Επιμένοντας σε μια τελειωμένη σχέση

Υπήρχαν δύο νησιά, που ανήκαν το καθένα σε ένα άτομο. Τα νησιά ήταν ενωμένα μεταξύ τους με μια γέφυρα και μόνο διασχίζοντάς την, μπορούσες να περάσεις στο απέναντι νησί, γιατί η θάλασσα ήταν απροσπέλαστη και δε γινόταν να προχωρήσεις στα ορμητικά νερά της. Τα δύο άτομα λοιπόν, ζούσαν ο καθένας στο δικό του νησί και μέσω της γέφυρας είχαν πρόσβαση ο ένας στη ζωή και στα συναισθήματα του άλλου.

Το ένα άτομο, όμως, κάποια στιγμή κουράστηκε από το ανεξέλεγκτο πήγαινε-έλα και θέλησε να γκρεμίσει τη γέφυρα, τη μόνη δίοδο επικοινωνίας που τους ένωνε. Όταν, λοιπόν, η γέφυρα κατέρρευσε, το άλλο άτομο ήθελε να πάει απέναντι κι έκανε τα πάντα, προσπάθησε να κολυμπήσει, ανέβηκε σε σανίδες, μπήκε σε βάρκες, όμως η θάλασσα τον ξέβραζε πάντα στην ακτή του. Ήξερε ότι δεν μπορούσε να τιθασεύσει τα νερά και να τα διασχίσει, αλλά δε σταματούσε ποτέ να προσπαθεί. Ταλαιπωρούσε, έτσι, μάταια τον εαυτό του, ενώ το άλλο άτομο, στο απέναντι νησί, απολάμβανε την ανεξαρτησία του.

Η γέφυρα σημαίνει το ερωτικό δέσιμο, τους λόγους που ενώνουν δύο ανθρώπους και που τους κρατούν σε σχέση. Όταν το ένα άτομο φτάσει στο σημείο να γκρεμίσει τη γέφυρα και ό,τι τους δένει και να κρατήσει τον άλλο μακριά του, σημαίνει πως δεν έχει πλέον ανάγκη τη σχέση και προτιμά συνειδητοποιημένα να μην έχει καμία «πρόσβαση» στο μέχρι πρότινος σύντροφό του.

Το άλλο άτομο, όμως, που βλέπει τη γέφυρα και τη σχέση του να γκρεμίζεται χωρίς τη δική του επιθυμία, θέλει να έρθει πάλι κοντά στο σύντροφό του. Με γκρεμισμένη, όμως, τη «δίοδο επικοινωνίας» που άλλοτε τους ένωνε, όλες οι προσπάθειές του θα αποβαίνουν μάταιες. Εφόσον ο άλλος γκρέμισε τη γέφυρα κι είναι ευχαριστημένος μάλιστα που το έκανε, δε θα μπορέσει με κανένα μέσο να πάει ξανά κοντά του και κατά βάθος το ξέρει.

Μια τελειωμένη σχέση, λοιπόν, έχει περίπου αυτή την αναλογία: o ένας γκρεμίζει τη σχέση και το ευχαριστιέται, όμως ο άλλος απελπίζεται πάνω στα συντρίμμια της κι ενώ ξέρει πως δε θα μπορέσει ποτέ ξανά να πλησιάσει το σύντροφό του, αποβαίνει σε κουραστικές και μάταιες ενέργειες, προκειμένου να φτάσει κοντά του.

Ο λόγος που δε σταματάμε να προσπαθούμε και να επιμένουμε σε μια τελειωμένη σχέση, είναι η πεποίθηση που θέλουμε να υιοθετούμε, ότι μπορεί να διασωθεί η κατάσταση και να αλλάξει γνώμη ο σύντροφός μας. Ενώ είναι ξεκάθαρη η θέση του κι η απομάκρυνσή του από εμάς, επιμένουμε να εξαπατούμε τον εαυτό μας, πως θα μεταπειστεί και θα γυρίσει κοντά μας.

Η ασφάλεια που αισθανόμασταν στην ήδη γεφυρωμένη σχέση που είχαμε, είναι μια ακόμη αιτία που μας κάνει να προσπαθούμε μάταια να την ξανακερδίσουμε. Το ενδεχόμενο να γεφυρώσουμε τη ζωή μας από την αρχή με έναν άλλο άνθρωπο, είναι μια απόμακρη προοπτική, που θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να υλοποιηθεί και γι’ αυτό την απορρίπτουμε. Η τάση μας, λοιπόν, να επιζητάμε την πιο σύντομη λύση στα προβλήματά μας, θα καταστήσει την τελειωμένη σχέση μας ως την πιο κοντινή επιλογή και θα επιδοθούμε, έτσι, σε προσπάθειες για ανακατασκευή της.

Η τάση μας, τέλος, να κρίνουμε εξ ιδίων τα συναισθήματα του συντρόφου μας, μας κάνει να πιστεύουμε λαθεμένα σε μια συναισθηματική επανασύνδεση, που, όμως, δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί. Τα αισθήματα που δε σταματάμε να νιώθουμε όταν ο σύντροφός μας γκρεμίζει τη σχέση, μας φορτώνουν με εξιδανικευμένες ψευδαισθήσεις, πως πρόκειται για προσωρινό τέλος.

Έτσι, λοιπόν, χωρίς μια γέφυρα επικοινωνίας κι ενώ δε θα είναι δυνατόν να διασχίσουμε τα νερά της θάλασσας για να φτάσουμε ξανά στο σύντροφό μας, θα επιμένουμε να μπαίνουμε μέσα σ’ αυτά και να εξαντλούμε τον εαυτό μας με μάταιες ενέργειες. Κάποια στιγμή, όμως, μετά από πολλές προσπάθειες το κύμα θα μας ξεβράσει κατάκοπους στην ακτή. Μόνο τότε θ’ αντιληφθούμε τη ματαιότητα των κόπων μας και θ’ αποσυρθούμε, έτσι, από την επιμονή μας να γεφυρώσουμε ξανά τ’ αγεφύρωτα.

Carl Jung: Ο ρόλος του πατέρα και της μητέρας για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας ενός παιδιού

Για να κατανοήσουμε την προστατευτική ενέργεια των δύο γονέων, ας χρησιμοποιήσουμε την αναλογία της φωλιάς των πουλιών.

 

Η φωλιά των πουλιών αποτελείται από δύο μέρη:

• Το έξω στρώμα είναι σκληρό, συμπαγές, δομημένο από πιο σκληρά υλικά, κομμάτια ξύλο, πετρούλες, λάσπη κλπ., που αποτελούν ένα συγκεκριμένο οικοδόμημα που επιτρέπει στη φωλιά να αντέχει στις καιρικές συνθήκες, να είναι στερεή και ασφαλής. Μηχανισμός που φέρνει δομή στο αδόμητο.
• Το εσωτερικό στρώμα είναι πιο μαλακό, φτιαγμένο από πούπουλα κι άλλα μαλακά υλικά. Είναι το μητρικό πλαίσιο.

Το έξω είναι ο πατέρας, το μέσα η μητέρα.

Ένα παιδί μεγαλώνει και αναπτύσσεται μέσα στη μήτρα της μητέρας και εκεί προστατεύεται από τις απαιτήσεις και ιδιαιτερότητες του έξω κόσμου. Μετά τη γέννα, μέχρι να αυτονομηθεί το παιδί χρειάζεται ακόμα την προστασία της μητέρας.

 

Εδώ έρχεται ο πατέρας, μέσα από την καλή σχέση μεταξύ τους, να βοηθήσει το παιδί να χαλαρώσει τους δεσμούς του με την μητέρα και να αρχίσει τα δικά του βήματα στον κόσμο, να αναπτύξει την αυτοεκτίμησή του, την εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του και να αυτονομηθεί από την μητέρα. Υπό την προστασία του πατέρα το παιδί εξερευνά τον έξω κόσμο, έτσι ώστε να μην παλινδρομήσει στην ενδομήτρια εμπειρία.

 

Ο πατέρας ενεργοποιεί στον γιο την ταυτότητα του είδους του

Ανεξάρτητα από το φύλο του παιδιού, ο πατέρας στην αρχή της ζωής του παιδιού, είναι η πηγή της προστασίας από τις δυνάμεις της παλινδρόμησης. Βοηθά να δομήσει το παιδί τα όριά του, την ταυτότητά του, λύνοντας το συμβιωτικό στάδιο με την μητέρα, να έχει αίσθηση του εαυτού του, να λέει ναι ή όχι, τόσο στον έξω κόσμο, όσο και στον κόσμο των ενστίκτων και των επιθυμιών.

 

Η αρσενική αρχή είναι αυτή που βοηθά τον άνθρωπο να εδραιώσει τα όριά του, να βρεί την ταυτότητά του και αυτή η αρσενική δύναμη επίσης, (animus), φέρει τη θηλυκή αρχή έξω στον κόσμο, για να εκφραστεί. Ο γάμος αυτών των δύο αρχών επιφέρει την ισορροπία και την αρμονία.

 

Ο πατέρας δημιουργεί ένα ασφαλές μέρος για το παιδί που έχει γεννηθεί, στη θέση της ασφάλειας που το παιδί βίωνε στην μήτρα. Μεγαλώνοντας το παιδί, το βοηθά να διαπραγματευθεί με τον έξω κόσμο και να δομήσει την δική του Persona.

 

Η δημιουργία της Persona γίνεται σιγά σιγά από τα υλικά των γονεϊκών αξιών. Το πρώτο πρότυπο της διαμόρφωσης του εγώ είναι να συμπεριφερθώ με τον τρόπο που προσδοκούν οι γονείς μου.

 

Έτσι, η πρώτη persona, είναι οι συλλογικοί πολιτιστικοί κώδικες συμπεριφοράς και κρίσεων αξιών που εκφράζονται και μεταδίδονται από τους γονείς.

 

Στην πορεία της φυσιολογικής ψυχολογικής ανάπτυξης, πρέπει να υπάρξει μια διαφοροποίηση ανάμεσα στο εγώ και στην persona. Το παιδί χρειάζεται να συνειδητοποιήσει ποιο είναι ξέχωρα από τις εξωτερικές συλλογικές απαιτήσεις της κοινωνίας. Να γίνει ένα άτομο που έχει τις δικές του ιδέες και τον δικό του κώδικα συμπεριφοράς και ταυτόχρονα να ζει στον κόσμο και να προσαρμόζεται στις συλλογικές νόρμες. Αν δεν επιτευχθεί κάτι τέτοιο, εμφανίζεται ένα ψευδο-εγώ και ο άνθρωπος ταυτίζεται με τον ρόλο του.

 

Η persona δεν πρέπει να είναι υπερβολικά άκαμπτη ή λαμπρή γιατί αυτή η υπερβολή θα οδηγήσει στην δημιουργία μιας πιο σκοτεινής σκιάς.

 

Αν λοιπόν είμαστε μόνο persona, τότε δεν είμαστε γνήσιοι, γιατί δεν έχουμε επαφή με τον εσωτερικό, πραγματικό εαυτό μας. “Ο άνθρωπος -persona είναι τυφλός και δεν βλέπει την εσωτερική του πραγματικότητα, ακριβώς όπως ο άνθρωπος που δεν έχει καθόλου persona είναι τυφλός και δεν βλέπει την πραγματικότητα του κόσμου.

Η ψυχολογία της κριτικής

Κάθε φορά που ακούτε μια κριτική, μαθαίνετε περισσότερα για το χαρακτήρα του κρίνοντος παρά για το ποιόν του κρινόμενου. Οι αρνητικές κρίσεις συσχετίζονται σχεδόν νομοτελειακά με τη νευρωσική προσωπικότητα αυτού που τις εκφέρει.

 

Ναρκισσισμός, κατάθλιψη, μη ρεαλιστική αντίληψη, έλλειψη ικανοποίησης από τη ζωή, πλημμελής συναισθηματική νοημοσύνη, κυκλοθυμία, τραυματικές εμπειρίες, αντικοινωνικότητα, αίσθημα μειονεξίας και χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι μερικά από τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά όσων καθ´ έξιν προβάλλουν το δικό τους αξιολογικό σύστημα στις πράξεις και τα λόγια των υπολοίπων.

 

Πρόκειται για ένα νοσηρό τρόπο προσαρμογής και πρόκλησης ενδιαφέροντος, ειδικά εάν ο κριτής δεν έχει επιβεβαιώσει με τις γνώσεις του ή τον παραδειγματικό βίο ότι δικαιούται να εκφέρει άποψη ή ότι τα κίνητρά του δεν είναι η αυτοπροβολή μέσω της υποβάθμισης του συνανθρώπου.

 

Οι κρίνοντες έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

 

1. Είναι αυτόκλητοι ή λάθρα απέκτησαν το δικαίωμα της παρέμβασης

2. Προβαίνουν σε αυθαίρετες γενικεύσεις

3. Κρίνουν την πηγή του μηνύματος κι όχι τα επιχειρήματά του

4. Έχουν ιδιότυπη λογική, που βασίζεται σε αναπόδεικτες προσωπικές εμπειρίες

5. Αναζητούν σημασίες εκεί που δεν υπάρχουν και αγνοούν την ουσία

6. Χρησιμοποιούν συναισθηματικές εκφράσεις, ακραίες λέξεις και προτασιακές παρεκτροπές

7. Δεν αντιπροτείνουν

8. Θεωρούν εαυτούς ειδήμονες επί παντός του επιστητού

9. Ασκούν κριτική για χάρη της κριτικής και όχι για την ανάπτυξη γόνιμου διαλόγου

10. Ενστερνίζονται ακραίες απόψεις

11. Προσδοκούν στην πρόκληση εντυπώσεων

12. Αποκρύπτουν στοιχεία και ομνύουν σε μισές αλήθειες

13. Είναι δογματικοί και άτεγκτοι

 

Αντίθετα, όσοι διανθίζουν το λόγο τους με θετικούς χαρακτηρισμούς και πρωτίστως αναγνωρίζουν την ιδιαιτερότητα και τα καλά γνωρίσματα του άλλου, χωρίς να κολακεύουν, συνήθως χαίρουν συναισθηματικής ασφάλειας και πληρότητας, αψεγάδιαστης αυτοεικόνας, που τους αναδεικνύει σε ηγετικά πρόσωπα.

 

Η κριτική, θετική ή αρνητική, πρέπει να ασκείται και να γίνεται αποδεκτή με προσοχή, γιατί πάντοτε εμπεριέχει το μεταμήνυμα της διάθεσης κάποιου να επηρεάσει… Δεν είναι λίγοι εκείνοι, που ενδίδοντας στην παγίδα μερικών φιλοφρονήσεων, παραχωρούν το δικαίωμα της αντίδρασης στην κακοπροαίρετη κριτική…

 

Η ανασφάλεια του κρινομένου

 

Κανόνας 1. Ο εαυτός νιώθει ψυχολογική ασφάλεια μόνο όταν έχει διασφαλιστεί η βιολογική. Γεγονός, που παραπέμπει στην εποχή, που και τα δυο ήταν απόλυτα καθορισμένα από τη στάση των γονέων απέναντι στο εύθραυστο παιδί. Όταν οι γονείς ασκούν αναιτιολόγητη κριτική, ψυχολογική βία ή είναι υπερβολικά επικριτικοί προς τις ενέργειες του παιδιού, ο λανθάνων τρόμος της απόρριψης, της μοναξιάς, της στέρησης της αγάπης, της μη επιβίωσης κατά συνέπεια, φωλιάζει στην αμάθητη καρδιά και ανακαλείται με μεγάλη ευκολία αργότερα.

 

Κανόνας 2. Αν κάθε φορά που σας ασκούν κριτική, καταβάλλετε προσπάθεια να δικαιολογηθείτε, ο εαυτός τελείως υποσυνείδητα ενθυμείται την παιδική εξάρτηση, την υποχώρηση στις απαιτήσεις των ενηλίκων και περιπίπτει σε κατάσταση απειλής και κατ´ επέκταση άμυνας, αποφυγής και επίθεσης, ανάλογα με τις μνήμες ανάλογων συμπεριφορών, που κάποτε είχαν πετύχει.

