ΠΩΡΙΕΣ τα Ξανθά ζώα του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ

ΠΩΡΙΕΣ τα Ξανθά ζώα, ο ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ και οι αρχαιολόγοι

 

Οι αρχαίοι Έλληνες ή βλάκες ήταν ή ‘ξέραν άλλα πράγματα, που μας αποκρύπτουν τώρα οι αρχαιολόγοι -όσοι τουλάχιστον καταλαβαίνουν- αλλά κι όποιοι καταλαβαίνουν ανήκουν σε μυστικές εταιρείες, στοές και λαγούμια, δηλαδή είναι “μυημένοι” τρομάρα τους και για να απαντήσω στην πρώτη ερώτηση, φυσικά δεν ήταν βλάκες.-

 

Οι Πωρίες είναι ξανθά θηλαστικά ζώα με εμφάνιση φιδιού, θηλαστικά, με υπογένειο, σπανίως και με μικρά χέρια. Τεραστίων διαστάσεων όπως φαίνεται στην εικόνα 1 του ανάγλυφου. Το κεφάλι τους είναι σε μέγεθος μοσχαριού. Δεν είναι σαρκοβόρα και ζουν ακόμη και σήμερα, κάτω από την Γη σε βάθος άνω των 150 μέτρων. Δεν κουλουριάζονται όπως τα φίδια οριζόντια στο έδαφος αλλά ΚΑΘΕΤΩΣ. Όταν “τρέχουν” κινούνται σε ευθεία κι όχι ζικ – ζακ με ΦΥΣΙΚΗ ΑΝΤΙΒΑΡΥΤΗΤΑ.

 

Οι Πωρίες είναι Θ Η Λ Α Σ Τ Ι Κ Α δεν είναι ερπετά

 

Είναι απόλυτα φιλικά προς τον άνθρωπο και θεραπευτικά, όλων των ασθενειών, από τρέλα μέχρι καρκίνο, χάρις στον τεράστιο ζωικό μαγνητισμό τους. Ο Ασκληπιός τα χρησιμοποιούσε στα Ασκληπιεία για όλες τις θεραπείες που γίνονταν εκεί, από τρέλα μέχρι καρκίνο, ΑΜΕΣΑ, την ίδια ημέρα.

 

Επίσης αν δεν μπορούσε να πάει ο άρρωστος, πήγαινε ο πλησιέστερος συγγενής του πρώτου βαθμού. Η θεραπεία τότε γινόταν μέσω της αιθερικής συνδέσεως των δυο τους. Γι’ αυτό βλέπετε στην εικόνα τον Πωρία στον ώμο του ασθενούς. Επίσης στα Ασκληπιεία χρησιμοποιούσαν και δακτυλοπίεση, τον μετέπειτα βελονισμό και την ρεφλεξολογία, που λανθασμένα αποδίδεται στου Κινέζους.

 

Ο Αλέξανδρος είχε πάρει 200 μαζί του και άφηνε από δύο σε κάθε ναό που έφτιαχνε.

 

ΠΩΡΕΙΕΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΜΟΝΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

 

Η θεραπεία των ασθενών στα Ασκληπιεία γίνονταν με παρουσία και χρήση παρειών, όπως μας το περιγράφει παραστατικότατα ο Αριστοφάνης στον «Πλούτο» Ο Ασκληπιός διέθετε το ίδιο ελιξίριο με τους Ερεχθείδες φιδάνθρωπους, το αίμα της Γοργούς, του οφιόμορφου τέρατος. Ήταν η Αθηνά που το δώρισε και σε αυτόν. Η δύναμη της θεραπείας δεν συνδέονταν μόνο με τα παρείες-φίδια, αλλά και με τις Έγχελεις, τις Θεότητες των υδάτων. Η «Θεά λευκώλενος ιχθύς έγχελυς» που καυχιόταν πως πλάγιασε στην αγκαλιά του Δία, όπως λέει ο σατιρικός ποιητής Μάτρων.

 

Στην Θεσσαλονίκη στην τοποθεσία, που έγινε το ΙΚΕΑ, εμφανιζόταν συχνά ένας Πωρίας, ώσπου ο “πολιτισμός” τον έδιωξε από εκεί. Τώρα τα κυνηγάνε ανελέητα οι Υποχθόνιες Αμερικανικές Στρατιωτικές Δυνάμεις. Μπορώ να σας πω πολλές ιστορίες αλλά δεν θέλω να σας απασχολήσω από τα αγαπημένα σας applications του facebook. Πριν πρωτοδημοσιεύσω το άρθρο σχετικά με τους Πωρίες στην miastala.com το 2009 μια αναζήτηση στον μεγάλο Αδελφό ή πιο λαϊκά google έδεινε κάποιες πληροφορίες σχετικά με το σημαντικό αυτό ζώο, μετά την δημοσίευση του άρθρου μου, εξαφανίστηκαν όλες και σήμερα θα βρείτε κάποιες αναφορές των γνωστών ηλιθίων-trolls. Οτι αγγίζει τον ΑΙΘΕΡΑ, την ΑΜΤΙΒΑΡΥΤΗΤΑ και τα ΒΑΘΜΩΤΑ ΠΕΔΙΑ κάνει τζιζζζ !!!

 

Οι Έγχελεις λατρεύονταν ιδιαίτερα στο Ασκληπιείο της Κω και συνδέονται μυθολογικά και με τον Ιπποκράτη. Λέγεται πως αυτός ο μεγάλος γιατρός απέκτησε τις γνώσεις του διαβάζοντας τα αρχεία του Ασκληπιείου του νησιού του. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τις ικανότητες των γιατρών του Ασκληπιού. Ο Ιπποκράτης κατάγονταν από τον Κρίσαμι, που είχε σκοτώσει μια τεράστια Έγχελυ που του έτρωγε τα πρόβατα. Η Θεά εμφανίζονταν στον ύπνο του ζητώντας του να την θάψει, αλλά αυτός την αγνόησε. Έτσι, μια μέρα αυτός και όλη του η οικογένεια εξαφανίστηκαν. Από τα Έγχελυ απέκτησε τις ικανότητές του κι ο Γλαύκος. Είδε ένα ψάρι να ανασταίνεται και να πηδάει ξανά στη θάλασσα μόλις το ακούμπησε πάνω σε ένα βοτάνι. Ο Γλαύκος το έφαγε αμέσως και πήδηξε κι αυτός στην θάλασσα, μετατρεπόμενος σε θαλάσσιο δαίμονα με μαντικές ικανότητες. 

 

Ας δούμε κάποιες ενδιαφέρουσες αναφορές σε αρχαία κείμενα

 

> Αριστοφάνης, Πλούτος 688-690
“κᾆτα συρίξας ἐγὼ ὀδὰξ ἐλαβόμην ὡς παρείας ὢν ὄφις”
(έβγαλα έναν συριστικό ήχο σαν το φίδι παρείας)

 

> Κρατίνος, frg. 225
” παρεῖαι ὄφεις ” (στα αρχαία ελληνικά παρείας ονομαζόταν το κόκκινο-καφέ φίδι)

 

>Δημοσθένης, Υπερ Κτησιφώντος, Περί του στεφάνου

“τοὺς ὄφεις τοὺς παρείας θλίβων καὶ ὑπὲρ τῆς κεφαλῆς αἰωρῶν, καὶ βοῶν “εὐοῖ σαβοῖ”
(αρπάζοντας τους παρείες και κρατώντας τους πάνω από το κεφάλι και φώναζες «Ευοί Σαβοι» και χόρευες στο ρυθμό του)

[Σημ. σε αυτό το κομμάτι ο Δημοσθένης περιγράφει την λάθοπαιδεία που έλαβε ο αντίπαλός του στην δίκη Αισχύνης. Τον κατηγορεί ότι η μητέρα του, Γλαυκοθέα, τον μύησε σε λατρείες όπως αυτές του Διονύσου, του Ορφέα και του Σαβάζιου σύμφωνα με το τελετουργικό που περιγράφει. Ουσιαστικά διαβάλλει τον αντίπαλό του στο δικαστήριο αντιπαραθέτοντας την δική του ορθή παιδεία με αυτή του αντιπάλου του. Η λατρεία του Σαβάζη/ιου ήρθε από τη Θράκη και τη Φρυγία και έγινε γνωστή στην Αττική τον 5ο αι.]

 

>Θεόφραστος, Χαρακτήρες 16.4.1-2 (σε αυτό το έργο ο Θεόφραστος περιγράφει τους ανθρωπινους χαρακτήρες και εδώ συγκεκριμένα τον δεισυδαίμονα)

“καὶ ἐὰν ἴδῃ ὄφιν ἐν τῇ οἰκίᾳ, ἐὰν παρείαν, Σαβάζιον καλεῖν, ἐὰν δὲ ἱερόν, ἐνταῦθα ἡρῷον εὐθὺς ἱδρύσασθαι.”
(Αν ο δεισυδαίμονας το δει παρεία τότε κάνει παράκληση στον Σαβάζιο)

 

>Πτολεμαίος Γραμματικός, De differentia vocabulorum 404.14

“Για τους παρείες-ὄφεις τινὲς μετέωρα τὰ παρεῖα ἔχοντες.”
Είναι φίδια που έχουν τα πλαϊνά τους ψηλά (τα μάγουλα συγκεκριμένα) δηλαδή στέκονται.

 

>Βαλέριος Χαρποκράτιος Γραμματικός, Lexicon 238.9-15

Παρεῖαι ὄφεις Δημοσθένης ὑπὲρ Κτησιφῶντος. παρεῖαι ὀνο μάζονταί τινες ὄφεις παρὰ τὸ παρειὰς μείζους ἔχειν, ὡς καὶ Κρατῖνος ἐν τῷ Τροφωνίῳ ὑποσημαίνει. ὁ δὲ Ὑπερείδης ἐν τῷ κατὰ Δημάδου γράφει ταυτί “εἶναι δὲ τοὺς ῥήτορας ὁμοίους τοῖς ὄφεσι· “τούς τε γὰρ ὄφεις μισητοὺς μὲν εἶναι πάντας, τῶν δὲ ὄφεων αὐτῶν “τοὺς μὲν ἔχεις τοὺς ἀνθρώπους ἀδικεῖν, τοὺς δὲ παρείας αὐτοὺς τοὺς “ἔχεις κατεσθίειν.”

(Ο Δημοσθένης στο λόγο του Υπέρ Κτησιφώντος αναφέρει τους παρείες. Έτσι ονομάζονται τα φίδια που έχουν μεγάλα πλαϊνά (μάγουλα), όπως και ο Κρατίνος αναφέρει για το σπήλαιο του Τροφώνιου. Ο Υπερείδης στο λόγο του Κατά Δημάδου γράφει τα εξής: «οι ρήτορες είναι όμοιοι με τα φίδια· γιατί όλα τα φίδια είναι μισητά. Γιατί κάποια φίδια θεωρείς ότι αδικούν τους ανθρώπους και όσα φίδια είναι παρείες θεωρείς ότι καταβροχθίζουν τους ανθρώπους).

 

>Παυσανίας, 3.20.81-83

“τὴν δὲ ἐπ᾽ Ἀρκαδίας ἰοῦσιν ἐκ Σπάρτης Ἀθηνᾶς ἕστηκεν ἐπίκλησιν Παρείας ἄγαλμα ἐν ὑπαίθρῳ, μετὰ δὲ αὐτὸ ἱερόν ἐστιν Ἀχιλλέως·

(Στο δρόμο από την Σπάρτη στην Αρκαδία υπάρχει στην ύπαιθρο ένα άγαλμα της Αθηνάς που ονομάζεται Παρείας και μετά από αυτό ένα ιερό του Αχιλλέα).

 

>Κλαυδιος Αιλιανός, De natura animalium, 8.12.1-6

Ὁ παρείας ἢ παρούας (οὕτω γὰρ Ἀπολλόδωρος ἐθέλει) πυρρὸς τὴν χρόαν, εὐωπὸς τὸ ὄμμα, πλατὺς τὸ στόμα, δακεῖν οὐ σφαλερός, ἀλλὰ πρᾶος. ἔνθεν τοι καὶ τῷ θεῶν φιλανθρωποτάτῳ ἱερὸν ἀνῆκαν αὐ τόν, καὶ ἐπεφήμισαν Ἀσκληπιοῦ θεράποντα εἶναι οἱ πρῶτοι ταῦτα ἀνιχνεύσαντες.

(Ο παρείας ή παρούας (γιατί έτσι τον αποκαλεί ο Απολλόδωρος) έχει το χρώμα της φωτιάς, έχει φιλικό βλέμμα, μεγάλο στόμα, δαγκώνει, αλλά δεν είναι επικίνδυνος· αντίθετα, είναι ήρεμος. Οι πρώτοι που τα ανακάλυψαν αυτά διέδωσαν ότι είναι θεραπευτής του Ασκληπιού και εκεί προς τιμή του φιλανθρωπότερου από τους θεούς έστησαν σε αυτόν ιερό)

 

Η θεραπεία τότε γινόταν μέσω της αιθερικής συνδέσεως των δυο τους..
> Γιώργος Λεκάκης -λαογράφος

«Ως ιερά ζώα του Ασκληπιείου Επιδαύρου θεωρούνταν το φίδι, η αίγα, ο σκύλος, κ.ά. Το φίδι της Επιδαύρου, είναι, έως σήμερα, σύμβολο της Ιατρικής. Τα φίδια στο Ασκληπιείο της Επιδαύρου ήταν τα ιερότερα ζώα του χώρου. Εξημερώνονταν πολύ εύκολα και θεωρούντο παρίες. Μάλιστα, όποιοι ήθελαν να ιδρύσουν ένα ασκληπιείο, έρχονταν και τελετουργικώς έπαιρναν ένα φίδι από την Επίδαυρο. Όπως συνέβη και στη Ρώμη, όταν θέλησαν να κτίσουν εκεί ασκληπιείο, το 294 π.κ.ε. μετά από ένα σοβαρό λοιμό που έπεσε στην περιοχή και που αδυνατούσαν οι εντόπιοι Θεοί να παύσουν. Το φίδι δεν καθιερώθηκε τυχαίως ως σύμβολο της Ιατρικής, Παρίας του Ασκληπιείου και βοηθός του Ασκληπιού, στην Επίδαυρο.

 

Κάποτε ο Μίνωας εκ Κρήτης έστειλε τον αγαπημένο νεαρό γιο του, Γλαύκο, νεκρό στο ασκληπιείο της Επιδαύρου, όταν ακόμη αρχιεράτευε ο ίδιος ο Ασκληπιός. Ο Γλαύκος είχε πέσει μέσα σ’ ένα πιθάρι με μέλι και πνίγηκε! Ο ισόθεος κλείσθηκε με τον νεαρό νεκρό πρίγκιπα στο άβατον ίνα τον αναστήσει. Παρατήρησε, ότι στην βακτηρία (ή κατ’ άλλους ρόπαλο) στο οποίο στηριζόταν, άρχισε να τυλίγεται ένα φίδι και να ανέρχεται. Ο Ασκληπιός κτύπησε και σκότωσε το ερπετό. Τότε έκπληκτος είδε την εξής σκηνή: Ένα άλλο φίδι πλησίασε τον σκοτωμένο όφι, το δάγκωσε και το ανέστησε! Ο Ασκληπιός σκέφτηκε τότε πως η Φύση του έδωσε τη λύση: Ήταν το δηλητήριο του φιδιού! Ο Ασκληπιός αμέσως επήρε το φαρμάκι και το έκαμε φάρμακο. Παρασκεύασε με το δηλητήριο μια ουσία, [εδώ γίνεται αναφορά στο πολύτιμο αίμα της Μέδουσας] την οποία έδωσε μετά στον νεκρό Γλαύκο και τον ανέστησε! Έκτοτε το φίδι παρίας έγινε ενυφαντός σύντροφος του Ασκληπιού.

 

Ο Γλαύκος επέστρεψε ζωντανός στην Κρήτη κι εμφανίσθηκε στον έκπληκτο πατέρα του προς δόξαν του Ασκληπιού. Οι Θεοί ποτέ δεν συγχώρησαν στον Ασκληπιό την επιτυχία του να βρει το φάρμακο της αναστάσεως νεκρών. Θεώρησαν πως έτσι οι άνθρωποι θα πάψουν πλέον να είναι θνητοί, άρα ένα μεγάλο πλεονέκτημα των Θεών, έναντι αυτών, θα εκλείπει.

 

Βέβαια, δεν είναι η μόνη ανάσταση νεκρού που αναφέρεται στην αρχαία παράδοσή: ο Πέλοψ αναστήθηκε από τους Θεούς, κι ο Άδωνις, κι ο Σαρπηδών με μαγικό τρόπο κ.ά.

 

Παραλλαγή αυτού του μύθου μιλά για τον μάντη και θεραπευτή Πολύϊδο (δηλ. αυτός που ξέρει πολλά) ο οποίος ήταν ένας περιπλανώμενος Αργείος. Ο Πολύϊδος εμάντεψε τον τόπο όπου είχε πνιγεί ο μικρός υιός του βασιλέως της Κνωσού κι εν συνεχεία, έκαμε χρήση μαγικών βοτάνων (μιας πόας) με τα οποία τον επανέφερε στη ζωή! Κι αυτός διατεινόταν πως έμαθε τη θεραπευτική χρήση και δράση των βοτάνων, από τους παρίες της περιοχής.  Αργότερα, ο Μίνως απαιτεί να διδάξει ο ίδιος ο Πολύϊδος στον Γλαύκο, τη μαντική τέχνη και οι μινωίτες Κρήτες την δίδαξαν με την σειρά τους στους Αιγυπτίους.

 

Οι ασθενείς ή όσοι προσέφευγαν στα ασκληπιεία, θυσίαζαν πρόβατα, χοίρους, κ.ά. ζώα, αλλά κυρίως ταύρους, εκ των οποίων έλαβε το όνομά της η περιοχή: Επίδαυρος >επί + ταύρος. Στους βωμούς καίγονταν τα εντόσθια, ενώ το υπόλοιπο κρέας ήταν το προσφερόμενο φαΐ στους ιερείς και το προσωπικό του ασκληπιείου.

