Χριστιανική Ορθόδοξη Θεολογία: Μια «επιστήμη» με πήλινα πόδια

Στο παρόν άρθρο, θα ασχοληθούμε με την θεολογία και ειδικότερα με την ορθόδοξη για να καταλάβουμε σε τι εδράζεται, πως μας επηρέασε και τελικά θα ελέγξουμε την επιστημονικότητά της, ξεκινώντας από τους ορισμούς.

Θρησκεία είναι η σχέση του ανθρώπου με το θείο. Ως ιδιαίτερο φαινόμενο του πνευματικού πολιτισμού μας εμφανίζεται με ένα συνονθύλευμα σχετικών λέξεων, όπως: Θρησκεύματα, εκκλησίες, δόγματα, ομολογίες, σέκτες, αιρέσεις, λατρείες, παραδόσεις, στο σύνολό τους πάνω από 43 χιλιάδες, που υπάρχουν σε όλη την ανθρωπότητα και είναι ξεκάθαρα ανθρώπινα δημιουργήματα.

Σε όποια μορφή και να είναι κάθε θρησκεία περιλαμβάνει, πίστη ή ομολογία σε μια συγκεκριμένη ή πολλές θεωρίες που όπως θα δούμε είναι ιδεοληψίες, την λατρεία που περιλαμβάνει συνήθως τελετές, μαγγανείες ή μαγικές πράξεις, που από τους θρησκευόμενους αναφέρονται ως ιερουργίες–μυστήρια ενίοτε και θαύματα και μια συγκεκριμένη ηθική της θρησκείας αυτής, που αντανακλά την προτεινόμενη του αντίστοιχου ιερατείου ή κάποιας απόληξης του –συνήθως αυστηρή- ηθική της κοινωνίας, της εποχής που γεννήθηκε η θρησκεία αυτή.

Οι βασικές ιδεοληψίες μιας πίστης λέγονται δόγματα (κανόνες). Είναι στην ουσία η θεσμική έκφραση της “αληθινής” πίστης κάθε θρησκείας πάνω στην οποία μπορούν να ειπωθούν πολλά ή λίγα, αλλά αυτά μένουν αναλλοίωτα, ειδάλλως ο αντίστοιχος θεός της κάθε θρησκείας αλλάζει αρχές ή οδηγίες προς τους ανθρώπους, κάτι σπάνιο όπως θα δούμε, αλλά γίνεται και αυτό όταν οι θρησκείες θέλουν να προσαρμόσουν τα δόγματα στην πραγματικότητα που αλλάζει, ή να το πούμε σωστά όταν η πραγματικότητα τους ξεπερνά.

Η θεολογία είναι το λεκτικό αποτύπωμα της πίστης και των δογμάτων. Η καταγραφή της δηλαδή και τελικά στην εξέλιξή της, είναι ένα διανοητικό φιλοσοφικό δημιούργημα στην βάση των ιδεοληψιών της πίστης, που στηρίζεται από εκεί και πέρα λογικά αν και προστίθενται κατά καιρούς και επιπλέον ιδεοληψίες. Είναι προφανές ότι όταν αλλάζουν ή διαφοροποιούνται τα δόγματα σε μία δεδομένη θρησκεία, αλλάζει και η θεολογία.

Από ότι καταλαβαίνουμε από την στιγμή που δεν υπάρχει ένας κοινός και αποδεκτός από όλους τους ανθρώπους ορισμός του θεού και των δογμάτων που “πρέπει” να διέπει την πίστη, δεν υπάρχει μια θεολογία, άρα δεν υπάρχει στην πραγματικότητα και επιστήμη της θεολογίας. Αυτό που υπάρχει επιστημονικά είναι μια μελέτη των κατά τόπους θρησκειών και του συνολικού φαινομένου της σχέσης των διαφόρων κοινωνιών με το θείο και λέγεται Θρησκειολογία.

Θρησκειολογία είναι το σύνολο των επιστημών που ερευνούν το φαινόμενο της θρησκείας και διακρίνεται σε ιστορία, φιλοσοφία, κοινωνιολογία, ψυχολογία και φαινομενολογία της θρησκείας.

Υπάρχουν, όμως, μαθήματα θεολογίας ανά περίπτωση. Παράδειγμα στην χώρα μας ορθόδοξης θεολογίας, όπου γίνεται μελέτη των ορθόδοξων δογμάτων και του τι έχει ειπωθεί για αυτά από τους Πατέρες της Εκκλησίας και σύγχρονους θεολόγους (ή οι επιστήμονες του ενός βιβλίου), που τελικά είναι ένα μάθημα κατήχησης. Δυστυχώς σε κάθε περιοχή και η ίδια η θρησκειολογία είναι θέμα πόσο αντικειμενικά μελετάται και διδάσκεται, αφού γίνεται συνήθως από τους ίδιους θεολόγους.

Αντίστοιχα με την ορθόδοξη θεολογία που υπάρχει στην χώρα μας, υπάρχει καθολική θεολογία, μουσουλμανική, ινδουιστική κλπ και φυσικά και αντίστοιχα τμήματα σε διάφορες σχολές και σε πανεπιστήμια όπως και αντίστοιχες δευτεροβάθμιες ιερατικές σχολές ανά χώρα ή κοινωνία.

Εδώ μπορείτε να δείτε ενδεικτικά τα μαθήματα που διδάσκονται στην Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπάρχουν και μαθήματα θρησκειολογίας, αλλά η ουσία είναι ότι όλα αυτά διδάσκονται ακόμα έντονα μέσα από το πρίσμα της ορθόδοξης θεολογίας. Αντίστοιχα μπορείτε να ενημερωθείτε για την ισλαμική θεολογία ή για ένα σχετικό πρόγραμμα σπουδών. Φυσικά, όλοι οι θεολόγοι και αντίστοιχα οι ορθόδοξοι, θεωρούν τον εαυτό τους επιστήμονα και πράγματι προσπάθησαν ήδη και προσπαθούν πολύ για αυτό, υπάρχει όμως ένα μικρό πρόβλημα.

Η Επιστήμη και κάθε επιστήμη στηρίζεται σε συγκεκριμένες αρχές ή αξιώματα. Οι αρχές όμως και τα αξιώματα της επιστήμης, έχουν και λογική και κοινή αποδοχή, πάνω στις αρχές αυτές στηρίζεται λογικά ένα οικοδόμημα, το οποίο εφόσον μιλάμε για επιστήμη, μπορεί να ελεγχθεί ως προς την αξιοπιστία του και τα αποτελέσματά του, να συγκριθεί, και ότι έχει λάθος να απορριφθεί και η επιστήμη να αυτοδιορθωθεί. Με αυτόν τον τρόπο, σταδιακά εδώ και χιλιάδες χρόνια, έχει δημιουργήσει τις γνώσεις για έναν πολιτισμό που πραγματικά δουλεύει, δηλαδή έχει αποδώσει θετικούς καρπούς στην κοινωνία, έχει διευρύνει τις γνώσεις μας για τον άνθρωπο και τον κόσμο, έχει βελτιώσει το επίπεδο ζωής, τον χρόνο ζωής και την μέση υγεία των ανθρώπων, έχει αντιμετωπίσει πολλές ασθένειες αλλά και άλλα προβλήματα του βίου, δίνοντάς μας αντίστοιχες διευκολύνσεις και τελικά στην πράξη αποδεικνύεται σωστή, άρα και οι παραδοχές ή τα αξιώματά της έχουν τοποθετηθεί σωστά, και ότι χρειάζεται από αυτά φυσικά επανατοποθετείται.

Αν προσπαθήσεις να στήσεις μια επιστήμη σε αστήριχτες θεωρίες δηλαδή ιδεοληψίες, εκεί έχεις πρόβλημα και το αποτέλεσμα λέγεται ψευδοεπιστήμη. Ένα παράδειγμα είναι η σύγχρονη αστρολογία. Στηρίζεται αποδεδειγμένα σε θεάσεις του ουρανού πριν από 2-3 χιλιάδες χρόνια, που σήμερα έχουν αλλάξει. Στηρίζεται σε συμβολική επίδραση πάνω στον άνθρωπο που στηρίζεται φυσικά πάνω σε αυτές τις λάθος θεάσεις και τα αποτελέσματά της, ακόμα και στις σωστές σημερινές θεάσεις έχουν αποδειχθεί ασαφή και τελικά λάθος, παρόλα αυτά έχει εκατομμύρια θιασώτες.

Η Θεολογία (η επιστήμη του ενός βιβλίου) στηρίζεται στις “εξ αποκαλύψεως Αλήθειες” (Στον Μονοθεϊσμό) δηλαδή “ξέρει” την αλήθεια που ψάχνει η Επιστήμη ήδη και προσπαθεί αυτή την “αλήθεια” να την κάνει κατανοητή με την διερεύνηση των ιερών κειμένων και των κειμένων προηγούμενων θεολόγων και να την διευρύνει ειδικά σήμερα που η θρησκεία έχει όλο και περισσότερες αντιρρήσεις, δίνοντας νέες ερμηνείες που θα ταιριάζουν με την πραγματικότητα.

Στις θρησκείες επιπλέον υπάρχει άλλο ένα πρόβλημα στην πρόσληψη των ιδεοληψιών της θρησκείας ειδικά της χριστιανικής, οι χιλιάδες αιρέσεις που στηρίζονται στις ίδιες μέσες άκρες ιδεοληψίες αλλά τις προσλαμβάνουν διαφορετικά και έχουν στήσει διαφορετικά λογικά οικοδομήματα ή άλλες θεολογίες. Δηλαδή για μία θρησκεία μπορούν να υπάρχουν και υπάρχουν χιλιάδες θεολογίες και κανείς τελικά δεν μπορεί να ισχυριστεί ποια από όλες είναι η σωστή. Θα δούμε αναλυτικότερα ποια είναι τα στηρίγματα για να τα αναλύσουμε περισσότερο.

Ας πάρουμε την αρκετά οικεία μας ορθόδοξη θεολογία. Αν διαβάσετε ένα αντίστοιχο κείμενο, αγνοείστε την περίτεχνη γλώσσα γεμάτη από απόλυτες έννοιες και θεολογικές ορολογίες που είναι γεμάτα και όλες τις παραπομπές και τις ρήσεις θεολόγων ή φιλοσόφων που χρησιμοποιεί και προσπαθήστε να διακρίνετε τα σημεία που τονίζονται αλλά και τα σημεία πάνω στα οποία το κείμενο στηρίζεται. Παρακάτω είναι μια μικρή συλλογή με τα βασικότερα ίσως στοιχεία στα οποία εδράζεται ή χρησιμοποιεί κάθε αντίστοιχο θεολογικό κείμενο:

1. Το “πρόσωπο” η “τριαδικότητα” ή άλλες εκφράσεις όπως “ουσία”, “υπόστασις”, “φύσις”.
2. Ποιο σπάνια πλέον θα υπάρχει κάποια αναφορά στο “Προπατορικό Αμάρτημα”.
3. Η εξαντλητική χρήση του όρου “αγάπη”.
4. Ο τονισμός ότι η πίστη (πρέπει να) είναι ελεύθερη.
5. Η αναφορά ότι “Ο Λόγος Σάρξ εγένετο”, ή ως η “Θεία Ενανθρώπηση”.
6. Η “Ανάσταση του Χριστού” και τα συμφραζόμενα.
7. Η συνήθης χρήση τσιτάτων από τις γραφές ή από προγενέστερους Πατέρες.
8. H ήπια έως έντονη “κατακεραύνωση” της κατεστημένης θρησκείας-Εκκλησίας.
9. Η Καινή Διαθήκη.
10. Το Βίωμα.
11. Ο “ΕλληνοΧριστιανισμός”.

1. Το πρόσωπο και η Αγία Τριάδα

 Το θέμα του “προσώπου” είναι από τα βασικότερα χρησιμοποιημένα μοτίβα στην ορθόδοξη θεολογία. Ας δούμε πως ακριβώς προήλθε και τι περίπου είναι, γιατί αν ρωτήσετε έναν θεολόγο, δεν είναι σίγουρο ότι θα καταλάβετε.

Όταν δημιουργήθηκε ο Χριστιανισμός, αρχικά φαίνεται ότι θεωρούσαν τον Ιησού ως μεσσία όπως ακριβώς τον περίμεναν οι Ιουδαίοι. Το πρόβλημα ήταν ότι ο μεσσίας θα ήταν πρώτον θνητός και δεύτερον βασιλιάς και το βασίλειο μετά την αποτυχία της εξέγερσης το 70 από τον Τίτο και την καταστροφή της Ιερουσαλήμ δεν τους προέκυψε. Έπρεπε λοιπόν κάτι να αλλάξει και άλλαξε. Ξεκίνησε μια σταδιακή αναβάθμιση του Ιησού σε θεό.

Για να γίνει κάποιος θεός παραδοσιακά έπρεπε ή να χρισθεί ως τέτοιος από έναν άλλο θεό, ή να κατέβει ένας θεός και να συνουσιαστεί με μια θνητή συνήθως παρθένο, ή να κατέβει ο ίδιος ο θεός εμφανισμένος σαν άνθρωπος και να δράσει στην Γη (και τα τρία συνηθέστατα στην ελληνική, αλλά και σε άλλες μυθολογίες). Ο Ιησούς λοιπόν σύμφωνα με την σούμα των Ευαγγελίων “χρησιμοποίησε” και τις τρεις αυτές μεθόδους.

Κάποιες παλιές αιρέσεις, όπως δείξαμε και στα αρχαία κείμενα του Χριστιανισμού, πίστευαν ότι ο Ιησούς γεννήθηκε θνητός και μετά την Βάπτιση (ή άλλοι μετά την Σταύρωση), αναβαθμίστηκε σε εκλεκτό ή θεό από τον Γιαχβέ και έτσι αναστήθηκε και αναλήφθηκε. Στοιχεία για αυτό φαίνονται και στα Ευαγγέλια που έχουμε πριν παραχαραχθούν (#11 & #21). (Ξαναθυμίζω ότι στα Συνοπτικά όπου εμφανίζεται ο Ιησούς ως θεός είναι παραχαραγμένο, εμφανίζεται σαν κλασικός μεσσίας αναβαθμισμένος σταδιακά σε γιος θεού). Άλλοι προχώρησαν περισσότερο στην γνωστή παρθενογένεση της Μαρίας. Στο τέλος στο τελευταίο Ευαγγέλιο του Ιωάννη φέρεται ο ίδιος να λέει ότι ήταν πάντα θεός και συνεχίζει να είναι θεός. Αφού τελικά επικράτησε αυτή η τελευταία άποψη χωρίς να αμφισβητηθούν και οι προηγούμενες, έπρεπε να μπει μια συνάφεια σε σχέση με τον ήδη υπάρχοντα θεό Γιαχβέ, τον “Πατέρα” όπως λέει η Ορθοδοξία.

Ας μην ξεχνάμε ότι οι Εβραίοι ήταν αυστηρά μονοθεϊστές και η ύπαρξη άλλου θεού από τον Ιεχωβά ήταν η χειρότερη βλασφημία. Οι χριστιανοί λοιπόν σοφοί κατάφεραν να …“τριγωνήσουν τον κύκλο”. Ο θεός παρέμεινε μεν ένας και με νέο όνομα, αλλά υπάρχουν τρία ξεχωριστά “πρόσωπα” –τρεις διαφορετικές “υποστάσεις”-, προσθέτοντας εκτός από τον Ιησού και το Πνεύμα του Θεού που αναφέρεται συχνά στις Γραφές. Έτσι απέφυγαν την διθεῒα, την πολυθεῒα και θεωρητικά κράτησαν τον μονοθεϊσμό, ή έτσι νομίζουν. Μπορεί να είναι τρία τα “πρόσωπα” αλλά η “θέληση” των διαφορετικών προσώπων μία. Σύμφωνα με την θεολογία τους η ουσία αυτού του διανοήματος που είναι κοινή (στην θεολογία υπάρχουν δύο ουσίες αλλά ας μην μπλεχτούμε σε αυτό τώρα ), δεν είναι ορατή ή κατανοητή από τον άνθρωπο, μόνο οι ενέργειές του, δια των τριών προσώπων αυτών. Άρα το “πρόσωπο” είναι μια διάκριση των τριών ενεργειών, στην ουσία μια Ξεχωριστή προσωποποίηση των τριών αυτών οντοτήτων που τελικά είναι μία οντότητα. Τρεις διαφορετικές προσωπικότητες που έχουν μόνο μια θέληση. Μην με ρωτήσετε μόνο φυσικά ποια είναι η προσωπικότητα του Αγίου Πνεύματος

Ως εδώ η διαστροφή της λογικής είναι μεγάλη ήδη, αλλά οι θεολόγοι το ξεπερνούν με την αφοπλιστική απάντηση, ότι τι να κάνουμε ο Θεός είναι ακατάληπτος. Έλα όμως που στην Αγία Γραφή γράφεται κάπου ότι ο Θεός έκανε τον άνθρωπο “καθ` εικόνα και καθ` ομοίωσιν” και η εφεύρεση του “προσώπου” έρχεται και δένει με τον άνθρωπο, λέγοντας ότι και ο άνθρωπος είναι “πρόσωπο” χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι ίδιος με τον Θεό. Έτσι η προσωπικότητα του ανθρώπου, η διάκρισή του από τους άλλους, ονοματίστηκε έτσι από την θεολογία και θεωρήθηκε σημαντικό στοιχείο γιατί αντιστοιχεί με τα πρόσωπα της Αγίας Τριάδας όπως ονομάζεται ο νέος αυτός θεός από τον 4^ο αιώνα και μετά. Το πόσο αυθαίρετη είναι όλη αυτή η κατασκευή για το υπόλοιπο οικοδόμημα θα το διαπιστώσουμε στο επόμενο θέμα με τον Αδάμ. Το σημαντικό είναι ότι ενώ μιλάνε για ετερότητα αφού τα πρόσωπα, οι χαρακτήρες, η προσωπικότητα είναι πάντα διαφορετικά, προτείνουν την ομογενοποίηση αφού όλα αυτά πρέπει να ενοποιηθούν όπως και τα πρόσωπα της “Αγίας Τριάδος” σε μία θέληση, δηλαδή απαιτούν εμμέσως την φασιστοποίηση του ανθρώπου μέσα από το δόγμα τους.

Φυσικά ο νέος θεός είναι ξεκάθαρη αλλαγή στο δόγμα άρα και αλλαγή των εντολών του θεού. Οι χριστιανοί το αρνούνται λένε ότι και στην Παλαιά Διαθήκη υπήρχαν στοιχεία που οι εβραίοι δεν κατάλαβαν, αλλά φυσικά όλα αυτά ακριβώς επειδή δεν είναι πουθενά ξεκάθαρα, είναι θέμα έντονης ερμηνείας.

2. Ο Αδάμ και το προπατορικό αμάρτημα

 Το προπατορικό αμάρτημα είναι η βάση όλης της θεολογίας. Για να υπάρχει η ανάγκη του θεού πρέπει ο άνθρωπος να αμαρτάνει. Ο Ιησούς σύμφωνα με την θεολογία ήρθε ως ο νέος Αδάμ για να λυτρώσει τις αμαρτίες μας. Η Βάπτιση είναι το Μυστήριο εκείνο που εξαλείφει το προπατορικό αμάρτημα. Δεν θα μπορούσε να υπάρχει η θρησκεία αυτή και φυσικά η θεολογία της χωρίς το προπατορικό. Το προπατορικό προϋποθέτει την ιστορία του Αδάμ και της Εύας.

Σύμφωνα με την θεολογία, ο Θεός κατασκεύασε από πηλό τον πρώτο άνθρωπο, τον ονόμασε Αδάμ και από το πλευρό του κατασκεύασε την Εύα και όλη την υπόλοιπη φύση για λογαριασμό του ανθρώπου. Αυτοί ζούσαν σε ένα άλλο ονειρεμένο περιβάλλον που δεν έχει σχέση με τον κόσμο μας, στον Παράδεισο και εκεί τελικά αμάρτησαν. (Δεν θα μπούμε στις λεπτομέρειες γιατί και πως ο Αγαθός υποτίθεται Θεός τους έδωσε τα πάντα, εκτός από την νομή ενός συγκεκριμένου δένδρου που ήταν και στο κέντρο του Παραδείσου, περιμένοντας και υποθέτοντας ότι δεν τους προίκισε ο ίδιος με την περιέργεια να το δοκιμάσουν, την εφηύραν από μόνοι τους!).