 

Κανόνας 3. Οι άνθρωποι όταν νιώσουν πως απειλούνται βιολογικά προετοιμάζονται για μάχη μέχρις εσχάτων, χωρίς όρια, αν δε λειτουργήσουν τα κοινωνικά αντανακλαστικά και το υπερεγώ. Για παράδειγμα, αναλογιστείτε ένα καυγά με κάποιον οδηγό: Τα λόγια που εκστομίζονται είναι δυσανάλογα της περίστασης… Ο εαυτός, όμως, όπως τονίσαμε συγχέει πάντα την ψυχολογική με τη σωματική απειλή και αντίστροφα…

 

Κανόνας 4. Η ψυχολογική πίεση, που επέρχεται με την κριτική, ισοδυναμεί με έλεγχο κατά της ανεξαρτησίας και παραπέμπει σε αντίδραση υπεράσπισης του πολύτιμου αυτού αγαθού, που συμβολίζει την ενηλικίωση, ακόμα κι αν αντιληφθούμε πως ο κρίνων έχει δίκιο.

 

Κανόνας 5. Όταν γίνετε αντικείμενο κριτικής μη δικαιολογηθείτε. Εξάλλου, αυτό προσδοκούν οι κριτές σας. Σκεφθείτε τον εαυτό σας σα να έχει τις ιδιότητες, που του καταμαρτυρεί ο κρίνων και εκπλήξτε τον με την περιγραφή αυτού του απαίσιου χαρακτήρα.

Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΙ ΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ

Ποιο είναι το πραγματικό νόημα της ζωής; Ποιος είναι ο αληθινός σκοπός της ζωής; Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα άλλο πέρα από την ίδια την ζωή. Η ίδια η ζωή είναι ο σκοπός της. Η ελεύθερη εκδήλωση κι η ροή της ζωής. Η ζωή είναι σαν ένα ποτάμι που ρέει. Όταν ρέει ελεύθερα ξέρει που να πάει, πώς να πάει κι απλά ταξιδεύει. Δεν χρειάζεται τίποτα άλλο.

 

Αλλά όταν έρχεται ο άνθρωπος και βάζει μεταφορικά και κυριολεκτικά φράγματα κι αλλάζει κατευθύνσεις στην πορεία των πραγμάτων (νομίζοντας ότι βελτιώνει έτσι την πορεία των πραγμάτων) τότε το αποτέλεσμα είναι μια τεχνητή διαμορφωμένη πραγματικότητα. Εκ των πραγμάτων, είναι καλύτερο αυτό; Η ελευθερία θεωρείται σαν ανεξέλεγκτη πορεία κι η ελεγχόμενη πορεία θεωρείται σαν σωτήρια επέμβαση. Είναι πράγματι έτσι; Μπορεί η ελευθερία να υποκατασταθεί από τον περιορισμό; το περιορισμένο; και να οδηγήσει την πορεία της ζωής και τα πράγματα σε καλύτερες καταστάσεις;

 

Ο περιορισμός του νου οδηγεί όντως στην αληθινή, ανώτερη, πιο χρήσιμη, γνώση; Ο περιορισμός σε αντιλήψεις και πεποιθήσεις οδηγεί σε καλύτερη ζωή; Ο περιορισμός των δράσεων, ο έλεγχος κι η χειραγώγηση των δραστηριοτήτων μας, οδηγεί σε μια πιο ευτυχισμένη διαβίωση;

 

Μήπως όλο αυτό το παραμύθι της επέμβασης και παρέμβασης στην ελεύθερη έκφραση της ζωής (σε νοητικό, γνωστικό και πρακτικό επίπεδο) που οι άνθρωποι ονομάζουν περήφανα «πολιτισμό», «κοινωνική ζωή», κλπ., είναι ακριβώς μια παγίδευση του ανθρώπου; Μήπως, πέρα από όλα όσα λένε οι δήθεν ηγέτες του κόσμου, θρησκευτικοί, πολιτικοί, οικονομικοί, κλπ., η πραγματική ζωή δεν είναι στην διαμόρφωση και τους περιορισμούς και στον έλεγχο, αλλά στην Ελευθερία; Στην Αληθινή Ελευθερία, όχι στην αναρχία του εγωισμού,  στην ανεξέλεγκτη δράση των εγώ. Στην Ελευθερία από τον εγωισμό, την προκατάληψη, την ανοησία. Στην Αληθινή Έκφραση της Πραγματικής Φύσης του Ανθρώπου, που είναι Ελευθερία Άχρονη κι η Μόνη Πραγματικότητα.
 

Προφανώς η Ελευθερία για την οποία μιλάμε είναι η Πραγματική Ελευθερία του Ανθρώπου, η Αφύπνιση στην Πραγματικότητα, η Πραγματική Ζωή του Παγκόσμιου Ανθρώπου, που Φωτισμένος από την Κατανόηση της Ενότητας της Ύπαρξης Γνωρίζει Πώς να Δράσει στην ζωή και στην κοινωνία. Αληθινή κοινωνία φτιάχνουν οι Αληθινοί Άνθρωποι, δεν φτιάχνουν τα εγωιστικά ζώα. Τα εγωιστικά ζώα συναθροίζονται απλά κι αποτελούν αγέλες, αγέλες πολιτισμένων ζώων ίσως, αλλά πάντα αγέλες ζώων.

Οι ελπίδες είναι που σε καίνε.

Λένε, πως κάθε ιστορία αγάπης έχει κι ένα προδιαγραμμένο τέλος. Ανάλογα μ’ αυτήν που θα σου τύχει, άλλη κρατάει κι άλλη τερματίζεται σχετικά νωρίς κι άδοξα. Ως υποσημείωση σ’ αυτήν την τελευταία, προστίθεται κι αυτή που διαιωνίζεται χωρίς αιτία. Σχεδόν τετελεσμένη.

Η βαρβαρότητα ξεκινά εκεί που ξεκινά κι η αναμονή. Στην αναμονή κάποια στιγμή έρχεται το φρένο. Το φρένο σηματοδοτεί την παύση κι η παύση στον έρωτα δεν μπορεί να είναι ποτέ καλή.

 

Το χειρότερο φρένο είναι να μη σου επιτρέπουν να δώσεις την αγάπη που διαθέτεις γι’ αυτούς. Γιατί φεύγουν  –για ό,τι κι αν τέλος πάντων φεύγουν-–κι εσύ μένεις να κρατάς ό,τι ήταν να τους δώσεις. Καλύτερα πέτα τα. Τσάμπα σου γεμίζουν ράφια και πιάνουν σκόνη.

Πιθανόν καλύτερο είναι να θυμώσεις. Να εξοργιστείς που προτίμησαν κάτι λιγότερο κι όχι το «πολύ» το δικό σου. Πιθανόν καλύτερο είναι να μην κάνεις τίποτα. Υποθετικά, να γυρίσεις να πεις, «Εντάξει, χάρηκα» κι ύστερα να φύγεις. Γίνεται;

Οι ελπίδες είναι που σε καίνε. Σε φέρνουν κοντά, σου προσφέρουν μέλι. Πατάς άτσαλα και να που κόλλησες. Φταις; Δε φταις. Αν φταις είναι που δεν αναγνώρισες πως το μέλι τους το ‘στήσαν για παγίδα. Τι να υποθέσεις; Ηθική, φαίνεται, ικανοποίηση.

Ικανοποιούνται. Μπορούν να σε κερδίσουν. Τώρα που το κατάλαβαν, πλέον δε σε θέλουν. Μην το θεωρήσεις προσωπικό, δεν είναι. Ούτε και ποσοτικό. Κάπου-κάπου, δεν κοιτούν τις ποσότητες οι άνθρωποι. Κάπου-κάπου, δεν κοιτούν καθόλου.

 «Δεν είναι η ώρα», «Ίσως κάποια άλλη στιγμή», «Ίσως να μην είμαι εγώ για σένα, ίσως να μην είσαι εσύ για μένα» και κάπως έτσι, κλείνεις το βιβλίο. Φυσικά, η προσφορά σου αναγνωρίζεται. Κανείς ποτέ δε θα πει πως δεν ήσουν αρκετός, εσύ ή η αγάπη σου. Απλά, αυτή δεν κάνει για τους πάντες.

Και τι έγινε; Κι αν προτιμήσουν άλλον και τι έγινε; Ο πληγωμένος σου εαυτός θα ψάξει να βρει στέγαστρο στη σκέψη πως εντάξει, δική τους απώλεια είναι και ποτέ δε θα σκεφτεί πως ίσως και να μην είναι. Μπορεί πράγματι να είναι ευτυχισμένοι δίπλα σε κάποιον άλλον, διαφορετικό από σένα.

Διαφορετικό, δώσε βάση. Ούτε καλύτερο ούτε χειρότερο. Πέρα απ’ αυτό, μπορείς να διαμαρτυρηθείς για οτιδήποτε άλλο. Για τις ελπίδες, για το ξόδεμα, για το χρόνο που κάθισες ενώ θα μπορούσες, ας πούμε, να ταξίδευες. Αλλά κι αυτό επιλογή σου ήταν.

Κι είναι κακό. Και πονάει. Και θυμώνεις. Κι αδιαφορείς. Κι αμφιβάλλεις. Μετά περνάει ο καιρός και λες: «Για τόσο ήταν». Παίρνεις τη δωρεά σου πίσω και συνεχίζεις. Αύριο θα βγεις, οι μέρες θα περάσουν, θα βρεις έναν άνθρωπο, θα κουμπώσεις και να, τώρα καταλαβαίνεις γιατί δε δούλεψε.

Τυπικό χαρούμενο κλισέ. Στην πραγματικότητα δεν είναι. Στην πραγματικότητα, η ζωή προχωράει με ή χωρίς την άδειά σου και με τη συγκατάθεση και βοήθειά σου μπορεί κι αλλάζει. Όσο θες. Μόνο όσο θες.

Η χαραυγή της Φιλοσοφίας στην αρχαιότητα

Στην αρχαιότητα οι Έλληνες, αποφάσισαν να υποτάξουν το κοσμικό θαύμα με την νόηση. Από αυτούς για πρώτη φορά στην Ιστορία πρόβαλε η απαίτηση να εξηγήσει ο άνθρωπος τον κόσμο και να συσχετίσει τη ζωή του με το λογικό. Στον θριαμβευτικό δρόμο που ακολούθησε η ελληνική φιλοσοφία πέρασε πολλούς σταθμούς, διήλθε από πολλές φάσεις και για περισσότερο από μία χιλιετία αυτός ο θαυμάσιος λαός, αντλώντας από την πλούσια φύση του, παρουσίασε πλήθος συστημάτων, επιτευγμάτων και λύσεων σε πλείστα όσα ζητήματα και προβλήματα αντίστοιχα.

Οι αρχαίοι Έλληνες έφεραν την χαραυγή στην φιλοσοφία, διότι παρόλο που και άλλοι λαοί είχαν ωφέλιμες γνώσεις – αντιλήψεις, αυτές παρέμειναν διάσπαρτες και προσκολλημένες στην τέχνη που εξυπηρετούσε τις ανάγκες της καθημερινής ζωής. Οι έμποροι ήξεραν να λογαριάζουν και οι χτίστες και οι ξυλουργοί να χαράζουν τετράγωνα και κύκλους. Όμως δεν κατάφεραν να «διαχωρίσουν» τους αριθμούς – σχήματα από τα αντικείμενα και να τα μελετήσουν ξεχωριστά. Η κοσμοθεωρία τους δούλευε μέσα από την φαντασία και τον πόθο παραμένοντας ως το τέλος μυθική – θρησκευτική και μέσα από την ποίησή τους φανταστική και συμβολική. Στην Ελλάδα πρώτη φορά «ξαστέρωσε» ο νους του ανθρώπου. Περί τον 6ο ή 7ο π.Χ. αιώνα στις πόλεις της Ιωνίας, με την πλούσια και τολμηρή αστική τάξη, ο άνθρωπος απεγκλωβίζεται από τις μυθικές κοσμοθεωρίες και προσπαθεί για πρώτη φορά να εξηγήσει τα φαινόμενα λογικά και βάσει των φυσικών αιτίων. Θέλει να εξηγήσει το “είναι” και το “γίγνεσθαι”. Να βρει μια “αρχή” την πρώτη ουσία, που με την αλλαγή της έκανε να γεννηθούν όσα βλέπουμε στον κόσμο.

Την αρχή έκαναν οι Ιωνικές πόλεις της Μ. Ασίας, αρχής γενομένης από τη Μίλητο, τη μητρόπολη με τις πολυάριθμες αποικίες και με την πλατιά επικοινωνία στην οποία έζησαν οι πρώτοι φιλόσοφοι, ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος, ο Αναξιμένης και ακολουθεί η Έφεσος με τον Ηράκλειτο και πολλές άλλες. Γρήγορα όμως εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο των ελληνικών αποικιών, στις Θρακικές πόλεις, στα Άβδηρα με τον Πρωταγόρα και τον Δημόκριτο και στην Μεγάλη Ελλάδα με πολλές φιλοσοφικές Σχολές (Πυθαγόρειοι, Ελεάτες, Εμπεδοκλής). Μέσα στη ζύμωση αυτή, στην Ιωνία γεννιέται η έννοια και η λέξη φιλοσοφία για να φανερώσει την ορμή του Ίωνα ανθρώπου να ψάξει για να μάθει, να υψωθεί ως προσωπικότητα και να κυριαρχήσει στη φύση.

Στον Όμηρο και στον Ησίοδο βρίσκουμε τον σοφό και την σοφία, στοιχεία που καθορίζουν την ικανότητα στο επάγγελμα. Ο καλός τεχνίτης και ο ικανός ναυτικός είναι σοφοί. Το ίδιο και αυτός που καταλαβαίνει τους νόμους και ξέρει να κυβερνά, δηλαδή ο σοφός και σοφιστής (οι επτά σοφοί). Την λέξη φιλοσοφία την συναντούμε πρώτη φορά σε απόσπασμα του Ηράκλειτου. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι πρέπει να γνωρίζουν πολλά οι φιλόσοφοι – “χρή γάρ εύ μάλα πολλών ίστορας φιλόσοφους άνδρας είναι”. Στον Ηρόδοτο και στο Θουκυδίδη σημαίνει την αγάπη για σοφία που χαρακτηρίζει τον Έλληνα, με συμπληρωματική έννοια να ζητάει κανείς την γνώση για την γνώση χωρίς κάποια πρακτική ωφέλεια. Στον Ηρόδοτο ο Κροίσος λέει στον Σόλωνα “ως φιλοσοφέων γήν πολλήν θεωρίης είνεκεν επελήλυθας”: Ξένε, άκουσα πως από αγάπη για την επιστήμη (φιλοσοφέων) έκανες πολλά ταξίδια για να παρατηρήσεις και να μελετήσεις (θεωρίης είνεκεν). Έτσι ορίζεται και η πρώτη γενική έννοια της φιλοσοφίας – θεωρία, θεωρητική ανάγκη. Σε τεχνικό όρο για μια ορισμένη πνευματική ασχολία υψώθηκε αργότερα στη σωκρατική σχολή.

Η καινούργια αντίληψη του κόσμου και της ζωής, η αμυθολόγητη κοσμοερμηνεία, γεννήθηκε από τις νέες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες. Οι Ίωνες φιλόσοφοι από την κοινωνική τους θέση είναι δημοκρατικοί και νοιώθουν ως αποστολή τους να καταρρίψουν τις καταχνιές των μύθων και προσπαθούν να εξηγήσουν το κοσμικό πρόβλημα, να βρουν την αρχή και την ουσία του κόσμου με την λογική και μέσα από την νατουραλιστική αντίληψη τους να φωτίσουν το λαό και να τον κάνουν να πάρει ο ίδιος στα χέρια την τύχη του. Είναι κοινωνικοί παράγοντες που πήραν μέρος στην πολιτική ζωή του καιρού τους και το έργο τους το νιώθουν σαν λειτούργημα για την πολιτεία. Ο αρχαίος Έλληνας αγαπούσε τη ζωή και διαμέσου της ανάδειξης του δήμου και της αισιόδοξης αντίληψης, στρέφεται προς στα εγκόσμια αγαθά όπως η ευδαιμονία που βρίσκεται στη γαλήνη και την ευχάριστη διάθεση, την “ευθυμία”. Χαρακτηριστικά όπως η ουσιαστική δημοκρατία, ο ορθολογισμός και η αγάπη για την ουσιώδη επίγεια ζωή αποτελούν βασικά στοιχεία του γνήσιου ελληνικού πνεύματος που ανέδειξε τη φιλοσοφία, καθώς και αρετές όπως η ανδρεία, η γενναιότητα, η αυτοθυσία, η ευθυκρισία, η τόλμη, η δημιουργία και υπεράνω όλων η ΣΟΦΙΑ.