 

Κατά τ’ άλλα, μετά τον Ασκληπιό, τα ασκληπιεία διευθύνονταν από τον εκάστοτε ιεροφάντη. Όταν απουσίαζε τον αντικαταστούσε ο πυρφόρος. Ο ιεροφάντης εξέταζε προσεκτικώς τον ασθενή και καθόριζε τη θεραπεία, έπειτα από συμβούλιο που έκαμε με τους θεράποντες ιατρούς-ιερείς. Σε κάθε ασκληπιείο απασχολούνταν ιερομνήμονες (σαν να λέμε σήμερα νοσοκόμοι), υδροθεραπευτές, μαλάκτες, ιεροψάλτες, κ.ά. Σημαντικό είναι να αναφέρω, πως υπηρεσίες προσέφεραν και γυναίκες ιέρειες, οι νεωκόρες ή ζακόρες.

 

Οι θεραπευόμενοι μετά τη θεραπεία τους προσέφεραν ζωάγρια, άφθονες δωρεές στους ευεργέτες τους. Από τα αφιερώματα αυτά συγκεντρώνονταν μεγάλα χρηματικά ποσά, τα οποία διατίθεντο για τον καλλωπισμό του χώρου, για την κατασκευή μεγαλοπρεπέστατων και καλλιτεχνικότατων μνημείων. Ένα τέτοιο θα πρέπει να θεωρηθεί και το περίφημο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου. Αλλά και πήλινα αγγεία, χάλκινα αγάλματα, ανάγλυφα, λίθινα σκεύη, βωμοί και αναπαυτήρια, ήσαν μεταξύ των συνηθισμένων αφιερωμάτων. Όλα αυτά στόλιζαν τον ιερό χώρο. Κάτι που προξενούσε μεγάλη εντύπωση στους ασθενείς που έφθαναν σε αυτόν προς θεραπεία, αλλά και τέρψη και ευμάρεια στους επισκέπτες και τους συνοδούς τους. Όταν κανείς περνούσε τα Προπύλαια και ανηφόριζε τον γνωστό λόφο, έμενε έκθαμβος από τα απαράμιλλα κάλλη. Τέλος, οι θεραπευόμενοι ασθενείς προσέφεραν και χρήματα: Από 2 έως 13 αλεξανδρινές δραχμές ή χρυσούς στατήρες. Αναφέρεται μάλιστα, πως ο Ιππόλυτος προσέφερε είκοσι ίππους»

Πωρίες ή Παρείες

 

Ο Ασκληπιός ξεκίνησε από το Τρίκερι της Μαγνησίας και σε κάθε Ασκληπιείο κουβαλούσε χώμα από το Τρίκερι, όπου φύτευε το χορτάρι ΝΤΡΑΒ – εξαφανισμένο ή δυσεύρετο σήμερα από την ελληνική χλωρίδα- με τις κατσίκες του που τρέφονταν με αυτό το χορτάρι έπαιρνε το γάλα τους που ήταν το αντίδωρο για τους Πωρίες. Το γάλα τοποθετούνταν σε μια ελειψοειδή λεκάνη στον σηκό του ναού κι από αυτό τρέφονταν οι Πωρίες, αυτό ήταν το δώρο τους για τις υπηρεσίες τους. Αυτό είναι ξεκάθαρο στο Αμφιάρειο.  Αρκετά συχνά, τοπικοί σύλλογοι οργανώνουν εξορμήσεις και ξεναγήσεις στο Αμφιάρειο. Είναι ένας σημαντικός αρχαιολογικός χώρος χαμηλής επισκεψιμότητας, κατάλληλο για μια μικρή απόδραση από την Αθήνα. Ο Αμφιάραος,  χθόνιος Θεός, σχεδόν άγνωστος στον πολύ κόσμο, έχει μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία. Ήταν Θεός και ήρωας, σοφός και δίκαιος. Καταγόταν από το Άργος και ήταν αρχηγός της τοπικής βασιλικής οικογένειας. Διακρινόταν για τις επιδόσεις του στο άλμα και τη μαντική τέχνη.

 

Αυτό που είναι αξιοπρόσεκτο είναι η σπουδή με την οποία εξαφάνισαν οι σύγχρονοι και τα Ασκληπιεία και τους Πωρίες! Επίσης ο βασικός λόγος που καίνε αρχέγονα δάση -Πήλιο κι αλλού- είναι για να μην βγαίνουν Πωρείες και Κένταυροι κι όσοι τολμήσουν να εμφανιστούν, τους δολοφονούν. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που κάψανε τα δάση γύρω από το Νεοχώρι και … ΟΥΠΣ εκεί έστησαν και την παρουσίαση του CERN !!! εκεί υπάρχουν κι άλλα παράξενα φαινόμενα !!! μα δεν είναι του παρόντος.

 

Υπάρχουν δεκάδες αναφορές για τους Πωρίες σκοπίμως και δολίως εξαφανισμένες και χρειάζεται να ψάξεις πολύ για να βρεις κάποιες. Εκτός κι αν βρεθείς στο κατάλληλο σημείο, με επιμονή, πειθαρχία και χρονισμό και μπορέσεις να συναισθανθείς κάποιον Πωρεία, αν σταθείς τυχερός – αν σου το επιτρέψει- μπορείς και να τον δεις. Στο Πήλιο το μυθολογικό βουνό των Κενταύρων, οι πιθανότητες να βρεθείς με Πωρεία είναι αρκετά καλές και μερικές φορές πέρα από κάθε φαντασία!!

 

ΑΙΘΕΡΑΣ: Επιστημονική εξήγηση σε μυθολογικά γεγονότα

 

Οι επιστήμονες που αντιλαμβάνονται την θεωρία του Αιθέρα έχουν αποδειχθεί τις εξής αξιωματικές ιδιότητες του, σύμφωνα με τα ως τώρα δεδομένα: Ο Αιθέρας υπάρχει παντού, γεμίζει όλο το σύμπαν, διαπερνά κάθε ύλη, είναι η πηγή κάθε ενέργειας, οι οργονικοί συσσωρευτές και οι οργονίτες λειτουργούν όπου κι αν βρίσκονται. Μεταβάλλεται σε ύλη ή μάζα. Εκπέμπει φως, αλλά είναι διαφανής, μπορεί να γίνει ορατή σαν «διάθλαση του φωτός» σαν «κύματα θερμότητας» σαν «κακή ορατότης» . Δεν υπάρχει θερμότητα στον αιθέρα, δεν υπάρχει απώλεια ενέργειας. Πληροί όλο το σύμπαν μπορεί να αποδειχθεί η παρουσία της οργονοενέργειας ακόμη και μέσα στο κενό. Εξασφαλίζει την συνεκτικότητα των μονάδων ύλης, των βιόντων. ΕΚΠΕΜΠΕΙ οργονικούς ερεθισμούς με την «ταχύτητα του φωτός» αφού το «φως» είναι μια εκδήλωση της οργονικής φωταύγειας κι έχει χαρακτήρα τοπικό.

 

Οι περισσότερες οργονικές λειτουργίες  είναι «ψυχρές» φωταύγεια, ροή μέσα σ’ ένα σύρμα, έλξη. Ωστόσο η ανάκλαση της από το μέταλλο παράγει θερμότητα όπως και μια υψηλή κινητική συγκέντρωση της μέσα στην ύλη, στους πλανήτες, στους οργανισμούς. Δεν υπάρχει απώλεια ενέργειας παρατηρούμε όμως ένα μεταβολισμό ενέργειας. Βρίσκεται πάντοτε σε μία κίνηση κυματοειδή και παλμική, το οργονικό περικάλυμμα κινείται μέσα στον κοσμικό ωκεανό οργόνης ΓΡΗΓΟΡΟΤΕΡΑ από την γήινη σφαίρα. Είναι σαν μια μπάλα που λικνίζεται πάνω στα υδάτινα κύματα βραδύτερα από τα ίδια τα κύματα. Μπορεί να αποδειχθεί ξεκάθαρα παντού και με τρόπο οπτικό, θερμικό, ηλεκτροσκοπικό, με μετρητές Geiger, προκαλεί τα φυσικά φαινόμενα που μέχρι σήμερα έμεναν ανεξήγητα όπως: την φυσική διαρροή, την κακή ορατότητα, την δράση των πεδίων στο κενό διάστημα, τον στατικό ηλεκτρισμό, τις κοσμικές ακτίνες, το γαλάζιο χρώμα του ουρανού, των θαλασσών, των μακρινών βουνών, την ιονισμένη κοσμική σκόνη στο βόρειο σέλας κ.α. Δεν χρειάζονται περισσότερα λόγια στο πως θεράπευε ο Ασκληπιός και τι ήταν οι Πωρίες, κι αυτομάτως απαντάται η ερώτηση “γιατί τα εξαφάνισαν”.

 

Ο Ασκληπιός Θεός της Ιατρικής, λατρευόταν σε όλη την Αρχαία Ελλάδα

 

Ο Ασκληπιός Θεός της Ιατρικής, από τη γυναίκα του την Ηπιόνη Θεά της καταπράυνσης και της ανακούφισης, απέκτησε 5 κόρες: την Υγεία ή Υγιεία, που σύμφωνα με άλλους μύθους ήταν σύζυγός του και Θεά της πρόληψης των ασθενειών, της καλής κατάστασης της υγείας, την Πανάκεια Θεά της θεραπείας κάθε νόσου ιδίως μέσω βοτάνων, την Ιασώ Θεά της ίασης και της διαδικασίας της ανάρρωσης, την Ακεσώ Θεά της διαδικασίας της επούλωσης και την Αίγλη Θεά της λάμπουσας υγείας και της ευρωστίας και 2 γιους: τον Μαχάονα, προστάτη της σημερινής Χειρουργικής και τον Ποδαλείριο, προστάτη της σημερινής Παθολογίας, οι οποίοι έλαβαν μέρος στον Τρωικό πόλεμο και ήταν οι γιατροί των Αχαιών. Αναφέρεται και άλλος γιος του Ασκληπιού, ο Τελεσφόρος δαίμων της επιτυχούς και αποτελεσματικής θεραπείας, που απεικονιζόταν με τη μορφή μικρού παιδιού και αποτελούσε μαζί με την Υγεία την συνοδεία του Ασκληπιού.

 

Το όνομά του παράγει ο Ιούλιος ο Επιδαύριος από το όνομα «αίγλη» (Άογλα) και προς τη γνώμη του αυτή συμφωνεί και ο λεξικογράφος Ησύχιος. Η ετυμολογία του ονόματος από τον «Άσκλην» τον Κορίνθιο Βασιλέα, τον οποίο και θεράπευσε, ή από τον «Ασγελάταν», επίθετο του Απόλλωνα, ή τον «Αγλαόπην» κ.λπ. φαίνεται μάλλον λαϊκής προέλευσης. Το δεύτερο συνθετικό του ονόματός του είναι «ήπιος» που προσθέτει στην «αίγλη» λάμψη και ηπιότητα.

 

Οι αρχαιότεροι μελετητές παρήγαν το όνομα από το «ασκελής» «διά τό μή εάν σκελλέσθαι» (σκληρύνεσθαι), ή «ο μή εών τα σκέλη εσκληκέναι και ξηραίνεσθαι», ή «ότι τα ασκελή νοσήματα ήπια ποιεί».

 

Ο Ασκληπιός είναι κεντρική φυσιογνωμία του αρχετύπου των ηρώων-θεραπευτών. Ο Ασκληπιός είναι η ιδεατή αντίληψη της ιαματικής δύναμης της φύσης όπως και σήμερα γίνεται αντιληπτή από τους ανθρώπους, που επιδρά κατά τις ήπιες εποχές στα υψώματα και στον καθαρό αέρα κάτω από την απαλή λάμψη και θερμότητα του Ηλίου, στα σημεία που αναβλύζουν δροσερές πηγές, ενώ πανύψηλα δένδρα γύρω καθαρίζουν την ατμόσφαιρα. Τέτοιο ακριβώς ήταν και το περιβάλλον των τόπων της λατρείας του και αυτή την αντίληψη ενίσχυσαν οι διάφοροι θρύλοι της γέννησής του και της καταγωγής του. Συμμετείχε στο ταξίδι των Αργοναυτών και το κυνήγι του Καλυδώνιου Κάπρου, γεγονός που τον οριοθετεί στους βίους των σημαντικότερων ηρώων της ελληνικής μυθολογίας. Ο Ασκληπιός ήταν επίσης σημαντική μορφή στο δράμα που εκτυλίχθηκε μεταξύ του Απόλλωνα, του Δία και των Κυκλώπων, γνωστό σε μας μέσω της τραγωδίας του Ευριπίδη Άλκηστις. Ο Απόλλων δεν ήταν πιο αδιάφθορος από οποιονδήποτε άλλο θεό του ελληνικού πάνθεου. Οι πολυάριθμοι έρωτές του περιελάμβαναν την Κορωνίδα, τη Δάφνη, την Αρσινόη, την Κασσάνδρα, την Ψαμάθη, τη Φιλωνίδα, τη Χρυσόθεμι και πολλές άλλες, από τις οποίες σχεδόν πάντα ο Απόλλωνας παίρνει ένα γιο. Ένας από αυτούς τους γιους ήταν ο Ασκληπιός, αν και συζητείται εάν η μητέρα του ήταν η Κορωνίς ή η Αρσινόη. Όποια και αν ήταν, όμως, δεν έζησε αρκετά για να γεννήσει τον θεραπευτή-Θεό.

 

Για σένα αρχίζω θεραπευτή των νόσων Ασκληπιέ να τραγουδώ. Στη Δώτια πεδιάδα η όμορφη Κορωνίδα, η κόρη του βασιλιά Φληγύα, τον γέννησε, μεγάλη χαρά για τους ανθρώπους, ανακουφιστή των πόνων των σκληρών. (l. 5) Χαίρε, λοιπόν, άνακτα: με το τραγούδι μου προσεύχομαι σ’εσένα! (Anonymous. The Homeric Hymns and Homerica).

 

Ο Απόλλων ήταν ζηλότυπος θεός και δυσαρεστήθηκε ιδιαίτερα όταν ένας κόρακας του αποκάλυψε ότι η ερωμένη του επρόκειτο να παντρευτεί ένα θνητό. Πρώτα, λοιπόν τιμώρησε για τα κακά μαντάτα τον κόρακα, αλλάζοντας το λευκό του φτέρωμα στο γνωστό μας μαύρο. Κατόπιν τιμώρησε την ερωμένη του καίγοντάς τη, αν και σε άλλη εκδοχή του μύθου ήταν η Άρτεμις που εξέθεσε την «άπιστη» Κορωνίδα (ή Αρσινόη). Πριν να αποτεφρωθεί εντελώς η Κορωνίς, ο Απόλλωνας διέσωσε το έμβρυο που έφερε στη μήτρα της από τις φλόγες.

 

Ο νεογέννητος Ασκληπιός χρειαζόταν κάποιον για να τον μεγαλώσει. Έτσι ο Απόλλωνας σκέφθηκε τον σοφό κένταυρο Χείρωνα, μια άλλη ενδιαφέρουσα θεραπευτική μορφή της ελληνικής μυθολογίας, προ-Ολύμπια, αφού τον συναντάμε να διατρέχει τις πεδιάδες της Κρήτης, όταν γεννήθηκε ο Δίας. Ο Χείρων, λοιπόν, ο εκπαιδευτής τόσων ηρώων όπως ο Αχιλλέας, ο Ακταίων, ο Ιάσων, ο Πάτροκλος, ο Πηλέας κ.α. ανέλαβε την εκπαίδευση του Ασκληπιού. Θα παρατηρήσουμε εδώ ότι ο Χείρων είναι πλάσμα σύμβολο μιας προαιώνιας σοφίας, αυτής που υπάρχει ΠΡΙΝ από τον σχηματισμό των Θεών και μάλιστα τους εκπαιδεύει. Η σοφία του Κένταυρου είναι σε σημαντικό βαθμό παρούσα στη διάπλαση των ηρώων της ελληνικής μυθολογίας. Είναι ένα από τα ζητούμενα στο ταξίδι της ηρωικής αναζήτησης και της ολοκλήρωσης του εαυτού από το εγώ προς το ΕΙΝΑΙ.

Συνεπώς, αν και ο Απόλλωνας υπήρξε Θεός της θεραπείας, ήταν ο Χείρων που δίδαξε τη θεραπευτική τέχνη στον Ασκληπιό. Στην ανατροφή ανακατεύεται κι άλλο ένα αρχέτυπο της σοφίας –Ολύμπιο αυτή τη φορά- η Θεά Αθηνά, η οποία προσφέρει στον Ασκληπιό το πολύτιμο αίμα της Μέδουσας.

 

Ο μύθος της Άλκηστης

 

Το αίμα της Μέδουσας, αυτό που δόθηκε στον Ασκληπιό από την Αθηνά, διαιρείτο σε δύο μέρη, με βάση τη φλέβα από την οποία είχε αναπηδήσει. Το αίμα από τη δεξιά φλέβα θα μπορούσε να θεραπεύσει την ανθρωπότητα, ακόμη και από το θάνατο, ενώ το αίμα από την αριστερή φλέβα μπορούσε να θανατώσει. Τούτο το θάνατο βίωσε ο Χείρων από τα δηλητηριασμένα βέλη.

 

O Ασκληπιός ανατράφηκε για να γίνει ικανός θεραπευτής, αλλά όταν έφερε πίσω στη ζωή τον Καπανέα και τον Λυκούργο (σκοτώθηκαν στη διάρκεια του πολέμου των Επτά επί των Θηβών) και τον Ιππόλυτο, το γιο του Θησέα, ανήσυχος ο Δίας για την εξουσία του πάνω στη ζωή και το θάνατο, σκότωσε τον Ασκληπιό μ’ έναν κεραυνό.

 

Μάνιασε ο Απόλλωνας, αλλά ο θυμός ενάντια στο βασιλέα των Θεών ήταν ανώφελος, κι έτσι έστρεψε το θυμό του ενάντια στους δημιουργούς των κεραυνών, τους Κύκλωπες. Εξοργισμένος ο Δίας ετοιμάστηκε να τον ξαποστείλει στον Τάρταρο, αλλά παρενέβη μια άλλη θεά, πιθανώς η μητέρα του Απόλλωνα, η Λητώ. Ο Δίας μετέτρεψε την τιμωρία του γιου του, στέλνοντάς τον υπηρέτη στον θνητό βασιλιά Άδμητο για ένα χρόνο.

