Ο Ραγισμένος καθρέπτης της Αναζήτησης

Λίγοι είναι εκείνοι που πράγματι επιζητούν τη γνώση, την αλήθεια ως αποκάλυψη και όχι ως επιβεβαίωση. Οι περισσότεροι πλησιάζουν το άγνωστο με κρυφή ελπίδα, να βρουν σε αυτό ό,τι ήδη πιστεύουν. Σαν να αντλούν νερό από πηγάδι, όχι για να ξεδιψάσουν, αλλά για να βεβαιωθούν ότι το νερό έχει τη γεύση που θυμούνται. Η «αναζήτηση» έτσι γίνεται επανάληψη, μια τελετουργία που καθησυχάζει, όχι που μεταμορφώνει.

Οι πεποιθήσεις και οι αντιλήψεις δεν είναι απλώς ιδέες, είναι συνήθειες ύπαρξης. Από μικρές επαναλαμβανόμενες σκέψεις και αισθήματα πλέκεται ένα δίχτυ στάσεων, το δίχτυ αυτό στέκεται σαν κόσμος μέσα στον οποίο περπατάμε χωρίς να τον σκεφτόμαστε. Με την πάροδο του χρόνου ο κόσμος αυτός παγιώνει τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό και τους άλλους, καθορίζει τις σχέσεις μας, τις κινήσεις μας, την ίδια τη γλώσσα που μιλάμε.

Η γνώση όμως δεν είναι καθρέφτης που κολακεύει, είναι καθρέφτης που μπορεί να ραγίσει. Όποιος ζητά την αλήθεια πρέπει να είναι έτοιμος να δει το πρόσωπό του αλλιώς, γυμνό από τις βεβαιότητες που τον στήριζαν. Να ρωτάς αληθινά σημαίνει να ανοίγεις την πόρτα στον άνεμο. Ο άνεμος που θα μπει δεν ρωτά αν είσαι έτοιμος, θα ανακατέψει όσα θεωρούσες τακτοποιημένα, θα σηκώσει σκόνες από γωνιές που κρύβουν φοβίες και παλαιές άμυνες. Η απάντηση, όταν έρθει, μπορεί να καταλύσει την ίδια την ερώτηση, αφού πρώτα έχει αλλάξει εκείνον που τη διατύπωσε.

Συχνά λέμε πως «αναζητούμε», ενώ στην ουσία επιδιώκουμε να επιστρέψουμε ασφαλείς στον γνώριμο εαυτό μας. Η αληθινή ανακάλυψη απαιτεί άλλο σθένος, τη διάθεση να χάσεις κάτι από τον παλιό εαυτό ώστε να κερδίσεις έναν νέο. Αυτό δεν είναι τεχνική, είναι εσωτερική μετακίνηση, αλλαγή τόπου μέσα στην ψυχή, αλλαγή τόνου στην πρόθεση, αλλαγή θερμότητας στο συναίσθημα που συνοδεύει την ερώτηση.

Κάποτε ένας μαθητής ρώτησε τον δάσκαλό του:

— Δάσκαλε, πώς θα γνωρίσω την αλήθεια; 

Ο δάσκαλος άνοιξε την πόρτα της αυλής. Ένας βραδινός άνεμος μπήκε και πέταξε τα χαρτιά από το τραπέζι.
— Αυτό είναι; ρώτησε ο μαθητής.
— Αν φοβάσαι τον άνεμο, μην ρωτάς, είπε ο δάσκαλος.

Και δεν ήταν μόνο προειδοποίηση, ήταν πρόσκληση, όποιος θέλει να μάθει πρέπει πρώτα να δεχθεί τον αέρα που αλλάζει τα πράγματα.