Η μικρή αυτή ιστορική αναδρομή στη χαραυγή της φιλοσοφίας, μας υπενθυμίζει ότι μπορούμε να οδηγηθούμε, μέσω της σκέψης, στην βαθύτερη κατανόηση των σημερινών προβλημάτων μας. Η επιστήμη της φιλοσοφίας δεν μας δίνει οριστικές και αποκλειστικές λύσεις, αλλά παρέχει τις κατευθύνσεις για να τις αναζητήσουμε με την διεύρυνση του τρόπου σκέψης και αντίληψης του σύγχρονου κόσμου. Έτσι μπορούμε να αντιπαραταχθούμε στην ισοπεδωτική παγκοσμιοποίηση, αναδεικνύοντας το άτομο ως πρόσωπο και παράλληλα ως μονάδα του συνόλου, βασική αρχή της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας.

Αρχαίοι Έλληνες και Μονοθεϊσμός

Οι αρχαίες παγανιστικές θρησκείες και ο Χριστιανισμός μοιράζονται πολλά κοινά στοιχεία (νηστείες, βαπτίσεις, σύμβολα, καινούργια ονόματα). Και καθώς ο Χριστιανισμός είναι νεώτερος των θρησκειών αυτών, είναι φανερό πόσο επηρεάστηκε στην τελική διαμόρφωσή του. Όπως λέει και ο Αυγουστίνος: "Αυτό που σήμερα αποκαλείται Χριστιανική θρησκεία, υπήρχε ήδη ανάμεσα στους αρχαίους και δεν έλειπε και στις απαρχές της ανθρώπινης φυλής. Όταν ο Χριστός εμφανίστηκε ένσαρκος, η αληθινή θρησκεία που ήδη υπήρχε, έλαβε την ονομασία ''Χριστιανική", ενώ πριν από αυτόν ο Αριστοτέλης είχε πει: "Η θεία ουσία βρίσκεται παντού στην φύση". Ότι ονομάζουμε Θεούς είναι απλώς οι πρωταρχικές ουσίες. Οι μύθοι και οι ιστορίες δημιουργήθηκαν για να κάνουν το θρησκευτικό σύστημα καταληπτό και ελκυστικό, από τους απλούς πολίτες. Έτσι οι ιστορίες του Δια, της Τροίας, του Ηρακλή είναι ιστορίες που κρύβουν βαθύτερα μηνύματα.

Υπάρχουν πολλοί κατώτεροι θεοί αλλά ένας μόνο Δημιουργός. Οι θυσίες στις θεότητες είναι ένας τρόπος που εφευρέθηκε για να αναγκάσει τους ανθρώπους να υπακούουν στους νόμους. Η πρωταρχική ουσία όμως είναι μια και δεν είναι ούτε η φωτιά, ούτε η γη, ούτε το νερό ούτε οτιδήποτε άλλο που μπορούμε να αντιληφθούμε με τις αισθήσεις. Μια πνευματική υπόσταση είναι η αιτία του σύμπαντος, όλη η ομορφιά του, όλη η κίνηση, και όλα τα σχήματα που τόσο όλοι μας θαυμάζουμε. Τα πάντα πρέπει να μας οδηγούν σε αυτή την πρωταρχική ουσία που κυβερνά τα πάντα...".

Πίσω από την φαινομενική πολυθεΐα της Ελληνικής μυθολογίας οι αρχαίοι Έλληνες πάντα αναγνώριζαν ένα αρχηγό των Θεών είτε ως Ουρανό, είτε ως Κρόνο ή Χρόνο, δηλώνοντας την αρχή κινήσεως του σύμπαντος, είτε σαν Δία ή Ζήνα, (για να εκφράσουν ότι χάρις σε αυτόν ζούμε) που κυβερνούσε τον κόσμο βοηθούμενος από επιμέρους δυνάμεις. Ο Όλυμπος δεν ήταν παρά ένα σύμβολο των διαφόρων δυνάμεων μέσα στην ενότητα του Ύπατου Νου. Ίσως μάλιστα η αλήθεια αυτή να αποτελούσε τμήμα των αποκαλύψεων στα μυστήρια που αργότερα όταν η αυστηρότητα της εχεμύθειας και ο φόβος του θανάτου λόγω αποκαλύψεων των μυστηρίων εξέλειψε, οι φιλόσοφοι προέβηκαν σε αποκαλύψεις μέσω του Πλωτίνου, του Πρόκλου, των Ερμητιστών και των Γνωστικών οι οποίοι μιλούσαν για Ένα Θεό. Χαρακτηριστικό γνώρισμα όλων των σοφών διαλόγων του Ερμή του Τρισμέγιστου, είναι ο μονοθεϊσμός ,όπως φαίνεται από το παρακάτω απόσπασμα.

"Αρχή των όντων είναι ο Θεός και νους και φύση και ύλη και όλα αυτά με σοφία εις δείξιν όλων''. Ο θεός δεν είναι νους, αλλά όμως είναι ο αίτιος της υπάρξεως του Νου. Δεν είναι πνεύμα, αλλά ο αίτιος της υπάρξεως του πνεύματος. Ούτε φως είναι, αλλά ο αίτιος της υπάρξεως του φωτός. Ο Θεός είναι ο μη υπάρχων από κανένα, εν τούτοις είναι ο αίτιος της υπάρξεως όλων των όντων. Υπήρχε σκότος άπειρο στην άβυσσο, ύδωρ λεπτό και πνεύμα νοερό, με την δύναμη του Θεού ευρισκόμενα στο χάος και έλαμψε φως άγιο και από τα φωτεινά εκείνα πεδία ξεχύθηκε στην Φύση Λόγος άγιος, κι από την υγρά φύση ξεπήδησε προς τα ύψη το πυρ. Το φως το άγιο (λέει ο Θεός στον Ερμή) είμαι εγώ ο θεός σου, ο προϋπάρχων της εμφανισθείσης από το σκότος υγράς εκείνης φύσεως, ο δε φωτεινός Λόγος, που είδες να ξεχύνεται από τα φωτισμένα πεδία, προς την υγρά εκείνη φύση που βγήκε από τον Νου μου, είναι ο Υιός μου, ο Νους είναι ο πατέρας Θεός. Αυτοί οι δύο - Πατέρας και Υιός - δεν ξεχωρίζονται ο ένας από τον άλλον, η δε ένωσή τους είναι η ζωή. Στα κατωφερή στοιχεία ξεπήδησε ο του Θεού Λόγος, στο καθαρό της φύσεως δημιούργημα, ενώθηκε με τον Δημιουργό Νου, που είναι ομοούσιος με τον Πατέρα και δημιουργήθηκε από τα κατωφερή στοιχεία η ύλη.

Δηλαδή, ο Νους-Θεός, ζωή και φως υπάρχων, εγέννησε άλλο δημιουργό Νουν, από πυρ και πνεύμα. Αυτός ο δεύτερος Νους δημιούργησε τους διοικητές του αισθητού κόσμου, που περικλείεται σ' επτά κύκλους, η διοίκηση των οποίων καλείται Ειμαρμένη. Ο δε πατέρας όλων ο Νους, ζωή και φως υπάρχων, εγέννησε άνθρωπο, όμοιο μ' αυτόν και τον αγάπησε σαν παιδί του. Και εάν το καταλάβει και το πιστέψει ο άνθρωπος ότι έχει δημιουργηθεί από φως και ζωή, τότε ασφαλώς θα προχωρήσει προς τα άνω, μετά θάνατον. Γιατί εγώ ο Θεός-Νους θα είμαι στο πλευρό των αγαθών, των καθαρών, των ευσεβών. Στους ανόητους και κακούς, όμως, θα σταθώ μακριά τους.

Ο μονοθεϊσμός των αρχαίων Ελλήνων που προηγείται της πολλαπλότητας αναγνωρίζεται στον Πλάτωνα "Πίσω από κάθε καθορισμένη ύπαρξη και δευτερεύουσα Αιτία ,πίσω από κάθε νόμο, ιδέα και αρχή υπάρχει μια Διάνοια ή Νους η πρώτη αρχή όλων των αρχών, η υπέρτατη ιδέα στην οποία βασίζονται όλες οι άλλες ιδέες. Ο μονάρχης και νομοθέτης του σύμπαντος, η υπέρτατη ουσία από την οποία τα πάντα αντλούν την ύπαρξη και την ουσία τους, η πρώτη και αποτελεσματική αιτία κάθε τάξης, αρμονίας, ομορφιάς, τελειότητας και καλοσύνης που διακατέχει τι σύμπαν", τον Θαλή "Το παλαιότερο από τα όντα είναι ο Θεός, διότι είναι αγέννητος", τον Εμπεδοκλή " Διπλή ιστορία θα σου πω. Κάποτε από τα πολλά βγήκε το ένα και από το ΕΝΑ τα πολλά", τον Ηράκλειτο "Εκ των πάντων εν και εξ ενός τα πάντα.", τον Πλούταρχο "Ένας είναι ο Λόγος που διευθύνει το Σύμπαν και μία η Πρόνοια η οποία το κυβερνά.", δεν υποστηρίζουμε ότι υπάρχουν άλλοι θεοί σ' άλλους λαούς και διαφορετικοί σ' άλλους ούτε βαρβάρους ούτε Έλληνες θεούς, ούτε νότιους ούτε βόρειους. Αλλ' όπως ο ήλιος, και η σελήνη, ο ουρανός και η γη και η θάλασσα είναι κοινά σε όλους τους ανθρώπους, αλλά ονομάζονται αλλιώς από άλλους και διαφορετικά από άλλους, έτσι ένας είναι ο Λόγος που διευθύνει το σύμπαν και μια η Πρόνοια, η οποία το κυβερνά....",τον Επίκουρο "Οι Θεοί δεν είναι πολλοί, όπως πολλοί νομίζουν, και δεν είναι ασεβής όποιος αμφισβητεί αυτά που οι πολλοί πιστεύουν για τους θεούς. Ασεβής είναι αντίθετα, αυτός που πιστεύει για τους θεούς ό,τι και οι πολλοί, γιατί δεν έχουν αληθινές γνώσεις αλλά εντυπώσεις".

Πρέπει κάποιος να ασχοληθεί πραγματικά με τα αρχαία κείμενα και να ψάξει τις βαθύτερες αλήθειες, για να αντιληφθεί ότι το "ένας" και "πολλοί" είναι έννοια αριθμητική, που μικρή αξία έχει στον υπεραισθητό κόσμο. Είναι διάκριση που έγινε μεταγενέστερα, όταν προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν τον Θεό Πνεύμα, κατατάσσοντάς κι Αυτόν σε λογικές κατηγορίες, κι απετέλεσε απλώς αφορμή για συγκρούσεις μεταξύ φανατικών. Ο μυημένος αντίκριζε ταυτόχρονα τον Θεό και τους Θεούς. "Ο λατρεύων τους θεούς λατρεύει τον θεόν", έλεγε ο Πλωτίνος. Ο Θεός δεν έχει καμία νοητή ιδιότητα, προσέθετε. Είναι πέραν του νοητού, αδιανόητος και αδιάγνωστος. Μπορούμε να πούμε μόνον, τι δεν είναι, κι όχι τι είναι Όλες οι αμέτρητες θεϊκές δυνάμεις, που γεμίζουν τον κόσμο, δεν είναι βέβαια ανεξάρτητες μεταξύ τους. Τα πάντα λειτουργούν αρμονικά, διότι μία είναι η θεία ουσία του κόσμου. Γι' αυτό, δεν υπάρχει επίσης αντίφαση μεταξύ Θεϊσμού και Πανθεϊσμού, αφού, όπως επισημαίνει ο Πλωτίνος, ο Θεός υπέρκειται των πάντων (Θεϊσμός), αλλά ταυτοχρόνως περιλαμβάνει και τα πάντα (Πανθεϊσμός). Οι μυριάδες θεϊκές δυνάμεις, που γεμίζουν τον κόσμο μας, μολονότι συμβαίνει συχνά και να ανταγωνίζονται μεταξύ τους, είναι εκφάνσεις και βουλήσεις του Ενός. Διαβάζοντας προσεκτικά λοιπόν τα κείμενα των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, και τους Ορφικούς ύμνους διαπιστώνει κανείς ότι οι αρχαίοι Έλληνες δεν υπήρξαν ειδωλολάτρες, αλλά κατ' ουσία μονοθεϊστές και πανθεϊστές.

Οι πρώτοι που μίλησαν για την μία και μοναδική αρχή Θεό ήταν οι Ορφικοί, όπως αποδεικνύεται και από τα ακόλουθα αποσπάσματα: "Ένας βασιλεύς-κύριος υπάρχει αυτογέννητος κι όλα όσα έχουν δημιουργηθεί, είναι γεννήματα αυτού του Ενός. Και αυτός ο βασιλεύς περιφέρεται μέσα στα δημιουργήματά του και δίνει το καλό και το κακό", " Ο Ζεύς έγινε πρώτος, ο Ζεύς και τελευταίος, ο Ζεύς είναι η κεφαλή, ο Ζεύς και το μέσον, από τον Δία γεννήθηκαν τα πάντα. Ο Ζεύς γεννήθηκε αρσενικός, ο Ζεύς υπήρξε η αθάνατη νύφη. Ο Ζεύς είναι το στήριγμα της γης και του έναστρου ουρανού. Ο Ζεύς είναι το θεμέλιο της θάλασσας, ο ήλιος και η σελήνη. Είναι ένα κράτος, ένας Θεός, ο μέγας κύριος των πάντων. Είναι η φωτιά και το νερό, η γη και ο αιθέρας, η νύχτα και η ημέρα, η Μήτις και ο Ερωτας με τις πολλές χαρές. Όλα αυτά βρίσκονται μέσα στο σώμα του μεγάλου Δία".

Επιστήμονες αποδεικνύουν τον σχηματισμό «βαρυτικών δινών» γύρω από τις μαύρες τρύπες

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο XMM-Newton της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος, μία διεθνής ομάδα αστρονόμων απέδειξε ότι οι μαύρες τρύπες καθώς περιστρέφονται συμπαρασύρουν στην κίνησή τους και τον χωρόχρονο, με συνέπεια αυτός να συστρέφεται τοπικά και να δημιουργεί ένα είδος «βαρυτικής δίνης».

Καλλιτεχνική απεικόνιση του φαινομένου Lense-Thirring

Η ανακάλυψη, στην οποία συνέβαλε και το διαστημικό τηλεσκόπιο NuSTAR της NASA, δίνει τέλος σε έναν γρίφο που έμενε άλυτος εδώ και 30 χρόνια, ενώ θα επιτρέψει στους επιστήμονες να μελετήσουν πώς συμπεριφέρεται η ύλη που βρίσκεται κοντά σε μία μαύρη τρύπα. Επίσης, θα ανοίξει τον δρόμο για πειραματικό έλεγχο της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας στην περίπτωση ισχυρών βαρυτικών πεδίων.

 

Ακολουθώντας μία σπειροειδή τροχιά που θα την οδηγήσει μέσα στη μαύρη τρύπα, η ύλη θερμαίνεται αποκτώντας θερμοκρασία εκατομμυρίων Κελσίου. Έτσι, αρχίζει να εκπέμπει ακτίνες Χ στο διάστημα.

 

Τη δεκαετία του 1980, αστρονόμοι παρατήρησαν πως η ένταση των ακτίνων Χ μεταβάλλεται, και μάλιστα με ένα συγκεκριμένο μοτίβο. Αρχικά, ανάμεσα στο μέγιστο και το ελάχιστο της έντασης μεσολαβούν 10 δευτερόλεπτα, ένας χρόνος που ελαττώνεται με την πάροδο των εβδομάδων και των μηνών, έως ότου μηδενισθεί.

