της νόησης ως εργαλείο καταγραφής και αποθήκευσης των αισθητηριακών ερεθισμάτων.

Αν υπήρχε μια ιδιαίτερη αίσθηση των κοινών αισθητών, καθεμιά από τις υπόλοιπες αισθήσεις θα το αντιλαμβανόταν τυχαία μόνο, με τον τρόπο με τον οποίο για παράδειγμα η όραση γνωρίζει το γλυκό. Δε θα ασκούσαν, λοιπόν, καμία ενέργεια πάνω στο όργανο πράγμα που είναι γνωστό πως είναι ανακριβέ».

Το ότι η αναγνώριση του γλυκού από την όραση δεν είναι κάτι τυχαίο αλλά εμπεριέχει τη μεσολάβηση της νόησης δεν αλλάζει την ουσία του συλλογισμού, αφού σε κάθε περίπτωση τα κοινά αισθητά (όπως η κίνηση και η στάση) δεν απευθύνονται σε κάποιο συγκεκριμένο αισθητήριο όργανο, αλλά θα έλεγε κανείς ότι τα αφορούν όλα εξίσου. Επομένως, ο ισχυρισμός ότι δεν ενεργούν πάνω στο αισθητήριο όργανο δεν ευσταθεί, αφού ενεργούν πάνω σε όλα. Η διαφορά έγκειται στο ότι δεν ενεργούν πάνω σε κάποιο συγκεκριμένο, αλλά απαιτούν τη συνδυαστική δράση όλων.

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να εξηγήσει και το αριστοτελικό παράδειγμα με το γιο του Κλέωνα που θέτει το ζήτημα αντιστρόφως: «για παράδειγμα ο γιος του Κλέωνα αντιλαμβανόμαστε όχι ότι είναι γιος του Κλέωνα, αλλά ότι είναι λευκός· και συνέβη το λευκό αυτό να είναι ο γιος του Κλέωνα» (425a27-29).

Με άλλα λόγια, η λευκότητα του δέρματος δεν μπορεί να συνδυαστεί με την αντίληψη της πατρικής ταυτότητας κάποιου, επειδή η νοητική αντίληψη, όσο κι αν είναι σε θέση να συνδυάζει τα αισθητηριακά ερεθίσματα προεξοφλώντας χαρακτηριστικά, δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει επακριβώς την πατρική ταυτότητα κάποιου μόνο από το χρώμα του δέρματος. Οπωσδήποτε, αν ο γιος του Κλέωνα ήταν μελαμψός, θα προξενούσε μεγάλη έκπληξη, αφού αυτό θα ερχόταν σε αντίθεση με το αναμενόμενο κοινό αισθητό. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι κάθε λευκός είναι και γιος του Κλέωνα. Είναι λευκός επειδή είναι γιος του Κλέωνα, αλλά δεν είναι γιος του Κλέωνα επειδή είναι λευκός.

Ο Αριστοτέλης θα δώσει την τελική εξήγηση: «Για τα κοινά αισθητά έχουμε αίσθηση κοινή, η οποία δεν υφίσταται κατά περίσταση· δεν υπάρχει, επομένως, ιδιαίτερη αίσθηση γι’ αυτά· γιατί, αν υπήρχε, δε θα τα αισθανόμασταν καθόλου παρά μόνο έτσι, όπως είπαμε ότι βλέπουμε το γιο του Κλέωνα» (425a 29-32).

Η κοινή αίσθηση που αντιλαμβάνεται τα κοινά αισθητά δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο από το συνδυασμό των αισθήσεων που αποδίδουν το μήνυμα ύστερα από νοητική διεργασία. Κι αυτός είναι ο λόγος που δεν υπάρχει κάποιο ξεχωριστό αισθητήριο όργανο για τα κοινά αισθητά και κατ’ επέκταση δεν υπάρχει κάποια ξεχωριστή αίσθηση που να τα αποδίδει. Αν υπήρχε, τότε αναγκαστικά η αντίληψή τους θα κινούταν στην ασάφεια, όπως στην περίπτωση του γιου του Κλέωνα που η λευκότητά του κρίνεται ανεπαρκής για να τον προσδιορίσει.

Ο Αριστοτέλης συμπληρώνει: «Οι αισθήσεις αντιλαμβάνονται κατά περίσταση τα ιδιαίτερα αισθητά η μια της άλλης, όχι ως ιδιαίτερες αισθήσεις, αλλά ως μία αίσθηση, όταν όλες οι αισθήσεις συγκεντρωθούν στο ίδιο αντικείμενο· όπως για παράδειγμα αντιλαμβανόμαστε πως η χολή είναι πικρή και ξανθή· γιατί δεν είναι έργο άλλης αίσθησης να πει ότι τα δύο αυτά αισθήματα αναφέρονται σε ένα πράγμα· γι’ αυτό η κοινή αίσθηση εξαπατάται και αρκεί για παράδειγμα ένα αντικείμενο να είναι ξανθό, για να πιστέψει κανείς πως είναι χολή» (425a 33 και 425b 1-4).

Η εξαπάτηση των αισθήσεων αφορά ακριβώς το πεδίο της κοινής αίσθησης, δηλαδή της σύνθετης αποκωδικοποίησης των ερεθισμάτων που απαιτεί και την παρεμβολή της νόησης. Από κεκτημένη ταχύτητα κάτι που είναι ξανθό και πικρό μπορεί να ερμηνευτεί ως χολή ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι. Αυτό, όμως, δεν αφορά την απάτη των αισθήσεων, αλλά την κακή ερμηνεία των μηνυμάτων τους. Γιατί το αντικείμενο που παρατηρείται είναι πράγματι ξανθό και πικρό, άσχετα που εν τέλει δεν είναι, αλλά απλώς μοιάζει με χολή.

Ενδεχομένως να βρισκόμαστε στον πυρήνα της διαφωνίας με την πλατωνική οπτική των αισθήσεων που τις υποβιβάζει στο επίπεδο της στρέβλωσης και της άγνοιας. Για τον Πλάτωνα οι αισθήσεις επιφέρουν την απατηλή αντίληψη του κόσμου, αφού οι δεσμώτες συγχέουν τις σκιές με τον πραγματικό κόσμο. Μόνο ο κόσμος των ιδεών έχει αξία στο πλατωνικό ιδεώδες, δηλαδή ο κόσμος που γίνεται αντιληπτός με τη νόηση.

Από την πλευρά του ο Αριστοτέλης λαμβάνει τις αισθήσεις πολύ σοβαρά θεωρώντας τες πηγή γνώσης για την αντίληψη και την ερμηνεία του κόσμου. Στο ζήτημα, όμως, της κοινής αντίληψης παραδέχεται ότι είναι πιθανό οι αισθήσεις να ξεγελάσουν, αφού οτιδήποτε ξανθό δεν είναι χολή. Θα μπορούσε κανείς να αναφέρει πολλά παραδείγματα που οι αισθήσεις λειτουργούν παραπλανητικά. Αυτό, όμως, δεν ακυρώνει την αξία που έχουν για τον άνθρωπο ως προς την αντίληψη του κόσμου. Σε τελική ανάλυση, ο άνθρωπος δεν έχει κι άλλη επιλογή. Η νοητική δυνατότητα έπεται των αισθήσεων ως δυνατότητα αφαιρετικής επεξεργασίας των δεδομένων που εκείνες προσφέρουν.

Ο διαχωρισμός των επιμέρους αισθήσεων και της κοινής αίσθησης είναι καθοριστικός. Κάθε επιμέρους αίσθηση είναι δύσκολο (όχι όμως αδύνατο) να ξεγελάσει. Το πιο επίφοβο κομμάτι αφορά την αντίληψη της κοινής αίσθησης που εμπεριέχει τη νόηση. Το συμπέρασμα αυτό, όμως, δε λειτουργεί ισοπεδωτικά απαξιώνοντας τις αισθήσεις, όπως έκανε ο Πλάτωνας.

Αυτό που μένει είναι η επίταση της προσοχής, ειδικά για τα αντικείμενα των κοινών αισθήσεων. Οτιδήποτε ξανθό δεν είναι χολή, όπως κι ο οποιοσδήποτε λευκός δεν είναι γιος του Κλέωνα. Οι αισθήσεις είναι η πύλη του ανθρώπου για τον κόσμο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι χρειάζονται βεβιασμένα συμπεράσματα.

Ο Αριστοτέλης προσπαθεί να προλάβει πιθανές απορίες: «Θα μπορούσε κάποιος να αναρωτηθεί για ποιο σκοπό έχουμε περισσότερες αισθήσεις και όχι μία και μόνη. Ίσως είναι για να μας διαφεύγουν λιγότερο τα επακόλουθα και κοινά αισθητά, όπως η κίνηση, το μέγεθος και ο αριθμός· γιατί, αν μόνο η όραση αισθανόταν τα κοινά και η ίδια είχε αντικείμενο το λευκό» (όπου σύμφωνα με τον Χριστοδούλου ως λευκό πρέπει εδώ να εννοηθεί η γενική έννοια του χρώματος) «τα κοινά αισθητά θα περνούσαν περισσότερο απαρατήρητα και θα μας φαινόταν ότι όλα τα αισθητά είναι το ίδιο πράγμα, επειδή το χρώμα και το μέγεθος συνοδεύουν το ένα το άλλο» (425b 5-10).

Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της ύπαρξης πολλών αισθήσεων. Σε τελική ανάλυση, οι αισθήσεις δεν είναι για να λειτουργούν αυτόνομα προσφέροντας καθεμιά τα δικά της συμπεράσματα σαν κάτι ξεκομμένο (χωρίς, όμως να αποκλείεται και αυτή η εκδοχή), αλλά κυρίως για να συνδυάζονται προσφέροντας πιο σύνθετα αντιληπτικά δεδομένα, όπως η κίνηση, η στάση, το μέγεθος και το σχήμα. Από αυτή την άποψη, η κοινή αίσθηση προτείνεται ως κορωνίδα των αισθήσεων, καθώς είναι σε θέση να παρέχει τις πιο λεπτές αισθητικές αποχρώσεις. Στην ουσία καμία αίσθηση δεν μπορεί από μόνη της να προσφέρει την αντίληψη του κόσμου. Η συν-λειτουργία τους κρίνεται καθοριστική. Αυτός είναι και ο λόγος που είναι πολλές, αφού έτσι διευρύνεται το πεδίο της συνδυαστικής δράσης. Θα έλεγε κανείς ότι κάθε ον της φύσης είναι αντιληπτικά πλούσιο ή φτωχό ανάλογα με το εύρος των αισθητηριακών του δυνατοτήτων.

Κι όχι μόνο αυτό: «επειδή τα κοινά υπάρχουν και σε άλλα αισθητά, κάνουν φανερό ότι καθένα τους είναι άλλο από τα ιδιαίτερα αισθητά» (425b 10-12). Πλέον, ο διαχωρισμός ανάμεσα στα κοινά αισθητά και τα επιμέρους έχει ολοκληρωθεί. Όσο κι αν εμπεριέχονται στα επιμέρους ιδιαίτερα αισθητά δεν πρέπει να συγχέονται με αυτά αποτελώντας ένα ξεχωριστό (που ταυτόχρονα ενυπάρχει μέσα στα άλλα) πεδίο του αισθητού.