Το θέμα είναι ότι ο Αδάμ “αμάρτησε” τρώγοντας τον καρπό που έβλεπε συνέχεια εμπρός του αλλά ήταν απαγορευμένος, και με το που αμάρτησε όλη η Φύση άλλαξε. Έτσι έχουμε:

• Το προ-πτωτικό περιβάλλον που ήταν τέλειο και σταθερό και ήρεμο και
• το μετα-πτωτικό περιβάλλον που είναι αυτό που ζούμε γεμάτο καταστροφές και αβεβαιότητα.
• Τον προ-πτωτικό άνθρωπο που ήταν ηθικός και ευτυχής να τρώει όλους τους καρπούς χωρίς να εργάζεται και ήταν επί πλέον αθάνατος και
• τον μετα-πτωτικό άνθρωπο που λειώνει στην δουλειά και φυσικά πεθαίνει.

Την εποχή που δημιούργησε το ιερατείο αυτές τις ιδεοληψίες ήταν αδύνατον να επιβεβαιωθεί ή να καταρριφθεί μια τέτοια εξωφρενική θεωρία. Σήμερα όμως γνωρίζουμε πολύ καλά ότι ο άνθρωπος προήλθε από τον ίδιο εξελικτικό κορμό με τον χιμπατζή από έναν κοινό πρόγονο που έζησε πριν από 6-10 εκ. χρόνια.

Οι αλλαγές που έγιναν για να φθάσουμε πριν από 1 εκατομμύρια χρόνια στον Homo Erectus και πριν 300 χιλιάδες χρόνια στον Homo Sapiens, είναι μικρές αλλαγές από γενιά σε γενιά που δεν είναι ορατές. Ακόμα και σήμερα με το άλλο παρακλάδι τον χιμπατζή, οι βιολογικές διαφορές μας είναι ελάχιστες της τάξης του 1,6%. Η διαδικασία για την αλλαγή της στάσης (στα δύο πόδια) και της αλλαγής της διατροφής που επέβαλε την ανάγκη για περισσότερη χρήση του μυαλού, που οδήγησε τελικά σε αυτό που λέμε ευφυΐα, δεν είναι κάτι που το συναντάς μόνο την μια μέρα και δεν υπήρχε την προηγούμενη, είναι διαδικασία που κράτησε και αναπτυσσόταν για αιώνες. Το σημαντικότερο από όλες τις γνώσεις μας όμως είναι ότι δεν υπήρξε ποτέ ο πρώτος άνθρωπος, δηλαδή ένα ζευγάρι που ξεχώρισε από το πλήθος που έγινε έλλογο και από εκεί εξελίχθηκε το είδος μας. Για να διατηρηθεί μια ικανότητα στις βιολογικές αλλαγές που γίνονται, χρειάζεται ένα πλήθος ατόμων που υπολογίζεται από χίλια έως τρεις χιλιάδες το λιγότερο και φυσικά πολύ χρόνο. Αντίστοιχα το περιβάλλον είναι το ίδιο σταθερό και το ίδιο καταστροφικό σε όλη αυτή την εποχή. Ήδη είχαν γίνει μεγάλες καταστροφές πριν από εκατομμύρια χρόνια με πτώσεις αστεροειδών, καταστροφές ειδών όπως οι δεινόσαυροι και το 90% της υπάρχουσας τότε ζωής που εξαφανίστηκαν. Δεν υπάρχει λοιπόν στην πραγματικότητα ούτε η Πτώση ούτε ο προ-πτωτικός και ο μετα-πτωτικός άνθρωπος ούτε και το αντίστοιχο περιβάλλον. Όλα αυτά ήταν αρχαία παραμύθια που κάποιοι σε αυτά έχουν κτίσει παλάτια.

Το ίδιο πρόβλημα έχει και το θέμα του “προσώπου”. Πότε ο άνθρωπος απέκτησε το πρόσωπο σύμφωνα με την ιδεοληψία αυτή; Και γιατί δεν έχει πρόσωπο και ο χιμπατζής, ή τα υπόλοιπα είδη του πλανήτη μας, την στιγμή που όλοι όσοι έχουν κατοικίδια ξέρουν ότι τα ζώα έχουν και αυτά ένα είδος προσωπικότητας που τα κάνει να ξεχωρίζουν από τα υπόλοιπα.

Σε όλα αυτά τα αμείλικτα ερωτήματα αρχίζουν οι σοφιστείες. Αξίζει να δείτε τέτοια σχόλια που ψελλίζουν όσοι θέλουν να πείσουν το χριστεπώνυμο πλήθος ότι δεν έχει νόημα να πολεμούν την Εξέλιξη. Κάνουν ακόμα χειρότερη και πολυπλοκότερη την ιδεοληψία, χωρίς φυσικά να της δίνουν κύρος.

Ούτως ή άλλως έχει αποδειχθεί σε μεγάλο βαθμό ότι οι ιστορίες της Βίβλου μέχρι και την ελληνιστική εποχή δεν έχουν καμία ιστορική βάση και οι μύθοι της είναι αντιγραμμένοι από τους αντίστοιχους αιγυπτιακούς, ασσυριακούς και βαβυλωνιακούς μύθους. Ο δε Γιαχβέ, ήταν ένας θεός από πολλούς που ξεχώρισε για εθνικούς λόγους των Εβραίων.

Ως εδώ ήδη έχει καταρριφθεί η βάση της θεολογίας και δεν θα είχε νόημα να συνεχίσω, αλλά έχει ενδιαφέρον να δούμε και την συνέχεια.

3. Η μεγάλη χρήση του όρου “αγάπη”

Η θρησκεία αυτή πλασαρίστηκε από την αρχή σαν “θρησκεία της Αγάπης” και οι ταγοί της φροντίζουν να το λένε συχνά και να μας το υπενθυμίζουν, το ίδιο και οι θεολόγοι. Φυσικά είναι μια λέξη που έχει χάσει το νόημά της όπως αντίστοιχα άλλες ωραίες λέξεις που μας αρέσουν μας ελκύουν συναισθηματικά και κανείς δεν μπορεί να τις αρνηθεί. Έτσι η χρήση της γίνεται ανέξοδα με τον ίδιο τρόπο που η καραμέλα των μοντέλων που βγαίνουν στην τηλεόραση όταν πρέπει να πουν κάτι βαρυσήμαντο, αναφέρονται στην αγάπη ή στην ειρήνη. Το πρόβλημα με τα ωραία λόγια είναι όταν και κατά πόσον αντιστοιχούν σε έργα και τα έργα των θρησκειών είναι γνωστά. Το πρόβλημα με την συγκεκριμένη θρησκεία της “αγάπης” όπως περίπου και του Ισλάμ που και αυτό διατείνεται για “αγάπη”, είναι ότι ακόμα και στα κείμενά τους εμφιλοχωρεί το μίσος τόσο από τους ίδιους τους ταγούς όσο και από τον θεό τους. Ενδεικτικά κείμενα μπορείτε να βρείτε εδώ:

Χριστιανισμός και ηθική,
Η «αγάπη» και η χριστιανική υποκρισία,
Η γυναίκα στον Χριστιανισμό και στην Ορθοδοξία.

Στην δε πράξη η κατάσταση είναι χειρότερη και έφερε τον Μεσαίωνα.

Για την περίφημη προτροπή στην αγάπη από τον Ιησού, έχουμε πει και αλλού, ακόμα και να την θεωρήσουμε σωστή όπως μας την πλασάρουν (αφού στα κείμενα φέρεται περισσότερο να απευθύνεται στον πλησίον σύντροφο της σέκτας και υπάρχουν και αντίθετες προτάσεις στα ίδια κείμενα) ότι τελικά απευθύνεται στο συναίσθημα του ανθρώπου και όχι στην λογική του. Πώς μπορεί κάποιος να κατευθύνει το συναίσθημα του; Γιατί άλλο το ότι είναι καλό και λυτρωτικό πράγμα η αγάπη και άλλο “πρέπει να αγαπάς”. Άλλο η λογική κατανόηση του Σωκράτη ότι η ανταπόδοση δεν είναι παραγωγική και άλλο να αγαπάς τον βιαστή σου. Πώς μπορείς να αγαπήσεις πραγματικά τον δολοφόνο του παιδιού σου; Πώς μπορείς να αγαπήσεις αυτόν που σε καταδυναστεύει χωρίς να βιάσεις το συναίσθημά σου; Το συναίσθημα είναι πηγαίο και ελάχιστα υπακούει σε νοητικές εντολές εκτός αν κάποιος αυτοευνουχιστεί νοητικά, αν καταστρέψει συνειδητά το συναίσθημα τελείως, οπότε το να αγαπάς και να μισείς είναι το ίδιο και το αυτό. Ειδάλλως, ενώ θα μισεί τελικά θα λέει ότι αγαπά, και στην ουσία θα ξεγελά τον εαυτό του και τους άλλους και επειδή ο ίδιος θα το γνωρίζει, θα είναι μόνιμα σε ενοχή. Δηλαδή κατάφερε ο Χριστιανισμός μέσω αυτής της παράλογης έντασης της εντολής, να κάνει το θύμα να αισθάνεται ενοχές για πράξεις του θύτη.

Εδώ όμως υπάρχει και άλλη μία αλλαγή στα δόγματα της θρησκείας που περνάει συνήθως απαρατήρητη. Στα παλαιότερα κείμενα της ίδιας θρησκείας μέσα στον δικό της Νόμο, η εντολή του θεού ήταν η “ανταπόδοση”, τώρα υποτίθεται ότι ο ίδιος θεός άλλαξε τις εντολές του και προτείνει το “άλλο μάγουλο”. Άραγε έτσι απλά αλλάζουν οι θεοί;

4. Ο τονισμός ότι η πίστη (πρέπει να) είναι ελεύθερη και γενικά ένας τονισμός στην ελευθερία που υποτίθεται σου δίνει η Ορθοδοξία

 Άλλη μια ανέξοδη έκφραση η “ελευθερία” όπως και η “αγάπη” που εμφιλοχωρεί σε μια φασιστική λογική. Να υπενθυμίσουμε ότι αντίστοιχες θεωρίες έχουν και στο Ισλάμ.

Έχουμε αναπτύξει ήδη το θέμα της “ελευθερίας” που έχουν τα απολυταρχικά, κομουνιστικά και φασιστικά καθεστώτα. Είσαι ελεύθερος να κάνεις τα πάντα φθάνει να μην υπονοήσεις ή να μην φερθείς ενάντια στο καθεστώς, να μην δοκιμάσεις και εσύ τον απαγορευμένο καρπό τελικά. Μάλιστα τονίζουν ότι δεν είναι το καθεστώς αυτό που θα σε τιμωρήσει, γιατί αυτό δεν είναι κακό ή εκδικητικό, αλλά οι συνέπειες από τις ίδιες τις πράξεις σου κατά του λαού, του έθνους ή της όποιας αρχής. Η θρησκεία ακολουθεί αυτό ακριβώς το μοτίβο. Το θέμα είναι ότι 1.600 χρόνια που είχε την εξουσία δεν υπήρχε εμφανής αντίδραση και όπου υπήρχε καταπνιγόταν είτε με αφορισμούς και αποπομπή από την κοινωνία, είτε με δήμευση και ακρωτηριασμούς, είτε με θάνατο από τα όπλα του Βυζαντίου ή του Σουλτάνου. Από τον Διαφωτισμό όμως και μετά και χάρη στους αιρετικούς για τους ορθόδοξους Λατίνους, ήλθε το θέμα της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Έτσι, έχασαν τον έλεγχο που είχαν στο κράτος και δεν μπορούν να επιβάλλουν τους κανόνες τους στην κοινωνία και στον κάθε ένα από εμάς και η καραμέλα περί “αγάπης” και “ελευθερίας” τώρα παίρνει τα πάνω της.

Το αν είναι ή όχι κάποιος ελεύθερος όντας μέσα σε έναν “-ισμό” ούτως ή άλλως είναι ένα θέμα. Το να είσαι ελεύθερος όμως όταν σου δίνεται το κερασάκι της μεταθάνατον ζωής σε συνδυασμό με την απειλή για τα καζάνια της Κόλασης ή της νεότερης ερμηνείας της που είναι ο “αιώνιος θάνατος”, το να είσαι ελεύθερος όταν κάποιος σε παρακολουθεί συνέχεια και σε κρίνει και μάλιστα με αρχές που ορίστηκαν στην Εποχή του Χαλκού ή των μεσσιανισμών του 1^ου αιώνα είναι μάλλον ειρωνεία. Αν ακόμα αυτός που σε κρίνει δεν ακολουθεί τις αρχές που προτείνει (άναρχος) και αποφασίζει κατά βούληση που είναι άγνωστη, τότε πάμε στην σχιζοφρένεια και στο “Άγνωσται αι βουλαί του Θεού”.

5. Η αναφορά ότι “Ο Λόγος Σάρξ εγένετο”, ή ως η “Θεία Ενανθρώπηση” και
6. Η “Ανάσταση του Χριστού” και τα συμφραζόμενα

 Εδώ αναφέρεται στην υποτιθέμενη έλευση του Ιησού ως θεού όπως αναφέρεται στην Καινή Διαθήκη, δηλαδή στην ιστορικότητα και αυθεντικότητα του Ιησού, η οποία για τους περισσότερους θεολόγους είναι δεδομένη.

Το θέμα αυτό το έχουμε εξαντλήσει σε όλες τις παραμέτρους του. Συνοπτικά θα πω, ότι δεν υπάρχει καμία ιστορική ή αρχαιολογική πηγή για την ύπαρξη και δράση του Ιησού των Ευαγγελίων, ο όρος “χριστιανοί” πρωτο-αναφέρεται ιστορικά το 112 κ.ε. (τέσσερεις γενιές μετά από τα γεγονότα) σε σειρά επιστολών του Πλίνιου στον αυτοκράτορα. Μέχρι τότε δεν είχε εμφανιστεί πουθενά ιστορικά, εκτός από τα κείμενα των πρώτων χριστιανών ή την διαφορετική θεολογία του Παύλου, στα οποία δεν υπάρχουν επίσης στοιχεία για την ιστορική δράση του Ιησού, δείχνουν δε να μιλούν για έναν μάλλον πνευματικό Ιησού.

Τα πρώτα κείμενα που μας αναφέρουν πληροφορίες για τον Ιησού είναι τα Ευαγγέλια (τα γνωστά Συνοπτικά) στην χριστιανική γραμματεία, εμφανίζονται στο τέλος του 2^ου αιώνα αρχές του 3^ου. Μόνο που δεν εμφανίζονται μόνο αυτά, αλλά πληθώρα άλλων που θεωρήθηκαν αιρετικά, μπορείτε να βρείτε τον σχετικό κατάλογο. Μέχρι τότε υπήρχε ένα Ευαγγέλιο, που δεν ξέρουμε πως ήταν από ποιον γράφηκε και τι έλεγε. Ο Κέλσος το 178 κ.ε. αναφέρει ότι αυτό το ένα Ευαγγέλιο (υποπτευόμαστε ότι ήταν το Κατά Μάρκον ή η πηγή του), το έγραφαν και το διόρθωναν συνέχεια για να αποφύγουν τις αντιφάσεις του. Τα Ευαγγέλια που έχουμε σήμερα είναι του 12^ου αιώνα Και από τον 4^o αιώνα και μετά έχουμε τους πρώτους πλήρης κώδικες και από τα μέσα του 2^ου που έχουμε σπαράγματα, υπάρχουν σημαντικές αλλαγές.

Οι αλλαγές που έκαναν οι παραχαράκτες είναι μικρές και μεγάλες αλλά στοχευμένες σε συγκεκριμένα ενδιαφέροντα σημεία:

• Στο τέλος του πρώτου Ευαγγελίου του Κατά Μάρκον που σταματούσε στον άδειο τάφο και που παραχαράχθηκε αργότερα, προσθέτοντας την Ανάσταση, την εμφάνιση στους μαθητές, την Ανάληψη και μια αναφορά στην Αγία Τριάδα, θέματα που δεν υπάρχουν στα παλαιότερα αντίγραφα. Να σημειώσουμε ότι το Κατά Μάρκον ήταν το πρώτο Ευαγγέλιο και πηγή για τα υπόλοιπα.
• Στην προσπάθεια τονισμού της θεϊκής φύσης ειδικά στην προσπάθεια θεοποίησης του Ιησού σταΣυνοπτικά και κυρίως στο Κατά Μάρκον που είναι και το πρώτο από όλα, ενώ η έρευνα έδειξε ότι δεν αναφερόταν κάτι σχετικό.
• Στην αποδυνάμωση των Γνωστικών θέσεων που είχε το Κατά Λουκάν, οι Πράξεις και η προς Εβραίους επιστολή με τις οποίες ο Ιησούς χρήστηκε στην Βάφτιση ή την Σταύρωση.
• Στην αναφορά της Αγίας Τριάδας. Αυτή αναφέρεται 3 μόνο φορές στην Καινή: Στο τέλος του Κατά Μάρκον, στο τέλος του Κατά Ματθαίον και στην Ά Ιωάννη. Το Κατά Μάρκον είναι αποδεδειγμένα πλαστογραφημένο όπως ήδη είδαμε, αλλά είναι πλαστογραφημένο και στην πρώτη του Ιωάννη.
• Στον τονισμό της ανθρώπινης φύσης του Ιησού.
• Τέλος και σε άλλες ενδιαφέρουσες περιπτώσεις, 34 το σύνολο από τις πλέον γνωστές, που μπορούν να πιστοποιηθούν από τους κώδικες που είναι δημοσιευμένοι στο Διαδίκτυο και που μπορείτε να διαβάσετε στην δημοσίευση Ιερές παραχαράξεις.

Το θέμα είναι ότι παρά τις παραχαράξεις και της προσπάθειας ομογενοποίησης που έγινε στα Ευαγγέλια αποδεδειγμένα όπως είδαμε, υπάρχουν ακόμα έντονες διαφορές και αντιφάσεις (δείτε και εδώ) που οι θεολόγοι αρνούνται, αλλά η πραγματικότητά τους είναι γραμμένη και δεν αλλάζει όπως και να την βαφτίσεις ή να την ερμηνεύσεις.

Για το θέμα της ανύπαρκτης ιστορικότητας του Ιησού υπάρχει η σειρά δημοσιεύσεων που ξεκινάει από την δημοσίευση Ιστορικότητα του Ιησού και κριτήρια ιστορικότητας. Στην δημοσίευση Θεολόγοι για την ιστορικότητα του Ιησού, θα βρείτε τις γνώμες επιφανών ορθοδόξων θεολόγων, λίγων είναι η αλήθεια, αλλά σημαντικών, για το θέμα αυτό.

Οι περισσότεροι θεολόγοι φυσικά αρνούνται ότι υπάρχει πρόβλημα ιστορικότητας γιατί όπως είδαμε όλη η θρησκεία του Χριστιανισμού είναι στηριγμένη εκτός από την Παλαιά Διαθήκη, στην δράση του Ιησού, στα κηρύγματα του, αλλά το κυριότερο στην Ανάσταση του. Η Ανάσταση ειδικά είναι μια ακόμα πιο θολή ιστορία που ούτε τα ίδια τα Ευαγγέλια δεν συμφωνούν, ούτε την είδε κάποιος, αλλά υποτίθεται ότι είδαν κάποιοι αργότερα τον ίδιο τον Ιησού, μόνο που οι εμφανίσεις δεν ήταν ξεκάθαρες, αντιφάσκουν μεταξύ τους και εύκολα παραπέμπουν σε οράματα, σύνηθες όταν χάνεις κάποιον που αγαπάς. Αξίζει να διαβάσετε την δημοσίευση Η χριστιανική Ανάσταση και Ανάληψη.

Εν κατακλείδι, η γνώμη μου και αρκετών από τους σύγχρονους ερευνητές, είναι ότι η ιστορία του Ιησού πέρα από τα έντονα στοιχεία αντιγραφής από άλλες θρησκείες και μυθολογίες, είναι προϊόν μυθικής προέλευσης, με επί πλέον κάποια στοιχεία από την δράση ιστορικών μεσσιών του παρελθόντος, για τον λόγο αυτό και αμέσως με το γέννημα της θρησκείας αυτής, εμφανίζονται πολλές αιρέσεις αφού ο μύθος πάντα έχει πολλές εκδοχές.

Η ουσία όμως είναι ότι ιστορικότητα για τον Ιησού των Ευαγγελίων είναι ανύπαρκτη, πόσο μάλλον η δράση του και τα θαυμαστά που είπε και έκανε που είναι παντελώς άγνωστα στην εποχή του και ειδικά στους Εβραίους, στην χώρα των οποίων και υποτίθεται έδρασε, ή περισσότερο ή Ανάσταση, που είναι ακόμα πιο θολή ακόμα και στα ίδια τα χριστιανικά κείμενα ή η Ανάληψη που αναφέρεται μόνο σε δύο και αυτά με διαφορά 30 ημερών. Έτσι και η ελεύθερη και αλματώδης ανάπτυξη του χριστιανισμού αποδείχθηκε μύθος αφού όπου επιβλήθηκε από τον 5^ο αιώνα και μετά, ξεκίνησε με επιβολή από την εξουσία και έγινε και υποχρεωτικός.