 

Το φαινόμενο ονομάζεται ημι-περιοδική ταλάντωση (QPO), για το οποίο ήδη από τη δεκαετία του 1990 αρκετοί αστρονόμοι υποπτεύθηκαν ότι οφείλεται σε ένα φαινόμενο που προέβλεψε ο Αϊνστάιν, στο πλαίσιο της Γενικής Σχετικότητας. Σύμφωνα με αυτό το φαινόμενο, ένα περιστρεφόμενο σώμα στρέφει μαζί του τον χωρόχρονο, με συνέπεια να δημιουργείται τοπικά μία «βαρυτική δίνη».

 

«Φανταστείτε ότι περιστρέφεται ένα κουτάλι μέσα σε μέλι. Τότε, οποιοδήποτε μικρό σωματίδιο βρίσκεται μέσα στο μέλι θα συμπαρασυρθεί στην κίνηση του κουταλιού», εξηγεί στην ιστοσελίδα της ESA ο αστρονόμος Άνταμ Ίνγκραμ, από το πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ και μέλος της ομάδας. «Κάτι που σημαίνει πως οτιδήποτε κινείται σε τροχιά γύρω από το περιστρεφόμενο σώμα, λόγω αυτού του φαινομένου, θα επηρεασθεί η πορεία του».

 

Αν το επίπεδο της τροχιάς του αντικειμένου είναι κεκλιμένο, τότε το αποτέλεσμα θα είναι η τροχιά να αρχίζει να αλλάζει προσανατολισμό με περιοδικό τρόπο, επιστρέφοντας έπειτα από έναν «κύκλο» στην αρχική της κατάσταση. Αυτή η περιοδική αλλαγή προσανατολισμού της τροχιάς ονομάζεται φαινόμενο Lense-Thirring και, στην περίπτωση μίας μαύρης τρύπας, ένας τέτοιος «κύκλος» διαρκεί ελάχιστα δευτερόλεπτα.

 

Επομένως, η διάρκειά του είναι περίπου ίδια με την περίοδο των QPO. Κάτι που έκανε τους επιστήμονες να υποθέσουν πως τα δύο φαινόμενα συνδέονται.

 

Ο Ίνγκραμ ξεκίνησε να εργάζεται πάνω στο πρόβλημα περίπου πριν από μία δεκαετία, μελετώντας τη συμπεριφορά του «δίσκου συσσώρευσης», δηλαδή του δίσκου που σχηματίζει η ύλη γύρω από μία μαύρη τρύπα, καθώς κινείται σε σπειροειδή τροχιά για να καταλήξει σε αυτήν. Ήταν ήδη γνωστό ότι το τμήμα του δίσκου που βρίσκεται κοντά στη μαύρη τρύπα μετατρέπεται σε θερμό πλάσμα, όπου τα άτομα «ξεγυμνώνονται» από τα ηλεκτρόνιά τους, τα οποία κινούνται ελεύθερα σε όλη τη μάζα.

 

Ήδη από το 2009, μαζί με συναδέλφους του ο Ολλανδός επιστήμονας υποστήριζε σε επιστημονικό άρθρο του πως οι αυξομειώσεις της έντασης των ακτίνων Χ οφείλονται στο φαινόμενο Lense-Thirring, και πιο συγκεκριμένα στους «κύκλους» αλλαγής προσανατολισμού της τροχιάς της ύλης σε αυτό το εσωτερικό τμήμα του δίσκου. Ωστόσο, παρόλο που στο άρθρο περιγραφόταν ο μηχανισμός, δεν υπήρχαν παρατηρησιακά δεδομένα που να τον αποδεικνύουν.

 

Τα παρατηρησιακά δεδομένα προέκυψαν από την ακτινοβολία που εκπέμπουν τα άτομα σιδήρου στον δίσκο, καθώς «βομβαρδίζονται» από την ενέργεια που απελευθερώνει το εσωτερικό τμήμα. Η ακτινοβολία αυτή ανήκει στο φάσμα των ακτίνων Χ και, αν η ύλη σε αυτό το εσωτερικό τμήμα του δίσκου ακολουθεί όντως «κύκλους» αλλαγής προσανατολισμού, τότε θα έπρεπε η συχνότητα των ακτίνων Χ από τα άτομα σιδήρου να μεταβάλλεται με ανάλογο τρόπο.

 

Έτσι, τώρα ο Ίνγκραμ με συναδέλφους του από το Άμστερνταμ, το Κέιμπριτζ, το Σαουθάμπτον και το Τόκιο, έβαλαν στο «μικροσκόπιο» τη μαύρη τρύπα H 1743-322, συγκεντρώνοντας με το τηλεσκόπιο XMM-Newton δεδομένα διάρκειας 260.000 δευτερόλεπτα και με το NuSTAR 70.000 δευτερολέπτων.

 

Αναλύοντας τις μετρήσεις, διαπίστωσαν πως η συχνότητα των ακτίνων Χ του σιδήρου συμφωνεί με της προβλέψεις της Γενικής Σχετικότητας. «Ουσιαστικά μετρήσαμε άμεσα την κίνηση της ύλης σε ένα ισχυρό βαρυτικό πεδίο, κοντά σε μία μαύρη τρύπα», σχολιάζει ο επιστήμονας.

 

Η ίδια τεχνική μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο για τον έλεγχο της Γενικής Σχετικότητας, η οποία δεν έχει επιβεβαιωθεί σε τόσο ισχυρά βαρυτικά πεδία. Επομένως, αν οι αστρονόμοι μπορούν να κατανοήσουν τη συμπεριφορά της ύλης που «εξαφανίζεται» μέσα σε μία μαύρη τρύπα, θα μπορούν να την αξιοποιήσουν για να ελέγξουν τις προβλέψεις της θεωρίας του Αϊνστάιν σε έως σήμερα «ανεξερεύνητες περιοχές».

 

Οποιαδήποτε απόκλιση από τις προβλέψεις της θα αποτελεί ένδειξη πως υπάρχει μία βαθύτερη θεωρία για την περιγραφή της βαρύτητας, αφού η Γενική Σχετικότητα δεν αποτελεί την «τελευταία λέξη» της φυσικής για την ερμηνεία της.

ΡΗΤΟΡΙΚΗ: ΑΙΣΧΙΝΗΣ - Κατὰ Κτησιφῶντος (168-176)

[168] Ναί, ἀλλὰ δημοτικός ἐστιν. Ἂν μὲν τοίνυν πρὸς τὴν εὐφημίαν αὐτοῦ τῶν λόγων ἀποβλέπητε, ἐξαπατηθήσεσθε, ὥσπερ καὶ πρότερον, ἐὰν δ᾽ εἰς τὴν φύσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν, οὐκ ἐξαπατηθήσεσθε. Ἐκείνως δὲ ἀπολάβετε παρ᾽ αὐτοῦ λόγον. Ἐγὼ μὲν μεθ᾽ ὑμῶν λογιοῦμαι ἃ δεῖ ὑπάρξαι ἐν τῇ φύσει τῷ δημοτικῷ ἀνδρὶ καὶ σώφρονι, καὶ ἀντιθήσω ποῖόν τινα εἰκός ἐστιν εἶναι τὸν ὀλιγαρχικὸν ἄνθρωπον καὶ φαῦλον· ὑμεῖς δ᾽ ἀντιθέντες ἑκάτερα τούτων θεωρήσατ᾽ αὐτόν, μὴ ὁποτέρου τοῦ λόγου, ἀλλ᾽ ὁποτέρου τοῦ βίου ἐστίν.

[169] Οἶμαι τοίνυν ἅπαντας ἂν ὑμᾶς ὁμολογῆσαι τάδε δεῖν ὑπάρξαι τῷ δημοτικῷ, πρῶτον μὲν ἐλεύθερον αὐτὸν εἶναι καὶ πρὸς πατρὸς καὶ πρὸς μητρός, ἵνα μὴ διὰ τὴν περὶ τὸ γένος ἀτυχίαν δυσμενὴς ᾖ τοῖς νόμοις, οἳ σῴζουσι τὴν δημοκρατίαν, δεύτερον δ᾽ ἀπὸ τῶν προγόνων εὐεργεσίαν τινὰ αὐτῷ πρὸς τὸν δῆμον ὑπάρχειν, ἢ τό γ᾽ ἀναγκαιότατον μηδεμίαν ἔχθραν, ἵνα μὴ βοηθῶν τοῖς τῶν προγόνων ἀτυχήμασι κακῶς ἐπιχειρῇ ποιεῖν τὴν πόλιν.

[170] Τρίτον σώφρονα καὶ μέτριον χρὴ πεφυκέναι αὐτὸν πρὸς τὴν καθ᾽ ἡμέραν δίαιταν, ὅπως μὴ διὰ τὴν ἀσέλγειαν τῆς δαπάνης δωροδοκῇ κατὰ τοῦ δήμου. Τέταρτον εὐγνώμονα καὶ δυνατὸν εἰπεῖν· καλὸν γὰρ τὴν μὲν διάνοιαν προαιρεῖσθαι τὰ βέλτιστα, τὴν δὲ παιδείαν τὴν τοῦ ῥήτορας καὶ τὸν λόγον πείθειν τοὺς ἀκούοντας· εἰ δὲ μή, τήν γ᾽ εὐγνωμοσύνην ἀεὶ προτακτέον τοῦ λόγου. Πέμπτον ἀνδρεῖον εἶναι τὴν ψυχήν, ἵνα μὴ παρὰ τὰ δεινὰ καὶ τοὺς κινδύνους ἐγκαταλείπῃ τὸν δῆμον. Τὸν δ᾽ ὀλιγαρχικὸν πάντα τἀναντία τούτων ἔχειν· τί γὰρ δεῖ πάλιν διεξιέναι; σκέψασθε δὴ τί τούτων ὑπάρχει Δημοσθένει· ὁ δὲ λογισμὸς ἔστω ἐπὶ πᾶσι δικαίοις.

[171] Τούτῳ πατὴρ μὲν ἦν Δημοσθένης ὁ Παιανιεύς, ἀνὴρ ἐλεύθερος· οὐ γὰρ δεῖ ψεύδεσθαι· τὰ δ᾽ ἀπὸ τῆς μητρὸς καὶ τοῦ πάππου τοῦ πρὸς μητρὸς πῶς ἔχει αὐτῷ, ἐγὼ φράσω. Γύλων ἦν ἐκ Κεραμέων. Οὗτος προδοὺς τοῖς πολεμίοις Νύμφαιον τὸ ἐν τῷ Πόντῳ, τότε τῆς πόλεως ἐχούσης τὸ χωρίον τοῦτο, φυγὰς ἀπ᾽ εἰσαγγελίας ἐκ τῆς πόλεως ἐγένετο θανάτου καταγνωσθέντος αὐτοῦ, τὴν κρίσιν οὐχ ὑπομείνας, καὶ ἀφικνεῖται εἰς Βόσπορον κἀκεῖ λαμβάνει δωρεὰν παρὰ τῶν τυράννων τοὺς ὠνομασμένους Κήπους,

[172] καὶ γαμεῖ γυναῖκα πλουσίαν μὲν νὴ Δία καὶ χρυσίον ἐπιφερομένην πολύ, Σκύθιν δὲ τὸ γένος, ἐξ ἧς αὐτῷ γίγνονται θυγατέρες δύο, ἃς ἐκεῖνος δεῦρο μετὰ πολλῶν χρημάτων ἀποστείλας, συνῴκισε τὴν μὲν ἑτέραν ὁτῳδήποτε, ἵνα μὴ πολλοῖς ἀπεχθάνωμαι, τὴν δ᾽ ἑτέραν ἔγημε παριδὼν τοὺς τῆς πόλεως νόμους Δημοσθένης ὁ Παιανιεύς, ἐξ ἧς ὑμῖν ὁ περίεργος καὶ συκοφάντης γεγένηται Δημοσθένης. Οὐκοῦν ἀπὸ μὲν τοῦ πάππου πολέμιος ἂν εἴη τῷ δήμῳ, θάνατον γὰρ αὐτοῦ τῶν προγόνων κατέγνωτε, τὰ δ᾽ ἀπὸ τῆς μητρὸς Σκύθης βάρβαρος ἑλληνίζων τῇ φωνῇ· ὅθεν καὶ τὴν πονηρίαν οὐκ ἐπιχώριός ἐστι.

[173] Περὶ δὲ τὴν καθ᾽ ἡμέραν δίαιταν τίς ἐστιν; ἐκ τριηράρχου λογογράφος ἀνεφάνη, τὰ πατρῷα καταγελάστως προέμενος· ἄπιστος δὲ καὶ περὶ ταῦτα δόξας εἶναι καὶ τοὺς λόγους ἐκφέρων τοῖς ἀντιδίκοις, ἀνεπήδησεν ἐπὶ τὸ βῆμα· πλεῖστον δ᾽ ἐκ τῆς πολιτείας εἰληφὼς ἀργύριον, ἐλάχιστα περιεποιήσατο. Νῦν μέντοι τὴν δαπάνην ἐπικέκλυκεν αὐτοῦ τὸ βασιλικὸν χρυσίον, ἔσται δ᾽ οὐδὲ τοῦθ᾽ ἱκανόν· οὐδεὶς γὰρ πώποτε πλοῦτος τρόπου πονηροῦ περιεγένετο. Καὶ τὸ κεφάλαιον, τὸν βίον οὐκ ἐκ τῶν ἰδίων προσόδων πορίζεται, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν ὑμετέρων κινδύνων.

[174] Πρὸς δ᾽ εὐγνωμοσύνην καὶ λόγου δύναμιν πῶς πέφυκε; δεινὸς λέγειν, κακὸς βιῶναι. Οὕτω γὰρ κέχρηται καὶ τῷ ἑαυτοῦ σώματι καὶ παιδοποιίᾳ ὥστ᾽ ἐμὲ μὴ βούλεσθαι λέγειν ἃ τούτῳ πέπρακται· ἤδη γάρ ποτε εἶδον μισηθέντας τοὺς τὰ τῶν πλησίον αἰσχρὰ λίαν σαφῶς λέγοντας. Ἔπειτα τί συμβαίνει τῇ πόλει; οἱ μὲν λόγοι καλοί, τὰ δ᾽ ἔργα φαῦλα.

[175] Πρὸς δὲ ἀνδρείαν βραχύς μοι λείπεται λόγος. Εἰ μὲν γὰρ ἠρνεῖτο μὴ δειλὸς εἶναι ἢ ὑμεῖς μὴ συνῄδετε, διατριβὴν ὁ λόγος ἄν μοι παρέσχεν· ἐπειδὴ δὲ καὶ αὐτὸς ὁμολογεῖ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, καὶ ὑμεῖς σύνιστε, λοιπὸν ὑπομνῆσαι τοὺς περὶ τούτων κειμένους νόμους. Ὁ γὰρ Σόλων ὁ παλαιὸς νομοθέτης ἐν τοῖς αὐτοῖς ἐπιτιμίοις ᾤετο δεῖν ἐνέχεσθαι τὸν ἀστράτευτον καὶ τὸν λελοιπότα τὴν τάξιν καὶ τὸν δειλὸν ὁμοίως· εἰσὶ γὰρ καὶ δειλίας γραφαί. Καίτοι θαυμάσειεν ἄν τις ὑμῶν εἰ εἰσὶ φύσεως γραφαί. Εἰσίν. Τίνος ἕνεκα; ἵν᾽ ἕκαστος ἡμῶν τὰς ἐκ τῶν νόμων ζημίας φοβούμενος μᾶλλον ἢ τοὺς πολεμίους, ἀμείνων ἀγωνιστὴς ὑπὲρ τῆς πατρίδος ὑπάρχῃ.

[176] Ὁ μὲν τοίνυν νομοθέτης τὸν ἀστράτευτον καὶ τὸν δειλὸν καὶ τὸν λιπόντα τὴν τάξιν ἔξω τῶν περιραντηρίων τῆς ἀγορᾶς ἐξείργει, καὶ οὐκ ἐᾷ στεφανοῦσθαι, οὐδ᾽ εἰσιέναι εἰς τὰ ἱερὰ τὰ δημοτελῆ· σὺ δὲ τὸν ἀστεφάνωτον ἐκ τῶν νόμων κελεύεις ἡμᾶς στεφανοῦν, καὶ τῷ σαυτοῦ ψηφίσματι τὸν οὐ προσήκοντα εἰσκαλεῖς τοῖς τραγῳδοῖς εἰς τὴν ὀρχήστραν, εἰς τὸ ἱερὸν τοῦ Διονύσου τὸν τὰ ἱερὰ δειλίᾳ προδεδωκότα.