Αυτό που μένει είναι να ξεκαθαριστεί αν οι αισθήσεις εκπληρώνουν το αισθητηριακό αποτέλεσμα ή αν με τη σειρά τους απευθύνονται σε άλλες αισθήσεις: «Επειδή αισθανόμαστε ότι βλέπουμε και ακούμε, είναι ανάγκη ή με την όραση να αισθανόμαστε ότι η όραση βλέπει ή με άλλη αίσθηση» (425b 13-14). Με άλλα λόγια, δεν είναι μονάχα ότι με την όραση βλέπουμε, είναι και ότι έχουμε πλήρη επίγνωση αυτού. Τελικά βλέπουμε με την όραση ή η ίδια η όραση έχει την ιδιότητα να βλέπει ή απευθύνεται σε κάποια άλλη αίσθηση; Το τρίπτυχο αυτό των ενδεχομένων ουσιαστικά παραπέμπει σε άλλη μία εκδοχή της κοινής αίσθησης.

Πρόκειται για τη δεύτερη λειτουργία της κοινής αίσθησης. Η κοινή αίσθηση δεν αισθάνεται μόνο τα κοινά αισθητά, αλλά, επίσης, αισθάνεται ότι αισθανόμαστε». Τελικά, και η επίγνωση των αισθήσεων ανήκει στην κοινή αίσθηση, αφού κι αυτό αποτελεί μια αίσθηση που επιβεβαιώνει τη λειτουργία των άλλων. Ο Αριστοτέλης επεξηγεί: «Αλλά, τότε, η ίδια αίσθηση θα αισθανόταν και την όραση και το χρώμα, που είναι το αντικείμενό της. Ώστε, είτε θα υπάρχουν δύο αισθήσεις για το ίδιο αντικείμενο είτε η ίδια η όραση αισθάνεται μόνη τον εαυτό της» (425b 14-16).

Αν η όραση είναι υπεύθυνη για να βλέπει κανείς, τότε ποια είναι η αίσθηση που επιβεβαιώνει την επίγνωσή της; Με άλλα λόγια, πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι πράγματι βλέπουμε αυτά που βλέπουμε ή ότι πράγματι αυτά που βλέπουμε είναι αληθινά; Προφανώς υπάρχει κάποια άλλη αίσθηση που επιβεβαιώνει τη λειτουργία της όρασης. Ένα τέτοιο συμπέρασμα, όμως, κρίνεται επίφοβο: «Πάλι, όμως, αν άλλη ήταν η αίσθηση που αισθάνεται την όραση, είτε έτσι θα προχωρήσουμε στο άπειρο είτε θα πρέπει κάποια από αυτές τις αισθήσεις να αισθάνεται μόνη τον εαυτό της» (425b 16-18).

Το αδιέξοδο της ατέρμονης αναζήτησης (άπειρο) έγκειται στο ότι η αποδοχή μιας άλλης αίσθησης που επιβεβαιώνει την όραση θα οδηγούσε στην αναζήτησή της, που με την ίδια λογική θα οδηγούσε σε μια άλλη καθιστώντας τη διαδικασία αέναη. Προφανώς ένας τέτοιος δρόμος δεν μπορεί να οδηγήσει σε λογικό συμπέρασμα. Η επιλογή που μένει είναι η αίσθηση να αντιλαμβάνεται τον εαυτό της: «Επομένως, πρέπει να συμπεράνουμε ότι αυτό συμβαίνει με την πρώτη αίσθηση» (425b 18).

Όμως, κι αυτό το ενδεχόμενο δεν είναι τόσο αυτονόητο. Στην ουσία οδηγούμαστε στη διαφοροποίηση της ενέργειας του αισθητού και της αίσθησης και της ουσίας τους. Κι αυτό είναι το τελικό πεδίο της κοινής αίσθησης.

Αριστοτέλης, Περί Ψυχής

Η αρχή του πολέμου των 10.000 ημερών: Η γαλλική ήττα στην Ινδοκίνα

Το Βιετνάμ είναι μια μεγάλη χώρα, που εκτείνεται κατά μήκος της χερσονήσου της Ινδοκίνας. Συνορεύει βόρεια με την Κίνα, δυτικά με το Λάος και νοτιοδυτικά με την Καμπότζη.

Το Βιετνάμ εμφανίστηκε ως ανεξάρτητη χώρα για πρώτη φορά το 207 π.Χ., όταν ο στρατηγός Τρίου Ντα απέσπασε τη χώρα από τους Κινέζους και εγκαθίδρυσε δική του δυναστεία.

Το 111 π.Χ. όμως οι Κινέζοι επανήλθαν και κατέλαβαν το Βιετνάμ, το οποίο και κράτησαν υπό την εξουσία τους για τα επόμενα 1.000 περίπου χρόνια.

Τον 10ο αιώνα μ.Χ. το Βιετνάμ επανέκτησε την ανεξαρτησία του από την Κίνα. Μεταξύ του 939 και του 1400 μ.Χ. οι Βιετναμέζοι πολέμησαν διαδοχικά κατά των Κινέζων, των Καμποτζιανών, του βασιλείου του Σαμπά (στα νότια) και των Μογγόλων.

Οι Κινέζοι κατόρθωσαν να καταλάβουν τη χώρα το 1407, αλλά και πάλι εκδιώχθηκαν το 1427. Οι νικητές Βιετναμέζοι κατέλαβαν το 1471 το βασίλειο του Σαμπά και επέκτειναν την εξουσία τους μέχρι την κινεζική θάλασσα, στα νότια. Εμφύλιες συγκρούσεις ταλάνισαν τη χώρα τον 18ο αιώνα. Τελικά, το 1802 ο Νγκουέν Αν, με τη βοήθεια των Γάλλων, κατέλαβε την Αρχή, ενοποίησε τη χώρα και ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας.

Η παρουσία των Ευρωπαίων στο Βιετνάμ μαρτυρείται για πρώτη φορά το 1516, όταν οι Πορτογάλοι ίδρυσαν εμπορικούς σταθμούς στα παράλια. Ακολούθησαν οι Ισπανοί και οι Γάλλοι. Σημαντική επίδραση είχε στη βιετναμική Ιστορία ένας Γάλλος ιερέας, ο Αλεξάντρ ντε Ροντ, ο οποίος δημιούργησε ένα νέο βιετναμικό αλφάβητο, με λατινικούς χαρακτήρες.

Το 1680 ιδρύθηκε στο Ανόι γαλλικός εμπορικός σταθμός. Τα επόμενα χρόνια οι Γάλλοι, εκμεταλλευόμενοι την εξασθένηση Πορτογάλων και Ισπανών, αύξησαν την επιρροή τους στο Βιετνάμ, συμμετέχοντας ενεργά στους πολέμους και προσφέροντας μισθοφόρους και όπλα στους Βιετναμέζους πρίγκιπες.

Ωστόσο, η διείσδυση των Γάλλων και η διάδοση του χριστιανισμού προκάλεσε την αντίδραση των Βιετναμέζων αυτοκρατόρων, οι οποίοι από το 1820 άρχισαν μεγάλη εκστρατεία κατά των Γάλλων εμπόρων και ιεραποστόλων. Πολλοί από αυτούς σκοτώθηκαν και άλλοι φυλακίστηκαν ή εκδιώχθηκαν.

Η γαλλική απάντηση ήρθε το 1847, με τον βομβαρδισμό του λιμανιού του Ντα Νανγκ. Το 1857, όταν ο αυτοκράτορας Του Ντουκ αρνήθηκε να εγγυηθεί τη θρησκευτική ελευθερία των χριστιανών, αλλά και τα δικαιώματα των Γάλλων εμπόρων αναφορικά με την επαγγελματική τους δραστηριότητα, ο Ναπολέων ο Γ’ της Γαλλίας αντέδρασε άμεσα.

Ο γαλλικός Στόλος, υπό τον ναύαρχο ντε Γκενουίγ, κατέλαβε στις 17 Φεβρουαρίου 1859 την Ντα Νανγκ. Η επιχείρηση ήταν ενταγμένη στην ευρύτερη σύγκρουση, γνωστή με το όνομα Β΄ Πόλεμος του Οπίου.

Οι Γάλλοι, έχοντας νικήσει μαζί με τους Βρετανούς τους Κινέζους, άρχισαν να μεταφέρουν δυνάμεις στο Βιετνάμ και το 1861 είχαν θέσει υπό τον έλεγχό τους την περιοχή της Σαϊγκόν και τις επαρχίες βόρεια αυτής. Το 1867, ο αυτοκράτορας Του Ντουκ υποχρεώθηκε να αναγνωρίσει τις γαλλικές κατακτήσεις στη λεγόμενη περιοχή της Κογχικίνας.

Στο μεταξύ, οι Γάλλοι είχαν κυριεύσει και την Καμπότζη, την οποία ανακήρυξαν προτεκτοράτο τους. Οι Γάλλοι εξάπλωναν την κυριαρχία τους ολοένα και περισσότερο και μέχρι το 1893 ολόκληρη η Ινδοκίνα (το Λάος, η Καμπότζη και ολόκληρο το Βιετνάμ) βρισκόταν υπό τον έλεγχό τους.

Αντίσταση

Η αντίσταση στη γαλλική αποικιοκρατία ξεκίνησε ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα. Αρχικά οι Βιετναμέζοι ζήτησαν τη βοήθεια της Ιαπωνίας, της οποίας το κύρος είχε κατακόρυφα αυξηθεί, μετά τη νίκη της εναντίον της τσαρικής Ρωσίας, το 1904-05.

Η Ιαπωνία, όμως, μην επιθυμώντας να έρθει σε ρήξη με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, αρνήθηκε να στηρίξει το κίνημα.

Παρ’ όλα αυτά, μια εξόριστη βιετναμική κυβέρνηση συγκροτήθηκε το 1912 στην Κίνα, με επικεφαλής τον Παν Μπόι Τσάου.

Ο Τσάου όμως συνελήφθη το 1925 από Γάλλους πράκτορες και φυλακίστηκε μέχρι τον θάνατό του, το 1940. Αλλά και εντός Βιετνάμ, μια επανάσταση που είχε οργανώσει ο Ντουί Ταν, το 1916, απέτυχε παταγωδώς, όπως και ένα ακόμη κίνημα, υπό τον Τάι Νγκουέν, το 1917.

Το 1920 ιδρύθηκε το εθνικιστικό κόμμα του Βιετνάμ, το οποίο διέθετε και στρατιωτικό σκέλος. Σκοπός του ήταν η απελευθέρωση της χώρας από τους αποικιοκράτες. Επικεφαλής ήταν ο Τάι Χοκ. Τον Φεβρουάριο του 1930, ο Χοκ και οι οπαδοί του επαναστάτησαν.

Το κίνημα όμως σύντομα καταπνίγηκε και ο ίδιος συνελήφθη και εκτελέστηκε από τους Γάλλους. Το 1926 ιδρύθηκε μία ακόμη αντιστασιακή οργάνωση, η Επαναστατική Οργάνωση Νέων Βιετνάμ. Επικεφαλής της ήταν ένας άγνωστος νεαρός, ο Νγκουέν Άι Κουόκ, ο οποίος έμελλε να μείνει στην Ιστορία με το όνομα Χο Τσι Μινχ.

Με κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο, ο Χο Τσι Μινχ αναδείχθηκε σε ηγετική φυσιογνωμία του βιετναμικού απελευθερωτικού κινήματος, συνεργαζόμενος με τους Κινέζους, αλλά και με τους Γάλλους, εναντίον των εθνικιστικών βιετναμικών απελευθερωτικών ομάδων.