 

Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπηρέτης, ο Απόλλωνας συμπάθησε τον Άδμητο, έναν άνθρωπο που ήταν καταδικασμένος να πεθάνει νέος. Καθώς δεν υπήρχε πια ο Ασκληπιός με το φίλτρο του για να αναστήσει τον βασιλιά, ο Άδμητος θα χανόταν για πάντα όταν πέθαινε. Ως χάρη, ο Απόλλωνας διαπραγματεύτηκε έναν τρόπο για να αποφύγει ο Άδμητος τον Χάροντα. Αν πέθαινε κάποιος άλλος στη θέση του, ο Χάροντας θα του επέτρεπε να ζησει. Το μόνο πρόσωπο που ήταν πρόθυμο να προχωρήσει σε αυτή τη θυσιαστική πράξη, ήταν αγαπημένη σύζυγος του Άδμητου, η Άλκηστις.

 

Την ημέρα που δόθηκε η Άλκηστις στον Χάροντα, στη θέση του Άδμητου, κατέφθασε στο παλάτι ο Ηρακλής. Ακούγοντας τις οιμωγές του θρήνου παραξενεύτηκε κι όσο κι αν προσποιήθηκε ο Άδμητος πως τίποτα δε συνέβαινε, οι υπηρέτες που τους έλειπε η αφέντρα τους, αποκάλυψαν την αλήθεια. Έτσι ο Ηρακλής ξεκίνησε για τον Κάτω Κόσμο, να φροντίσει για την επιστροφή της Άλκηστης στην ζωή. Ο ήρωας γίνεται θεραπευτής και τανάπαλιν, ένα μυθικό μοτίβο που ανακυκλώνεται στην παγκόσμια ιστορία των θρησκειών.

 

Χείρων και Παιών ή Παιήων

 

Η διαστροφή των μύθων γίνεται από πολύ παλιά

 

«Συ είσαι ο πιο κατάλληλος γιατρός και ο Απόλλωνας Παιάνας τιμά το φως σου», (Πίνδαρου, Πύθιαι Ωδαί, 4 επ. 12).

 

Στην Ιλιάδα όμως ο γεννήτωρ της θεραπευτικής τέχνης δεν είναι ο Ασκληπιός. Ο Ασκληπιός αναφέρεται απλώς ως πατέρας των δυο γιων του. Ο ποιητής δε γνωρίζει κανένα Ασκληπιό Θεό της θεραπείας. Τον παρουσιάζει απλά ως θνητό ιατρό που έγινε ημίθεος μετά το θανάτό του. Πίσω από τους δύο γιους του, τον Μαχάονα και τον Ποδαλείριο στέκει μια άλλη μορφή, που η προέλευσή της χάνεται πίσω από την αχλύ του μύθου, ο αρχαϊκός Χείρων, στον οποίο επιστρέφουμε αναζητώντας τον αιτιολογικό παράγοντα του μύθου. Ως πατέρα του Ασκληπιού ο Όμηρος δεν αναφέρει κανένα, παρά μόνον τον Χείρωνα, τον πατρικό φίλο και δάσκαλό του, που του δίδαξε τη θεραπευτική φύση των βοτάνων.

 

Αλλά αυτό δεν τον ξεχωρίζει από τον κύκλο των ηρώων που μαθήτευσαν με τον Χείρωνα. Ο ίδιος ο Αχιλλέας συμμετείχε στη θεραπευτική παράδοση με το χειρώνιον, το θεραπευτικό βοτάνι για τις πληγές του Πάτροκλου. Ωστόσο και ο ίδιος ο Χείρων πληγώνεται, όπως μαθαίνουμε από μεταγενέστερους μύθους. Είναι ένας αθάνατος με αγιάτρευτη πληγή και ο μαθητής του ο Ασκληπιός έχει την ίδια τύχη. Γιατί ο Όμηρος αποσιωπά τη Θεϊκή καταγωγή του δεύτερου; Ίσως η απάντηση βρίσκεται στον ιατρό των Θεών, τον Παιώνα ή Παιήωνα.

 

Στην πέμπτη ραψωδία ο ποιητής αφηγείται τις πληγές των Θεών από τις μάχες τους με τους θνητούς. Η Αφροδίτη, η Ήρα, ο τερατώδης Άδης κι ο Άρης αναζητούν στον Όλυμπο τον Παιώνα να θεραπεύσει τις πληγές τους. Ποιος είναι όμως αυτός ο γιατρός που εγγυάται τη θεραπεία των Θεών; Είναι η προσωποποιημένη θεραπευτική δύναμη, εξυψωμένη στον Ολύμπιο Ουρανό. Ο Όμηρος στην αφήγησή του βάζει μια απαραβίαστη γραμμή που οριοθετεί τον κόσμο των θνητών και τον κόσμο των αθανάτων. Ο Χείρων, αν και Θεός, είναι ευάλωτος και υποκύπτει στην σκιά του θανάτου. Το ίδιο και ο Ασκληπιός που παραμένει δεμένος με τη σφαίρα της θνητότητας. Δεν μπορούν λοιπόν να χειριστούν τον κόσμο των αθανάτων.

 

Τούτος ο αυστηρός διαχωρισμός δεν είναι ο μοναδικός. Η Ομηρική Θεολογία χαράζει την ίδια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στους Ολύμπιους Θεούς και τους Μη-Ολύμπιους. Ό,τι είναι Ολύμπιο προσδένεται σταθερά στο άρμα του Αιώνιου Φωτός. Ό,τι είναι μη-Ολύμπιο φέρει τη σκιά του θανάτου. Ο Παιών συνδεδεμένος με τον Απόλλωνα στην Οδύσσεια, διακριτός σε άλλες αφηγήσεις, είναι η αληθινή πηγή της θεραπευτικής τέχνης. Αντιπροσωπεύει μια μορφή θεραπείας ανώτερη από εκείνη του Ασκληπιού ή του Χείρωνα, την ουσία της αφηρημένης, καθαρής θεραπευτικής δύναμης του φωτός. Αυτός είναι πιθανώς ο λόγος που ο Παιάν στους Δελφούς ακουγόταν από την άνοιξη ως τα τέλη του φθινόπωρου, όσο κρατούσε δηλαδή η Επιφάνεια του Φωτός.

ΑΝΤΙΣΘΕΝΗΣ: Ὀδυσσεὺς ἢ Ὀδυσσέως λόγος (1-14)

[1] Οὐ πρὸς σέ μοι μόνον ὁ λόγος, δι᾽ ὃν ἀνέστην, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους ἅπαντας· πλείω γὰρ ἀγαθὰ πεποίηκα τὸ στρατόπεδον ἐγὼ ἢ ὑμεῖς ἅπαντες. καὶ ταῦτα καὶ ζῶντος ἂν ἔλεγον Ἀχιλλέως, καὶ νῦν τεθνεῶτος λέγω πρὸς ὑμᾶς. ὑμεῖς μὲν γὰρ οὐδεμίαν ἄλλην μάχην μεμάχησθε, ἣν οὐχὶ καὶ ἐγὼ μεθ᾽ ὑμῶν· ἐμοὶ δὲ τῶν ἰδίων κινδύνων οὐδεὶς ὑμῶν οὐδὲν ξύνοιδε.
[2] καίτοι ἐν μὲν ταῖς κοιναῖς μάχαις, οὐδὲ εἰ καλῶς ἀγωνίζοισθε, πλέον ἐγίγνετο οὐδέν· ἐν δὲ τοῖς ἐμοῖς κινδύνοις, οὓς ἐγὼ μόνος ἐκινδύνευον, εἰ μὲν κατορθώσαιμι, ἅπαντα ὑμῖν ἐπετελεῖτο, ὧν ἕνεκα δεῦρο ἀφίγμεθα, εἰ δ᾽ ἐσφάλην, ἐμοῦ ἂν ἑνὸς ἀνδρὸς ἐστέρησθε. οὐ γὰρ ἵνα μαχοίμεθα τοῖς Τρωσὶ δεῦρ᾽ ἀφίγμεθα, ἀλλ᾽ ἵνα τήν τε Ἑλένην ἀπολάβοιμεν καὶ τὴν Τροίαν ἕλοιμεν.
[3] ταῦτα δ᾽ ἐν τοῖς ἐμοῖς κινδύνοις ἐνῆν ἅπαντα. ὅπου γὰρ ἦν κεχρημένον ἀνάλωτον εἶναι τὴν Τροίαν, εἰ μὴ πρότερον τὸ ἄγαλμα τῆς θεοῦ λάβοιμεν τὸ κλαπὲν παρ᾽ ἡμῶν, τίς ἐστιν ὁ κομίσας δεῦρο τὸ ἄγαλμα ἄλλος ἢ ἐγώ; ὃν σύ γε ἱεροσυλίας κρίνεις. σὺ γὰρ οὐδὲν οἶσθα, ὅστις τὸν ἄνδρα τὸν ἀνασώσαντα τὸ ἄγαλμα τῆς θεοῦ, ἀλλ᾽ οὐ τὸν ὑφελόμενον παρ᾽ ἡμῶν Ἀλέξανδρον, ἀποκαλεῖς ἱερόσυλον.
[4] καὶ τὴν Τροίαν μὲν ἁλῶναι ἅπαντες εὔχεσθε, ἐμὲ δὲ τὸν ἐξευρόντα ὅπως ἔσται τοῦτο ἀποκαλεῖς ἱερόσυλον; καίτοι εἴπερ καλόν γε ἦν ἑλεῖν τὸ Ἴλιον, καλὸν καὶ τὸ εὑρεῖν τὸ τούτου αἴτιον. καὶ οἱ μὲν ἄλλοι χάριν ἔχουσι, σὺ δὲ καὶ ὀνειδίζεις ἐμοί· ὑπὸ γὰρ ἀμαθίας ὧν εὖ πέπονθας οὐδὲν οἶσθα.
[5] κἀγὼ μὲν οὐκ ὀνειδίζω σοι τὴν ἀμαθίαν —ἄκων γὰρ αὐτὸ καὶ σὺ καὶ ‹οἱ› ἄλλοι πεπόνθασιν ἅπαντες— ἀλλ᾽ ὅτι διὰ τὰ ὀνείδη τὰ ἐμὰ σῳζόμενος οὐχ οἷός τε εἶ πείθεσθαι, ἀλλὰ καὶ προσαπειλεῖς ὡς κακὸν δράσων τι τούσδε, ἐὰν ἐμοὶ τὰ ὅπλα ψηφίσωνται. καὶ πολλάκις γε ἀπειλήσεις καὶ πολλά, πρὶν καὶ σμικρόν τι ἐργάσασθαι· ἀλλ᾽ εἴπερ ἐκ τῶν εἰκότων τι χρὴ τεκμαίρεσθαι, ὑπὸ τῆς κακῆς ὀργῆς οἴομαί σε κακόν τι σαυτὸν ἐργάσεσθαι.
[6] καὶ ἐμοὶ μέν, ὅτι τοὺς πολεμίους κακῶς ἐποίησα, δειλίαν ὀνειδίζεις· σὺ δὲ ὅτι φανερῶς ἐμόχθεις καὶ μάτην, ἠλίθιος ἦσθα. ‹ἢ› ὅτι μετὰ πάντων τοῦτο ἔδρασας, οἴει βελτίων εἶναι; ἔπειτα περὶ ἀρετῆς πρὸς ἐμὲ λέγεις; ὃς πρῶτον μὲν οὐκ οἶσθα οὐδ᾽ ὅπως ἔδει μάχεσθαι, ἀλλ᾽ ὥσπερ ὗς ἄγριος ὀργῇ φερόμενος τάχ᾽ ἄν ποτε ἀποκτενεῖς σεαυτὸν κακῷ περιπεσών τῷ ‹ξίφει›. οὐκ οἶσθα ὅτι τὸν ἄνδρα τὸν ἀγαθὸν οὔθ᾽ ὑφ᾽ αὑτοῦ χρὴ οὔθ᾽ ὑφ᾽ ἑταίρου οὔθ᾽ ὑπὸ τῶν πολεμίων κακὸν οὐδ᾽ ὁτιοῦν πάσχειν;
[7] σὺ δὲ ὥσπερ οἱ παῖδες χαίρεις, ὅτι σέ φασιν οἵδε ἀνδρεῖον εἶναι· ἐγὼ δὲ δειλότατόν γε ἁπάντων τε καὶ δεδιότα τὸν θάνατον μάλιστα· ὅστις γε πρῶτον ὅπλα ἔχεις ἄρρηκτα καὶ ἄτρωτα, δι᾽ ἅπερ σέ φασιν ἄτρωτον εἶναι. καίτοι τί ἂν δράσεις, εἴ τις σοὶ τῶν πολεμίων τοιαῦτα ὅπλα ἔχων προσέλθοι; ἦ που καλόν τι καὶ θαυμαστὸν ἂν εἴη, εἰ μηδέτερος ὑμῶν μηδὲν δρᾶσαι δύναιτο. ἔπειτα οἴει τι διαφέρειν τοιαῦτα ὅπλα ἔχειν ἢ ἐντὸς τείχους καθῆσθαι; καὶ σοὶ μόνῳ δὴ τεῖχος οὐκ ἔστιν, ὡς σὺ φῄς· μόνος μὲν οὖν σύ γε ἑπταβόειον περιέρχῃ τεῖχος προβαλλόμενος ἑαυτοῦ·
[8] ἐγὼ δὲ ἄοπλος οὐ πρὸς τὰ τείχη τῶν πολεμίων ἀλλ᾽ εἰς αὐτὰ εἰσέρχομαι τὰ τείχη, καὶ τῶν πολεμίων τοὺς προφύλακας ἐγρηγορότας αὐτοῖς ὅπλοισιν αἱρῶ, καὶ εἰμὶ στρατηγὸς καὶ φύλαξ καὶ σοῦ καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων, καὶ οἶδα τὰ τ᾽ ἐνθάδε καὶ τὰ ἐν τοῖς πολεμίοις, οὐχὶ πέμπων κατασκεψόμενον ἄλλον· ἀλλ᾽ αὐτός, ὥσπερ οἱ κυβερνῆται τὴν νύκτα καὶ τὴν ἡμέραν σκοποῦσιν ὅπως σώσουσι τοὺς ναύτας, οὕτω δὲ καὶ ἔγωγε καὶ σὲ καὶ τοὺς ἄλλους ἅπαντας σῴζω.
[9] οὐδ᾽ ἔστιν ὅντινα κίνδυνον ἔφυγον αἰσχρὸν ἡγησάμενος, ἐν ᾧ μέλλοιμι τοὺς πολεμίους κακόν τι δράσειν· οὐδ᾽ εἰ μὲν ὄψεσθαί μέ τινες ἔμελλον, γλιχόμενος ἂν τοῦ δοκεῖν ἐτόλμων· ἀλλ᾽ εἴτε δοῦλος εἴτε πτωχὸς καὶ μαστιγίας ὢν μέλλοιμι τοὺς πολεμίους κακόν τι δράσειν, ἐπεχείρουν ἄν, καὶ εἰ μηδεὶς ὁρῴη. οὐ γὰρ δοκεῖν ὁ πόλεμος ἀλλὰ δρᾶν ἀεὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ καὶ ἐν νυκτὶ φιλεῖ τι. οὐδὲ ὅπλα ἐστί μοι τεταγμένα, ἐν οἷς προκαλοῦμαι τοὺς πολεμίους μάχεσθαι, ἀλλ᾽ ὅντινα ἐθέλει τις τρόπον, καὶ πρὸς ἕνα καὶ πρὸς πολλοὺς ἕτοιμός εἰμ᾽ ἀεί.
[10] οὐδ᾽ ἡνίκα κάμνω μαχόμενος, ὥσπερ σύ, τὰ ὅπλα ἑτέροις παραδίδωμι, ἀλλ᾽ ὁπόταν ἀναπαύωνται οἱ πολέμιοι, τότε αὐτοῖς τῆς νυκτὸς ἐπιτίθεμαι, ἔχων τοιαῦτα ὅπλα ἃ ἐκείνους βλάψει μάλιστα. καὶ οὐδὲ νὺξ πώποτέ με ἀφείλετο, ὥσπερ σὲ πολλάκις μαχόμενον ἄσμενον πέπαυκεν· ἀλλ᾽ ἡνίκα ἂν ῥέγχῃς σύ, τηνικαῦτα ἐγὼ σῴζω σε, καὶ τοὺς πολεμίους ἀεὶ κακόν τι ποιῶ, ἔχων τὰ δουλοπρεπῆ ταῦτα ὅπλα καὶ τὰ ῥάκη καὶ τὰς μάστιγας, δι᾽ ἃς σὺ ἀσφαλῶς καθεύδεις.
[11] σὺ δ᾽ ὅτι φέρων ἐκόμισας τὸν νεκρόν, ἀνδρεῖος οἴει εἶναι; ὃν εἰ μὴ ἠδύνω φέρειν, δύο ἄνδρες ἂν ἐφερέτην, κἄπειτα κἀκεῖνοι περὶ ἀρετῆς ἴσως ἂν ἡμῖν ἠμφισβήτουν. κἀμοὶ μὲν ὁ αὐτὸς ἂν πρὸς αὐτοὺς ἦν λόγος· σὺ δὲ τί ἂν ἔλεγες ἀμφισβητῶν πρὸς αὐτούς; ἢ δυοῖν μὲν οὐκ ἂν φροντίσαις, ἑνὸς δ᾽ ἂν αἰσχύνοιο ὁμολογῶν δειλότερος εἶναι;
[12] οὐκ οἶσθ᾽ ὅτι οὐ τοῦ νεκροῦ τοῖς Τρωσὶν ἀλλὰ τῶν ὅπλων ἔμελεν ὅπως λάβοιεν; τὸν μὲν γὰρ ἀποδώσειν ἔμελλον, τὰ δὲ ὅπλα ἀναθήσειν εἰς τὰ ἱερὰ τοῖς θεοῖς. τοὺς γὰρ νεκροὺς οὐ τοῖς οὐκ ἀναιρουμένοις αἰσχρόν, ἀλλὰ τοῖς μὴ ἀποδιδοῦσι θάπτειν. σὺ μὲν οὖν τὰ ἕτοιμα ἐκόμισας· ἐγὼ δὲ τὰ ὀνειδιζόμενα ἀφειλόμην ἐκείνους.
[13] Φθόνον δὲ καὶ ἀμαθίαν νοσεῖς, κακῶν ἐναντιώτατα αὑτοῖς· καὶ ὁ μέν σε ἐπιθυμεῖν ποιεῖ τῶν καλῶν, ἡ δὲ ἀποτρέπει. ἀνθρώπινον μὲν οὖν τι πέπονθας· διότι γὰρ ἰσχυρός, οἴει καὶ ἀνδρεῖος εἶναι, καὶ οὐκ οἶσθα ὅτι σοφίᾳ περὶ πόλεμον καὶ ἀνδρείᾳ οὐ ταὐτόν ἐστιν ἰσχῦσαι, ἀμαθία δὲ κακὸν μέγιστον τοῖς ἔχουσιν.
[14] οἶμαι δέ, ἂν ποτέ τις ἄρα σοφὸς ποιητὴς περὶ ἀρετῆς γένηται, ἐμὲ μὲν ποιήσει πολύτλαντα καὶ πολύμητιν καὶ πολυμήχανον καὶ πτολίπορθον καὶ μόνον τὴν Τροίαν ἑλόντα, σὲ δέ, ὡς ἐγᾦμαι, τὴν φύσιν ἀπεικάζων τοῖς τε νωθέσιν ὄνοις καὶ βουσὶ τοῖς φορβάσιν, ἄλλοις παρέχουσι δεσμεύειν καὶ ζευγνύναι αὑτούς.