Ἵνα δὲ μὴ ἀποπλανῶ ὑμᾶς ἀπὸ τῆς ὑποθέσεως, ἐκεῖνο μέμνησθε, ὅταν φῇ δημοτικὸς εἶναι· θεωρεῖτ᾽ αὐτοῦ μὴ τὸν λόγον, ἀλλὰ τὸν βίον, καὶ σκοπεῖτε μὴ τίς φησιν εἶναι, ἀλλὰ τίς ἐστιν.

***
[168] Ναι, αλλά είναι φίλος του λαού. Αν βέβαια δίνετε προσοχή στα ωραία λόγια του, θα εξαπατηθείτε όπως και στο παρελθόν· εάν όμως εξετάσετε τον χαρακτήρα του και την αλήθεια, δεν θα εξαπατηθείτε. Να κρίνετε τα λόγια του κατά τον ακόλουθο τρόπο. Εγώ με τη βοήθειά σας θα εξετάσω ποιές ιδιότητες πρέπει να υπάρχουν στον χαρακτήρα του φίλου του λαού και συνετού ανθρώπου, και θα αντιπαραθέσω ποιος περίπου είναι φυσικό να είναι ο ολιγαρχικός και φαύλος άνθρωπος. Σεις, συγκρίνοντας το καθένα απ᾽ αυτά, κρίνετέ τον όχι με βάση τα λόγια αλλά τον τρόπο της ζωής του.

[169] Φαντάζομαι πως όλοι θα συμφωνήσετε ότι στον φίλο του λαού πρέπει να υπάρχουν οι εξής ιδιότητες: κατά πρώτον, να είναι ελεύθερος και από την πλευρά του πατέρα του και από την πλευρά της μητέρας του, για να μη σταθεί η ατυχής καταγωγή του αιτία εχθρικής στάσης απέναντι στους νόμους, που διασφαλίζουν τη δημοκρατία· δεύτερον, να μπορεί να παρουσιάσει εκ μέρους των προγόνων του κάποιαν ευεργεσία προς τον λαό ή τουλάχιστον ότι δεν υπήρχε καμιά έχθρα προς αυτόν, πράγμα τελείως απαραίτητο, για να μην επιχειρήσει να κάνει κακό στην πόλη παίρνοντας εκδίκηση για τις ατυχίες των προγόνων του·

[170] τρίτον, πρέπει να είναι από τη φύση του μυαλωμένος και μετριοπαθής στον καθημερινό τρόπο ζωής του, για να μη δωροδοκείται σε βάρος του λαού λόγω των δαπανών του για τις ασελγείς συνήθειές του· τέταρτον, να είναι σωστός στην κρίση και ικανός ρήτορας· γιατί είναι ωραίο πράγμα η δύναμη του νου να τον βοηθεί στη λήψη σωστών αποφάσεων, και από την άλλη, η μόρφωση του ρήτορα και η ρητορική δεινότητα να πείθουν τους ακροατές· εάν όμως δεν διαθέτει και τις δύο αρετές, τότε η σωστή κρίση είναι πάντα προτιμότερη από τη ρητορική δεινότητα· πέμπτον, να το λέει η ψυχή του, για να μην εγκαταλείπει τον λαό μπροστά στα δεινά και στους κινδύνους. Όσον αφορά στον ολιγαρχικό, αυτός κατ᾽ ανάγκην έχει όλα τα αντίθετα χαρακτηριστικά από αυτά. Αλλά ποιος ο λόγος να τα επαναλάβω ένα ένα; Σκεφτείτε τώρα ποια από αυτά χαρακτηρίζουν τον Δημοσθένη· η κρίση σας να είναι αμερόληπτη για όλα.

[171] Πατέρας του ήταν ο Δημοσθένης από την Παιανία, άνθρωπος ελεύθερος· γιατί δεν πρέπει να λέω ψέματα· πώς όμως έχουν τα πράγματα από την πλευρά της μητέρας του και του παππού του από εκείνη θα σας το πω εγώ. Υπήρχε κάποιος Γύλων από τον δήμο Κεραμέων. Αυτός πρόδωσε στους εχθρούς το Νυμφαίο του Πόντου, που τότε το οχυρό αυτό το είχε στην κατοχή της η πόλη μας. Ύστερα από καταγγελία καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά έφυγε από την πόλη, επειδή δεν είχε το σθένος να αντιμετωπίσει την απόφαση. Πήγε στον Βόσπορο και εκεί οι τύραννοι του έδωσαν δώρο τους ονομαζόμενους Κήπους.

[172] Νυμφεύτηκε μια γυναίκα πλούσια, μα τον Δία, προικισμένη με πολύ χρήμα, σκυθικής όμως καταγωγής. Από αυτήν απέκτησε ο Γύλων δυο θυγατέρες, που τις έστειλε εδώ με πολλά χρήματα και τις πάντρεψε, τη μια με έναν κάποιον —δεν λέω με ποιον, για να μην προκαλέσω την απέχθεια πολλών— την άλλη τη νυμφεύτηκε ο Δημοσθένης από την Παιανία, παραβλέποντας τους νόμους της πόλης. Από αυτήν σάς προέκυψε ο πολυάσχολος και συκοφάντης Δημοσθένης. Συνεπώς, από τον παππού του υπάρχει η πιθανότητα να είναι εχθρός του λαού, αφού τους προγόνους του είχατε καταδικάσει σε θάνατο. Από την πλευρά της μητέρας του, εξάλλου, είναι Σκύθης βάρβαρος που μιλάει ελληνικά· γι᾽ αυτό, όσον αφορά και στην παλιανθρωπιά του δεν είναι ντόπιος.

[173] Όσον αφορά στον καθημερινό τρόπο ζωής του, ποιος είναι; Από τριήραρχος παρουσιάστηκε λογογράφος, σπαταλώντας την πατρική περιουσία κατά τρόπο γελοίο. Επειδή όμως και στο επάγγελμα αυτό φάνηκε ότι ήταν αναξιόπιστος, καθώς αποκάλυπτε στους αντιδίκους τα επιχειρήματα των πελατών του, μεταπήδησε στο πολιτικό βήμα. Μολονότι είχε αποκομίσει από την πολιτική πάρα πολλά χρήματα, ελάχιστα διέσωσε. Τώρα όμως το περσικό χρυσάφι υπερκάλυψε τις δαπάνες του· αλλά ούτε και αυτό θα του είναι αρκετό· γιατί κανένας πλούτος ποτέ μέχρι σήμερα δεν γλιτώνει στα χέρια κακοήθη ανθρώπου. Με λίγα λόγια, προμηθεύεται τα προς το ζην όχι από τα δικά του εισοδήματα αλλά από τους δικούς σας κινδύνους.

[174] Ως προς τη σωστή κρίση και τη ρητορική του δεινότητα πώς είναι από φυσικού του; Δεινός στη δύναμη του λόγου, αισχρός στη ζωή του. Γιατί κατά τέτοιο τρόπο έχει εκμεταλλευτεί το σώμα του και την ικανότητά του να κάνει παιδιά, ώστε να μην επιθυμώ να αναφέρω τι έχει κάνει. Γιατί διαπίστωσα ήδη ότι έχουν γίνει μισητοί όσοι έχουν βγάλει στη φόρα τα αίσχη των συνανθρώπων τους. Αλλά τι καλό έχει να περιμένει η πόλη από τέτοιους ανθρώπους; Λόγια ωραία, έργα αισχρά.

[175] Όσον αφορά στην παλικαριά του, δεν έχω πολλά να πω. Γιατί, εάν αρνιόταν ότι είναι δειλός ή αν εσείς δεν το είχατε διαπιστώσει, τότε θα χρειαζόταν να μιλώ επί ώρες· επειδή όμως και ο ίδιος το παραδέχεται στις συνελεύσεις και εσείς το έχετε διαπιστώσει, εκείνο που απομένει είναι να υπενθυμίσω την ισχύουσα νομοθεσία για τους δειλούς. Ο Σόλων, ο παλαιός νομοθέτης, πίστευε ότι ο ανυπότακτος, ο λιποτάκτης και ο δειλός πρέπει να τιμωρούνται με την ίδια ποινή χωρίς εξαίρεση· γιατί υπάρχουν και δικαστικές διώξεις για δειλία, αν και θα εκπλησσόταν κάποιος από σας αν υπάρχουν δικαστικές διώξεις για φυσικά ελαττώματα. Για ποιο σκοπό; Για να γίνεται ο καθένας μας καλύτερος υπερασπιστής της πατρίδας, φοβούμενος περισσότερο τις από τους νόμους τιμωρίες παρά τους εχθρούς.

[176] Ο νομοθέτης λοιπόν δεν επιτρέπει την είσοδο στα περιρραντήρια της αγοράς στον ανυπότακτο, στον λιποτάκτη και στον δειλό και δεν αφήνει να στεφανωθούν ούτε και να μπαίνουν στους χώρους που γίνονται οι δημόσιες θυσίες. Και έρχεσαι εσύ τώρα, Κτησιφώντα, και ζητάς από μας να στεφανώσουμε αυτόν που ο νόμος απαγορεύει, και με το ψήφισμά σου καλείς στην ορχήστρα, στο ιερό του Διονύσου, κατά τη διδασκαλία των τραγωδιών, τον άνθρωπο που του έχει απαγορευτεί η είσοδος στους ιερούς χώρους, αυτόν που από τη δειλία του έχει προδώσει τα ιερά μας!

Για να μην σας απομακρύνω από την υπόθεση, θυμηθείτε τον ισχυρισμό του πως είναι τάχα φίλος του λαού. Εξετάστε όχι τα λόγια του αλλά τη ζωή του και προσέξτε όχι ποιος λέει ότι είναι, αλλά ποιος πράγματι είναι.

Η φιλοσοφία, η θρησκεία και η επιστήμη

Φιλοσοφία και θρησκεία

Είμαστε κληρονόμοι μιας παράδοσης τριών τουλάχιστο αιώνων, που μας λέει πόσο σπουδαίο είναι να διακρίνουμε καθαρά φιλοσοφία και θρησκεία. Ο πολιτισμός αναπτύσσεται σε τρεις περιόδους, τη θεϊκή, την ηρωική και την ανθρώπινη. Κατά την άγρια ή παιδική περίοδο του νου ο φυσικός τρόπος έκφρασης είναι η ποίηση. Αυτή φτάνει στην πιο μεγαλειώδη φάση της με την ποίηση των βαρβαρικών ή ηρωικών εποχών, π.χ. τα ποιήματα του Ομήρου και του Δάντη. Με την ανάπτυξη του πολιτισμού και ενώ ο λόγος κυριαρχεί πάνω στη φαντασία και στο πάθος, τη θέση της ποίησης την παίρνει η πρόζα. Η ποίηση, βέβαια, δεν εκτοπίζεται ολότελα, μόνο παραμερίζεται σιγά σιγά. Έτσι, ανάμεσα στον ποιητικό ή καθαρά φανταστικό τρόπο, με τον οποίο εκφράζεται αρχικά η ανθρώπινη εμπειρία, και στον τρόπο της πρόζας, που είναι ορθολογικός τρόπος έκφρασης, διαμορφώνεται ένας τρίτος, ενδιάμεσος τρόπος: ο μυθικός ή μισοφανταστικός. Στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο ανάπτυξης μια θρησκευτική ερμηνεία αγκαλιάζει το σύνολο της εμπειρίας. Και οι τρεις αυτές μορφές έκφρασης δεν μπορούν να ζήσουν ειρηνικά η μία κοντά στην άλλη. Καθώς παρατηρούσε ο Κόλινγουντ, «η σχέση ανάμεσά τους είναι μια σχέση διαλεκτικής διαδοχής με μια ορισμένη χρονική τάξη». Η συνέπεια αυτής της άποψης είναι η θέση πως «μια θρησκευτική στάση απέναντι στη ζωή είναι προορισμένη να παραγκωνιστεί από μια ορθολογική ή φιλοσοφική».

 Αυτή η πίστη στάθηκε μια θεμελιακή και κυρίαρχη ιδέα του διαφωτισμού, που προϋπόθετε πως ο λόγος της φιλοσοφίας αποτελεί το μοναδικό όπλο ενάντια στην κατεστημένη θρησκεία και στο πνεύμα δεισιδαιμονίας και βαρβαρότητας που τη συνοδεύει. Η ιδέα που υπόκειται σ’ αυτή τη στάση πολεμικής ενάντια στη θρησκεία είναι πως η διανοητική δραστηριότητα των ανθρώπων ακολουθεί τέτοια πορεία, που, όταν ο νους φτάσει σε μια ωριμότητα, ορισμένες προηγούμενες μορφές διανοητικής δραστηριότητας, που είναι πρωτόγονες, είναι μοιραίο να εξαφανιστούν. Μ’ αυτό το νόημα, ο Χιουμ, π.χ., ή ο Βολταίρος, καθώς και οι οπαδοί τους θα μπορούσαν να θεωρηθούν άνθρωποι που με τη μεσολάβησή τους φέρεται σ’ ένα τέλος η θρησκευτική περίοδος της ανθρώπινης ιστορίας και εγκαινιάζεται μια άλλη, ορθολογική, περίοδος.

Όπως η θρησκεία, η φιλοσοφία είναι ένας τρόπος να δοθεί σχήμα και νόημα στο σύνολο της ανθρώπινης εμπειρίας. Και, όπως όλες οι θρησκείες, οι φιλοσοφίες προβάλλονται στο όνομα της αλήθειας. Αλλά τόσο τα προβλήματα της φιλοσοφίας όσο και οι τρόποι αντιμετώπισής τους είναι πολύ διαφορετικοί από της θρησκείας. Ακόμα κι αν η φιλοσοφία καταγίνεται με το απόλυτο, δεν μοιάζει με τη θρησκεία, που έχει να κάνει με το προσωποποιημένο απόλυτο. Η διάκριση, που συνήθως γίνεται, ότι η θρησκεία στηρίζεται στην πίστη και την αποκάλυψη, ενώ η φιλοσοφία στο λόγο και το επιχείρημα, είναι μια διάκριση που ανάγεται στον Φράνσις Μπέικον. Αν και προβάλλεται με τη διάκριση αυτή σαν μοναδικά άξια του ονόματός της η φιλοσοφία εκείνη που χαρακτηρίζεται από το αυστηρό ορθολογικό πνεύμα της επιστήμης, εκφράζει ωστόσο μια πολύ ξεχωριστή σχέση. Γιατί, όσο κι αν μένουν απέξω ανορθόλογα και ποιητικά φιλοσοφήματα, είναι αλήθεια πως η φιλοσοφία αναπτύχθηκε κυρίαρχα σαν ένα βασίλειο του λόγου.

 

Φιλοσοφία και επιστήμη

Η φιλοσοφία έχει θεωρηθεί, σε σχέση με την επιστήμη, με πολύ διαφορετικούς τρόπους: Πρώτα σαν επιστήμη και μάλιστα «επιστήμη των επιστημών» (scientia scientiarum). Αν όμως η φιλοσοφία μπορούσε να σταθεί σαν επιστήμη των επιστημών, δεν θα ήταν επιστήμη, δεν θα μπορούσε δηλαδή να είναι μία από τις επιστήμες. Υπήρξαν, βέβαια, φιλόσοφοι που έπλασαν λιγότερο φιλόδοξα όνειρα για τη φιλοσοφία σαν επιστήμη. Ο Χιουμ, π.χ., ισχυρίστηκε πως έτσι και η φιλοσοφία απαλλαγεί από τα παράξενα στοιχεία που έχει μέσα της, θα μπορεί να προβάλλεται σαν ηθική επιστήμη ή επιστήμη της ανθρώπινης φύσης. Και επειδή όλες οι επιστήμες είναι δημιουργήματα του ανθρώπινου μυαλού, αυτές θα εξαρτώνται βασικά από την επιστήμη της ανθρώπινης φύσης. Ο John Stuart Mill και ο William Hamilton δέχονταν παρόμοια τη φιλοσοφία σαν την επιστημονική γνώση του ανθρώπου. Πολλοί όμως φιλόσοφοι (π.χ. ο Husserl και ο Meinong) και πολλοί ψυχολόγοι (αν όχι όλοι) υποστηρίζουν πως η φιλοσοφία και η ψυχολογία πρέπει να διαχωρίζονται αυστηρά μεταξύ τους.