Το 1930 ένιωσε αρκετά ισχυρός για να κηρύξει τη δική του, κομμουνιστική, αντιγαλλική επανάσταση. Τα πράγματα όμως δεν εξελίχθηκαν όπως τα περίμενε και οι Γάλλοι κατέπνιξαν το κίνημα με μεγάλη σκληρότητα, πράγμα το οποίο είχε πάντως και ένα θετικό αποτέλεσμα για τον Χο: συσπείρωσε γύρω του ακόμη περισσότερους Βιετναμέζους.

Χάρη στην καλύτερη οργάνωσή του, την πειθαρχία του και τον φανατισμό των μελών του, το κομμουνιστικό κόμμα κατόρθωσε να παρουσιάσει εαυτόν ως τη μόνη αξιόπιστη λύση για την ανεξαρτησία.

Παρακάμπτοντας τα αντίστοιχα εθνικιστικά ή απελευθερωτικά κινήματα (μερικά εκ των οποίων είχαν και θρησκευτικό χαρακτήρα, όπως οι θρησκευτικές οργανώσεις Κάο Ντάι και Χόα Χάο), ο Χο Τσι Μινχ παρουσίαζε τη μόνη εγγύηση για την πολυπόθητη ανεξαρτησία.

Τον Σεπτέμβριο του 1940, η χώρα παραδόθηκε από τις Αρχές του Βισί, στους Ιάπωνες. Οι τελευταίοι αποδείχθηκαν εξίσου σκληροί κατακτητές με τους Γάλλους − εάν όχι σκληρότεροι. Σε αυτό το κλίμα, το 1941, ο Χο Τσι Μινχ ίδρυσε την Οργάνωση για την Απελευθέρωση του Βιετνάμ, που εν συντομία ονομάστηκε Βιετμίνχ.

Ο Χο στην αρχή είχε καλές σχέσεις με τους Κινέζους εθνικιστές του Σανγκ Τσάι Σεκ. Παρ’ όλ’ αυτά, το 1942, όταν επισκέφθηκε την Κίνα, συνελήφθη. Απελευθερώθηκε, όμως, και με συμμαχική βοήθεια άρχισε αγώνα κατά των Ιαπώνων. Πολύ αργά, τον Μάρτιο του 1945, οι Ιάπωνες αποφάσισαν να αλλάξουν τακτική και με το σύνθημα «η Ασία στους Ασιάτες», επιχείρησαν −μάταια− να προσεγγίσουν τους ασιατικούς πληθυσμούς.

Με την υποστήριξη των Αμερικανών, οι οποίοι διέθεσαν πλήθος όπλων, πυρομαχικών, εφοδίων και χρημάτων, οι Βιετμίνχ αναδείχθηκαν στους κύριους εχθρούς των Ιαπώνων.

Τον Αύγουστο του 1945, με την παράδοση της Ιαπωνίας, ο Χο κήρυξε γενική εξέγερση που πέτυχε πλήρως. Οι ιαπωνικές φρουρές εκδιώχθηκαν και οι Βιετμίνχ κατέλαβαν στις 2 Σεπτεμβρίου 1945 το Ανόι και ανακήρυξαν την ανεξαρτησία του Βιετνάμ. Η χαρά τους όμως δεν κράτησε πολύ.

Στις 23 Σεπτεμβρίου μεικτά τμήματα Γάλλων του Ντε Γκολ, οπλισμένοι Γάλλοι στρατιώτες του Βισί και οπλισμένοι Γάλλοι άποικοι επιτέθηκαν στο δημαρχείο του Ανόι, το κατέλαβαν και ύψωσαν τη γαλλική σημαία.

Ωστόσο, αρχικά τουλάχιστον, ο πόλεμος απεφεύχθη. Οι Γάλλοι αναγνώρισαν το Βιετνάμ ως ανεξάρτητο κράτος, το οποίο όμως θα ήταν μέλος της Συνομοσπονδίας της Ινδοκίνας (ένα πολιτικό μόρφωμα υπό τον απόλυτο έλεγχό τους), στο πλαίσιο της Γαλλικής Ένωσης (οργανισμός αντίστοιχος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας).

Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι στη χώρα θα παρέμεναν πολυάριθμα γαλλικά στρατεύματα, τα οποία προβλεπόταν να αποχωρήσουν σταδιακά σε μια περίοδο έξι έως οκτώ ετών.

Οι εθνικιστές Βιετναμέζοι αντέδρασαν έντονα, αλλά η αντίδρασή τους κατεπνίγη από τους Γάλλους, με τη βοήθεια των κομμουνιστών Βιέτ Μινχ! Με τον τρόπο αυτό, ο Χο ξεκαθάρισε το τοπίο από άλλους υποψήφιους σωτήρες.

Αμέσως μετά, όμως, ήρθε η ρήξη. Στις 15 Οκτωβρίου 1946, γαλλικές δυνάμεις κινήθηκαν προς τη Χάιφονγκ, μια παραθαλάσσια πόλη στον Βορρά, για να αναλάβουν τον έλεγχό της. Οι Βιετμίνχ όμως αντέδρασαν και σύντομα ξέσπασαν σφοδρές μάχες.

Γαλλικά πολεμικά πλοία βομβάρδισαν άγρια την πόλη, σκοτώνοντας περί τους 6.000 Βιετναμέζους, πολίτες και αντάρτες μαζί. Τελικά χρειάστηκαν επτά ημέρες άγριων μαχών για να καταλάβουν οι Γάλλοι την πόλη. Ο ηγέτης των Βιετμίνχ στη Χάιφονγκ, κάποιος Βο Νγκουέν Γκιαπ, αναγκάστηκε να υποχωρήσει.

Ο πόλεμος αρχίζει!

Οι Γάλλοι προχώρησαν στην υλοποίηση των πολιτικών τους σχεδίων, καλώντας τον πρίγκιπα Μπάο Ντάι να αναλάβει τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης ανδρείκελων στο Βιετνάμ, επιχειρώντας έτσι να νομιμοποιήσουν την κατοχή τους.

Παράλληλα, αύξησαν τη στρατιωτική τους παρουσία στη χώρα. Το 1949 υπηρετούσαν στο Βιετνάμ περισσότεροι από 150.000 Γάλλοι στρατιώτες.

Τότε όμως συνέβη ένα γεγονός καταλυτικής σημασίας: ο κινεζικός εμφύλιος πόλεμος έληξε με πλήρη επικράτηση των κομμουνιστών του Μάο Τσε Τουνγκ. Με τον τρόπο αυτό, άνοιξε διάπλατα ο δρόμος για την ενίσχυση των Βιετμίνχ.

Ο επικεφαλής τους, ο στρατηγός πλέον Γκιαπ, στάθμισε την κατάσταση και τον Φεβρουάριο του 1950 θεώρησε πως ήταν αρκετά ισχυρός για να ξεκινήσει ανοιχτό πόλεμο κατά των Γάλλων.

Στις 16 Σεπτμεβρίου 1950, ο Γκιάπ επιτέθηκε με 3.000 περίπου άνδρες εναντίον μιας μικρής γαλλικής βάσης στο Ντονγκ Κε. Τη βάση φρουρούσαν 260 άνδρες της Λεγεώνας των Ξένων.

Ύστερα από άγρια μάχη, οι Λεγεωνάριοι υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τη βάση. Μετά την πρώτη αυτή νίκη ο Γκιαπ επιτέθηκε αιφνιδιαστικά, κοντά στο Κάο Μπανγκ, σε δύο γαλλικά τμήματα, διαλύοντάς τα.

Οι επιζώντες Γάλλοι τράπηκαν σε άτακτη φυγή. Επρόκειτο για μία από τις χειρότερες και τις πλέον ντροπιαστικές ήττες στη γαλλική στρατιωτική ιστορία. Οι Γάλλοι έχασαν 6.000 άνδρες από τους 10.000 που συνολικά ενεπλάκησαν!

Επίσης, οι Βιετμίνχ κυρίευσαν και μεγάλες ποσότητες πολεμικού υλικού: 125 όλμους, 13 πυροβόλα, 9.800 ατομικά τυφέκια και υποπολυβόλα και 450 φορτηγά.

Μέσα σε αυτό το κλίμα της ήττας, οι Γάλλοι αναγκάστηκαν να στείλουν στο Βιετνάμ τον καλύτερο στρατηγό τους, τον ήρωα του Β ́ Παγκοσμίου Πολέμου, ντε Λατρ ντε Τασινί. Στις 14-15 Ιανουαρίου 1951, οι ντε Τασινί και Γκιαπ μονομάχησαν προσωπικά, στη μάχη του Βιν Γιεν. Ο Γκιαπ επιτέθηκε στην εκεί γαλλική βάση με 2 μεραρχίες.

Αμέσως ο ντε Τασινί συγκέντρωσε 8.000 άνδρες στην περιοχή και με τη βοήθεια της Αεροπορίας συνέτριψε τις μεραρχίες του Γκιάπ. Οι απώλειες των Βιετναμέζων ήταν τρομακτικές. Οι νεκροί ξεπέρασαν τους 8.000. Άλλοι τόσοι ήταν οι τραυματίες, ενώ 600 αιχμαλωτίστηκαν.

Οι απώλειες των Γάλλων ήταν μικρές. Ακολούθησαν δύο ακόμη μεγάλες νίκες του ντε Τασινί, στο Μάο Κε, τον Μάρτιο του 1951 και στον ποταμό Ντέι, τον Ιούνιο. Εκμεταλλευόμενος τις νίκες του, ο ντε Τασινί οργάνωσε μια σειρά οχυρωμένων βάσεων –σημείων στηρίγματος– στα βιετναμοκινεζικά σύνορα, τη λεγόμενη «Γραμμή Τασινί».

Επίσης, οργάνωσε άτακτα τμήματα από ντόπιους αντικομμουνιστές, αλλά και άρχισε να συγκροτεί τον βιετναμικό Στρατό, έναν στρατό υπό γαλλική επίβλεψη, φυσικά.

Στο μεταξύ ο Γκιαπ, έχοντας αναδιοργανώσει τις δυνάμεις του και επιδιώκοντας απελπισμένα μια νίκη, επιτέθηκε στις αρχές Οκτωβρίου 1951 στη γαλλική βάση του Νγκια Λο. Η μάχη της Νγκια Λο κράτησε τέσσερις μέρες. Ο Γκιαπ έριξε σε αυτήν ολόκληρη την 312η Μεραρχία Πεζικού του, αλλά απέτυχε παταγωδώς. Ο ντε Τασινί ενίσχυσε την πολιορκημένη φρουρά από αέρος με εφόδια και αλεξιπτωτιστές και υποχρέωσε τον αντίπαλό του να παραιτηθεί των σχεδίων του, προκαλώντας του μάλιστα καταστροφικές απώλειες.

Μη περιοριζόμενος στις αμυντικές του επιτυχίες, ο ντε Τασινί αποφάσισε να περάσει στην επίθεση. Στόχος της γαλλικής επίθεσης ορίστηκε η πόλη Χόα Μπινχ (80 χλμ. δυτικά του Ανόι), την οποία είχαν υπό τον έλεγχό τους οι Βιετμίνχ και την είχαν μετατρέψει σε ορμητήριό τους.

Η επίθεση διεξήχθη με υποδειγματικό τρόπο. Εντελώς ξαφνικά, στις 14 Νοεμβρίου 1951, τρία γαλλικά τάγματα αλεξιπτωτιστών ερρίφθησαν στην πόλη από αέρος και την κατέλαβαν σε λίγα λεπτά, αιφνιδιάζοντας τους αντιπάλους τους.

