Παρασκευή 21 Μαΐου 2021

ην ψάχνεις την αποδοχή. Ζήσε τη ζωή σου ελεύθερα και γέμισε τη ψυχή σου με νέες εμπειρίες

Οι νέες εμπειρίες γεμίζουν την ψυχή, ενώ η ανάγκη γι' αποδοχή την αδειάζει. Οι νέες εμπειρίες είναι κάτω απ’ τον έλεγχο σου ενώ η άποψη των άλλων όχι…

Ποτέ μην θυσιάσεις εμπειρίες μόνο και μόνο επειδή δεν είναι αποδεχτές από τους άλλους. Σε μια έρευνα που διεξήχθη σε 12.000 ανθρώπους, βρήκε πως τα άτομα που αναζητούν νέες εμπειρίες είναι πιο ευτυχισμένα απ’ τα άτομα που κυνηγούν υλικά αγαθά.

Το κυνήγι της αποδοχής δεν πρόκειται να τελειώσει ποτέ πολύ απλά γιατί δεν θέτεις εσύ τα όρια αλλά το άτομο που προσφέρει την αποδοχή. Ακόμα, η ηρεμία σου θα εξαρτάται απ’ το αν θα πάρεις αποδοχή ή όχι.

Απ’ την άλλη, η δημιουργία νέων εμπειριών προσφέρει μακροπρόθεσμη αξία στην ζωή σου – είναι ένα είδος επένδυσης που δεν χάνει ποτέ την αξία του. Έρευνες έχουν δείξει ότι εμπειρίες που ήταν δύσκολες, άλλαξαν πιο γρήγορα και πιο θετικά τα άτομα που ενεπλάκησαν σ’ αυτές απ’ ότι εμπειρίες που ήταν εύκολες και άνετες.

5 Συνέπειες του να έχεις ανάγκη την αποδοχή

#1. Χάνεις την δημιουργικότητα σου

Είναι αδύνατο να είσαι δημιουργικός όταν αναζητάς συνεχώς αποδοχή απ’ τους άλλους. Οι ιδέες σου είναι τα δικά σου, προσωπικά, δημιουργήματα και δεν γίνεται να τις αλλάζεις ή να τις καταπιέζεις επειδή κάποιος δεν τις εγκρίνει. Αν το κάνεις, μειώνεις δραματικά την μάθηση που πρόκειται να πάρεις βάζοντας σ’ εφαρμογή τις ιδέες σου.

#2. Χάνεις την ταυτότητα σου

Όταν αναζητάς συνεχώς αποδοχή, χάνεις την αίσθηση του εαυτού σου. Οι απόψεις σου και οι συμπεριφορές σου είναι άμεση έκφραση της προσωπικότητας σου. Όσο περισσότερο την καταπιέζεις τόσο περισσότερο χάνει την υπόσταση της.

#3. Η καριέρα σου φτάνει γρήγορα σε τέλμα

Το μονοπάτι που σου ταιριάζει περισσότερο είναι και αυτό που αισθάνεσαι πιο εύκολα την παρόρμηση ν’ ακολουθήσεις. Κανείς δεν μπορεί να κρίνει τα όνειρα σου και το ένστικτο σου.

Αντί να μένεις συγκεντρωμένος για το που θέλεις να φτάσεις, συγκεντρώνεσαι στο τι πρόκειται να πουν οι άλλοι. Σε δεύτερο επίπεδο, δεν πρόκειται ποτέ να κάνεις κάτι σπουδαίο αν περιμένεις να σου προσφέρει κίνητρο κάποιος εξωτερικός παράγοντας.

#4. Βρίσκεσαι συνεχώς σε μια κατάσταση πίεσης και ενοχής

Για να καταφέρνεις συνεχώς να παίρνεις αποδοχή απ’ τους άλλους, θα πρέπει διαρκώς να καταπιέζεις τις δικές σου ανάγκες έναντι των άλλων. Θα προσπαθείς να κάνεις τους άλλους ευτυχισμένους αντί τον εαυτό σου.

Θα ζεις για τους άλλους και όχι για εσένα….

#5. Ζεις στον φόβο

Η συνεχής ανησυχία για το αν θα πάρεις την αποδοχή ή όχι, σε τοποθετεί σε ένα πλαίσιο φόβου. Φοβάσαι μήπως οι αποφάσεις σου δεν γίνουν αποδεχτές και τι συνέπειες θα υπάρξουν έπειτα.

Το παράδοξο με την ανάγκη για αποδοχή βρίσκεται πως όταν αν τα πράγματα δεν πάνε καλά, θα είσαι ο πρώτος που θα δεχτεί τις συνέπειες.

5 Πλεονεκτήματα του να Κυνηγάς Νέες Εμπειρίες

#1. Μαθαίνεις τι να μην κάνεις

Ανάπτυξη σημαίνει να δημιουργείς τις διαδικασίες μέσω των οποίων μαθαίνεις τι δεν θέλεις. Οι εμπειρίες είναι εξαιρετικοί δάσκαλοι επειδή μας δείχνουν όχι μόνο τι χρειάζεται να κάνουμε αλλά και τι χρειάζεται ν’ αποφεύγουμε.

#2. Μαθαίνεις τις αξίες σου και τις δυνάμεις σου

Η αποδοχή απ’ τους άλλους είναι ένας φτωχός τρόπος να καταλάβεις εις βάθος σε τι είσαι πραγματικά καλός. Αν κάποιος έχει ως κεντρική αξία την ασφάλεια, μέσω της άποψης του, θα σε αποτρέψει στο να κυνηγήσεις μια ιδέα ή ένα όραμα.

Όσες περισσότερες εμπειρίες έχεις τόσο πιο γρήγορα θα καταλάβεις τις δυνάμεις σου και τα φυσικά σου ταλέντα.

#3. Γίνεσαι πιο ενδιαφέρον άνθρωπος

Το να κάνεις τα ίδια πράγματα και δραστηριότητες κάθε μέρα δεν είναι εμπειρία. Είναι έλλειψη εμπειρίας και κάτι βαρετό. Κυνηγώντας εμπειρίες όμως, προσφέρεις τις ευκαιρίες στον εαυτό σου να ξεδιπλώσει τα χαρίσματα του.

#4. Οι σχέσεις σου θα δυναμώσουν

Όταν ζεις ξεχωριστές εμπειρίες με άλλα άτομα, οι δεσμοί που σας ενώνουν μένουν για πάντα. Ακόμα, οι άνθρωποι που θα σταθούν δίπλα σου στο κυνήγι νέων εμπειριών, είναι άτομα που σου ταιριάζουν.

#5. Αποκτάς καλύτερη αντίληψη του κόσμου

Οι εμπειρίες, σου προσφέρουν το χάρισμα της στρατηγικής σκέψης. Όταν δοκιμάζεις νέα πράγματα, επεκτείνεις την αντίληψη σου. Ανυψώνεις τον εαυτό σου στο επόμενο επίπεδο και αποκτάς μεγαλύτερη σιγουριά στον εαυτό σου.

Το κυνήγι νέων εμπειριών είναι ένα παράθυρο προς νέους κόσμους που σου δίνουν την δυνατότητα να τους διαμορφώσεις στηριζόμενος στις βαθύτερες αξίες σου.

Το χιούμορ είναι απλώς μια μεταφορά για την αγάπη

Ο Άγιος Πέτρος ετοιμάστηκε για τη δεκαπενθήμερη καθιερωμένη τον άδεια και ο Ιησούς προσφέρθηκε να τον αντικαταστήσει στην πύλη του Παραδείσου, για όσον καιρό εκείνος θα έλειπε.

“Είναι στ’ αλήθεια πολύ εύκολη δουλειά”, είπε ο Πέτρος. “Κάθεσαι στη ρεσεψιόν και μόλις φτάσει κάποιος, τον ρωτάς για τη ζωή του. Χαμογέλα, κάνε τον να νιώσει άνετα και ύστερα στείλ’ τον στην αποθήκη να παραλάβει τις φτερούγες του”.

Την τρίτη μέρα, νωρίς το πρωί, ο Ιησούς είδε ένα σαστισμένο γεροντάκι να προχωράει προς τη ρεσεψιόν.

“Είμαι ένας απλός ξυλουργός”, είπε το γεροντάκι, “και κάποτε είχα ένα γιο. Γεννήθηκε μ’ έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο και δεν υπήρξε κανένας άλλος όμοιος του σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Πέρασε μια μεγάλη μεταμόρφωση παρ’ όλες τις τρύπες που είχε στα χέρια και στα πόδια του. Τον πήραν από κοντά μου για ένα μεγάλο διάστημα, αλλά το πνεύμα του ζει για πάντα. Σε όλο τον κόσμο οι άνθρωποι διηγούνται την ιστορία του”. Ο γέροντας σταμάτησε να μιλάει και ένα δάκρυ κύλησε στα μάγουλά του.

Ο Ιησούς σηκώθηκε με τα χέρια απλωμένα. Είχε κι Εκείνος δακρύσει από τη συγκίνηση, και τον έσφιξε στην αγκαλιά του. “Πατέρα”, φώναξε. “Πέρασε τόσος καιρός!” Το γεροντάκι έριξε μια ματιά πάνω από τα χοντρά του γυαλιά, τον κοίταξε εξεταστικά και απορημένα, και ύστερα είπε: “Πινόκιο;”

Το χιούμορ είναι ένα δώρο- για κάποιους είναι ένα δώρο από το Θεό. Όταν μπορούμε να γελάμε με τον εαυτό μας χωρίς να θυσιάζουμε την αυτοεκτίμησή μας, όταν μπορούμε να βλέπουμε την ειρωνεία στα καθημερινά γεγονότα και να γελάμε με τα παράλογα της ζωής, όταν μαθαίνουμε να μην παίρνουμε τους εαυτούς μας πολύ στα σοβαρά, τότε τιμούμε αληθινά το θεϊκό δώρο του χιούμορ. Έτσι, όταν μαζεύονται τα μαύρα σύννεφα στον ουρανό μας, όταν η βροχή χαλάει το γλέντι μας, χρειάζεται να αλαφρώνουμε την καρδιά μας, να παίζουμε και να χρησιμοποιούμε το χαμόγελο σαν ομπρέλα. Η ζωή δεν είναι τραγωδία, αν και μερικές φορές μπορεί να μοιάζει έτσι. Ό,τι κι αν μας συμβαίνει, υπάρχουν αμέτρητοι τρόποι για να ευθυμήσουμε. Έχει ο Θεός αίσθηση του χιούμορ; Πολλοί θεολόγοι δεν το πιστεύουν — ούτε και το ελπίζουν.

Η χαρά, όταν τη βιώνεις, μπορεί να μην είναι ουράνια έκσταση, έχει όμως τη δυναμική να σε οδηγήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Με τη χαρά, προσθέτουμε βάρος στο δίσκο της συναισθηματικής μας ζυγαριάς, διατηρώντας έτσι μια ισορροπία ανάμεσα στο κέφι και στην ακεφιά, στα πάνω και στα κάτω που συναντάμε όλοι στο ταξίδι μας. Είχα ακούσει τον Νόρμαν Κάζινς να λέει στην τελευταία του συνέντευξη: Πολλοί άνθρωποι παρεξηγούν το μήνυμά μου για το χιούμορ. Δεν ήταν το χιούμορ που με θεράπευσε. Ήταν η αγάπη. Το χιούμορ είναι απλώς μια μεταφορά για την αγάπη.

ΚΟΜΦΟΥΚΟΣ: Να μην πραγματοποιώ αυτό που θεωρώ καθήκον μου, να μην απασχολούμαι με τα ίδια μου τα λάθη - Αυτές είναι οι ανησυχίες μου

Ο Κομφούκιος γεννήθηκε στην Κίνα την εποχή περίπου του Βούδα στην Ινδία και του Πυθαγόρα στην Ελλάδα, το 552 π.Χ.

Όπως οι περισσότεροι από τους πραγματικά μεγάλους ηγέτες των αρχών και της ηθικής δεν έγραψε τίποτα. Η διδασκαλία του καταγράφηκε (από τους οπαδούς του) σε τέσσερα κύρια έργα έναν αιώνα μετά το θάνατό του, που ονομάζονται τα Σου (τα τέσσερα Κλασικά). Απ’ αυτά, η κύρια εργασία πάνω στην ηθική είναι το Λούεν Γιου.

Ο Κομφούκιος ήταν άνθρωπος, όχι θεός. Δεν ανέπτυξε ούτε θεωρητικά, ούτε καθολικά αποφθέγματα. Δεν διατύπωσε υποδείγματα για την ανθρώπινη φύση ή για θεϊκές εντολές. Απέφυγε ν’ ασχοληθεί με το μυστικισμό και τα πνευματικά ζητήματα και συγκεντρώθηκε περισσότερο στις απτές καθημερινές δραστηριότητες, τις περιπλοκές και τα διλήμματα της ζωής.

Αναφέρεται συχνά ως ο μεγαλύτερος διδάσκαλος στην κινέζικη ιστορία και αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στις ανθρωπιστικές του διδασκαλίες και τη διαμόρφωση του ηθικού χαρακτήρα. Μπορεί στην ουσία να ειπωθεί ότι ήταν περισσότερο ένας κοινωνικός μεταρρυθμιστής από έναν θρησκευτικό ηγέτη. Τα μεγαλύτερα ενδιαφέροντά του ήταν να παρακινήσει τους ανθρώπους να έχουν το κουράγιο να είναι ο εαυτός τους και ν’ αποκτήσουν τη σύνεση, να αποτελέσουν ένα ενεργό κομμάτι της κοινωνίας μέσα στην οποία ζουν. Στην ουσία, ο σκοπός της αυτοπραγμάτωσης, σύμφωνα με τον Κομφούκιο, ήταν να μας βοηθήσει ν’ ανακαλύψουμε το μέρος που μας αναλογεί στη διαδικασία σύνθεσης και εναρμονισμού του κόσμου.

Στο κεφάλαιο V της Μεγάλης Μάθησης, ο Κομφούκιος λέει:

Όσοι θέλουν να δείξουν τον λεπτό τους χαρακτήρα στον κόσμο θα πρέπει πρώτα να βάλουν πειθαρχία στην κατάστασή τους. Αυτοί που θέλουν να βάλουν πειθαρχία στην κατάστασή τους θα πρέπει πρώτα να ρυθμίσουν τα του οίκου τους. Αυτοί που θέλουν να ρυθμίσουν τα του οίκου τους, θα πρέπει πρώτα να καλλιεργήσουν την ανθρώπινη υπόστασή τους.

Συνεχίζει:

Αυτοί που θέλουν να καλλιεργήσουν την ανθρώπινη υπόστασή τους θα πρέπει πρώτα να πετύχουν τον εξευγενισμό του μυαλού τους. Αυτοί που θέλουν να πετύχουν τον εξευγενισμό του μυαλού τους θα πρέπει πρώτα να πετύχουν την ειλικρίνεια των επιθυμιών τους. Αυτοί που θέλουν να πετύχουν την ειλικρίνεια των επιθυμιών τους θα πρέπει πρώτα να επεκτείνουν τις γνώσεις τους. Η επέκταση των γνώσεων εξαρτάται από την έρευνα των πραγμάτων. Όταν εξετάζονται τα πράγματα, η γνώση επεκτείνεται. Όταν επεκτείνεται η γνώση, επιτυγχάνεται η ασφάλεια της επιθυμίας και το μυαλό εξευγενίζεται. Όταν εξευγενίζεται το μυαλό, καλλιεργείται η ανθρώπινη υπόσταση.

Η προσωπικότητα δεν ήταν για τον Κομφούκιο μια κατάσταση τελειότητας, αλλά περισσότερο μια συνεχώς μεταβαλλόμενη, πολύ ανθρώπινη κατάσταση, ακολουθούμενη συχνά από ανησυχία. Έλεγε για τον εαυτό του, “Το να μην αφοσιώνομαι στην αρετή, να μην εξηγώ στον εαυτό μου καθαρά τι μελετώ, να μην πραγματοποιώ αυτό που θεωρώ καθήκον μου, να μην απασχολούμαι με τα ίδια μου τα λάθη: Αυτές είναι οι ανησυχίες μου”. (Λουέν Γιου, VII, 3).

ODIN DUPEYRON: ΤΑ ΠΑΝΤΑ

Ναι, θέλω να ξέρω. Τι υπάρχει στο μέλλον μου;

Τα πάντα, είπε η Ζόε χαμογελαστή.