Αντίθετα, σε αντιδιαστολή με αυτή την ιστορική ανυπαρξία τού συγκεκριμένου Ιησού, έχουμε αρκετές πληροφορίες για άλλους μεσσίες και χριστούς που εμφανίστηκαν εκείνη ακριβώς την εποχή και για κάποιους από αυτούς έχουμε κάποιες ιστορικές πληροφορίες για την δράση τους, που αξίζει να ενημερωθείτε για να καταλάβετε πόσο εκκωφαντική είναι η σιωπή για την δράση του συγκεκριμένου ήρωα και πόσες προσπάθειες έγιναν να δημιουργηθεί μια πλαστή ιστορικότητα.

7. Η χρήση τσιτάτων από τις γραφές ή από προγενέστερους Πατέρες που ενισχύουν την κάθε συγκεκριμένη πρόταση

 Αυτό δεν είναι παράλογο είναι θεμιτό και λογικό να στηρίζεις κάτι σε αυτά που είπε ένας προγενέστερος, ειδικά αν έχει θεϊκή προέλευση όπως θεωρείται ο Ιησούς των Ευαγγελίων ή κάποιος μεγάλος Πατέρας που έχει υποτίθεται και την σχετική αγιότητα.

Το πρόβλημα είναι ότι στα Ευαγγέλια για το ίδιο θέμα μπορείς να βρεις κάτι και να πατήσεις πάνω σε αυτό αφού συμφωνεί με αυτό που θέλεις, αλλά μπορείς να βρεις και το αντίθετο του. Αν σας φαίνεται υπερβολικό αυτό, ξαναδιαβάστε το κείμενο για την αγάπη, (δείτε και εδώ)ή διαβάστε την δημοσίευση Ο Ιησούς ως επαναστάτης. Να θυμίσω εδώ, ότι η Ιερά Εξέταση στηριζόταν θεολογικά στο ευαγγελικό κείμενο του Ιωάννη 15:6:

ἐὰν μή τις μένῃ ἐν ἐμοί, ἐβλήθη ἔξω ὡς τὸ κλῆμα καὶ ἐξηράνθη, καὶ συνάγουσιν αὐτὰ καὶ εἰς τὸ πῦρ βάλλουσι, καὶ καίεται.

…που έρχεται όπως και πολλά άλλα σχετικά, σε αντίθεση με το περίφημο μήνυμα της αγάπης και μόνο με ειδικές ερμηνείες μπορείς να αλλοιώσεις τις μεν, ως ότι λένε κάτι άλλο από αυτό που λένε, και να δεχτείς αυτολεξεί τις άλλες ως τις μόνες σωστές. Για τον λόγο αυτό άλλωστε αυτή η θρησκεία έχει χιλιάδες αιρέσεις σε αντίθεση με τις υπόλοιπες που έχουν εξαιρετικά λίγες.

8. Η “κατακεραύνωση” της κατεστημένης θρησκείας – Εκκλησίας ή της λάθος θρησκείας της πλειοψηφίας

 Κάτι πολύ συνηθισμένο. Δεν έχουν κανένα πρόβλημα να λένε συνέχεια για τα λάθη της Εκκλησίας ή για την λάθος ορθοδοξία που είναι η συνηθισμένη. Αυτό γίνεται για έναν και μόνο λόγο που θα αναλύσω.

Όλες οι μονοθεϊστικές θρησκείες αλλά και όλες οι σχετικές θεωρίες, ιδεοληψίες και -ισμοί επειδή ακριβώς έχουν εφαρμοστεί στην ιστορία και έχουν παράγει ιστορική πράξη και αυτή δεν είναι καλή, μάλλον κάκιστη, αφήνουν να εννοηθεί ότι η “πραγματική θρησκεία” ή η “πραγματική Αριστερά”, ή ο “πραγματικός Κομμουνισμός” ή η “πραγματική Ορθοδοξία” ή ο “πραγματικός Χριστιανισμός”, δεν είναι αυτό που είδαμε ή βλέπουμε, άλλα κάτι άλλο, κάτι άπιαστο που δεν μπορείς να το πιάσεις από πουθενά, ακριβώς γιατί δεν υπάρχει, είναι στα μυαλά μόνο αυτών που το σκέπτονται. Το ενδιαφέρον είναι ότι αν και είναι αρκετοί αυτοί οι θεολόγοι που πλασάρουν κάτι τέτοιο, δεν κάνουν κάτι οργανωμένο μέσα στην ίδια την Εκκλησία για να γίνουν οι υποτιθέμενες “ ορθές” και “ορθόδοξες” αλλαγές. Δεν το κάνουν γιατί αυτό τους εξυπηρετεί αφού από αυτή την κατάσταση τρέφονται, από την άλλη πλευρά τα ωραία λόγια είναι εύκολα αλλά και η αίγλη και εξουσία που έχουν πάνω στο αμόρφωτο πλήθος χαϊδεύοντας τα “υποτιθέμενα λάθη”, μεγάλο.

Δεν κάνουν κάτι για παράδειγμα ώστε να σταματήσει ο νηπιοβαπτισμός ή ο προσηλυτισμός στα σχολεία, αλλά εύκολα λένε ότι πρέπει να είναι έφεση του ανθρώπου η πίστη, ότι πρέπει ο ίδιος ελεύθερα να ζητήσει να βρεθεί κοντά στον Χριστό. Λένε ότι δεν πρέπει να έχει σχέση με το έθνος ή το κράτος η Εκκλησία, αλλά δεν κάνουν κάτι για να γίνει ο χωρισμός Κράτους Εκκλησίας, λένε ότι δεν πρέπει να παρεμβαίνει η Εκκλησία σε θέματα που δεν την αφορούν αλλά και που το λένε τι σημαίνει; Μιλάνε για την ειδωλολατρεία του ποιμνίου, αλλά δεν κάνουν κάτι για να σταματήσει η περιφορά ειδώλων που δήθεν έγιναν άγια ή θαυματουργά, από την εγγύτητά τους με κάποιον υποτιθέμενο άγιο (παντούφλες, κάστανα, ζώνες, τεμαχισμένα πτώματα κλπ).

9. Η Καινή Διαθήκη

 Η “Καινή Διαθήκη” είναι φυσικά το σύνολο των βιβλίων που υποτίθεται περιλαμβάνουν την δράση και τις οδηγίες του Ιησού, αλλά το σημαντικότερο αναφέρεται σύμφωνα με τον Παύλο σε μια νέα συμφωνία του Θεού με τους χριστιανούς. Δεχόμενοι αυτόν τον όρο οι θεολόγοι παραδέχονται ότι οι διαθέσεις του θεού αλλάζουν και μάλιστα αλλάζουν εξαιτίας της δράσης των ανθρώπων.

Ως γνωστόν, από την Παλαιά Διαθήκη, ο Γιαχβέ είχε τον αγαπημένο του (εκλεκτό) λαό τους Ιουδαίους και έκανε μαζί τους κάποτε μια συμφωνία, να τους οδηγήσει στην Γη της Επαγγελίας και να ζουν εκεί αφού την υφαρπάξουν από τους παλαιότερους κατοίκους της, με την προϋπόθεση ότι οι Ιουδαίοι δεν θα τον ξεχάσουν ποτέ, θα καταστρέψουν τα είδωλα των άλλων θεών και θα τον λατρεύουν ως τον μοναδικό θεό. Σαν επιστέγασμα αυτής της συμφωνίας οι άνδρες Ιουδαίοι θα κάνουν περιτομή.

Σύμφωνα όμως με τα πρώιμα γραπτά των χριστιανών, όταν ξεκίνησε ο Χριστιανισμός είπαμε ότι αμέσως δημιουργήθηκαν διάφορες σέκτες. Μια μεγάλη ομάδα εξ αυτών ήταν οι “Εβραιοχριστιανοί” και μια άλλη οι “εξ εθνικών χριστιανοί” που δεν είχαν κάνει περιτομή και δεν φαίνεται να τους ήταν αρεστό κάτι τέτοιο. Το θέμα αυτό έφερε έντονες διαφωνίες που ανακλώνται και στην Καινή Διαθήκη, αφού όπως είπαμε στην Αγία Γραφή μπορείς να υποστηρίξεις το κάθε θέμα αλλά και το αντίθετό του. Οι Εβραιοχριστιανοί είχαν δυνατά επιχειρήματα όπως ότι “ούτε ένα γιώτα δεν θα αλλάξει ο Ιησούς από τον Νόμο” και στον Νόμο περιλαμβανόταν η περιτομή φυσικά σαν επιστέγασμα της γνωστής συμφωνίας. Ταυτόχρονα ο Ιησούς φαίνεται και ο ίδιος να έκανε περιτομή. Οι άλλοι όμως δεν ήθελαν, οπότε βρέθηκε η “λύση” ότι δεν χρειάζεται η περιτομή γιατί με την έλευση του Ιησού, αφού οι ίδιοι οι Ιουδαίοι δεν τον πίστεψαν και αφού ήταν υποτίθεται ο ίδιος ο γιος του Γιαχβέ, έκανε νέα συμφωνία, όχι πλέον μόνο με τους Εβραίους, αλλά με όλους τους ανθρώπους και έτσι θεωρήθηκε ότι αντικαταστάθηκε η περιτομή με το…βάπτισμα. Είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση που αναφέρθηκε ήδη πως αλλάζουν τα δόγματα, όταν η πραγματικότητα ξεπερνά την θρησκεία, αναγκάζεται και ο θεός και αλλάζει γνώμη και οδηγίες.

10. Το Πνευματικό βίωμα

 Επειδή γίνεται σταδιακά κατανόηση ότι οι αντιφάσεις των ιερών κειμένων γίνονται όλο και περισσότερο γνωστές, γίνεται επίσης γνωστή η ιστορία των θρησκειών, σταδιακά υπάρχει ένας υπερτονισμός του βιώματος που έχει ο ορθόδοξος με βάση τα αντίστοιχα βιώματα των αγίων του, με αντίστοιχο υποτονισμό των γραφών και της ιστορίας, αφού υποτίθεται τα βιώματα αυτά είναι αληθινά άρα δείχνουν ως θετικό αποτέλεσμα της θρησκείας άσχετα από την ιστορία της.
Για το θέμα αυτό μπορείτε να διαβάσετε τις δημοσιεύσεις:

Περί του Πνευματικού Πατερικού Βιώματος,
 Θρησκεία ή βίωμα
Πίστη, βίωμα και εμπειρία
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: Η Θρησκευτική Αντίληψη

Συμπερασματικά, τα βιώματα είναι προσωπικά όχι καθολικά και διαφορετικά ανά θρησκεία ή μη θρησκεία (ναι και οι άθρησκοι έχουν βιώματα), προέρχονται από τον ίδιο τον άνθρωπο και όχι εξωγενώς και η αναγωγή τους σε συγκεκριμένο θεό είναι τελείως αυθαίρετη.

11. Η χρήση της ελληνικής φιλοσοφίας και ο “Ελληνοχριστιανισμός”

Δεν είναι συνηθισμένο, το βλέπουμε κυρίως σε κατώτερης διαλογής θεολόγους ενταγμένους στην Ελλαδική Εκκλησία σε αντίθεση με αυτούς που είναι πιο κοντά στο Πατριαρχείο. Για το μόρφωμα του Ελληνοχριστιανισμού έχουμε επίσης πει πολλά, διαβάστε:

Το αγεφύρωτο χάσμα Ελληνισμού και Χριστιανισμού
Οι τρεις ανθέλληνες Ιεράρχες – Μια «γιορτή» όνειδος για την Ελληνική Παιδεία
Ελληνοχριστιανική αγωγή (Δημήτρης Λιαντίνης)
Θρησκεία του κατατρεγμού και το Εκκλησιαστικό ανέκδοτο: Ο «Ελληνοχριστιανικός Πολιτισμός»

Εν ολίγοις, ελάχιστη σχέση έχει ο Ελληνισμός και η ελληνική σκέψη με τα ανατολίτικα δουλικά μορφώματα και με τις “Εξ Αποκαλύψεως Aλήθειες” και το μόρφωμα του “Ελληνοχριστιανισμού” που δημιουργήθηκε κατά τον 19^ο αιώνα, δεν έχει καμία απολύτως ουσία, “αφύσικη και πλαστική ως το μυελό των οστών της είναι τούτη η περιλάλητη ελληνοχριστιανική σύνθεση” όπως είπε και ο Λιαντίνης.

Σημασία των διαφορετικών θεολογιών

 Αφού είδαμε κάτι από τον σύγχρονο θεολογικό λόγο, ας δούμε πως στην εξέλιξή του επηρέασε διαφορετικά δύο κοινωνίες.

Η Ορθόδοξη και η Καθολική Εκκλησία έχουν σχετικά μικρές διαφορές (από όσες με άλλες ομολογίες ή αιρέσεις όπως λέγονται). Αν αναζητήσετε τις διαφορές τους θα δείτε ότι η σημαντικότερη είναι μία, το πρωτείο του πάπα έναντι των οικουμενικών συνόδων, κάτι που θεωρητικά δεν επηρεάζει την θεολογία τους, αλλά το ποιος έχει τελικά το πάνω χέρι. Ακολουθούν το αν το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και εκ του Υιού ή όχι, από το αν η Παρθένος Μαρία ήταν ήδη απαλλαγμένη από το προπατορικό και αν πέθανε ή όχι, δηλαδή τελικά άνθρακες ο θησαυρός.

Παρ’ όλα αυτά, οι ορθόδοξοι και οι καθολικοί θεολόγοι στην εξέλιξή τους ακολούθησαν διαφορετικές πορείες, λόγω της διάστασης της γλώσσας και της διαφορετικής πολιτικής κατάστασης και έχει σημασία αν η διαφορετικότητα αυτή προήλθε από αυτές τις αστείες δογματικές διαφορές ή από αντίδραση και μόνο της μίας προς την άλλη πλευρά, ή για άλλους λόγους κυρίως πολιτικούς.

Μέσα στον Μεσαίωνα, την εποχή που ο Χριστιανισμός έχει επιβληθεί τελείως και αφού τέλειωσαν οι διαμάχες της εικονομαχίας στην Ανατολή, στην δε Δύση έχει επέλθει μια σταθερότητα από την εισβολή των γερμανικών κυρίως φυλών, γύρω στον 9^ο έως 11^ο αιώνα ξεκινάει μια πολιτιστική ανάπτυξη, αναιμική ως προς το ένδοξο παρελθόν της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, αλλά αξιοσημείωτη στο πνευματικό χάος του Μεσαίωνα. Στην Ανατολή, με την καλούμενη “Βυζαντινή Αναγέννηση” και την δημιουργία του πρώτου νεώτερου πανεπιστημίου, στην δε Δύση με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Καρλομάγνου ή την “Καρολίγγεια Aναγέννηση”.

Στην μεν Ανατολή παρά την ύπαρξη όλων σχεδόν των αρχαίων κειμένων και παρά την εμφάνιση εμβληματικών μορφών που ανέδειξαν την φιλοσοφία, όπως ο Ψελλός και οι μαθητές του, η βυζαντινή κοινωνία δεν άντεξε την προσπάθεια διαχωρισμού της φιλοσοφίας και της απεξάρτησης της από την θεολογία. Έτσι αφού τιμωρήθηκε ο Ψελλός και αργότερα ο μαθητής του Ψελλού ο Ιταλός, που θεωρούσε την φιλοσοφία σημαντικότερη, και αφού κυνηγήθηκαν και οι μαθητές του Ιταλού, το πανεπιστήμιο το ανέλαβε η Εκκλησία και σύντομα αυτό μαράζωσε και έκλεισε.

Στην Δύση αντίστοιχα το εκπαιδευτικό πρόγραμμα έχει ριζώσει σε μεγάλη έκταση και έχουμε την δημιουργία των σύγχρονων πανεπιστημίων σε πολλές πόλεις ταυτόχρονα, και επειδή και εκεί η Εκκλησία θέλει να τα ποδηγετήσει όπως και στην Ανατολή, δημιουργείται η έννοια του “Πανεπιστημιακού Ασύλου” για να μπορεί η φιλοσοφία και η θεολογία (τότε ακόμα ήταν περίπου το ίδιο) να αναπτύσσονται ελεύθερα χωρίς τον φόβο της Εκκλησίας. Η θεολογική–φιλοσοφική τάση που αναπτύσσεται σε αυτά είναι ο σχολαστικισμός, σε μια προσπάθεια συγκερασμού της θεολογίας με τον Αριστοτέλη, αλλά και της διερεύνησης της σχέσης της πίστης με την γνώση.

Η συνεχής διερεύνηση του Αριστοτέλη, η αναζήτηση λύσης στο θέμα των καθολικών εννοιών, η σχέση της πίστης με την γνώση, οδήγησαν τελικά στην πρόοδο της φιλοσοφίας ακόμα μέσα στον Ύστερο Μεσαίωνα, στην απεξάρτηση της φιλοσοφίας από την θεολογία (κάτι που το Βυζάντιο όπως είδαμε δεν κατάφερε να κάνει) αλλά έβαλαν και τα θεμέλια των διαφορετικών επιστημών. Ο πνευματικός αυτός οργασμός επηρέασε και το Βυζάντιο και δημιούργησε ένα νέο κύκλο αντιπαράθεσης μεταξύ αριστοτελιστών και πλατωνιστών, Έτσι οι συντηρητικοί βυζαντινοί αντιδρώντας στον σχολαστικισμό δημιούργησαν το ρεύμα των ησυχαστών, όπου εκεί έγινει και η μεγαλύτερη σύγκρουση.

Η βασική διαφορά των ησυχαστών από στους σχολαστικούς ήταν ότι οι πρώτοι θεωρούσαν την προσευχή και τον διαλογισμό (στοχασμό) ως τον μόνο ενδεδειγμένο τρόπο για τους χριστιανούς, αφού έτσι θα μπορούν να φθάσουν σε έκσταση, άρα τελικά όπως νόμιζαν σε θέωση, σε αντίθεση με τους σχολαστικούς που θεωρούσαν ότι και η γνώση (δηλαδή τότε η φιλοσοφία) μπορεί να οδηγήσει στην αλήθεια άρα και στην θέωση και ότι η προσευχητική-μυστικιστική αυτή μονομέρεια είναι λάθος.

Οι Οικουμενικές Σύνοδοι που έγιναν για να λύσουν το θέμα, καταδίκασαν τους αντιπάλους του ησυχασμού και από τότε η γνώση υποβιβάζεται δογματικά στην Ανατολή. Ταυτόχρονα, ή και σε συνάφεια με αυτή την διαμάχη, εμφανίζεται και η διαμάχη Ενωτικών και Ανθενωτικών. Οι Ανθενωτικοί προτιμούν τον Σουλτάνο από τους αιρετικούς Λατίνους και τελικά αυτό γίνεται γιατί με την ησυχασμό απέκτησαν μεγάλη εξουσία τα μοναστήρια που ήταν και η αντίδραση στην όποια ένωση. Συνέχεια αυτής της τάσης είναι οι Κολλυβάδες ή και το φιλοκαλικό ρεύμα του 18^ου αιώνα που έπαιξαν και τότε ανασχετικό ρόλο στην Επανάσταση και στις ιδέες της Δύσης (Δες: Αθανάσιος ο Πάριος και Ησυχαστές Κολλυβάδες και Διαφωτισμός).

Η συνέχεια της διαφορετικής αυτής θεολογικής εξέλιξης είναι γνωστή. Στην Δύση με την διάθεση για γνώση που επέτρεπε η θεολογία τους, ήρθε η Αναγέννηση, ακολούθησε ο Διαφωτισμός, τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, η δόμηση της Επιστήμης, η Δημοκρατία (έστω ο Κοινοβουλευτισμός), η ανεξιθρησκεία, η κατάργηση της δουλείας, η αναβάθμιση της γυναίκας. Η Ανατολή παρέμεινε στον Μεσαίωνα και ακόμα έχει κακή σχέση με την επιστήμη και την γνώση, και είναι πίσω σε όλους τους δείκτες του πολιτισμού, χωρίς να περιλάβουμε και την αλλαγή της ιδιοσυγκρασίας στην σχέση της ομάδας, του ατόμου με το κράτος, την σχέση μας με την πραγματικότητα ή την σχέση μας με τον χρόνο, θέματα που αναδεικνύει συχνά ο Στέλιος Ράμφος.