Την ίδια ώρα, γαλλικές μονάδες προσπαθούσαν να φτάσουν στην πόλη, ανοίγοντας δρόμο μέσα από την ελεγχόμενη από τον εχθρό περιοχή. Μόλις συνήλθαν από τον αρχικό αιφνιδιασμό οι Βιετμίνχ αντέδρασαν άμεσα, επιχειρώντας να ανακόψουν την προέλαση των γαλλικών δυνάμεων, ώστε να απομονώσουν τους Γάλλους αλεξιπτωτιστές.

Η όλη μάχη θύμιζε έντονα την πολύ μεγαλύτερης κλίμακας μάχη του Άρνεμ. Τελικά, οι Γάλλοι κατόρθωσαν να ανοίξουν τον δρόμο μέχρι τους πολιορκημένους τους αλεξιπτωτιστές. Ο στενός διάδρομος όμως που επέτυχαν να διανοίξουν ήταν φρικτά ευπρόσβλητος.

Ο ντε Τασινί είχε δύο επιλογές: ή να υποχωρήσει, με ό,τι αυτό συνεπαγόταν ή να προσπαθήσει να διατηρήσει ανοιχτό τον δρόμο, εγκαθιστώντας μια σειρά φυλακίων κατά μήκος του. Επέλεξε το δεύτερο. Σύντομα, όμως, ο ίδιος έπρεπε να εγκαταλείψει το Βιετνάμ. Χτυπημένος σκληρά από τον καρκίνο, ο μέχρι τότε νικητής Γάλλος στρατηγός, επέστρεψε στην πατρίδα του όπου και πέθανε τον Ιανουάριο του 1952. Η τελευταία γαλλική ελπίδα είχε σβήσει.

Τον ντε Τασινί αντικατέστησε ο στρατηγός Ραούλ Σαλάν. Αυτός, μη διαθέτοντας τα σιδερένια νεύρα του προκατόχου του, διέταξε την εγκατάλειψη της Χόα Μπινχ, αρχικά, και ολόκληρης της γαλλικής αμυντικής τοποθεσίας, κατά μήκος του Μαύρου ποταμού, κατόπιν.

Ο Σαλάν υποστήριξε ότι εγκατέλειψε τα προκεχωρημένα σημεία άμυνας, για να περικόψει τις απώλειες και για να μπορέσει να συγκεντρώσει δυνάμεις για την εξαπόλυση μιας αποφασιστικής επίθεσης. Ήδη οι ΗΠΑ είχαν εμπλακεί ενεργά στον πόλεμο, παρέχοντας στους Γάλλους πληθώρα υλικού.

Η μεγάλη απογοήτευση όμως για τον Σαλάν ήρθε από τον νεοσυγκροτημένο βιετναμικό Στρατό. Όπως και οι Αμερικανοί μάλλον διαπίστωσαν αργότερα, οι Βιετναμέζοι δεν επέδειξαν μεγάλη προθυμία να πολεμήσουν τους συμπατριώτες τους.

Την ίδια ώρα και οι Βιετμίνχ ενισχύονταν με κάθε τρόπο. Χάρη στους Κινέζους, ο στρατός του Γκιαπ ανασυγκροτήθηκε από τις προηγούμενες ήττες, επανεξοπλίστηκε και αναδιοργανώθηκε. Το μεγαλύτερο μέρος του 1952 κύλησε με μικροσυμπλοκές και αιφνιδιαστικές προσβολές φυλακίων, εκατέρωθεν.

Στις 17 Οκτωβρίου 1952, όμως, ο Γκιαπ ήταν έτοιμος να εξαπολύσει τον όγκο των δυνάμεών του κατά του γαλλικού σημείου στηρίγματος της Νγκια Λο, εκεί όπου είχε αποτύχει ένα έτος πριν.

Αυτή τη φορά η γαλλική ηγεσία δεν αντέδρασε αρκετά γρήγορα και η βάση έπεσε, μαζί με μια σειρά άλλων κοντινών φυλακίων.

Ήδη ο Γκιαπ είχε επιτύχει ρήγμα και στη νέα γαλλική αμυντική γραμμή. Ο Σαλάν απάντησε, στις 29 Οκτωβρίου, με την Επιχείρηση «Λορένη», μια μεγάλης κλίμακας επιθετική ενέργεια, στην οποία συμμετείχαν 30.000 Γάλλοι στρατιώτες.

Η επίθεση απέτυχε και οι Γάλλοι απογοητευμένοι υποχώρησαν, προδομένοι περισσότερο από τη δική τους επιμελητεία, παρά από την εχθρική δράση.

Μέχρι τον Μάρτιο του 1953 δεν σημειώθηκαν μεγάλες συγκρούσεις. Ο Γκιαπ εδραίωσε τις προηγούμενες επιτυχίες του, εκκαθαρίζοντας τα απελευθερωμένα εδάφη και ο Σαλάν προσπαθούσε να σχεδιάσει τις επόμενές του ενέργειες, για να ξεφύγει από το δημιουργηθέν αδιέξοδο.

Τον Απρίλιο του 1953, ο Γκιαπ εισέβαλε στο Λάος με πολύ ισχυρές, τακτικές δυνάμεις. Παρ’ όλα αυτά, απέφυγε να συγκρουστεί με τους Γάλλους. Αφού ελίχθηκε με επιτυχία, υποχώρησε, αφήνοντας τους Γάλλους να προσπαθούν να γιατρέψουν τις πληγές τους.

Τον Μάιο του 1953 ο στρατηγός Σαλάν αντικαταστάθηκε από τον στρατηγό Ανρί Ναβάρ. Ο Ναβάρ κινήθηκε στα χνάρια των προκατόχων του. Φιλοδοξούσε να καταστήσει τον βιετναμικό Στρατό ικανό να αναλαμβάνει τουλάχιστον αποστολές στατικής άμυνας, ώστε να απαγκιστρώσει τα γαλλικά στρατεύματα και να τα χρησιμοποιήσει πιο επιθετικά.

Ζήτησε επίσης την αποστολή ενισχύσεων από τη Γαλλία και υλικού από τις ΗΠΑ.

Υπό αυτές τις προϋποθέσεις πίστευε ότι θα ήταν σε θέση να εκκαθαρίσει οριστικά τους Βιετμίνχ το 1955! Παράλληλα ο Ναβάρ ανέλαβε μερικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, κάποιες από τις οποίες ήταν επιτυχημένες, αλλά ο όγκος των ανδρών του Γκιαπ απλώς υποχώρησε.

Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Ναβάρ, αφού δεν μπορούσε να εξοντώσει τον αντίπαλο, αποφάσισε να περιορίσει τις κινήσεις του δημιουργώντας ένα πλέγμα οχυρών βάσεων γύρω από το χωριό Ντιεν Μπιεν Φου.

Το χωριό καταλήφθηκε από αλεξιπτωτιστές τον Νοέμβριο του 1953 και αμέσως άρχισε η κατασκευή της μεγάλης βάσης, η οποία θα έλεγχε τις προσβάσεις από το Τονκίνο στο Λάος.

Ταυτόχρονα, ο Ναβάρ επιχείρησε να εκκαθαρίσει και τα νότια παράλια του Βιετνάμ, που ελεγχόταν από τους Βιέτ Μινχ. Στις επιχειρήσεις αυτές ενέπλεξε και βιετναμικές δυνάμεις με απολύτως απογοητευτικά αποτελέσματα.

Ντιεν Μπιεν Φου

Όμως η έκβαση του πολέμου επρόκειτο να καθοριστεί βόρεια, 275 χλμ. δυτικά του Ανόι, στο Ντιεν Μπιεν Φου. Η γαλλική βάση εκεί, είχε κατασκευαστεί στο σημείο όπου διασταυρώνονταν τρεις σημαντικοί δρόμοι, σε απόσταση μόλις 16 χλμ. από τα σύνορα με το Λάος.

Η βάση εκτεινόταν σε μια περιοχή μήκους 19 χλμ. και πλάτους 16 χλμ. μεταξύ δύο δασωμένων λόφων και προστατευόταν από μια σειρά πρόχειρων οχυρών, στα οποία οι Γάλλοι είχαν δώσει γυναικεία ονόματα, ενώ διέθετε δύο αεροδιαδρόμους.

Τρία ήταν τα βασικά οχυρά – δυτικά το Ουγκέτ, νότια το Κλοντίν και βορειοανατολικά το Ντομινίκ. Άλλα τέσσερα μικρότερα οχυρά (Γκαμπριέλ, Μπεατρίς, Ιζαμπέλ και Αν Μαρί) σχημάτιζαν έναν δεύτερο αμυντικό δακτύλιο. Στο κέντρο της βάσης είχε δημιουργηθεί το οχυρό Ελέν, που αποτελούσε την καρδιά της.

Τη βάση επάνδρωσαν αρχικά 12 γαλλικά τάγματα, υποστηριζόμενα από δύο Μοίρες μέσου πυροβολικού και μια βαριά πυροβολαρχία. Επίσης, η φρουρά διέθετε μια ίλη ελαφρών αμερικανικών αρμάτων Μ 24. Έξι ελαφρά βομβαρδιστικά στάθμευαν μόνιμα στη βάση, επιτρέποντας στον διοικητή της, συνταγματάρχη Πιρότ, να ελέγχει την περιοχή και να πλήττει άμεσα κάθε προσεγγίζουσα εχθρική δύναμη.

Οι Γάλλοι περίμεναν την επίθεση του Γκιαπ κατά της βάσης, βέβαιοι ότι θα την απέκρουαν εύκολα.

Δεν είχαν ιδέα τι όγκο δυνάμεων όμως σκόπευε να εξαπολύσει εναντίον τους ο Γκιαπ.

Ο ανεξάντλητος όγκος των Βιετμίνχ και η υπεροχή τους στο πυροβολικό αποτέλεσαν στρατηγικό αιφνιδιασμό, από τον οποίο ο Γάλλοι δεν κατόρθωσαν ποτέ να συνέλθουν.

Αντίθετα με τις προσδοκίες του Πιρότ, ο Γκιαπ συγκέντρωσε περί τα 200 ελαφρά και μέσα πυροβόλα γύρω από τη βάση, μαζί με 50.000 τακτικούς στρατιώτες και περισσότερους από 54.000 άτακτους και βοηθητικούς.

Οι Βιετναμέζοι έσυραν με τα χέρια τα πυροβόλα τους μέσα στη ζούγκλα και τα έθεσαν σε θέσεις βολής, σχηματίζοντας ένα φονικό δακτύλιο γύρω από τους Γάλλους.

Στις 10 Μαρτίου 1954 τα βιετναμικά πυροβόλα άνοιξαν πυρ. Δευτερόλεπτα αργότερα, οι πρώτες εκρήξεις των οβίδων «ξύπναγαν» τους Γάλλους από τη μακαριότητά τους, τινάζοντας στον αέρα τα σιδηρά πλέγματα των αεροδιαδρόμων.

Πρώτος στόχος του Γκιαπ ήταν η καταστροφή των αεροδιαδρόμων, ώστε να επιτευχθεί η πλήρης απομόνωση της φρουράς.

Ο στόχος αυτός επετεύχθη, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των πολιορκημένων, οι οποίοι επισκεύαζαν με κάθε διαθέσιμο μέσο τη μοναδική οδό που μπορούσε να τους κρατήσει στη ζωή. Απέναντι όμως στα 200 βιετναμικά πυροβόλα, οι Γάλλοι μπορούσαν να αντιπαρατάξουν μόνο 28.

Ηττημένοι από την αρχή στη μονομαχία του πυροβολικού, οι πολιορκημένοι Γάλλοι πολέμησαν πράγματι ηρωικά, ιδιαίτερα οι μονάδες της Λεγεώνας των Ξένων.