***
[1] Δεν απευθύνεται μόνο σ᾽ εσένα ο λόγος που σηκώθηκα να πω αλλά και σ᾽ όλους τους άλλους· γιατί έχω κάνει περισσότερα καλά στο στράτευμα εγώ απ᾽ όσα όλοι εσείς. Κι αυτά τα λόγια θα τα έλεγα και αν ζούσε ο Αχιλλέας, και τώρα πάλι, που έχει πεθάνει, τα λέω σε σας. Γιατί εσείς δεν έχετε δώσει καμιάν άλλη μάχη που να μη την έχω δώσει κι εγώ μαζί σας· για τα δικά μου ωστόσο παράτολμα εγχειρήματα κανένας σας δεν ξέρει τίποτα.
[2] Κι όμως, στις μάχες που δώσαμε μαζί, ακόμη κι αν πολεμούσατε καλά, δεν θα ᾽βγαινε τίποτε παραπάνω, με τα δικά μου όμως παράτολμα εγχειρήματα, στα οποία ριχνόμουν μόνος μου, θα κατορθώνονταν, αν πετύχαινα, όλ᾽ αυτά για τα οποία έχουμε έλθει στην Τροία, ενώ, αν αποτύγχανα, απλώς θα χάνατε εμένα — όλο κι όλο έναν άνθρωπο. Γιατί δεν έχουμε έλθει εδώ για να πολεμήσουμε τους Τρώες αλλά για να πάρουμε πίσω την Ελένη και να κυριέψουμε την Τροία.
[3] Αυτά όμως όλα υπήρχαν μέσα στα εγχειρήματά μου. Γιατί υπήρχε χρησμός ότι η Τροία δεν κυριεύεται, αν προηγουμένως δεν πάρουμε πίσω το άγαλμα της θεάς που μας το ᾽κλεψαν — και ποιός άλλος παρά εγώ είναι αυτός που έφερε εδώ το άγαλμα; Και τον άνθρωπο αυτόν εσύ τον κατηγορείς για ιεροσυλία. Τίποτα δεν ξέρεις εσύ, ο οποίος χαρακτηρίζεις ιερόσυλο τον άνθρωπο που ξανάφερε το άγαλμα της θεάς κι όχι τον Αλέξανδρο που μας το είχε πάρει κρυφά.
[4] Κι ενώ όλοι σας εύχεσθε να κυριευθεί η Τροία, στιγματίζεις ως ιερόσυλον εμένα, ο οποίος βρήκα με ποιόν τρόπο θα γίνει αυτό; Αλλά αν ήταν ωραίο πράγμα να κυριευθεί η Τροία, εξίσου ωραίο είναι να βρεθεί και πώς θα γίνει αυτό. Κι ενώ οι άλλοι με ευγνωμονούν, εσύ με χλευάζεις κιόλας· γιατί από την άγνοια, δεν ξέρεις τίποτα για το καλό που σου ᾽χει γίνει.
[5] Κι όσο για μένα, δεν σε κατακρίνω για την άγνοια —χωρίς τη θέλησή σου συμβαίνει αυτό, και σε σένα και στους άλλους— σε κατακρίνω όμως που δεν μπορείς να παραδεχτείς ότι έχεις σωθεί με τη δική μου καταισχύνη, και που απειλείς κι από πάνω ότι θα κάνεις κακό σ᾽ αυτούς τους ανθρώπους, αν αποφασίσουν με την ψήφο τους ότι τα όπλα πρέπει να δοθούν σ᾽ εμένα. Θα απειλήσεις πολλές φορές και πολλά πράγματα προτού κάνεις έστω το παραμικρό. Αν πάντως πρέπει να συμπεράνω με βάση το τί είναι πιθανό, νομίζω ότι με το μάνιασμά σου θα προξενήσεις κακό στον ίδιο σου τον εαυτό.
[6] Και καταλογίζεις σ᾽ εμένα δειλία, επειδή έκανα κακό στους εχθρούς στα κρυφά· εσύ ωστόσο ήσουν ανόητος, γιατί του κάκου πάσχιζες μπροστά σε όλους. Ή μήπως φαντάζεσαι πως είσαι πιο άξιος επειδή το έκανες αυτό μαζί με όλους τους άλλους; Και μιλάς έπειτα σ᾽ εμένα για αρετή; Εσύ που πρώτα‒πρώτα δεν ξέρεις πώς θα ᾽πρεπε να πολεμάει κανείς, αλλά που ορμώντας μανιασμένα σαν αγριογούρουνο θα σκοτωθείς καμιά φορά μόνος σου με κακό τρόπο, πέφτοντας επάνω στο σπαθί σου. Δεν ξέρεις ότι ο άξιος άνδρας τίποτα δεν μπορεί να πάθει, ούτε από τον εαυτό του, ούτε από το φίλο του, ούτε από τους εχθρούς του;
[7] Κι εσύ χαίρεσαι σαν τα παιδιά, επειδή τούτοι εδώ σε λένε γενναίο· εγώ, αντίθετα, λέω πως είσαι ο πιο δειλός απ᾽ όλους κι αυτός που φοβάται περισσότερο το θάνατο. Καταρχάς έχεις όπλα άθραυστα και άτρωτα, χάρη στα οποία, λένε, είναι αδύνατο να τραυματιστείς. Τί θα ᾽κανες όμως, αν ορμούσε επάνω σου κάποιος από τους εχθρούς κρατώντας τέτοια όπλα; Αλήθεια, όμορφο πράγμα θα ᾽ταν και θαυμάσιο, αν κανένας από τους δυο σας δεν μπορούσε να κάνει τίποτα! Κι έπειτα, πάλι, νομίζεις πως διαφέρει σε κάτι το να έχει κανείς τέτοια όπλα από το να κάθεται προστατευμένος μέσα σ᾽ ένα τείχος; Κι όπως λες, μόνον εσύ δεν έχεις ένα τείχος· ε, λοιπόν: μόνον εσύ περιφέρεσαι κρατώντας μπροστά σου ένα τείχος από εφτά δέρματα βοδιού.
[8] Ενώ εγώ, όχι μόνο προχωρώ άοπλος προς τα τείχη των εχθρών αλλά περνάω μεσ᾽ από αυτά και συλλαμβάνω τους άγρυπνους φρουρούς με τα όπλα τους, κι είμαι συνάμα αρχηγός και φρουρός, και δικός σου και όλων των άλλων, και ξέρω τί συμβαίνει εδώ και τί στους εχθρούς, όχι στέλνοντας κάποιον άλλο για να κατασκοπεύσει, αλλά πηγαίνοντας ο ίδιος, σαν τους καραβοκύρηδες που προσέχουν νύχτα‒μέρα πώς να διαφυλάξουν τους ναύτες, έτσι κι εγώ φυλάω και εσένανε και τους άλλους όλους.
[9] Δεν υπάρχει επικίνδυνο εγχείρημα με το οποίο θα μπορούσα να προξενήσω κάποιο κακό στους εχθρούς που να το απέφυγα· ούτε πάλι, από σφοδρή επιθυμία να φανώ γενναίος, θα έδειχνα θάρρος, όταν επρόκειτο να με δουν κάποιοι· αλλά αν υπήρχε η δυνατότητα να κάνω κάτι κακό στους εχθρούς, είτε δούλος ήμουν είτε ελεεινός και άθλιος που τον μαστιγώνουν, θα το επιχειρούσα, ακόμη κι αν δεν θα το έβλεπε κανένας. Γιατί ο πόλεμος δεν ζητάει επίφαση, αλλά να πράττεις — πάντοτε, και την ημέρα και τη νύχτα. Ούτε έχω κάποια ορισμένα όπλα, στα οποία προκαλώ τους εχθρούς να αναμετρηθούμε, αλλά είμαι πάντοτε έτοιμος να τα βάλω και με έναν και με πολλούς, με όποιον τρόπο θέλουν.
[10] Κι ούτε πάλι, άμα αποκάμω στη μάχη, δίνω το όπλο σε κάποιον άλλο, αλλά ρίχνομαι στους εχθρούς τη νύχτα, την ώρα που αναπαύονται, με όπλα τέτοια που να τους προξενήσουν την πιο μεγάλη ζημιά. Ούτε έχει συμβεί ποτέ ώς τώρα να με κρατήσει η νύχτα μακριά από τη μάχη, όπως εσέναν, που πολλές φορές σε σταμάτησε, προς μεγάλη σου χαρά. Αλλά την ώρα που εσύ ροχαλίζεις, εγώ φυλάω τη ζωή σου και προξενώ πάντοτε κάποιο κακό στους εχθρούς, κρατώντας αυτά τα όπλα, που ταιριάζουν σε δούλο, με τα κουρέλια και με τα λουριά των μαστιγίων, χάρη στα οποία εσύ κοιμάσαι ήσυχος.
[11] Νομίζεις πως, επειδή πήρες κι έφερες τον νεκρό, είσαι γενναίος; Αν δεν μπορούσες να τον φέρεις εσύ, θα τον έφερναν δύο άνδρες, κι ίσως έπειτα να φιλονικούσαν κι εκείνοι μ᾽ εμάς για την αρετή. Κι εγώ μεν θα έλεγα και σ᾽ αυτούς τα ίδια πράγματα, εσύ όμως τί θα τους έλεγες; Ή μήπως δεν θα νοιαζόσουν για τους δύο, ενώ, αν επρόκειτο για έναν, θα ντρεπόσουν να παραδεχτείς πως είσαι πιο δειλός από αυτόν;
[12] Δεν ξέρεις ότι τους Τρώες δεν τους ενδιέφερε ο νεκρός αλλά πώς θα έπαιρναν πίσω τα όπλα; Τον νεκρό θα τον παρέδιδαν, τα όπλα όμως μπορούσαν να τα αφιερώσουν στους θεούς, στα ιερά. Γιατί σε ό, τι αφορά στους νεκρούς, απρέπεια δεν είναι το να μη τους σηκώνεις για να τους θάψεις, αλλά να μη τους παραδίδεις για ταφή. Εσύ λοιπόν έφερες κάτι που έτσι κι αλλιώς ήταν σίγουρο, ενώ εγώ τους αφαίρεσα ό, τι θα μπορούσε να μας καταντροπιάσει.
[13] Πάσχεις από φθόνο και άγνοια, δυο κακά εντελώς αντίθετα το ένα στο άλλο· και ενώ ο φθόνος σε κάνει να αποζητάς τα όμορφα πράγματα, η άγνοια σε απομακρύνει από αυτά. Σου έχει συμβεί κάτι που είναι ανθρώπινο: επειδή είσαι ισχυρός, νομίζεις ότι είσαι και γενναίος, και δεν ξέρεις ότι στον πόλεμο η σοφία και η γενναιότητα δεν ταυτίζονται με τη δύναμη, κι ότι η άγνοια είναι το μεγαλύτερο κακό για όσους την έχουν.
[14] Πιστεύω ότι αν ποτέ φανεί ένας ποιητής που να ξέρει από αρετή, εμένα θα με παρουσιάσει να έχω πολύ κακοπαθήσει, πολλά σκεφτεί, πολλά σοφιστεί — έναν πορθητή που μόνος του κυρίεψε την Τροία· ενώ εσένα, καθώς πιστεύω, θα σε παραστήσει μ᾽ ένα φυσικό όμοιο με τα τεμπέλικα γαϊδούρια και τα βόδια που βόσκουν και που αφήνουν τους άλλους να τα δένουν και να τα ζεύουν.

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ: ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ - Ὄρνιθες (592-638)

ΧΟ. πλουτεῖν δὲ πόθεν δώσομεν αὐτοῖς; καὶ γὰρ τούτου σφόδρ᾽ ἐρῶσιν.
ΠΙ. τὰ μέταλλ᾽ αὐτοῖς μαντευομένοις οὗτοι δώσουσι τὰ χρηστά,
τάς τ᾽ ἐμπορίας τὰς κερδαλέας πρὸς τὸν μάντιν κατεροῦσιν,
595 ὥστ᾽ ἀπολεῖται τῶν ναυκλήρων οὐδείς. ΧΟ. πῶς οὐκ ἀπολεῖται;
ΠΙ. προερεῖ τις ἀεὶ τῶν ὀρνίθων μαντευομένῳ περὶ τοῦ πλοῦ·
«νυνὶ μὴ πλεῖ, χειμὼν ἔσται.» «νυνὶ πλεῖ, κέρδος ἐπέσται.»
ΕΥ. γαῦλον κτῶμαι καὶ ναυκληρῶ, κοὐκ ἂν μείναιμι παρ᾽ ὑμῖν.
ΠΙ. τοὺς θησαυτρούς τ᾽ αὐτοῖς δείξουσ᾽ οὓς οἱ πρότεροι κατέθεντο
600 τῶν ἀργυρίων· οὗτοι γὰρ ἴσασι· λέγουσι δέ τοι τάδε πάντες·
«οὐδεὶς οἶδεν τὸν θησαυρὸν τὸν ἐμὸν πλὴν εἴ τις ἄρ᾽ ὄρνις.»
ΕΥ. πωλῶ γαῦλον, κτῶμαι σμινύην, καὶ τὰς ὑδρίας ἀνορύττω.
ΧΟ. πῶς δ᾽ ὑγίειαν δώσουσ᾽ αὐτοῖς, οὖσαν παρὰ τοῖσι θεοῖσιν;
ΠΙ. ἢν εὖ πράττωσ᾽, οὐχ ὑγιεία μεγάλη τοῦτ᾽ ἐστί; ΕΥ. σάφ᾽ ἴσθι,
605 ὡς ἄνθρωπός γε κακῶς πράττων ἀτεχνῶς οὐδεὶς ὑγιαίνει.
ΧΟ. πῶς δ᾽ εἰς γῆράς ποτ᾽ ἀφίξονται; καὶ γὰρ τοῦτ᾽ ἔστ᾽ ἐν Ὀλύμπῳ.
ἢ παιδάρι᾽ ὄντ᾽ ἀποθνῄσκειν δεῖ; ΠΙ. μὰ Δί᾽ ἀλλὰ τριακόσι᾽ αὐτοῖς
ἔτι προσθήσουσ᾽ ὄρνιθες ἔτη. ΧΟ. παρὰ τοῦ; ΠΙ. παρὰ τοῦ; παρ᾽ ἑαυτῶν.
οὐκ οἶσθ᾽ ὅτι πέντ᾽ ἀνδρῶν γενεὰς ζώει λακέρυζα κορώνη;
610 ΕΥ. αἰβοῖ, πολλῷ κρείττους οὗτοι τοῦ Διὸς ἡμῖν βασιλεύειν.
ΠΙ. οὐ γὰρ πολλῷ;
πρῶτον μέν ‹γ᾽› οὐχὶ νεὼς ἡμᾶς
οἰκοδομεῖν δεῖ λιθίνους αὐτοῖς,
οὐδὲ θυρῶσαι χρυσαῖσι θύραις,
615 ἀλλ᾽ ὑπὸ θάμνοις καὶ πρινιδίοις
οἰκήσουσιν. τοῖς δ᾽ αὖ σεμνοῖς
τῶν ὀρνίθων δένδρον ἐλάας
ὁ νεὼς ἔσται. κοὐκ εἰς Δελφοὺς
οὐδ᾽ εἰς Ἄμμων᾽ ἐλθόντες ἐκεῖ
620 θύσομεν, ἀλλ᾽ ἐν ταῖσιν κομάροις
καὶ τοῖς κοτίνοις στάντες, ἔχοντες
κριθάς, πυροὺς εὐξόμεθ᾽ αὐτοῖς
ἀνατείνοντες τὼ χεῖρ᾽ ἀγαθῶν
διδόναι τὸ μέρος· καὶ ταῦθ᾽ ἡμῖν
625 παραχρῆμ᾽ ἔσται
πυροὺς ὀλίγους προβαλοῦσιν.

ΧΟ. ὦ φίλτατ᾽ ἐμοὶ πολὺ πρεσβυτῶν ἐξ ἐχθίστου μεταπίπτων,
οὐκ ἔστιν ὅπως ἂν ἐγώ ποθ᾽ ἑκὼν τῆς σῆς γνώμης ἔτ᾽ ἀφείμην.
ἐπαυχήσας δὲ τοῖς σοῖς λόγοις
630 ἐπηπείλησα καὶ κατώμοσα,
ἢν σὺ παρ᾽ ἐμὲ θέμενος ὁμόφρο-
νας λόγους δίκαιος ἄδολος
ὅσιος ἐπὶ θεοὺς ἴῃς,
ἐμοὶ φρονῶν ξυνῳδά, μὴ
635 πολὺν χρόνον θεοὺς ἔτι
σκῆπτρα τἀμὰ τρίψειν.
ἀλλ᾽ ὅσα μὲν δεῖ ῥώμῃ πράττειν, ἐπὶ ταῦτα τεταξόμεθ᾽ ἡμεῖς·
ὅσα δὲ γνώμῃ δεῖ βουλεύειν, ἐπὶ σοὶ τάδε πάντ᾽ ἀνάκειται.

***
ΚΟΡ. Ναι, μα οι άνθρωποι, ξέρεις, τα πλούτη αγαπούν·
από πού θα τους δίνουμε πλούτη;
ΠΙΣ. Θα ρωτούνε πουλιά μαντικά, να τους λεν
πού θα βρούνε καλά μεταλλεία·
και για εμπόρια που κέρδη να δώσουν μπορούν
τα πουλιά θα μιλούνε στο μάντη·
και κανείς ναυτικός δε θα χάνεται πια.
ΚΟΡ. Δε θα χάνεται; πώς; ξήγησέ μας.
ΠΙΣ. Νά: για κάθε ταξίδι πουλί μαντικό
θα ρωτά κι απ᾽ αυτό θα μαθαίνει:
«Σε ταξίδι μην πας, θα χαλάσει ο καιρός.»
«Τώρα αρμένιζε, κέρδητα θα ᾽χεις.»
ΕΥΕ. Αγοράζω μια σκούνα, παιδιά· ναυτικός
γίνομαι· έχετε γεια, σας αφήνω.
ΠΙΣ. Και θα δείχνουν ακόμα σ᾽ αυτούς τους παλιούς
θησαυρούς που ᾽χαν άνθρωποι θάψει
600 σε άλλα χρόνια· τους ξέρουν καλά τα πουλιά·
δεν ακούτε τον κόσμο που λέει:
«Μοναχά ένα πουλί να γνωρίζει μπορεί
τα κρυμμέν᾽ αγαθά μου πού τα ᾽χω.»;
ΕΥΕ. Βρε παιδιά μου, τη σκούνα πουλώ, ένα τσαπί
θ᾽ αγοράσω σταμνιά να ξεθάβω.
ΚΟΡ. Την υγεία την κρατούν οι θεοί· πώς μπορούν
να τη δίνουν πουλιά στους ανθρώπους;
ΠΙΣ. Καλοπέραση αν θα ᾽χουν, δε θα ᾽ναι αρκετή
τούτο υγεία; ΕΥΕ. Και βέβαια· να ξέρεις
πως κανένας ποτέ την υγεία δεν μπορεί
να χαρεί, η καλοπέραση αν λείπει.
ΚΟΡ. Στα βαθιά γερατειά πώς θα φτάνουν; κι αυτά
φυλαγμένα στον Όλυμπο μένουν.
Μήπως οι άνθρωποι πια θα πεθαίνουν παιδιά;
ΠΙΣ. Μπα· κάθε άλλο· τρακόσια χρονάκια
στους θνητούς τα πουλιά θα προσθέτουν. ΚΟΡ. Και πού
θα τα βρίσκουνε; ΠΙΣ. Πού; Στον εαυτό τους.
Πέντε ανθρώπων γενιές ζει, καλέ, η φωνακλού
η κουρούνα· δεν το ᾽χεις ακούσει;
610 ΕΥΕ. Μωρέ αξίζουν, αλήθεια, απ᾽ το Δία πιο πολύ
τα πουλιά να ᾽ναι αφέντες του κόσμου.
ΠΙΣ. Πιο πολύ; φυσικά· και πολύ πιο πολύ.
Πρώτα πρώτα, δε θα ᾽χουμε ανάγκη ναούς
μαρμαρένιους να χτίζουμε τώρα γι᾽ αυτά
και γι᾽ ασφάλεια να βάζουμε θύρες χρυσές·
σε πουρνάρια από κάτω και θάμνα θα ζουν.
Τα τρανά, τα σεβάσμια πουλιά για ναό
θα ᾽χουν πάλι μια ελιά.
Κι έτσι πια δε θα τρέχουμ᾽ εμείς στους Δελφούς
620 ή στον Άμμωνα, εκεί να θυσιάζουμε· να
κουμαριές κι αγριελιές! Θα στεκόμαστε αυτού
και, κρατώντας κριθάρι και στάρι, ψηλά
τα δυο χέρια σηκώνοντας, μια προσευχή
θα τους λέμε, αγαθά να χαρίζουν σ᾽ εμάς·
και για λίγα σπυριά που θα ρίχνουμε, ευθύς
θα μας δίνουν αυτό που ζητούμε.

ΚΟΡ. Ω σ᾽ εμένανε πρώτα πολύ μισητέ
και παμφίλτατε γέροντα τώρα,
απ᾽ τη γνώμη σου, θέλοντας, ούτε στιγμή
δε θα φύγω· κοντά σου θα μένω.
ΧΟΡ. Με ξεσήκωσαν τα λόγια σου
και φοβέρες ξεστομίζω
630 κι όρκο εγώ μεγάλο κάνω.
Με λόγια αν τάξεις γκαρδιακά
πως δίκαια, τίμια κι άδολα
με μια καρδιά μαζί μ᾽ εμάς
θα πολεμήσεις τους θεούς,
δε θα χαρούν πολύν καιρό
το σκήπτρο που μας άρπαξαν.
ΚΟΡ. Σ᾽ όσα χρειάζεται δύναμη, ξέρε το αυτά
πως τα παίρνουμε απάνω μας όλα·
όσα θέλουνε γνώση και σκέψη, δουλειά
πια δικιά σου· σ᾽ εσέ τ᾽ αναθέτω.

Μορφές και Θέματα της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας: ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ - ΒΟΛΙΝΑ

ΒΟΛΙΝΑ

(αθάνατη)

 

Η Βολίνα ήταν μια κόρη της Αχαΐας που την ερωτεύτηκε ο θεός Απόλλωνας. Προκειμένου εκείνη να αποφύγει την ένωση με τον θεό, ρίχτηκε στη θάλασσα και πνίγηκε αλλά έγινε αθάνατη με τη χάρη του Απόλλωνα (Παυσ. 7.23.4).

 

Από εκείνη ονομάστηκε ένας ποταμός κοντά στην πόλη Αργυρά της Αχαΐας, ο Βολιναίος ποταμός, και μια πόλη, η Βολίνα.

Κοίτα τον καθρέφτη και δες την ψυχή σου

Είναι τόσες ψυχές που γυρίζουν απ’ το άπειρο στον χρόνο. Κρύβουν στιγμές, χαμόγελα, πόνο, δάκρυα. Έρχονται σ’ αυτή τη ζωή για να σβήσουν πληγές ή για ν’ ανοίξουν καινούργιες. Έρχονται για να δουν το είδωλό τους να καθρεφτίζεται πάνω στη Γη.

Άλλες απ’ αυτές καταφέρνουν να μείνουν. Κι άλλες, πάλι, απλά τριγυρίζουν. Κι έπειτα, φεύγουν. Κάνουν τη ζημιά τους ακόμα κι αν χρειαστεί ν’ αφήσουν πίσω τους έναν ραγισμένο καθρέφτη. Ακόμα κι αν χρειαστεί ν’ αφήσουν τη ψυχή τους, χωρίς καλά να την έχουν μάθει.

Κι αν τα μάτια σου είναι ο καθρέφτης της ψυχής σου, τι γίνεται όταν αυτά τα δύο μάτια αντικρίζουν το είδωλό σου; Και να ξαφνικά που το «Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου, βλέπεις την ομορφιά μου;» κάνει την εμφάνισή του. Η εξομοίωσή σου μ’ αυτό που αντικρίζεις και μ’ αυτό που είσαι πραγματικά είναι κι η αρχή του δικού σου παραμυθιού.

Αλήθεια, γνωρίζεις πώς ν’ αγαπάς τον εαυτό σου, πραγματικά; Γνωρίζεις πως αν τον αγαπάς, κάθε μέρα λίγο και περισσότερο, θα γίνει καλύτερος; Δοκίμασέ το και θα αισθανθείς ομορφότερα. Θα ‘χεις τη δουλειά που θέλεις, θα ‘σαι ευτυχισμένος με τα χρήματα που έχεις κι οι σχέσεις σου θα βελτιώνονται. Ακόμα κι αν είναι αρνητικές, θα διαλύονται και θα ξεκινούν καινούργιες. Τόσο απλά.

Γιατί μερικές συνήθειες είναι τόσο ισχυρές που είναι ικανές να οικοδομήσουν την αυτοεκτίμησή σου. Αρκεί να συνειδητοποιήσεις πως ό,τι λες ή πιστεύεις είναι η επιβεβαίωση. Είναι μηνύματα στο υποσυνείδητό σου, ικανά να δημιουργήσουν συνήθεις τρόπους σκέψης και συμπεριφοράς. Γιατί η ειρήνη του μυαλού κρύβει μέσα της την εσωτερική χαρά.

Μίλα, λοιπόν, δυνατά μπροστά στον καθρέφτη σου κι εκείνος θα βρει τρόπο ν’ αντανακλά πίσω τα συναισθήματα που έχεις για τον εαυτό σου. Θα βρει τον τρόπο να σου διδάξει ποιες σκέψεις θα χρειαστεί ν’ αλλάξεις, αν θέλεις να ‘χεις μια χαρούμενη ημέρα. Και στην πορεία θα σου μάθει να τον φροντίζεις. Ίσως σ’ ένα βαθύτερο επίπεδο απ’ ό,τι έκανες πριν.

Αρκεί να τον κοιτάξεις και να του πεις «Εντάξει, σ’ αγαπάω. Ό,τι κι αν συμβεί θα περάσει. Και θα συνεχίσω να σ’ αγαπάω και να σε φροντίζω. Κι αυτό θα ‘ναι για πάντα». Κι αν αναρωτιέσαι πόσο περίεργο κι αλλόκοτο μπορεί να’ ναι αυτό, τότε στην πορεία θα καταλάβεις πώς είναι ν’ αντιμετωπίζεις τον εαυτό σου μπροστά σ’ έναν καθρέφτη.

Είναι αυτό που κρύβεται πίσω απ’ τις λέξεις. “Mirror working”. Μία αυτοκριτική κι ένα έργο που μετατρέπεται σ’ ένα παιχνίδι. Και τι πιο σημαντικό απ’ το να δώσεις στον εαυτό σου λίγα θετικά μηνύματα μέσα στην ημέρα; Να τον κοιτάξεις βαθιά και να δεις πέρα απ’ την εμφάνισή του;

Κι η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν τόσες ομορφιές κρυμμένες κι ακόμα περισσότερες που δεν μπορείς να φανταστείς. Φτάνει μόνο να τις πιστέψεις. Κι αν στην αρχή σου φανεί λίγο αστείο, η συναισθηματική ελευθερία που θα νιώσεις στη συνέχεια, θα σου δημιουργήσει ένα θορυβώδες συναίσθημα μες στην καρδιά σου.

Ψάξε μέσα στα μάτια σου, πίσω απ’ τις μακριές βλεφαρίδες που αναβοσβήνουν, εκείνους τους δαίμονες που χτίζουν τοίχους γύρω σου. Έπειτα εγκατάλειψε κάθε θυμό και μίσος. Γράψε κάθε άσχημη σκέψη σ’ ένα χαρτί και, ύστερα, δεσμεύσου πως αφήνεις πίσω σου το καθετί. Κι όταν ανακαλύψεις και την πραγματική ομορφιά πίσω απ’ έναν καθρέφτη, αυτή θα βρει και τον τρόπο να καθρεφτίζεται πάνω στη Γη.

Ο δρόμος προς την κορυφή δε χρειάζεται να ‘ναι μοναχικός

Λένε πως για να φτάσεις στην κορυφή, να ξεφύγεις απ’ τον μέσο όρο και να κάνεις πραγματικά τη διαφορά, θα πρέπει να θυσιάσεις όλα τα άλλα. Ίσως το να ‘σαι πραγματικά στην κορυφή να θεωρείται από κάποιους ένδειξη μοναξιάς ή κι έλλειψης άλλων ενδιαφερόντων. Η εμμονική ενασχόληση με τη δουλειά, η συμφωνία εκείνη που θέλεις να κλείσεις κι είναι η πρώτη σου σκέψη το πρωί όταν ξυπνάς κι η τελευταία πριν κοιμηθείς, οι επιδόσεις κι οι χρόνοι που θες να βελτιώσεις ή η τέλεια νουβέλα που θα ‘θελες ιδανικά να γράψεις μέχρι το τέλος του έτους.

Οι λόγοι που μπορεί κάποιος να ονειρεύεται να φτάσει στην κορυφή είναι πολλοί. Για κάποιους είναι η αναγνώριση που δεν είχαν ποτέ κι η ανάγκη τους εκείνη να δείξουν πως αξίζουν σε όσους δεν πίστεψαν ποτέ σ’ αυτούς. Η πίστη τους σε ένα συγκεκριμένο πεδίο ή αντικείμενο κι η ανάγκη τους να προσφέρουν σ’ αυτό. Άλλους μπορεί να τους κινητοποιεί το χρήμα κι η άνετη ζωή που συνήθως σου προσφέρει η επαγγελματική επιτυχία.

Κάποιοι περνούν χρόνια χτίζοντας μια καριέρα. Απ’ το σχολείο ακόμη, όταν άλλοι είχαν στο μυαλό τους γκομενοπροβλήματα, όπως το αν θα βρουν ανταπόκριση στον έρωτά τους ή σε ποιο νησί θα πάνε για ξέφρενη διασκέδαση, κάποιοι είχαν αρχίσει ήδη να δουλεύουν σκληρά και με μεθοδικότητα για την επίτευξη των στόχων τους. Πετυχαίνοντας ένα στόχο τη φορά, γέμιζαν με υπερηφάνεια, αυτοπεποίθηση και δύναμη, σίγουροι πια πως μπορούν να καταφέρουν ακόμη περισσότερα.

Ας μην ισοπεδώνουμε, όμως, τα πάντα κι ας μην ξεχνάμε πως η ευτυχία συνήθως βασίζεται στην ισορροπία στη ζωή ενός ανθρώπου κι όχι στα άκρα. Όταν επικεντρώνεσαι στην καριέρα σου, ειδικά όταν βρίσκεσαι στο ξεκίνημα αυτής, δε σημαίνει πως δε σε νοιάζουν όλα τα άλλα. Ταξίδια, παρέες, φλερτ κι έρωτες. Σε νοιάζουν και τα κάνεις και με το παραπάνω. Απλά ίσως να μη γίνουν ποτέ προτεραιότητά σου. Ίσως ακόμη να μην έμαθες να επενδύεις σε ανθρώπους, γιατί δε σου αρέσει να χάνεις. Οι άνθρωποι είναι απρόβλεπτοι κι εσύ θέλεις τα ασφαλή κι εγγυημένα, να ξέρεις πως οι κινήσεις που θα κάνεις θα σε οδηγήσουν στην επιτυχία.

Επειδή, όμως, σε γεμίζει η καριέρα δε σημαίνει πως άρχισες να ξεχνάς τι σημαίνει να δίνεις και να παίρνεις, να μοιράζεσαι, να περιμένεις κάτι από κάποιον, να ‘χεις κάπου να βασιστείς. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ανθρώπων που αποδίδουν πολύ καλύτερα στην εργασία τους όταν είναι σε σχέση. Είναι πιο αποδοτικοί, πιο ήρεμοι και χαλαροί κι η θαλπωρή του σπιτιού σε συνδυασμό με την αγάπη και το πάθος για τον σύντροφο είναι το καταφύγιό τους κι η δύναμή τους.

Ίσως, τελικά, το κλειδί να μη βρίσκεται στο να θυσιάσεις όλα τα άλλα για μια καριέρα, αλλά να ‘χεις στη ζωή σου άτομα πρόθυμα να σε στηρίξουν για να πραγματοποιήσεις τα όνειρά σου. Ένα σύντροφο που δε θα σου γκρινιάζει όταν χρειάζεται να δουλέψεις λίγο παραπάνω, φίλους που να μη σου κρατούν κακία όταν αργείς στα ραντεβού σου και γονείς που ξέρουν πως δεν τους ξεχνάς, ακόμη κι αν δεν τηλεφωνείς συχνά.

Σε καμία περίπτωση, μη νιώσεις ενοχές και μην αισθανθείς πως αν επένδυες σε ‘σένα με έναν άλλο τρόπο τα πράγματα θα ήταν καλύτερα. Οι επιλογές σου κι οι προτεραιότητές σου είναι αυτές που σε καθορίζουν κι οι άνθρωποι που σε αγαπούν και νοιάζονται για ‘σένα το γνωρίζουν. Κι ας μην ξεχνάμε τα λόγια του Arnold, πως η ζωή δεν είναι να ‘χεις και να αποκτάς, αλλά να ‘σαι και να γίνεσαι. Και μια ζωή εξέλιξης και συνεχούς μάθησης είναι αυτό ακριβώς.

Coregasm, ο τυχαίος οργασμός

«Δε χτυπά προειδοποιητικό καμπανάκι, έρχεται απρόσκλητος και κουβαλά, όπως κάθε οργασμός, αισθήματα ευφορίας, χαράς, ηδονής κι ολοκλήρωσης». Τι είναι; Μα φυσικά το coregasm! Ή αλλιώς o «τυχαίος οργασμός» που αποτελεί το νέο είδος ηδονής το οποίο βιώνουν πολλές γυναίκες, ανάμεσά τους ίσως κι εσύ η ίδια που διαβάζεις τώρα αυτό το κείμενο και δεν είχε περάσει καν απ’ το μυαλό σου.    

Είναι άμεσος, στιγμιαίος και τόσο ξαφνικός που συνήθως εμφανίζεται όταν δεν τον περιμένεις. Προκαλείται ως επί το πλείστον απ’ την ξαφνική τριβή της κλειτορίδας ή την πίεση που δέχεται το πυελικό έδαφος του γυναικείου σώματος και το αποτέλεσμα είναι κάτι παραπάνω από συναρπαστικό.