Έτσι ότι θετικές αλλαγές έχουν γίνει στην ζωή μας και την ανατολίτικη ακόμα κοινωνία μας από τον 18^ο αι. και μετά, είναι όλες εισαγόμενες από την Δύση και η χώρα μας αδυνατεί να παρακολουθήσει τις εξελίξεις των προηγμένων κρατών, κυριαρχεί ο κοτζσαμπασισμός, ο συντηρητισμός και η συνωμοσιολογία και είμαστε φυσικά ακόμα χωρισμένοι σε ευρωπαϊστές και αντί-ευρωπαϊστές, μνημονιακούς και μή, αφού δεν έχουμε ακόμα ξεπεράσει τον σκόπελο του μυστικισμού και του ησυχασμού και δεν έχουμε ξεκαθαρίσει την πραγματική σχέση Ελληνισμού και Χριστιανισμού.

Επίλογος

 Δείξαμε ότι η θεολογία βασίζεται σε αστήριχτες ιδεοληψίες της Εποχής του Χαλκού (ή άλλων αρχαίων εποχών που γεννήθηκε η κάθε θρησκεία) αλλά και σε άλλες που προστέθηκαν κλιμακωτά πάνω σε αυτές και τα αποτελέσματα των θρησκειών, ειδικά των μονοθεϊστικών αφού αυτές μας ταλαιπωρούν, μόνο θετικά δεν μπορείς να τα πεις με τον Μεσαίωνα που έφεραν, με τα εκατομμύρια των νεκρών που έχουν σφαχθεί στο όνομα του άλφα ή του βήτα θεού ή της “αγάπης” του, ή τα προσκόμματα που έχουν φέρει στην πρόοδο και την επιστήμη, ή αντίστοιχα στην μόνιμη συντήρηση που διακονούν, σε προλήψεις και δεισιδαιμονίες που εγκλωβίζουν το ποίμνιο και τα ψυχολογικά θέματα που δημιουργούν στους πιστούς που πιστεύουν στις ιδεοληψίες τους. Είδαμε επίσης ότι η θεολογία του παρελθόντος έχει επηρεάσει έντονα στον τρόπο σκέψης μας σήμερα σαν λαού-κοινωνίας και ειδικά η ορθόδοξης μάς έχει φέρει πολύ πίσω, που σημαίνει ότι ακόμα και μεταξύ τους έχουν μεγάλες διαφορές, στο πως προσλήφθηκαν από την κοινωνία. Ευτυχώς σήμερα ο επηρεασμός τους σταδιακά υποβιβάζεται, αν και τα σπέρματά τους είναι ακόμα έντονα μέσα στον ίδιο μας τον χαρακτήρα.

Είναι προφανές, λοιπόν, ότι η θεολογία παρά την τεράστια επιρροή που είχε και έχει ακόμα, δεν έχει μεγάλη σχέση με την επιστήμη, παρά τις σοβαρές προσπάθειες που γίνονται για αυτό. Είναι τελικά ένα σύνολο από ψευδοεπιστήμες στηριγμένες στις διαφορετικές ιδεοληψίες των διαφορετικών θρησκειών. Το μόνο πραγματικά θετικό που έχει προκύψει σήμερα από τις χριστιανικές θεολογίες, είναι εκτός από την διάκριση των λατίνων που επέτρεψαν την σκέψη και επανήλθε τελικά η γνώση στην Δύση αν και άθελά τους, μια ενδελεχής έρευνα και μελέτη των αρχαίων χριστιανικών και βιβλικών κειμένων, που μας βοήθησε στο να καταλάβουμε ότι ο Χριστιανισμός δεν ξεκίνησε όπως μας πλάσαραν εδώ και 1.600 χρόνια και η Παλαιά Διαθήκη είναι μεταγενέστερη από όσο φαινόταν και φτιάχθηκε για συγκεκριμένο εθνικό σκοπό συγκεκριμένου λαού.

Το να μηρυκάζουν τώρα οι θεολόγοι στα χιλιάδες κείμενα που παράγουν φιλοσοφικά τσιτάτα που φαίνονται να έχουν σχέση με την Ορθοδοξία, το να συμβολοποιούν συνέχεια το οτιδήποτε έχει λεχθεί στην γραμματεία τους για να θυμίζει κάτι από την τρέχουσα επιστήμη ή φιλοσοφία, για να πουν κάτι επιπλέον σε όσα έχουν ειπωθεί, δεν βοηθάει σε επιστημονικότητα, την στιγμή που όλη η λογική έχει σαθρό υπόβαθρο, χωρίς ορθολογική βάση και τελικά αστήρικτα συμπεράσματα.

ΔΕΣ:
Συζητήσεις για την θρησκεία και η άρνηση της αλήθειας

Είναι δυνατόν τόσος κόσμος να πιστεύει σε ένα ψέμα;

Το θεώρημα των τεσσάρων χρωμάτων

Στις 23 Οκτώβριου του 1852, ο Φράνσις Γκάθρι , προπτυχιακός φοιτητής στο University College του Λονδίνου όταν προσπάθησε να χρωματίσει τον χάρτη των περιφερειών της Αγγλίας αναρωτήθηκε ποιος θα ήταν ο ελάχιστος αριθμός διαφορετικών χρωμάτων τα οποία θα χρησιμοποιούσε ώστε οι γειτονικές περιφέρειες να έχουν διαφορετικό χρώμα. Δεν κατέληξε πουθενά όποτε έθεσε στον καθηγητή Αύγουστο Ντε Μόργκαν το ερώτημα.

Ο Ντε Μόργκαν ήταν ο πρώτος καθηγητής μαθηματικών του νεοσύστατου πανεπιστήμιου University College και διάσημος για τις έρευνές του πάνω στην Λογική. Όμως παρά την εξαιρετική του ευφυΐα, ο Ντε Μόργκαν δεν ήξερε την απάντηση στην ερώτηση του μαθητή του. Την ίδια μέρα έγραψε στον συνάδελφο του Χάμιλτον, «τον εξυπνότερο άνθρωπο της Ιρλανδίας», στο Δουβλίνο:

«Ένας μαθητής μου με ρώτησε σήμερα να του αιτιολογήσω ένα γεγονός το οποίο αγνοούσα-και εξακολουθώ να αγνοώ- αν είναι γεγονός.
Λέει ότι αν ένα σχήμα είναι χωρισμένο σε τμήματα με οποιοδήποτε τρόπο και κάθε τμήμα είναι χρωματισμένο ώστε να έχει διαφορετικό χρώμα από οποιοδήποτε άλλο με το οποίο συνορεύει-μπορεί να απαιτούνται τέσσερα χρώματα, αλλά όχι παραπάνω…
Αν μου δώσεις κάποια πολύ απλή εξήγηση που θα με κάνει να νιώσω ένα αδαές ζώο, μάλλον θα ακολουθήσω το παράδειγμα της σφίγγας»…

(Ο Ντε Μόργκαν αναφερόταν στην μυθολογική σφίγγα η οποία αυτοκτόνησε αφού ο Οιδίποδας έλυσε τον γρίφο της. Βεβαίως ήταν μάλλον αρκετά πιο εύκολος από την εικασία των τεσσάρων χρωμάτων: “Ποιο ζώο περπατά με τέσσερα πόδια το πρωί, δύο το μεσημέρι και τρία το απόγευμα;”

Η απάντηση είναι o άνθρωπος (αν η μέρα αντιστοιχεί στην ζωή του ανθρώπου, ως βρέφος μπουσουλάει, ως ενήλικος περπατά με τα δύο πόδια και ως ηλικιωμένος με μπαστούνι).

Ούτε όμως ο Χάμιλτον γνώριζε την απάντηση και μέσα σε τρεις μέρες του έγραψε:
«Δεν νομίζω να ασχοληθώ σύντομα με την τετράδα των χρωμάτων σου.»

Πολλοί μαθηματικοί μεγάλου βεληνεκούς δοκίμασαν την τύχη τους με το πρόβλημα, μάταια όμως.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο καλύτερος φίλος του Χίλμπερτ στο Γκέτιγκεν ,ο Χέρμαν Μινκόφσκι. Όταν το ερώτημα τέθηκε σε κάποιο από τα μαθήματά του. Σχολίασε:

‘Το θεώρημα δεν έχει ακόμα αποδειχτεί, αλλά αυτό οφείλεται στο ότι ασχολήθηκαν μαζί του μόνο μαθηματικοί τρίτης κατηγορίας”.
“Πιστεύω ότι μπορώ να το αποδείξω!!” Αφιέρωσε αρκετά μαθήματα, παλεύοντας με διάφορες ιδέες στον πίνακα. Τέλος , κάποιο πρωί, μπαίνοντας στην τάξη, έσκασε η βόμβα: ”Οι ουρανοί εξοργίστηκαν από την αλαζονεία μου”, ομολόγησε. “Η απόδειξή μου είναι ελαττωματική.”

Το τοπολογικό αυτό πρόβλημα έγινε γνωστό ως το πρόβλημα των τεσσάρων χρωμάτων του χάρτη και το ερώτημα που έθεσε ο Φράνσις Γκάθρι έμεινε γνωστό ως το θεώρημα των τεσσάρων χρωμάτων.

Μπορούμε να δούμε την πιο συνήθη περίπτωσή του ανοίγοντας έναν πολιτικό χάρτη. Οι διαφορετικές χώρες που εικονίζονται πρέπει να χρωματιστούν διαφορετικά ώστε να ξεχωρίζουν εύκολα. Ο προφανής κανόνας είναι ότι δύο γειτονικές χώρες δεν πρέπει να έχουν το ίδιο χρώμα.

Η ερώτηση του Φράνσις Γκάθρι ήταν: μπορείτε να αποδείξετε ότι δεν χρειάζεστε πάνω από τέσσερα χρώματα για οποιονδήποτε χάρτη;

Διαισθητικά αν ένας χάρτης αποτελούμενος από γραμμές που τέμνονται κάθετα χρειάζεται μόλις δύο χρώματα για παράδειγμα μια σκακιέρα. Μερικοί χάρτες με τα κατάλληλα τοπολογικά στοιχεία χρειάζονται μονό τρία. Αρκεί ένα απλό παράδειγμα για να δείξουμε ότι τα τρία χρώματα δεν επαρκούν για το χρωματισμό κάθε χάρτη.

Αν και οι μαθηματικοί δεν έδιναν δεκάρα για το αν η επίλυση του προβλήματος θα βοηθούσε τους χαρτογράφους ή όχι, η πρόκληση του ερωτήματος τους συνεπήρε. Για χρόνια ο Ντε Μοργκαν συνέχισε να ρωτά τους συναδέλφους του αν μπορούσαν να βρουν μια απόδειξη μέχρι που τελικά ο Κεμπ ένας μαθηματικός δημοσίευσε μια απόδειξη. Ο Κεμπ έγινε αρκετά διάσημος ώστε τον δεχτήκαν στην Βασιλική εταιρεία και τον έχρισαν ιππότη. Βρέθηκε λοιπόν σε αρκετά αμήχανη θέση όταν η απόδειξή του αποδείχθηκε λανθασμένη από έναν άλλο μαθηματικό.

Ο Χέιγουντ εργάστηκε για αρκετά χρόνια πάνω στο ίδιο πρόβλημα και κατάφερε να αποδείξει ότι η απόδειξη του Κεμπ ήταν λανθασμένη.

Ωστόσο πάλι οι μαθηματικοί δεν ήταν ικανοποιημένοι απόλυτα. Τα 5 χρώματα πράγματι θα χρωμάτιζαν οποιοδήποτε χάρτη, αλλά τι γινόταν με τέσσερα ή ακόμη και τρία;

Η απόδειξη χρειάστηκε άλλα 80 χρόνια και ένα υπερυπολογιστή. Η πρώτη απόδειξη ήρθε το 1976 από τους Αμερικανούς μαθηματικούς Kenneth Appel και Wolfgang Haken από το Πανεπιστήμιο του Illinois.

Οι μαθηματικοί αμφισβήτησαν την απόδειξη γιατί πραγματοποιήθηκε με την χρήση υπολογιστή, κανείς δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι στον κώδικα του υπολογιστή δεν παραβλέφτηκε κάποια περίπτωση. Είναι πλέον διάσημο το αστείο που έκανε ο Μάρτιν Γκάρντνερ στην στήλη του με τις σπαζοκεφαλιές στο Scientific American το 1975. Μόλις ένα χρόνο μετά την απόδειξη, πρότεινε ένα χάρτη 110 περιφερειών στον οποίο όπως υποστήριζε απαιτούνταν 5 χρώματα. Χρησιμοποιήθηκε όμως το πρόγραμμα mathematica και έγινε ο χρωματισμός με 4 χρώματα. Δείτε το παρακάτω σχήμα:

Το 2004 οι Georges Gonthier των εργαστηρίων της Microsoft στη Βρετανία και Benjamin Werner στο INRIA της Γαλλίας υποστηρίζουν ότι επιβεβαίωσαν την απόδειξη. Οι ερευνητές μετέγραψαν την απόδειξη στη γλώσσα υπολογιστή Coq, η οποία χρησιμοποιείται για την αναπαράσταση λογικών προτάσεων και ανέπτυξαν ένα λογισμικό ελέγχου λογικής προκειμένου να επιβεβαιώσουν ότι κάθε βήμα που οδηγεί στην απόδειξη είναι σωστό.

Η σκοτεινή ύλη μπορεί να υπήρχε πριν από τη Μεγάλη Έκρηξη, προτείνει μια νέα θεωρία

Μια νέα πρόταση για το πώς να εξηγήσουμε μερικές από τις προκλήσεις της σκοτεινής ύλης λέει ότι η περίεργη ουσία προέκυψε πριν από τη Μεγάλη Έκρηξη. Αυτή η στιγμή το Big Bang αντιπροσωπεύει τη δημοφιλέστερη εξήγηση για το πώς άρχισε το σύμπαν, από μια ιδιομορφία που επεκτάθηκε για δισεκατομμύρια χρόνια, σε όλα όσα μας περιβάλλουν. Και αν ήρθε πρώτη η σκοτεινή ύλη, τότε αυτό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες πρέπει να κυνηγήσουν για την αόρατη αυτή ουσία.

Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν  από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble ενημερώνουν έναν χάρτη της σκοτεινής ύλης.

«Η μελέτη αποκάλυψε μια νέα σύνδεση μεταξύ της σωματιδιακής φυσικής και της αστρονομίας», ανέφερε σε δήλωσή του ο συγγραφέας της μελέτης Tommi Tenkanen, φυσικός στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins . «Αν η σκοτεινή ύλη αποτελείται από νέα σωματίδια που έχουν γεννηθεί πριν από τη Μεγάλη Έκρηξη, επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι γαλαξίες κατανέμονται στον ουρανό με μοναδικό τρόπο. Η σύνδεση αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποκαλύψει την ταυτότητά τους και να κάνει συμπεράσματα για τους χρόνους πριν από το Big Bang.»

 

Παρά το γεγονός ότι η σκοτεινή ύλη δεν είναι ευθέως παρατηρήσιμη, οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι υπάρχει, παρατηρώντας τις μαγνητικές συνέπειες πάνω στην κίνηση της ορατής ύλης και χαρτογραφώντας την κατανομή της στο σύμπαν. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, πιστευόταν ότι η σκοτεινή ύλη ήταν απομεινάρι της Μεγάλης Έκρηξης. Και όλες οι πειραματικές αναζητήσεις για τη σκοτεινή ύλη ήταν ανεπιτυχείς μέχρι σήμερα.

 

Ο Tenkanen ανέπτυξε ένα μαθηματικό μοντέλο για να διερευνήσει πώς η σκοτεινή ύλη αλληλεπιδρά με αυτό που οι φυσικοί αναφέρονται ως βαθμωτά σωματίδια. Στην κατηγορία αυτή, οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει μέχρι στιγμής μόνο το μποζόνιο Higgs . Και αν η σκοτεινή ύλη είναι πράγματι παλαιότερη από τη Μεγάλη Έκρηξη, η ουσία σίγουρα θα είχε αλληλεπιδράσει με βαθμωτά σωματίδια, λέει.

 

«Αν η σκοτεινή ύλη ήταν πραγματικά ένα απόθεμα της Μεγάλης Έκρηξης, τότε σε πολλές περιπτώσεις οι ερευνητές θα έπρεπε να έχουν ήδη δει ένα άμεσο σήμα σκοτεινής ύλης σε διάφορα πειράματα φυσικής σωματιδίων», δήλωσε ο Tenkanen.

 

Η νέα μελέτη δείχνει πως οι ερευνητές παρέβλεψαν το απλούστερο πιθανό μαθηματικό σενάριο για τις καταβολές της σκοτεινής ύλης, σύμφωνα με τον συγγραφέα της.

 

Το γεγονός ότι οι ερευνητές δεν έχουν δει ένα τέτοιο σήμα ακόμα είναι ανησυχητικό. Αλλά ο Tenkanen εξηγεί ότι το μοντέλο του μπορεί να δείχνει μια διαφορετική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του ζητήματος της σκοτεινής ύλης: εστιάζοντας στις αστρονομικές παρατηρήσεις.

 

Συγκεκριμένα, είπε ότι βλέπει το δυναμικό στο διαστημικό τηλεσκόπιο Ευκλείδης της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας , το οποίο προγραμματίζεται να ξεκινήσει το 2022. Το διαστημικό σκάφος έχει σχεδιαστεί για να χαρτογραφεί τις άκρες του σύμπαντος, επιτρέποντας έτσι στους επιστήμονες να κοιτάζουν πίσω περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια.

Η Προφητεία του Αισχύλου

«ἦ μήν ἔτι Ζεύς, καίπερ αὐθάδη φρονῶν,
ἔσται ταπεινός, oἷov ἐξαρτύεται
γάμον γαμεῖν, ὅς αὐτόν ἐκ τυραννίδος
θρόνων τ’ ἄϊστον έκβαλεῖ· πατρός δ’ ἀρά
Κρόνου τότ’ ἤδη παντελῶς κρανθήσεται,
ἥν ἐκπίτνων ἠρᾶτο δηναιῶν θρόνων»

 

[Ὡστόσο, παρ’ ὅλη τήν ἀλαζονεία τοῦ μυαλοῦ του, ὁ Δίας, κάποτε θά ταπεινωθεῖ, ἐξαιτίας τοῦ γάμου πού ἑτοιμάζεται νά κάνει, ὁ ὁποῖος ἀπό τόν θρόνο του, ἄφαντο, θά τόν γκρεμίσει. Κι ἔτσι θά ἐπαληθευτεῖ ἡ κατάρα τοῦ πατέρα του Κρόνου, τήν ὁποία ἐκστόμισε, ὅταν ἔπεσε ἀπό τόν πανάρχαιο θρόνο τῶν θεῶν]

 

Αὐτή ὑπῆρξε ἡ περίφημη «προφητεία» τοῦ Αἰσχύλου, ἡ προβλέπουσα τό Τέλος τοῦ Διός καί ἡ ὁποία λίγο ἔλειψε νά ὁδηγήσει τόν μεγάλο τραγικό στό… κώνειο, θεωρηθεῖσα ὡς παραβίαση τοῦ ἀπορρήτου της διδασκαλίας τῶν Ἐλευσινίων Μυστηρίων. Σήμερα βέβαια ἀντιλαμβανόμαστε τό ὀρφικό περιεχόμενο αὐτῆς της συμβολικῆς «προφητείας», ἀλλά ἐκεῖνο πού συγκλόνισε τό κοινό τοῦ 5ου αἰ. π.κ.ε. ἦταν ἡ διαπίστωση ὅτι ὑπάρχει ἐνδεχόμενο καί ἡ θρησκεία νά μήν ξεφεύγει ἀπό τό ἱστορικό Γίγνεσθαι, τό ὁποῖο ἀκολουθεῖ τή φυσική διαδικασία τῆς γέννησης καί τῆς φθορᾶς. Ὁπωσδήποτε τό γεγονός τῆς προφητείας τοῦ Προμηθέα Δεσμώτη ὑπῆρξε μοναδικό στά πάγκόσμια χρονικά· δέν ἔχει ξανασυμβεῖ νά παρουσιάζεται στό κοινό κατά τή διάρκεια Θρησκευτικῶν ἐκδηλώσεων (ὅπου παρουσιάζονταν οἱ τραγωδίες) διδασκαλία προβλέπουσα τό τέλος τῆς ἐπικρατούσας θρησκείας!