Παρ’ όλα αυτά, ο Γκιαπ πέτυχε να διασπάσει την πρώτη γαλλική γραμμή άμυνας. Ο Πιρότ, στο άκουσμα της είδησης, προτίμησε να αυτοκτονήσει, στις 15 Μαρτίου, αφήνοντας τη φρουρά και ακέφαλη.

Η μάχη ωστόσο συνεχίστηκε άγρια. Οι Γάλλοι, στα χαρακώματα, αγωνίστηκαν με θάρρος, αποκρούοντας τις κατά κύματα εξαπολυόμενες εφόδους του εχθρικού πεζικού. Σιγά σιγά όμως υπέκυπταν.

Στις 18 Μαρτίου τα οχυρά Μπεατρίς, Γκαμπριέλ και Αν Μαρί είχαν καταληφθεί. Αμέσως οι Βιετναμέζοι τοποθέτησαν αντιαεροπορικά πυροβόλα στα οχυρά, αποκλείοντας τον εναέριο ανεφοδιασμό της φρουράς.

Τώρα πια, εφόδια έρχονταν στη φρουρά μόνο τη νύχτα, με μεμονωμένα αεροσκάφη που εκτελούσαν ρίψεις.

Έχοντας εδραιωθεί στις καταληφθείσες θέσεις, οι άνδρες του Γκιαπ ετοιμάστηκαν μεθοδικά για την τελική έφοδο.

Η τελική βιετναμική επίθεση ξεκίνησε στις 30 Μαρτίου. Το πεζικό τους εξορμούσε κατά κύματα. Οι Γάλλοι μάταια προσπαθούσαν να διατηρήσουν τις αμυντικές τους περιμέτρους. Όρυγμα το όρυγμα, χαράκωμα το χαράκωμα, οι Βιετναμέζοι πλημμύριζαν και τις τελευταίες γαλλικές νησίδες αντίστασης.

Όταν οι επιτιθέμενοι πηδούσαν στα χαρακώματα, ήταν η ώρα να δράσει η ξιφολόγχη. Η μάχη θύμιζε μεσαιωνικό μακελειό.

Οι μεγαλόσωμοι Γάλλοι και λεγεωνάριοι, πολεμούσαν απεγνωσμένα εναντίον πέντε με έξι μικρόσωμων Βιετναμέζων ο καθένας. Μια άγρια, θανάσιμη πάλη ξεσπούσε, λες και είχαν ξαναζωντανέψει οι πολεμιστές του Βερντέν. Με τη δύναμη της απελπισίας, τα γαλλικά τμήματα, πολέμησαν πραγματικά ηρωικά. Και τα κατάφεραν.

Οι τεράστιες απώλειες των δυνάμεών του, υποχρέωσαν τον Γκιαπ να διακόψει την επίθεση στις 6 Απριλίου. Οι Γάλλοι κρατούσαν ακόμα τα οχυρά Ελέν, Κλοντίν και Ιζαμπέλ, και μέρος του οχυρού Ουγκέτ. Οι πολιορκημένοι όμως δεν είχαν καμία ελπίδα.

Οι απώλειές τους δεν μπορούσαν να αναπληρωθούν. Τα πυρομαχικά έλειπαν και το ηθικό έπεφτε.

Ο Γκιαπ από την πλευρά του, αφού ξεκούρασε τις δυνάμεις του και αναπλήρωσε τις απώλειές του, την 1η Μαΐου, έριξε 50.000 άνδρες και πάλι στην επίθεση. Η ενέργεια αυτή απέβη αποτελεσματική.

Το βράδυ της 7ης Μαΐου, ο διοικητής της 308ης Μεραρχίας ενημέρωνε τον Γκιαπ ότι οι δυνάμεις τους είχαν καταλάβει το τελευταίο εχθρικό σημείο στηρίγματος, το οχυρό Ελέν. Η μάχη του Ντιεν Μπιεν Φου είχε λήξει.

Οι Γάλλοι είχαν υποστεί μία από τις ατιμωτικότερες ήττες της ιστορίας τους. Οι δυνάμεις τους απώλεσαν 2.293 νεκρούς και 5.134 τραυματίες. Άλλοι 11.000 άνδρες τους αιχμαλωτίστηκαν. Πολλοί από τους τραυματίες και από τους αιχμαλώτους πέθαναν κατά την πορεία ή κατά την παραμονή τους στα βιετναμικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Αλλά και η Αεροπορία τους πλήρωσε βαρύ τίμημα, στην προσπάθειά της να ανακουφίσει την πολιορκημένη φρουρά.

Οι Γάλλοι παραδέχθηκαν την απώλεια 167 αεροσκαφών τους. Οι Βιετναμέζοι υποστήριξαν ότι είχαν καταρρίψει περισσότερα.

Και για τον Γκιαπ, βέβαια, η νίκη δεν ήταν αναίμακτη. Ακριβώς το αντίθετο, μάλιστα. Σκοτώθηκαν περισσότεροι από 8.000 άνδρες του και άλλοι 15.000 τραυματίσθηκαν. Το αποτέλεσμα όμως άξιζε τη θυσία.

Η νίκη στο Ντιεν Μπιεν Φου σήμανε και το τέλος της γαλλικής παρουσίας στην Ινδοκίνα.

ΔΕΣ: Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ (1965 - 1975)

ΑΛΛΑΓΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗ!

Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ - ΜΟΝΟΘΕΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΑΝΕΠΑΝΑΛΗΠΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΥΡΗΜΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΝ ΦΟΒΟ.

Πώς και γιατί διεισδύει η Εβραϊκή ιστορία, σε μια Ελλάδα που τα εννέα δέκατα των κατοίκων της, αγνοούν την δική τους ιστορία, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών της Μέσης Εκπαίδευσης αντιπαθούν, το μάθημα της Ελληνικής Ιστορίας.

 
Το έχουν σκόπιμα κάνει αντιπαθές στα παιδιά για να μην τους αρέσει. Ενώ τα παραμύθια των Εβραίων είναι σκόπιμα επίσης ωραιοποιημένα για να ακούγονται ευχάριστα στα αυτιά των μικρών μαθητών. Αυτό φυσικά δεν είναι ευθύνη των μαθητών, όσο είναι μαθητές. Μεγαλώνοντας και γινόμενοι πολίτες είναι ευθύνη αποκλειστικά δική τους το να αποτινάξουν την Εβραϊκή αλυσίδα ή να εξακολουθούν να την φέρουν σαν “κόσμημα” στο πόδι τους, αγνοώντας πως είναι αλυσίδα.

Η θρησκεία χρησιμοποιήθηκε ως ιδεαλιστική φιλοσοφία για να κρατήσει τις λαϊκές μάζες μακριά από την αμφισβήτηση της άρχουσας τάξης. Ο Παύλος μέσω του Χριστιανισμού εξυπηρέτησε τα συμφέροντα του Ιερατείου και της άρχουσας τάξης των Φαρισαίων, με την εγκαθίδρυση του Χριστιανισμού.

 
Οι Εβραίοι βαθύτατα επηρεασμένοι από τον Ελληνισμό μετά την εξάπλωσή του στην Μεσόγειο και την Ανατολή κατά την Ελληνιστική περίοδο (323-23 π.χ.) θα εισαγάγουν μια νέα θρησκεία. Ο Χριστιανισμός είναι το τέχνασμα της Άρχουσας τάξης, η αντεπανάσταση εναντίων του κινδύνου που προκύπτει από τη μη χειραγώγηση – ύπνωση, της μάζας.

 
Ο Χριστιανισμός απορρίπτει τον προβληματισμό, την σκέψη, τον στοχασμό, την έρευνα, και εξυψώνει την Πίστη, τον υπνωτισμό, για να αποκλείσει τους κινδύνους που εγκυμονεί για την ανθρωπότητα, με σκοπό να την οδηγήσει στον σκοταδισμό του μεσαίωνα. Ενώ τα παραδοσιακά φιλοσοφικά συστήματα αναζητούν και διδάσκουν μια γνώση θεμελιωμένη στη λογική σκέψη, αντίθετα ο Χριστιανισμός όπως και ο Ιουδαϊσμός που τον γέννησε, απαιτούν μία τυφλή πίστη, χωρίς αποδείξεις και λογικές βάσεις. Ο Χριστιανισμός δεν είναι θρησκεία, αλλά πολιτική ιδεολογία κατοχύρωσης συμφερόντων.

ΑΛΛΑΓΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗ:

 
Το να ‘σαι δούλος ανθρώπων είχε γίνει επικίνδυνο για τ’ αφεντικά. Αλλά δούλος του Θεού! κι όλοι οι δούλοι αδέρφια. Ενάντια σε ποιόν θα πολεμήσεις; Αλλά και ποιό αφεντικό δε θα αγαλλίαζε από παρόμοια ισότητα;

 
Ο πόλεμος εναντίων των ελεύθερων στο Πνεύμα και τον Νου Ελλήνων άρχισε πολύ νωρίς, πριν ακόμα και από τους Ρωμαίους και το Βυζάντιο, περίπου τον 3ο αιώνα π.κ.ε. από τους Εβραίους κάτω από τον κίνδυνο της αφομοίωσης και της αλλοτρίωσης του εβραϊκού στοιχείου στις εξελληνισμένες εβραϊκές παροικίες της Αλεξάνδρειας, αποτέλεσμα της επεκτατικής επιχειρηματικότητας του Μέγα Αλέξανδρου, της μετανάστευσης των Ελλήνων και τη δημιουργία νέων ακμάζοντων Ελληνικών κέντρων στην Αίγυπτο και την Ασία.

Μια και δεν πρόκειται να καταργήσουμε τους δούλους, θα καταργήσουμε τ’ αφεντικά.Όλοι θα γίνουμε ίσοι: όλοι δούλοι του Θεού. Την καινοτομία εισαγάγει ο Παύλος. «Γιατί εκείνος που υπηρετείται είναι ο Κύριος Χριστός».

Εργοδότης τώρα είναι ο θεός.

 
Οι αφέντες δεν ευθύνονται πια για τίποτα, άλλωστε είναι και αυτοί δούλοι του θεού. Αντίθετα δέχονται και κείνοι την ισότητα που επιβάλλεται από ψηλά, κι όλοι είμαστε αδελφοί...

Να πως αποκτήσαμε αυτό το μεγάλο πλεονέκτημα:

 
Όχι, ο Παύλος δεν αστειεύεται. Εμείς μόνο να πάψουμε ν’ απορούμε για το πως έπιασε στο δόκανο ο χριστιανισμός τον κόσμο και ειδικά τους Έλληνες. Για το πως επιβλήθηκε. Για το ποιές ήταν οι σχέσεις του Παύλου με τον Σενέκα. Για το πως ένας Εβραίος βρίζει μέσα στη Ρώμη την επίσημη κρατική θρησκεία – την ειδωλολατρία – και τον συνοδεύει ένα σύνταγμα πεζών και ιππέων για να τον σώσει. Εμείς να πάψουμε ν’ αναρωτιόμαστε πώς ένας κόσμος με τόσο ψηλό πνευματικό επίπεδο αποδέχτηκε το χριστιανισμό.

 
Ο Εβραϊκός κλήρος είναι μία κληρονομική αριστοκρατία που στραγγίζει το λαό με κάθε είδους, υπό την εντολή του θεού, θρησκευτικά μεταμφιεσμένες, φορολογίες. Το Ιερατείο είναι ο φυσικός κληρονόμος του Μωυσή, άρα η αμφισβήτησή του σημαίνει και αμφισβήτηση του ίδιου του Θεού.