Επειδή ακριβώς προκαλείται λόγω της τριβής, υπάρχει μεγάλη περίπτωση να συμβεί σε κάθε γυναίκα εκτελώντας κάποια άσκηση κατά τη διάρκεια της γυμναστικής, κάνοντας ποδήλατο ή ιππασία, καθώς επίσης και κατά τη διάρκεια του ύπνου ενώ βλέπει ένα ερωτικό όνειρο. Σύμφωνα με έρευνες, ο «τυχαίος οργασμός» μέσω της γυμναστικής είναι το πιο σύνηθες φαινόμενο και για την έκρηξη αυτή των ορμονών συχνά οφείλονται οι κοιλιακοί, η άρση βαρών, η ποδηλασία, το τρέξιμο, το περπάτημα κι η yoga.

Πρόκειται για μια διαδικασία άμεση και τόσο αστραπιαία που πολλοί επιστήμονες την παρομοιάζουν με το φτέρνισμα, καθώς τα αποτελέσματα του coregasm μοιάζουν αρκετά με εκείνα του φτερνίσματος: ταχυκαρδία κι έκρηξη ορμονών στην αρχή που οδηγούν στην ευχαρίστηση, την ηδονή κι έπειτα στην ανακούφιση.

Όπως κάθε φαινόμενο που εμφανίζεται στις ζωές μας κι έχει όνομα, αιτίες, τρόπους εκτέλεσης κι αποφυγής, έτσι κι ο τυχαίος οργασμός αν το δεις απ’ τη θετική του πλευρά έχει αρκετά αισιόδοξα αποτελέσματα. Στην κρίση που βιώνουν οι σχέσεις και το σεξ, το coregasm προσφέρει στις γυναίκες τον πολυπόθητο οργασμό χωρίς να προηγηθεί σεξουαλική επαφή. Αν σκεφτεί κανείς πως ακόμα και μετά την ερωτική συνεύρεση ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών μένει ανικανοποίητο, ίσως τελικά ο τυχαίος οργασμός να ‘ναι αυτό που έχουν πραγματικά ανάγκη.

Κάθε γυναίκα μαθαίνει να περνά και μόνη της καλά χωρίς την ύπαρξη κάποιου μόνιμου ή περιστασιακού παρτενέρ και βιώνει κάθε συναίσθημα ηδονής κι ολοκλήρωσης χωρίς καμιά προσπάθεια, εύκολα, γρήγορα κι αποτελεσματικά. Γνωρίζει μέσω αυτού καλύτερα τη γυναικεία της φύση χωρίς να εξαρτάται σωματικά και συναισθηματικά από κανέναν σύντροφο ή εξάρτημα και βιώνει την ολοκλήρωση στο μεγαλείο της ως αποτέλεσμα απόλαυσης μιας καθημερινής της δραστηριότητας. Αυτός ο οργασμός, ουσιαστικά, αποτελεί την επιβράβευσή της προσπάθειάς της!

Όταν, δε, η προσπάθεια δημιουργίας ενός υγιούς και καλοσχηματισμένου σώματος επιβραβεύεται και συνοδεύεται απ’ το συγκεκριμένο, απόλυτο, σωματικό, συναισθηματικό κι ορμονικό δώρο, ποιος δε θα ήθελε να το ζήσει; «Νους υγιής εν σώματι υγιεί» κι η σεξουαλικότητα στο πικ της.

Αντίθετα όμως, αν το καλοσκεφτείς, όσο κι αν κάθε άνθρωπος κυνηγά το συναίσθημα του οργασμού σε στιγμές, ανθρώπους, πράξεις ή ακόμα και σε φαγητά, κάποιες φορές ίσως το timing να μην είναι το κατάλληλο. Δεν είναι πάντα όλα ευπρόσδεκτα σε ανύποπτο χρόνο. Όπως ακριβώς κι όταν η περίοδος κάθε γυναίκας της χτυπά την πόρτα απροειδοποίητα, έτσι ακριβώς και στην περίπτωση αυτού του είδους του οργασμού ίσως όταν συμβεί τυχαία και ξαφνικά να μην είναι η κατάλληλη στιγμή.

Όπως δε θα ήθελες να λυθεί το μαγιό σου σε μια κατάμεστη παραλία κι όλα τα βλέμματα να στραφούν πάνω σου, το ίδιο δε θα ήθελες και το coregasm να θυμηθεί να σου συμβεί σε μια γεμάτη αίθουσα γυμναστηρίου. Σίγουρα, δεν είναι όλες οι περιπτώσεις κι οι στιγμές ίδιες με αποτέλεσμα να μην ξέρεις πώς ν’ αντιδράσεις προκαλώντας σου εκείνο το –καθόλου χαριτωμένο– συναίσθημα αμηχανίας, κομπιάσματος και πανικού.

Η σεξουαλικότητα είναι μεγάλο κομμάτι στη ζωή ενός ανθρώπου. Άλλες φορές τυχαίνει, άλλες επιδιώκεται κι άλλες προκαλείται ως αυτοσκοπός. Η ευχαρίστηση κι η ηδονή είναι για να βιώνονται κι ο οργασμός για να ξυπνά κάθε κύτταρο του κορμιού. Τα πλαίσια, οι ντροπές κι οι όροι τοποθετούνται απ’ τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φύλου, κι ίσως κάποιες φορές τον μπλοκάρουν.

Το σώμα, όμως, σε συνδυασμό με το μυαλό είναι εκείνα που πάντα καθορίζουν τη συνέχεια. Γι’ αυτό μάλλον πρέπει να τηρούμε την ίδια στάση που ‘χουμε και με το φαγητό: όταν, όπως κι εφόσον έρθει, να τον απολαύσουμε χωρίς σκέψη. Αλλά για αρχή, μήπως ν’ αρχίζαμε γυμναστική;

Πατώντας γερά… στα αστέρια

Κανείς από εμάς δεν γλυτώνει την τελετή των πεφταστεριών, καθώς τουλάχιστον μια νύχτα κάθε τριακόσιες εξήντα πέντε όλοι θέλουν να νιώσουν κομμάτι της ιστορίας δίχως τέλος, στην οποία όταν πέφτει ένα αστέρι γεννιέται μια επιθυμία – λες και τα όνειρά μας συνδέονται με τις κινήσεις του σύμπαντος, ακολουθώντας μια τέλεια λογική.

Οι αρχαίοι μάλιστα έλεγαν ότι αν τα αστέρια δεν καθορίζουν τα γεγονότα της ζωής, τουλάχιστον το επηρεάζουν. Εκείνη τη στιγμή, βυθισμένοι στο σκοτάδι που καλύπτει την κακή μας συνήθεια να μη νιώθουμε αντάξιοι της ζωής, έχουμε επιτέλους το δικαίωμα να εκφράζουμε μέσα στη σιωπή της καρδιάς μας αυτό που μετράει περισσότερο για εμάς, αυτό για το οποίο επιθυμούμε να ζούμε.

Αυτός ο σιωπηλός απόηχος της φωτιάς διεισδύει μέσα από τα μάτια μας και, με τον τελευταίο σπασμό της φλόγας της, πυροδοτεί τις αδρανείς σκόνες της καρδιάς μας, προκαλώντας μια πρωτοφανή έκρηξη και διαστολή. Εκείνη τη στιγμή, χάρη στη γενναιοδωρία της, αισθανόμαστε ότι αξίζουμε την ομορφιά και γεννιέται μέσα μας η πεποίθηση ότι η καθημερινή ζωή μπορεί να γίνει γόνιμο έδαφος για να καλλιεργήσουμε τις επιθυμίες μας και να τις κάνουμε να ανθίσουν.

Υπάρχουν στιγμές που μου αρέσει να τις ονομάζω στιγμές «έξαρσης», απρόσμενες εκδηλώσεις της πιο αυθεντικής πτυχής του εαυτού μας, εκείνης που γνωρίζουμε ότι υπάρχει ανεξάρτητα απ’ οτιδήποτε άλλο, όπως οι σχολικές επιδόσεις, οι επαγγελματικές επιτυχίες, η γνώμη των άλλων ή ο απειλητικός στρατός των γεγονότων που θέλουν να μας περιορίσουν μέσα στα σύνορα της θλιβερής χώρας εκείνων που δεν ονειρεύονται.

Μια έναστρη νύχτα, το πιο αληθινό κομμάτι του εαυτού μας αγωνίζεται να ανοίξει χώρο, παρότι συχνά εμείς οι ίδιοι σπεύδουμε να πειστούμε ότι δεν ήταν παρά ένα παιχνίδι, ένα «ανυπόστατο« όνειρο. Όμως, ακούραστος θαμώνας των ουρανών, είχες καταλάβει ότι το πιο αληθινό κομμάτι μας είναι ένα σπίτι που μπορούμε να το κατοικήσουμε οπουδήποτε, με τα θεμέλια ανάποδα, κρεμασμένα από ένα αστέρι, που δεν πέφτει αλλά είναι το φωτεινό σημείο αναφοράς στο ταξίδι μας στη θάλασσα της ζωής.

Δίδακτικα ότι η έξαρση δεν είναι μια πολυτέλεια στην οποία μπορούμε να ενδώσουμε μία νύχτα το χρόνο, αλλά ο πολικός αστέρας που καθοδηγεί ολόκληρη τη ζωή μας.

Το να είσαι ευάλωτος σημαίνει να τολμάς

«Η ντροπή αντλεί τη δύναμή της από το γεγονός ότι κανείς δεν μιλάει γι’ αυτή. Γι’ αυτό και προτιμά εμάς τους τελειομανείς- γιατί είναι εύκολο να μας κάνει να το βουλώσουμε. Η ντροπή δε θέλει να μιλάνε γι’ αυτή. Αν μιλήσουμε γι’ αυτή μαραίνεται» γράφει μεταξύ άλλων η Brene Brown στο βιβλίο της «Daring Greatly».

Ας μιλήσουμε για την ντροπή λοιπόν. Ας μιλήσουμε για όλες αυτές τις άβολες καταστάσεις που μας κάνουν να κοκκινίζουμε, να θέλουμε να ανοίξει η γη κάτω από τα πόδια μας και να χαθούμε, κάνουν τα χέρια μας να ιδρώνουν και τους παλμούς της καρδιάς μας να παίζουν ταμπούρλο.
  
Ας μιλήσουμε για όλα αυτά που μας «ρουφάνε» με άμεσο στόχο να μας πνίξουν και εν τέλει τα καταφέρνουν καθώς δεν συζητάμε γι’ αυτά. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι τα αποδεχόμαστε, θέλουμε να πιστεύουμε ότι τα νικάμε, θέλουμε να πιστεύουμε ότι «προχωράμε» μα πάντα μας περιμένουν στη γωνία στην επόμενη στραβή.

Θέλουμε να πιστεύουμε ότι μπορούμε να αγγίξουμε το «τέλειο», δίνοντας τον καλύτερο εαυτό μας για να γίνουν όλα τέλεια στην εργασία μας, σε μια σχέση, ή στη φιλία. Ω ναι, θέλουμε να πιστεύουμε ότι είμαστε αλεξίσφαιροι και ότι τα μπορούμε όλα μόνοι μας. Είμαστε δυνατοί εμείς, είμαστε ακέραιοι, είμαστε σκληροί. Είμαστε μήπως θεοί;

Ας σκεφτούμε λίγο αυτές τις άβολες καταστάσεις που μας κάνουν να αισθανόμαστε ντροπή. «Δεν κατάφερα να ολοκληρώσω το project στη δουλειά μου την ώρα που έπρεπε. Δεν είμαι ικανός», «Αισθάνομαι ντροπή που δεν έχω χρήματα να στείλω την κόρη μου τένις. Είμαι λίγος…», «Μου ζήτησε διαζύγιο γιατί θέλει να κάνει οικογένεια, αλλά όχι μαζί μου.

Δεν είχα τα προσόντα να τον κρατήσω…», «Δεν μπορώ να κάνω παιδιά», «Ποιο μπάνιο; Το σώμα μου έχει αλλάξει τόσο. Θα κλειστώ στο σπίτι μου φέτος το καλοκαίρι», «Οι γονείς μου μαλώνουν συνέχεια και νιώθω ότι φταίω εγώ», «Είμαι εθισμένος στο τζόγο», «Η μητέρα μου πάσχει από διπολική διαταραχή», «Δεν κατάφερα να μπω στη Σχολή που ήθελα».

Σε μια δεύτερη ανάγνωση, ίσως πιο ψύχραιμη, πιο καθαρή, πιο «απ’ έξω» θα αντιληφθούμε πως -πέρα απ’ το γεγονός ότι ο κατάλογος των καταστάσεων που μας κάνουν να αισθανόμαστε ντροπή είναι ατελείωτος- τελικά αυτό που φοβόμαστε είναι να βρεθούμε εκτεθειμένοι. Εν ολίγοις; Να είμαστε ευάλωτοι. Και αυτό έχει βάση. Γιατί «σε βρήκε ευάλωτη και σε εκμεταλλεύτηκε», «το χειρότερο πράγμα είναι να του δείξεις την ευάλωτη πλευρά σου», «δεν είναι καλά, είναι σε ευάλωτη περίοδο».

Όλα όσα μας δίδαξαν, ότι η ευαλωτότητα συνεπάγεται αδυναμία, ότι δείχνει ανικανότητα, ότι τελικά ανήκει στη γκάμα των μειονεκτημάτων ενός ανθρώπου, κρατηθείτε. Όλα αυτά είναι μπούρδες.

Το να είσαι ευάλωτος σημαίνει να τολμάς. Σημαίνει ότι είσαι αυθεντικός. Σημαίνει ότι είσαι γενναίος. Σημαίνει ότι είσαι πολύπλευρος και αυτό μαντέψτε… είναι φυσιολογικό! Δεν είναι όλα άσπρο μαύρο. Το να είσαι ευάλωτος είναι δύναμη. Και θέλει δύναμη και τόλμη να επιλέγεις να μοιράζεσαι. Προσοχή. Να επιλέγεις να το κάνεις. Να επιλέγεις που και ποιον και τι θα μοιραστείς. Το να είσαι ευάλωτος σημαίνει ότι είσαι άνθρωπος.

Κανείς δεν είναι τέλειος, ή αλεξίσφαιρος και όσο πιο νωρίς το αντιληφθούμε αυτό, τόσο το καλύτερο για εμάς, τη ψυχική μας υγεία και τους ανθρώπους μας. «Η ντροπή αντλεί τη δύναμή της από το γεγονός ότι κανείς δε μιλάει γι’ αυτή».

Ας μιλήσουμε για όλα όσα μας κάνουν να αισθανόμαστε ντροπή λοιπόν. Ας τα μοιραστούμε. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από λέξεις και από φόβους. Όσο περισσότερο το κάνουμε αυτό, τόσο πιο πολύ θα βουλιάζουμε. Όσο περισσότερο «ευάλωτοι» είμαστε από την άλλη, τόσο περισσότερο θα ζούμε γενναία. Και θα νικήσουμε τη ντροπή. Και θα ζήσουμε μια ζωή ολόψυχη που αξίζει να ζήσουμε. Με τόλμη, γενναιότητα και ειλικρίνεια.

Η αποτυχία δε φοβίζει τον άνθρωπο που έχει βρει το σκοπό του

Κάθε φορά που κουράζομαι εύκολα ή δεν έχω καλές επιδόσεις με την πρώτη, μέσα μου αισθάνομαι άσχημα. Μετά σκέφτομαι πως αυτό δεν είναι κάτι σημαντικό, θα προσπαθήσω και θα έχω υψηλότερη επίδοση σύντομα.

Κάθε φορά που με απορρίπτουν, πάντοτε αυτό με στενοχωρεί, αλλά μετά σκέφτομαι πως εδώ είναι ένας κόσμος στον οποίο πρέπει πάντοτε να προσπαθείς προκειμένου να γίνεις καλύτερος, οπότε το «όχι» μπορεί να γίνει –με αρκετή προσπάθεια- ναι. Συνεπώς, συνεχίζω να βελτιώνω αυτό που κάνω, ακούγοντας κάποιες υποδείξεις ή απόψεις άλλων ατόμων που θεωρώ πως έχουν εμπειρία.

Κατά κάποιο τρόπο, αγάπησα τις μικρές αυτές αποτυχίες μου, επειδή είναι και αυτές που με ώθησαν να γίνω κάτι καλύτερο. Δεν ήταν κάτι που ήρθε να μείνει παντοτινά, αλλά ήταν μία στιγμή στη ζωή που διήρκεσε λίγο. Είναι δύσκολο, αλλά μπορείς να εξοικειωθείς με το γεγονός πως ακόμα και αυτή έχει το λόγο της που υπάρχει στη ζωή μας. Και ποιος θα μπορούσε να είναι αυτός ο λόγος; Μα, φυσικά, να γίνουμε καλύτεροι.

Ξεφεύγοντας από την κοινωνική αντίληψη περί «αποτυχίας», μπορεί ο καθένας από εμάς να δημιουργήσει έναν τρόπο σκέψης σύμφωνα με τον οποίο, να μην αντιμετωπίζουμε ως μία μη αναστρέψιμη κατάσταση, αλλά ως μία ευκαιρία για κάτι καλύτερο. Μπορούμε να λέμε στον εαυτό μας «θα προσπαθήσω και την επόμενη φορά θα τα καταφέρω», από το να γεμίζουμε εντός μας με σκέψεις του τύπου «δεν τα κατάφερα και όλα τελείωσαν/ δεν τα κατάφερα και είμαι αποτυχημένος».

Ουσιαστικά, η αποτυχία δεν είναι κάτι σοβαρό. Πραγματική αποτυχία είναι να μην προσπαθείς ποτέ σου τίποτα επειδή φοβάσαι την αποτυχία και έτσι να καταδικάζεις τον εαυτό σου σε μία μόνιμη δυστυχία. Το να αποτύχεις, ευτυχώς ή δυστυχώς, είναι πάντα μέσα στο παιχνίδι της ζωής.