 Πολλοί φιλόσοφοι ονειρεύτηκαν τη φιλοσοφία σαν επιστήμη και σχεδίασαν να διαμορφώσουν μια φιλοσοφική επιστήμη ή επιστημονική φιλοσοφία, έχοντας σαν πρότυπο τη φυσική, που θεωρείται συνήθως υπόδειγμα επιστήμης. Η φιλοσοφία δεν μπορεί, βέβαια, να γίνει δεχτή στη χορεία των επιστημών και οι επιστήμες δεν θα ήθελαν να έχουν τη φιλοσοφία στην εκλεχτή τους παρέα. Κι αυτό γιατί η φιλοσοφική έρευνα παρουσιάζεται μάλλον σαν απομίμηση της επιστημονικής έρευνας. Η φιλοσοφία μοιάζει μονάχα με την επιστήμη. Αυτή «δεν είναι ούτε καθαρή θεωρία ούτε καθαρή κριτική».

 Η φιλοσοφία έχει θεωρηθεί ακόμα σαν προεπιστήμη, γνώση δηλαδή που δεν είναι ακόμα ώριμη να αποτελέσει αυτοδύναμη και άρτια επιστήμη. Υπήρξαν από παλιά φιλόσοφοι που κρατούσαν όλο το νήμα της γνώσης. Ο Αριστοτέλης, π.χ., ασχολήθηκε με τόσα πολλά και ποικίλα αντικείμενα —αν όχι με όλα— ώστε όλοι όσοι μετά απ’ αυτόν αναφέρθηκαν στη φιλοσοφία, το έκαναν για να ονομάσουν φιλοσοφία τόσο την επιστήμη όσο και αυτό που εμείς ονομάζουμε φιλοσοφία. Από την εποχή του Αριστοτέλη ως σήμερα, τα όρια ανάμεσα στη φιλοσοφία και στις επιστήμες έχουν σε μεγάλο βαθμό αποσαφηνιστεί μέσα από τις ιστορικές διαδικασίες ανάπτυξης των επιστημών και μέσα επίσης από την ίδια την πράξη του φιλοσοφείν. Αλλά είναι δυνατό να υπάρχουν ακόμα ασαφή όρια. Αν, λ.χ., η σύγχρονη γλωσσοαναλυτική φιλοσοφία βρίσκεται καθ’ οδόν, όπως ισχυρίζεται ο Austin, προς τη γέννηση ενός νέου τύπου γλωσσολογικής θεωρίας, είναι πιθανό πως ο Κρατύλος του Πλάτωνα και το τρίτο βιβλίο του Δοκιμίου του Λοκ θα θεωρούνται μελλοντικά σαν προστάδια στην ιστορία ανάπτυξης του γλωσσολογικού αυτού κλάδου.

 Η ιδέα της φιλοσοφίας σαν προεπιστήμης μπορεί να υποστηριχτεί μέσα από την ιστορία των επιστημών, που συχνά προεκτείνεται στην προϊστορία. Φιλοσοφία είναι, όπως υποστήριζε ο William James, «ένα συγκεντρωτικό όνομα για ερωτήματα που δεν έχουν απαντηθεί ικανοποιητικά» και μόλις αυτά απαντηθούν ικανοποιητικά, οι γνώσεις που έχουν κερδηθεί οργανώνονται σε σώμα ειδικής επιστήμης. Οριακά, η διαδικασία αυτή «διάσπασης» της φιλοσοφίας σε ξεχωριστές αυτοτελείς επιστήμες οδηγεί στη διάλυσή της. Η φιλοσοφία, που κάποτε ήταν αρμόδια για όλα, μπορεί τελικά να μείνει αρμόδια μόνο για την υπογραφή της ληξιαρχικής πράξης του θανάτου της.

Τέλος, η φιλοσοφία έχει θεωρηθεί σαν δραστηριότητα που έρχεται μετά την επιστήμη. Λέγεται συχνά πως εκεί που τελειώνουν οι επιστήμες αρχίζει η φιλοσοφία. Αυτή παριστάνεται έτσι να αποτελεί ένα είδος περιφερειακής ζώνης στα όρια των επιστημών. Με μια έκφραση του Stace, «η φιλοσοφία παίρνει το νήμα της γνώσης εκεί όπου το αφήνουν οι επιστήμες».

 Ο Αλτουσέρ σκέφτεται πως η φιλοσοφία στις πιο μεγάλες της στιγμές ήρθε στον κόσμο «κατόπιν εορτής». Η επιστήμη αναπτύχθηκε ως τώρα σε τρεις μεγάλες «επιστήμες- ηπείρους»: τα μαθηματικά που θεμελίωσε ο Θαλής, τη φυσική που θεμελίωσε ο Γαλιλαίος και την ιστορία που θεμελίωσε ο Μαρξ. Σε καθεμία απ’ αυτές αντιστοιχεί και μία μεγάλη στιγμή για τη φιλοσοφία: η θεμελίωση των μαθηματικών στην αρχαία Ελλάδα είχε σαν συνέπεια τη δημιουργία της πρώτης μεγάλης φιλοσοφίας, της φιλοσοφίας του Πλάτωνα• η θεμελίωση της φυσικής στα νεότερα χρόνια είχε σαν επακόλουθο την ανανέωση της φιλοσοφίας από τον Ντεκάρτ και το ρασιοναλισμό• και η θεμελίωση της ιστορίας στη σύγχρονη εποχή έχει σαν συνέπεια τον διαλεκτικό υλισμό.

 Το σχήμα αυτό εξηγεί ορισμένες μεγάλες στιγμές από την πορεία ανάπτυξης της φιλοσοφίας, αλλά δεν εξηγεί άλλες, π.χ. τη στιγμή της αριστοτελικής φιλοσοφίας, τη στιγμή της φιλοσοφίας του Θωμά του Ακινάτη ή εκείνη της χεγκελιανής φιλοσοφίας, που είναι επίσης μεγάλες στιγμές αυτής της ιστορίας. Οι φιλοσοφικές ιδέες διαγράφουν αμφίδρομες πορείες από την επιστήμη και προς την επιστήμη, καθώς και ανοιχτές πορείες προς τη θρησκεία, τη λογοτεχνία και τις άλλες μορφές κουλτούρας. Συχνά η φιλοσοφία θεωρείται σαν σκέψη που δεν είναι τόσο κριτική ώστε να πλησιάζει την επιστήμη, ούτε τόσο ανορθόλογη που να πλησιάζει τη θρησκεία, και γι’ αυτό παρουσιάζεται σαν ένα ενδιάμεσο πεδίο, μια «νεκρή ζώνη», όπως έλεγε ο Ράσελ, ανάμεσα στη θρησκεία και στην επιστήμη, και γι’ αυτό εκτεθειμένη σε επιθέσεις και από τις δύο πλευρές.

 Υπάρχουν, λοιπόν, σαφείς απόψεις απ’ όπου η φιλοσοφία παρουσιάζεται διαφοροποιημένη από την επιστήμη, τον κοινό νου, τον μυθικό και θρησκευτικό τρόπο σκέψης, τον ποιητικό στοχασμό και τη λαϊκή σοφία. Σαν προβληματική κατάσταση του πνεύματος είναι πηγή απεριόριστων ερωτημάτων και απόψεων που αναφέρονται στην πραγματικότητα και στη γνώση της. Και θέτει ερωτήματα, δίνει απαντήσεις και αναπτύσσει συζητήσεις σε πλαίσια εργασίας όπου κυριαρχούν, στις καλύτερες περιπτώσεις, η μεθοδικότητα, ο λόγος και το επιχείρημα. Η φιλοσοφία παρουσιάζεται τότε σαν μία σχολή του επιχειρήματος.

Πρώτα να μάθεις πόσο αξίζεις

Αν όσο περνά ο καιρός η ζωή σου γεμίζει από ανθρώπους που νόμιζες πως ήξερες και το χειρότερο που βιώνεις είναι οι υποψίες σου που επιβεβαιώνονται, τότε δεν είχες ποτέ καταλάβει την αξία σου.

Απ’ όλες τις διαδρομές της ζωής, αυτή είναι η δυσκολότερη. Κι αν είσαι λίγο ευαίσθητος ή δοτικός, είναι φορές που καταντά ανέφικτο να καταλάβεις το ποιόν του άλλου.

Το βασικότερο λάθος που κάνεις είναι να νομίζεις πως όλοι είναι σαν εσένα.
Φυσικά και δεν είναι. Αφήνεσαι να εμπιστευθείς, δίνεσαι και δίνεις με την καρδιά σου κι εν τέλη κερδίζεις μόνο απογοήτευση και πίκρα. Οι “θριαμβευτές της ζωής” σε κορόιδεψαν για άλλη μια φορά. Σκοπός τους να πατήσουν επί πτωμάτων για να ανελιχθούν.
Ξέρεις, φταις κι εσύ λίγο.

Ναι, μην στραβομουτσουνιάζεις. Τίποτα απ’ αυτά δεν θα γινόταν αν εσύ ήξερες τι αξίζεις. Τι σου έπρεπε να λαμβάνεις από την αρχή. Γιατί μην μου πεις πως από την αρχή δεν είχες υποψίες; Φυσικά και είχες. Μα έδινες περιθώρια να διαψευσθείς. Θες από έρωτα, θες από μοναξιά, θες από φιλία, θες γιατί έτσι σε μεγάλωσε η μητέρα σου, να έχεις αξίες, να πιστεύεις στον άνθρωπο.

Εσύ πρέπει πρώτα να καταλάβεις ποιος είσαι, τι αξίζεις, τι σου αρμόζει.
Να σε γνωρίσεις. Να σε δεχθείς και να σε αγαπήσεις.
Αυτογνωσία το λένε και είναι το πιο σημαντικό επίτευγμα.
Δούλεψε αποστασιοποιημένα με τον εαυτό σου.
Μάθε τα καλά και τα άσχημα και αγκάλιασε τα.

Πως να σ’ αγαπήσουν οι άλλοι, μάτια μου, αν εσύ πρώτα δεν αγαπάς τον εαυτό σου; Πως να σε σεβαστούν, αν εσύ δεν σέβεσαι εκείνο το παιδί που σε κοιτά στον καθρέφτη κάθε πρωί;
Μάθε πρώτα την αξία σου για να την αποδεχθείς και να την δείξεις και στους άλλους. Άλλο να θέλουν αν σε μειώσουν κι άλλο αν μπορούν. Αυτό είναι δικό σου θέμα.

Μάθε, λοιπόν, τι αξίζεις και τότε θα έρθει κι αυτός που σου αξίζει. Γιατί έτσι μαθαίνεις να διεκδικείς αυτό που σου πρέπει.

Είμαστε οι επιλογές μας και πάντα απολαμβάνουμε τα αποτελέσματα αυτών των επιλογών.
Αν δεν μας γνωρίζουμε καλά, επιλέγουμε καταστροφικά και για μας αλλά και για τους αθώους όπως είναι τα παιδιά που φέρνουμε στον κόσμο.

Είναι χρέος η αυτογνωσία κι υπευθυνότητα. Όπως και το να ξέρεις να φεύγεις καμιά φορά και αν αφήνεις τον άλλον με τις επιλογές του.

Διεκδίκησε την αξία σου.
Σου το χρωστάς.

Καύσιμο υδρογόνο από θαλασσινό νερό εξάγει υβριδικό νανο-υλικό

Είναι δυνατόν να παραχθεί υδρογόνο για να τροφοδοτήσει κυψέλες καυσίμων με την εξαγωγή του αερίου από το θαλασσινό νερό, όμως η ηλεκτρική ενέργεια που απαιτείται για να γίνει κάνει τη διαδικασία δαπανηρή. Ο ερευνητής του UCF Yang Yan, έχει επινοήσει ένα νέο υβριδικό νανο-υλικό που αξιοποιεί την ηλιακή ενέργεια και τη χρησιμοποιεί για να παραγάγει υδρογόνο από θαλασσινό νερό πολύ πιο φθηνά και αποτελεσματικά από ότι τα υπάρχοντα υλικά. Η σημαντική ανακάλυψη θα μπορούσε μια μέρα να οδηγήσει σε μια νέα πηγή καθαρού καυσίμου, να ελαττώσει την ζήτηση σε ορυκτά καύσιμα και να εκτινάξει την οικονομία της Florida, όπου ο ήλιος και το θαλασσινό νερό είναι άφθονα.

Ο Yang, επίκουρος καθηγητής στο Τεχνολογικό Κέντρο ΝανοΕπιστήμης του Πανεπιστημίου Κεντρικής Florida και στο Τμήμα Επιστήμης Υλικών και Μηχανικής, εργάζεται στην περιοχή του ηλιακού διαχωρισμού του υδρογόνου για περίπου 10 χρόνια. Αυτό γίνεται με χρήση ενός φωτοκαταλύτη – ένα υλικό που ωθεί μια χημική αντίδραση χρησιμοποιώντας ενέργεια από το φως. Όταν άρχισε την έρευνά του ο Yang, εστίασε στη χρήση ηλιακής ενέργειας για να εξάγει υδρογόνο από καθαρισμένο νερό. Είναι μια πολύ δυσκολότερη πράξη με το θαλασσινό νερό, οι φωτοκαταλύτες που χρειάζονται δεν έχουν αρκετή διάρκεια για να διαχειριστούν τη βιομάζα του και το διαβρωτικό αλάτι.

Όπως αναφέρεται στο περιοδικό Energy & Environmental Science, ο Yang και η ερευνητική του ομάδα έχουν αναπτύξει ένα νέο καταλύτη που μπορεί όχι μόνο να συλλέγει ένα πολύ ευρύτερο φάσμα φωτός από ότι άλλα υλικά, αλλά επίσης να αντέχει στις σκληρές συνθήκες που βρίσκουμε στο θαλασσινό νερό. «Έχουμε ανοίξει ένα νέο παράθυρο για να διαχωρίζουμε το πραγματικό νερό, όχι μόνο το καθαρισμένο νερό στο εργαστήριο», σημείωσε ο Yang. «Αυτό λειτουργεί καλά στο θαλασσινό νερό». Ο Yang ανέπτυξε μια μέθοδο να κατασκευάσει ένα φωτοκαταλύτη που συνίσταται από υβριδικό υλικό. Πάρα πολύ μικρές νανοκοιλότητες χαράχτηκαν χημικά στην επιφάνεια ενός υπέρλεπτου φιλμ διοξειδίου του τιτανίου, του πιο κοινού φωτοκαταλύτη. Αυτές εγχαραγμένες νανοκοιλότητες σκεπάστηκαν με νανονιφάδες δισουλφιδίου του μολυβδαινίου (διθειούχου μολυβδαίνιου), ένα δισδιάστατο υλικό με πάχος ενός απλού ατόμου.

Ο τυπικοί καταλύτες μπορούν να μετατρέψουν σε ενέργεια μόνο ένα περιορισμένο εύρος του φάσματος του φωτός. Με το νέο υλικό, η ομάδα του Yang μπορεί να αυξήσει σημαντικά το εύρος του φάσματος του φωτός που μπορεί να συλλεχθεί. Ρυθμίζοντας την πυκνότητα των κενών θείου μέσα στις νανονιφάδες, μπορούν παράγουν ενέργεια από μήκη κύματος φωτός από το υπεριώδες, το ορατό, μέχρι κοντά στο υπέρυθρο, καθιστώντας το τουλάχιστον διπλάσιας αποτελεσματικότητας από τους υπάρχοντες φωτοκαταλύτες. «Μπορούμε να απορροφήσουμε πολύ περισσότερη ηλιακή ενέργεια από το φως από ότι το συμβατικό υλικό», αναφέρει ο Yang. «Πραγματικά, εάν εμπορευματοποιηθεί, θα ήταν πολύ καλό για την οικονομία της Florida. Έχουμε πολύ θαλασσινό νερό γύρω από τη Florida και πολύ πραγματικά καλή ηλιοφάνεια».

Σε πολλές καταστάσεις, η παραγωγή χημικού καυσίμου από ηλιακή ενέργεια είναι η καλύτερη λύση από την παραγωγή ηλεκτρισμού από ηλιακά πάνελ, είπε. Αυτή η ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να αποθηκευτεί σε μπαταρίες, όπου υποβαθμίζεται, ενώ το αέριο υδρογόνο μπορεί εύκολα να αποθηκευτεί και να μεταφερθεί. Το να κατασκευαστεί ο καταλύτης είναι σχετικά εύκολο και φθηνό. Η ομάδα του Yang συνεχίζει την έρευνά της εστιάζοντας στον καλύτερο τρόπο να επεκτείνουν την κατασκευή και βελτιώσουν περαιτέρω την απόδοσή της, έτσι που να είναι δυνατός η εξαγωγή του υδρογόνου από λύματα.

Μην αφήνεις τη μιζέρια που σε τρώει να χορτάσει

Κάνε βόλτα στα σοκάκια του κόσμου και ντύσε τα σκοτάδια του με την λάμψη της οντότητάς σου. Ταξίδεψε μέχρι την άκρη της γης και σκόρπισε το χαμόγελο σου. Φτάσε μέχρι τα πέρατά της και ξόδεψε άφθονα το γέλιο σου. Μην μένεις στάσιμος και απαθής άνθρωπέ μου. Ντύσε τους χειμώνες με τα καλοκαίρια σου και άλλαξε το τοπίο της ζωής σου.

Άφησε τα χρώματα της υπόστασης σου να χρωματίσουν μία νέα και ομορφότερη πλάση. Τα πινέλα της ψυχής σου να δημιουργήσουν ένα πολύχρωμο και πολύτιμο πίνακα. Πάρε το μαύρο από τον ουρανό σου και αντικατέστησε το με το άσπρο της χαράς σου. Μάθε να χορεύεις στην βροχή όταν οι καταιγίδες σε κατατροπώνουν. Να διασκεδάζεις στον ήχο των αστραπών, όταν αυτές χτυπάνε με μανία την πόρτα της ζωής σου.

Και να αντικρύζεις τον ήλιο που κρύβεται πίσω από τις μπόρες που σε μαστιγώνουν. Άνοιξε καινούριους δρόμους όταν τα αδιέξοδα σε κυκλώνουν. Ξεκλείδωσε την πόρτα της καρδιάς σου όταν η ευτυχία αναζητά καταφύγιο. Χάραξε καινούριες διαδρομές όταν τα μονοπάτια σου στενεύουν. Κοίτα να βαδίσεις σε νέες πορείες όταν πνίγεσαι από τις μικροαστικές κοσμοσυρροές. Να  σαλπάρεις για νέα λιμάνια όταν αρχίσει το κουφάρι σου να σκουριάζει.

Να καταπολεμάς  τους φόβους και τις ανασφάλειές σου όταν θεριεύουν και σε κατασπαράζουν. Και να ανοίγεις πανιά για ήρεμα και γαλήνια νερά όταν τα άγρια κύματα κατακλύζουν την οντότητά σου.

Ζέστανε με το φως της ύπαρξής σου τους φτωχούς που ξεπαγιάζουν από το κρύο. Σκέπασε τους άστεγους της μοναξιάς με την συντροφικότητα σου. Ντύσε με την προσμονή σου τους απελπισμένους. Διώξε με την αισιοδοξία σου τις συννεφιές που απλώνονται στον ουρανό των πονεμένων. Απέβαλε με την δοτικότητα σου την στέρηση από τους φτωχούς και ανήμπορους. Να βρει τρόπο να τρυπώσει μέσα τους η ξαστεριά. Φώτισε με την αύρα της αγάπης σου τις παγωμένες καρδιές των τοξικών και νοσηρών.

Μετέδωσε την θετικότητα σου στους αρνητικούς. Την καλοσύνη σου στις φθονερές και άπονες υπάρξεις. Σκόρπισε την συγχώρεση σου στους δόλιους και άπληστους. Σπείρε την ανιδιοτέλεια σου στα άγονα εδάφη των καιροσκόπων. Την αισιοδοξία σου στις πεδιάδες των απελπισμένων. Και κάλυψε με το απέραντο γαλάζιο σου τις γκρίζες μέρες των κουρασμένων.

Μην αφήνεις ρε άνθρωπε τη μιζέρια που σε τρώει να χορτάσει. Την απόγνωση που καραδοκεί, να σε κατασπαράξει. Την φωτιά που σε απειλεί, να κάνει παρανάλωμα τις ελπίδες σου. Άνοιξε νέους ορίζοντες  με καπετάνιο τα όνειρα σου και βάλε πλώρη για ένα καλύτερο μέλλον. Αντίκρισε την ανατολή πάνω στον ουρανό τούτου του κόσμου και αγνάντεψε την ομορφιά που αναδύεται από τα εσώψυχα σου. Μην αφήσεις την κατήφεια του να σε παρασύρει στα γρανάζια της. Γέλα με τις κακίες του. Χαμογέλασε στις πίκρες του. Περιγέλασε τις λύπες και τις στεναχώριες του. Και ανάδειξε το ανάστημα σου μέσα από τις μικρότητές του.

Σεργιάνισε στις γειτονιές του με την λάμψη της ψυχής σου. Και βγες στο μπαλκόνι της ζωής σου αντικρίζοντας την υπέροχη θέα της.

Τα αρνητικά συναισθήματα έχουν και θετική πλευρά

Συναισθήματα όπως η θλίψη, ο θυμός, η ζήλια,ο φθόνος, ο φόβος & το άγχος όχι μόνο θεωρούνται ανεπιθύμητα & απωθητικά αλλά επιπλέον θεωρούνται σημάδι ευαλωτότητας και ανεπάρκειας για αυτούς που τα βιώνουν. Κι όμως, όσο καλό είναι το να επιδιώκουμε να μας διακατέχουν τα θετικά συναισθήματα, εξίσου χρήσιμο είναι να δίνουμε χώρο και στα συναισθήματα που μας δυσαρεστούν, μας δυσανασχετούν, μας πληγώνουν.

 

Ο βασικός λόγος που ο άνθρωπος εμφορείται από συναισθήματα όλων των διακυμάνσεων(πολύ θετικά έως πολύ αρνητικά) είναι για να μπορεί να αξιολογεί τις εμπειρίες του, να αποκτά αυτογνωσία, να αναπτύσσεται ψυχονοητικά, να γίνεται συνειδητοποιημένος, κατασταλαγμένος και άνθρωπος με συγκροτημένη σκέψη.

Τα «αρνητικά» συναισθήματα μας υπενθυμίζουν ότι δεν είμαστε άτρωτοι, αλώβητοι αλλά πεπερασμένοι με όρια και μας προστατεύουν στο να μην τα ξεπερνάμε για να μην διακινδυνεύουμε την σωματική μας ακεραιότητα & ψυχική μας υγεία. Για το λόγο αυτό δεν πρέπει ούτε να τα καταπιέζουμε, ούτε να τα καταπνίγουμε, ούτε να τα αναθεματίζουμε αλλά να αποκομίζουμε γνώση, ωφέλιμη εμπειρία για να λαμβάνουμε ορθότερες αποφάσεις και να κάνουμε σωστές επιλογές (φίλοι, εργασία, συνεργάτες κλπ)

Για παράδειγμα:

Ο θυμός,
μας καταβάλλει & μας αποδυναμώνει συναισθηματικά όταν νιώθουμε ότι κάποιος μας υποτίμησε ή μας αποδοκίμασε, μας μείωσε. Στην πραγματικότητα είναι ένα συναίσθημα που μας ωθεί στο να ορθώσουμε τείχη γύρω από τον εαυτό μας ώστε να τον προστατέψουμε από κακόβουλες βολές και μας βοηθάει στο να ενεργήσουμε και να μην μείνουμε αδρανείς, ατάραχοι, άβουλοι, παθητικοί στην περίπτωση που νιώσουμε ότι κινδυνεύουμε να χάσουμε κάτι που για εμάς είναι σημαντικό όπως εν προκειμένω την αξιοπρέπεια μας, την υπόληψη μας, την αυτοεκτίμησή μας. Βοηθάει επίσης στο να υπενθυμίζουμε στους άλλους ότι δεν μένουμε αμέτοχοι σε κάθε απόπειρα απαξίωσης ή υπονόμευσης της ευημερίας μας & δικαιωμάτων μας καθώς και οι άλλοι λαμβάνουν περισσότερο υπόψιν τις ανάγκες μας.

H θλίψη,

που καταβάλλει όσους βιώνουν μια απώλεια ή αίσθημα ματαίωσης, υπαρξιακό κενό, οδύνη εξαιτίας αποτυχίας σε πλάνα που δεν είχαν αίσιο τέλος, εξαιτίας απόρριψης από κάποιο πρόσωπο στο οποίο είχαμε επενδύσει τα όνειρά μας, είχαμε στηρίξει τις ελπίδες μας, είχαμε εμπιστευτεί…αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει ανάγκη να γίνουν αλλαγές και να μπουν τα πράγματα σε νέες βάσεις. Δίνει επίσης στους άλλους το σήμα ότι χρειαζόμαστε τη βοήθειά, τη στήριξη, τη συμπαράστασή τους. Όσοι επιτρέπουν στον εαυτό τους να βιώσουν τη θλίψη τους στην ολότητα της & σε όλη της την ένταση θα αισθανθεί να γεννιέται μέσα του αίσθημα συμπόνιας για τους άλλους, ενσυναίσθησης, δικαιοσύνης & γενικά γίνονται πιο ευγενικοί άνθρωποι. Αντίθετα, η διαρκής ευδαιμονία συχνά οδηγεί σε επιπόλαιες πράξεις και επιλογές – ακόμα και στην ύβρη.

Η ζήλια,
μας κάνει να θέλουμε να βελτιωνόμαστε και γενικά να αμβλύνουμε τις οξείες γωνίες και να γίνουμε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας σε τομείς που νιώθουμε ότι μειονεκτούμε, υστερούμε και γενικά μας κινητοποιεί στο να δουλέψουμε πιο σκληρά, με πυγμή & ζήλο. Οι ενοχές και η ντροπή μας βοηθάνε να στρέψουμε το φακό στον εαυτό μας, να αξιολογήσουμε τη συμπεριφορά μας και να διορθωθούμε. Ο φόβος μας προειδοποιεί και μας προστατεύει απο κινδύνους που μπορούν να αποβούν μοιραίοι ή & θανάσιμοι. Η σύγχυση και ο εκνευρισμός μας ωθούν να επικεντρωθούμε & αναλύσουμε δυσχερείς καταστάσεις, να εντρυφήσουμε  πιο μεθοδικά στην ανάλυση θεμάτων & ζητημάτων που μας είναι θολά, αδιευκρίνιστα & ασαφή.

Συμπερασματικά…
 θα λέγαμε ότι το να νιώθουμε άσχημα συνιστά όντως δυσάρεστη & επώδυνη εμπειρία αλλά αυτό το οποίο οφείλουμε να κάνουμε είναι  να εστιάσουμε στο να αφουγκραστούμε αυτό που έχουν να μας πουν, να μας συμβουλεύσουν, να μας διδάξουν τα συναισθήματά μας ακόμα και τα πιο επίπονα, τα πιο δυσβάστακτα.

Δεν υπάρχουν κανόνες για μια σωστή σχέση

Οι προσωπικές μας σχέσεις μας καθορίζουν και μας διαμορφώνουν. Γι’ αυτό και η επιλογή του της συντρόφου μας είναι εξαιρετικά σημαντική. Δεν υπάρχουν συνταγές που θα σας εξασφαλίσουν την τέλεια σχέση. Υπάρχουν όμως κάποιοι μύθοι που, αν τους πιστέψετε, μάλλον θα σας οδηγήσουν σε λάθος μονοπάτια.

1. Σε μια καλή σχέση δεν υπάρχουν τσακωμοί. Οι καυγάδες σε μια σχέση δεν σημαίνουν ότι κάτι δεν πάει καλά. Η ποιότητα της σχέσης δεν εξαρτάται τόσο από τη συχνότητα η το θέμα της διαφωνίας αλλά κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο την αντιμετωπίζετε και τη λύνετε. Σημασία δεν έχει αν τσακώνεστε αλλά πώς τσακώνεστε. Φυσικά, οι διαρκείς καθημερινοί καυγάδες για τα πάντα μπορούν να γίνουν πολύ κουραστικοί και πιθανόν να υποδεικνύουν μια βαθύτερη ασυμβατότητα.

 

2. Μια σχέση είναι καλή όταν κάνουμε τα πάντα μαζί. Αφήστε τον εαυτό σας και τον σύντροφό σας ελεύθερο να κάνει κάτι μόνος ή με φίλους. Δώστε το χώρο και το χρόνο και στους δυο σας να ανανεωθείτε, να ολοκληρώσετε τον εαυτό σας ανεξάρτητα από το έταιρό σας ήμιση, να αναπνεύσετε, να πάρετε μια απόσταση και να δείτε τη ζωή, τη σχέση σας και εσάς από μια άλλη οπτική γωνία. Τέλος, αφήστε να σας λείψει και να του λείψετε για λίγο. Σίγουρα θα ανανεωθείτε!

3. Μια σχέση είναι καλή όταν μας αρέσουν τα ίδια πράγματα. Σίγουρα είναι υπέροχο να βρίσκεις κάποιον με τον οποίο να μοιράζεσαι όλες τις δραστηριότητες που σε διασκεδάζουν. Αυτό όμως δεν αποτελεί πανάκεια. Γνωρίζω πολλά ζευγάρια που απολαμβάνουν εντελώς διαφορετικά πράγματα και όμως έχουν μια πολύ υγιή, ισορροπημένη και ευτυχισμένη σχέση.

4. Μια σχέση μπορεί να λειτουργήσει αν δε διαφωνούμε σε βασικά θέματα. Ο πατέρας μου έλεγε ότι οι σχέσεις χτίζονται ή διαλύονται από τα μικρά καθημερινά πράγματα. Όπως λέει και η αγγλική παροιμία «ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες (devil is in the details). Ακόμα κι αν δύο άνθρωποι έχουν τις ίδιες απόψεις για την πολιτική, τα περιβαλλοντικά θέματα, την ανατροφή των παιδιών κλπ, δεν σημαίνει ότι μπορούν να ζήσουν ευτυχισμένοι μαζί. Το ίδιο ισχύει και στην αντίθετη περίπτωση: ένα ζευγάρι μπορεί να διαφωνεί σε «μεγάλα» θέματα αλλά να ταιριάζει πολύ στη συμβίωση και να έχει βρει ο καθένας το χώρο του με τρόπο ώστε και οι δύο να νιώθουν ελεύθεροι να εκφραστούν και να ζούν αρμονικά και χαρούμενα.

5. Το σεξ δεν είναι σημαντικό. Να ένας μύθος που συνήθως προέρχεται από τις γυναίκες. Όχι, το καλό σεξ δεν σημαίνει αγάπη ούτε προδιαγράφει μια όμορφη ανθεκτική στο χρόνο σχέση. Ωστόσο, μια σχέση που δεν προσφέρει ικανοποιητική σεξουαλική ζωή είναι σίγουρα δυσβάσταχτη και προβληματική. Όσο κι αν ταιριάζουν δυο άνθρωποι εγκεφαλικά, κοινωνικά, συναισθηματικά, εμφανισιακά κλπ. αν δεν υπάρχει μεταξύ τους χημεία είναι πολύ δύσκολο να ευτυχήσουν μακροπρόθεσμα σαν σύντροφοι.

6. Αν τον αγαπάω αρκετά θα τον αλλάξω. Οι άνθρωποι αλλάζουν επειδή το θέλουν οι ίδιοι, επειδή έχουν ένα αρκετά ισχυρό κίνητρο να αλλάξουν. Μπορείτε να αγαπάτε κάποιον χωρίς προϋποθέσεις αλλά μην περιμένετε ότι έτσι θα αλλάξει. Η ιστορία δείχνει ότι δεν συμβαίνει αυτό, όπως δεν συμβαίνει και το επόμενο.
  