 
Η προσπάθεια του να κουμαντάρεις τον εξαθλιωμένο λαό και να τον έχεις σκλαβωμένο μέσω του φόβου είναι πρωταρχικής σημασίας και η θρησκεία τους εξασφαλίζει τα προς το ζην.

Η Ελληνική όμως φιλοσοφία και σκέψη όπου οι θεοί δεν ανακατεύονται με τα κοινά, αδυνατούν να σώσουν το κόσμο και επεμβαίνουν μόνο όταν ζημιωθούν, απειλεί να σπάσει την πειθαρχία των Εβραίων πιστών οι οποίοι παύουν να είναι συνεπείς προς τις θεϊκές εντολές και τις οικονομικές υποχρεώσεις τους απέναντι στον Ναό.

Οι Εβραίοι, απομονωμένοι και προσκολλημένοι στους άτεγκτους θρησκευτικούς τους νόμους που δεν αμφισβητούνται και μένουν αναλλοίωτοι για αιώνες, θα μεταβιβάσουν στης επόμενες γενεές τον θρησκευτικό φανατισμό σαν ιερή παρακαταθήκη ιερού χαρακτήρα. Για τον Εβραϊκό λαό της διασποράς η θρησκεία είναι ο μόνος συνδετικός κρίκος και το πιστοποιητικό της ομοιογένειας της φυλής και της Εβραϊκής εθνότητας.

Ο Έλληνας λοιπόν κατά συνέπεια γίνεται ο επίσημος εχθρός των Εβραίων.

Ο Εβραϊκός λαός είναι εντελώς αμόρφωτος, με χαμηλό πολιτιστικό και πνευματικό επίπεδο και μηδενική προσφορά στον ανθρώπινο πολιτισμό. Η αποκλειστική του και μόνο κουλτούρα είναι θρησκευτική και το μόνο που έχει να επιδείξει ο πολιτισμός τους είναι 22 θρησκευτικά βιβλία, 5 του Μωυσή, 13 των προφητών και 4 ψαλμών και παροιμιών, όλα γραμμένα από ιερείς, γεμάτα από απειλές και κατάρες.

Ο Ιώσηπος μάλιστα περηφανεύεται ότι στα βιβλία αυτά, σε αντίθεση με τα χιλιάδες Ελληνικά φιλοσοφικά συγγράμματα, δεν υπάρχει καμία αντίφαση αφού το δικαίωμα της γραφής δεν επιτρέπεται στον καθένα αλλά είναι καθήκον των προφητών και μόνο.

Τον 3ο αιώνα π.κ.ε. αποφασίζεται η μετάφραση της Παλαιάς διαθήκης στην Ελληνική γλώσσα η οποία και ανατίθεται σε 72 (όχι 70) ελληνόφωνους Εβραίους και θα ολοκληρωθεί τον 1ο αιώνα π.κ.ε. Σωρεία άλλων συγγραμμάτων θα κυκλοφορήσει στην Ελληνική, άλλα γραμμένα από Εβραίους και άλλα από τυχόν ειδωλολάτρες που στην πραγματικότητα είναι επίσης Εβραίοι. Η Βίβλος μεταφρασμένη στα Ελληνικά θα γίνει όργανο θρησκευτικής προπαγάνδας, θα υιοθετηθεί αμέσως από όλες τις Εβραϊκές κοινότητες της διασποράς και ο Εβραίος θα έχει για πρώτη φορά να επιδείξει και αυτός την αποκλειστική του φιλοσοφία απέναντι στους Έλληνες.

Με αυτόν τον τρόπο ο Ιουδαϊσμός θα διαδοθεί στον Ελληνόφωνο κόσμο και θα γίνει ελκυστικός χάρη στο αίσθημα ασφάλειας που δημιουργεί σαν κάστα. Όσοι Εβραίοι λοιπόν απορροφώνται από τον Ελληνικό πολιτισμό, άλλοι τόσοι «ειδωλολάτρες» προσχωρούν στον Ιουδαϊσμό με σκοπό όχι μόνο την υποστήριξη και την απολαβή των προνομίων της πανίσχυρης αυτής οικονομικά τάξης αλλά και με σκοπό να επωφεληθούν από τον Μεσσία που θα έρθει να σώσει ΜΟΝΟ τους Εβραίους....

Ο Καιρός του Τόξου

Περίφρων Πηνελόπεια

Aνέβηκε στα ψηλά δωμάτια του παλατιού, η Πηνελόπη,
ύστερα από προτροπή της Αθηνάς!
Στα χέρια της κρατούσε ένα χαλκινοφίλντισι κλειδί
και όταν άνοιξε την λαμποκοπούσα πόρτα της μυστικής κάμαρης
ακούστηκε ένας βαρύς θόρυβος.
Προχώρησε ανάμεσα στους πολύτιμους θησαυρούς
και κατευθύνθηκε στο Τόξο με την φαρέτρα περίλυπη.

Ήταν το δώρο του Ιφιτου, το Τόξο του Απόλλωνα,
αλλά ο Οδυσσέας δεν το πήρε μαζί του
όταν ξεκίνησε την μεγάλη εξερεύνηση του Κόσμου.
Η περίφρων κόρη του Ικάριου ,το άγγιξε και, δάκρυα
άρχισαν να κυλούν από τα μάτια της.
Έκλαιγε για την εξορία, την μοναξιά, την αγωνιά του Ανθρώπου,
αιώνες τώρα, να βασανίζεται χωρίς τέλος, χωρίς οίκτο.
Έκλαιγε μ'αναφιλητά για τα παιδιά που δεν έχουν προλάβει
να χαρούν την ξεγνοιασιά ,την νεότητα ,την αθωότητα, που τους ταιριάζει.
Έκλαιγε για τις γυναίκες που δεν μπόρεσαν να μοιραστούν την ζωή τους
μ'ενα ταίρι που θα εκτιμούσαν, θ'αγαπούσαν και θα σεβόταν.
Ακόμη θρηνούσε για τους άντρες που έχουν χάσει την την περηφάνια τους,
την τιμή τους, τον στόχο , τον προορισμό τους που, όφειλαν να έχουν.

Έκλαιγε γοερά η Πηνελόπη, για τους ανθρώπους όλων των εποχών,
όλων των φυλών και φύλων, όλων των θρησκειών,
που γεννιούνται και πεθαίνουν μόνοι τους, εξαπατημένοι απ'όλα,
που έχουν καταδικαστεί σ'ενα τόσο άνισο και δύσκολο αγώνα.

Σ'ένα αγώνα που, πάντα μα πάντα, κάτι τους ξεπερνά και στο τέλος τους νικά..

Κι'όταν στέρεψαν τα δάκρυα, κατέβηκε τις μαρμαρένιες σκάλες,
ακούμπησε σ'ένα Στύλο και παρέδωσε το Τόξο στον Τηλέμαχο και στους Μνηστήρες.

Στο πρόσωπο της ήταν ζωγραφισμένη η αυστηρότητα αλλά , βαθιά μέσα της ήλπιζε
και ευχόταν να έχει επιστρέψει ο Οδυσσέας , να είναι πια εδώ και να διεκδικήσει τον τίτλο του.

Υπάρχει κανείς που να μπορεί να λυγίσει το Τόξοκαι να περάσει το βέλος ανάμεσα από τις οπές 12 τσεκουριών;

ΕΠΙΚΤΗΤΟΣ: Εσύ ωστόσο να μην έχεις έπαρση, να είσαι όμως σταθερός σ᾽ εκείνα που θεωρείς απόλυτα αγαθά

Το Εγχειρίδιον του Επίκτητου αποτελεί επιτομή των Διατριβών, είναι γραμμένο στην Κοινή της εποχής και ως προς το ύφος διατηρεί στοιχεία της προφορικής διδασκαλίας. Στο επίκεντρο του συγγράμματος βρίσκεται το ερώτημα πώς μπορεί να κατακτηθεί η εσωτερική γαλήνη.

Αποσπάσματα από το Εγχειρίδιον

Όπως σ᾽ ένα θαλασσινό ταξίδι, όταν το πλοίο ρίξει άγκυρα κάπου και βγεις στη στεριά για να πάρεις νερό, μπορείς, πηγαίνοντας, να σκύψεις να μαζέψεις κι ένα κοχύλι ή έναν βολβό, τον νου σου όμως πρέπει να τον έχεις καρφωμένο στο πλοίο και να στρέφεις πίσω διαρκώς το βλέμμα σου, προσέχοντας μήπως κάποια στιγμή σε φωνάξει ο καπετάνιος, κι άμα φωνάξει, θα τα παρατήσεις αμέσως όλα, μήπως και σε πετάξουν δεμένο στο καράβι, σαν τα πρόβατα· έτσι και στη ζωή σου, αν αντί για ένα κοχύλι κι ένα βολβό σου ᾽χει δοθεί γυναίκα και παιδί, δεν πρέπει αυτά να σου γίνουν εμπόδιο. Κι άμα σε φωνάξει ο καπετάνιος, να τα παρατήσεις όλα και να τρέξεις αμέσως στο πλοίο, κι ούτε να γυρίσεις να κοιτάξεις πίσω σου. Κι αν συμβαίνει να είσαι γέροντας, να μην απομακρυνθείς ποτέ από το πλοίο, μήπως και είσαι απών, όταν κάποτε εκείνος σε καλέσει.
…

Να μην ξεχνάς ότι είσαι ηθοποιός σ᾽ ένα δράμα που ξετυλίγεται όπως θέλει ο ποιητής: Αν το θέλει σύντομο, σε σύντομο δράμα· αν το θέλει μεγάλο, σε μεγάλο. Αν ο ποιητής θέλει να υποκριθείς ένα ζητιάνο, εσύ κι αυτόν τον ρόλο πρέπει να τον παίξεις καλά· το ίδιο έναν ανάπηρο, έναν άρχοντα ή έναν απλό άνθρωπο. Γιατί η δική σου δουλειά είναι να παίξεις καλά τον ρόλο που σου δώσανε· η επιλογή του ρόλου είναι δουλειά αλλουνού.
…

Αν κατέχεσαι από επιθυμία για τη φιλοσοφία, να είσαι από τα πριν ετοιμασμένος ότι θα σε περιγελάσουν, ότι πολλοί θα σε πάρουν στο ψιλό, ότι θα πουν: «Να που μας ξεφύτρωσε έτσι ξαφνικά φιλόσοφος» ή «Από πού κι ως πού τούτο το φρύδι;». Εσύ ωστόσο να μην έχεις έπαρση, να είσαι όμως σταθερός σ᾽ εκείνα που θεωρείς απόλυτα αγαθά, σαν να ᾽χες ταχθεί από τον θεό να σταθείς εκεί. Και να μην ξεχνάς ότι αν μείνεις σταθερός στα αυτά πράγματα, οι ίδιοι άνθρωποι που πρωτύτερα σε περιγελούσαν θα σε κοιτάζουν έπειτα με θαυμασμό, ενώ αν λυγίσεις θα γελοιοποιηθείς διπλά.

Επίκτητος, Εγχειρίδιον (Φλάβιος Αρριανός)
------------------------
*Ο Επίκτητος έζησε δύσκολη ζωή, η οποία επηρέασε καθοριστικά τη διδασκαλία του. Γεννήθηκε δούλος στη Φρυγία, ενώ γνωρίζουμε επίσης ότι κατέστη χωλός εξαιτίας της βάναυσης συμπεριφοράς του κυρίου του. Στη Ρώμη μαθητεύει κοντά στον στωικό φιλόσοφο Μουσώνιο Ρούφο και αργότερα, ως απελεύθερος πλέον, αρχίζει να διδάσκει και ο ίδιος, ώσπου το 94 μ.Χ. αναγκάζεται να εγκαταλείψει την πόλη, λόγω του γνωστού διατάγματος του Δομιτιανού που εξόριζε τους φιλοσόφους από τη Ρώμη. Τότε ιδρύει στη Νικόπολη της Ηπείρου δική του σχολή όπου και διδάσκει με επιτυχία. Ο Επίκτητος δεν άφησε γραπτό έργο. Την καταγραφή της διδασκαλίας του σε δύο συγγράμματα, τις Διατριβές (σώζονται τέσσερα από τα οκτώ βιβλία) και το Εγχειρίδιον,την οφείλουμε στον μαθητή του και γνωστό ιστορικό Φλάβιο Αρριανό.

Η ανθρώπινη συνείδηση αποτελεί ένα από τα πλέον αινιγματικά και ταυτόχρονα θεμελιώδη φαινόμενα της ύπαρξης

Η ανθρώπινη συνείδηση αποτελεί ένα από τα πλέον αινιγματικά και ταυτόχρονα θεμελιώδη φαινόμενα της ύπαρξης.

Δεν μπορεί να περιοριστεί ούτε σε απλές νευρωνικές εκφορτίσεις ούτε σε αφηρημένες φιλοσοφικές κατασκευές, αλλά αναδύεται ως το σημείο συνάντησης βιολογικών, γνωστικών, κοινωνικών και υπαρξιακών διαστάσεων.

 
Από τη μία πλευρά, η νευροεπιστήμη αποκαλύπτει με ακριβείς μεθόδους τις περίπλοκες αλληλεπιδράσεις των εγκεφαλικών κυκλωμάτων που καθιστούν δυνατή την αντίληψη, τη μνήμη, τον λόγο και τη λήψη αποφάσεων.

 
Από την άλλη πλευρά, η φιλοσοφία της συνείδησης επιμένει ότι η εμπειρία δεν εξαντλείται στη λειτουργία των νευρώνων, αλλά συγκροτείται ως τρόπος εμφάνισης του κόσμου, ως δυναμική νοηματοδότησης και αυτοαναστοχασμού.

 
Στο ενδιάμεσο, οι κοινωνικές επιστήμες και η ανθρωπολογία δείχνουν ότι η συνείδηση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με πολιτισμικά πλαίσια, θεσμούς, τελετουργίες και μορφές συλλογικής μνήμης.

 
Η κβαντική θεώρηση, τέλος, αν και παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης, εισάγει γόνιμες μεταφορές για την αλληλεξάρτηση, τη μη τοπικότητα και τη δημιουργία πραγματικοτήτων μέσα από την πράξη της παρατήρησης.

 
Έτσι, η συνείδηση αναδεικνύεται όχι απλώς ως ιδιότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου, αλλά ως εξελικτικό και οντολογικό άξονας που καθορίζει την ανθρώπινη συμπεριφορά, την ηθική, τον πολιτισμό και την ίδια την αντίληψη του κόσμου.

Η νευροεπιστήμη παρέχει έναν από τους πιο ισχυρούς φακούς για την κατανόηση της συνείδησης. Οι τελευταίες δεκαετίες έδειξαν ότι ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί ως ένα στατικό σύστημα, αλλά ως ένα δυναμικό δίκτυο υψηλής πολυπλοκότητας, όπου η πλαστικότητα, η συγχρονία και η αλληλεπικάλυψη των κυκλωμάτων επιτρέπουν την προσαρμοστικότητα και τη δημιουργικότητα.

 
Ο προμετωπιαίος φλοιός διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις ανώτερες γνωστικές λειτουργίες, συντονίζοντας τη μνήμη εργασίας, τον στρατηγικό σχεδιασμό, την αυτορρύθμιση και την πρόβλεψη μελλοντικών συνεπειών. Παράλληλα, η αμυγδαλή και το μεταιχμιακό σύστημα επεξεργάζονται τα συναισθήματα, τα οποία δεν αποτελούν απλούς βιολογικούς δείκτες αλλά λειτουργούν ως γέφυρες επικοινωνίας με το κοινωνικό περιβάλλον.

 
Ο ιππόκαμπος διασφαλίζει τη μνημονική συνέχεια, συνδέοντας εμπειρίες παρελθόντος με τρέχουσες καταστάσεις και μελλοντικά σενάρια. Αυτή η συνεχής διασύνδεση επιτρέπει στον άνθρωπο να υπερβαίνει το στιγμιαίο ερέθισμα και να συγκροτεί αφηγήσεις, οι οποίες νοηματοδοτούν τη ζωή και καθιστούν τη συμπεριφορά εναρμονισμένη με μακροπρόθεσμους στόχους.

Η συνείδηση δεν είναι, επομένως, απλή καταγραφή εξωτερικών ερεθισμάτων. Αντιθέτως, λειτουργεί ως ενεργός μηχανισμός επιλογής, εστίασης και ανακατασκευής της εμπειρίας. Η έννοια της μεταγνώσης, δηλαδή η ικανότητα του νου να αναγνωρίζει και να αξιολογεί τις ίδιες του τις λειτουργίες, αποκαλύπτει τη δυναμική αυτή.

 
Μέσω της μεταγνώσης, το άτομο δεν βιώνει απλώς συναισθήματα ή σκέψεις, αλλά μπορεί να τα παρατηρεί, να τα αναλύει, να τα αναστοχάζεται και να τα κατευθύνει. Έτσι, η συνείδηση μετατρέπεται από παθητικό δέκτη σε ενεργό συντονιστή βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών διαδικασιών. Στο πλαίσιο αυτό, η νευροεπιστημονική έρευνα για τα δίκτυα προεπιλεγμένης λειτουργίας (default mode network) δείχνει ότι ο εγκέφαλος αφιερώνει σημαντική ενέργεια σε εσωτερικές διεργασίες αυτοαναφοράς, οραματισμού και δημιουργικής φαντασίας, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι η συνείδηση αποτελεί εξελικτική στρατηγική με τεράστια σημασία για την ανθρώπινη επιβίωση και πολιτισμική ανάπτυξη.

Η κβαντική φυσική εισάγει μια διαφορετική αλλά εξίσου γόνιμη οπτική. Στον μικρόκοσμο των υποατομικών σωματιδίων, η πραγματικότητα δεν εμφανίζεται ως στατική και προκαθορισμένη, αλλά ως πλέγμα πιθανοτήτων. Η αρχή της υπέρθεσης, σύμφωνα με την οποία ένα σωματίδιο μπορεί να βρίσκεται σε πολλαπλές καταστάσεις έως ότου παρατηρηθεί, και η έννοια της μη τοπικότητας, που δείχνει την ακαριαία συσχέτιση δύο σωματιδίων ανεξαρτήτως απόστασης, προσφέρουν εννοιολογικά εργαλεία για τη φιλοσοφική κατανόηση της συνείδησης. Αν και δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη ότι η ανθρώπινη συνείδηση είναι καθαυτό κβαντικό φαινόμενο, η μεταφορική εφαρμογή των εννοιών αυτών μας επιτρέπει να συλλάβουμε τη συνείδηση ως διαδικασία που δεν περιορίζεται στο άτομο αλλά εμπλέκεται σε δίκτυα σχέσεων, αλληλεξαρτήσεων και δυνατοτήτων. Η παρατήρηση, τόσο στη φυσική όσο και στην ανθρώπινη εμπειρία, δεν είναι παθητική· καθορίζει ποια πιθανότητα θα πραγματοποιηθεί, ποια εναλλακτική εκδοχή του κόσμου θα αποκτήσει μορφή.

Αυτή η ερμηνεία προσδίδει στη συνείδηση μια οντολογική βαρύτητα που υπερβαίνει τη βιολογία. Η πράξη της προσοχής, της επιλογής και της εστίασης καθίσταται δημιουργική διαδικασία με συστημικές συνέπειες.

 
Όταν ο άνθρωπος εστιάζει σε ένα συναίσθημα, σε μία σκέψη ή σε μία κοινωνική πράξη, δεν περιορίζεται στην καταγραφή της· την καθιστά πραγματικότητα με επιδράσεις που εκτείνονται στο συλλογικό πλαίσιο. Έτσι, η κβαντική προοπτική μπορεί να νοηθεί ως φιλοσοφικό εργαλείο που αναδεικνύει την ενότητα του ανθρώπου με τον κόσμο, την αλληλεξάρτηση της εμπειρίας και την ευθύνη που απορρέει από κάθε επιλογή.!!!

Η φιλοσοφία της συνείδησης, ιδίως μέσω της φαινομενολογίας, ενισχύει αυτήν την ενότητα. Για τον Χούσερλ και τους επιγόνους του, η συνείδηση δεν είναι ένα εσωτερικό «κουτί» εικόνων ή αναπαραστάσεων, αλλά πάντα συνείδηση «κάτι». Η πρόθεση, η κατευθυντικότητα προς τον κόσμο, συγκροτεί την εμπειρία ως ανοιχτή σχέση με το είναι. Ο Μερλώ-Ποντύ ανέδειξε την ενσώματη φύση της αντίληψης, υπογραμμίζοντας ότι η συνείδηση δεν κατοικεί σε αφηρημένες νοητικές διεργασίες, αλλά ενσαρκώνεται στη σωματικότητα, στη γλώσσα και στην πράξη.

 
Ο Σαρτρ, από την άλλη πλευρά, τόνισε την ελευθερία και την ευθύνη που απορρέει από το γεγονός ότι ο άνθρωπος είναι πάντοτε αυτός που επιλέγει και αυτοπροσδιορίζεται μέσα στον κόσμο. Σε όλες αυτές τις παραδόσεις, η συνείδηση εμφανίζεται ως τρόπος φανέρωσης της πραγματικότητας, ως δημιουργικός ορίζοντας όπου το άτομο και ο κόσμος συνυφαίνονται αδιάσπαστα.

Η κοινωνική διάσταση της συνείδησης αποτελεί επίσης καθοριστικό πεδίο. Τα συναισθήματα, πέρα από βιολογικά σήματα, είναι κοινωνικά μέσα επικοινωνίας και συντονισμού. Η χαρά ενισχύει την κοινότητα, ο θυμός, όταν διαχειρίζεται δημιουργικά, οδηγεί στη διεκδίκηση δικαιοσύνης, η θλίψη γεννά αλληλεγγύη, ο θαυμασμός εμπνέει συνεργασία και η αφοσίωση οικοδομεί συλλογικούς θεσμούς.

 
Μέσα από αυτά τα συναισθήματα αναδύονται κοινωνικά συμβόλαια, κανόνες ηθικής και πολιτισμικές παραδόσεις. Η συνείδηση δεν είναι, συνεπώς, μόνο ατομική εμπειρία, αλλά και συλλογικό φαινόμενο που διαμορφώνεται και αναπαράγεται μέσω της γλώσσας, της αφήγησης, της μνήμης και της τελετουργίας. Κάθε κοινωνία προσφέρει διαφορετικά σχήματα νοηματοδότησης, διαφορετικούς τρόπους έκφρασης και επεξεργασίας των εμπειριών, οι οποίοι με τη σειρά τους καθορίζουν τη μορφή που λαμβάνει η συνείδηση.