Πάντοτε όμως θα αισθάνεσαι μέσα σου τη χαρά πως προσπαθείς, πως προσπερνάς εμπόδια και συνεχίζεις να επιθυμείς το καλύτερο. Η αποτυχία δε φοβίζει τον άνθρωπο που έχει βρει το σκοπό του⋅ απλώς τον πεισμώνει να συνεχίσει να προσπαθεί περισσότερο.

Δρόμοι που μοιάζουν δίχως διέξοδο, είναι μάλλον σταυροδρόμια παρά αδιέξοδα

«Η ύπαρξη προηγείται της ουσίας»: αυτός ο ισχυρισμός του Σαρτρ φαίνεται περίπλοκος, αλλά δεν είναι. Σημαίνει απλώς ότι είμαστε ελεύθεροι να υπάρχουμε, να εφεύρουμε τον εαυτό μας και να τον διορθώσουμε μέσα στη ζωή μας, όπως και την ιστορία μας. Οποιαδήποτε και αν είναι πρώτη, δεν είναι η «ουσία» αυτό που ο θεός επιθυμεί να γίνουμε ή αυτό που το γονιδίωμά μας ή η κοινωνική μας τάξη θα καθορίσει να είμαστε. Με τον ισχυρισμό αυτό, που βρίσκεται στο επίκεντρο της υπαρξιστικής φιλοσοφίας του, ο Ζαν Πολ Σαρτρ ανήκει στην κατηγορία των φιλοσόφων του «γίγνεσθαι». Το ίδιο και ο Νίτσε όταν, στο Τάδε Έφη Ζαρατούστρα, επαναλαμβάνει την εντολή του Πίνδαρου: «Γίνε αυτό που είσαι». Για να επιτευχθεί αυτό, για να διεκδικήσουμε με επιτυχία τη μοναδικότητά μας, χρειάζεται όντως μια ζωή. Χρειάζεται η περιπέτεια και οι κακουχίες, να τολμάμε να εγκαταλείψουμε την άνεση της συνήθειας.

Αυτοί οι φιλόσοφοι του «γίγνεσθαι» αντιτίθενται στους φιλοσόφους της ουσίας, οι οποίοι δεν επικεντρώνονται τόσο στην ιστορία του ατόμου όσο στην αμετάβλητη αλήθεια του, σε αυτό που αποκαλούν οι χριστιανοί «ψυχή» ο Λάιμπνιτς «ουσία» κι ο Καρτέσιος «εγώ». Αυτή η αντίθεση χρονολογείται από τις πρώτες μέρες της φιλοσοφίας, σε εκείνους τους σοφούς πριν από τον Σωκράτη, οι οποίοι ονομάζονται «προσωκρατικοί»: στον Ηράκλειτο και στον Παρμενίδη. Από τη μια, ο Ηράκλειτος, στοχαστής του «γίγνεσθαι», ο οποίος χρησιμοποιεί τη μεταφορά του ποταμού για να συμβολίσει την αέναη κίνηση των πάντων: «Δεν κολυμπάμε ποτέ δύο φορές στο ίδιο ποτάμι». Από την άλλη, ο Παρμενίδης, στοχαστής του «είναι», ο οποίος ορίζει τον θεό ως «το ακίνητο και αιώνιο Ον». Στην παράδοσή μας, ο Παρμενίδης ξεπέρασε τον Ηράκλειτο. Οι ηρακλείτειοι, όπως ο Νίτσε ή ο Σαρτρ, είναι μειοψηφία. Σημαντικοί φιλόσοφοι -ο Πλάτωνας, ο Καρτέσιος, ο Λάιμπνιτς…- είναι σχεδόν όλοι τους παρμενικοί: πιστεύουν περισσότερο στο «είναι» απ’ ό,τι στο «γίγνεσθαι». Αυτό είναι ένα πρόβλημα στη συλλογιστική μας για την αρετή της αποτυχίας. Αν οι αποτυχίες μας μπορούν να μας βοηθήσουν να «γίνουμε», μπορεί πράγματι να αποβεί επικίνδυνο να ανακαλύψουμε το «είναι» μας. Κι αυτό επειδή τότε θα θεωρούσαμε ότι η αποτυχία μας δίνει μια απάντηση για το π είμαστε και γι’ αυτό τη βιώνουμε άσχημα. Βιώνοντας, όμως, διαφορετικά την αποτυχία, θέτουμε το ερώτημα για το π θα μπορούσαμε να γίνουμε. Πιστεύοντας ότι η αποτυχία μπορεί να μας βοηθήσει να αναδυθούμε πάλι, να ξαναβρούμε τον προσανατολισμό μας συγκλίνουμε σε μια φιλοσοφίας του «γίγνεσθαι»· είναι η επιλογή ανάμεσα στον Ηράκλειτο και στον Παρμενίδη.

Άλλωστε, οι αποτυχίες μας έχουν το πλεονέκτημα ότι μπορούν να μας κάνουν διατεθειμένους στην προώθηση αλλαγής κατεύθυνσης, μιας υπαρξιακής αλλαγής πορείας που θα αποδειχθεί επιτυχής. Η σημασία τους μερικές φορές εμποτίζει τη ζωή μας και καθορίζει tnv επανακατεύθυνσή μας. Κι αυτή είναι άλλη μια αρετή της αποτυχίας το ότι μας κάνει διαθέσιμους και ανοιχτούς σε νέα πράγματα.
Αν ο Κάρολος Δαρβίνος δεν είχε αποτύχει διαδοχικά στις σπουδές του στην ιατρική και στη θεολογία, ποτέ δεν θα είχε μπαρκάρει για αυτό το μακρύ ταξίδι το τόσο αποφασιστικό στην κατάρτιση και τη σκέψη του, ώστε να οδηγηθεί στην κατανόηση των μηχανισμοί της εξέλιξης.

Ο νεαρός Κάρολος Δαρβίνος ξεκίνησε σπουδάζοντας ιατρικά στη Σκοτία, μιας και ο πατέρας του, όντας γιατρός και ο ίδιος, επιθυμούσε να ακολουθήσει τα βήματά του. Σοκαρισμένος από τις βίαιες μεθόδους της χειρουργικής, βρίσκοντας βαρετά τα θεωρητικά μαθήματα, πέρασε
κάποιο χρόνο παρατηρώντας πουλιά από το παράθυρο ώσπου αποφάσισε να εγκαταλείψει την ιατρική σχολή, στη συνέχεια γράφτηκε στο Χριστιανικό Κολέγιο του Κέιμπριτζ για να λάβει θεολογική εκπαίδευση ώστε να γίνει αγγλικανός ιερέας. Ωστόσο ούτε αυτή τη φορά κατάφερε να αφοσιωθεί στις σπουδές του, προτιμώντας να ιππεύει και να συλλέγει σκαθάρια από το να ακούει κηρύγματα για τον Θεό, κι έτσι διέκοψε και πάλι τις σπουδές του. Δύο διαδοχικές αποτυχίες που δεν του δίδαξαν τίποτα ουσιαστικό για τo ανθρώπινο σώμα ή την αλήθεια του Θεού, ωστόσο τον έκαναν διαθέσιμο για μια περιπέτεια που διάφορες ποτέ δεν θα είχε δοκιμάσει. Ο Δαρβίνος αποφάσισε γα μπαρκάρει με ένα πλοίο για δύο χρόνια. Οι σειρήvες του Beagle ακούγονταν στο λιμάνι Γούλγουιτς, στον Τάμεση. Από εκεί ξεκίνησαν όλα. Η κλίση του ήρθε στο φως σε αυτό το ταξίδι, παρατηρώντας τα είδη που συναντούσαν στην πορεία τους. Ιδού τι πρέπει να γνωρίζουν οι μαθητές που ταλανίζονται προσπαθώντας να βρουν τον δρόμο τους. Όλοι θα πρέπει να διαβάσουν το Ταξιδεύοντας με το Beagle του Κάρολου Δαρβίνου.

Αν και στην αρχή αντιμετωπίζονται ως δρόμοι που μοιάζουν δίχως διέξοδο, μερικές αποτυχίες είναι μάλλον σταυροδρόμια παρά αδιέξοδα. Ανακαλύπτοντας αυτές τις διαδρομές ζωής, σκεφτόμαστε τη μεταφορά με τον βράχο που αναπτύσσει ο Σαρτρ στο έργο του Το Είναι και το Μηδέν: «Ο βράχος θα μου προβάλει μεγάλη αντίσταση αν θελήσω να τον μετακινήσω. Αν θέλω, όμως, να ανέβω και να θαυμάσω το τοπίο θα με βοηθήσει πολύ». Επειδή υπάρχουμε στον χρόνο και μπορούμε να θέτουμε νέους στόχους στη δράση μας, έχουμε τη δύναμη, γράφει ο Σαρτρ μερικές γραμμές πιο κάτω, να κάνουμε το «εμπόδιο» του βράχου ένα “βοήθημα” για ένα νέο έργο. Αυτό σημαίνει να υπογραμμίζουμε τη δύναμη του πνεύματός μας, την παρουσία μας. Η κεντρική ιδέα του σαρτρικού υπαρξισμού είναι το «έργο». Το να υπάρχουμε δεν σημαίνει να απολαμβάνουμε μια σταθερή και αιώνια αλήθεια. Η ύπαρξη απαιτεί να προβάλλουμε συνεχώς τον εαυτό μας στο μέλλον. Γνωρίζοντας το φράγμα της αποτυχίας, μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο που οι ίδιοι προβαλλόμαστε και να το κάνουμε αρχή μας.

Ασκληπιός, ο Θεός γιατρός

Στη Λακέρεια, μια πολιτεία που βρισκόταν στη νοτιοανατολική Θεσσαλία. στα βορινά της λίμνης της Κάρλας -στα παλιά εκείνα χρόνια την έλεγαν Βοίβη- βασίλευε ένας γιος του 'Αρη από τη γενιά των Λαπιθών, ο Φλεγύας, Κάποια μέρα έτυχε η θυγατέρα του. η όμορφη Κορωνίδα, να περιδιαβάζει μονάχη στις όχθες της λίμνης, και καθώς έσκυβε να δροσίσει τα πόδια της στα νερά της, την είδε, περαστικός από εκεί, ο Απόλλωνας και την αγάπησε’ χωρίς να χάσει καιρό, ήρθε κοντά της. την πήρε στην αγκαλιά του και την έκανε δική του. Την ερωτική της περιπέτεια με τον μεγάλο θεό η κόρη, γυρνώντας στο παλάτι, ντράπηκε να τη μονολογήσει στους γονείς της. Ήταν ωστόσο αρραβωνιασμένη με τον Ίσχυ, το γιο του Έλατου, που βασίλευε στην Αρκαδία. Όταν έφτασε η μέρα των γάμων τους, ένας κόρακας, βλέποντας τις ετοιμασίες, κίνησε γρήγορα γιο τους Δελφούς. για να φέρει την είδηση στον Απόλλωνα πως η αγαπημένη του παντρευόταν άλλον, και μάλιστα θνητό.

Η πρώτη αντίδραση του θυμωμένου θεού ήταν να καταραστεί τον κόρακα. Έτσι που μου μαύρισες την καρδιά με το μήνυμά σου, το ίδιο και συ από άσπρος που ήσουν ως τώρα να μαυρίσεις μια για πάντα! Να μάθεις να μη βιάζεσαι να φέρνεις άσχημα μαντάτα! Έπειτα σκότωσε τον γαμπρό με τα βέλη του και έβαλε την αδελφή του την Άρτεμη να δοξέψει την Κορωνίδα και τις γυναίκες της ακολουθίας της. Το παιδί όμως που η γυναίκα έκρυβε στα σπλάχνα της ήταν θεού σπορά και δεν άξιζε να χαθεί μαζί με τη μητέρα γι' αυτό, την τελευταία στιγμή, λίγο πριν το κορμί της Κορωνίδας πάρει να καίγεται πάνω στη νεκρική πυρά, ο Απόλλωνας άρπαξε το αγέννητο μέσα από τις φλόγες και το εμπιστεύτηκε στον Χείρωνα να το αναστήσει. Το όνομα που δόθηκε στο παιδί ήταν Ασκληπιός.

Έτσι ο Ασκληπιός μεγάλωσε στο Πήλιο, στη σπηλιά του Χείρωνα.
Ο σοφός Κένταυρος τον έμαθε, μέσα στ’ άλλα, να γιατρεύει την κάθε αρρώστια και την κάθε πληγή, είτε με ξόρκι, είτε με μαντζούνια, είτε με μαλαχτικά βότανα. είτε και με χειρουργική επέμβαση. Γρήγορα το άνομα του Ασκληπιού διαλαλήθηκε στην Ελλάδα, και ήταν πλήθος οι άρρωστοι και οι λαβωμένοι που έρχονταν να τους κάνει καλά. Και δεν είναι παράξενο αν ο ήρωας, τόσες επιτυχίες που είχε, το πήρε πάνω του˙ δεν του έφτανε πια να γλιτώνει τους ανθρώπους από του Χάρου τα δόντια˙ θέλησε να αναστήσει και πεθαμένους.

Το να ζητάς όμως, θνητός εσύ, να σηκώσεις τα σύνορα που χωρίζουν τους θνητούς από τους θεούς, είναι αλαζονεία – ύβρις με τον αρχαίο όρο – που πρέπει να τιμωρηθεί το γρηγορότερο. Έτσι, ένα αστροπελέκι του Δία, του θεού που κρατεί τον κόσμο σε τάξη, ρίχνει νεκρό τον Ασκληπιό.

Ο χαμός του γιου του κόστισε πολύ στον Απόλλωνα, που αποφάσισε να πάρει το αίμα του πίσω. Επειδή δεν μπορούσε να τα βάλει με τον πατέρα του, σκότωσε τους Κύκλωπες, που στο χαλκίδιό τους ετοίμαζαν τ’ αστροπελέκια για τον Δία: τον Βρόντη, τον Στερόπη και το Άργη.

Για να τιμωρήσει τον γιο του για τον τριπλό αυτό φόνο ο Δίας, σκέφτηκε στην αρχή να τον ρίξει στο Τάρταρα, έπεσε όμως στα πόδια του η Λητώ και κατάφερε να κάνει την τιμωρία του ελαφρότερη˙ καταδικάστηκε να μπει στη δούλεψη του Άδμητου, του βασιλιά των θεσσαλικών Φερών για ένα χρόνο.

Όλοι οι μύθοι για τη δραστηριότητα του Ασκληπιού ως γιατρού δημιουργήθηκαν όταν η μυθοπλαστική σκέψη είχε παρακμάσει και γι’ αυτό δεν είναι ούτε πολλοί ούτε πρωτότυποι. Έλεγαν πως είχε μετάσχει στην Αργοναυτική Εκστρατεία, ως γιατρός των επιφανέστερων ηρώων της εποχής του, καθώς και στο κυνήγι του Καλυδωνίου Κάπρου. Στον πόλεμο της Τροίας είχαν πάει οι δυο γιοι του ως πολεμιστές και ως γιατροί.

Ως σύζυγος του Ασκληπιού αναφέρεται η Ηπιόνη (μαλακιά ή ήπια), μία μορφή χωρίς ιστορία (η έννοια του ονόματός της είναι απλή επανάληψη του δικού του ονόματος). Οι κόρες που είχε από την Ηπιόνη είχαν ονόματα που συμβόλιζαν την υγεία ή τη γιατρειά: Υγεία, Ιασώ, Ακεσώ, Πανάκεια. Μερικοί μύθοι παρουσιάζουν και την Ηπιόνη ως κόρη του. Υποτίθεται πως όλες τον βοηθούσαν στο έργο του.

Ως γιατρός ο Ασκληπιός ξεπέρασε κάθε ομότεχνό του, κοινό θνητό ή ήρωα, γιατί είχε την ικανότητα να ανασταίνει και νεκρούς. Κατά μία παράδοση είχε μοιραστεί με την Αθηνά το αίμα που είχε τρέξει από τις φλέβες της αποκεφαλισμένης Γοργόνας και που είχε διπλή δύναμη: είτε να σώζει τους ανθρώπους, ανασταίνοντας και νεκρούς, είτε να τους εξοντώνει˙ μερικοί έλεγαν πως την καταστρεπτική δύναμη την είχε μόνο όσο αίμα είχε χυθεί από την αριστερή πλευρά του γοργονείου και πως αυτό το χρησιμοποιούσε η Αθηνά και όχι ο Ασκληπιός.

Για πολλούς γνωστούς ήρωες υπήρχε παράδοση πως τους ξανάφερε στη ζωή ο Ασκληπιός˙ πρώτος ανάμεσα σ’ αυτούς αναφερόταν πάντοτε ο ευλαβής Ιττπόλυτος, ο γιος του Θησέα˙ άλλοι έλεγαν για τον Τυνδάρειο, άλλοι για τον Γλαύκο, το γιο του Μίνωα, άλλοι γιο τον Καπανέα και άλλοι για άλλους. Υπήρχαν μάλιστα και ορισμένοι όχι σοβαροί μύθοι, που μιλούσαν για πλήθος ανθρώπων αναστημένων από τον Ασκληπιό και για ανησυχητική αραίωση του πληθυσμού του Κάτω Κόσμου ώστε ο Άδης να διαμαρτύρεται για απειλούμενη ερήμωση του βασιλείου του.

Άλλοι πάλι έλεγαν πως ανάσταινε νεκρούς κινημένος από το ταπεινό πάθος να θησαυρίσει όσο πιο πολύ χρυσάφι μπορούσε. Σύμφωνα μ’ αυτούς, αυτός ήταν ο λόγος που κεραυνώθηκε από τον Δία.

Ο χρόνος σιγά σιγά επιβραδύνει και κάποτε θα σταματήσει!

Το σύμπαν μεγαλώνει με όλο και με γρηγορότερο ρυθμό.

Τουλάχιστον, αυτό θα μας έκανε να πιστέψουμε η συντριπτική πλειοψηφία των επιστημόνων.
Ωστόσο, σύμφωνα με μια ομάδα Ισπανών φυσικών, ίσως δεν είναι η επέκταση του σύμπαντος που αλλάζει ρυθμό, αλλά ο ίδιος ο χρόνος. Ο χρόνος μπορεί να επιβραδύνει και αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσε τελικά να σταματήσει εντελώς!