 

Τό ὅτι τό κοινό φαίνεται νά ἀποδέχτηκε τό αἰσχύλειο ἔργο, ὄχι βέβαια χωρίς ἀντιρρήσεις και πάντως λιγότερες ἀπό τήν Μιλήτου Ἅλωσιν τοϋ Φρύνιχου! καταδεικνύει τό ὑψηλό πνευματικό ἐπίπεδο τοῦ ἀθηναϊκοῦ κοινοῦ του 5ου αἰ. π.κ.ε. ἑνός κοινοῦ πού εἶχε ἤδη ἀκούσει τίς θεολογικές ἀπόψεις τῶν προσωκρατικῶν, οἱ ὁποίες γκρέμιζαν τό πάνθεον τοῦ Ὀλυμπου χάριν τοῦ Ἑνός Θεοῦ, καί τίς εἶχε, φαίνεται, ἐν πολλοῖς ἐνστερνιστεῖ.

 

Βέβαια, εἶναι ἐπίσης ἀληθές ὅτι κι ἄν οἱ μεγάλοι θεοί τοῦ Ὀλυμπου χάθηκαν κάτω ἀπό τά κτυπήματα τῶν Προσωκρατικῶν καί τῶν Σοφιστῶν, οἱ χθόνιοι Δαίμονες ζοῦν ὡς τά σήμερα ἀθάνατοι στήν ἑλληνική ὕπαιθρο ὡς Στοιχειά, Νεράιδες καί Λάμιες. Πάντως, ἄν ἡ ἀρχαία ἑλληνική θρησκεία ἰχνηλατεῖται σήμερα ζῶσα καί βασιλεύουσα στή σύγχρονη λαογραφία, ἡ θεολογία τῶν Προσωκρατικῶν, τοῦ Πλάτωνα, τοῦ Ἀριστοτέλη καί τῶν Νεοπλατωνικῶν ὑποβαστάζει ὡς ἀκρογωνιαῖος λίθος τίς τρεῖς μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκεῖες καί κατ’ ἐξοχήν τόν Χριστιανισμό.

 

Ποιά θά ἦταν σήμερα ἤ θεωρία περί Ψυχῆς τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ,τοῦ Χριστιανισμοῦ καί τοῦ Ἰσλαμισμοῦ, χωρίς τόν Ὀρφισμό τοῦ 5ου αἰ. π.κ.ε.

 

Ποιά θά ἦταν σήμερα ἡ διδασκαλία Περί Θεοῦ (Πατρός) τοῦ Χριστιανισμοῦ χωρίς τή θεολογία τοῦ Πλάτωνα καί τῶν Προσωκρατικῶν;

 

Ποιά θά ἦταν ἡ Τριαδική θεολογία τῆς Χριστιανικῆς ’Ἐκκλησίας χωρίς τήν Τριαδολογία τοῦ Πλωτίνου ἤ τήν Ἑναδολογία του Πρόκλου;

 

Βέβαια δέν θά ἰσχυριστοῦμε ὅτι ὅλη ἡ θεολογία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων Μυστῶν μεταφέρθηκε αὐτούσια στόν Χριστιανισμό ἤ τόν Ἰσλαμισμό. Ἐκεῖνο γιά τό ὁποῖο βοᾶ ἡ Ἱστορία εἶναι ὅτι ἡ ἀρχαία ἑλληνική θεολογία τῶν Προσωκρατικῶν, τοῦ Πλάτωνα, τοῦ Ἀριστοτέλη καί τῶν Νεοπλατωνικῶν, κληρονομήθηκε στόν Χριστιανισμό, ἔστω καί μετασχηματισμένη. Χωρίς τή θεολογία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων Μυστῶν ἦταν ἀδύνατον νά εἶχε ὑπάρξει ὁ Χριστιανισμός μέ τή μορφή ποῦ τόν γνωρίζουμε σήμερα. (Γι’ αὐτό, συκοφαντώντας ἀνιστόρητα τους ἀρχαίους Ἕλληνες ὡς «εἰδωλολάτρες», δέν ἀδικοῦμε μόνο τόν Ἠράκλειτο, τόν Παρμενίδη, τόν Ξενοφάνη, τόν Σωκράτη, τόν Πλάτωνα, τόν Ἀριστοτέλη, τόν Πλωτίνο, τόν Πρόκλο κ.λπ., ἀλλά ἀπεμπολοῦμε τό ἴδιο τό φιλοσοφικό Θεμέλιο του Χριστιανισμοῦ καί τῶν ἄλλων μονοθεϊστικῶν θρησκειῶν.)

 

Ἡ ἱστορική ἀλήθεια εἶναι ἁπλῆ: ἡ θεολογία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων Μυστῶν εἶναι πιό κοντά στόν Χριστιανισμό καί τόν Ἰουδαϊσμό, παρά στή λαϊκή δεισιδαιμονία τῆς ἐποχῆς της! Αὐτό βέβαια δέν σημαίνει ὅτι ὁ Παρμενίδης, ὁ Ξενοφάνης ἤ ὁ Πλάτων θά μποροῦσαν νά ἦταν Χριστιανοί, ἄν βέβαια ζοῦσαν στήν πρωτοβυζαντινή περίοδο. Τό πιθανότερο εἶναι νά μήν ἦταν· ὅπως δέν ἔγιναν χριστιανοί ὁ Ἰάμβλιχος, ὁ Πλωτῖνος, ὁ Πρόκλος, ὁ Σιμπλίκιος, ὁ Δαμάσκιος. Ἀλλά ἡ Ἱστορία σπάνια δέχεται ἐκβιαστικά διλήμματα τοῦ τύπου: «Χριστιανοί ἤ Πολυθεϊστές». Μπορεῖ κάποιοι νά μήν εἶναι οὔτε τό ἕνα οὔτε τό ἄλλο, ὅπως συνέβαινε μέ τούς Ἕλληνες Μύστες τῆς ὕστερης ἀρχαιότητας. Αὐτό ὅμως δέν ἀναιρεῖ τόν «προδρομικό» ρόλο πού ἔπαιξε ἡ θεολογία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων Μυστῶν γιά τή θεολογία τοῦ Χριστιανισμοῦ καί τῶν ἄλλων μονοθεϊστικῶν θρησκειῶν.

 

Τά μεγαλύτερα πνεύματα τῆς ἑλληνικῆς ἀρχαιότητας δέν ὑπῆρξαν «δωδεκαθεϊστές»· ἀντίθετα λειτούργησαν στήν ἱστορική ἐξέλιξη τοῦ θρησκευτικοῦ στοχασμοῦ ὡς ἀγγελιαφόροι ἑνός, ἀποφατικῶς, ἀντιλαμβανόμενου Θεοῦ. Ὅ Δαμάσκιος ὑπῆρξε ἕν προκειμένω σαφέστατος : «τό ἐπέκεινα τοῦ Ἑνός πάντῃ ἀπόρρητον ». (Περί Ἀρχῶν 1,56,6).

 

Ἄν οἵ Χριστιανοί ἀπέδωσαν στήν ἔννοια τοῦ Θεοῦ τόν προσδιορισμό «Πατήρ» καί οἱ Ἑβραῖοι τόν προσδιορισμό «Κύριος» (Adonai), οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες δέχθηκαν ὡς πλέον ἁρμόζον τό προσωνόμιο: «ὁ Ἄγνωστος Θεός», ὁ Ἄρρητος. Ἡ συνεκφορά αὐτή δέν ἀναφέρεται τόσο σ’ ἕναν Θεό πού δρᾶ incognito ἀνάμεσά μας, ὅσο σ’ ἕναν Ὑπερβατικό θεό, «πάντων Ἐπέκεινα», Ξένο πρός ὅλα ἀκόμα καί σ’ αὐτήν τήν ἔννοια τοϋ Εἶναι.

 

Ἄν πυρήνας τῆς Φιλοσοφίας εἶναι τό πρόβλημα τοϋ Θεοῦ ἡ ἀρχαία ἑλληνική φιλοσοφία, θεολογοῦσα, ἔφτασε στό ὕψιστο σημεῖο πού μπορεϊ νά φτάσει ἡ ἀνθρώπινη σκέψη. Ὅταν ὁ ἀνθρώπινος Λόγος νοεῖ τό «ὅλως ἀνόμοιον», αὐτό πού εἶναι ἀ-δια-νόητο. τότε ξεπερνᾶ τόν ἑαυτό του, αὐθυπερβαινεται. Αὐτη τήν αὐθυπέρβαση, τήν κατέκτησε πρῶτο καί μόνο τό ἀρχαῖο ἑλληνικό πνεῦμα, ὅπως ἀποτυπώθηκε στούς ἀρχαιους Ἕλληνες Μύστες, τούς τραγικούς ἀγγελιαφόρους τοϋ Μή-Ὄντος.

 

Ἡ πορεία αὐτή βέβαια, ὅπως εἴδαμε, δέν ἦταν οὔτε ἀνθόσπαρτη οὔτε γραμμική. «Ἐν ἀρχῇ», τό Ἕτερον ἐμφανίστηκε ὡς Διονύσιος Ζαγρεύς (Ὀρφικοί), κατόπιν ὡς ἀνύπαρκτο Μηδέν (Παρμενίδης), ὥσπου ν’ ἀρχίσει νά ἀποκαλύπτεται ὡς «Ζωντανό Κενό», στούς Ἀτομικούς Φιλοσόφους καί στόν Πλάτωνα. Στή μαθηματική σκέψη τῶν θεολογούντων φιλοσόφων τό «Ἕτερον» ταυτίστηκε μέ τό «Χωρίς πέρας» (ἄρρητοι ἀριθμοί) καί θεωρήθηκε ὡς ἡ μήτρα τοῦ Κακοῦ. Χρειάστηκε ἡ μεγαλοφυΐα τοϋ Ἀναξαγόρα γιά νά ἀποκατασταθεῖ τό Χαοτικό «Ἄπειρον» στή συνείδηση τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων ὡς «χαρακτηριστικό» τοῦ Θεοῦ.

 

Ὕστερα ἐμφανίστηκε ὁ μέγας Μύστης Σωκράτης. Σ’ αὐτόν ὁ μυστικισμός ἔγινε Πίστη στόν Ἄγνωστο Θεό, πού ἐμφανίζεται στούς ἀνθρώπους ὡς μία ἀνεξήγητη, μυστική ἀποῦσα παρουσία:

 

«Σφίγγει τό χέρι στίς ἄφεγγες νύχτες.
Τί εἶναι ὁ Θεός, κανείς μας
στούς αἰῶνες δέν θά μάθει·
Ὅμως ζητᾶ παντοτεινά
νά συνδεθεῖ πιστά μαζί μας».

 

Στόν Σωκράτη τό τέλος τοῦ λόγου εἶναι ἡ Ἀπορία.

 

Ὅμως τό τέλος τῆς ἀπορίας εἶναι ἡ Πίστη

 

Ὡς τέλος τοῦ λόγου, ἡ ἀπορία δέν σημαίνει καταστροφή, ἀλλά συνείδηση τῶν ὁρίων τοῦ λόγου. Ὡς τέλος τῆς ἀπορίας, ἡ πίστη δέν σημαίνει ἀφανισμό, ἀλλά συνείδηση τῶν ὁρίων τῆς ἀπορίας. Στόν Σωκράτη, ὅπως καί στόν Πλάτωνα, ὁ ἀνθρώπινος λόγος διαισθάνεται τήν προτεραιότητα ἑνός ἄλλου ὑπερβατικοῦ Λόγου-Ὑπερλόγου, ὁ ὁποῖος «εἶναι» τό Μή-Εἶναι,τό «ὅλως Ἕτερον», τό παντελῶς Ἀνόμοιον. Ὁ Πλάτων εἰδικά, συνέλαβε ὅτι ἡ Πραγματικότητα δέν μπορεῖ νά συλληφθεϊ παρά μόνο σέ σχέση μέ αὐτό, τό «Ἕτερον».

 

Τό μεγαλεῖο τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων φιλοσόφων, ἀπό τόν Πυθαγόρα μέχρι τόν Δαμάσκιο, εἶναι ὅτι αὐτό τό φρικῶδες καί ἀπροσδιόριστο «Ἕτερον» τό ἀποδέχθηκαν καί τό ὀνόμασαν «Θεό». Οἱ μεταγενέστεροι θεολογοῦντες, αὐτήν τήν κατάκτηση τήν καταχώρησαν ὡς «Ἀποφατική θεολογία» ἤ ὡς «Μυστικισμό». Ὅ ἑλληνισμός, ὡστόσο, ἀποδέχθηκε τόν «Ἄγνωστο Θεό» τῶν μυστῶν καί τόν κατέστησε κέντρο τῆς κοινωνικῆς του ζωῆς ἐγκαθιστώντας τον μέ τή μορφή τοῦ Διονύσου – πού ἐνσαρκώνει στό ἑλληνικό πάνθεον τήν ἔννοια τοῦ «Ἑτέρου» – στό κατ’ ἐξοχήν κέντρο τοῦ κοινωνικοῦ σώματος, στό θέατρο ὡς μέγιστο μάθημα Ἀνοχῆς πρός τόν Ξένο, τόν Ἀλλότριο.

 

Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες Μύστες, ὡς φιλόσοφοι, ἐννόησαν τό ἀδιανόητο τοῦ «Ἑτέρου» κι αὐτό ὑπῆρξε ἡ ὕψιστη κατάκτηση τῆς φιλοσοφικῆς σκέψης. Ὡς θεολόγοι, ὅμως, διαισθάνθηκαν ὅτι αὐτο τό «Ὅλως Ἀνόμοιον Ἕτερον» εἶναι ὁ ἀπρόσιτος Θεός, ἡ τελική πηγή παντός Ἀγαθοῦ. Ἡ διαίσθηση αὐτή ὑπῆρξε ἐσωτερική ἀποκάλυψη,δήλ. πίστη. Ἡ ἐμπειρία αὐτή κατέστησε τούς ἀρχαίους Ἕλληνες φιλοσόφους, Μύστες. Ἡ θεολογική ἀντιληψη ὅτι ὁ Θεός εἶναι τό «Ὅλως Ἀνόμοιον Ἕτερον» ὑπῆρξε, μέ τό πού διατυπώθηκε, ἡ αὐθυπέρβαση κάθε θεολογίας.

 

Ἡ θεολογία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων Μυστῶν δέν εἶχε ὡς σκοπό τήν κατάκτηση τῆς ἔννοιας τοῦ Θεοῦ ἐκ μέρους τοῦ ἀνθρώπου· τελικός προορισμός της ὑπῆρξε πάντα ἡ καταξίωση τοῦ ἀνθρώπου ἐνώπιον του Θεοῦ, ἡ αὐθυπέρβαση. Εἴτε καταφατική θεολογία (Ὀρφικοί, Πυθαγόρας) εἴτε Ἀποφατική (Πλάτων, Πλωτῖνος, Πρόκλος) εἴτε θεολογία τοῦ Αὐτοδημιουργούμενου Θεοῦ (Ἠράκλειτος), ἡ συνολική ἀπάντηση τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων στό Ἐρώτημα περί Θεοῦ ὑπῆρξε καταλυτική γιά τήν παγκόσμια θεολογική σκέψη καί ἰδιαίτερα τήν χριστιανική: οἱ ἀναζητοῦντες τόν Θεό εἶναι ἀργοναῦτες πού γνωρίζουν ὅτι τό χρυσόμαλλο δέρας δέν εἶναι δυνατόν νά κλαπεῖ, γιατί αὐτό ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ, δωρεάν, σέ ὅσους συνειδητοποιοῦν ὅτι δέν ἀξίζουν τέτοια μεγάλη προσφορά.

 

Ὁ Θεός προσφέρεται στόν ἄνθρωπο, ἀκριβῶς ἐπειδή ὁ ἄνθρωπος δέν ἀξίζει τήν προσφορά. Ἡ ὑποδοχή αὐτῆς της προσφορᾶς (πού ὁ ἄνθρωπος δέν ἀξίζει) ὀνομάζεται στήν θρησκευτική γλώσσα: Πίστη. Πιστεύων ὁ ἄνθρωπος, δηλαδή ἀποδεχόμενος τήν θεία προσφορά πού δέν ἀξίζει, μιμεῖται τόν Θεό, ἐφ’ ὅσον χαρίζει σ’ Αὐτόν τόν ἑαυτό του, ὅπως προηγουμένως ὁ Θεός δώρισε τή Χάρη του στόν ἀνάξιο ἄνθρωπο. Τή «διαδικασία» αὐτή ὁ Πλάτων τήν ἀποκαλοῦσε ὡς γνωστόν, «ὁμοίωσιν Θεῷ». Ἐν ἀντιθέσει πρός τήν ἑβραϊκή ἀγωνία τῆς αὐτοδικαίωσης ἐνώπιόν τοῦ Θεοῦ «διά τῶν ἀνθρωπίνων ἔργων», ὁ πιστός τα τῆς Ἑλλάδος γνωρίζει ὅτι «πᾶσα δόσις ἀγαθή καί πᾶν δώρημα τέλειον ἄνωθεν ἔστιν καταβαῖνον ἀπό τοῦ πατρός τῶν φώτων» [Ἰακ. 1,17]

 

«Ζεῦ, μεγάλαι δ’ ἀρεταί
Θνατοῖς ἕπονται
ἐκ Σέθεν» Πίνδαρ. Ἰσθμιονικ. Γ, 4-5.

 

[Ζεῦ, οἱ μεγάλες ἀρετές ἔρχονται στούς θνητούς ἀπό Σένα].

 

Ἡ πνευματική αὐτή ταπείνωση εἶναι ἡ Ὡραία Πύλη διά μέσου τής ὁποίας εἰσέρχεται στόν χῶρο τοῦ προσωρινοῦ, τό Αἰώνιο. Ἡ εἴσοδος αὐτή ὅμως γίνεται μέ τραγικό τρόπο, γιατί λαμβάνει χώρα κάθε φορά πού ὁ ἄνθρωπος ἀκούει τούς «μαντατοφόρους ἀπό τήν Τροία» νά τοῦ λένε:

 

«Πῶς τόσος πόνος τόση ζωή πῆγαν στήν ἄβυσσο
γιά ἕνα πουκάμισο ἀδειανό, γιά μιάν Ἑλένη!»

 

Σέ μιά τέτοια ἀπέραντη μοναξιά ὁ Ἕλλην Μύστης φέρνει στό νοῦ του τόν Αἰσχύλο· μπορεῖ ὁ Προμηθέας* Δεσμώτης νά στενάζει λέγοντας ὅτι: «οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον μόχθων, πρίν ἄν Ζεύς ἐκπέσῃ τυραννίδος» Αἰσχύλος, 755-756.

(Τέλος τῶν πόνων μου πουθενά δέν βλέπω, πρίν ἀπ’ τό θρόνο του πέσει ὁ Δίας), ὡστόσο ἡ προφητεία τοῦ τραγικοῦ Αἰσχύλου ὁλοκληρώνεται μέ «μεσσιανικό», θά λέγαμε, τρόπο:

 

«τοιοῦδε μόχθου τέρμα
μή τι προσδόκα,
πρίν ἄν θεῶν τις διάδοχος
τῶν σῶν πόνων φανῇ,
θελήσῃ τ’ εἰς ἀναύγητον μολεῖν
Ἅϊδην κνεφαῖά τ’ ἀμφί Ταρτάρου βάθη»

Αἰσχύλος, Προμηθεύς Δεσμώτης, 1026-1029.

 

[Τέλος τοῦ μαρτυρίου σου μήν περιμένεις, προτοῦ κάποιος ἀπό τους θεούς φανεῖ τά πάθη σου νά ἀναλάβει καί ἑκούσια νά κατεβεῖ στά ἀνήλια βάθη τοῦ Τάρταρου καί τοῦ Ἅδη].

 

Ὅσο, ὅμως, κι ἄν αὐτή ἡ προφητεία τοῦ Αἰσχύλου ἀποδόθηκε λανθασμένα στόν Χριστό, ἡ ἀρχαία ἑλληνική θεολογία σέ ὅλες τίς ἐκδοχές της (προσωκρατική, πλατωνική, ἀριστοτελική, στωϊκή, νεοπλατωνική) ποτέ δέν κατέληξε νά γίνει Δόγμα, μονολιθικό καί ἀπαγορευτικό γιά τήν ὕπαρξη τῶν ἄλλων θρησκειῶν, γιατί, σέ τελική ἀνάλυση, ἦταν πάντα ἡ Ἐλευθερία ἐκείνη πού ἀποτελοῦσε τό ἔσχατο κριτήριο τῆς ἑλληνικῆς ἀντίληψης γιά τή ζωή, τόν ἄνθρωπο, τόν κόσμο καί τόν θάνατο. Σέ κάθε περίπτωση, ἰσχύει πάντα ἡ Προσευχή τῆς Ἑκάβης στόν Δία, ὅπως τήν ἀναφέρει στίς Τρωάδες ὁ Εὐριπίδης:

 

«Ὅστις ποτ’ εἶ Σύ, δυστόπαστος εἰδέναι,
Ζεύς, εἴτ’ ἀνάγκη φύσεος εἴτε νοῦς βροτῶν,
προσηυξάμην σε· πάντα γάρ δι’ ἀψόφου
βαίνων κελεύθαι κατά δίκην τά θνήτ’ ἄγεις» Εὐριπίδης, Τρωάδες, 885-888.