Η εκπαίδευση αναδεικνύεται σε καίριο πεδίο καλλιέργειας αυτής της πολυδιάστατης συνείδησης. Δεν αρκεί να μεταδίδονται γνώσεις· χρειάζεται να καλλιεργούνται δεξιότητες αυτοπαρατήρησης, ενσυναίσθησης, κριτικής σκέψης και αναστοχασμού. Μέσα από την εκπαίδευση, τα άτομα μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους, να κατανοούν τις προθέσεις των άλλων, να προβλέπουν συνέπειες και να αναλαμβάνουν συλλογική ευθύνη. Οι θεσμοί, με τη σειρά τους, μπορούν να δημιουργούν πλαίσια εμπιστοσύνης και συνεργασίας, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα των κοινωνιών απέναντι σε κρίσεις. Η τεχνολογία, ως επιταχυντής της ανθρώπινης εξέλιξης, προσφέρει νέες δυνατότητες αλλά και νέες προκλήσεις· απαιτείται συνειδητή χρήση της ώστε να ενισχύεται η αλληλεγγύη και όχι ο κατακερματισμός.

Σε όλες αυτές τις διαστάσεις, η συνείδηση εμφανίζεται ως το σημείο στο οποίο η βιολογία συναντά την ηθική, η πληροφορία συναντά το νόημα και η ατομική εμπειρία συναντά τη συλλογική μνήμη.

 
Πρόκειται για φαινόμενο που δεν μπορεί να εξηγηθεί πλήρως ούτε από τη νευροεπιστήμη ούτε από τη φιλοσοφία ούτε από την κοινωνιολογία μεμονωμένα· απαιτείται ένα ενοποιημένο μοντέλο που θα αναγνωρίζει τη συνείδηση ως εξελικτικό στάδιο βιολογικό, οντολογικό και πολιτισμικό ταυτόχρονα. Ένα τέτοιο μοντέλο δείχνει ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά δεν είναι απλώς εργαλείο επιβίωσης, αλλά διαδικασία δημιουργίας νοήματος, οικοδόμησης κόσμων και ανάδυσης ευθύνης.

 
Η ελευθερία, η ενσυναίσθηση, η δημιουργικότητα και η συνεργασία δεν αποτελούν απλά πλεονεκτήματα· είναι οι ίδιες οι δομές που καθιστούν τον άνθρωπο ικανό να διαμορφώνει το μέλλον του.

Η συνείδηση, ως σύνθεση βιολογικών, γνωστικών και κοινωνικών διαδικασιών, αποκαλύπτει τις πολλαπλές προεκτάσεις της σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο. Στη σύγχρονη εποχή, οι προκλήσεις που εγείρονται από την παγκοσμιοποίηση, την τεχνολογική πρόοδο και την οικολογική κρίση καθιστούν την κατανόηση και την καλλιέργειά της ζήτημα ύψιστης σημασίας.

 
Ο άνθρωπος καλείται να συνειδητοποιήσει ότι η ύπαρξή του δεν περιορίζεται στο ατομικό βίωμα αλλά εμπλέκεται σε πλέγματα σχέσεων, στα οποία το προσωπικό και το συλλογικό αλληλεπιδρούν αδιάκοπα.

 
Το πώς θα διαμορφωθεί αυτή η αλληλεπίδραση εξαρτάται από την ικανότητα του ανθρώπου να αναγνωρίσει τη συνείδηση όχι ως δεδομένη ιδιότητα αλλά ως έργο που καλλιεργείται, αναπτύσσεται και υπερβαίνει συνεχώς τα όριά του.

Η νευροεπιστήμη συνεχίζει να προσφέρει γνώσεις που φωτίζουν πτυχές της συνείδησης με ολοένα μεγαλύτερη ακρίβεια. Οι έρευνες γύρω από την εγκεφαλική συνδεσιμότητα αναδεικνύουν ότι η συνείδηση συνδέεται με δυναμικά πρότυπα αλληλεπίδρασης μεταξύ απομακρυσμένων περιοχών του εγκεφάλου.

 
Τα δίκτυα προσοχής, οι αισθητηριακοί χάρτες και οι μηχανισμοί ολοκλήρωσης πληροφορίας δημιουργούν μια πολυεπίπεδη δομή που επιτρέπει την εμπειρία της ενότητας μέσα στην ποικιλία.
Η έννοια της ολοκληρωμένης πληρφορίας υποστηρίζει ότι η συνείδηση εξαρτάται από τον βαθμό στον οποίο ένα σύστημα μπορεί να συνδυάζει ποικίλα στοιχεία σε ένα αδιάσπαστο όλο.

 
Με αυτή την έννοια, η συνείδηση συνιστά μια λειτουργία που προκύπτει όταν η πολυπλοκότητα φτάνει σε κρίσιμο επίπεδο, επιτρέποντας την ανάδυση νοηματο-δοτημένης εμπειρίας.

Η σύγκριση ανάμεσα στη βιολογική συνείδηση και στις εξελίξεις της τεχνητής νοημοσύνης φέρνει στην επιφάνεια θεμελιώδη ερωτήματα.

 
Μπορεί ένα τεχνολογικό σύστημα να καταστεί συνειδητό; Η τρέχουσα τεχνολογία δείχνει ότι, παρότι η τεχνητή νοημοσύνη επιτυγχάνει εντυπωσιακές επιδόσεις σε ανάλυση δεδομένων, δημιουργία και πρόβλεψη προτύπων, παραμένει εργαλείο χωρίς υποκειμενικό βίωμα.

 
Το «άλγος της ύπαρξης», η εμπειρία της ελευθερίας, η αναμέτρηση με τον θάνατο και η αναζήτηση νοήματος είναι χαρακτηριστικά που δεν μπορούν να αναπαραχθούν μέσω αλγοριθμικών διαδικασιών.
Ωστόσο, η σύγκριση αυτή αναγκάζει τον άνθρωπο να επανεξετάσει τι σημαίνει να είναι συνειδητός και να αναλάβει ευθύνη για το πώς θα χρησιμοποιήσει την τεχνολογία, ώστε να ενισχυθεί η δημιουργικότητα και η αλληλεγγύη, και όχι η ανισότητα και ο κατακερματισμός.

Οι φιλοσοφικές προεκτάσεις της συνείδησης είναι εξίσου καίριες. Η αναμέτρηση με το «σκληρό πρόβλημα» της συνείδησης, υπενθυμίζει ότι πέρα από τις λειτουργικές εξηγήσεις παραμένει ανοιχτό το ερώτημα του πώς και γιατί υπάρχει υποκειμενική εμπειρία.

 
Η «ερυθρότητα» του κόκκινου, η αίσθηση του πόνου, η εμπειρία του θαυμασμού ή της αγωνίας δεν μπορούν να μεταφραστούν πλήρως σε νευρωνικά μοτίβα. Αυτό δεν αναιρεί τη σημασία της επιστήμης, αλλά δείχνει τα όριά της και τονίζει την ανάγκη διεπιστημονικής προσέγγισης.

Η φιλοσοφία, η τέχνη και η θεολογία προσφέρουν αναγνώσεις που εμπλουτίζουν την κατανόηση της συνείδησης, προβάλλοντας τη διάσταση του νοήματος, της αξίας και της υπέρβασης.

Σε κοινωνικό επίπεδο, η καλλιέργεια της συνείδησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία μπροστά στις παγκόσμιες προκλήσεις. Η οικολογική κρίση απαιτεί μετάβαση από μια εγωκεντρική σε μια οικοκεντρική και κοσμοκεντρική συνείδηση, όπου η φύση αναγνωρίζεται όχι ως απλό απόθεμα πόρων αλλά ως ζωντανό σύστημα με το οποίο ο άνθρωπος συνυπάρχει.

 
Η πολιτική ζωή χρειάζεται πολίτες με ανεπτυγμένη κριτική σκέψη, ενσυναίσθηση και αίσθημα ευθύνης, ώστε να υπερβαίνουν τον λαϊκισμό και την παραπληροφόρηση.

 
Η οικονομία, για να είναι βιώσιμη, οφείλει να στηρίζεται όχι μόνο στην αποδοτικότητα αλλά και στη δικαιοσύνη, στη διαφάνεια και στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Σε όλα αυτά, η συνείδηση λειτουργεί ως κριτήριο και κινητήριος δύναμη αλλαγής.

Η εκπαίδευση, η τέχνη και η πνευματικότητα αποτελούν πεδία όπου η συνείδηση μπορεί να αναπτυχθεί και να βαθυνθεί. Η εκπαίδευση δεν πρέπει να περιορίζεται στη μετάδοση πληροφοριών, αλλά να ενθαρρύνει τον στοχασμό, την αυτογνωσία και τη δημιουργική έκφραση.

 
Η τέχνη, με τις ποικίλες μορφές της, αποκαλύπτει πτυχές της εμπειρίας που δεν χωρούν σε λογικά σχήματα, λειτουργεί ως γλώσσα του ανείπωτου και καλλιεργεί την ικανότητα να βλέπουμε τον κόσμο με νέους τρόπους. Η πνευματικότητα, ανεξαρτήτως θρησκευτικών παραδόσεων, προσφέρει πλαίσια υπέρβασης του ατομικού και ένταξης σε ένα οικουμενικό πεδίο νοήματος.

 
Η συνείδηση, μέσα από αυτά τα κανάλια, καλλιεργείται ως δύναμη που ενώνει, που θεραπεύει και που ανοίγει δρόμους προς το άγνωστο.

Στο σημείο αυτό, γίνεται φανερό ότι η συνείδηση δεν είναι στατική αλλά εξελικτική πραγματικότητα. Από τα πρώτα ίχνη αυτοαναγνώρισης στα πρωτεύοντα μέχρι τις ανώτερες μορφές φιλοσοφικού στοχασμού, η συνείδηση διανύει μια πορεία συνεχούς εμβάθυνσης.

 
Ο ανθρώπινος πολιτισμός αποτελεί έκφανση αυτής της πορείας· κάθε μορφή τέχνης, κάθε επιστημονική ανακάλυψη, κάθε κοινωνική επανάσταση είναι έκφραση της αναπτυσσόμενης συνείδησης. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι μόνο να περιγράψουμε αυτή την πορεία, αλλά να αναλάβουμε ενεργά τη συνέχισή της, συνειδητοποιώντας ότι κάθε γενιά καλείται να εμπλουτίσει και να μεταμορφώσει την κοινή μας κληρονομιά.

Η συνείδηση δεν είναι ούτε πολυτέλεια ούτε δευτερεύον χαρακτηριστικό· είναι η ίδια η συνθήκη που καθιστά δυνατή την εμπειρία, την ελευθερία, την ευθύνη και τη δημιουργικότητα.

Μέσα από αυτήν, ο άνθρωπος υπερβαίνει τη βιολογική του φύση, εντάσσεται σε κοσμικά δίκτυα σχέσεων και καθίσταται συν-δημιουργός πραγματικοτήτων. Το καθήκον μας δεν είναι μόνο να μελετούμε τη συνείδηση, αλλά να τη ζούμε με τρόπο που να ενισχύει τη δικαιοσύνη, την ενότητα και τη διαχρονική προοπτική της ανθρωπότητας.

Στο μέτρο που θα καταφέρουμε να αναπτύξουμε μια συνείδηση ολοκληρωμένη, υπεύθυνη και δημιουργική, θα μπορούμε να ελπίζουμε σε έναν κόσμο όπου η επιστήμη, η φιλοσοφία, η τέχνη και η κοινωνία συνυφαίνονται σε ένα ενιαίο πεδίο νοήματος, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα μέλλον αντάξιο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.