Για να κατανοήσετε αυτό το οποίο ο José Senovilla και η ομάδα του στο πανεπιστήμιο της Χώρας των Βάσκων στο Μπιλμπάο, υποστηρίζουν, φέρτε στο νου σας τι ακούγεται όταν ένα ασθενοφόρο περάσει δίπλα σας στο δρόμο έχοντας σε λειτουργία τις σειρήνες. Καθώς απομακρύνεται από εσάς, ο ήχος της σειρήνας αρχίζει να χάνεται. Αυτό είναι γνωστό ως το φαινόμενο Doppler και συμβαίνει επειδή τα ηχητικά κύματα λιγοστεύουν καθώς το ασθενοφόρο απομακρύνεται από εσάς, πράγμα που σημαίνει ότι φθάνουν σε πιο αργό ρυθμό δηλαδή χαμηλότερη συχνότητα.

Μήπως οι νόμοι της φυσικής άλλαξαν όταν το ασθενοφόρο πέρασε και δεν ήταν η ταχύτητά του που προκάλεσε αυτή τη μείωση της συχνότητας, αλλά το πέρασμα του χρόνου; Εάν ο χρόνος επιβραδύνθηκε, αυτό θα έκανε τα ηχητικά κύματα να φτάσουν σε σας με χαμηλότερη συχνότητα.

Αυτό είναι ουσιαστικά που προτείνει η ομάδα του Senovilla. Γνωρίζουμε ότι το σύμπαν επεκτείνεται με επιταχυνόμενο ρυθμό, διότι οι γαλαξίες που βρίσκονται πιο μακριά από εμάς έχουν μια μεγαλύτερη εκδοχή του φαινομένου Doppler με πιο έντονο φωτισμό από τους γαλαξίες που βρίσκονται πιο κοντά σε εμάς, πράγμα που σημαίνει ότι κινούνται ταχύτερα. Αλλά αν ο χρόνος επιβραδύνει, το φως θα φτάσει σε μας σε χαμηλότερη συχνότητα. Θα βλέπαμε το φως αλλά θα ήταν για διαφορετικό λόγο.

Αυτή η θεωρία ακούγεται εξωπραγματική, αλλά δίνει απάντηση σε κάποια βασανιστικά ερωτήματα. Για να επιταχυνθεί η επέκταση του σύμπαντος, πρέπει να βρείτε κάτι που να το προκαλέσει. Εκεί μπαίνει η αποκαλούμενη «σκοτεινή ενέργεια». Αυτή η μυστηριώδης δύναμη υποτίθεται ότι αποτελεί το 68% του σύμπαντος, αλλά ποτέ δεν το έχουμε παρατηρήσει. Αν ο χρόνος επιβραδύνεται, δεν χρειάζεστε καθόλου «σκοτεινή ενέργεια»!

Αλλά αυτή η θεωρία γίνεται ακόμη πιο περίεργη. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι βασίζεται σε μια αρχή, στη θεωρία χορδών, που λέει ότι το σύμπαν μας υπάρχει στην επιφάνεια μιας μεμβράνης η οποία υπάρχει μέσα σε ένα χώρο που ονομάζεται υπερδιαφάνεια . Όλες οι μεμβράνες μπορούν να έχουν διαφορετικούς αριθμούς διαστάσεων. Το  δικό μας έχει τρεις χωρικές διαστάσεις και μία χρονική, αλλά άλλες θα μπορούσαν να μην έχουν καθόλου διαστάσεις χρόνου ή να έχουν πολλαπλές. Οι διαστάσεις σε άλλες μεμβράνες θα μπορούσαν ακόμη να κυλήσουν μεταξύ διαφορετικών εκδόσεων, δηλαδή ο χώρος θα μπορούσε να γίνει χρόνος και το αντίστροφο.

Αυτό είναι που οι ερευνητές πιστεύουν ότι μπορεί να συμβεί στη διάστασή μας ως προς το χρόνο! Τείνει σιγά-σιγά να μετατραπεί σε διαστημική διάσταση. Αν τα καταφέρει, το σύμπαν μας θα «παγώσει» στο χρόνο και θα υπάρξει σε τετραδιάστατο χώρο.

Μην ανησυχείτε! Αυτό δεν θα συμβεί παρά σε δισεκατομμύρια χρόνια.
Για αυτό κρατήστε τη θετική πλευρά της θεωρίας! Η ζωή είναι μεγαλύτερη από ό,τι νομίζατε…

ΑΝΤΙΣΘΕΝΗΣ: Αἴας ἢ Αἴαντος λόγος (1-9)

[1] Ἐβουλόμην ἂν τοὺς αὐτοὺς ἡμῖν δικάζειν οἵπερ καὶ ἐν τοῖς πράγμασι παρῆσαν· οἶδα γὰρ ὅτι ἐμὲ μὲν ἔδει σιωπᾶν, τούτῳ δ᾽ οὐδὲν ἂν ἦν πλέον λέγοντι· νῦν δὲ οἱ μὲν παραγενόμενοι τοῖς ἔργοις αὐτοῖς ἄπεισιν, ὑμεῖς δὲ οἱ οὐδὲν εἰδότες δικάζετε. καίτοι ποία τις ἂν δίκη δικαστῶν μὴ εἰδότων γένοιτο, καὶ ταῦτα διὰ λόγων; τὸ δὲ πρᾶγμα ἐγίγνετο ἔργῳ.
[2] τὸ μὲν οὖν σῶμα τοῦ Ἀχιλλέως ἐκόμισα ἐγὼ φέρων, τὰ δὲ ὅπλα ὅδε, ἐπιστάμενος ὅτι οὐ τῶν ὅπλων μᾶλλον ἐπεθύμουν οἱ Τρῶες ἀλλὰ τοῦ νεκροῦ κρατῆσαι. τοῦ μὲν γὰρ εἰ ἐκράτησαν, ᾐκίσαντό τε ἂν τὸ σῶμα καὶ τὰ λύτρα τοῦ Ἕκτορος ἐκομίσαντο· τὰ δὲ ὅπλα τάδε οὐκ ἂν ἀνέθεσαν τοῖς θεοῖς ἀλλ᾽ ἀπέκρυψαν,
[3] δεδιότες τόνδε τὸν ἀγαθὸν ἄνδρα, ὃς καὶ πρότερον ἱεροσυλήσας αὐτῶν τὸ ἄγαλμα τῆς θεοῦ νύκτωρ ὥσπερ τι καλὸν ἐργασάμενος ἐπεδείκνυτο τοῖς Ἀχαιοῖς. κἀγὼ μὲν ἀξιῶ λαβεῖν ἵν᾽ ἀποδῶ τὰ ὅπλα τοῖς φίλοις, οὗτος δὲ ἵν᾽ ἀποδῶται, ἐπεὶ χρῆσθαί γε αὐτοῖς οὐκ ἂν τολμήσειε· δειλὸς γὰρ οὐδεὶς ἂν ἐπισήμοις ὅπλοις χρήσαιτο, εἰδὼς ὅτι τὴν δειλίαν αὐτοῦ ἐκφαίνει τὰ ὅπλα.
[4] σχεδὸν μὲν οὖν ἐστιν ἅπαντα ὅμοια. οἵ τε γὰρ διαθέντες τὸν ἀγῶνα φάσκοντες εἶναι βασιλεῖς περὶ ἀρετῆς κρίνειν ἐπέτρεψαν ἄλλοις, οἵ τε οὐδὲν εἰδότες δικάσειν ὑπισχνεῖσθε περὶ ὧν οὐκ ἴστε. ἐγὼ δὲ ἐπίσταμαι τοῦτο, ὅτι οὐδεὶς ἂν βασιλεὺς ἱκανὸς ὢν περὶ ἀρετῆς κρίνειν ἐπιτρέψειεν ἄλλοις μᾶλλον ἤπερ ἀγαθὸς ἰατρὸς διαγνῶναι νοσήματα ἄλλῳ παρείη.
[5] καὶ εἰ μὲν ἦν μοι πρὸς ἄνδρα ὁμοιότροπον, οὐδ᾽ ἂν ἡττᾶσθαί μοι διέφερε· νῦν δ᾽ οὐκ ἔστιν ὃ διαφέρει πλέον ἐμοῦ καὶ τοῦδε. ὃ μὲν γὰρ οὐκ ἔστιν ὅ τι ἂν δράσειε φανερῶς, ἐγὼ δὲ οὐδὲν ἂν λάθρᾳ τολμήσαιμι πρᾶξαι. κἀγὼ μὲν οὐκ ἂν ἀνασχοίμην κακῶς ἀκούων, οὐδὲ γὰρ κακῶς πάσχων, ὃ δὲ κἂν κρεμάμενος, εἰ κερδαίνειν τι μέλλοι·
[6] ὅστις γε μαστιγοῦν παρεῖχε τοῖς δούλοις καὶ τύπτειν ξύλοις τὰ νῶτα καὶ πυγμαῖς τὸ πρόσωπον, κἄπειτα περιβαλόμενος ῥάκη, τῆς νυκτὸς εἰς τὸ τεῖχος εἰσδὺς τῶν πολεμίων, ἱεροσυλήσας ἀπῆλθε. καὶ ταῦτα ὁμολογήσει ποιεῖν, ἴσως δὲ καὶ πείσει λέγων ὡς καλῶς πέπρακται. ἔπειτα τῶν Ἀχιλλέως ὅπλων ὅδε ὁ μαστιγίας καὶ ἱερόσυλος ἀξιοῖ κρατῆσαι;
[7] ἐγὼ μὲν οὖν ὑμῖν λέγω τοῖς οὐδὲν εἰδόσι κριταῖς καὶ δικασταῖς, μὴ εἰς τοὺς λόγους σκοπεῖν περὶ ἀρετῆς κρίνοντας, ἀλλ᾽ εἰς τὰ ἔργα μᾶλλον. καὶ γὰρ ὁ πόλεμος οὐ λόγῳ κρίνεται ἀλλ᾽ ἔργῳ· οὐδ᾽ ἀντιλέγειν ἔξεστι πρὸς τοὺς πολεμίους, ἀλλ᾽ ἢ μαχομένους κρατεῖν ἢ δουλεύειν σιωπῇ. πρὸς ταῦτα ἀθρεῖτε καὶ σκοπεῖτε· ὡς, εἰ μὴ δικάσετε καλῶς, γνώσεσθε ὅτι οὐδεμίαν ἔχει λόγος πρὸς ἔργον ἰσχύν,
[8] οὐδ᾽ ἔστιν ὑμᾶς ὅ τι λέγων ἀνὴρ ὠφελήσει, εἴσεσθε δὲ ἀκριβῶς ὅτι δι᾽ ἀπορίαν ἔργων πολλοὶ καὶ μακροὶ λόγοι λέγονται. ἀλλ᾽ ἢ λέγετε ὅτι οὐ ξυνίετε τὰ λεγόμενα, καὶ ἀνίστασθε, ἢ δικάζετε ὀρθῶς. καὶ ταῦτα μὴ κρύβδην [φέρετε], ἀλλὰ φανερῶς, ἵνα γνῶτε ὅτι καὶ αὐτοῖς τοῖς δικάζουσι δοτέα δίκη ἐστίν, ἂν μὴ δικάσωσιν ὀρθῶς. κἄπειτ᾽ ἴσως γνώσεσθε ὅτι οὐ κριταὶ τῶν λεγομένων ἀλλὰ δοξασταὶ κάθησθε.
[9] ἐγὼ δὲ διαγιγνώσκειν μὲν ὑμῖν περὶ ἐμοῦ καὶ τῶν ἐμῶν ἐπιτρέπω, διαδοξάζειν δὲ ἅπασιν ἀπαγορεύω, καὶ ταῦτα περὶ ἀνδρός, ὃς οὐχ ἑκὼν ἀλλ᾽ ἄκων ἀφῖκται εἰς Τροίαν, καὶ περὶ ἐμοῦ ὃς πρῶτος ἀεὶ καὶ μόνος καὶ ἄνευ τείχους τέταγμαι.

***
[1] Θα ήθελα να μας δίκαζαν οι ίδιοι άνθρωποι που ήσαν παρόντες και στα περιστατικά· γιατί ξέρω ότι τότε θα μπορούσα να σιωπήσω, ενώ αντίθετα αυτός δεν θα αποκόμιζε τίποτε παραπάνω, αν μιλούσε. Τώρα όμως εκείνοι που παραβρέθηκαν σε όσα έγιναν είναι μακριά, και εσείς, οι οποίοι δεν ξέρετε τίποτα, δικάζετε. Πώς όμως είναι δυνατόν να κρίνουν κριτές οι οποίοι δεν γνωρίζουν; Και μάλιστα βασιζόμενοι σε λόγια, ενώ αυτό που συνέβη έγινε με πράξεις.
[2] Έτσι, το σώμα του Αχιλλέα το έφερα εγώ κρατώντας το στα χέρια, ενώ τα όπλα αυτός εδώ, γνωρίζοντας ότι οι Τρώες δεν ήθελαν τόσο τα όπλα, όσο το να περιέλθει στην κυριότητά τους ο νεκρός. Γιατί αν γίνονταν κύριοι του νεκρού, θα κακοποιούσαν το σώμα και θα εξασφάλιζαν τα λύτρα για τον Έκτορα· και τα όπλα αυτά δεν τα αφιέρωσαν στους θεούς, αλλά τα έκρυψαν,
[3] επειδή φοβούνταν αυτόν τον έξοχο άνδρα, ο οποίος και πρωτύτερα είχε —νύχτα— κλέψει το άγαλμα της θεάς από το ιερό και το επιδείκνυε στους Αχαιούς, σαν να είχε πράξει κάτι ωραίο. Κι εγώ μεν ζητώ να τα πάρω τα όπλα για να τα δώσω πίσω στους φίλους, ενώ αυτός τα θέλει για να τα πουλήσει, μια και δεν θα τολμούσε να τα χρησιμοποιήσει· γιατί κανένας δειλός δεν θα χρησιμοποιούσε όπλα ξακουσμένα, ξέροντας ότι τα όπλα κάνουν να φανεί η δειλία του.
[4] Σχεδόν όλα λοιπόν είναι όμοια. Αυτοί δηλαδή που έστησαν τούτο τον δικαστικόν αγώνα λέγοντας πως είναι βασιλιάδες ανάθεσαν σε άλλους να κρίνουν για την αρετή, κι εσείς οι ανίδεοι υπόσχεσθε ότι θα βγάλετε απόφαση για πράγματα που δεν τα γνωρίζετε. Εγώ όμως ξέρω τούτο: κανένας άξιος βασιλιάς δεν θα ανέθετε σε άλλους να κρίνουν για την αρετή, όπως κι ένας καλός γιατρός δεν θ᾽ άφηνε στην κρίση ενός άλλου να κάνει μιαν ιατρική διάγνωση.
[5] Κι αν μεν είχα να κάνω με κάποιον όμοιό μου, διόλου δεν θα με πείραζε να ηττηθώ· τώρα όμως δεν υπάρχει πράγμα που να διαφέρει περισσότερο απ᾽ όσο διαφέρουμε εγώ κι εκείνος. Γιατί εκείνος δεν κάνει τίποτε φανερά, ενώ εγώ δεν θα τολμούσα να πράξω τίποτε στα κρυφά. Και δεν θα ανεχόμουν να με κακολογούν ούτε και να μου φέρονται άσχημα, ενώ εκείνος θα ανεχόταν ακόμη και να τον κρεμάσουν, αν ήταν να αποκομίσει κάποιο κέρδος.
[6] Αυτός που άφησε τους δούλους να τον μαστιγώνουν και να τον βαριοχτυπούν με ξύλα στη ράχη και με γροθιές στο πρόσωπο, και που έπειτα, φορώντας κουρέλια, τρύπωσε νύχτα στο εχθρικό τείχος, σύλησε το ιερό κι εξαφανίστηκε· κι αυτά θα τα παραδεχτεί ότι τα διέπραξε, κι ίσως σας πείσει κιόλας με τα λόγια του ότι καλώς έγιναν. Θα ᾽χει έπειτα την αξίωση αυτός που θέλει μαστίγωμα, αυτός ο ιερόσυλος, να πάρει τα όπλα του Αχιλλέα;
[7] Λέω λοιπόν σ᾽ εσάς τους ανίδεους κριτές και δικαστές να μην εξετάζετε τα λόγια, όταν κρίνετε για την αρετή αλλά, καλύτερα, τις πράξεις! Γιατί κι ο πόλεμος δεν κρίνεται στα λόγια αλλά στην πράξη· κι ούτε είναι σωστό να αντιμετωπίζει κανείς τους εχθρούς με αντιλόγους αλλά ή θα τους πολεμήσει και θα τους νικήσει ή θα ζήσει ως δούλος στη σιωπή. Προσέξτε τα αυτά και σκεφθείτε: αν δεν κρίνετε σωστά, θα διαπιστώσετε έπειτα ότι ο λόγος είναι εντελώς ανίσχυρος απέναντι στην πράξη,
[8] κι ότι δεν είναι δυνατόν να σας ωφελήσει ένας άνθρωπος λέγοντας λόγια, και θα αντιληφθείτε πολύ καλά, ότι πολλά και μεγάλα λόγια λέγονται από ανικανότητα για πράξεις. Επομένως, ή πέστε ότι δεν καταλαβαίνετε όσα λέγονται και σηκωθείτε να φύγετε, ή δικάστε σωστά. Και τούτο όχι στα κρυφά αλλά φανερά, για να νιώσετε ότι κι αυτοί που δικάζουν πρέπει να λογοδοτούν, αν δεν δικάσουν σωστά! Ίσως τότε να αντιληφθείτε ότι δεν κάθεσθε εκεί ως κριτές όσων λέγονται αλλά ως άνθρωποι που διαμορφώνουν γνώμη.
[9] Εγώ σας επιτρέπω να κρίνετε εμένα και τις πράξεις μου, αλλά απαγορεύω στους πάντες να κάνουν εικασίες, και μάλιστα για έναν άνθρωπο που δεν ήλθε με τη θέλησή του στην Τροία, και για μένα που πάντοτε πηγαίνω στη θέση μου πρώτος, μόνος και χωρίς προστατευτικό τείχος.