[Ὦ Δία, ποιά εἶναι ἡ Οὐσία Σου, δύσκολο
νά τό ξέρει κανείς: νόμος φυσικός ἤ ἀνθρώπινη
ἐπινόηση (εἶσαι;). Ἐσένα (ὅμως) παρακαλῶ στήν προσευχή μου,
γιατί πάντα μέσ’ ἀπό τους δρόμους τῆς Σιγῆς, κανονίζεις
δίκαια τά ἀνθρώπινα πράγματα].

----------------------
* Στην τραγωδία «Προμηθεύς Δεσμώτης» ο Αισχύλος πραγματεύεται την ηρωική αντίσταση του αλυσοδεμένου στον Καύκασο Προμηθέα να υποκύψει στο θέλημα του Δία. Θεωρείται από άλλους το μεσαίο ή από τους περισσότερους κριτικούς το πρώτο μέρος τριλογίας που αποτελείται από τα έργα «Προμηθεύς λυόμενος» και «Προμηθεύς πυρφόρος». Στην εισαγωγή του έργου ήδη αποκαλύπτεται η «αμαρτία» του Προμηθέα, που δεν είναι άλλη από την προσβολή της κοσμικής τάξης, αφού αθάνατος ο ίδιος παίρνει το μέρος των θνητών.

 

Ο πυρήνας του έργου του Προμηθεύς Δεσμώτης, είναι το θέμα ενός ασταμάτητου αγώνα κατά της δύναμης της εξουσίας, που στην προκειμένη περίπτωση συμβολίζεται με τον Δία. Το θέμα της τραγωδίας είναι η τιμωρία του Τιτάνα Προμηθέα από τον βασιλέα των θεών στην άκρη του κόσμου, στην αρχή της βασιλείας του Δία και οι βασικοί «ήρωες» είναι θεοί, ένας μύθος απλούς δηλαδή για την αριστοτέλεια κριτική και μάλιστα δίχως λύσιν, η οποία έρχεται πιθανώς στον Προμηθέα Λυόμενο.

 

Ο Προμηθέας υφίσταται βουβός ένα ταπεινωτικό μαρτύριο. Η σιγή συνδέεται με την τιμωρία του και αποτελεί έκφραση μιας ανυποχώρητης υπερηφάνειας του. Όταν μένει μόνος στην ερημιά του σκυθικού βράχου υψώνει κραυγή και επικαλείται τη μαρτυρία των στοιχείων της φύσης. Αυτή η διαμαρτυρία, καθώς ηχεί, προκαλεί έντεχνα το δραματικό αποτέλεσμα, χάριν της δραματουργικής τέχνης του ποιητή, ακριβώς επειδή διακόπτει τη μακρά σιωπή του Τιτάνα. Ο Προμηθέας υφίσταται σιωπηλός το αναπότρεπτο μαρτύριο που έχει επιλέξει συνειδητά υποκείμενος στην Ανάγκη.Τα δύο πρόσωπα που μιλούν από την αρχή του έργου, παρουσιάζουν εμφανείς διαφορές. Η σκαιότητα του Κράτους απηχεί το απρόσωπο της μορφής του, ενώ ο Ήφαιστος συμβάλλει εκών άκων με την τέχνη του στο μαρτύριο ενός συγγενικού θεού, αν αναλογιστούμε την τιτανική φύση του, υποκείμενος επίσης στην Ανάγκη που συνιστά η βούληση του Δία.

 

Ο Προμηθέας, από τον πρώτο μονόλογο, εμφανίζεται συνειδητός (αναλαμβάνει την Ευθύνη) ως προς την απόφαση να υπομείνει το μαρτύριο που επισύρει ο άθλος του. Η τραγικότητά του αναδύεται τόσο από την σημασία της προσφοράς του στον άνθρωπο, όσο και από την εγγραφή του ιστορικού ανθρώπινου και παρόντος δραματικού χρόνου στην ανακύκληση ενός μεγαλύτερου χρόνου, καθώς ο Τιτάνας γνωρίζει το μέλλον. Ο Προμηθέας βιώνει τον μικρόκοσμο μιας προσωπικής περιπέτειας και ταυτόχρονα οραματίζεται τον μακρόκοσμο μέσα στον οποίο αποκτά ιδιαίτερο νόημα η προσωπική βιωματική εμπειρία.

Έλληνες Φιλόσοφοι vs Θεοκρατία

Οι Αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι και το Ελληνικό θεοκρατικό, συντηρητικό κατεστημένο στην Αρχαιότητα.

 

Αρχαίοι Έλληνες Δια-στοχαστές, Δια-νοούμενοι, Επιστήμονες και Φιλόσοφοι με απειράριθμες ιδέες κι επιστημονικές ανακαλύψεις που αρκετές από αυτές, έφτασαν μέσα από τα βιβλία τους στο σήμερα, ενώ πολλαπλάσιες αυτών τις έκαψαν οι επελάσεις των βαρβάρων, με προεξέχοντες τον Αλέξανδρο τον Μακεδόνα στην Περσέπολη, (ακόμη απορώ γιατί τον λένε Μέγα) Έλληνες και Ρωμαίους διώκτες της γνώσης, Βυζαντινούς χριστιανούς επισκόπους, στο πέρασμα των αιώνων, μαζί με βιβλιοθήκες γεμάτες με θησαυρούς Γνώσης και Σοφίας.

 

Οι μεγάλοι φιλόσοφοι δεν κινδύνευαν μόνο από τους μισαλλόδοξους κι εγωπαθείς άρχοντες κάθε εποχής, χριστιανούς ή μη, αλλά και από την θεούσα μάζα. Ο ζωάνθρωπος- μαζάνθρωπος, κάθε εποχής και χρόνου, είναι ο εκτελεστής, το χέρι, η δράση, η εφαρμογή των άψυχων αρχόντων κάθε συντηρητικού κατεστημένου. Έτσι οι Έλληνες Φιλόσοφοι, αυτοί οι μεγάλοι Νόες κινδύνευσαν, εξορίστηκαν, υπέφεραν, θανατώθηκαν από την ανθρωπομάζα, που ανάμεσα της ήταν καταδικασμένοι να ζήσουν.

 

Ο Ξενοφάνης εξορίστηκε, ο Πυθαγόρας έγινε σκλάβος στην Βαβυλώνα, δικάστηκε για αθεΐα και διαφθορά των νέων, αργότερα εξορίστηκε και οι οπαδοί του κάηκαν μέσα στην σχολή τους ζωντανοί, ο Ίππασος εκδιώχθηκε επειδή κοινοποίησε τα απόρρητα της Πυθαγόρειας σχολής και θανατώθηκε με πνιγμό από τους ιερείς και συμπολίτες του, ο Διογένης ο Απολλωνιάτης εκδιώχθηκε στην Αθήνα με την κατηγορία της αθεΐας.

 

Ο Φαληρεύς (Παρ. Διογ. Λαερτ. IX57) μας λέει ότι ο Διογένης κινδύνευσε να διωχθεί στην Αθήνα, διότι θεωρούσε τον αέρα αρχή του παντός, αυτός όμως ο αέρας ήταν πνευματική δύναμη κατ΄ αυτόν που τον ταύτιζε με τον Θεό (Diels. Frg. 51 B 5 – ει του περί φύσεως βλ. 51 Α 8).

 

Ο Ζήνωνας ο Ελεάτης καταδικάστηκε σε θάνατο από τον τύραννο της πατρίδας του, ο Σωκράτης καταδικάστηκε δια ασέβεια διότι κατά την κατηγορία δίδασκε νέες θεότητες στην πόλη της Αθήνας, ο Πλάτωνας αναγκάστηκε να φύγει από την Αθήνα μετά τον θάνατο του Σωκράτη εφόσον το κλίμα ήταν βαρύ ενώ πουλήθηκε και ως σκλάβος από τους Σπαρτιάτες.

 

Ο Φιλόλαος εκδιώχθηκε μαζί με άλλους Πυθαγόρειους της Μεγάλης Ελλάδας κατά τον διωγμό τους το 430 π.κ.ε.

 

Ο Ανάξαρχος ο Αβδηρίτης θανατώθηκε από τον Αλέξανδρο τον Μακεδόνα.

 

Ο Διογένης ο Κυνικός εξορίστηκε και πουλήθηκε ως δούλος.

 

Ο Σπεύσιππος χαρακτηρίστηκε άθεος, ο Αριστοτέλης έφυγε από την Αθήνα διότι κινδύνεψε να κατηγορηθεί για ασέβεια, ο Καλλισθένης ο Ολύνθιος θανατώθηκε από τον Αλέξανδρο ως συνωμότης, ο Μενέδημος ο Ερετριεύς εξορίστηκε ως ύποπτος για προδοσία, ο Αρίσταρχος ο Σάμιος κατηγορήθηκε για ασέβεια επειδή υποστήριξε το ηλιοκεντρικό σύστημα, ο Ηγησίας εκδιώχθηκε από την Αλεξάνδρεια διότι η διδασκαλία του είχε ολέθρια επίδραση στους νέους, ο Βίων ο Βορυσθενίτης πουλήθηκε ως σκλάβος…

 

Τι να πω για την Υπατία την Αλεξανδρινή που βασανίστηκε απάνθρωπα και δολοφονήθηκε από τον χριστιανό επίσκοπο Κύριλλο ή για τον Τζορντάνο Μπρούνο που έμεινε φυλακισμένος 7 χρόνια από την Ιερά εξέταση της εκκλησίας βασανίστηκε και στο τέλος κάηκε ζωντανός.

 

Ο Πλούταρχος σε μορφή διαλόγου με τον Λεύκιο λέει: Και ο Λεύκιος γελώντας είπε «μόνο πρόσεξε, αγαπητέ μου, μην μας μπλέξεις σε κατηγορία για ασέβεια, όπως νόμιζε ότι έπρεπε να κάνει ο Κλεάνθης [αυτός κατηγόρησε τον Αρίσταρχο για ασέβεια] για τον Αρίσταρχο τον Σάμιο, μηνύοντας αυτόν στους Έλληνες [Αθηναίους] για ασέβεια, επειδή νίκησε την εστία του κόσμου [την Γη], διδάσκοντας ότι η ουράνια σφαίρα μένει ακίνητη και ότι η Γη περιφέρεται σε λοξό κύκλο [την εκλειπτική] ενώ συγχρόνως περιφέρεται γύρω από τον άξονά της». Η κατηγορία του Κλεάνθη ήταν: «ὡς κινῶν τὴν τοῦ κόσμου ἑστίαν καὶ ταράσσων τὴν τῶν Ὀλυμπίων (θεῶν) ἠρεμίαν …»

 

Τέλος δεν έχουν οι διώξεις αυτών των μεγάλων Διανοιών, από τους μαριονέτες /μαζάνθρωπους, ή τους Επικυρίαρχους, είτε είναι αρχαίοι έλληνες παγανιστές του δωδεκάθεου, είτε νεότεροι χριστιανοί του δωδεκαποστολισμού, που πάνω στους δικούς τους στοχασμούς, στις δικές τους έρευνες και δράσεις, βασίστηκε όλη η σημερινή επιστήμη και πρόοδος. Αν υποθέσουμε πως σήμερα υπάρχει κάποια επιστήμη ή πρόοδος, με δεδομένο ότι οι μαζάνθρωποι / μαριονέτες εξακολουθητικά υπάρχουν, όπως και οι Επικυρίαρχοι που τους κινούν τα νήματα.

 

Οι Αρχαίοι Έλληνες, που δεν ήταν, ούτε και έδρασαν οι περισσότεροι στην Αρχαία Ελλάδα αλλά στις αποικίες αυτής, έδωσαν στην οικουμένη την φιλοσοφία, και απέρριψαν την επίσημη τότε θρησκεία και κάθε θρησκεία. Ο μεγάλος Ηράκλειτος λέει πως κάθε –ισμός είναι πάγος, όταν η ζωή είναι πυρ. Κάθε θρησκεία, κάθε –ισμος, κάθε πίστη είναι νεκρή και φτιαγμένη να δημιουργεί νεκρούς νόες. Λέγοντας θρησκεία, εννοώ ΚΑΘΕ ΘΡΗΣΚΕΙΑ, μη εξαιρουμένης της αρχαιοελληνικής, μια και αυτή θρησκεία ήταν κι όλοι οι φιλόσοφοι ήταν εναντίον κάθε πίστης. Η Φιλοσοφία είναι υπέρ της ΓΝΩΣΗΣ όχι υπέρ της πίστης. Η θρησκεία είναι υπέρ της πίστης γιατί κάθε Γνώση αυτόματα βγάζει τον Νου έξω από τα πλοκάμια της κυριαρχίας της.

 

Ο φιλόσοφος ΓΝΩΡΙΖΕΙ, ο πιστός ΠΙΣΤΕΥΕΙ, αυτά τα δύο είναι εκ διαμέτρου αντίθετα.

 

Όλα τα δόγματα και όλοι οι –ισμοί είναι περίσσεια ψυχρού, δηλ. είναι ακίνητα και άρα νεκρά. -ισμός είναι και ο Λογισμός. Μερικοί πολύ γνωστοί –ισμοί, που κρατούν νεκρό τον άνθρωπο, χριστιανισμός, ελληνισμός, πολιτισμός, λογισμός, πρωταθλητισμός, σκεπτικισμός, κρατισμός, υλισμός, νατουραλισμός, διαφωτισμός, μινιμαλισμός, φουτουρισμός, ιμπεριαλισμός, σουρεαλισμός, κυνισμός, μεταλλισμός, διαλογισμός, σαδισμός, ισλαμισμός, ταοϊσμός, βουδισμός, ρομαντισμός  και δεκάδες παγωμένα (ψυχρά) και άρα νεκρά συστήματα αποτελούν την ταφόπλακα της ανθρώπινης ψυχής. Για να μετατραπεί κάθε φιλοεπιβιωτική φιλοσοφική ιδέα, σε πίστη και πεποίθηση, απλά πέταξε την στο ανθρώπινο ζώο. Αυτοί που είπαν “Σκοτεινό” τον Ηράκλειτο είναι οι παγωμένοι, γιατί είναι αδύνατο για τον νεκρό πάγο να καταλάβει την ζεστασιά και την ροή της φλόγας.

 

Ο Ηράκλειτος που θεωρείται ως ένας από του πρωϊμότερους φιλοσόφους αναγνωρίζοντας την παγκοσμιότητα της αλλαγής και ανάπτυξης, διαμέσου εσωτερικών αντιφάσεων. Διαφώνησε με τους Θαλή, Αναξίμανδρο και Πυθαγόρα γύρω από τη φύση της τελικής ουσίας, αλλά αντί αυτής υποστήριζε ότι η φύση των πάντων αποτελεί την αλλαγή την ίδια. Χρησιμοποιεί το πυρ μεταφορικά παρά σαν λύση του υλικού μονισμού. Αυτό οδήγησε στη πεποίθηση ότι η αλλαγή είναι αληθής ενώ η σταθερότητα ψευδής.

 

Όταν λοιπόν μιλάμε, για το Αρχαίο Ελληνικό Μεγαλείο Στοχασμού και Σοφίας, εννοούμε το μεγαλείο των Αρχαίων Ελλήνων Φιλοσόφων κι όχι των αρχαίων Ελλήνων, έτσι γενικά κι αόριστα, σε καμία περίπτωση δεν αναφερόμαστε στο ανθρώπινο ζώο, που εξακολουθητικά είναι ζώο. Γιατί οι μαζάνθρωποι σε κάθε εποχή, σε κάθε θρησκεία, σε κάθε πίστη είναι ίδιοι και οι πράξεις τους γελοιωδώς επαναλαμβανόμενες. Είναι τα γνωστά υπάκουα πρόβατα που είτε βελάζουν υπέρ του Δία, είτε υπέρ του Γιαχβέ (αναφέρομαι στους Έλληνες) είναι το ίδιο.

 

Ουδεμία σχέση είχαν οι φιλόσοφοι με τους περισσότερους από τους συμπολίτες τους και με την ανθρώπινη μάζα, οι οποίοι βρίσκονταν σε χαμηλότατο ή μέτριο πνευματικό επίπεδο, δεν τους καταλάβαινε καθόλου, συχνά τους κορόιδευαν, τους χλεύαζαν, δεν τους αποδέχονταν, ή ακόμη και τους φοβούνταν ή ένιωθαν δέος μπροστά τους. Οι περισσότεροι φιλόσοφοι ήταν αντικοινωνικοί, μοναχικοί τύποι, που συναναστρέφονται μόνο τους ομοίους τους και τους μαθητές τους, έφτιαχναν δικές τους «σχολές» μακριά από τα αυτιά και τα μάτια των ηλιθίων μαζάνθρωπων.

 

Φυσικά, δεν θα πρέπει να ταυτίζονται με τον μέσο άνθρωπο της αρχαίας ελληνικής πραγματικότητας, που καμία απολύτως σχέση δεν είχε με αυτό τον εξαιρετικό τύπο ανθρώπων. Κάποιοι απ’ αυτούς δέχονταν να μισθωθούν για να διδάξουν κάποιους νέους των καλών οικογενειών, κι αυτό ήταν όλο. Η επιρροή τους στην κοινωνία, εκδηλώθηκε κυρίως στην ύστερη αρχαιότητα. Οι περισσότεροι φιλόσοφοι δεν ήταν Αθηναίοι, ούτε εξελίχθηκαν ως φιλόσοφοι εξαιτίας της ζωής τους στην Αθήνα. Η φιλοσοφία ούτε γεννήθηκε στην Αθήνα, ούτε πέθανε στην Αθήνα. Ήταν μερικές φορές περαστική από την Αθήνα, στο ταξίδι της προς την εξερεύνηση του γνωστού κόσμου. Οι περισσότεροι φιλόσοφοι ταξίδεψαν σε όλον τον αρχαίο κόσμο, συλλέγοντας τις γνώσεις τους από παντού, και επέστρεφαν για να διδάξουν τους Έλληνες με τα συμπεράσματα τους, τις γνώσεις και τις εμπνεύσεις που αποκόμισαν από τις έρευνες, τις θεωρίες και τις εξερευνήσεις τους.

 

Οι συντοπίτες τους σπανίως τους αναγνώριζαν ως σοφούς, κ έτσι αναγνωρίζονταν σε άλλους τόπους. Τότε, όπως και τώρα, κυβερνούσε στην Ελλάδα η μισαλλοδοξία. Οι περισσότεροι φιλόσοφοι δεν γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στο κυρίως σώμα της Ελλάδας, αλλά στη Μικρά Ασία, στην Ιωνία, στη «Μεγάλη Ελλάδα» και στις αποικίες, δηλ. στις παρυφές της. Οι περισσότεροι φιλόσοφοι κατέφευγαν στις αποικίες, επειδή τους κυνηγούσαν, προτιμούσαν τις κοινωνίες των νέων πολιτειών και αποικιών όπου άκμαζαν οι νέες ιδέες, κυρίως στην Κάτω Ιταλία, στη Σικελία, κλπ. Συνήθως δεν συμβάδιζαν με το αθηναϊκό ή το σπαρτιατικό κράτος.

 

Όλοι ανεξαιρέτως οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι ήταν άνθρωποι εκκεντρικοί, πολυσχιδείς και πολυμαθείς, παρεξηγημένοι μεγαλοφυΐες, απόλυτα πρωτοποριακοί και μεγάλοι επαναστάτες, στη θεωρία ή στην πράξη. Αν κυκλοφορούσαν σήμερα ανάμεσα μας, όλοι θα τους θεωρούσαν είτε τρελούς, είτε γραφικούς, είτε μυστηριώδες, είτε επικίνδυνους αιρετικούς, είτε ανατρεπτικούς, είτε τελείως ακατανόητους τύπους, μάγους, μυστικιστές, τρελούς επιστήμονες, ευφάνταστους συγγραφείς, ονειροπαρμένους και τελείως φευγάτους καλλιτέχνες. Κανένας δεν θα τους παραδεχόταν αν ήταν σύγχρονοι μας, όπως τους παραδέχονται τώρα που είναι αρχαίοι και κλασικοί.