Τα πάντα. Τι εννοείς τα πάντα;

Όπως το ακούς: ΤΑ ΠΑΝΤΑ. Η Ζόε την κοιτούσε στα μάτια σαν να προσπαθούσε να της πει κάτι. Πριγκίπισσα, έχεις όλες τις δυνατότητες. Αυτό που χρειάζεσαι δεν είναι να μαντέψεις το μέλλον. Αυτό που χρειάζεσαι είναι να έχεις όσο πιο ξεκάθαρο το παρόν σου για να μη σε πειράζει ποτέ αυτό που θα έρθει. Δεν μπορείς να ξέρεις με ακρίβεια αν στο μέλλον θα έχεις συντροφιά τα παιδιά σου και έναν άντρα να σε αγαπάει, ή αν θα είσαι μόνη. Αυτό που μπορείς να ξέρεις είναι τι θα κάνεις σήμερα για να έχεις μια καλή σχέση με τα παιδιά σου και για να επιτρέψεις στον εαυτό σου να αγαπήσει και ν’ αγαπηθεί. Δεν μπορείς να ξέρεις αν θα είσαι πλούσια, αλλά μπορείς να δουλέψεις πολύ σήμερα για να το καταφέρεις. Δεν μπορείς να ξέρεις αν στο μέλλον θα είσαι άρρωστη, αλλά μπορείς να προσέξεις σήμερα για να ζήσεις μια πιο υγιεινή ζωή. Η αληθινή δύναμη πάντα βρίσκεται στο παρόν. Αν μάθεις να έχεις ξεκάθαρο το παρόν σου, τότε μπορείς να δεις ξεκάθαρα και το μέλλον σου.

Η Οντάι την κοιτούσε. Έδειχνε να καταλαβαίνει.

Έχεις μάθει πολλά στη ζωή σου. Έχεις μάθει πια ότι δεν μπορείς να έχεις τον έλεγχο όλων των πραγμάτων, αλλά σίγουρα έχεις τον έλεγχο του εαυτού σου. Η φωνή της Ζόε ήταν γλυκιά, σχεδόν μητρική, ήταν… Η φωνή της Ζωής. Δεν μπορείς να ελέγξεις αν αύριο θα βρέξει ή αν θα έχει ήλιο. Όμως αυτό που έχεις υπό τον έλεγχό σου είναι η στάση σου απέναντι στη βροχή ή στον ήλιο. Δεν μπορείς να ελέγξεις αν η ζωή σου θα είναι γεμάτη όμορφες στιγμές ή αν θα υπερισχύουν οι πίκρες. Όμως μπορείς να ελέγξεις τη διάθεσή σου, την επιθυμία σου για ζωή και τη στάση σου απέναντι στην αποτυχία. Αυτή είναι η δύναμή σου, ο έλεγχος της στάσης σου, γιατί η στάση, αγαπητή πριγκίπισσα, είναι ΤΑ ΠΑΝΤΑ. Σ’ αυτή τη ζωή θα πρέπει να μάθεις ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι-κλειδιά, δεν υπάρχουν στιγμές-κλειδιά, δεν υπάρχουν ευκαιρίες-κλειδιά, μόνο υπάρχουν: στάσεις-κλειδιά. Η ζωή πάντα επαναλαμβάνεται. Κάποιος πληγώνεται από τον έρωτα και μετά ερωτεύεται ξανά, χάνει τη δουλειά του και μετά βρίσκει ξανά δουλειά. Κάποιος μπορεί να κερδίσει τα πάντα, να τα χάσει όλα και να τα κερδίσει ξανά. Η ζωή είναι φτιαγμένη από αιώνιες αρχές, εκκινήσεις. Ξέρεις ήδη ότι η ζωή είναι μια μεγάλη περιπέτεια. Ζήσε την!

ODIN DUPEYRON, Και το παραμύθι δεν τελείωσε

Πως να μετρήσετε τα επίπεδα μεγαλομανίας ενός ατόμου με πολλούς απλούς τρόπους

Μπορείτε να μετρήσετε τα επίπεδα μεγαλομανίας ενός ατόμου με πολλούς απλούς τρόπους. Για παράδειγμα, παρατηρήστε το πώς οι άνθρωποι αντιδρούν στην κριτική γι’ αυτούς ή τη δουλειά τους. Είναι φυσιολογικό να γινόμαστε αμυντικοί και να αναστατωνόμαστε όταν μας επικρίνουν. Αλλά μερικοί άνθρωποι εξοργίζονται και αντιδρούν υστερικά επειδή έχουμε αμφισβητήσει τη μεγαλομανία τους. Να είστε σίγουροι ότι ένα τέτοιο άτομο έχει υψηλά επίπεδα μεγαλομανίας. Ομοίως, τέτοιοι τύποι μπορεί να κρύβουν την οργή τους πίσω από μια έκφραση πικραμένου οσιομάρτυρα που θα σας κάνει να νιώσετε τύψεις. Η έμφαση δεν δίνεται στην κριτική και στο τι πρέπει να μάθουν, αλλά στην αίσθηση του παράπονου.

Αν είναι επιτυχημένοι, παρατηρήστε πώς φέρονται σε πιο ιδιωτικές στιγμές τους. Μπορούν να χαλαρώσουν και να γελάσουν με τον εαυτό τους, αφήνοντας στην άκρη τη δημόσια περσόνα τους, ή έχουν ταυτιστεί τόσο πολύ με την ισχυρή δημόσια εικόνα τους, ώστε τη μεταφέρουν και στην ιδιωτική τους ζωή; Στη δεύτερη περίπτωση, έχουν πιστέψει στον μύθο τους και είναι όμηροι της ισχυρής μεγαλομανίας τους.

Οι μεγαλομανείς άνθρωποι είναι γενικά φαφλατάδες. Παίρνουν τα εύσημα ακόμα και για την πιο ασήμαντη ή έμμεσα σχετιζόμενη επιτυχία στη δουλειά τους, εφευρίσκουν παλιούς θριάμβους, μιλούν για τις προφητικές τους ικανότητες -το πώς προέβλεψαν κάποιες τάσεις ή γεγονότα-, για πράγματα που δεν μπορούν να επαληθευτούν. Τέτοιου είδους μεγαλοστομίες θα πρέπει να σας κάνουν διπλά καχύποπτους. Αν ξαφνικά ένα δημόσιο πρόσωπο πει κάτι που του προκαλεί προβλήματα επειδή φανερώνει έλλειψη ευαισθησίας, δεν θα ήταν λάθος να το αποδώσετε στη μεγαλομανία του. Οι μεγαλομανείς είναι τόσο προσκολλημένοι στις απόψεις τους, που θεωρούν δεδομένο ότι όλοι οι άλλοι θα τις ερμηνεύσουν με το σωστό πνεύμα και θα συμφωνήσουν μαζί τους. Τα άτομα με υψηλά επίπεδα μεγαλομανίας γενικά εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα ενσυναίσθησης. Δεν είναι καλοί ακροατές. Όταν η προσοχή δεν είναι εστιασμένη πάνω τους, έχουν απόμακρο και αφηρημένο βλέμμα και συστρέφουν τα δάχτυλά τους με ανυπομονησία. Μόνο όταν τα φώτα της δημοσιότητας πέσουν πάλι πάνω τους ζωντανεύουν. Τείνουν να βλέπουν τους ανθρώπους ως προεκτάσεις του εαυτού τους – εργαλεία που μοναδικός προορισμός τους είναι να χρησιμοποιούνται στα σχέδιά τους, πηγές προσοχής. Τέλος, παρουσιάζουν μη λεκτική συμπεριφορά που μπορεί να χαρακτηριστεί μόνο ως μεγαλομανής. Οι χειρονομίες τους είναι πλατιές και δραματικές. Σε μια συνάντηση, καταλαμβάνουν πολύ προσωπικό χώρο. Η φωνή τους τείνει να είναι πιο δυνατή από των άλλων και μιλούν με γρήγορο ρυθμό, χωρίς να αφήνουν κανέναν να τους διακόψει.

Με εκείνους που παρουσιάζουν μέτρια μεγαλομανία θα πρέπει να είστε επιεικείς. Σχεδόν όλοι μας ταλαντευόμαστε μεταξύ περιόδων στις οποίες αισθανόμαστε ανώτεροι και σπουδαίοι και άλλες στις οποίες επιστρέφουμε στη γη. Αναζητήστε τέτοιες στιγμές ρεαλισμού στη συμπεριφορά των ανθρώπων, επειδή είναι σημάδι κανονικότητας. Αλλά με όσους έχουν τόσο μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους ώστε δεν αφήνουν περιθώρια για αμφιβολίες είναι καλύτερο να αποφεύγετε τις σχέσεις ή τις εμπλοκές. Στις ερωτικές σχέσεις, θα έχουν την τάση να απαιτούν εκδηλώσεις λατρείας και μονόπλευρη προσοχή. Αν είναι υπάλληλοι, επιχειρηματικοί εταίροι ή προϊστάμενοι, θα υπερτονίζουν τις ικανότητές τους. Η υπερβολική αυτοπεποίθησή τους θα σας αποσπάσει την προσοχή από τις ανεπάρκειες των ιδεών, των εργασιακών συνηθειών και του χαρακτήρα τους. Εάν δεν μπορείτε να αποφύγετε μια τέτοια σχέση, προσέξτε την τάση τους να αισθάνονται σίγουροι για την επιτυχία των ιδεών τους και διατηρήστε τον σκεπτικισμό σας. Κοιτάξτε τις ίδιες τις ιδέες και μην παρασυρθείτε από τη σαγηνευτική αυτοπεποίθησή τους. Μην έχετε την ψευδαίσθηση ότι μπορείτε να τους ξεσκεπάσετε και μην προσπαθήσετε να τους προσγειώσετε, γιατί έτσι μπορεί να προκαλέσετε την οργή τους. Αν τέτοιοι τύποι τυχαίνει να είναι αντίπαλοί σας, θεωρήστε τον εαυτό σας τυχερό. Είναι εύκολο να τους προκαλέσετε και να τους εξωθήσετε σε υπερβολικές αντιδράσεις. Αν σπείρετε αμφιβολίες για το μεγαλείο τους, θα τους εξοργίσετε και θα τους κάνετε διπλά παράλογους.

Τέλος, θα πρέπει να διαχειριστείτε τις δικές σας μεγαλομανείς τάσεις. Η μεγαλομανία έχει κάποιες θετικές και παραγωγικές χρήσεις. Η ευφορία και η υψηλή αυτοπεποίθηση που προέρχονται από αυτή μπορούν να διοχετευτούν στη δουλειά σας, να σας βοηθήσουν και να σας εμπνεύσουν (για περισσότερα σχετικά με αυτό, βλ. «Πρακτική μεγαλομανία» στη σελίδα 389). Αλλά γενικά θα ήταν καλύτερο να αποδεχτείτε τους περιορισμούς σας και να πορευτείτε με όσα έχετε αντί να φαντάζεστε ότι διαθέτετε θεϊκές δυνάμεις. Η μεγαλύτερη προστασία από τη μεγαλομανία είναι να διατηρήσετε μια ρεαλιστική στάση. Ξέρετε σε ποια θέματα και δραστηριότητες προσελκύεστε εκ φύσεως. Δεν μπορείτε να είστε ικανοί σε όλα. Πρέπει να πορεύεστε σύμφωνα με τις δυνάμεις σας και να μη φαντάζεστε ότι μπορείτε να τα καταφέρετε άψογα σε ό,τι θα θέλατε. Πρέπει να έχετε απόλυτη επίγνωση των επιπέδων της ενεργητικότητάς σας, του μέχρι ποιου σημείου μπορείτε να ωθήσετε τον εαυτό σας χωρίς δυσάρεστες επιπτώσεις και του πώς αυτό αλλάζει με την ηλικία. Και να έχετε σταθερή αντίληψη για την κοινωνική σας θέση – τους συμμάχους σας, τους ανθρώπους με τους οποίους έχετε τη μεγαλύτερη σχέση, το κοινό στο οποίο απευθύνεται η δουλειά σας. Δεν μπορείτε να ευχαριστήσετε τους πάντες.

Αυτή η αυτογνωσία περιέχει ένα φυσικό συστατικό στο οποίο πρέπει να είστε ευαίσθητοι. Όταν ασχολείστε με δραστηριότητες που ταιριάζουν στις φυσικές σας κλίσεις, νιώθετε άνεση και ευκολία. Μαθαίνετε γρηγορότερα. Έχετε περισσότερη ενέργεια και μπορείτε να αντέξετε τη μονοτονία που συνοδεύει την εκμάθηση κάθε σημαντικού πράγματος. Όταν αναλαμβάνετε πάρα πολλές ευθύνες, περισσότερες απ’ όσες μπορείτε να χειριστείτε, αισθάνεστε όχι μόνο εξαντλημένοι, αλλά και ευερέθιστοι και νευρικοί. Είστε επιρρεπείς σε πονοκεφάλους. Όταν έχετε επιτυχία στη ζωή, θα αισθανθείτε φυσικά ένα άγγιγμα φόβου, την αγωνία μήπως ξαφνικά σας εγκαταλείψει η καλή σας τύχη. Αυτός ο φόβος σας κάνει να αντιλαμβάνεστε τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από το να ανεβαίνει κανείς πολύ ψηλά και να νιώθει πολύ ανώτερος. Είναι ένα αίσθημα που μοιάζει με ίλιγγο. Το άγχος σάς λέει να επιστρέψετε στη γη. Θα ήταν σκόπιμο να ακούσετε το σώμα σας, επειδή σας δείχνει ότι ετοιμάζεστε να υπερβείτε τις δυνάμεις σας.

Γνωρίζοντας τον εαυτό σας, αποδέχεστε τα όριά σας. Είστε απλά ένα άτομο μεταξύ πολλών άλλων στον κόσμο και δεν είστε ανώτεροι από κανέναν. Δεν είστε θεοί ή άγγελοι, αλλά ατελείς άνθρωποι όπως όλοι μας. Αποδέχεστε το γεγονός ότι δεν μπορείτε να ελέγξετε τους ανθρώπους γύρω σας και ότι καμία στρατηγική δεν είναι ποτέ αλάνθαστη. Η ανθρώπινη φύση είναι απρόβλεπτη. Με αυτή την αυτογνωσία και την αποδοχή των ορίων θα έχετε την αίσθηση της αναλογίας. Θα έχετε τα μάτια σας ανοιχτά για ενδείξεις μεγαλομανίας στη δουλειά σας. Και όταν αισθάνεστε την παρόρμηση να υπερτιμήσετε τον εαυτό σας περισσότερο απ’ όσο είναι λογικό, αυτή η αυτογνωσία θα χρησιμεύσει ως μηχανισμός βαρύτητας, θα σας τραβήξει πίσω και θα σας κατευθύνει προς τις πράξεις και τις αποφάσεις που θα εξυπηρετήσουν καλύτερα τη συγκεκριμένη φύση σας.

Ο ESA σχεδιάζει δίκτυο δορυφόρων στη Σελήνη για τηλεπικοινωνίες και... GPS

Βάσει όσων γνωστοποιήθηκαν, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα δίκτυο δορυφόρων, τηλεπικοινωνιών και πλοήγησης γύρω από τη Σελήνη.

Το ευρωπαϊκό σεληνιακό δορυφορικό δίκτυο με την ονομασία Moonlight (Σεληνόφως) θα υλοποιηθεί με τη συνεργασία του ιδιωτικού τομέα. Δύο κοινοπραξίες ευρωπαϊκών εταιρειών -με επικεφαλής τη βρετανική Surrey Satellite Technology και την ιταλική Telespazio αντίστοιχα- θα υποστηριχθούν από τον ESA για να σχεδιάσουν τις λεπτομέρειες του δικτύου.

Ο ESA φιλοδοξεί να είναι ο πρώτος που θα αναπτύξει τέτοια υποδομή στη Σελήνη, όπου πολλές χώρες αλλά και εταιρείες σχεδιάζουν να αποκτήσουν πιο μόνιμη παρουσία τα επόμενα χρόνια. Η αρχή για τον ESA θα γίνει με την εκτόξευση του -ήδη υπό κατασκευή- δορυφόρου Lunar Pathfinder το 2024 που θα μελετήσει τις καλύτερες δυνατές τροχιές για τους μελλοντικούς δορυφόρους.

Όπως δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο διευθυντής πλοήγησης του ESA, Πάουλ Βερχόεφ, η ύπαρξη ενός μόνιμου δικτύου επικοινωνιών στο φεγγάρι σημαίνει ότι τα διαστημικά σκάφη δεν θα χρειάζεται να μεταφέρουν δικά τους τέτοια συστήματα.

GPS με ακρίβεια από 30 έως 100 μέτρα

Στην πορεία το ίδιο δίκτυο θα παρέχει, πέρα από τηλεπικοινωνίες, υπηρεσίες πλοήγησης τύπου GPS (sat-nav) και εντοπισμού θέσης πάνω στο φεγγάρι με ακρίβεια της τάξης των 30 έως 100 μέτρων.

Αρχικά το δίκτυο θα αποτελείται από τρεις έως τέσσερις σεληνιακούς δορυφόρους, αριθμός που θα αυξηθεί αργότερα, εάν κριθεί αναγκαίο. Ένα τέτοιο δίκτυο, μεταξύ άλλων, θα βοηθήσει τις αποστολές στη «σκοτεινή» πλευρά του φεγγαριού, όπου η επικοινωνία με τη Γη είναι πολύ πιο δύσκολη.

Οι σεληνιακές βάσεις και τα ρομποτικά ρόβερ οπουδήποτε πάνω στο φεγγάρι θα μπορούν να αξιοποιήσουν το νέο δίκτυο. Έτσι, μπορεί να καταστεί εφικτός και ο τηλεχειρισμός των ρόβερ, αλλά και άλλου εξοπλισμού (π.χ. τηλεσκοπίων), απευθείας από τη Γη. Και όπως δήλωσε η διευθύντρια τηλεπικοινωνιών του ESA, Ελοντί Βιό, «ποιος ξέρει, μπορεί να κάνουμε και Skype με τη Σελήνη».

Ο ESA συνεργάζεται με την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) για την υλοποίηση του προγράμματος «Άρτεμις» (διαδόχου του ιστορικού προγράμματος «Απόλλων») που έχει θέσει ως στόχο την επιστροφή των ανθρώπων στη Σελήνη το 2024. Μεταξύ άλλων, ο ESA αναπτύσσει τη μονάδα επικοινωνιών Esprit για τη μελλοντική επανδρωμένη τροχιακή σεληνιακή βάση Gateway.

Οι πιο ακριβείς μετρήσεις – μέχρι σήμερα – των γαλαξιακών κοσμικών ακτίνων από τον DAMPE

Μετά από την αναφορά μας, χθες, στο όργανο μέτρησης – ανάμεσα σε άλλα – των κοσμικών ακτίνων που βρίσκεται στο εξωτερικό του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ΔΔΣ), σήμερα θα αναφερθούμε σε ένα διαστημικό τηλεσκόπιο, μια άλλη συσκευή μέτρησης των κοσμικών ακτίνων, τον DAMPE, ένα από τα πέντε προγράμματα αποστολής δορυφόρων της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών (CAS). Ο DArk Matter Particle Explorer για πάνω από 5 χρόνια περιφέρεται γύρω από τη Γη ανιχνεύοντας ιόντα κοσμικών ακτίνων, υψηλής ενέργειας ακτίνες γ και ηλεκτρόνια, για να βοηθήσει στην έρευνα για την σκοτεινή ύλη. Ο σχεδιασμός του έγινε για να ερευνά για έμμεσα σήματα διάσπασης ενός υποθετικού υποψηφίου για τη σκοτεινή ύλη που σηματοδοτείται από τους επιστήμονες με το όνομα WIMP, ή καλύτερα weakly interacting massive particles (WIMPs). Η επιστημονική ομάδα που βρίσκεται πίσω από το τηλεσκόπιο έχει πλέον αναλύσει δεδομένα 4,5 ετών για τις κοσμικές ακτίνες, βρίσκοντας φασματικά χαρακτηριστικά τα οποία δεν ταιριάζουν με τις προβλέψεις.

Ενώ παρόμοια χαρακτηριστικά έχουν εμφανιστεί να υπονοούνται σε άλλα πειράματα, οι μετρήσεις από τον DAMPE έχουν υψηλότερη ακρίβεια και καλύπτουν ευρύτερη περιοχή ενεργειών από ότι οποιοδήποτε άλλο πείραμα. Τα ευρήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους ερευνητές να αποκαλύψουν την προέλευση των γαλαξιακών κοσμικών ακτίνων. Οι κοσμικές ακτίνες συνίστανται κυρίως από πρωτόνια και ιόντα ηλίου και θεωρούνται ότι εκλύονται από υπερκαινοφανείς. Στο ταξίδι τους προς τη Γη οι ακτίνες εκτρέπονται από διαστρικά μαγνητικά πεδία, πράγμα που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό των πηγών τους. Όμως οι ερευνητές ελπίζουν ότι μετρώντας το ενεργειακό φάσμα των κοσμικών ακτίνων, μπορούν να εξάγουν κάποιες πληροφορίες σχετικές με τους υπερκαινοφανείς που τους έστειλαν και σχετικές με τη δομή του Γαλαξία μας.



Επάνω γράφημα: Φάσμα ιόντων ηλίου από τις μετρήσεις του DAMPE – Κάτω γράφημα: Σύγκριση με άλλες μετρήσεις (με μετατροπή σε κινητική ενέργεια ανά νουκλεόνιο). Αξίζει να παρατηρηθούν οι μπάρες με τις στατιστικές αβεβαιότητες.

Στην ανάλυσή τους, οι ερευνητές της ομάδας DAMPE, επεξεργάστηκαν το ενεργειακό φάσμα των ιόντων ηλίου που ανιχνεύθηκαν. Τα σωματίδια αυτά είχαν ενέργειες από 70 GeV μέχρι 80 TeV, μια τάξη μεγέθους μεγαλύτερη από αυτή που ανιχνεύθηκαν με το AMS-02 (Alpha Magnetic Spectrometer), που βρίσκεται στον ΔΔΣ, και 100 φορές υψηλότερη από αυτή του δορυφόρου PAMELA. Στα περίπου 1,3 TeV τα μέλη της επιστημονικής ομάδας παρατήρησαν την ένταση του φάσματος να αρχίζει να αυξάνεται, φθάνοντας περίπου στα 34 TeV. Η στατιστική σημαντικότητα των ευρημάτων είναι 4,3 σ. Σημάδια ενός τέτοιου τινάγματος έχουν εντοπιστεί και προηγουμένως, όμως οι αβεβαιότητες στα προηγούμενα δεδομένα ήταν πολύ μεγάλες για να επιβεβαιωθεί η παρουσία του τινάγματος. Τα μέλη της ομάδας υποστηρίζουν ότι θεωρούν το χαρακτηριστικό όμοιο με τίναγμα μπορεί να προκλήθηκε από ένα κοντινό υπερκαινοφανή, αλλά αυτό παραμένει ανεπιβεβαίωτο.

Άγιοι καταστροφείς: Ο Μέγας Κωνσταντίνος και Αγία Ελένη

 Άγιοι της χριστιανοσύνης που φέρονται ως καταστροφείς του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού ή των αντιπάλων τους ή και δολοφόνοι!

Ένας από τους γνωστούς ισχυρισμούς των χριστιανών απολογητών είναι ότι: "Οι χριστιανοί δεν έκαναν καταστροφές, ο Ελληνικός πολιτισμός κατέπεσε από μόνος του και αν έγιναν κάποιες ελάχιστες καταστροφές από κάποιους φανατικούς· αυτό έγινε λόγω των διωγμών που υπέστησαν από τους εθνικούς". Θα δούμε αν ευσταθεί αυτός ο πολύ συχνός ισχυρισμός τους, με βάση τα δικά τους κείμενα που είναι τα συναξάρια των αγίων, από τα οποία θα δούμε αποσπάσματα καταστροφών, όπως και από την ιστορία, τι αναφέρει για όσους από αυτούς τους αγίους, έχουμε ιστορικά στοιχεία.

Τα Συναξάρια είναι οι βιογραφίες των αγίων του Χριστιανισμού, άσχετα αν περιλαμβάνουν πλήθος μυθικών και υπερφυσικών στοιχείων, ή πολλές από αυτές είναι δημιουργήματα μεταγενέστερης ανάγκης για ύπαρξη πληθώρας μαρτύρων

Τα σχετικά με καταστροφές αποσπάσματα που ακολουθούν, είναι κυρίως από την συλλογή του Άγιου Νικόδημου του Αγιορείτη. Ακολουθεί ο "σύνδεσμος 1" στο πρωτότυπο. Ο δεύτερος "σύνδεσμος 2", είναι ένα διαδομένο συναξάρι στο Διαδίκτυο, που έχει μεταφρασμένα τα κείμενα, και ίσως πληροφορίες και από άλλα συναξάρια, αλλά όπως θα διαπιστώσετε και αρκετά αλλοιωμένα. Όταν ο δεύτερος σύνδεσμος είναι σε παρένθεση, υπάρχει αλλοίωση που συνήθως σημειώνεται δίπλα του σε παρένθεση. Για τα ιστορικά πρόσωπα χρησιμοποιήθηκαν άλλες πηγές.

Ο Μέγας Κωνσταντίνος και Αγία Ελένη (εορτάζουν για την Εκκλησία στις 21 Μαΐου).

Οι «διευκολύνσεις» και η προνομιακή μεταχείριση που προσφέρθηκαν στην Εκκλησία από τον αυτοκράτορα Φλάβιο Βαλέριο Κωνσταντίνο, ήταν αρκετά για να κάνει άγιο κάποιον, που θεωρείται υπεύθυνος ή ηθικός αυτουργός, για τις δολοφονίες του 17χρονου γιου του, του 12χρονου ανηψιού του, της συζύγου του, του πεθερού του, των δυο γαμπρών του και του κουνιάδου του. Επειδή κοντά στον βασιλικό ποτίζεται και η γλάστρα, όπως λέει μια λαϊκή παροιμία, η Εκκλησία φρόντισε να «αγιοποιήσει» και να «τιμήσει» (επίσης στις 21 Μαΐου) και την μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, Ελένη (ηθικός συναυτουργός στην δολοφονία της νύφης της), η οποία ως φαίνεται, ασκούσε το αρχαιότερο επάγγελμα στο πανδοχείο του πατέρα της, μέχρι την στιγμή που γνώρισε τον πατέρα του Μέγα Κωνσταντίνου, Κωνστάντιο και έγινε αρχικά μια απ' τις παλλακίδες του, έως ότου την νυμφευθεί. Ένας άλλος άγιος μάλιστα, ο άγιος Αμβρόσιος είχε αναφέρει χαρακτηριστικά, πως «ο Χριστός την περιμάζεψε από την κοπριά».

Ο ακαδημαϊκός και λογοτέχνης Άγγελος Βλάχος στις αναμνήσεις του ως πρόξενου στα Ιεροσόλυμα (Μια φορά κι ένα καιρό ένας διπλωμάτης-εκδ.Εστία) γράφει: «Όταν διαβάζει κανείς το χρονικό (απόκρυφο υποθέτω) της ανακαλύψεως του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη, φρικιά με τα απάνθρωπα βασανιστήρια που μεταχειρίστηκε η Αγία για να αναγκάσει τρεις Εβραίους να της αποκαλύψουν το μέρος όπου είχαν κρύψει το Τίμιο Ξύλο. Τρεις μέρες τους βασάνιζε κάνοντας το χριστιανικό της χρέος και, αν θυμούμαι καλά, τους θανάτωσε όταν της είπαν την αλήθεια, όχι βέβαια για να τους απαλλάξει ευσπλαχνικά από την ζωή, αφού τους είχε σπάσει τα κόκαλα και τους είχε παντοιοτρόπως τσουρουφλίσει, αλλά για να τους τιμωρήσει»".

Για τους Κωνσταντίνο και Ελένη υπάρχει και ξεχωριστή ανάρτηση εδώ.

Η αλήθεια είναι ότι τα συναξάρια είναι σε απίστευτο βαθμό μυθολογήματα και εφόσον δεν μπορούμε να δεχτούμε ως αληθή τα εξόφθαλμα θαύματα που περιέχουν, άλλο τόσο και τις ιστορίες τους. Αυτά όμως μαζί και με τις πράξεις των ιστορικών αγίων, αλλά και ότι έχουμε δει ήδη για το πως επικράτησε ο Χριστιανισμός, δείχνουν την ιδεολογία των χριστιανών διαχρονικά στο πως έβλεπαν τις άλλες θρησκείες και το μίσος τους για τις θεωρήσεις των άλλων που δεν άντεχαν, κυρίως των αρχαίων Ελλήνων που τους θεωρούσαν "μιαρούς", και "διεφθαρμένους". Αντικατοπτρίζουν τελικά το ποιοι κατέστρεφαν τα αρχαία ιερά, επίσης αντικατοπτρίζει τον πραγματικό λόγο που έγιναν οι σχετικά λίγοι διωγμοί των χριστιανών: Έγιναν εξαιτίας της επιθετικής τους δράσης κατά της αρχαίας θρησκείας, αφού εκείνη την εποχή και μέχρι να επικρατήσουν, υπήρχε πραγματική ανεξιθρησκεία.


Βλέπετε, για τους χριστιανούς τότε δεν εθεωρείτο κακό να καταστρέψεις τον ναό μιας άλλης θρησκείας ή τα αγάλματα της, υπήρχαν άλλωστε και οι κανόνες του Δευτερονομίου που δεν φαίνεται κανείς στον Χριστιανισμό να τους θεωρεί ως άκυρους, το αντίθετο. Υπάρχουν επίσης και οι εντολές του ίδιου του Ιησού, που είπε: ότι όποιος δεν είναι μαζί του είναι εναντίον του, ότι θα φέρει διχόνοια και ότι όποιος είναι έξω από την διδασκαλία του, πρέπει να αποβληθεί και να ριφθεί στην φωτιά. Έτσι δεν μας κάνουν εντύπωση τα κατορθώματα και οι καταστροφές αγίων χριστιανών, αφού συμφωνούν και με την θεωρία του. Μια θεωρία που η σύγχρονη Εκκλησία θέλει να ξεχάσει ή να συμβολοποιήσει.

Η μελέτη αυτή μπήκε για να ξεκαθαρίσουμε άλλη μια φορά, ότι ο Χριστιανισμός στην ουσία του και συχνά με την πράξη του, δεν έχει καμιά σχέση με την αγάπη και την ειρήνη που δήθεν θέλει να μας πει, ειδικά στον τρόπο που εξαπλώθηκε. Ήταν φονταμενταλιστικός, δηλαδή επικροτούσε και εφάρμοσε την βία στους άλλους όπως κάνουν τώρα οι μουσουλμάνοι, το προβάλει αυτό σαν επίτευγμα στα κείμενα αλλά και σε εικόνες του. Έτσι εξαπλώθηκε και δυστυχώς δεν υπάρχει καμιά διασφάλιση ότι δεν μπορεί να ξαναγίνει κάποια στιγμή το ίδιο.

ΔΕΣ: Άγιοι καταστροφείς

Ο αρχαίος Eλληνικός σκεπτικισμός

Η αμφισβήτηση ανέκαθεν υπήρξε φίλη της φιλοσοφίας. Οι πρώτοι μεγάλοι Δυτικοί σκεπτικιστές είναι θρυλικές φυσιογνωμίες, παρ’ ότι οι ίδιοι επιτέθηκαν στους θρύλους. Είχαν επιτεθεί και στην ίδια τη γνώση, ακόμα και στην πιθανότητα κατάκτησής της. Ο σκεπτικισμός έχει πεθάνει πολλές φορές, αλλά όσες ξαναγεννήθηκε, αναζωπύρωσε το πνεύμα της φιλοσοφίας.

Ξενοφάνης

Ο Ξενοφάνης ήταν ποιητής-φιλόσοφος και έζησε τον 6ο π.Χ. αιώνα. Πίστευε στον Θεό, όπως φαίνεται στο περίφημο ρητό του «εις θεός εν τε θεοίσιν και ανθρώποισι μέγιστος» (Ένας θεός μέγιστος μεταξύ των θεών και των ανθρώπων), ουδέποτε όμως ισχυρίστηκε πως ήταν βέβαιος γι’ αυτό («Για όλα τα πράγματα υπάρχουν μόνο γνώμες»). Ήταν επιφυλακτικός απέναντι στις ιστορίες που αφηγούνταν διαπρεπείς ποιητές όπως ο Όμηρος και ο Ησίοδος, όταν αναπαριστούσαν τους θεούς με ανθρώπινες αδυναμίες (ζήλια, οργή, σεξουαλικές απρέπειες). Χλεύαζε την ευπιστία.

«Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι οι θεοί γεννιούνται όπως οι ίδιοι, ότι ντύνονται με τα ρούχα των ανθρώπων και ότι έχουν ανθρώπινη φωνή και ανθρώπινο σώμα. Ωστόσο, αν οι αγελάδες και τα λιοντάρια είχαν χέρια που θα τους επέτρεπαν να ζωγραφίζουν… και να παράγουν έργα όπως οι άνθρωποι, θα έπλαθαν τους θεούς τους και θα τους φαντάζονταν με σώματα σαν τα δικά τους – τα άλογα θα έπλαθαν τους θεούς με αλογίσιο σώμα, οι αγελάδες με αγελαδινό».

Πύρρων ο Ηλείος

Ο Πύρρων θεωρείται ο εισηγητής του ακραίου ελληνικού σκεπτικισμού (360-217 π.Χ.). Λέγεται ότι ο επιστημολογικός μηδενισμός που ανέπτυξε ήταν συνέπεια της συνάντησής του με έναν Ινδό ασκητή, που ήταν ένας από τους «γυμνοσοφιστές», τους γιόγκι που συνόδευαν τον Μέγα Αλέξανδρο κατά τη στρατιωτική του αποχώρηση από την Ινδία. Ήταν παρόν όταν ο Κάλανος, Ινδός ασκητής που είχε αρρωστήσει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού και ήταν ετοιμοθάνατος, ζήτησε να τον κάψουν ζωντανό, πράγμα που εντυπωσίασε βαθύτατα τον Πύρρωνα. Τελικά, ο Πύρρων θεώρησε ότι αυτή η νηφαλιότητα και ο αυτοέλεγχος θα πρέπει να χαρακτηρίζει ολοένα και περισσότερο τον ιδανικό φιλόσοφο, που πρέπει να είναι απρόσβλητος από πόνο, να έχει απόλυτη αυτοκυριαρχία και να μην πιστεύει σε κανένα δόγμα. Επηρεασμένος από αυτή την επίδειξη αταραξίας, ο Πύρρων διαμόρφωσε την ακραία φιλοσοφία του, που συνάγεται σε τρία σημεία:
  1. Δεν υπάρχει τίποτα.
  2. Εάν υπήρχε κάτι, δεν θα ήμαστε σε θέση να το γνωρίσουμε.
  3. Εάν το γνωρίζαμε, δεν θα ήμαστε σε θέση να το εκφράσουμε.
Το ίδιο το κριτήριο της αλήθειας, ο παράγοντας που μας δίνει τη δυνατότητα να διαχωρίσουμε το αληθές από το ψευδές, πρέπει να υποβληθεί σε δοκιμασία. Διότι εάν περάσει επιτυχώς τη δοκιμασία, είναι ψευδές κριτήριο. Εάν όμως την περάσει σύμφωνα με τη λογική, το επιχείρημα μας επαναφέρει από εκεί που αρχίσαμε: το κριτήριο είναι αληθές επειδή είναι αληθές. Συνεπώς κανένα κριτήριο αληθείας δεν μπορεί να αποδειχθεί αληθές.

ΑΡΡΙΑΝΟΣ - Ἀλεξάνδρου Ἀνάβασις (1.3.5-1.4.5)

[1.3.5] Ἔνθα δὴ Ἀλέξανδρος ἀπαγαγὼν τὰς ναῦς ἔγνω διαβαίνειν τὸν Ἴστρον ἐπὶ τοὺς Γέτας τοὺς πέραν τοῦ Ἴστρου ᾠκισμένους, ὅτι τε συνειλεγμένους ἑώρα πολλοὺς ἐπὶ τῇ ὄχθῃ τοῦ Ἴστρου, ὡς εἴρξοντας, εἰ διαβαίνοι, —ἦσαν γὰρ ἱππεῖς μὲν ἐς τετρακισχιλίους, πεζοὶ δὲ πλείους τῶν μυρίων—καὶ ἅμα πόθος ἔλαβεν αὐτὸν ἐπέκεινα τοῦ Ἴστρου ἐλθεῖν. [1.3.6] τῶν μὲν δὴ νεῶν ἐπέβη αὐτός· τὰς δὲ διφθέρας, ὑφ᾽ αἷς ἐσκήνουν, τῆς κάρφης πληρώσας καὶ ὅσα μονόξυλα πλοῖα ἐκ τῆς χώρας ξυναγαγών—ἦν δὲ καὶ τούτων εὐπορία πολλή, ὅτι τούτοις χρῶνται οἱ πρόσοικοι τῷ Ἴστρῳ ἐφ᾽ ἁλιείᾳ τε τῇ ἐκ τοῦ Ἴστρου καὶ εἴποτε παρ᾽ ἀλλήλους ἀνὰ τὸν ποταμὸν στέλλοιντο καὶ λῃστεύοντες ἀπ᾽ αὐτῶν οἱ πολλοί—ταῦτα ὡς πλεῖστα ξυναγαγὼν διεβίβαζεν ἐπ᾽ αὐτῶν τῆς στρατιᾶς ὅσους δυνατὸν ἦν ἐν τῷ τοιῷδε τρόπῳ. καὶ γίγνονται οἱ διαβάντες ἅμα Ἀλεξάνδρῳ ἱππεῖς μὲν ἐς χιλίους καὶ πεντακοσίους, πεζοὶ δὲ ἐς τετρακισχιλίους.

[1.4.1] Διέβαλον δὲ τῆς νυκτὸς ᾗ λήιον ἦν σίτου βαθύ· καὶ ταύτῃ μᾶλλόν τι ἔλαθον προσχόντες τῇ ὄχθῃ. ὑπὸ δὲ τὴν ἕω Ἀλέξανδρος διὰ τοῦ ληίου ἦγε, παραγγείλας τοῖς πεζοῖς πλαγίαις ταῖς σαρίσσαις ἐπικλίνοντας τὸν σῖτον οὕτω προάγειν ἐς τὰ οὐκ ἐργάσιμα. οἱ δὲ ἱππεῖς ἔστε μὲν διὰ τοῦ ληίου προῄει ἡ φάλαγξ ἐφείποντο· [1.4.2] ὡς δὲ ἐκ τῶν ἐργασίμων ἐξήλασαν, τὴν μὲν ἵππον ἐπὶ τὸ δεξιὸν κέρας αὐτὸς Ἀλέξανδρος παρήγαγεν, τὴν φάλαγγα δὲ ἐν πλαισίῳ Νικάνορα ἄγειν ἐκέλευσε. [1.4.3] καὶ οἱ Γέται οὐδὲ τὴν πρώτην ἐμβολὴν τῶν ἱππέων ἐδέξαντο· παράδοξος μὲν γὰρ αὐτοῖς ἡ τόλμα ἐφάνη τοῦ Ἀλεξάνδρου, ὅτι εὐμαρῶς οὕτως τὸν μέγιστον τῶν ποταμῶν διεβεβήκει ἐν μιᾷ νυκτὶ τὸν Ἴστρον οὐ γεφυρώσας τὸν πόρον, φοβερὰ δὲ καὶ τῆς φάλαγγος ἡ ξύγκλεισις, βιαία δὲ ἡ τῶν ἱππέων ἐμβολή. [1.4.4] καὶ τὰ μὲν πρῶτα ἐς τὴν πόλιν καταφεύγουσιν, ἣ δὴ ἀπεῖχεν αὐτοῖς ὅσον παρασάγγην τοῦ Ἴστρου· ὡς δὲ ἐπάγοντα εἶδον σπουδῇ Ἀλέξανδρον τὴν μὲν φάλαγγα παρὰ τὸν ποταμόν, ὡς μὴ κυκλωθεῖέν πῃ οἱ πεζοὶ ἐνεδρευσάντων τῶν Γετῶν, τοὺς ἱππέας δὲ κατὰ μέτωπον, λείπουσιν αὖ καὶ τὴν πόλιν οἱ Γέται κακῶς τετειχισμένην, ἀναλαβόντες τῶν παιδαρίων καὶ τῶν γυναικῶν ἐπὶ τοὺς ἵππους ὅσα φέρειν οἱ ἵπποι ἠδύναντο· [1.4.5] ἦν δὲ αὐτοῖς ἡ ὁρμὴ ὡς πορρωτάτω ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ ἐς τὰ ἔρημα. Ἀλέξανδρος δὲ τήν τε πόλιν λαμβάνει καὶ τὴν λείαν πᾶσαν ὅσην οἱ Γέται ὑπελίποντο. καὶ τὴν μὲν λείαν Μελεάγρῳ καὶ Φιλίππῳ ἐπαναγαγεῖν δίδωσιν, αὐτὸς δὲ κατασκάψας τὴν πόλιν θύει τε ἐπὶ τῇ ὄχθῃ τοῦ Ἴστρου Διὶ Σωτῆρι καὶ Ἡρακλεῖ καὶ αὐτῷ τῷ Ἴστρῳ, ὅτι οὐκ ἄπορος αὐτῷ ἐγένετο, καὶ ἐπανάγει αὐτῆς ἡμέρας σώους σύμπαντας ἐπὶ τὸ στρατόπεδον.

***
[1.3.5] Γι᾽ αυτό ακριβώς ο Αλέξανδρος απομάκρυνε τα πλοία του και αποφάσισε να διαβεί τον Ίστρο, για να επιτεθεί στους Γέτες, που κατοικούσαν στην απέναντι όχθη του Ίστρου. Για δυο λόγους ο Αλέξανδρος πήρε αυτή την απόφαση: και γιατί έβλεπε πολλούς Γέτες συγκεντρωμένους στην αντικρινή όχθη του Ίστρου, για να τον εμποδίσουν αν επιχειρούσε να περάσει τον ποταμό —και ήταν πράγματι συγκεντρωμένοι τέσσερις περίπου χιλιάδες ιππείς και περισσότεροι από δέκα χιλιάδες πεζοί— και γιατί συγχρόνως τον κατέλαβε η μεγάλη επιθυμία να πάει στην απέναντι όχθη του ποταμού. [1.3.6] Στα πλοία λοιπόν επιβιβάστηκε ο ίδιος· γέμισε επίσης με ξερό χόρτο τις δερμάτινες σκηνές όπου κατασκήνωναν οι στρατιώτες και συγκέντρωσε όσα μονόξυλα πλοιάρια βρήκε στην περιοχή — και υπήρχε μεγάλη αφθονία από αυτά, επειδή οι κάτοικοι των παραδουνάβιων περιοχών τα χρησιμοποιούσαν για ψάρεμα στον Ίστρο καθώς και για να επικοινωνούν μεταξύ τους διαπλέοντας τον ποταμό, οι περισσότεροι όμως για να επιχειρούν με αυτά ληστρικές επιδρομές. Αφού λοιπόν συγκέντρωσε όσο πιο πολλά πλοιάρια μπορούσε, μετέφερε με αυτά στην απέναντι όχθη όσο το δυνατό περισσότερους στρατιώτες του. Ο αριθμός των ανδρών που πέρασαν τον ποταμό με τον Αλέξανδρο έφθασε τους χίλιους πεντακόσιους ιππείς και τους τέσσερις χιλιάδες πεζούς.
[1.4.1] Πέρασαν λοιπόν τον ποταμό μέσα στη νύχτα και σε μέρος όπου υπήρχαν ψηλά σπαρτά· και μάλλον γι᾽ αυτό μπόρεσαν να πλησιάσουν την όχθη χωρίς να γίνουν αντιληπτοί. Μόλις ξημέρωσε, ο Αλέξανδρος οδήγησε τον στρατό του μέσα από τα σπαρτά, αφού παρήγγειλε στους πεζούς στρατιώτες του να πλαγιάζουν το σιτάρι με γερμένες τις σάρισές τους και να προχωρούν έτσι προς τα χέρσα. Και οι ιππείς ακολουθούσαν όσην ώρα η φάλαγγα προχωρούσε μέσα από τα σπαρμένα χωράφια. [1.4.2] Όταν όμως βγήκαν έξω από την καλλιεργημένη γη, μετακίνησε ο ίδιος ο Αλέξανδρος το ιππικό στη δεξιά πτέρυγα, διατάζοντας συγχρόνως τον Νικάνορα να οδηγήσει εμπρός τη φάλαγγα σε ορθογώνιο σχηματισμό. [1.4.3] Οι Γέτες δεν αντιστάθηκαν ούτε στην πρώτη καν επίθεση του ιππικού. Γιατί τους φάνηκε απίστευτη η τόλμη του Αλεξάνδρου να περάσει έτσι εύκολα μέσα σε μια νύχτα τον Ίστρο, τον μεγαλύτερο ποταμό, χωρίς μάλιστα να κατασκευάσει γέφυρα για να τον διαβεί· τους φόβισαν συγχρόνως η πυκνότητα της φάλαγγας και η ορμητική επίθεση των ιππέων. [1.4.4] Στην αρχή οι Γέτες κατέφυγαν στην πόλη τους που απείχε έναν περίπου παρασάγγη από τον Ίστρο. Όταν όμως είδαν τον Αλέξανδρο να οδηγεί με βιασύνη τη φάλαγγα παράλληλα στον ποταμό, για να μην πέσουν σε ενέδρα και κυκλωθούν από τους Γέτες οι πεζοί στρατιώτες του, και τους ιππείς να προχωρούν κατά μέτωπο, οι βάρβαροι εγκατέλειψαν και την πόλη τους, που ήταν άλλωστε κακά οχυρωμένη, παίρνοντας επάνω στα άλογα όσα παιδιά και γυναίκες μπορούσαν τα άλογα να σηκώσουν· [1.4.5] η διάθεσή τους ήταν να καταφύγουν σε τόπους έρημους όσο γινόταν πιο μακριά από τον ποταμό. Ο Αλέξανδρος κυρίευσε την πόλη καθώς και όλα τα λάφυρα που άφησαν φεύγοντας οι Γέτες. Και τα λάφυρα τα παρέδωσε στον Μελέαγρο και στον Φίλιππο να τα μεταφέρουν πίσω στο στρατόπεδο, ενώ ο ίδιος κατεδάφισε την πόλη και θυσίασε δίπλα στην όχθη του Ίστρου στον Δία Σωτήρα και στον Ηρακλή καθώς και στον ίδιο τον Ίστρο, γιατί δεν τον εμπόδισε να τον περάσει· την ίδια μέρα οδήγησε σώους όλους τους άνδρες του πίσω στο στρατόπεδο.
[1.4.8.] Από αυτούς όμως δόθηκε μια αναπάντεχη για τον Αλέξανδρο απόκριση. Επειδή ήταν πράγματι εγκατεστημένοι σε χώρα μακρινή από τη Μακεδονία και συγχρόνως απρόσιτη και επειδή έβλεπαν ότι η διάθεση του Αλεξάνδρου κατευθυνόταν προς άλλα μέρη, αποκρίθηκαν ότι φοβούνται μήπως πέσει ο ουρανός επάνω τους. Είπαν ακόμη ότι ήρθαν πρεσβευτές στον Αλέξανδρο όχι από φόβο ή από συμφέρον, αλλά γιατί τον θαύμαζαν. Ωστόσο και αυτούς ακόμη τους ονόμασε φίλους ο Αλέξανδρος, τους έκαμε συμμάχους του και τους έστειλε πίσω στη χώρα τους, προσθέτοντας μονάχα τούτο, ότι οι Κέλτες είναι πάρα πολύ περήφανοι.

Πέμπτη 20 Μαΐου 2021

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ: ΣΟΦΟΚΛΗΣ - Ἀντιγόνη (100-133)

ΧΟΡΟΣ
100 ἀελίου, τὸ κάλ- [στρ. α] 
λιστον ἑπταπύλῳ φανὲν
Θήβᾳ τῶν πρότερον φάος,
ἐφάνθης ποτ᾽, ὦ χρυσέας
ἁμέρας βλέφαρον, Διρκαί-
105 ων ὑπὲρ ῥεέθρων μολοῦσα,
τὸν λεύκασπιν †Ἀργόθεν
φῶτα βάντα πανσαγίᾳ
φυγάδα πρόδρομον ὀξυτέρῳ
κινήσασα χαλινῷ·

110 ὃν ἐφ᾽ ἁμετέρᾳ γᾷ Πολυνείκης
ἀρθεὶς νεικέων ἐξ ἀμφιλόγων
‹. . .› ὀξέα κλάζων
αἰετὸς εἰς γᾶν [ὣς] ὑπερέπτα,
λευκῆς χιόνος πτέρυγι στεγανός
115 πολλῶν μεθ᾽ ὅπλων
ξύν θ᾽ ἱπποκόμοις κορύθεσσι.

στὰς δ᾽ ὑπὲρ μελάθρων φονώ- [ἀντ. α]
σαισιν ἀμφιχανὼν κύκλῳ
λόγχαις ἑπτάπυλον στόμα
120 ἔβα, πρίν ποθ᾽ ἁμετέρων
αἱμάτων γένυσιν πλησθῆ-
ναί τε καὶ στεφάνωμα πύργων
πευκάενθ᾽ Ἥφαιστον ἑλεῖν.
τοῖος ἀμφὶ νῶτ᾽ ἐτάθη
125 πάταγος Ἄρεος, ἀντιπάλου
δυσχείρωμα δράκοντος.

Ζεὺς γὰρ μεγάλης γλώσσης κόμπους
ὑπερεχθαίρει, καί σφας ἐσιδὼν
πολλῷ ῥεύματι προσνισομένους,
130 χρυσοῦ καναχῆς ὑπερόπτας,
παλτῷ ῥιπτεῖ πυρὶ βαλβίδων
ἐπ᾽ ἄκρων ἤδη
νίκην ὁρμῶντ᾽ ἀλαλάξαι·

***
ΧΟΡΟΣ
100 Αχτίνα του ήλιου, τ᾽ ομορφότερο
το φως που φώτισε ποτέ ως τα τώρα
τη Θήβα την εφτάπυλη,
φάνηκες τέλος, της χρυσής
ω βλέφαρον ημέρας,
πάνω απ᾽ της Δίρκης τα νερά
και τον πολεμιστή με τις ολόλευκες
ασπίδες του, που ᾽ρθε από τ᾽ Άργος πάνοπλος,
τον έκαμες το φευγατιό να πάρει
κινώντας τον σε δρομοκόπισμα
με πιο γοργό από τότε χαλινάρι.

110 Που τον είχε ο Πολυνείκης οδηγήσει
στη δική μου εδώ τη χώρα ερεθισμένος
με διχόγνωμες αμάχες·
και με οξιές στριγγιές εκείνος
πάνω χύμησε απ᾽ τη χώρα, σαν αϊτός
σκεπασμένος με φτερούγα ασπροχιονάτη
μ᾽ άρματα πολλά και φούντες
αλογίσιες στο κεφάλι.

Κι αφού απ᾽ τους πύργους πάνω ζυάστηκε
μ᾽ ανοιχτά γύρω από το εφτάπυλο το κάστρο
τα αιμόδιψα τ᾽ αρπάγια του,
120 έφυγε πριν χορτάσουν
το αίμα μας τα σαγόνια του
και πριν να πιάσει ο Ήφαιστος ο πεύκινος
των πύργων τα στεφάνια· τέτοιος σάλαγος
του Άρη τον χτύπησε στις πλάτες
απ᾽ τον αντίπαλό του Δράκοντα
που δύσκολα να νικηθεί στις μάχες.

Γιατί ο Δίας παραεχτρεύεται της γλώσσας
της μεγάλης καμποφάνειες, κι ως τους είδε
να χυμούν με πλήθιο ρέμα
ξεπαρμένοι απ᾽ των χρυσών τους
130 των αρμάτων την κλαγγή,
με ριχτή φωτιά γκρεμνίζει εκείνον
που από πάνω πια απ᾽ των κάστρων την κορφή
ετοιμάζονταν τη νίκη ν᾽ αλαλάξει.

Αρχαία Ελληνική Γραμματολογία: 2. Αρχαϊκή εποχή (700-508 π.Χ.)

2.4.Β.ii.β. Ωδές

Οι ωδές είναι, τραγούδια γραμμένα σε ποικίλα μέτρα, συχνά οργανωμένα σε στροφές. Ο χωρισμός τους, ανάλογα με το περιεχόμενο, σε ερωτικές, στασιωτικές και συμποτικές καλύπτει μόνο ορισμένες μεγαλύτερες ομάδες. Ουσιαστικά ο ποιητής μπορούσε σε μιαν ωδή να πει οτιδήποτε και με όποιον τρόπο προτιμούσε. Παράδειγμα το έργο της Σαπφώς, όπου δίπλα στις ερωτικές ωδές συναντούμε προσευχές, μυθολογικές διηγήσεις, στοχασμούς, παιδικά τραγουδάκια, ακόμα και πειράγματα.

Οι δύο πιο γνωστοί ποιητές ωδών, η Σαπφώ και ο Αλκαίος, έζησαν τα ίδια περίπου χρόνια στην αιολική Λέσβο, νησί που ήταν «προορισμένο από τη φύση του να γίνει φορέας ιδιαίτερου πολιτισμού. Τα λιόφυτα απλώνονται ως τις κορφές των ψηλών λόφων άφθονες οι φυσικές πηγές ρέουν μέσα στις πεδιάδες, με τα πλατάνια και την πλούσια χλωρίδα. Την άνοιξη το έδαφος καλύπτεται από ανεμώνες, ορχιδέες και αγριοτουλίπες. Οι κάτοικοι του νησιού, προστατευμένοι από τη θάλασσα και με όλα τα αγαθά, ανάπτυξαν μιαν ολοζώντανη και ανεξάρτητη ζωή. Σε περιβάλλον που εξασφάλιζε άνεση και σιγουριά, η κοινωνία της Λέσβου έφτασε στο απόγειο της ακμής της τον 7ο και 6ο αιώνα π.Χ. Την απόδειξη την προσφέρει η εγχώρια ποιητική παραγωγή.»

ΣΑΠΦΩ, (περ. 630-580 π.Χ.)

Οι πληροφορίες που έχουμε για τη ζωή και τη δράση της Σαπφώς, της δέκατης Μούσας, όπως ονομάστηκε, κυμαίνονται ανάμεσα στην ιστορία και τον θρύλο. Μπορούμε, ωστόσο, να είμαστε βέβαιοι ότι η ποιήτρια ανήκε σε αριστοκρατική οικογένεια, ότι σχετίστηκε με τον Πιττακό και τον Αλκαίο, και ότι για ένα μικρό διάστημα, γύρω στα 600 π.Χ., έζησε εξόριστη για πολιτικούς λόγους στη Σικελία. Την υπόλοιπη ζωή της την πέρασε στη Λέσβο, με τα αδέλφια της, τον άντρα και την κόρη της, και με έναν κύκλο νέων γυναικών που ανάμεσά τους η Σαπφώ κρατούσε τον ρόλο της κορυφαίας.

Τα στοιχεία που έχουμε δε φτάνουν να ορίσουμε με βεβαιότητα τη φύση αυτού του κύκλου, όπου άλλες κοπέλες είχαν έρθει από μακριά, άλλες έφευγαν για να παντρευτούν ή για να προσχωρήσουν σε άλλον ανταγωνιστικό κύκλο. Πρόκειται για θίασο ταγμένο στην υπηρεσία μιας θεότητας, ίσως της Αφροδίτης; Πρόκειται για ένα είδος σχολής, όπου οι μαθήτριες καλλιεργούσαν την ομορφιά, την προσωπικότητα και τις ικανότητές τους στις μουσικές τέχνες; Πρόκειται για μιαν αριστοκρατική ένωση γυναικών ανάλογη με τις αντρικές εταιρείες; Οι λιγοστές μας γνώσεις για την κοινωνία της Λέσβου δε μας επιτρέπουν να αποφασίσουμε, και το ίδιο αινιγματική μάς είναι η πραγματική φύση του έρωτα της Σαπφώς για τις νέες κοπέλες, όπως εκδηλώνεται στο έργο της. Ήταν έλξη ανάλογη με των ανδρών προς τους νέους; Ή μήπως η ποιήτρια εκφράζει απλά και μόνο τον θαυμασμό και το πάθος της για τη γυναικεία ομορφιά, που ξέρουμε ότι στη Λέσβο την πρόσεχαν ιδιαίτερα και την τιμούσαν κάθε χρόνο με καλλιστεῖα;

Κάποιο φως στους προβληματισμούς μας προσφέρει ένα σύντομο απόσπασμα (250 Ρ.) όπου διαβάζουμε: «γιατί δεν επιτρέπεται ν᾽ ακούγεται θρήνος στο σπίτι όσων υπηρετούν τις Μούσες· ούτε και θα μας ταίριαζε κάτι τέτοιο». Αν πραγματικά, όπως παραδίδεται, η Σαπφώ έγραψε αυτούς τους στίχους λίγο πριν πεθάνει ως υποθήκη για την κόρη της, τότε μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι η ποιήτρια, ίσως με μιαν έννοια άγνωστη σε εμάς, θεωρούσε τον εαυτό της και τον χώρο της αφιερωμένο στις Μούσες.

Οι αλεξανδρινοί φιλόλογοι συγκέντρωσαν το έργο της σε εννέα βιβλία, απ᾽ όπου σήμερα δε σώζονται παρά ελάχιστα (σχεδόν) ολόκληρα τραγούδια, κάποιες στροφές, στίχοι, παπυρικά σπαράγματα, λέξεις - όλα λαμπρά δείγματα γυναικείας ευαισθησίας και εκλεπτυσμένης ποιητικής τέχνης. Ξεχωρίζουν τα επιθαλάμια, χορικά τραγούδια εθιμικά του γάμου, που σε πολλά θυμίζουν τα αντίστοιχα παραδοσιακά νεοελληνικά νυφιάτικα.

Αλλεπάλληλες ήταν οι πολιτικές ταραχές και οι πολιτειακές ανατροπές στα χρόνια της Σαπφώς και του Αλκαίου. Το αριστοκρατικό πολίτευμα που καθιδρύθηκε στη Μυτιλήνη μετά την πτώση των βασιλέων είχε ήδη καταλυθεί δύο φορές από τυράννους, όταν το 590 π.Χ. η πλειοψηφία των πολιτών όρισε αἰσυμνήτην με απεριόριστες εξουσίες τον Πιττακό. Τόσες αλλαγές φυσικό ήταν να έχουν αντίχτυπο όχι μόνο στη ζωή αλλά και στο έργο των λυρικών ποιητών, λιγότερο στη γυναικεία ποίηση της Σαπφώς, περισσότερο στην αντρική ποίηση του Αλκαίου.

ΑΛΚΑΙΟΣ (περ. 625-570 π.Χ.)

Ο Αλκαίος ήταν άνθρωπος της δράσης. Ως αριστοκράτης πήρε ενεργό μέρος σε πολιτικούς αγώνες που τον έφεραν αντιμέτωπο τόσο με τους τυράννους όσο και με τον Πιττακό - και ας είχαν αρχικά συμμαχήσει οι δυο τους εναντίον της τυραννίδας, και ας είχαν πολεμήσει μαζί τους Αθηναίους στο Σίγειο. Αποτέλεσμα ήταν ο ποιητής, για ένα μεγάλο μέρος της ζωής του, να τριγυρίζει εξόριστος, στη Θράκη, στη Λυδία, στην Αίγυπτο και αλλού, ώσπου ο Πιττακός τον αμνήστευσε.

Πολλά τραγούδια του χαρακτηρίζονται στασιωτικά (στάσις = επαναστατικό κίνημα), καθώς εκφράζουν πολιτικές θέσεις και συστήνουν αγωνιστική δράση. Ο Αλκαίος τα έγραφε για να τραγουδηθούν, κρυφά ή φανερά, από τον ίδιο και τους ομοϊδεάτες του, σε κάποιαν αριστοκρατική εταιρεία - και ίσως να ήταν η ανάγκη για συνωμοτική μυστικότητα που οδήγησε έναν ποιητή γνωστό για την αμεσότητα της έκφρασης και τη λιτότητα των ποιητικών του μέσων να χρησιμοποιήσει συχνά σε αυτά τα τραγούδια εικόνες αλληγορικές. Εδώ πρωτοσυναντούμε, για παράδειγμα, την τόσο συνηθισμένη αργότερα αλληγορία της πόλης που κλυδωνίζεται σαν καράβι στην τρικυμία.

Το έργο του Αλκαίου, συγκεντρωμένο από τους αλεξανδρινούς σε δέκα βιβλία, περιλάμβανε ακόμα ύμνους, ερωτικά, μυθολογικά και μια σειρά από συμποτικά, τραγούδια του κρασιού, που είναι, όπως έγραψε, φαρμάκων ἄριστον. Απ᾽ όλα αυτά μάς σώζονται ελάχιστα (σχεδόν) ολόκληρα τραγούδια και αρκετά αποσπάσματα, τα περισσότερα παπυρικά.

Τα συμπόσια ήτανε πάντα[1] ευκαιρία για τους άρχοντες να διασκεδάσουν, να φάνε και να πιούν όσο τραβά η καρδιά τους, να κουβεντιάσουν, να ανταλλάξουν πειράγματα, να ακούσουν και να πουν τραγούδια, να χαρούν με τις αυλητρίδες και τις εταίρες της συντροφιάς. Νωρίς, μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα της ξεγνοιασιάς, της χαλάρωσης και του ερωτισμού, σχηματίστηκε μια ειδική κατηγορία τραγουδιών, τα συμποτικά. Κυριότερος εκπρόσωπος του είδους στα αρχαϊκά χρόνια ο Ανακρέων.

ΑΝΑΚΡΕΩΝ (περ. 570-490 π.Χ.)

Μεθυσμένος από έρωτα.

Απόσπ. 312 Ρ.

Ο Ανακρέων γεννήθηκε στην Τέω της Μικρασίας· όμως γύρω στα 540 π.Χ., όταν οι Πέρσες επιτέθηκαν στην Ιωνία, οι κάτοικοι της Τέω μετανάστεψαν και εγκαταστάθηκαν στα Άβδηρα της Θράκης. Ο ποιητής τούς ακολούθησε, αλλά ήταν ήδη αρκετά διάσημος ώστε γρήγορα να βρεθεί προσκαλεσμένος στην αυλή του Πολυκράτη, στη Σάμο. Μετά τον θάνατο του τυράννου, το 523 π.Χ., ο Ανακρέοντας εξακολούθησε να ζει ως αυλικός ποιητής, προσκαλεσμένος από τον Ίππαρχο, στην Αθήνα. Το άγαλμά του έστεκε αργότερα στην Ακρόπολη και τον παρίστανε μεθυσμένο, να τραγουδά.

Οι αλεξανδρινοί φιλόλογοι συγκέντρωσαν το έργο του σε τρία βιβλία με ωδές, ένα με ελεγείες και ένα με ιάμβους. Με καλοδιαλεγμένες λέξεις και εικόνες, ο Ανακρέων τραγούδησε πάνω απ᾽ όλα τον έρωτα και το κρασί· ωστόσο, στα αποσπάσματα που μας έχουν σωθεί συναντούμε και ύμνους και θρήνους και τραγούδια με κοροϊδευτικό περιεχόμενο. Με όλα αυτά, και καθώς τα έργα του είναι γραμμένα σε ιωνική διάλεκτο, ο Ανακρέων πρέπει να τοποθετηθεί κάπου ανάμεσα στους ποιητές των ωδών και τους ιαμβογράφους.
------------------------
1. Ας θυμηθούμε και τα ομηρικά συμπόσια, θεών και ανθρώπων, καθώς και τα λόγια του Οδυσσέα στον Αλκίνοο, όταν του λέει ότι οι χαρές των συμποσίων είναι το κάλλιστον, το «ωραιότερο», στη ζωή (ι 11).

Πώς αλλάζει η κοινωνία; Κοινωνικές αντιπαραθέσεις και διαδικασίες κοινωνικής επιρροής

Η κοινωνική ψυχολογία είναι ο επιστημονικός κλάδος που ενδιαφέρεται να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αλλάζουν την κοινωνία και τον τρόπο με τον οποίο μετασχηματίζονται τα ίδια μέσω των κοινωνικών διαδικασιών.

Επιπλέον, είναι ο επιστημονικός κλάδος που ενδιαφέρεται να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι παράγουν γνώση και κουλτούρα. Δεν υπάρχει άλλο πεδίο της κοινωνικής ψυχολογίας στο οποίο να ισχύει καλύτερα αυτός ο ορισμός από το πεδίο της κοινωνικής επιρροής.

Φαινόμενα κοινωνικής επιρροής

«Τα φαινόμενα της κοινωνικής επιρροής αφορούν τις διαδικασίες μέσω των οποίων τα άτομα και οι ομάδες διαμορφώνουν, συντηρούν, διαδίδουν και τροποποιούν τον τρόπο σκέψης και τη συμπεριφορά τους υπό άμεσες ή συμβολικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις» (Mugny, 1995: 95).

Όταν μιλάμε φαινόμενα κοινωνικής επιρροής, ενδιαφερόμαστε τόσο για την αλλαγή των ατομικών πεποιθήσεων, σκέψεων και συναισθημάτων, όσο και για τον τρόπο με τον οποίο οι αλλαγές αυτές συντελούνται σε συλλογικό επίπεδο και επιφέρουν ευρείες κοινωνικές μεταβολές.

Οι άνθρωποι μεταβάλλουν τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς τους για να υπακούσουν σε μια νομιμοποιημένη εξουσία, και πώς υποχωρούν στις πιέσεις της πλειοψηφίας δίνοντας μια απάντηση που γνωρίζουν ότι είναι λανθασμένη.

Πείραμα Sherif: Φαινόμενο αυτοκίνησης

Στο κοινωνικό επίπεδο, τα αποτελέσματα του πειράματος του Sherif με το φαινόμενο της αυτοκίνησης έδειξαν ότι, όταν οι άνθρωποι δεν διαθέτουν ένα πλαίσιο αναφοράς για να εξάγουν τις κρίσεις τους, τότε έχουν την τάση να εγκαθιδρύουν ένα τέτοιο πλαίσιο, δηλαδή διαμορφώνουν κανόνες/πρότυπα. Αυτές οι συλλογικές κατασκευές είναι το προϊόν της αμοιβαίας επιρροής μεταξύ ανθρώπων που βρίσκονται σε ισότιμες κοινωνικές θέσεις.

Κατά τα πρώιμα στάδια ανάπτυξης της κοινωνικής ψυχολογίας κυριαρχούσε η ιδέα ότι οι ομάδες δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένα άθροισμα ατομικών απόψεων. Συνεπώς, θα ήταν επαρκές να γνωρίζει κάποιος τι σκέφτεται καθένα μέλος της ομάδας προκειμένου να προβλέψει τη συλλογική άποψη.

Φαινόμενο στροφής προς ριψοκίνδυνες αποφάσεις

Προς έκπληξή του, ο Stoner (1961) αποκάλυψε μια διαφορετική εικόνα της συλλογικής λήψης αποφάσεων όταν βρήκε ότι μετά από συζήτηση οι ομάδες λάμβαναν πιο ριψοκίνδυνες αποφάσεις απ' ό,τι έπαιρνε το κάθε μέλος τους αξιολογώντας ατομικά το ίδιο θέμα.

Το φαινόμενο της «στροφής προς πιο ριψοκίνδυνες θέσεις» οδήγησε στη διεξαγωγή πολυάριθμων ερευνών. Ένα από τα ευρήματα των ερευνών είναι ότι μερικές φορές οι μεταστροφές των συλλογικών αποφάσεων δεν γίνονται προς την κατεύθυνση του μεγαλύτερου ρίσκου, αλλά προς την κατεύθυνση της επιφυλακτικότητας (Stoner 1968).

Ομαδική πόλωση

Εμπνευσμένοι από αυτά τα ευρήματα και με τη θέληση να διερευνήσουν το φαινόμενο πέρα από τη λήψη ριψοκίνδυνων αποφάσεων, οι Moscovici & Zvalloni (1969) κατέδειξαν ότι η ακραία τάση που παρατηρείται στις συλλογικές αποφάσεις αφορά όλα τα αντικείμενα στάσεων (όχι μόνο το ρίσκο) και πρότειναν τον όρο ομαδική πόλωση για να εξηγήσουν το φαινόμενο.

Τα αποτελέσματα μεταγενέστερων ερευνών σχετικά με το φαινόμενο της πόλωσης στις συλλογικές αποφάσεις έδειξαν ότι η μεταστροφή δεν ακολουθεί κατ' ανάγκη την υπερισχύουσα άποψη στο πλαίσιο της ομάδας συζήτησης, αλλά την άποψη που αντανακλά το πνεύμα των καιρών (το zeitgeist).

Επιπλέον, αυτό που οδηγεί στην πόλωση των αποφάσεων είναι η ποιότητα της συζήτησης, όπου όλοι συμμετέχουν και όπου οι συγκρούσεις δεν επιλύονται χωρίς αντιπαραθέσεις.

Έτσι, σε ένα σημαντικό βιβλίο τους οι Moscovici & Doise (1992) υποστήριξαν ότι η συζήτηση και η αντιπαράθεση, η συμμετοχή και η έκφραση διαφωνιών είναι τα «συστατικά» της συναίνεσης. Η αντιπαράθεση, η συμμετοχή και η ελεύθερη έκφραση της διαφωνίας επιτρέπουν στους ανθρώπους να λάβουν μια απόφαση που δεν αποτελεί συμβιβασμό, μια απόφαση της οποίας ο καθένας νιώθει μέρος της (και ως εκ τούτου δεσμεύεται από αυτή).

Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι αυτές είναι οι διαδικασίες που επιτρέπουν στις κοινωνίες να δημιουργήσουν νέους κανόνες, να αναπτύσσονται και να αλλάζουν. Η κατεύθυνση της αλλαγής δεν είναι τυχαία. Ακολουθεί τον κανόνα που αποδέχονται οι άνθρωποι.

Κοινωνική ταύτιση

Οι θεωρητικοί της αυτοκατηγοριοποίησης επικεντρώθηκαν στις ψυχολογικές διαδικασίες οι οποίες όχι μόνο καθιστούν τη συναίνεση δυνατή, αλλά επενεργούν σε αυτήν. Οι θεωρητικοί αυτοί υποστηρίζουν ότι το πιο σημαντικό μέσο επιρροής είναι η κοινωνική ταύτιση: η αντίληψη του εαυτού ως μέλους μιας ομάδας.

Η διαδικασία της αυτοκατηγορίας, που διαχωρίζει τις ενδοομάδες από τις εξωομάδες, αποτελεί την αφετηρία της διαδικασίας επιρροής. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης οι άνθρωποι σχηματίζουν μια αναπαράσταση σχετικά με το ποιο είναι το πρότυπο της ομάδας και το διαφοροποιούν από τα πρότυπα των άλλων ομάδων.

Η ταύτισή τους με την ομάδα «εγγυάται» την αποδοχή του προτύπου. Συνεπώς, η πόλωση των συλλογικών αποφάσεων είναι το αποτέλεσμα της προθυμίας των μελών της ομάδας να υποστηρίξουν και να διατηρήσουν το πρότυπο που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

Τα άτομα υιοθετούν απόψεις που βρίσκονται πιο κοντά στη στερεοτυπική θέση της ομάδας στην οποία ανήκουν. Επιρροή, λοιπόν, έχουν εκείνοι που μπορούν αν προσφέρουν πληροφορίες σχετικά με το πρότυπο της ομάδας (επιρροή αναφορικής πληροφόρησης).

Μειονοτική επιρροή

Επηρεαζόμαστε όμως μόνο από όσους θεωρούμε ότι ανήκουν στην ομάδα μας;

Οι κοινωνικές απόψεις αναπτύσσονται μέσα από τον αγώνα για άσκηση επιρροής μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων και ομάδων. O Asch έδειξε ότι οι αριθμητικές πλειοψηφίες έχουν τη δύναμη να επηρεάζουν τους ανθρώπους.

Τι συμβαίνει όμως στην περίπτωση των μειονοτήτων; Έχουν τη δύναμη να ασκήσουν επιρροή;

Η ιστορία είναι γεμάτη από ανάλογα παραδείγματα. Συνεπώς, το ερώτημα δεν είναι εάν μπορούν, αλλά με ποιο τρόπο. Τα μέλη των μειονοτήτων αντιμετωπίζουν ένα σύνολο προκλήσεων.

Είναι ολιγάριθμες, δεν έχουν εξουσία/κύρος και αμφισβητούν την ισχύουσα κατάσταση πραγμάτων. Εκφράζοντας μια διαφορετική γνώμη δημιουργούν ανομοιογένεια και σύγκρουση.

Επιμένοντας στην άποψή τους, οι μειονότητες όχι μόνο δημιουργούν σύγκρουση, αλλά την εντείνουν. Οι μειονότητες παρουσιάζουν τις κρίσεις και τις απόψεις τους ως έχουσες την ίδια αξία, δηλαδή ως ισοδύναμες με αυτές των πλειοψηφιών, και δείχνουν ότι δεν έχουν καμία πρόθεση να υποχωρήσουν.

Πλειοψηφική επιρροή

Οι πλειοψηφίες και οι μειονότητες ασκούν διαφορετικού είδους επιρροή. Οι πλειοψηφίες ασκούν άμεση δημόσια επιρροή, ενώ οι μειονότητες επιφέρουν έμμεση, λανθάνουσα και ιδιωτική αλλαγή. Ο Moscovici και οι συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι αυτό εξαρτάται από το στιλ συμπεριφοράς που υιοθετεί η εκάστοτε πηγή επιρροής.

Ενώ η πλειοψηφία χρειάζεται να είναι ομόφωνη για να ασκήσει επιρροή, η μειονότητα χρειάζεται να είναι σταθερή. Επομένως, η δύναμη των μειονοτήτων βασίζεται στη σταθερότητά τους. Η πλειοψηφική επιρροή συνδέεται με την κοινωνική αλλαγή και την καινοτομία.

Παραμένοντας σταθερή, η μειονότητα προκαλεί αβεβαιότητα και αμφιβολία, προσελκύει την προσοχή στην ίδια ως οντότητα, προτείνει μια εναλλακτική άποψη, δείχνει αφοσίωση σε αυτήν και υπονοεί ότι η μόνη δυνατή επίλυση της σύγκρουσης είναι η υιοθέτηση αυτής της άποψης.

Συνεπώς, οι μειονότητες χρειάζεται να είναι σταθερές, να φαίνονται ενεργές και αφοσιωμένες, και να παρουσιάζονται αυτόνομες και ευέλικτες.

Θεωρία μεταστροφής του Moscovici

Όταν κάποιος προτείνει μια διαφορετική άποψη για την πραγματικότητα, δημιουργείται μια σύγκρουση μεταξύ της πηγής και του στόχου της επιρροής. Σε σχέση με το θέμα της κοινωνικής επιρροής, ο Moscovici (1976, 1980) πρότεινε τη θεωρία της μεταστροφής. Σύμφωνα με αυτήν, οι άνθρωποι που έρχονται αντιμέτωποι με μια πηγή επιρροής μπορεί να εκδηλώσουν δύο ειδών αντιδράσεις.

Το πρώτο ενδεχόμενο είναι να συγκρίνουν την απάντησή τους με αυτή της πηγής.

Ενδιαφέρονται να μάθουν κατά πόσο η απάντησή τους -αυτό που βλέπουν ή σκέφτονται- συμφωνεί ή διαφωνεί με την αντίστοιχη της πηγής επιρροής.

Σε αυτή την περίπτωση το αντικείμενο ή το περιεχόμενο καθεαυτά δεν έχουν καμία σημασία. Έτσι, μόλις ολοκληρωθεί η δημόσια αλληλεπίδραση και μείνουν πάλι μόνοι, οι άνθρωποι βλέπουν και σκέφτονται αυτό που σκέφτονταν πριν την αλληλεπίδραση.

Αυτός είναι και ο λόγος που διαμορφώνονται δημόσια μόνο εάν η πηγή επιρροής είναι παρούσα, αλλά δεν αλλάζουν τις απόψεις τους.

Όταν έρχονται αντιμέτωποι με την πλειοψηφία -επειδή θεωρούν γενικά ότι δύο ζευγάρια μάτια είναι καλύτερα από ένα-, οι άνθρωποι συγκρίνουν τις απαντήσεις τους με αυτές των πολλών και αρχίζουν να ανησυχούν.

Γιατί δεν βλέπουν το ίδιο πράγμα;

Σε αυτή την περίπτωση η πρώτη τάση θα υπερισχύσει και έτσι η επιρροή θα οδηγήσει στη δημόσια συμμόρφωση.

Το δεύτερο ενδεχόμενο είναι η προσπάθεια επικύρωσης της απάντησης που δόθηκε από την πηγή επιρροής μέσα από τη σύγκρισή της με το πραγματικό αντικείμενο και την εξέταση του περιεχομένου της.

Οι άνθρωποι θα προσπαθήσουν να εξακριβώσουν γιατί οι άλλοι απαντούν διαφορετικά. Η διανοητική δραστηριότητά τους συνδέεται άμεσα με το ερέθισμα και καταλήγει σε μια αλλαγή αυτού που βλέπουν και σκέφτονται. Έτσι, αφού ολοκληρωθεί η δημόσια αλληλεπίδραση, η αλλαγή που άρχισε να συντελείται θα διατηρηθεί και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί ακόμη και να ενισχυθεί. Τώρα πλέον οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα διαφορετικά.

Η γνώμη της μειονότητας

Όταν έρχονται αντιμέτωποι με μια μειονότητα η οποία εκφράζει κάτι απίστευτο, θα προσπαθήσουν να επικυρώσουν αυτή την απάντηση αντιπαραβάλλοντάς τη με την πραγματικότητα. Θα συγκεντρώσουν την προσοχή τους στο ερέθισμα και συνεπώς η επιρροή θα οδηγήσει στη μεταστροφή.

Από την άλλη μεριά, η γνώμη της μειονότητας θεωρείται αυτόματα αβάσιμη, λανθασμένη ή αντίθετη στην κοινή λογική και στην πραγματικότητα, οπότε η πρώτη αντίδραση είναι η αμφισβήτησή της. Στη συνέχεια, εάν η μειονότητα είναι σταθερή στην άποψή της και επιμένει σε αυτήν, κάποιοι άνθρωποι θα σκεφτούν ότι ενδεχομένως η αποκλίνουσα απάντηση να εμπεριέχει κάποια αλήθεια.

Έτσι, θα προσπαθήσουν να επιβεβαιώσουν τη μειονοτική απάντηση αντιπαραβάλλοντάς τη με το ερέθισμα. Κατά τη διάρκεια της αλληλεπίδρασης είναι δύσκολο να υιοθετήσουν μια τέτοια αποκλίνουσα άποψη. Σε αυτή την περίπτωση λοιπόν η άμεση, έκδηλη επιρροή δεν είναι πολύ σημαντική.

Σε μια ιδιωτική στιγμή ωστόσο, οπότε μπορούν και πάλι να αξιολογήσουν το ζήτημα, το αντιλαμβάνονται διαφορετικά διότι κατά τη διάρκεια της αλληλεπίδρασης έλαβε χώρα μια διαδικασία επικύρωσης (δηλαδή προσπάθησαν να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν την άποψη της μειονότητας).

Έτσι, σύμφωνα με τον Moscovici, η άμεση επιρροή (συμμόρφωση) είναι ιδιότητα της πλειοψηφικής επιρροής, διότι οι άνθρωποι, όταν έρχονται αντιμέτωποι με μια πλειοψηφία, εμπλέκονται σε μια διαδικασία κοινωνικής σύγκρισης.

Δεν ενδιαφέρονται για το επιχείρημα, αλλά θέλουν να αποφύγουν τον αποκλεισμό τους από την πλειοψηφία.

Η έμμεση επιρροή (μεταστροφή) είναι ιδιότητα της μειονοτικής επιρροής, διότι, όταν έρχονται αντιμέτωποι με μια μειονότητα, οι άνθρωποι εξετάζουν προσεκτικά τα χαρακτηριστικά του υπό συζήτηση αντικειμένου και προσπαθούν να επικυρώσουν την άποψή τους.

Συγκλίνων και αποκλίνων τρόπος σκέψης

Άλλοι ερευνητές (Nemeth &Wachtler 1983, Nemeth 1986) υποστηρίζουν ότι, όταν οι άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με μια πλειοψηφία, αναπτύσσουν ένα συγκλίνοντα τρόπο σκέψης. Ο φόβος ότι θα θεωρηθούν αποκλίνοντες από την πλειονότητα τους προκαλεί μεγάλο άγχος, οδηγώντας τους να εστιάσουν την προσοχή τους αποκλειστικά στην άποψη της πλειοψηφίας.

Αυτό υποδηλώνει ότι οι απόψεις της πλειοψηφίας θα υιοθετηθούν -ή θα χρησιμοποιηθούν ως πλαίσιο αναφοράς- εις βάρος οποιασδήποτε άλλης εναλλακτικής οπτικής.

Αντίθετα, η μειονοτική επιρροή ευνοεί έναν αποκλίνοντα τρόπο σκέψης. Η διαφωνία της μειονότητας οδηγεί τους ανθρώπους να εξετάσουν πολλαπλές οπτικές και όχι μόνο αυτή της μειονότητας. Έτσι προωθείται η εξεύρεση νέων λύσεων.

Πώς μπορούμε να κάνουμε σύμμαχο τον φόβο

Αποτέλεσμα εικόνας για Το αλάνθαστο λάθος. Σκέφτηκες ποτέ ότι είναι λάθος να φοβάσαι το λάθος;Ο φόβος είναι ένα ανθρώπινο συναίσθημα, πολύ χρήσιμο γιατί μας βοηθά να προστατευθούμε από πραγματικούς κινδύνους.

Όταν συνειδητοποιούμε ότι υπάρχει μια απειλή στο παρόν, πχ κάποιος προσπαθεί να παραβιάσει την πόρτα του σπιτιού μας, ή αν είχαμε μια εμπειρία στο παρελθόν πχ κάποιος μας απείλησε την ώρα που γυρίζαμε σπίτι μας, τότε ο φόβος που νιώθουμε είναι υπαρκτός, στηρίζεται σε πραγματικά συμβάντα και χρειάζεται να αναλάβουμε δράση ώστε να προστατέψουμε τον εαυτό μας.

Συνήθως όμως φοβόμαστε και αγωνιούμε για πράγματα που μπορεί να συμβούν στο μέλλον, αν και 9 στις 10 φορές δεν συμβαίνουν ποτέ. Ακόμα κι αν συμβούν είναι διαχειρίσιμα, δηλαδή δεν είναι τόσο τρομακτικά όσο τα φανταζόμαστε.

Γενικά ζούμε σε μια συνεχή αγωνία για το μέλλον. Φοβόμαστε μην χάσουμε τη δουλειά μας, μήπως χάσουμε κάποιο αγαπημένο πρόσωπο, μήπως αρρωστήσουμε, μήπως μας μείνουμε μόνοι, μήπως αποτύχουμε, μήπως πεθάνουμε.

Όλα αυτά που φοβόμαστε είναι πιθανά, επειδή η απώλεια είναι κομμάτι της ζωής. Και το μόνο σίγουρο είναι ότι η ζωή έχει αρχή και τέλος. Ως άνθρωποι έχουμε συνείδηση του θανάτου μας και κάθε φορά που ερχόμαστε αντιμέτωποι με την απώλεια, η αγωνία του θανάτου γίνεται πιο συνειδητή.

Χρησιμοποιούμε διάφορους τρόπους για να καταπιέσουμε την αγωνία του θανάτου και να μην έρθουμε σε επαφή με αυτό το οδυνηρό συναίσθημα. Πολλές φορές αυτοί οι τρόποι είναι και αυτοκαταστροφικοί, αλκοόλ, ουσίες, επικίνδυνες δραστηριότητες κτλ.

Ο φόβος του θανάτου μπορεί να εμφανίζεται και με άλλες μορφές όπως φοβίες, κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, οργανικές παθήσεις.

Πώς μπορούμε να κάνουμε σύμμαχο τον φόβο και να ζήσουμε μια ζωή με πληρότητα;

Το πρώτο βήμα είναι να έρθουμε σε επαφή με αυτόν τον φόβο. Να αποδεχτούμε ότι φοβόμαστε το τέλος μας. Να αποδεχτούμε ότι ο θάνατος είναι αναπόφευκτος. Να τον κοιτάξουμε στα μάτια.

Η αποδοχή του πεπερασμένου της ύπαρξής μας, θα μας βοήσει να γαληνέψουμε μέσα μας και να συμφιλιωθούμε με τον θάνατο κάνοντάς τον φίλο και σύμμαχό μας. Μπορούμε να φανταστούμε πώς θα ήταν η ζωή μας αν ήμασταν σίγουροι ότι θα ζούμε για πάντα; Μπορεί από βαρετή, κουραστική ως και τρομακτική.

Το δεύτερο βήμα είναι να αφήσουμε πίσω τον πόνο του παρελθόντος, και μέσα από μια θεραπευτική διαδικασία να φτάσουμε στην συγχώρεση του εαυτού και των άλλων για ό,τι έγινε και μας πλήγωσε.

Το τρίτο βήμα είναι να αφεθούμε με εμπιστοσύνη στη ζωή, ή αν ακόμα καλύτερα πιστεύουμε στο Θεό. Να αλλάξουμε ό,τι περνά από το χέρι μας και να αποδεχτούμε ό,τι δεν μπορούμε να αλλάξουμε. Όπως και την σοφία να διακρίνουμε ανάμεσα στα δύο.

Χρειάζεται να δούμε με άλλα μάτια τις δυσκολίες της ζωής. Ό,τι γίνεται στη ζωή μας συμβάλλει στην προσωπική μας εξέλιξη. Και σχεδόν πάντα βρίσκουμε μέσα μας την δύναμη να το αντιμετωπίσουμε.

Το τέταρτο βήμα είναι να αρχίσουμε να ζούμε στο παρόν. Να έχουμε συνειδητότητα. Η ζωή είναι αυτό που συμβαίνει στο εδώ και τώρα. Είναι η αναπνοή μας, η αίσθηση του σώματός μας, αυτό που αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις μας, τα χρώματα, τα σχήματα, οι ήχοι, οι μυρωδιές, ό,τι αγγίζουμε. Είναι τα συναισθήματα που νιώθουμε στο παρόν, όπως η αγάπη για τα αγαπημένα μας πρόσωπα, αλλά και ο θυμός, η στεναχώρια, ο φόβος, η αγωνία. Η ζωή είναι η επαφή με τον εαυτό μας, με τις ανάγκες μας, τα θέλω μας.

Η επαφή με τον αληθινό εαυτό, θα μας οδηγήσει στο πέμπτο και τελευταίο βήμα που είναι να εκπληρώσουμε το δυναμικό μας. Να ζήσουμε δημιουργικά, αξιοποιώντας τις δυνατότητές μας και εκπληρώνοντας τις βαθύτερες επιθυμίες μας, έχοντας πάντα δίπλα μας τον φίλο μας, τον θάνατο.

Αυτός ο καρδιακός φίλος θα μας υπενθυμίζει καθημερινά ότι η ζωή μας δόθηκε για να την ζήσουμε στο εδώ και τώρα!

Μου χρωστάει η ζωή μιαν αγάπη πανσέληνο που θα φωτίζει τα σκοτάδια μου

Μου χρωστάει μιαν αγάπη η ζωή να ξεδιψάσω.

Στέγνωσαν τα σωθικά μου. Αφυδατώθηκαν τα σπλάχνα μου.
Ό, τι με κρατούσε στη ζωή, ό, τι με έτρεφε, έτρεξε και χάθηκε από τα βλέφαρά μου.

Μάρτυρες οι καιροί που ήρθαν και πέρασαν με ψεύτικα δώρα.

Μου χρωστάει μιαν αγάπη η ζωή, γιατί αγάπησα σαν να είχα εκατό ζώες, όχι μία.

Ξέχασα τον εαυτό μου και δόθηκα.
Αφέθηκα να παρασυρθώ απ’ το ρέμα.
Χτυπήθηκα στα βράχια, έπεσα από μεγάλα ύψη, βυθίστηκα στα ορμητικά νερά και παραλίγο να πνιγώ.
Μ’ έσωζε πάντα την τελευταία στιγμή η πίστη μου σ’ ένα καλύτερο αύριο.

Η πίστη ότι θα βρω την δική μου όχθη να ξεκουραστώ και ν’ απαγκιάσω.

Μου χρωστάει μιαν αγάπη η ζωή για να έχει νόημα η ίδια.
Για ν’ αποκτήσει γεύση το φαγητό στο τραπέζι και το κρεβάτι μου να πάψει να μου θυμίζει την μοναξιά μου.

Μιαν αγάπη έτσι όπως την ονειρεύτηκα.
Για να βρει η περιπλάνησή μου σκοπό και το πνεύμα μου όραμα.
Για ν΄ ανακτήσουν οι πνεύμονές μου τις χαμένες τους ανάσες.

Μου χρωστάει η ζωή το πιο γλυκό της μεθύσι.
Μιαν αγάπη ηδονική σαν αμαρτία.
Ζεστή σαν κουβέρτα μάλλινη που ολόκληρη θα με τυλίγει στην θαλπωρή της.
Απαλή για να μην ξανανοίξουν οι πληγές μου.
Ξεχωριστή σαν τον κόσμο με τα επτά του θαύματα.
Και δική μου, μοναδική μου, να την έχω λάβαρο στην εστία της καρδιάς μου.

Μιαν αγάπη άνοιξη που θα διώξει μακριά τους χειμώνες και θ’ ανθίσει τις ελπίδες στην ψυχή μου.

Μιαν αγάπη θάλασσα που θα με ταξιδεύει τα καλοκαίρια και θα με νανουρίζει τα βράδια μου.

Μιαν αγάπη πανσέληνο που θα φωτίζει τα σκοτάδια μου και θα είναι εκεί ψηλά
δορυφόρος και προστάτιδά μου.

Ντοστογιέφσκι: Η ουσία είναι ν’ αγαπάς, αμέσως θα μάθεις πώς χτίζεται ο Παράδεισος

Ο Ντοστογιέφσκι θέλοντας να μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε σε ποια κατάσταση βρίσκεται αυτή τη στιγμή η ανθρωπότητα και πώς μπορούμε να τη σώσουμε αν θέλουμε, χρησιμοποιεί έναν ήρωα, τον οποίο οι άλλοι αποκαλούν γελοίο και τρελό, που όμως όλως παραδόξως το παραδέχεται και ο ίδιος, αφού μάλιστα λέει πως είναι γελοίος από γεννησιμιού του. Όταν ενηλικιώθηκε και τελείωσε και το Πανεπιστήμιο έψαχνε να βρει λύσεις για το πρόβλημά του, το γιατί να είναι γελοίος, αλλά μη βρίσκοντας τίποτα αποφασίζει ν’ αυτοκτονήσει, ώσπου ένα βροχερό βράδυ στις 3 Νοεμβρίου, γυρνώντας στο σπίτι του μετά από συνάντηση που είχε με φίλους, έμαθε την αλήθεια.

Ο ήρωάς μας πάλευε με τον εαυτό του εδώ και δυο μήνες ν’ αυτοκτονήσει, γι’ αυτό και είχε αγοράσει ένα περίστροφο. Τα βράδια δεν έκλινε μάτι γιατί προσπαθούσε να βρει την κατάλληλη στιγμή για την αυτοκτονία. Εκείνο το βράδυ που γύρισε στο σπίτι αισθάνθηκε πως ήρθε η κατάλληλη στιγμή και γι’ αυτό έβαλε το περίστροφο πάνω στο τραπέζι κι έκατσε στην καρέκλα κοντά του. Όμως όλως παραδόξως εκείνο το βράδυ αποκοιμήθηκε και είδε ένα όνειρο, ότι πράγματι αυτοκτόνησε και κάποιος τον μετέφερε σ’ ένα μέρος που έμοιαζε πολύ με τη γη μας. Ξανάβλεπε τον ήλιο και το μέρος του φαινόταν σαν ένα από τα ελληνικά νησάκια του αρχιπελάγους. Έβλεπε μια σμαραγδένια θάλασσα, δέντρα με υπέροχους βλαστούς και το λιβάδι έλαμπε ανθόσπαρτο. Τα πουλιά έσχιζαν τον αέρα κοπαδιαστά κι έρχονταν χωρίς φόβο να κάτσουν στους ώμους του. Οι κάτοικοι τον περιτριγύρισαν και τον αγκάλιασαν. Ήταν άνθρωποι όμορφοι, που ακτινοβολούσαν σοφία και γαλήνη, με πρόσωπα χαρωπά και ήρεμα και αμέσως σκέφτηκε πως έτσι θα ήταν η γη πριν από το προπατορικό αμάρτημα. Οι άνθρωποι αυτοί δεν του έκαναν ερωτήσεις και το μόνο τους μέλημα ήταν να διώξουν τον πόνο που ήταν χαραγμένος στο πρόσωπό του. Δεν είχαν φιλοδοξίες, γιατί είχαν φτάσει στην τελειότητα. Η γνώση τους ήταν πιο βαθιά και πιο υψηλή από τη δική του. Κοιτούσαν τα δέντρα τους με πολλή αγάπη και τους μιλούσαν σαν να ήταν όμοιοί τους. Με τα ζώα ζούσαν ειρηνικά χωρίς να τα πειράζουν, απλά τα εξημέρωναν με την αγάπη τους και μ’ αυτό τον τρόπο έδειχναν την εκτίμησή τους στη φύση. Μέχρι και με τ’ αστέρια τ’ ουρανού επικοινωνούσαν. Αναρωτιόταν δε με έκπληξη πως γινόταν και δεν είχαν προσβάλλει τόσο καιρό ένα πλάσμα σαν αυτόν και επίσης δεν του είχαν ξυπνήσει μέσα του αισθήματα ζήλειας και φθόνου. Μοιράζονταν την αγάπη και αποκτούσαν παιδιά, αλλά ποτέ δεν είδε σ’ αυτούς την έξαψη της σκληρής ηδονής, που έβλεπε στη δική του γη και που είναι η πηγή για σχεδόν όλα τα αμαρτήματα της ανθρωπότητας. Δεν υπήρχαν καυγάδες, ούτε ζήλιες μεταξύ τους, αλλά ούτε θλίψη και δάκρυα ακόμα και στο θάνατο. Δεν είχαν καθόλου ναούς, ούτε θρησκεία, αλλά ζούσαν σ’ ένα είδος αδιάκοπης επικοινωνίας με το σύμπαν. Το απόβραδο έψελναν χορικά, για ν’ αποχαιρετήσουν με ευχές την ημέρα που έφευγε. Υμνούσαν τη φύση, τη γη, τη θάλασσα, τα δάση, μέχρι που υμνούσαν ο ένας τον άλλον με απλά λόγια που έβγαιναν από την καρδιά και άγγιζαν την καρδιά. Κι αυτός με τη σειρά του τους είπε πως υπήρξαν στιγμές, όταν ζούσε στη γη του, που είχε αισθανθεί αυτούς και τη δόξα τους και ότι του είχαν τύχει στιγμές που δάκρυσε αντικρύζοντας ένα ηλιοβασίλεμα και ότι πόναγε πάντα όταν ένιωθε το μίσος των ανθρώπων ενώ αυτός δεν μπόρεσε να τους μισήσει και πάντα τους συγχωρούσε.

Κάποια στιγμή μέσα στο όνειρό του φτάνει στη δική του γη και προσπαθεί να βρει τρόπους, ώστε να περιγράψει στους ανθρώπους αυτά που είδε και έζησε όμως του ήταν αδύνατο να ενσωματώσει όλα αυτά στα αδύνατα λόγια. Έλεγε πως μπορεί και να μην τον πιστέψουν αν τους τα έλεγε όλα αυτά ή ακόμα και να τον κοροϊδέψουν γιατί αυτό ήταν ένα απλό όνειρο. Γι’ αυτόν όμως μπορεί και να μην ήταν όνειρο, γιατί έζησε όλα αυτά τόσο φανερά που του φανερώθηκε η αλήθεια που έψαχνε. Προσπάθησε να τους πει ότι η αιτία που δημιούργησε το κακό είναι το ψέμα που εμφανίστηκε μετά το προπατορικό αμάρτημα. Οι άνθρωποι έμαθαν να ψεύδονται και το σπέρμα του ψέματος τρύπωσε μέσα στην καρδιά τους και τους φάνηκε αρεστό. Λίγο αργότερα γεννήθηκε η ηδονή, που γέννησε τη ζήλεια και η ζήλεια τη σκληρότητα, που αυτή γέννησε την εκδίκηση με αίμα και αυτή η αιτία άρχισε να τους χωρίζει. Σχηματίστηκαν συμμαχίες που όμως η μια στράφηκε εναντίον της άλλης. Κατόπιν έμαθαν να ντρέπονται και την ντροπή την έκαναν αρετή. Σιγά σιγά γεννήθηκε το αίσθημα της τιμής και κάθε συμμαχία ύψωσε το φλάμπουρό της. Άρχισαν να κακομεταχειρίζονται τα ζώα και τα ζώα κρύφτηκαν στα δάση κι έγιναν επιθετικά. Άρχισε τότε ο τοπικισμός, ο ατομικισμός και η διάκριση μεταξύ δικού μου, δικού σου. Έμαθαν τη θλίψη και την αγάπησαν, αναζήτησαν τον πόνο και είπαν πως η αλήθεια κατακτιέται μέσα από τον πόνο. Αφού έγιναν κακοί, άρχισαν να μιλούν για ανθρωπισμό και αδελφότητα. Αφού έγιναν εγκληματίες, επινόησαν τη δικαιοσύνη και έβαλαν νόμους και για να υποχρεώσουν τους ανθρώπους να τους τηρούν θέσπισαν τη λαιμητόμο. Δεν τους έμενε πια παρά να σκέφτονται την ευτυχία της παλιάς εποχής, που την ονόμαζαν όνειρο. Τόση μεγάλη ήταν η επιθυμία τους να ξαναγίνουν αθώοι που έχτισαν ναούς, δημιούργησαν θρησκείες, αλλά αν τους ρωτήσεις αν θέλουν να ξαναγυρίσουν εκεί θα σου πουν όχι. Σαν αντιστάθμισμα σου λένε πως έχουνε την επιστήμη και χάρη σ’ αυτή θα ξαναβρούν την αλήθεια, που αυτή τη φορά θα την αποδεχτούν συνειδητά. Έτσι ο καθένας κατάντησε να προσκολληθεί στον εαυτό του τόσο ζηλότυπα που πάσχισε να ταπεινώσει και να μειώσει με κάθε μέσο τους άλλους. Εμφανίστηκε η δουλεία, οι αδύνατοι υποτάχτηκαν με τη θέλησή τους στους πιο δυνατούς, ώστε να τους βοηθήσουν να συντρίψουν τους ακόμα πιο αδύνατους. Όταν εμφανίστηκαν άνθρωποι δίκαιοι που τους μιλούσαν για την αλαζονεία τους , τους κορόιδεψαν και τους λιθοβόλησαν και αίμα Αγίων έβαψε τους ναούς τους. Πολύ γρήγορα όμως εμφανίστηκαν και μακροχρόνιοι πόλεμοι για να επιβάλλουν οι πιο δυνατοί τις δικές τους αρχές και αξίες που ζητούσαν όλα ή τίποτα. Στο τέλος οι άνθρωποι εξαντλούνταν από τον αδιάκοπο μόχθο και τα πρόσωπά τους έφερναν τα στίγματα του πόνου και διακήρυτταν οι άνθρωποι αυτοί, ότι ο πόνος είναι ομορφιά, αφού η σκέψη δεν υπάρχει παρά χάρη στον πόνο. Κι έτσι δημιούργησαν τραγούδια που εξυμνούν τον πόνο. Στο τέλος τους ικέτευε να τον σταυρώσουν για να πάρει επάνω του όλη τη δυστυχία του κόσμου, εκείνοι όμως εξακολουθούσαν να τον χλευάζουν και να τον λένε τρελό. Τότε μια θλίψη πλημμύρισε την ψυχή του, σφίχτηκε η καρδιά του και ένιωσε να πεθαίνει, όμως εκείνη την ώρα ξύπνησε.

Τώρα που ξύπνησε επιθυμεί να ζήσει. Να ζήσει για να κηρύξει και να διακηρύξει την Αλήθεια . Γιατί είδε την Αλήθεια και τώρα ξέρει πως οι άνθρωποι μπορούν να είναι ωραίοι και ευτυχισμένοι χωρίς να χάσουν την επίγεια ζωή, γιατί είναι τόσο απλό ώστε μπορεί μέσα σε μια μόνο ώρα να έχουν όλα επανορθωθεί.

«Η ουσία είναι να αγαπάς τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου, αυτό είναι όλο και δε χρειάζεται άλλο. Αμέσως θα μάθεις πως χτίζεται ο Παράδεισος».

Η ζωντανή εικόνα αυτού που είδε, θα είναι πάντοτε παρούσα μέσα του, θα μπορεί πάντα να τον ξεσηκώνει και να τον καθοδηγεί.

Φιοντόρ Μιχαήλοβιτς Ντοστογιέφσκι, Το όνειρο ενός γελοίου

Τίποτα στη ζωή δεν μας χαρίζεται

Πρέπει να πολεμήσεις για να φτάσεις στην Ιθάκη σου.

Τίποτα στη ζωή δεν μας χαρίζεται!

Πρέπει να πονέσεις και να πολεμήσεις για να φτάσεις στην Ιθάκη σου.

Να μείνεις εδώ, χωρίς ανταλλάγματα
με καθαρό βλέμμα και ανοιχτή την ψυχή.

Tο θέμα είναι να περάσεις μέσα από το κύμα.
Να μην “σπάσει” επάνω σου.

Η Zωή είναι σύντομη…

Η τέχνη απέραντη…

H ευκαιρία στιγμιαία και το πείραμα αβέβαιο.

Κι όταν σου πούνε “δεν μπορείς”, εσύ χαμογέλα, και δείξε τους πώς γίνεται

Όταν σου λένε, ότι δεν μπορείς να πετάξεις, να ανοίγεις τα φτερά σου και να πετάς όσο πιο ψηλά μπορείς!

Όταν σου λένε, ότι δεν μπορείς να χορεύεις στην βροχή, να λύνεις τα μαλλιά σου ,να βγάζεις τα παπούτσια σου, να βάζεις την αγαπημένη σου μουσική και να το κάνεις επιδεικτικά μπροστά τους.