7. Αν με αγαπάει αρκετά θα αλλάξει. Η έκφραση της αγάπης διαφέρει πολύ όχι μόνο μεταξύ των δύο φύλων αλλά και από άνθρωπο σε άνθρωπο. Όταν κάποιος αλλάζει για να σας εκφράσει την αγάπη του οφείλετε να αναγνωρίσετε τα θετικά του κίνητρα αλλά ταυτόχρονα να αναρωτηθείτε: πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσει αυτή η αλλαγή;

8. Αν αγαπιόμαστε αρκετά θα έχουμε την τέλεια σχέση. Με το ρίσκο να ακουστώ εντελώς κυνική θα ήθελα να πως ένας από τους πιο γνωστούς μύθους είναι ότι η αγάπη είναι αρκετή και τα κερδίζει όλα! Η αγάπη είναι απαραίτητο συστατικό μιας σχέσης αλλά πόσο μακριά μπορεί να πάει χωρίς αμοιβαίο σεβασμό, εκτίμηση, κοινή στάση απέναντι στη ζωή;

 

9. Σε μια καλή σχέση υπάρχει απόλυτη ειλικρίνεια. Η ειλικρίνεια είναι απαραίτητη σε μια σχέση. Απέχει όμως από το να λέμε στο/η σύντροφό μας οτιδήποτε μας περνάει από το μυαλό η την καρδιά χωρίς να το σκεφτούμε. Σκεφτείτε πόσο εύκολο είναι να πληγώσετε κάποιον που αγαπάτε επειδή ξεστομίσατε κάτι που δεν είχατε προλάβει να επεξεργαστείτε και σε δεύτερο τόνο βλέπετε ότι δεν το εννοούσατε. Δεν είναι απαραίτητο να μοιράζεστε κάθε ψυχολογική διακύμανση.

10. Μια σχέση είναι καλή όταν ο/η σύντροφος δεν έχει παραξενιές. Όλοι έχουμε παραξενιές. Το ζήτημα δεν είναι να βρείτε κάποιον που δεν έχει καμία αλλά αυτόν με του οποίου τις παραξενιές μπορείτε να ζήσετε. Μη ζητήσετε τη γνώμη της φίλης ή της μαμάς σας. Αυτό είναι ένα καθαρά προσωπικό θέμα. Προσέξτε φυσικά να μην μπερδέψετε τις παραξενιές με κάποια σοβαρά προβλήματα όπως την κατάχρηση ουσιών, την λεκτική και φυσική βία κλπ.

11. Υπάρχει μόνο ένας ιδανικός σύντροφος για τον καθένα μας. Ο ιδανικός, ο Ένας, ο Μοναδικός, που όταν τον βρούμε θα είναι όλα ονειρικά και θα ζήσουμε εμείς καλά κι αυτοί καλύτερα… Αυτός είναι ο αγαπημένος μου μύθος. Δεν ξέρω κανέναν που να ερωτεύτηκε μόνο μια φορά στη ζωή του. Και μόνο αυτή η ικανότητά μας να ερωτευόμαστε και να αγαπάμε πραγματικά ξανά και ξανά, αποδεικνύει πως δεν μας αντιστοιχεί μόνο ένας σε αυτή τη ζωή, που αν τον χάσουμε είμαστε καταδικασμένοι να ζήσουμε μόνοι για πάντα!

12. Υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια και κανόνες για μια καλή σχέση. Όχι, δεν υπάρχουν. Η κάθε σχέση είναι τόσο διαφορετική όσο ο κάθε άνθρωπος: έχει τη δική της οικολογία, ιστορία, δυναμική και πορεία. Μην αφήσετε κανέναν να σας πει τι συνιστά την τέλεια σχέση. Αυτό που μπορεί να κάνει ευτυχισμένο κάποιον άνθρωπο, μπορεί να είναι αβάσταχτο για εσάς. Αυτό που έχει σημασία είναι να είστε ευτυχισμένοι, να ζείτε αρμονικά και να νιώθετε καλά με τον εαυτό σας και το σύντροφό σας. Αν αυτό το έχετε πετύχει, γράψτε τους δικούς σας κανόνες και ξεχάστε όλα τα άλλα

Αυτό στο οποίο αντιστέκεσαι, θα εμφανίζεται μπροστά σου συνέχεια.

Ο Καρλ Γκουστάβ Γιούνγκ ήταν ψυχοθεραπευτής και φιλόσοφος. Θεωρούσε ότι η νεύρωση και η κατάθλιψη είναι κατά βάθος μία προσπάθεια επέκτασης της συνειδητότητας. Μας αρέσει αυτή η άποψη. Γι’ αυτό και μοιραζόμαστε μαζί σας τα αγαπημένα μας γνωμικά του!

1. Μην προσκολλιέσαι σε αυτό που φεύγει – μπορεί να χάσεις αυτό που έρχεται.

2. Ό,τι μας εκνευρίζει στους άλλους, μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας.

3. Αν είστε χαρισματικό άτομο, αυτό δεν σημαίνει ότι κερδίσατε κάτι. Σημαίνει ότι έχετε να προσφέρετε.

4. Η συνάντηση δυο ατόμων είναι σαν την επαφή δυο χημικών ουσιών. Και τα δυο στοιχεία μεταμορφώνονται εν μέσω της αντίδρασης.

5. Το βαρύτερο φορτίο για ένα παιδί, είναι η ζωή που δεν έζησαν οι γονείς του.

6. Ό,τι δεν μας αρέσει στους άλλους, εξελίσσει την αυτογνωσία μας.

7. Η όρασή μας θα είναι καθαρή μόνο όταν κοιτάξουμε μέσα στην καρδιά μας. Όποιος στρέφει το βλέμμα του έξω από τον εαυτό του ονειρεύεται. Όποιος το στρέφει μέσα του, αφυπνίζεται.

8. Μοναξιά δεν είναι να μην έχεις ανθρώπους γύρω σου. Είναι να μην είσαι σε θέση να εκφράσεις όσα είναι σημαντικά για σένα.

9. Δείξε μου έναν άνθρωπο με σώας τας φρένας και θα τον θεραπεύσω.

10. Σκεφτόμαστε το παρελθόν αναπολώντας τους γονείς μας, και το μέλλον για τα παιδιά μας.

11. Αυτό στο οποίο αντιστέκεσαι, θα εμφανίζεται μπροστά σου συνέχεια.

12. Η κατάθλιψη είναι σαν μια μαυροφορεμένη γυναίκα. Αν εμφανιστεί μπροστά σου, δεν πρέπει να την απομακρύνεις απότομα. Κάλεσέ την κοντά σου, πρόσφερέ της ένα κάθισμα και άκου τι έχει να σου πει.

13. Πολλές φορές, τα χέρια λύνουν ένα μυστήριο που ο νους αδυνατεί να αγγίξει.

14. Ένα όνειρο είναι μια μικρή κρυφή πόρτα στα έγκατα της ψυχής, η οποία οδηγεί σε εκείνη την πρωταρχική κοσμική νύχτα της ψυχής, η οποία υπάρχει πολύ πριν εμφανιστεί το συνειδητό εγώ.

15. Ο άνθρωπος που δεν έχει διαβεί την κόλαση των παθών του, δεν τα έχει ξεπεράσει.

16. Η αντίληψή σου θα είναι ορθή μόνο όταν καταφέρεις να αντικρίσεις την ψυχή σου.

17. Δεν είμαι τα βιώματά μου. Είμαι αυτό που επιλέγω να γίνω.

18. Μπορεί να πιστεύουμε ότι έχουμε πλήρη αυτοέλεγχο. Ωστόσο, ένας στενός φίλος μας μπορεί εύκολα να εντοπίσει μια πτυχή μας, την οποία εμείς αγνοούμε.

19. Η λέξη «μαγεία» είναι συνώνυμο της ψυχολογικής ανάτασης.

20. Οι προσωπικότητές μας αποτελούν τμήμα του κόσμου που μας περιβάλλει, και είναι εξίσου μυστηριώδεις όσο αυτός.

Συναισθηματική ωριμότητα σημαίνει να είσαι ευτυχισμένος γνωρίζοντας ότι η ζωή δεν είναι τέλεια

Συναισθηματική ωριμότητα σημαίνει να είσαι ευτυχισμένος γνωρίζοντας ότι η ζωή δεν είναι τέλεια.

Έρχεται από τα μαθήματα της ζωής, όταν προχωράμε μπροστά, προσαρμοζόμαστε στη ζωή και συνηθίζουμε τους ρυθμούς της.

Ανεβαίνουμε μεγάλες ανηφόρες και ζούμε προσπαθώντας να ενισχύσουμε την εικόνα του εαυτού μας, μαθαίνουμε πώς να αντιμετωπίζουμε τα πράγματα που μας κάνουν να αισθανόμαστε άβολα προκειμένου να μάθουμε, να αλλάξουμε και να αναπτυχθούμε.

Με την πάροδο του χρόνου θα καταλάβετε ότι δεν υπάρχει πιο δυνατή αγάπη από την αγάπη για τον εαυτό μας και ότι αυτή αποτελεί το θεμέλιο για την προσέγγισή μας στη ζωή. Η αγάπη είναι το στήριγμά μας για να μπορούμε να σηκωνόμαστε κάθε φορά που πέφτουμε και μας βοηθάει να πονάμε λιγότερο κάθε φορά που κάτι μας πληγώνει.

Η συναισθηματική ωριμότητα αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου από τα χτυπήματα της ζωής. Δεν είναι περίεργο πόσο πολύ μεγαλώνουμε κάθε φορά που βιώνουμε μια περίοδο γεμάτη στρες, θλίψη ή πόνο;

Σε μια ηλικία όπου υπάρχει εγχειρίδιο σχεδόν για τα πάντα ακόμη δεν έχουμε καταφέρει να αποκτήσουμε το Εγχειρίδιο της Ζωής: πώς να ωριμάσετε. Αυτό το μήνυμα φιλτράρεται από οτιδήποτε άλλο μας λέει τι πρέπει και τι δεν πρέπει να είμαστε ή τι πρέπει και τι δεν πρέπει να πετύχουμε.

Επειδή ο καθένας είναι μοναδικός και το βιβλίο Εγχειρίδιο της Ζωής: πώς να ωριμάσετε δεν υπάρχει, δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη φόρμουλα που θα σας πει πώς πρέπει ή πώς θα ωριμάσετε.

Ξέρω ότι έχω ωριμάσει όταν πλέον δεν χρειάζεται να κρίνω ή να κατηγορώ οποιονδήποτε άλλο για οτιδήποτε μου συμβαίνει. -Anthony de Mello

Σημάδια συναισθηματικής ωριμότητας

Έρχεται κάποια στιγμή στο συναισθηματικό μας ταξίδι όπου αρχίζουμε να προβληματιζόμαστε σχετικά με την πορεία που έχουμε χαράξει στη ζωή. Μερικά από τα σημάδια της συναισθηματικής ωριμότητας είναι τα εξής:

Ξέρουμε πότε πρέπει να πούμε «αντίο»

Όλοι οι συναισθηματικά ώριμοι άνθρωποι γνωρίζουν ότι η ζωή είναι πολύ καλύτερη όταν τη ζούμε ελεύθερα. Ξέρουν πότε πρέπει να αφήσουν κάτι πίσω τους επειδή καταλαβαίνουν ότι αν κοιτάμε πίσω στο παρελθόν δεν μπορούμε να κλείσουμε ορισμένα κεφάλαια της ζωής μας και να θεραπεύσουμε τις συναισθηματικές πληγές.

Αποδεχόμαστε τη ζωή και θεραπεύουμε το συναισθηματικό πόνο

Πότε; Όταν μαθαίνετε από τον πόνο σας, όταν εξαφανίζετε το φόβο της εσωτερικής αναζήτησης για να θεραπεύσετε συναισθηματικές πληγές του παρελθόντος και όταν τελικά κάνετε ένα βήμα μπροστά στη ζωή.

Γνωρίζουμε πώς να μιλάμε για αυτά που σκεφτόμαστε και νιώθουμε

Όταν αποφεύγετε την εσωτερική αναζήτηση, επιτρέπετε σε όλα τα αρνητικά πράγματα του παρελθόντος να διεισδύσουν στο παρόν. Αυτό δεν σας αφήνει πολλά περιθώρια για οτιδήποτε θετικό και σας πληγώνει. Σας πληγώνει πολύ.

Η πνευματική διαύγεια των συναισθηματικά ώριμων ανθρώπων έχει τεράστια απόκλιση από την τεμπελιά και το διαρκές χάος εκείνων που δεν έχουν φτάσει ακόμη σε αυτό το στάδιο ωριμότητας. Η πνευματική ωριμότητα μας βοηθά να λύνουμε αποτελεσματικά τα προβλήματα της καθημερινότητας.

Σταματήστε να παραπονιέστε

Οι ώριμοι άνθρωποι έχουν μάθει να αποδέχονται καταστάσεις και να αλλάζουν αλλά τα παράπονα δεν ωφελούν σε τίποτα απολύτως.

Συμπάσχουμε με τους άλλους χωρίς να μας καταπνίγουν τα συναισθήματα

Οι ώριμοι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τα συναισθήματά τους.
Μην τιμωρείτε τον εαυτό σας για λάθη που έχουν γίνει

Τα λάθη είναι ο καλύτερος τρόπος για να μαθαίνουμε επειδή μας βοηθούν να κατανοήσουμε τις αδυναμίες μας. Οι ώριμοι άνθρωποι δεν τιμωρούν τον εαυτό τους λόγω των περιορισμών τους αλλά αναζητούν τρόπους για να τους βελτιώσουν.

Συναισθηματική ειλικρίνεια

Καθώς ωριμάζετε, αρχίζετε να συνειδητοποιείτε ότι τα συναισθηματικά φράγματα σας εμποδίζουν να αναπτυχθείτε. Αν και είναι αλήθεια ότι ορισμένες φορές τα όρια είναι απαραίτητα, είναι σημαντικό να χαμηλώνουμε τις άμυνές μας ανά διαστήματα.

Οι ώριμοι άνθρωποι απολαμβάνουν το χρόνο που μένουν μόνοι αλλά και το χρόνο που μοιράζονται με τους άλλους

Το παρακάτω κείμενο αποδίδεται στον Τσάρλυ Τσάπλιν. Είτε του ανήκει είτε όχι, είναι μια όμορφη αντανάκλαση της πορείας στη ζωή, στην ωρίμανση και στην αλλαγή:

Έχω συγχωρέσει λάθη που ήταν πράγματι σχεδόν ασυγχώρητα. Προσπάθησα να αντικαταστήσω ανθρώπους που ήταν σχεδόν αναντικατάστατοι και προσπάθησα να ξεχάσω εκείνους που ήταν αξέχαστοι. Έχω ενεργήσει παρορμητικά, έχω απογοητευτεί από ανθρώπους που πίστευα ότι ήταν αδύνατο να συμβεί. Αλλά έχω απογοητεύσει και εκείνους που αγαπώ.

Γέλασα όταν πίστευα ότι δεν μπορούσα. Έχω κάνει αιώνιους φίλους. Έχω αγαπήσει και έχω αγαπηθεί αλλά έχω δεχτεί και την απόρριψη. Έχω αγαπηθεί από κάποιον που δεν έχω αγαπήσει.

Έχω ουρλιάξει και έχω χοροπηδήσει από τη χαρά μου. Έχω ζήσει για χάρη της αγάπης, έχω πάρει αιώνιους όρκους αλλά έχω σπάσει και πολλούς.

Έχω κλάψει ακούγοντας μουσική και κοιτάζοντας φωτογραφίες. Έχω ερωτευτεί με ένα χαμόγελο. Μερικές φορές πίστευα ότι θα πέθαινα επειδή απλά μου έλειπε κάποιος τόσο πολύ.

Έχω φοβηθεί να μην χάσω κάποιον ξεχωριστό (και κατέληξα να τους χάνω έτσι κι αλλιώς). Αλλά επέζησα!

Και είμαι ακόμη ζωντανός!

Δεν προσπερνώ απλά τη ζωή. Ούτε κι εσείς πρέπει να την προσπερνάτε.

ΖΗΣΤΕ!!!

Είναι καλό να πολεμάμε με αποφασιστικότητα, να αγκαλιάζουμε τη ζωή και να τη ζούμε με πάθος. Χάστε με φινέτσα και κερδίστε με τόλμη επειδή ο κόσμος ανήκει σε αυτούς που τολμούν και η ζωή είναι πολύ μικρή για να είναι ασήμαντη