 

Αναφέρονταν σε πολύ παράλογα πράγματα, είχαν τελείως παράδοξες ιδέες, απαράδεκτες για την εποχή τους (συχνά και για τη δική μας), οι περισσότεροι ήταν κοσμοπολίτες, εξόριστοι ή αυτοεξόριστοι, περιηγητές, παράξενοι διανοητές, ήταν εναντίον της κοινωνίας στη μορφή που ξέρουμε, της θρησκείας, των λαϊκών και των δημοφιλών πεποιθήσεων, πίστευαν σε ουτοπίες και σε δικές τους επινόησης κοινωνικά, πολιτικά και φιλοσοφικά συστήματα. Ήταν αληθινοί άνθρωποι, ενώ όλοι γύρω τους ήταν ανθρώπινα ζώα όπως είναι εξακολουθητικά μέχρι σήμερα. Δεν συνέθεσαν το έργο τους βάσει κάποιου επίσημου ελληνικού πολιτισμού ή επηρεασμένοι από το κύριο σώμα του, αλλά από προσωπική έμπνευση και έρευνα και εξερεύνηση, αμφισβήτηση και περιέργεια, ατομικό στοχασμό και μαθητεία μόνο δίπλα (η μελετώντας) σε προγενέστερους ομοίους τους.

 

Επίσης, πρέπει να επισημάνω ότι μιλώντας για τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, δεν μιλάμε για κανένα μεγάλο πλήθος ανθρώπων που στήριζε σε κάποια εποχή τον ελληνικό πολιτισμό, αλλά για καμιά εκατοσταριά ιδιαίτερα άτομα (για να μην πω πενηνταριά) στην πάροδο περίπου δέκα αιώνων, που έδρασαν μάλλον παρασιτικά ή πειρατικά. Πρόκειται για μια μυστική φιλοσοφική σκυταλοδρομία, μέσα από ατυχίες και αντιξοότητες, βάσανα, μαρτύρια και κόπους. Οι καρποί της μαζεύτηκαν δικαιωμένοι (φυσικά όχι όλοι) μόνο κατά την Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό, πολλούς αιώνες αργότερα.

 

Η ελληνική φιλοσοφία δεν υπήρχε πριν το 600 π.κ.ε. (έτσι τουλάχιστον μας λένε) και τελείωσε ανεπιστρεπτί γύρω στον 4ο αιώνα μ.κ.ε. αναμιγμένη με τη ρωμαϊκή φιλοσοφία. Αυτά ήταν τα χίλια χρόνια της φιλοσοφίας. Τα πάντα έχουν ειπωθεί από το 600 π.κ.ε. ως το 400 μ.κ.ε. χίλια χρόνια φιλοσοφίας ήταν αρκετά για την ανθρωπότητα. Τελικά η ανθρωπότητα απέρριψε όλες ανεξαιρέτως τις προτάσεις των φιλοσόφων. Γι’ αυτό δεν έχουν γίνει ακόμη όλοι οι άνθρωποι σοφοί και ο σοφός άνθρωπος συνεχίζει να είναι το πιο σπάνιο πράγμα στον πλανήτη.

Ένας μαζάνθρωπος δεν σώζεται με τίποτα!!! και δεν αντέχεται από ανθρώπους ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥΣ με ΛΟΓΙΚΗ

 

Ο Διογένης Λαέρτιος λέει ότι ο Ηράκλειτος καταλήφθηκε από μισανθρωπία, δεν ήθελε να ζει μαζί με τους ανθρώπους, κατέφυγε στα όρη και στα άγρια βουνά, όπου ζούσε ολομόναχος τρώγοντας ρίζες και βότανα.

 

Ο Εμπεδοκλής (495-435 π.κ.ε.) έλεγε θλιμμένος: «Από τέτοια ύψη, από τέτοια δόξα, ξέπεσα σ’ αυτή τη δυστυχισμένη γη, και συμφύρομαι μ’ αυτά τα χυδαία δίποδα»

 

Ο Εμπεδοκλής έλεγε: «εγώ όσα πράγματα γνωρίζω, το πλήθος τα αποδοκιμάζει κι όσα το πλήθος επιδοκιμάζει, εγώ δεν τα γνωρίζω καθόλου»

 

Παρ’ όλο που είναι άγνωστο στους περισσότερους τον 5ο αι. π.κ.ε. ψηφίστηκε στην Αρχαία Αθήνα από τους μαζάνθρωπους κατά εκείνων (φιλοσόφων) που «τὰ θεῖα μὴ νομίζειν καὶ λόγους περὶ τῶν ματαρσίων (οὐρανίων) διδάσκειν». Βάσει αυτού του νόμου κι όχι αυθαίρετα ή παράνομα, καταδικάστηκαν οι φιλόσοφοι και ο Σωκράτης.  Οι φιλόσοφοι λοιδορούσαν χλεύαζαν και κορόιδευαν την «Πίστη» του μαζάνθρωπου, μας έδωσαν την πανέμορφη φιλοσοφία τους, αλλά απέρριψαν την Θρησκεία σε κάθε τις μορφή, όμως μέχρι σήμερα τα Ελληνικά ανθρώπινα ζώα πιστεύουν στον Εβραίο Χριστό, τρώνε το αίμα και την σάρκα του κάθε τρείς και λίγο σε μαγγανευτικές τελετές. Ένας άνθρωπος άσωτος δεν σώζεται με τίποτα.

 

Εδώ υπάρχει ένα μικρό αφιέρωμα, μια στάλα Σοφίας, από το ωκεάνιο μεγαλείο Δια-Στοχασμού και Δράσης των Ελλήνων φιλοσόφων σχετικά με τον κόσμο και τα πλάσματα της ζωής μέσα σε αυτόν. Ερέθισμα θεωρώ, για περεταίρω έρευνα και μελέτη. Προτείνω έντονα, να κατεβάσεις όσα άρθρα του ΕΡΕΒΟΚΤΟΝΟΥ σου είναι χρήσιμα γιατί με τους νοσηρούς μαζάνθρωπους ίσως πάψουμε να υπάρχουμε από δημόσια συχνότητα, αλλά όπως και να ‘χει θα συνεχίσουμε να επικοινωνούμε με τον γνωστό τρόπο. Επίσης είναι πιό επιτακτικό από ποτέ, ν’ αρχίσεις να μελετάς τους Αρχαίους Ελληνες Φιλόσοφους όσο ακόμη υπάρχουν σε βιβλία. Εκδόσεις Ζητρος και Θυραθεν και άλλες σοβαρές εκδόσεις, ψάξε και σε παλαιοβιβλιοπωλεία. Αλλά και όλα τα υπόλοιπα που έχουμε ήδη στην βιβλιοθήκη μας. Πρόσεχε όχι να διαβάσεις, αλλά να ΜΕΛΕΤΗΣΕΙΣ και ν’ ΑΠΟΣΤΗΘΙΣΗΣ, γιατί σε λίγο καιρό η έννοια ΕΛΛΑΔΑ θα είναι μυθολογική όπως είναι η Ατλαντίδα, η ΜΟΥ και οι Τολτέκοι!!! Αλλωστε ήδη τα Ελληνικά Αρχαία, ανήκουν στην Ευρωπαϊκή 'Ενωση κι όχι στην Ελλάδα άρα τα αλλοιώνει κατά το δοκούν.

 

Άλλωστε χρειάζονται εσπευσμένα την Γκρίζα Φυλή άρα δεν μπορεί να γυρνάει ανεξέλεκτος ο Ηράκλειτος.

 

ΟΜΗΡΟΣ, αφηγείται τη δράση βασιλιάδων και ηρώων, παραδίδοντας γιγαντιαία νοήματα αρίστου τὲ καὶ κραταιοῦ βίου.

 

ΗΣΙΟΔΟΣ, γράφει για γεωργούς και βοσκούς. Περιγράφει τη Θεογονία και τη δημιουργία του Κόσμου. Οι περιγραφές του (Τιτανομαχία, Γιγαντομαχία κλπ) κρύβουν πολλούς συμβολισμούς σχετικά με τη δημιουργία του κόσμου και τις γεωλογικές ανακατατάξεις που ακολούθησαν.

 

ΘΑΛΗΣ ο Μηλίσιος, αναζητούσε την προέλευση και την ουσία του κόσμου. Ανέφερε πως ἡ ὕλη δημιούργησε τὴ γῆ, ἀέρα, φωτιὰ και έτσι σχηματίσθηκε ὁ κόσμος.

 

ΑΝΑΞΙΜΑΝΔΡΟΣ, μαθητής του Θαλή. Πίστευε πώς τα πράγματα γεννήθηκαν από το άπειρο και πώς όταν καταστρέφει κάτι, ξαναγυρνά σ’ εκείνο ἀπ’ το οποίο προήλθε. Ἔτσι ὁ κόσμος παραμένει αναλλοίωτος και υπάρχουν στο Διάστημα άπειροι κόσμοι που διαδέχονται ὁ ένας τον άλλον. Εκατοντάδες χρόνια πριν τον Λαβουαζιὲ καὶ τὴν θεωρία τῆς «ἀφθαρσίας τῆς ὕλης» !

 

ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ,  μαθητής του Αναξίμανδρου. Συμφωνεί με το δάσκαλό του για τη θέση της γης στο Διάστημα. Επιπλέον πιστεύει πως η γη είναι απεριόριστη, επίπεδη και αιωρείται στο διάστημα, όπως και τα άλλα άστρα. Προσέξτε! «και αιωρείται στο διάστημα, όπως και τα άλλα άστρα»

 

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, θεωρεί πώς όλα τα πράγματα είναι σε αδιάκοπη κίνηση, ροή και εξέλιξη, σε ένα συνεχές γίγνεσθαι «τὰ πάντα ρεῖ». Δίνει προτεραιότητα στο στοιχείο της φωτιάς. Τον κόσμο, δεν τον έφτιαξε κανένας Θεός. Περίσσεια θερμότητας σημαίνει περίσσεια κινήσεως και συνειδήσεως. Περίσσεια ψυχρού, σημαίνει ακινησία και νέκρα. Σήμερα είναι τόσο ανίκανοι να κατανοήσουν τον Ηράκλειτο που εν τη ηλιθιότητα τους τον αποκαλούν “Σκοτεινό”

 

ΞΕΝΟΦΑΝΗΣ, Ὁ Θεός δε μοιάζει στους θνητούς, ούτε στη μορφή, ούτε στη σκέψη. Ὁ Θεός είναι ένας, αιώνιος, αμετάβλητος, άυλος και αθέατος. Έξω από κάθε Δημιουργία. Προσέξτε αυτό το “Έξω από κάθε Δημιουργία”

 

ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ, Έλεγε πώς το μόνο πραγματικά αληθινό που υπάρχει είναι ὁ Θεός και κατά συνέπεια εμείς και όλα γύρω μας είναι μία παραίσθηση που νομίζουμε πώς είναι πραγματικά. Αν μπορούσαμε να σταθούμε μπροστά στο Θεό και τη δόξα του, τα «φαντάσματα» αυτά θα εξαφανίζονταν. Μιλάει κι αυτός για τον Θεό ΕΞΩ από τις δημιουργίες και όχι για τους δεκάδες θεούς που λατρεύονται σε κάθε εποχή.

 

ΖΗΝΩΝ, διετύπωσε μία σειρά θέσεων υπεράσπισης του Παρμενίδη. Ὁ τρόπος που ανέπτυξε τις θέσεις αυτές στάθηκε ἡ αιτία να θεωρηθεί ως ὁ θεμελιωτής της διαλεκτικής

 

ΜΕΛΙΣΣΟΣ, οπαδός του Παρμενίδη, πίστευε πώς οι αισθήσεις μας απατούν. Πράγματι, δεν μπορούμε να δούμε ολόκληρο το φάσμα του φωτός ! βλέπουμε ανάμεσα στο Ιώδες και το Ερυθρό, ενώ, πέρα από αυτά, όχι, όμως υπάρχει κόσμος και όντα, πέρα από αυτό που είμαστε ικανοί να δούμε.

 

ΕΠΙΧΑΡΜΟΣ, προσπάθησε να συμβιβάσει τις ιδέες του Ἠράκλειτου με αυτὲς του Ξενοφάνη

 

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ “οἱ ἀριθμοὶ καὶ τὸ κενὸ ἀποτελοῦν τὴν ἀρχὴ τοῦ κόσμου” Σήμερα απλώς αναμασούν τον Πυθαγόρα κι απειροελάχιστοι τον κατανοούν.

 

ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ, εξηγεί την κίνηση των πλανητών καθώς και την αιτία έκλειψης του ηλίου. Συμπεραίνει πώς χρειάζεται κάποιος χρόνος για να μεταδοθεί το φως στο Διάστημα, τον οποίο δε μπορούμε να υπολογίσουμε εξ αιτίας της μεγάλης ταχύτητας του φωτός (!) πιστεύει ακόμα πώς τα φυτά εμφανίστηκαν στη γη πρώτα από τα ζώα και πώς ζώα και φυτά διαμορφώθηκαν εξελικτικά σε διάφορα είδη.

 

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ, δίδασκε πώς ὁ Ἥλιος είναι μία διάπυρη πέτρα μεγαλύτερη και από την Πελοπόννησο. Πίστευε πώς ὁ κόσμος μπορεί να διαιρείται συνεχώς σε άπειρα κομμάτια. Θεωρία διάσπασης του ατόμου, 464 χρόνια π.κ.χ. Δάσκαλος του Περικλή.

 

ΛΕΥΚΙΠΠΟΣ, δάσκαλος του Δημόκριτου. Ὁ κόσμος, γι’ αυτόν, αποτελείται από αιώνια, συμπαγή και ποιοτικώς όμοια άτομα που κινούνται σε ένα κενό χώρο. Τα αντικείμενα έχουν διαφορετική μορφή μεταξύ τους γιατί τα άτομα τους έχουν διαφορετική σύνθεση.

 

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, αναγνωρίζει την αμεταβλητότητα και αιωνιότητα της ύλης λέγοντας πως «τίποτα δὲ γεννιέται ἀπὸ τὸ τίποτα καὶ τίποτα δὲν μεταβάλλεται σὲ τίποτα». Υποστηρίζει τη θεωρία του δασκάλου του για το «άτομον»

 

ΠΡΩΤΑΓΟΑΡΑΣ, συμπατριώτης του Δημοκρίτου από τα Ἄβδηρα της Θράκης. Στήριζε τις θεωρίες του στον Παρμενίδη και τον Ζήνων. Πίστευε πώς το μόνο πραγματικό εἶναι τὸ Ἀνώτερο Ὂν καὶ πὼς όλα τα άλλα είναι πλάσματα της φαντασίας μας. Εδώ μιλάει για ένα Ον έξω από τις δημιουργίες. Όταν του ζήτησαν να τοποθετηθεί σχετικά με την ύπαρξη των θεών, είπε «Για τους θεούς δεν μπορώ να γνωρίζω τίποτα, ούτε ότι υπάρχουν, ούτε ότι δεν υπάρχουν, ούτε τι λογής μορφή έχουν. Γιατί είναι πολλά τα όσα εμποδίζουν να γνωρίζουμε. Από τη μία το άδηλο του ζητήματος και από την άλλη η συντομία της ανθρώπινης ζωής» (Diels-Kranz 80 Β4).

 

ΓΟΡΓΙΑΣ, μαθητής του Εμπεδοκλέους που υποστήριξε τις απόψεις του δασκάλου του.

 

ΠΡΟΔΙΚΟΣ, ασχολήθηκε με την ηθική και έγραψε το μύθο του Ηρακλή που διαλέγει το δρόμο. Οι σοφιστές υποστήριζαν πώς έπρεπε κατ’ αρχάς νὰ γνωρίσουμε τη διάνοιά μας και το μηχανισμό της.

 

ΛΥΚΟΦΡΩΝ και ΑΛΤΑΔΗΜΑΣ, ανήκουν στους νεώτερους σοφιστὲς ποὺ απέρριπταν την αναγκαιότητα των κοινωνικών τάξεων, θεωρώντας πως ἡ φύση δὲν ἔπλασε κανέναν σκλάβο καὶ πὼς οἱ ἄνθρωποι γεννιοῦνται ἐλεύθεροι. 22 αἰῶνες πρὶν τοὺς Εὐρωπαίους Διαφωτιστές.

 

ΑΣΥΜΑΧΟΣ, μίλησε για τη σχετικότητα των κοινωνικών και ηθικών κανόνων και θεωρούσε πως το δίκαιο εκφράζει το συμφέρον του δυνατότερου. Θεωρούσε πώς οι νόμοι είναι αντίστοιχοί του πολιτεύματος από το οποίο εκπορεύονται.

 

ΣΩΚΡΑΤΗΣ, πολέμιος των σοφιστών. Ιδεαλιστής, πολέμιος του υλισμού. Θεωρούσε απαραίτητη την αναγκαιότητα πειθαρχίας προς τους νόμους και τη συνεχή αυτοβελτίωση.

 

ΠΛΑΤΩΝ, μαθητής του Σωκράτη. Θεωρεί, πώς για κάθε τί που υπάρχει στη γη υπάρχει στον ουρανό το ιδανικό πρότυπό του, το «καλούπι» του. Πίσω από τον κόσμο των αισθήσεων υπάρχει ένας ιδεατός άλλος κόσμος. Πώς ἡ αθάνατη ψυχή του κάθε ανθρώπου ζει ανάμεσα στα «τέλεια» πρότυπα, ενώ τα φθαρτά σώματά μας ανάμεσα σε ατελείς «σκιές» των προτύπων. Διατύπωσε την πρώτη ΟΥΤΟΠΙΚΗ, άποψη για μία κοινωνία που σήμερα θα την χαρακτηρίζαμε ως «κοινωνία των Αρίστων». Ήταν κάθετα αντίθετος με κάθε έννοια περί δημοκρατίας και όπως φαίνεται από τα χάλια της δημοκρατίας που βιώνουμε, ο μεγάλος φιλόσοφος είχε δίκιο.

 

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, θεμελιώνει τη Λογική και βάζει σε τάξη τις ανθρώπινες ιδέες. Μελετά τη φύση σε όλες της τις εκφάνσεις και συγγράφει 170 έργα από τα οποία διασώθηκαν μόνο τα 47. Είναι ο πρώτος Ευρωπαίος φιλόσοφος. Οι απόψεις του μαζί με τα λάθη του, διαποτίζουν απόλυτα την ευρωπαϊκή σκέψη ως και τον 18ο αιώνα. Τον Αριστοτέλη έκλεψε ο Καρτέσιος.

E.O Wilson: Λύνοντας το αίνιγμα του ανθρώπινου είδους

Για να συλλάβουμε την τρέχουσα ανθρώπινη κατάσταση είναι αναγκαίο να προσθέσουμε την εξελικτική ιστορία του είδους και τις περιστάσεις που οδήγησαν στην προϊστορία του. Αυτή η προσπάθεια κατανόησης της ανθρωπότητας είναι εξαιρετικά σημαντική και πολύ απαιτητική για να την αφήσουμε αποκλειστικά στις ανθρωπιστικές σπουδές.

Οι πολλοί κλάδοι τους, από τη φιλοσοφία και το δίκαιο μέχρι την ιστορία και την τέχνη, έχουν περιγράφει τις ιδιαιτερότητες της ανθρώπινης φύσης παλινδρομώντας σε ατελείωτες παραλλαγές, αν και με τρόπο ιδιοφυή και με εξαιρετική λεπτομέρεια.

Ωστόσο, δεν έχουν εξηγήσει γιατί διαθέτουμε την ιδιαίτερη αυτή φύση μας και όχι κάποια άλλη από τον τεράστιο αριθμό φύσεων που μπορούμε να σκεφτούμε. Υπό αυτή την έννοια, οι ανθρωπιστικές σπουδές ούτε επέτυχαν ούτε και θα επιτύχουν ποτέ να φθάσουν σε πλήρη κατανόηση του νοήματος της ύπαρξης του είδους μας.

Έτσι, ας απαντήσουμε όσο καλύτερα μπορούμε τι ακριβώς είμαστε; Το κλειδί του σπουδαίου αυτού αινίγματος βρίσκεται στις περιστάσεις και στις διεργασίες που δημιούργησαν το είδος μας. Η ανθρώπινη κατάσταση είναι προϊόν της ιστορίας —όχι μόνο των έξι χιλιετιών πολιτισμού αλλά πολύ βαθύτερα στον χρόνο— εκατοντάδων χιλιάδων ετών. Η βιολογική και η πολιτισμική εξέλιξη πρέπει να διερευνηθούν με ενιαίο τρόπο, για να δοθεί πλήρης απάντηση στο μυστήριο. Όταν ιδωθεί στην ολότητά της, η ιστορία της ανθρωπότητας γίνεται επίσης και το κλειδί για να μάθουμε πώς και γιατί εμφανίστηκε και επιβίωσε το είδος μας.