Όταν σου λένε, να μην ταξιδεύεις, να παίρνεις το πρώτο τρένο, το πρώτο αεροπλάνο και να φεύγεις όσο πιο μακρυά γίνεται.

Όταν σου λένε, να μην κάνεις όνειρα, εσύ να κάνεις τα πιο μεγάλα, να τα πληρώνεις ακριβά, τόσο που, να μην μπορούν πότε να τα αγοράσουν.

Όταν σου λένε, να μην αγαπάς, εσύ να ποντάρες δίπλα και τριπλά στην αγάπη, γιατί ξέρεις ότι μόνο μέσα από αυτήν παίρνεις ζωή.

Όταν σου λένε, να μην πιστεύεις στον έρωτα, εσύ με μεγαλύτερη λύσσα να τον αναζητάς, όπως η φωτιά το οξυγόνο. Γιατί μόνο για έναν μεγάλο έρωτα αξίζει να ζεις.

Όταν σου λένε, ότι η μόνη βεβαιότητα στην ζωή είναι ο θάνατος, εσύ να τους πετάς στην μούρη, την αστείρευτη διψά σου για ζωή.

Όταν σου λένε, να μην πιστεύεις στον άνθρωπο, εσύ ψάξε να βρεις εκείνον τον ένα και βάλτον δίπλα σου για μια ζωή.

Όταν σε φωνάζουν με το επίθετο σου, είσαι βγες στους δρόμους και τραγούδα τ’ όνομα σου, έτσι για να έχουν τον απόηχο του για πάντα στ’ αυτιά τους.

Όταν προσπαθούν να ρουφήξουν την ενέργειά σου, εσύ σαν ήλιος να ανατέλλεις και να τους δίνεις ακόμα περισσότερο φως.

Όταν απορούν με το χαμόγελό σου, εσύ να χαμογελάς ακόμα πιο πλατιά, με όλη σου την αλήθεια. Αυτή να είναι η απάντησή σου.

Όταν σου βάζουν χαμηλά τον πήχη ,μην μπαίνεις καν στον κόπο να τον πηδήξεις.
Να τον σηκώνεις ψηλά μόνος σου και τότε με όλη σου την φόρα, να περνάς από πάνω του, χωρίς καν να τον αγγίξεις.

Όταν δεν μπορούν να σε υποτάξουν και σε βαπτίζουν εγωιστή, υπερόπτη, νάρκισσο, να ξέρεις ότι κάτι κάνεις καλά και ξεφεύγεις από τον έλεγχο τους.

Όταν σου πουν ,ότι αυτό δεν μπορείς να το κάνεις.
Εσύ κοίτα τους μες στα μάτια και πες τους απλά ..
Κοίτα με!!!

Πάλι ο λάθος άνθρωπος

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην επικοινωνία είναι η ψευδαίσθηση ότι είναι επιτυχημένη

Οι άνθρωποι είναι περίεργοι-ας το παραδεχτούμε. Εκεί που νομίζεις ότι τους έχεις διαβάσει σωστά, μπαμ, κάνουν κάτι το οποίο ανατρέπει όλες σου τις προσδοκίες. Σε τι οφείλεται όμως αυτό;

Ένας λόγος είναι ότι δεν έχουμε μάθει τους τρόπους με τους οποίους διαβάζουμε τους ανθρώπους. Ένας απ’ όλους είναι να εξασκηθούμε στο να ακούμε και να παρατηρούμε, αντί να μιλάμε και να είμαστε επικεντρωμένοι σε αυτό που θα απαντήσουμε, για να γίνουμε αρεστοί ή αποδεχτοί.

Πολλοί από εμάς έχουμε διαβάσει βιβλία για τη γλώσσα του σώματος ή για τη γλώσσα του προσώπου, τα οποία όμως δίνουν έναν γενικό ορισμό χωρίς να σταθούν στο γεγονός ότι οι άνθρωποι «παράγουν» και τα δικά τους μοναδικά χαρακτηριστικά που επίσης δηλώνουν συναισθήματα, σκέψεις και προθέσεις. Έτσι μπορεί να έχουμε συγκρατήσει πως αν κάποιος στέκεται με έναν συγκεκριμένο τρόπο και το πόδι του δείχνει εμάς, σημαίνει πως θέλει να κάνουμε παιδιά και να το σκάσουμε στη Χονολουλού.

Πάλι ο λάθος άνθρωπος…

Το συγκεκριμένο άτομο όμως μπορεί να έχει δείξει – κάποια στιγμή που δεν παρατηρούσαμε- πως όταν βρίσκεται κοντά σε παιδιά θέλει να αυτοπυρποληθεί γιατί δεν τ’ αντέχει. Αν αυτό δεν το παρατηρήσουμε, γιατί απλά θέλαμε να μιλάμε για να εντυπωσιάσουμε, θα περιμένουμε αιώνες για να γίνουμε πατέρας/ μητέρα και να το σκάσουμε από τη χώρα με το συγκεκριμένο άτομο. Είναι πολύ χρήσιμο να μάθουμε τη γλώσσα του σώματος και του προσώπου, αλλά να μην βασιζόμαστε αποκλειστικά και μόνο σε αυτή.

Καμιά φορά αυτό που δείχνουν οι άνθρωποι σε σχέση με αυτό που πραγματικά σκέφτονται ή αισθάνονται, έχει μεγάλη διαφορά, όπως για παράδειγμα, οι άνθρωποι γνωρίζουν πολύ καλά πως αν πούνε ψέματα και πιάσουν την μύτη τους, δεν σε κοιτάνε στα μάτια, ισιώσουν τη γραβάτα τους ή σηκωθούν από το τραπέζι με μια απόχη για να πιάσουν πεταλούδες, θα προδοθούν. Έτσι κατά τη διάρκεια μια συζήτησης θα ελέγχουν τις συγκεκριμένες κινήσεις κι εμείς θα είμαστε ήσυχοι ότι μας είπαν την αλήθεια.

Επίσης ένα άλλος λόγος που καταλήγουμε με τον λάθος άνθρωπο είναι ότι οι συναισθηματικές μας αδυναμίες, τη δεδομένη στιγμή μιας γνωριμίας, μας κάνουν να χάνουμε την αντικειμενικότητά μας (και κατ’ επέκταση την παρατηρητικότητά μας όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω). Η ανάγκη μας να αγαπηθούμε και να αγαπήσουμε καθώς και η προσκόλλησή μας σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ικανότητά μας να αναγνωρίσουμε κάποια πράγματα από την αρχή. Όσο περισσότερο έχουμε στο μυαλό μας μια συγκεκριμένη κατάληξη για να καλύψουμε μια συναισθηματική ευαισθησία τόσο περισσότερο οδηγούμαστε στην κώφωση και στην τύφλωση.

Για παράδειγμα, θέλουμε να κάνουμε μια σχέση γιατί ήρθε ο καιρός να νοικοκυρευτούμε πριν μας πάρουν τα χρόνια σβάρνα. Μπορεί να θέλουμε να κάνουμε μια νέα σχέση για να κλείσουμε τις πληγές που μας άφησε η προηγούμενη ή θέλουμε να είμαστε με κάποιον/α για να νιώθουμε περισσότερη ασφάλεια, να βρούμε την χαμένη μας χαρά ή να σταματήσουμε να νιώθουμε μοναξιά.

Ποτέ να μην πηγαίνεις να κάνεις τα ψώνια της εβδομάδας όταν πεινάς, όταν πεινάς (συναισθηματική αδυναμία) αγοράζεις ό,τι σου γεμίζει το μάτι (λάθος άνθρωπος) χωρίς να κάνεις συνειδητή επιλογή αν αυτό που διαλέγεις θα καλύψει τις πραγματικές σου ανάγκες. Με αυτόν τον τρόπο θα πάρουμε λάθος αποφάσεις τις οποίες αργότερα θα είμαστε απρόθυμοι να αναγνωρίσουμε γιατί θα πρέπει να κάνουμε αλλαγές. Και σε κανέναν δεν αρέσουν οι αλλαγές.

Ας σημειώσουμε όλα όσα θα θέλαμε να έχουν ως ποιότητες οι άνθρωποι, τους οποίους θέλουμε να έχουμε στη ζωή μας , όλα εκείνα που θα έρθουν να κουμπώσουν με τις δικές μας ποιότητες και με την ήδη ολοκληρωμένη μας προσωπικότητα. Στη συνέχεια να μάθουμε τους τρόπους να αναγνωρίζουμε τα παραπάνω διότι έτσι θα είμαστε επικεντρωμένοι σε αυτό που αναζητάμε και θα μας προσφέρει μεγαλύτερες πιθανότητες να επιλέξουμε σωστά.

Σενέκας: Ο ανόητος υποφέρει από τον ίδιο του τον εαυτό

Παρατηρώντας γενικά, διαπιστώνουμε πως οι εχθροί της ανθρώπινης ευτυχίας είναι ο πόνος και η ανία. Μπορούμε να παρατηρήσουμε ακόμη πως στον βαθμό που έχουμε την τύχη να ξεφύγουμε – από τον έναν εχθρό, πλησιάζουμε τον άλλο. Στην πραγματικότητα η ζωή δεν είναι παρά μια βίαιη παλινδρόμηση ανάμεσα στους δύο αυτούς πόλους. Οι καταστάσεις ανάγκης και η φτώχεια δημιουργούν πόνο· ενώ όταν κάποιος είναι ευκατάστατος, βαριέται. Συνεπώς, όσο οι κατώτερες τάξεις επιδίδονται σε μια ατέρμονη μάχη με την ανέχεια, δηλαδή με τον πόνο, τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα αγωνίζονται συνεχώς -και συχνά απελπισμένα- να κατανικήσουν την ανία.

Ο εσωτερικός ή υποκειμενικός ανταγωνισμός πηγάζει από το γεγονός πως στον άνθρωπο η δεκτικότητα στον πόνο είναι αντιστρόφως ανάλογη προς τη δεκτικότητα στην ανία, διότι η δεκτικότητα αυτή είναι ανάλογη με τη διανοητική ικανότητα του καθενός. Για να γίνω πιο σαφής, ένα αμβλύ πνεύμα συνδέεται με μια αμβλεία ευαισθησία, με ένα νευρικό σύστημα που δεν μπορεί να πληγεί από ερεθίσματα, κοντολογίς με έναν χαρακτήρα που δεν μπορεί να νιώσει πολύ τον πόνο ή την αγωνία, όσο έντονα και ανυπόφορα και αν είναι αυτά. Η πνευματική αμβλύτητα πηγάζει από εκείνο το ψυχικό κενό που βλέπουμε χαραγμένο σε τόσα πρόσωπα, μια ψυχική κατάσταση που φανερώνεται από τη μόνιμη και ζωηρή στροφή της προσοχής σε όλες τις επουσιώδεις περιστάσεις του εξωτερικού κόσμου. Αυτή είναι η αληθινή πηγή της ανίας – ένα συνεχές κυνήγι των έντονων συγκινήσεων, προκειμένου να απασχολούμε τον νου και την ψυχή μας. 

Οι δραστηριότητες που επιλέγουν οι άνθρωποι για τον σκοπό αυτό φανερώνουν πως δεν έχουν κανένα κριτήριο, όπως αποδεικνύεται από τα άθλια μέσα στα οποία καταφεύγουν για να περάσουν την ώρα τους και από τον τρόπο που συναναστρέφονται και συζητούν- ή όπως μαρτυρά ο αριθμός των ατόμων που στέκονται στο κατώφλι και κουτσομπολεύουν ή που χαζεύουν από το παράθυρο. Αυτό το ψυχικό κενό είναι κυρίως εκείνο που ωθεί τους ανθρώπους στην αναζήτηση της κοινωνικότητας, της ψυχαγωγίας, της διασκέδασης, της κάθε είδους πολυτέλειας, που μπορεί να οδηγήσει σε καταχρήσεις και εξαθλίωση.

Από μια τέτοια δυστυχία μόνο ο εσωτερικός πλούτος μπορεί να μας προστατέψει αποτελεσματικά, διότι όσο πιο πλούσιοι γινόμαστε εσωτερικά, τόσο λιγότερο ευάλωτοι είμαστε στην ανία. Η σκέψη, που με την ανεξάντλητη δραστηριότητά της αντλεί διαρκώς νέο υλικό από τα πολυποίκιλα φαινόμενα του εσωτερικού κόσμου και του εξωτερικού περιβάλλοντος, για να τα επεξεργαστεί, και που είναι πάντα ικανή και έτοιμη να τα συνδυάσει διαφορετικά, η σκέψη είναι που ενισχύει το μυαλό και, πέρα από τις στιγμές χαλάρωσης, το προστατεύει από την ανία.

Από την άλλη όμως, η υψηλού βαθμού ευφυΐα πηγάζει από μια μεγαλύτερη ευαισθησία, από σθεναρότερη βούληση, από εντονότερο πάθος· ο συνδυασμός αυτών των ιδιοτήτων μάς κάνει να βιώνουμε πιο έντονα τα συναισθήματα, να είμαστε πιο ευάλωτοι σε κάθε σωματικό -ακόμα και ψυχικό- πόνο, να έχουμε μεγαλύτερη αγωνία για τυχόν αναποδιές και μεγαλύτερη δυσαρέσκεια αν μας ενοχλήσουν. Όλες οι παραπάνω τάσεις ενισχύονται από τη δύναμη της φαντασίας, από τη ζωντάνια των σκέψεών μας, ακόμα και των δυσάρεστων. Αυτό ισχύει, σε διαφορετικό βαθμό, σε κάθε επίπεδο πνευματικής ισχύος – από τον ανόητο έως τη μεγαλύτερη μεγαλοφυΐα του κόσμου. Συνεπώς, όσο πιο κοντά βρίσκεται κανείς, είτε από υποκειμενική είτε από αντικειμενική άποψη, σε μία από τις δύο πηγές της ανθρώπινης δυστυχίας, τόσο πιο μακριά βρίσκεται από την άλλη. Και κάπως έτσι η φυσική κλίση του καθενός θα τον οδηγήσει να προσαρμόσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον αντικειμενικό του κόσμο στον υποκειμενικό του, θα τον θωρακίσει δηλαδή όσο πιο καλά μπορεί ενάντια στην πηγή δυστυχίας στην οποία είναι πιο ευάλωτος. 

Ο πνευματικά ανώτερος άνθρωπος θα αγωνιστεί πάνω απ’ όλα για να αποφύγει τον πόνο και τις έξωθεν οχλήσεις, θα επιδιώξει την ησυχία και την άνεση του ελεύθερου χρόνου, δηλαδή μια ήρεμη και λιτή ζωή, με όσο το δυνατόν λιγότερες συναναστροφές- και αργότερα, ύστερα από κάποια σχετική τριβή με τους λεγόμενους συνανθρώπους του, θα επιλέξει να αποτραβηχτεί από τα εγκόσμια, ή ακόμα και να αποσυρθεί στη μοναξιά του, εάν πρόκειται για κάποιο σπουδαίο πνεύμα. Διότι όσο περισσότερα διαθέτει κάποιος μέσα του, τόσο λιγότερα ζητά από τους άλλους – και τόσο πιο ασήμαντοι είναι για εκείνον οι άλλοι. Γι’ αυτό και ένα πολύ αναπτυγμένο πνεύμα τείνει να κάνει τον άνθρωπο αντικοινωνικό. Είναι αλήθεια πως αν μπορούσε η ποιότητα του πνεύματος να αντικατασταθεί από την ποσότητα, θα άξιζε κανείς να συγχρωτίζεται με το ευρύ κοινό- δυστυχώς, όμως, εκατό ανόητοι δεν μπορούν να αναπληρώσουν έναν γνωστικό.

Αντίθετα, κάποιος που ανήκει στο άλλο άκρο, πριν καλά καλά ξελαφρώσει από τις υποχρεώσεις του, προσπαθεί πάση θυσία να εξασφαλίσει την ψυχαγωγία του και τη συναναστροφή του με κόσμο, κάνοντας παρέα με τον πρώτο τυχόντα και αποφεύγοντας όσο μπορεί τον εαυτό του. Διότι στη μοναξιά, εκεί που ο καθένας επιβιώνει με ό,τι διαθέτει μέσα του, είναι που φανερώνεται ο εσωτερικός κόσμος ο ανόητος με την ακριβή περιβολή αγκομαχά υπό το βάρος της άθλιας προσωπικότητάς του, ένα βάρος από το οποίο δεν θα απαλλαγεί ποτέ, τη στιγμή που ο προικισμένος με χαρίσματα άνθρωπος θα δώσει ζωή στον έρημο τόπο με τις σκέψεις του. Ο Σενέκας λέει “Ο ανόητος υποφέρει από τον ίδιο του τον εαυτό”, ένα πράγματι πολύ σωστό γνωμικό. Και, κατά κανόνα, μπορεί να διαπιστώσει κανείς πως ένας άνθρωπος είναι πολύ κοινωνικός μόνο όταν είναι πνευματικά φτωχός και γενικά άξεστος. Διότι η επιλογή που έχει κάποιος στον κόσμο περιορίζεται ανάμεσα στη μοναξιά και τη χυδαία κοινωνικότητα.