Η πλειονότητα των ανθρώπων προτιμά να ερμηνεύει την ιστορία ως ξεδίπλωμα κάποιου υπερφυσικού σχεδίου, στον σχεδιαστή του οποίου οφείλουμε υπακοή. Η παρηγορητική αυτή ερμηνεία, όμως, υποστηρίζεται όλο και λιγότερο όσο αυξάνεται η γνώση μας για τον πραγματικό κόσμο. Η επιστημονική γνώση συγκεκριμένα, μετρημένη βάσει του αριθμού των επιστημόνων και των επιστημονικών περιοδικών, διπλασιάζεται κάθε δέκα έως είκοσι χρόνια, εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Στις παραδοσιακές εξηγήσεις του παρελθόντος, οι θρησκευτικές αφηγήσεις περί Δημιουργίας έχουν αναμιχθεί με τις ανθρωπιστικές σπουδές προκειμένου να δώσουν νόημα στην ύπαρξη του είδους μας.

Έχει φθάσει πλέον ο καιρός να εξετάσουμε τι θα μπορούσε να προσφέρει η επιστήμη στις ανθρωπιστικές σπουδές και τι οι ανθρωπιστικές σπουδές στην επιστήμη, σε κοινή αναζήτηση μιας πιο στερεά θεμελιωμένης απάντησης στο μεγάλο αίνιγμα της ύπαρξής μας.

Κατ’ αρχάς, οι βιολόγοι έχουν βρει ότι η βιολογική προέλευση της προηγμένης κοινωνικής συμπεριφοράς των ανθρώπων ήταν παρόμοια με εκείνη άλλων μελών του ζωικού βασιλείου. Χρησιμοποιώντας συγκριτικές μελέτες χιλιάδων ειδών ζώων, από έντομα μέχρι θηλαστικά, έχουμε συμπεράνει ότι οι περισσότερες σύνθετες κοινωνίες εμφανίστηκαν διαμέσου της ευκοινωνικότητας (eusociality) —που είναι, χονδρικά, η «αληθινή» κοινωνική κατάσταση. Εξ ορισμού, τα μέλη μιας ευκοινωνικής ομάδας ανατρέφουν από κοινού τα μικρά περισσότερων από μίας γενεών. Επιμερίζουν επίσης την εργασία μέσω της εγκατάλειψης από ορισμένα μέλη της ενός μέρους τουλάχιστον της ατομικής αναπαραγωγής τους, με τρόπο που να αυξάνει την «αναπαραγωγική επιτυχία» (τη συνολική αναπαραγωγή σε όλη τη διάρκεια της ζωής) άλλων μελών.

Η ευκοινωνικότητα φαντάζει παράδοξη από πολλές σκοπιές. Μία από αυτές, ότι είναι εξαιρετικά σπάνια. Στις εκατοντάδες χιλιάδες εξελισσόμενες γενεαλογικές γραμμές των ζώων της ξηράς κατά τα τελευταία 400 εκατομμύρια χρόνια, η εν λόγω κατάσταση, εξ όσων μπορούμε να διαπιστώσουμε, έχει εμφανιστεί μόνο δεκαεννέα φορές, διάσπαρτες σε έντομα, θαλάσσια καρκινοειδή και τρωκτικά που ζουν κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Ο αριθμός γίνεται είκοσι αν συμπεριλάβουμε και τους ανθρώπους. Πιθανότατα πρόκειται για υποεκτίμηση, ίσως και χονδροειδή, εξαιτίας δειγματοληπτικού σφάλματος. Εντούτοις, μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι ο αριθμός των φορών που εμφανίστηκε ευκοινωνικότητα ήταν σχετικά πολύ μικρός.

Επιπλέον, τα γνωστά ευκοινωνικά είδη εμφανίστηκαν πολύ αργά στην ιστορία της ζωής. Φαίνεται πως δεν εμφανίστηκαν καθόλου κατά τη μεγάλη διαφοροποίηση των εντόμων στο Παλαιοζωικό, από τα 350 μέχρι τα 250 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα, όταν η ποικιλία τους προσέγγισε τη σημερινή. Ούτε και υπάρχουν ενδείξεις ότι ζούσαν ευκοινωνικά είδη κατά το Μεσοζωικό, μέχρι και την εμφάνιση των πρώτων τερμιτών και μυρμηγκιών, μεταξύ 200 και 150 εκατομμυρίων ετών πριν από σήμερα. Οι άνθρωποι του επιπέδου Homo δεν εμφανίστηκαν παρά πολύ πρόσφατα, έπειτα από δεκάδες εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης των πρωτευόντων του Παλαιού Κόσμου.

Από τη στιγμή που επιτεύχθηκε, η προηγμένη κοινωνική συμπεριφορά στην ευκοινωνική βαθμίδα είχε τεράστια οικολογική επιτυχία. Από τις δεκαεννέα γνωστές ανεξάρτητες γενεαλογικές γραμμές των ζώων, δύο μόλις, που ανήκουν στα έντομα —τα μυρμήγκια και οι τερμίτες—, είναι παγκοσμίως τα κυρίαρχα ασπόνδυλα στην ξηρά. Αν και περιλαμβάνουν λιγότερα από 20.000 είδη εντόμων (από τα ι εκατομμύριο γνωστά είδη εντόμων που ζουν σήμερα), τα μυρμήγκια και οι τερμίτες συνιστούν περισσότερο από το μισό του παγκόσμιου σωματικού βάρους των εντόμων.

Η ιστορία της ευκοινωνικότητας εγείρει ένα ερώτημα: Με δεδομένο το τεράστιο πλεονέκτημα που προσφέρει, γιατί αυτή η προηγμένη μορφή κοινωνικής συμπεριφοράς είναι τόσο σπάνια και εμφανίστηκε τόσο αργά; Η απάντηση φαίνεται να βρίσκεται στην ιδιαίτερη αλληλουχία των πρωταρχικών εξελικτικών αλλαγών που πρέπει να συμβούν πριν μπορέσει να γίνει το τελικό βήμα προς την ευκοινωνικότητα.

Σε όλα τα ευκοινωνικά είδη που έχουν μελετηθεί μέχρι σήμερα, το τελικό βήμα πριν από την ευκοινωνικότητα είναι η κατασκευή προστατευμένης φωλιάς, από την οποία ξεκινούν οι εξορμήσεις προς αναζήτηση τροφής και μέσα στην οποία ανατρέφονται τα μικρά μέχρι να ωριμάσουν. Οι πρώτοι κατασκευαστές των φωλιών μπορεί να είναι ένα μοναχικό θηλυκό, ένα ζευγάρι ή μια μικρή και ασθενώς οργανωμένη ομάδα. Όταν επιτευχθεί το τελευταίο αυτό προκαταρκτικό βήμα, το μόνο που χρειάζεται για να δημιουργηθεί μια ευκοινωνική αποικία είναι να μένουν οι γονείς και οι απόγονοι στη φωλιά και να συνεργάζονται για την ανατροφή περισσότερων γενεών. Οι πρωτόγονες αυτές συναθροίσεις εύκολα υποδιαιρούνται σε ριψοκίνδυνους αναζητητές τροφής και σε επιφυλακτικούς γονείς και τροφούς.

Τι έφερε ένα και μόνο πρωτεύον στο σπάνιο επίπεδο της ευκοινωνικότητας; Οι παλαιοντολόγοι έχουν βρει ότι οι συνθήκες ήταν ταπεινές. Πριν από 2 περίπου εκατομμύρια χρόνια στην Αφρική, ένα είδος των χορτοφάγων, κατά κύριο λόγο, αυστραλοπιθήκων φαίνεται πως άρχισε να αλλάζει διατροφικές συνήθειες και να βασίζεται πολύ περισσότερο στο κρέας. Για να συλλέξει την τόσο πλούσια σε ενέργεια αλλά πολύ διάσπαρτη τροφή μια ομάδα, δεν βοηθούσε να περιφέρεται ως χαλαρά οργανωμένη αγέλη ενήλικων και νεαρών ατόμων, όπως κάνουν οι σημερινοί χιμπαντζήδες και μπονόμπο. Ήταν πολύ πιο αποδοτικό να στήνουν έναν καταυλισμό (οπότε, να η φωλιά) και να στέλνουν κυνηγούς για να φέρουν κρέας, από ζώα που είτε θα τα έχουν σκοτώσει είτε θα τα έχουν βρει νεκρά, και να το μοιραστούν με τους άλλους. Ως αντάλλαγμα, οι κυνηγοί απολάμβαναν την προστασία του καταυλισμού, όπως και τα παιδιά τους που έμεναν εκεί.

Μελετώντας σύγχρονους ανθρώπους —μεταξύ αυτών και κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες, η ζωή των οποίων μας προσφέρει πολλές πληροφορίες για την προέλευση του ανθρώπου—, οι κοινωνικοί ψυχολόγοι έχουν συναγάγει τη νοητική ανάπτυξη που ξεκίνησε με το κυνήγι και τους καταυλισμούς. Οι προσωπικές σχέσεις που σχετίζονταν με τον ανταγωνισμό και τη συνεργασία μεταξύ των μελών του καταυλισμού είχαν πρωτεύουσα σημασία. Η όλη διαδικασία ήταν ακατάπαυστα δυναμική και απαιτητική. Ξεπερνούσε κατά πολύ σε ένταση οτιδήποτε παρόμοιο βίωναν οι περιπλανώμενες, χαλαρά οργανωμένες αγέλες των περισσότερων ζωικών κοινωνιών. Απαιτούσε μνήμη αρκετά καλή, ώστε κάθε μέλος της ομάδας να εκτιμά τις προθέσεις των άλλων μελών και να προβλέπει τις αντιδράσεις τους από τη μία στιγμή στην άλλη· επίσης, κάτι αποφασιστικής σημασίας, την ικανότητα να επινοούνται και να δοκιμάζονται νοητικά διαφορετικά σενάρια μελλοντικών αλληλεπιδράσεων.

Η κοινωνική ευφυΐα των προανθρώπων που ζούσαν σε καταυλισμούς εξελίχθηκε σαν ένα είδος ατέλειωτης παρτίδας σκάκι. Σήμερα, στο τέρμα της εξελικτικής αυτής διαδικασίας, οι τεράστιες τράπεζες μνήμης μας ενεργοποιούνται με ομαλό τρόπο συνδέοντας παρελθόν, παρόν και μέλλον. Μας επιτρέπουν να αξιολογούμε τις προοπτικές και τις συνέπειες συμμαχιών, δεσμών, σεξουαλικών επαφών, αντιπαλοτήτων, κυριαρχίας, εξαπάτησης, πίστης και προδοσίας. Απολαμβάνουμε ενστικτωδώς την αφήγηση αμέτρητων ιστοριών για άλλους, οι οποίοι λειτουργούν ως ηθοποιοί στην προσωπική μας εσωτερική σκηνή. Οι καλύτερες από αυτές εκφράζονται στην τέχνη, στην πολιτική θεωρία και σε άλλες δραστηριότητες υψηλού επιπέδου τις οποίες σήμερα περιλαμβάνουμε στις ανθρωπιστικές σπουδές.

Το καθοριστικό μέρος της μακράς ιστορίας της Δημιουργίας προφανώς ξεκίνησε με τον πρωτόγονο Homo habilis (ή ένα είδος στενά συγγενικό του), 2 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα. Πριν από τους ανθρώπους εκείνους, οι προάνθρωποι ήταν απλώς ζώα. Εν πολλοίς χορτοφάγα, είχαν ανθρωπόμορφα σώματα, αλλά η κρανιακή τους χωρητικότητα παρέμενε στα επίπεδα του χιμπαντζή —το πολύ μέχρι 600 κυβικά εκατοστόμετρα (cm3). Από την περίοδο εκείνη, η χωρητικότητα αυξήθηκε ταχύτατα —στα 680 cm3 στον Homo habilis, στα 900 cm3 στον Homo erectus και περίπου στα 1.400 cm3 στον Homo sapiens. Η διόγκωση του ανθρώπινου εγκεφάλου ήταν ένα από τα ταχύτερα επεισόδια εξέλιξης πολύπλοκου ιστού στην ιστορία της ζωής.

Εντούτοις, η διαπίστωση της σπάνιας συγκέντρωσης συνεργαζόμενων πρωτευόντων δεν επαρκεί για να εξηγήσει όλες τις δυνατότητες των σύγχρονων ανθρώπων που προσφέρει η μεγάλη κρανιακή χωρητικότητα. Οι εξελικτικοί βιολόγοι έχουν αναζητήσει επίσης τον «μέγα μάγιστρο» της προηγμένης κοινωνικής εξέλιξης, τον συνδυασμό δυνάμεων και περιβαλλοντικών συνθηκών που προσέφερε μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και πιο επιτυχημένη αναπαραγωγή σε όσους διέθεταν υψηλή κοινωνική ευφυΐα.

Έχουν διατυπωθεί δύο αντίπαλες θεωρίες όσον αφορά την κυρίαρχη δύναμη.

Σύμφωνα με την πρώτη, ήταν η επιλογή συγγενών, τα άτομα ευνοούν τους στενούς συγγενείς τους (πέρα από τα παιδιά τους), διευκολύνοντας έτσι την εξέλιξη του αλτρουισμού μεταξύ των μελών της ίδιας ομάδας. Η πολύπλοκη κοινωνική συμπεριφορά μπορεί να εξελιχθεί όταν καθένα από τα μέλη της ομάδας αποκομίζει περισσότερα οφέλη ως προς τον αριθμό των γονιδίων που περνούν στην επόμενη γενιά απ’ ό,τι απώλειες εξαιτίας του αλτρουισμού —οφέλη μεσοτιμημένα διά της συμπεριφοράς προς όλα τα μέλη της ομάδας. Το συνδυασμένο αποτέλεσμα στην επιβίωση και στην αναπαραγωγή του ατόμου ονομάζεται εγκλείουσα αρμοστικότητα (inclusive fitness), και η εξήγηση της εξέλιξης μέσω αυτής «θεωρία της εγκλείουσας αρμοστικότητας».

Σύμφωνα με τη δεύτερη και πιο πρόσφατα διατυπωμένη θεωρία (πλήρης διαφάνεια: περιλαμβάνομαι σε εκείνους που διατύπωσαν τη σύγχρονη εκδοχή της), ο «μέγας μάγιστρος» είναι η πολυεπίπεδη επιλογή. Η διατύπωση αυτή αναγνωρίζει δύο επίπεδα στα οποία λειτουργεί η φυσική επιλογή: την ατομική επιλογή, η οποία βασίζεται στον ανταγωνισμό και στη συνεργασία μεταξύ των μελών της ίδιας ομάδας, και την επιλογή ομάδων, η οποία προκύπτει από τον ανταγωνισμό και τη συνεργασία μεταξύ ομάδων.

Η επιλογή ομάδων μπορεί να εκδηλωθεί μέσω βίαιων συγκρούσεων ή και ανταγωνισμού ανάμεσα στις ομάδες για την ανεύρεση και συγκομιδή νέων πόρων. Η πολυεπίπεδη επιλογή κερδίζει την εύνοια των εξελικτικών βιολόγων χάρις στις πρόσφατες μαθηματικές αποδείξεις ότι η επιλογή συγγενών είναι δυνατόν να λειτουργήσει μόνο υπό ειδικές συνθήκες που σπανίως, αν ποτέ, συναντώνται. Επίσης, η πολυεπίπεδη επιλογή ταιριάζει εύκολα σε όλες τις γνωστές πραγματικές περιπτώσεις ευκοινωνικής εξέλιξης στα ζώα, ενώ η επιλογή συγγενών, ακόμη και όταν είναι εύλογη στη θεωρία, μπορεί να εφαρμοστεί λιγότερο καλά ή και καθόλου στην πράξη.

Οι ρόλοι τόσο της ατομικής επιλογής όσο και της επιλογής ομάδων είναι ξεκάθαροι στις λεπτομέρειες της κοινωνικής συμπεριφοράς των ανθρώπων. Οι άνθρωποι δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για τις μικρολεπτομέρειες της συμπεριφοράς όσων βρίσκονται γύρω τους. Το κουτσομπολιό συνιστά την κυρίαρχη μορφή συζήτησης παντού, από τους καταυλισμούς των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών μέχρι τις βασιλικές αυλές. Ο νους είναι ένας καλειδοσκοπικός χάρτης των άλλων μελών της ομάδας, αλλά και μερικών έξω από αυτήν, καθένα από τα οποία αξιολογείται συναισθηματικά σε αποχρώσεις εμπιστοσύνης, αγάπης, μίσους, καχυποψίας, θαυμασμού, ζήλιας και κοινωνικότητας.

Καθοδηγούμαστε από την παρόρμηση να ανήκουμε σε ομάδες ή και να τις δημιουργούμε κατά το δοκούν, και οι οποίες μπορεί να είναι εγκιβωτισμένες, επικαλυπτόμενες ή διακριτές και να εκτείνονται από πολύ μεγάλες μέχρι πολύ μικρές. Όλες σχεδόν οι ομάδες ανταγωνίζονται με εκείνες του ίδιου τύπου, κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Όσο ευγενικά και μεγαλόψυχα και αν εκφραζόμαστε στη συζήτηση, τείνουμε να θεωρούμε τις δικές μας ομάδες ανώτερες και προσδιορίζουμε την προσωπική μας ταυτότητα ως μέλη τους. Η ύπαρξη ανταγωνισμού, συμπεριλαμβανομένων των πολεμικών συγκρούσεων, έχει υπάρξει χαρακτηριστικό γνώρισμα των κοινωνιών μας από την προϊστορία, όπως μπορούν να βεβαιώσουν τα αρχαιολογικά ευρήματα.

Στην πορεία του χρόνου, τα κύρια χαρακτηριστικά της βιολογικής προέλευσης του Homo sapiens αποσαφηνίζονται όλο και καλύτερα, κάτι που τονίζει τη δυνατότητα μιας παραγωγικότερης συνάντησης μεταξύ επιστήμης και ανθρωπιστικών σπουδών. Η σύγκλιση των δύο αυτών σπουδαίων κλάδων μάθησης θα έχει τεράστια επίδραση όταν αρκετοί άνθρωποι θα έχουν επεξεργαστεί τη δυνατότητα αυτή. Από τη μεριά της επιστήμης, η γενετική και οι επιστήμες του εγκεφάλου, η εξελικτική βιολογία και η παλαιοντολογία, όλες θα ιδωθούν υπό διαφορετικό πρίσμα. Οι φοιτητές θα διδάσκονται τόσο την προϊστορία όσο και τη συμβατική ιστορία, και το σύνολό τους θα παρουσιάζεται σωστά ως το σπουδαιότερο έπος του έμβιου κόσμου.

Με την υπερηφάνεια και την ταπεινοφροσύνη σε καλύτερη ισορροπία, θα δούμε επίσης με μεγαλύτερη σοβαρότητα τη θέση μας στη Φύση. Μεγάλη είναι η δόξα μας, καθώς αποτελούμε αναμφίβολα τον νου της βιόσφαιρας, με το πνεύμα μας να τα καταφέρνει μοναδικά σε εκπληκτικά άλματα φαντασίας. Αλλά συνεχίζουμε να αποτελούμε μέρος της πανίδας και της χλωρίδας της Γης, δεμένοι σε αυτή με τα συναισθήματα, τη φυσιολογία και, κάτι όχι λιγότερο σημαντικό, τη βαθιά ιστορία μας. Είναι ανόητο να θεωρούμε τον πλανήτη μας ως προσωρινό σταθμό προς έναν καλύτερο κόσμο. Αντιστοίχως, η Γη δεν θα μπορούσε να διατηρηθεί αν τη μετατρέπαμε κυριολεκτικά σε διαστημόπλοιο σχεδιασμένο για τον άνθρωπο.

Η ανθρώπινη ύπαρξη μπορεί να είναι απλούστερη από όσο πιστεύαμε. Δεν υπάρχει προκαθορισμός- ούτε κάποιο απύθμενο μυστήριο της ζωής. Δαίμονες και θεοί δεν διεκδικούν την αφοσίωσή μας. Αντιθέτως, είμαστε αυτοδημιούργητοι, ανεξάρτητοι, μόνοι και εύθραυστοι- ένα βιολογικό είδος προσαρμοσμένο να ζει σε έναν βιολογικό κόσμο. Αυτό που έχει σημασία για τη μακροχρόνια επιβίωσή μας είναι η ευφυής αυτεπίγνωση, βασισμένη σε μεγαλύτερη ανεξαρτησία σκέψης από όση γίνεται ανεκτή σήμερα ακόμη και στις πιο προηγμένες δημοκρατικές κοινωνίες μας.

E.O Wilson, Το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης