Μαρία· από απλή γυναίκα, σε «μετά Θεόν, η θεός» - Η προοδευτική εξέλιξη της θεολογικής θέσης της Παναγίας, κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες

Πρόλογος

«Βλέπουμε την παρθένο Μαρία όχι ανεξάρτητα από τον Χριστό, αλλά πάντοτε σε σχέση με το πρόσωπο του Θεανθρώπου». (Η Ορθοδοξία μας, σ. 214).

Ακριβώς σε αυτήν την θεολογική παραδοχή, στηρίζεται όλο το παρόν άρθρο μας. Η θεολογική θέση που έχει ο Χριστός, εξαρτά και την θεολογική θέση της Μαρίας. Ήταν όμως πάντοτε η ίδια, ή μήπως διαμορφώθηκε μέσα στον χρόνο; Στην πλαστογραφημένη επιστολή του Ιούδα του «Αδελφόθεου», η οποία είναι ένα από τα 27 βιβλία της Καινής Διαθήκης, ο άγνωστος συντάκτης υποστηρίζει, όχι μόνο ότι η πίστη παραδόθηκε μία φορά, αλλά προτρέπει τους πιστούς να αγωνίζονται για αυτήν, σαν κάτι στατικό. «ἀνάγκην ἔσχον γράψαι ὑμῖν παρακαλῶν ἐπαγωνίζεσθαι τῇ ἅπαξ παραδοθείσῃ τοῖς ἁγίοις πίστει» (στ. 3). Οι σύγχρονοι απολογητές ισχυρίζονται ότι δεν γραμμένα τα πάντα μέσα στα βιβλία της Καινής Διαθήκης, αλλά ότι και αυτή αποτελεί μέρος της «Ιεράς Παραδόσεως». Έτσι δικαιολογούν από την μία μεριά τις σοβαρότατες ελλείψεις της Καινής Διαθήκης σε σχέση με την μεταγενέστερη θεολογία, και από την άλλη προσπαθούν να ερμηνεύσουν τα πάντα με βάση τα αποκρυσταλλωμένα δόγματα του 4ου- 5ου αιώνος.

Παρ' όλα αυτά, αν μελετήσουμε προσεκτικά την χριστιανική γραμματεία, θα παρατηρήσουμε μια σταδιακή εξέλιξη στην χριστολογία της Εκκλησίας, που επηρεάζει και την «Μαριολογία». Ειδικά, κατά τις λεγόμενες «χριστολογικές» έριδες, εντός της Εκκλησίας πάντα, παράλληλα με την ενίσχυση της «θεότητας» του Ιησού, ενισχύθηκε και η θεολογική θέση της Μαρίας, ως «Θεομήτωρ», «Θεοτόκος», και «Αειπάρθενος». Και μαζί με αυτά, και οι σχετικές εορτές και τα προσκυνήματα, για τα οικονομικά οφέλη του ιερατείου. Δες και εδώ

Θα προσπαθήσουμε, λοιπόν, να παρακολουθήσουμε αυτήν την εξέλιξη κατά τους πρώτους αιώνες, με τρόπο συνοπτικό, και αναφερόμενοι κυρίως στην μερίδα εκείνη του πολυμορφικού χριστιανισμού, που τελικά επικράτησε και αργότερα εδραιώθηκε με την πολιτική εξουσία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, την αυτοαποκαλούμενη «ορθόδοξη», η οποία φρόντισε να εξαφανίσει τα συγγράμματα των αντιπάλων. Πως η Μαρία, από απλή γυναίκα, σταδιακά μετετράπη σε «μετά Θεόν, η θεός τα δευτερεία της Τριάδος η έχουσα», όπως αναφέρεται σε ύμνο της Εκκλησίας του 7ου αιώνος (Άγιος Ανδρέας, αρχιεπίσκοπος Κρήτης). ΔΕΣ: ΕΙΧΕ Ο ΘΕΟΣ ΓΙΑΧΒΕ ΣΥΖΥΓΟ;

Τί προκύπτει από τα 27 βιβλία της Καινής Διαθήκης
Τα κείμενα της Καινής Διαθήκης, όσα δηλαδή κρίθηκαν εκ των υστέρων ως «κανονικά», μέσα από μια μακρά διαδικασία που διήρκησε δύο-τρεις αιώνες, αν και πλαστογραφημένα σε πάμπολλα σημεία όπως έχει αποδείξει η επιστημονική έρευνα, εντούτοις περιέχουν σπέρματα που αντικατοπτρίζουν τα ποικίλα ρεύματα του πολυμορφικού Χριστιανισμού, για τουλάχιστον έναν αιώνα. Οι επιμέρους συγγραφείς των βιβλίων, άγνωστοι στην συντριπτική τους πλειοψηφία, εκφράζουν διαφορετικές θεολογικές αντιλήψεις, τόσο ως προς την χριστολογία, όσο και για την θέση της Μαρίας. Το κοινό τους σημείο, είναι ότι πουθενά δεν ισχυρίζονται όσα θα ισχυριστούν αργότερα οι θεολόγοι και ειδικά κατά την περίοδο των χριστολογικών ερίδων (4ος-6ος αιώνας).

Όπως είναι γνωστό, ο Παύλος, είναι ο αρχαιότερος χριστιανός συγγραφέας του οποίου διαθέτουμε γραπτά (γράφει περίπου μεταξύ 49-60 π. κ. ε). Μέσα από τις επιστολές του, που τις απευθύνει κυρίως στις περιοχές όπου σύστησε ομάδες πιστών, μεταξύ «των εθνών», δεν προκύπτει ότι έδινε μεγάλη σημασία στο πρόσωπο της Μαρίας. Ούτε καν «παρθένο» δεν την αναφέρει. Φαίνεται να αγνοεί ακόμα και αυτό το θαυμαστό «γεγονός» της παρθενικής γέννησης, παρ' ότι ήταν άριστος γνώστης των ιουδαϊκών «προφητικών» κειμένων. Έτσι, στην «Προς Ρωμαίους» επιστολή του, γράφει: «περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ γενομένου ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα» (1:3). Από το «σπέρμα» του Δαβίδ, σημαίνει ότι ο Ιησούς κατάγεται από απογόνους του Δαβίδ. Αυτό σημαίνει ότι ο Ιησούς είχε πατέρα φυσικό (και όχι απλά νομικό, όπως ισχυρίζονται οι απολογητές), πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα μπορούσε να ισχύει ταυτόχρονα η γέννηση από Παρθένο, όπως μεταπλάστηκε αργότερα η «ιστορία». Σύμφωνα με τις εβραϊκές συνήθειες της εποχής, η καταγωγή δίδονταν από τον πατέρα (Αριθμοί, 1:18, - Β΄ Έσδρα, 2:59).

Σε άλλη επιστολή του, αναφέρει σχετικά: «ὅτε δὲ ἦλθεν τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ γενόμενον ἐκ γυναικός» (Προς Γαλάτας, 4:4). Αποκαλεί την Μαρία ως «γυναίκα» και όχι ως «παρθένο», όπως θα έπρεπε σύμφωνα με τα σημερινά θεολογικά δεδομένα. Στην Γραφή, πάντα γίνεται διάκριση μεταξύ γυναίκας (που είναι η παντρεμένη), και παρθένου (που είναι η μη παντρεμένη). Μάλιστα, ο ίδιος ο Παύλος, κάνει την διάκριση και ξεχωρίζει τους όρους αυτούς στην πρώτη επιστολή του «Προς Κορινθίους», που γράφει: «μεμέρισται ἡ γυνὴ καὶ ἡ παρθένος» (7:34). Διαφέρει, δηλαδή. Συνεπώς, κατά τον Παύλο, η Μαρία γέννησε τον Ιησού με φυσικό τρόπο και όχι υπερφυσικό. Σε αυτό συνηγορεί και η σχετική χριστολογική άποψη του Παύλου, όπως εκφράζεται από τον ίδιο στην «Προς Φιλιππησίους» επιστολή του:

τοῦτο γὰρ φρονείσθω ἐν ὑμῖν ὃ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ὃς ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα θεῷ ἀλλ' ἑαυτὸν ἐκένωσεν μορφὴν δούλου λαβών ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος• καί σχήματι εὑρεθείς ὥς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου θανάτου δὲ σταυροῦ· διὸ καὶ ὁ θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσεν καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα ἵνα ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσηται ὅτι κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς δόξαν θεοῦ πατρός.
(2:5-11)

Κατά τον Παύλο, λοιπόν, ο Ιησούς είναι μια «θεϊκή οντότητα», που αδειάζει τον εαυτό του λαμβάνοντας ομοίωμα και σχήμα ανθρώπου, πεθαίνει, ανασταίνεται από τον Θεό και τότε είναι που ο Θεός τον υπερυψώνει και τον κάνει «Κύριο». Ο συγγραφέας των «Πράξεων», διασώζει σχετικό κήρυγμα του Παύλου: «ταύτην ὁ θεὸς ἐκπεπλήρωκεν τοῖς τέκνοις αὐτῶν ἡμῖν ἀναστήσας Ἰησοῦν ὡς καὶ ἐν τῷ ψαλμῷ τῷ δευτέρῳ γέγραπται Υἱός μου εἶ σύ ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε» (13:33).

Κατά την υποτιθέμενη «ανάσταση» του Ιησού από τον Θεό, τότε έγινε Υιός του Θεού. Αυτή την έννοια έχει η φράση «Εγώ σήμερα σε γέννησα», δηλαδή, σήμερα σε υιοθέτησα.

Τότε υπερυψώθηκε και έγινε «Κύριος», σύμφωνα με την «Προς Φιλιππησίους» επιστολή. Σε αυτό, συνηγορεί και ο Πέτρος, κήρυγμα του οποίου διασώζεται πάλι στο βιβλίο των «Πράξεων»:

προϊδὼν ἐλάλησεν περὶ τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ ὅτι οὐ κατελείφθη ἡ ψυχὴ αὐτοῦ εἰς ᾅδου, οὔδε ἡ σὰρξ αὐτοῦ εἶδεν διαφθοράν ·τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ἀνέστησεν ὁ θεός οὗ πάντες ἡμεῖς ἐσμεν μάρτυρες (...) ἀσφαλῶς οὖν γινωσκέτω πᾶς οἶκος Ἰσραὴλ ὅτι καὶ κύριον καὶ Χριστὸν αὐτὸν ὁ θεός ἐποίησεν τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε.
(2:31-36)

Κατά την «ανάσταση», λοιπόν, ο Ιησούς έγινε «Κύριος» και «Χριστός» από τον Θεό. Συνεπώς, όταν γεννήθηκε ο Ιησούς, γεννήθηκε ως απλός άνθρωπος. Για αυτόν τον λόγο, η θέση της Μαρίας δεν ήταν κάποια πολύ σημαντική, όπως έγινε αργότερα. Αυτές οι απόψεις, σήμερα θεωρούνται αιρετικές. Όμως, μάλλον ότι ήταν «ορθόδοξες» κατά την εποχή εκείνη.

Στο «Κατά Μάρκον» ευαγγέλιο, που αν δεχτούμε τον μεταγενέστερο ισχυρισμό του Ειρηναίου, γράφτηκε καθ’ υπαγόρευση του αποστόλου Πέτρου, ο Ιησούς γίνεται «Χριστός» όχι κατά την «ανάσταση», αλλά κατά την βάπτιση. Είναι αξιοσημείωτο να δούμε πως αρχίζει το συγκεκριμένο ευαγγέλιο ο άγνωστος συγγραφέας του: «Ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ Χριστοῦ» (1:1). Σύμφωνα με την θεολογική γλώσσα, το ευαγγέλιο, είναι ο ίδιος ο ερχομός του Ιησού στον κόσμο. Είναι δηλαδή ένα χαρμόσυνο «γεγονός». Ο Θεός Λόγος προσλαμβάνει την ανθρώπινη φύση, την αγιάζει, την ανακαινίζει, της δίνει την νίκη κατά του θανάτου, την θεραπεύει, και την υψώνει στα επουράνια για την κατά χάρη ένωσή της με τον Τριαδικό θεό.

Στο ευαγγέλιο αυτό όμως, που είναι και το πρώτο χρονολογικά, παραλείπεται η σημαντική εξιστόρηση των «γεγονότων» που σήμερα αποτελούν τον θεολογικό πυρήνα της διδασκαλίας της Εκκλησίας. Η «αρχή», για τον συγγραφέα (ή για τον Πέτρο, αν θέλετε), δεν τοποθετείται στην ενανθρώπηση, αλλά στην βάπτιση! Για αυτό, δεν αναφέρονται «γεγονότα» που έχουν σήμερα την σπουδαιότερη θεολογική σημασία, όπως ο «ευαγγελισμός της Θεοτόκου», ούτε η δήθεν εκπλήρωση κάποιας μεσσιανικής «προφητείας». Προφανώς, τίποτα από αυτά δεν υπήρχε ως «θεολογία» ακόμα. Η «αρχή» της καλής αγγελίας, ξεκινάει με τον Ιησού να βαπτίζεται και τότε να λαμβάνει δύναμη από τον Θεό, ώστε να αρχίσει να ενεργεί «εν δυνάμει».

Καὶ ἐγένετο ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις ἦλθεν Ἰησοῦς ἀπὸ Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐβαπτίσθη ὑπὸ Ἰωάννου εἰς τὸν Ἰορδάνην καὶ εὐθὲως ἀναβαίνων ἀπὸ τοῦ ὕδατος εἶδεν σχιζομένους τοὺς οὐρανοὺς καὶ τὸ πνεῦμα ὡσεὶ περιστερὰν καταβαῖνον ἐπ' αὐτόν• καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῶν οὐρανῶν Σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός ἐν ὦ εὐδόκησα.
(1:9-11)

Συνεπώς, ούτε εδώ είναι περίοπτη η θέση της Μαρίας. Αναφέρεται μάλιστα ρητώς, ότι ο Ιησούς είχε αδέλφια (6:1-3). Η αναφορά ότι αυτά είναι παιδιά του Ιωσήφ από προηγούμενο γάμο του, είναι μεταγενέστερη ερμηνεία, βρίσκεται στο ψευδεπίγραφο «Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου», και υπάρχει απλά και μόνο για να στηρίξει το δήθεν «αειπάρθενο» της Μαρίας.

Στο «Κατά Ματθαίον» ευαγγέλιο, γίνεται μια ανεπιτυχής προσπάθεια σύνδεσης του Ιησού με την Παλαιά Διαθήκη. Ο συγγραφέας, έχοντας πλαστογραφήσει και παραποιήσει τα ιουδαϊκά κείμενα, απευθυνόμενος σε κοινότητα Ιουδαίων που είχε δεχτεί τον Ιησού, προσπαθεί (συν τοις άλλοις) να αποδώσει την γέννηση του Ιησού σε παρθένο.

Τοῦ δὲ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ γέννησις οὕτως ἠν• μνηστευθείσης γὰρ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ, πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτούς, εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ πνεύματος ἁγίου· Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς δίκαιος ὢν καὶ μὴ θέλων αὐτὴν παραδειγματίσαι, ἐβουλήθη λάθρᾳ ἀπολῦσαι αὐτήν· ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἐνθυμηθέντος ἰδού, ἄγγελος κυρίου κατ' ὄναρ ἐφάνη αὐτῷ λέγων, Ἰωσὴφ υἱὸς Δαβίδ, μὴ φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαριὰμ τὴν γυναῖκά σου• τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ πνεύματός ἐστιν ἁγίου· τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν• αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. Τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος, Ἰδού, ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσουσιν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ, ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον, Μεθ' ἡμῶν ὁ θεός.
(1:18-23)

Πριν λοιπόν συνευρεθεί ο Ιωσήφ με την Μαρία, η Μαρία βρίσκεται έγκυος, «έχουσα εκ Πνεύματος αγίου». Δεν αναφέρεται τίποτα στα υποτιθέμενα «γεγονότα» του «ευαγγελισμού», προφανώς διότι ήταν ακόμα άγνωστος. Η βαρύτητα δίδεται στο ότι έμεινε έγκυος ενώ ήταν ακόμα παρθένα, για να εκπληρωθεί η «προφητεία» του Ησαΐα. Ο Ησαΐας βέβαια, δεν λέει κάτι τέτοιο. Αν ανοίξουμε στο 7ο κεφάλαιο του ομώνυμου βιβλίου, ο Ησαΐας απευθυνόμενος στον βασιλιά, αναφέρεται σε ένα παιδί που θα γεννηθεί κατά την εποχή του και όχι αιώνες μετά. Απόδειξη είναι ότι οι εναντίον του Άχαζ εκστρατεύσαντες βασιλείς, θα διασπαστούν, πριν προλάβει το παιδί να μεγαλώσει και να διακρίνει το καλό από το κακό (Ησαΐας, 7:14-16). Ο συγγραφέας μεταβάλει το «καλέσεις το όνομα αυτού Εμμανουήλ», που λέει ο Ησαίας στον Άχαζ, σε «καλέσουσιν το όνομα αυτού Εμμανουήλ», για να κρύψει το γεγονός ότι η ρήση του Ησαΐα έλαβε ήδη την εκπλήρωσή της, κατά την εποχή του Άχαζ και ότι είναι άσχετη με κάποια μεσσιανική «προφητεία». Άλλωστε, ούτε περί «παρθένου» κάνει λόγο ο Ησαΐας, αλλά περί νεαρής γυναικός. Την οποία έχει μπροστά του, και την δείχνει στον Άχαζ.

Συνεπώς, ούτε εδώ έχει κάποια καλύτερη θεολογική θέση η Μαρία. Άλλωστε, «οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ἕως οὗ ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον» (1:25). Δηλαδή, αφού γέννησε τον γιο της τον πρωτότοκο, τον Ιησού, μετά είχε ερωτικές σχέσεις με τον Ιωσήφ, και μάλιστα έκανε και άλλα παιδιά. Διαφορετικά, η λέξη «πρωτότοκος» δεν θα είχε νόημα.

Είναι ξεκάθαρος ο συγγραφέας του ευαγγελίου και, μάλιστα, στο κεφάλαιο 12, στίχος 46, επιβεβαιώνει τον συγγραφέα του «Κατά Μάρκον» ευαγγελίου, στο ότι ο Ιησούς είχε αδέλφια, χωρίς να αναφέρεται κάπου ότι αυτά είναι από προηγούμενο γάμο του Ιωσήφ. Και όχι μόνο αυτό, αλλά επιπλέον όταν τον ζητά η Μαρία, ο Ιησούς την παραμερίζει, λέγοντας: «Τίς ἐστιν ἡ μήτηρ μου καὶ τίνες εἰσὶν οἱ ἀδελφοί μου; καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν, Ἰδού, ἡ μήτηρ μου καὶ οἱ ἀδελφοί μου» (12:48-49). Ωστόσο, ούτε στο «Κατά Μάρκον», ούτε στο «Κατά Ματθαίον», ούτε καν στο «Κατά Λουκάν», ο Ιησούς προϋπάρχει ως «Λόγος». Αυτή η θεολογία της «ενσάρκωσης» που διαβάζουμε στον συγγραφέα του «Κατά Ιωάννην» ευαγγελίου- που δεν πρέπει να συγχέεται με αυτήν του Παύλου που ήδη αναφέραμε- είναι μεταγενέστερη, προς τα τέλη του 1ου αιώνος.

Πριν όμως την εξετάσουμε, ας δούμε τι συμβαίνει στο «Κατά Λουκάν» ευαγγέλιο. Εδώ, αναφέρεται η γέννηση από Παρθένο, και τα σχετικά «γεγονότα», όπως ο «ευαγγελισμός». Όμως, αν και γίνεται προσπάθεια σύνδεσης του Ιησού με την Παλαιά Διαθήκη, εντούτοις καμία εκπληρωθήσα δήθεν προφητεία δεν αναφέρεται. Ο συγγραφέας δεν απευθύνεται σε κάποια ιουδαϊκή κοινότητα που να είναι εξοικειωμένη με τις Γραφές, αλλά στον Θεόφιλο, που ήταν μάλλον εθνικός προσήλυτος. Βέβαια, ούτε εδώ γίνεται αναφορά σε προΰπαρξη του Ιησού.

Προσέξτε τώρα τα λόγια του αγγέλου προς την Μαρία: «ἰδού, συλλήψῃ ἐν γαστρὶ καὶ τέξῃ υἱόν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν· οὗτος ἔσται μέγας καὶ υἱὸς ὑψίστου κληθήσεται καὶ δώσει αὐτῷ κύριος ὁ θεὸς τὸν θρόνον Δαβὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ βασιλεύσει ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακὼβ εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος. [...] Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ καὶ δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι• διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱὸς θεοῦ» (1:31-33.35). Ώστε η Μαρία, συλλαμβάνει «δια Πνεύματος αγίου», τον Ιησού. Μετά από την επισκίαση της δύναμης του υψίστου. Ο Ιησούς, θα ονομαστεί «Υιός Υψίστου», ο Θεός θα του δώσει τον θρόνο του Δαβίδ για να βασιλεύει αιώνια στον οίκο Ιακώβ (στους Εβραίους λοιπόν), και θα κληθεί «Υιός θεού». Αυτό είναι κάτι το εντελώς διαφορετικό από αυτό που αναφέρεται στο «Κατά Ματθαίον». Όπως παρατηρούμε, για τον συγγραφέα του «Κατά Λουκάν» ευαγγελίου, ο Ιησούς δεν ήταν εξ αρχής «Υιός» του Θεού. Έγινε μελλοντικά. Αλλά πότε; Μάλλον, κατά την βάπτιση, τότε που υποτίθεται ότι μίλησε ο Θεός και τον σύστησε ως υιό αγαπητό, που σε εκείνον ευδόκησε (Κατά Λουκάν, 3:22). Αλλά και το «Υιός του Θεού», δεν έχει καμία σχέση με την διδασκαλία του ομοούσιου! Ο Ιησούς κλήθηκε αργότερα ως Υιός θεού, δια της υιοθεσίας.

Η ιουδαϊκή μονοθεϊστική παράδοση ήταν οικεία με ανθρώπους που γίνονται «θεϊκοί». Για παράδειγμα, ο Σολομώντας γίνεται θεϊκός δια της υιοθεσίας του από τον Θεό (Β΄ Σαμουήλ, 7:12-14), ο Δαβίδ (Ψαλμός, 88:20-28).

Υπάρχει όμως ένα χωρίο πάλι στο «κατά Λουκάν», που έρχεται σε αντίθεση με το παραπάνω. Εκεί, ο Ιησούς, είναι «Χριστός» και «Κύριος», από τότε που γεννήθηκε (2:11). Δεν πρέπει να μας παραξενεύει αυτή η αντίφαση που βρίσκεται στο ίδιο ευαγγέλιο, ένα κεφάλαιο παρακάτω. Τα κείμενα έχουν αλλαχθεί πολλές φορές, όπως αναφέρει σχετικά και ο Ωριγένης.

Είναι φανερό, ότι ο συγγραφέας, όταν αναφέρεται στην γέννηση από παρθένο, έχει επιρροές από τον εθνικό κόσμο. Ο Θεός καθιστά έγκυο μία παρθένα μέσω της δύναμής του. Ανάλογα παραδείγματα έχουμε και από την μυθολογία. Οι ομοιότητες είναι τόσο εκπληκτικές, ώστε ο απολογητής Ιουστίνος αναγκάζεται να ομολογήσει:

«Με το να λέγομε ότι ο Λόγος, ο οποίος είναι το πρώτο γέννημα του Θεού, γεννήθηκε χωρίς επιμιξία, ο Ιησούς Χριστός ο διδάσκαλος ημών, και ότι σταυρωθείς, αποθανών και αναστάς ανήλθε εις τον ουρανό, δεν φέρομε τίποτα νέο πέρα από τους λεγόμενους από εσάς υιούς του Διός» (Α΄ Απολογία, 21:1).

Στην προσπάθειά του να εξηγήσει το γιατί, πέφτει σε αντιφάσεις, δείγμα της αδυναμίας του χριστιανικού λόγου. Στην «Α΄ Απολογία» του, τις ομοιότητες τις αποδίδει στην «ενέργεια των φαύλων δαιμόνων» που προσπάθησαν κατ’ αυτόν τον τρόπο να εξαπατήσουν το ανθρώπινο γένος, ενώ στην «Β΄ Απολογία» του τις αποδίδει στον «σπερματικό λόγο», ότι δήθεν ο Θεός άφησε να διαρρεύσει εν μέρει η αλήθεια στον εθνικό κόσμο, κάτι σαν «ευαγγελική προπαρασκευή». Είναι η γνωστή αντιφατική και υποκριτική χριστιανική διγλωσσία. Διότι, αυτές οι θέσεις είναι αλληλοαναιρούμενες. Οι ομοιότητες δεν είναι δυνατόν να αποδίδονται ταυτόχρονα σε ενέργεια του θεού και του διαβόλου!

Αν και η θεολογική θέση της Μαρίας δεν είναι ακόμα αυτό που σήμερα ξέρουμε, παρόλα αυτά, είναι σίγουρα βελτιωμένη σε σχέση με την γραμματεία πριν το 75- 85 κ. ε. Για αυτό και μακαρίζεται ως «ευλογημένη μεταξύ των γυναικών» (1:28), ότι βρήκε χάρη μεταξύ των γυναικών από τον θεό (1:30), «μητέρα του κυρίου», δηλαδή μητέρα εκείνου που ο Θεός έκανε «κύριο» του θρόνου Δαβίδ (1:41).

Για τον συγγραφέα του «κατά Ιωάννην» ευαγγελίου, ο οποίος εισάγει μια ανώτερη θεολογική άποψη για τον Ιησού, την θεολογία της σάρκωσης, ο Ιησούς προϋπάρχει ως «ο Λόγος του Θεού», που σε κάποια χρονική στιγμή, έγινε άνθρωπος. Βέβαια, αξιοσημείωτο είναι ότι δεν αναφέρει τίποτα περί παρθενικής σύλληψης. Στην ιουδαϊκή γραμματεία, φαίνεται να υπάρχει δίπλα στον Θεό, μια δεύτερη οντότητα, η Σοφία. Εξαιτίας του αυστηρού μονοθεϊσμού των Ιουδαίων, αυτή η οντότητα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «θεός» κατ’ ουσία, διότι τότε θα είχαμε δύο θεούς, άρα πολυθεΐα. Είναι όμως «θεϊκή». Η Σοφία του Θεού, διακρίνεται από τον Θεό (η θέση των γνωστικών - νεοπλατωνιστών), και παρουσιάζεται ως έχουσα υπόσταση. Για παράδειγμα, αναφέρεται στο βιβλίο των Παροιμιών να λέει η Σοφία: «Κύριος έκτισεν με αρχήν οδών αυτού εις έργα αυτού» (8:22). Είναι το όργανο δια του οποίου ο Θεός ξεκίνησε τα έργα του.

Ο Φίλων ο Ιουδαίος, ένας διανοούμενος που προσπάθησε να συνδέσει τον Μωυσή με τον Πλάτωνα, δανείστηκε τον φιλοσοφικό όρο «λόγος» των Στωικών, και τον ταύτισε με την «Σοφία». Έτσι, εκείνος ήταν που πρώτος έκανε αναφορά στον «Λόγο» του Θεού, που θεωρούσε ως «Ιδέα των ιδεών», επηρεασμένος από τον Πλάτωνα. Ο άγνωστος συγγραφέας, πήρε την ιδέα του Φίλωνα, και την προσάρμοσε στην δική του σκέψη. Έτσι, ο «Λόγος» του «κατά Ιωάννην» ευαγγελίου, δεν είναι μία ιδέα αφηρημένη, αλλά γίνεται άνθρωπος. Οι ερμηνείες για την ένωση των δύο φύσεων «ατρέπτως, ασυγχύτως, και αδιαιρέτως» σε μία υπόσταση, είναι μεταγενέστερες, και δεν υποστηρίζονται από όλα τα εδάφια. Εκτός αυτού, και οι «αιρετικοί», έφερναν χωρία από τις Γραφές, για να υποστηρίξουν τις θέσεις τους.

Ωστόσο, η θεολογική θέση της Μαρίας δεν θα πάρει ακόμα θέση περιωπής.

Από τα κείμενα του 2ου–3ου αιώνος
Ο Ιγνάτιος Αντιοχείας, χάριν στον οποίο ενισχύθηκε ο επισκοπικός θεσμός προς καταπολέμηση των άλλων χριστιανικών ομάδων, αν και πλησιάζει στην ορθόδοξη θεολογία του 4ου αιώνος περί της διπλής φύσεως του Ιησού, δεν αναφέρει κάτι ιδιαίτερο για την Μαρία. Σε γνήσια επιστολή του, γράφει: «Εις ιατρός εστίν σαρκικός και πνευματικός, γεννητός και αγέννητος, εν σαρκί γενόμενος θεός, εν θανάτω ζωή αληθινή, και εκ Μαρίας και εκ θεού, πρώτον παθητός και τότε απαθής, Ιησούς Χριστός ο κύριος ημών» (VII:2).

Είναι γνωστό, ότι οι επιστολές του Ιγνατίου πλαστογραφήθηκαν κατά τους μετέπειτα αιώνες. Πιο συγκεκριμένα, κατά τον 4ο, όπου έχουμε τις χριστολογικές έριδες. Έτσι, υπάρχουν σήμερα δύο συλλογές· μία σύντομης μορφής (που υποστηρίζεται ότι είναι οι γνήσιες επιστολές), και μία εκτενέστερης μορφής (οι νοθευμένες). Ο ορθόδοξος πλαστογράφος του 4ου αιώνα, επειδή ο Ιγνάτιος είχε κύρος στις εκκλησιαστικές κοινότητες και θέλοντας να παρουσιάσει τις θεολογικές θέσεις του Ιγνατίου με περισσότερη ευκρίνεια, προβαίνει σε παραχάραξη. Ας δούμε πως είναι γραμμένο το απόσπασμα που παραθέσαμε παραπάνω, όπως αυτό περιέχεται στην δεύτερη συλλογή, με τις πλαστογραφημένες επιστολές.

«Ιατρός δε ημών εστίν ο μόνος αληθινός θεός, ο αγέννητος και απρόσιτος, ο των όλων Κύριος, του δε Μονογενούς Πατήρ και γεννήτωρ. Έχομεν ιατρόν και τον Κύριον ημών Θεόν Ιησούν τον Χριστόν, τον προ πάντων αιώνων Υιόν μονογενή και Λόγον, ύστερον δε και άνθρωπον εκ Μαρίας της Παρθένου. Ο Λόγος σάρξ εγένετο, ο ασώματος εν σώματι, ο απαθής εν παθητώ σώματι, ο αθάνατος εν θνητώ σώματι, η ζωή εν φθορά, όπως θανάτου και φθοράς ελευθερώση και ιατρεύση τας ψυχάς ημών και ιάσηται αυτάς» (VII).

Ο πλαστογράφος, στον αγώνα για την καταπολέμηση των διαφορετικών απόψεων για τον Ιησού, διευκρινίζει ότι ο Θεός Πατήρ είναι ο γεννήτορας του Μονογενούς, ο οποίος είναι «προ πάντων των αιώνων» ως Λόγος, που μετά ενανθρώπησε από την Μαρία την Παρθένο. Τώρα ο πλαστογραφημένος Ιγνάτιος, φαντάζει περισσότερο «ορθόδοξος» από πριν. Η δε Μαρία τονίζεται ότι είναι Παρθένος, και μετά τον τοκετό.

Από τα μέσα του 2ου αιώνος, αρχίζει να ενισχύεται η θεολογική θέση της Μαρίας, καθόσον αρχίζει η σύγκρισή της με την Εύα. Η Εύα απατήθηκε και μαζί της απατήθηκε ολόκληρη η ανθρωπότητα, ενώ δια της Μαρίας, ήρθε η ανόρθωση της ανθρωπότητας. Αν και στα κείμενα της Καινής Διαθήκης απαντάται η προηγούμενη θέση -ένδειξη του μισογυνισμού του Χριστιανισμού-, παρ' όλα αυτά δεν υπάρχει κάποια σύγκριση με την Μαρία. Στην μεταγενέστερη περίοδο που εξετάζουμε, αρχίζουν οι συγκρίσεις. Ο Ιουστίνος, αναφέρει: «Πράγματι η Εύα, παρθένος ούσα και άφθορος, συλλαβούσα τον λόγον από τον όφιν, εγέννησε παρακοήν και θάνατον· λαβούσα πίστιν και χαράν η παρθένος Μαρία, όταν ο άγγελος Γαβριήλ της ανήγγειλλεν ότι Πνεύμα Κυρίου θα έλθει επ’ αυτήν και δύναμις υψίστου θα την επισκιάσει, για αυτό και το γεννώμενον από αυτήν άγιο τέκνον είναι Υιός του Θεού, απεκρίνετο· ας γίνει εις εμέ κατά τον λόγον σου» (Διάλογος προς Τρύφωνα, 100:5).

Δύο-τρεις δεκαετίες αργότερα, αυτή η σύγκριση έγινε μέρος της θεολογίας της Εκκλησίας, δια του Ειρηναίου, επισκόπου της Λυών.

Ενώ οι απολογητές ως τότε υποστήριζαν ότι η αλήθεια προϋπήρχε μερικώς στον εθνικό κόσμο, πριν την έλευση του Χριστού, ο Ειρηναίος, βλέποντας τα κενά και τα αδιέξοδα της παραπάνω θέσης, υποστήριξε ότι ο Θεός Λόγος προσλαμβάνοντας την ανθρώπινη φύση, την ανακαίνισε. Δεν ήρθε απλά να συμπληρώσει στο πρόσωπό του την «αλήθεια», αλλά ήρθε να προσφέρει τον Εαυτό του, που είναι η Αλήθεια σαρκωμένη, να ανακεφαλαιώσει τα πάντα στο πρόσωπό του. Έτσι, η Μαρία με την συγκατάθεσή της, δίνοντας σώμα από το σώμα της στον Θείο Λόγο, συντέλεσε σε αυτήν την ανάπλαση.

Αναφέρει ο Γ. Φλορόφσκι σχετικά:

Η λειτουργία της στην ενσάρκωση είναι διπλή. Απ’ τη μία μεριά εξασφαλίζει τη συνέχεια του ανθρωπίνου γένους. Ο Υιός της είναι, χάρις στην «δευτέρα γέννησή του», ο Υιός Δαβίδ, ο υιός Αβραάμ και όλων των προπατόρων (αυτό τονίζεται με έμφαση στη γενεαλογία του Ιησού και στις δύο εκδόσεις της). Κατά τη φράση του Ειρηναίου «ανακεφαλαίωσε εν αυτή το μακρό κατάλογο της ανθρωπότητος» (Κατά Αιρέσεων, III, 18, 1), «συνέλεξε εν εαυτώ όλα τα έθνη τα ήδη από του Αδάμ διασπαρέντα» (Κατά Αιρέσεων, III, 22, 3), και ανέλαβε εν εαυτώ την παλαιά οδό της δημιουργίας» (Κατά Αιρέσεων, IV, 23,4). Αλλά από την άλλη μεριά «επέδειξε ένα νέο είδος γεννήσεως» (Κατά Αιρέσεων, V,1,3). Ήταν ο Νέος Αδάμ. («Θέματα Ορθοδόξου Θεολογίας», σελ. 130).

Γράφει ο πατρολόγος Στ. Παπαδόπουλος, συμφωνώντας με τα ανωτέρω:
«Στο έργο της ανακεφαλαιώσεως έχει σπουδαία θέση και η Θεοτόκος. Ο ρόλος της είναι «σωτηριώδης», καθόσον συμβάλλει στην πνευματική αναμόρφωση του πιστού. Η Εύα παρακούσασα έγινε αρχή της πτώσεως, ενώ η Μαρία «υπακούσασα» έγινε «αιτία σωτηρίας» για όλη την ανθρωπότητα (Κατά Αιρέσεων, Γ 22,4). Η προσφορά της Θεοτόκου είναι λοιπόν πολύ περισσότερο από παραδειγματική» (Τόμος Α΄, σελ. 298).

Το δήθεν «αειπάρθενο», αναφέρεται για πρώτη φορά στο ψευδεπίγραφο «Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου», προϊόν του δευτέρου αιώνος και για αρκετούς, του τρίτου. Ο Στ. Παπαδόπουλος, γράφει σχετικά:

Το έργο τούτο σκοπό έχει να υπογραμμίσει την αειπαρθενία της Θεοτόκου και φυσικά να καλύψει με περισσή αφέλεια και ευσέβεια τα πραγματικά κενά που παρατηρούνται στα κανονικά ευαγγέλια σχετικά με τη ζωή της Μαρίας και τα παιδικά έτη του Κυρίου. Έτσι, διηγείται τη γέννηση της Μαρίας, τη ζωή της στο Ναό, τη μνηστεία της με τον ηλικιωμένο χήρο Ιωσήφ, ο οποίος είχε υιό από την πρώτη του σύζυγο τον δήθεν συγγραφέα του παρόντος έργου Ιάκωβο» (Πατρολογία, Α΄ τόμος, σ. 212).

Και ο Π. Χρήστου, συμπληρώνει στην δική του πατρολογία:

(Το κείμενο γράφτηκε) «με προφανή επιδίωξιν την καταπολέμησιν των αρνητών αυτής (σημ. της αειπαρθενίας), ως ήσαν τότε οι ανήκοντες εις μίαν των μερίδων των Εβιωναίων» (σ. 236). «Πάντως ο συντάκτης, αγνοών την γεωγραφίαν της Παλαιστίνης και τα έθιμα των Ιουδαίων, ούτε ο Ιάκωβος ούτε οιοσδήποτε Ιουδαίος της Παλαιστίνης δύναται να είναι» (Β΄ τόμος, σ. 236).

Με βάση αυτά τα κείμενα, αργότερα ο Επιφάνιος Κύπρου -σφοδρός πολέμιος του Ιωάννου του Χρυσοστόμου (εντούτοις «άγιοι» και οι δύο)- θα αναδειχθεί ως ο πρώτος θεολόγος που συστηματικά υποστήριξε το «αειπάρθενο» με ειδικές διατριβές. Στην 6η Οικουμενική, η Μαρία ανακηρύσσεται παρθένος, προ του τόκου, κατά τον τόκο, και μετά τον τόκο.

Χριστολογικές έριδες του 4ου και του 5ου αιώνος
Η σύγκρουση μεταξύ των χριστιανών για την υποτιθέμενη «αλήθεια» τους, οδήγησε στην κατασκευή πολλών πλαστών κειμένων, τάχα αναγόμενων στην αποστολική εποχή. Όταν επικράτησε το δόγμα που έκτοτε ισχύει, τότε ακριβώς θεσπίστηκαν νέες εορτές και πολλά προσκυνήματα, για την «Θεοτόκο». Όταν, επί παραδείγματι, καταδικάστηκε ο Νεστόριος στην Γ΄ Οικουμενική το 431, ενισχύθηκε η τιμή της Μαρίας και καθιερώθηκε το «Θεοτόκος».

Γράφει ο Βασίλειος Στεφανίδης:

«Η καταδίκη των Νεστοριανών εν τη τρίτη Οικουμενική Συνόδω ενίσχυσε την τιμήν της Θεοτόκου. Ο Αλεξανδρείας Κύριλλος εν Εφέσω μετά την μνημονευθείσα σύνοδον εν τω σχετικώ πανηγυρικώ λόγω είπε περί της Θεοτόκου τα επόμενα· ‘’Δι’ ης τριάς αγιάζεται, δι’ ης σταυρός τίμιος ονομάζεται και προσκυνείται εις πάσαν την οικουμένην…, δι’ ης το εκπεσόν πλάσμα αναλαμβάνεται…, δι’ ης βάπτισμα άγιον γίνεται τοις πιστεύουσι…, δι’ ης νεκροί εγείρονται» (Εκκλησιαστική Ιστορία, σ. 316).

Δεν ήταν μόνο το όπλο της πλαστογράφησης, αλλά και αυτό της παραποίησης των «αγιογραφικών δεδομένων». Για παράδειγμα, αναφέρει ο Βασίλειος Στεφανίδης:

Τα εισόδια της Θεοτόκου ως γεγονός απαντά εν τοις αποκρύφοις ευαγγελίοις (Πρωτευαγγέλιον, κεφ. 7. Ευαγγέλιον της γεννήσεως της Μαρίας, κεφ. 6). Η πληροφορία αύτη δεν στηρίζεται επί ιστορικής βάσεως, διότι απηγορεύετο εις τας γυναίκας η είσοδος εις τα Άγια των Αγίων του ιουδαϊκού ναού.
(ο. π. σ. 463)

Η εορτή της Υπαπαντής «απαντά εν Ιερουσαλήμ τέλη της 4ης εκ/ρίδος», ο αυτοκράτορας Μαρκιανός (450-457) «πρώτος έκτισεν ναόν της Θεοτόκου εν Γεθσημανή, όπου, κατά την παράδοσιν, είχε ταφή η Θεοτόκος...», η εορτή της «Κοιμήσεως» στις 15 Αυγούστου απαντά περί το 460, ενώ ο «Ευαγγελισμός» απαντά τον 6ο αιώνα. Τέλος, η εορτή της «Γεννήσεως της Θεοτόκου» απαντά τον 7ο αιώνα (ο. π. σ. 316-317).

Γράφει ο Π. Χρήστου, στον δεύτερο τόμο της πατρολογίας του:

Αυτοτελώς δια την Μαρίαν το ενδιαφέρον ανακινείται δια πρώτην φορά περί το 400, λόγω των προανακρουσμάτων της χριστολογικής έριδος. Επί μέρους επεισόδια του βίου της Θεοτόκου εκτίθενται εις την Κοίμησιν της Παρθένου Μαρίας, των αρχών του 5ου αιώνος, έργον διατηρούμενον εις το ελληνικόν πρωτότυπον, και εις μεταφράσεις συριακήν, λατινικήν, κοπτικήν, αρμενικήν, αραβικήν. Μια παραλλαγή αυτού απεδίδετο εις τον Μελίτωνα Σάρδεων. Το κείμενον αφού παρουσίαζει την Μαρίαν εις στενήν συναναστροφήν με τους αποστόλους μετά την ανάληψιν του Κυρίου, όπως άλλωστε υποδεικνύει και το βιβλίον των Πράξεων, συνεχίζει αμέσως με το κύριον θέμα, τον θάνατον και την ταφήν αυτής και τα μετέπειτα. Δια πρώτην φοράν εδώ η Θεοτόκος αναλαμβάνεται σωματικώς εις τον παράδεισον. Έκτοτε ο βίος της Θεοτόκου απετέλεσεν αντικείμενον ενός πλήθους κειμένων, ελληνικών και μη, μεταξύ δε άλλων και της Ιστορίας της μακαρίας Παρθένου Μαρίας, του 5ου αιώνος, σωζομένης εις την συριακήν, την αρμενικήν, και την αραβικήν. Τοιούτοι βίοι ήσαν εξαιρέτως αγαπητοί εις Ανατολήν και Δύσιν, όχι μόνο κατά τους μεσαιωνικούς, αλλά και κατά τους νεώτερους χρόνους» (σ. 240).

Περίπου τον 7ο αιώνα τοποθετείται ένα κείμενο με τίτλο «Όρασις Μαρίας Παρθένου», όπου αποκαλύπτεται στην Μαρία ο βασανισμός των ασεβών αιρετικών. Χάρις στις προσευχές της, δίδεται η παραχώρηση ώστε οι τιμωρούμενοι να βρίσκουν ανάπαυση από την εσπέρα της Παρασκευής μέχρι το πρωί της Δευτέρας (ο. π. σ. 241).

Σε άλλο κείμενο, το «Αποκάλυψις της Αγίας Θεοτόκου», που σώζεται στο ελληνικό πρωτότυπο και σε μεταφράσεις στην Αρμενική, αιθιοπική, και σλαβονική, ο Μιχαήλ αποκαλύπτει στην Μαρία τον βασανισμό όσων αρνούνται την πίστη του Τριαδικού Θεού και όσων δεν αποδέχονται την Μαρία ως Θεοτόκο (ο. π. σ. 241).

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, από τον 4ο αιώνα και μετά, νέα πράγματα εδραιώνονται. Η Μαρία δεν πόνεσε όπως πονούν οι λοιπές γυναίκες όταν κυοφορούν και τίκτουν, και ο τόκος της ήταν «αλόχευτος» (ΣΤ΄ Οικουμενική, κανόνας ΟΘ΄). Στον Ακάθιστο Ύμνο, και στην 9η ωδή, καλείται «Κυρία όλων μας». Ο Αθανάσιος και ο Νύσσης Γρηγόριος υποστηρίζουν ότι χωρίς την παραδοχή της Μαρίας ως «Θεοτόκου», είναι αδύνατη η σωτηρία. Ο αιρετικός που δεν αποδέχεται το δόγμα αυτό (της Γ΄ Οικουμενικής), είναι αποξενωμένος από τον Θεό (επιστολή Γρηγορίου Νύσσης προς τον Κληδόνιο). Ο Ιωάννης Δαμασκηνός, στην «Έκδοση της Ορθοδόξου πίστεως», ρητά αναφέρει ότι με το όνομα «Θεοτόκος» εκφράζεται «όλο το μυστήριο της θείας οικονομίας» (κεφ. 56). Ο Ιερώνυμος ζητωκραυγάζει: «Δια της Εύας ο θάνατος, δια της Μαρίας η ζωή». Κατά το τροπάριο της «Κοιμήσεως», η Μαρία αναστήθηκε σωματικά μετά το θάνατό της και ανελήφθη, ως «μήτηρ υπάρχουσα της ζωής». Αλλού, αναφέρεται ως «τιμιωτέρα των Χερουβείμ», και «ενδοξοτέρα των Σεραφείμ».

Συνοψίζοντάς, θα πρέπει να αναφερθούμε, ακολουθούμενοι από την θεολογική σκέψη και σε ένα σύγχρονο θεολογικό, επιστημονικό και νομικό πρόβλημα που προκύπτει.

Η Μαρία είναι φυσική ή παρένθετη μητέρα του Ιησού, σύμφωνα με τις γραφές;

α) Αν είναι φυσική: (ωάριο δικό της (ανθρώπινο) και σπερματοζωάριο από τον ''Θεό'') τότε μιλάμε πλέον για υβρίδιο ή ημίθεο δηλ. μισό θεό + μισό άνθρωπο. (γνωστικισμός - αιρέσεις)

β) Αν είναι παρένθετη*: Δηλαδή, η Μαρία ''δάνεισε'' την μήτρα της και κυοφόρησε, έτοιμο γονιμοποιημένο και ολοκληρωμένο το γενετικό υλικό του θεού (θεϊκό έμβρυο) με συνέπεια να έχουμε μόνο ''θεό'' με αποτέλεσμα ως Θεός δεν θα μπορούσε να έχει υλικό σώμα όπως οι υπόλοιποι άνθρωποι και καθώς είχε θεϊκή φύση δεν θα μπορούσε στην πραγματικότητα να υποφέρει και να πεθάνει. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, ο Ιησούς δεν ήταν πράγματι ένας άνθρωπος με σάρκα και αίμα παρά μόνο φαινόταν να έχει αυτή τη μορφή. Έτσι προήλθε και ο όρος «δοκητισμός», καθώς το ρήμα δοκέω σημαίνει «φαίνομαι». Για τους υποστηρικτές αυτής της θέσης, το σώμα του Ιησού ήταν ένα «φάντασμα», κάτι το μη πραγματικό. (γνωστικισμός - αιρέσεις)

*Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι πριν την ανακάλυψη του ωαρίου, τέλη το 17ου αιώνα κ.ε., όλες οι γυναίκες θωρούντουσαν μέχρι τότε ''παρένθετες'' με ρόλο μόνο στο να φιλοξενούν στην μήτρα τους το έτοιμο γονιμοποιημένο ωάριο - σπέρμα (προερχόμενο μόνο από τον άνδρα) και στη συνέχεια το έμβρυο κατά τη διάρκεια της κύησης και στον τοκετό.
-----------------------
 Πηγές

1. «Η Ορθοδοξία μας», Α. Αλεβιζόπουλος, εκδόσεις «Διάλογος».
2. Αγία Γραφή.
3. «Α΄ Απολογία», Άπαντα Ιουστίνου, εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς», τ. 1
4. Επιστολές γνήσιες και νοθευμένες Ιγνατίου Αντιοχείας, «Αποστολικοί Πατέρες» άπαντα, εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς», τ. 4.
5. «Διάλογος προς Τρύφωνα», Άπαντα Ιουστίνου, εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς», τ. 1.
6. «Θέματα Ορθοδόξου θεολογίας», κείμενα του Γ. Φλορόφσκι, εκδόσεις «Άρτος ζωής».
7. Πατρολογία Στυλιανού Παπαδόπουλου, τ. Α΄, εκδόσεις «Παρουσία».
8. Πατρολογία Παναγιώτη Χρήστου, τ. Β΄, εκδόσεις «Κυρομάνος».
9. Εκκλησιαστική Ιστορία Βασιλείου Στεφανίδη, εκδόσεις «Παπαδημητρίου».

AΡΧΙΜΗΔΗΣ περί π

ΠΡΟΤΑΣΗ 3

 Ο λόγος της περιφέρειας κάθε κύκλου προς τη διάμετρό του είναι μικρότερος από 3 1/7 αλλά και μεγαλύτερος από 3 10/71.

Με σύγχρονο συμβολισμό, αυτό μας λέει: 3 10/71 < π < 3 1/7.

Αν μετατρέψουμε τα κλάσματα αυτά σε δεκαδικούς αριθμούς, το αποτέλεσμα του Αρχιμήδη γράφεται 3,140845… < π < 3,142857… Επομένως, η σταθερά π έχει προσδιοριστεί, με ακρίβεια δύο δεκαδικών ψηφίων, σε 3,14.

Το γεγονός ότι ο Αρχιμήδης κατέληξε σε αυτή την αριθμητική προσέγγιση αποτελεί άλλη μια ένδειξη των δυνατοτήτων του. Το στρατηγικό σχέδιό του ήταν και πάλι να χρησιμοποιήσει τα διαρκώς βοηθητικά εγγεγραμμένα και περιγεγραμμένα κανονικά πολύγωνα, μόνο που αυτή τη φορά, αντί να προσδιορίσει τα εμβαδά τους, επικεντρώθηκε στις περιμέτρους τους. Ξεκίνησε με ένα κανονικό εξάγωνο εγγεγραμμένο σε κύκλο γνωρίζοντας πως κάθε πλευρά του εξαγώνου ισούται με την ακτίνα του κύκλου, έστω μήκους r. Άρα



Ομολογουμένως, πρόκειται για μια πολύ χονδροειδή εκτίμηση της τιμής του π, όμως ο Αρχιμήδης μόλις είχε αρχίσει. Στη συνέχεια διπλασίασε τον αριθμό των πλευρών του εγγεγραμμένου πολυγώνου του ώστε να πάρει κανονικό δωδεκάγωνο του οποίου την περίμετρο έπρεπε να υπολογίσει. Στο σημείο αυτό αφήνει τους σύγχρονους μαθηματικούς να κουνούν το κεφάλι τους από θαυμασμό, διότι ο προσδιορισμός της περιμέτρου του δωδεκαγώνου απαιτεί την αριθμητική τιμή της τετραγωνικής ρίζας του 3. Με τις σημερινές αριθμομηχανές και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές αυτό δεν μοιάζει με πραγματικό εμπόδιο, όμως την εποχή του Αρχιμήδη όχι μόνο τέτοιες συσκευές ήταν αδιανόητες, αλλά δεν υπήρχε καν ένα καλό σύστημα αριθμών για την διευκόλυνση τέτοιων υπολογισμών. Ωστόσο, έδωσε την ακόλουθη εκτίμηση:



που είναι εντυπωσιακά κοντά στην πραγματική τιμή.

Κατόπιν, ο Αρχιμήδης προχώρησε σε περαιτέρω διχοτομήσεις ώστε να πάρει ένα κανονικό 24γωνο, ένα κανονικό 48γωνο, και τέλος ένα κανονικό 96γωνο. Σε κάθε βήμα έπρεπε να προσεγγίζει περίπλοκες τετραγωνικές ρίζες, αλλά δεν κλονίστηκε. Όταν έφτασε στο 96γωνο, η προσέγγισή του ήταν



Σαν να μην έφτανε αυτό, ο Αρχιμήδης άλλαξε κατεύθυνση και έκανε παρόμοιες εκτιμήσεις για κανονικά περιγεγραμμένα 12γωνα, 24γωνα, 48γωνα και 96γωνα. Έτσι οδηγήθηκε στο άνω φράγμα του 3 1/7 για την τιμή του π. Τέτοιοι υπολογισμοί, λαμβάνοντας υπ’ όψιν το απολύτως φρικτό αριθμητικό σύστημα και τις καθόλου εύκολες διαδικασίες για την προσέγγιση των απαραίτητων τετραγωνικών ριζών, αποτελούν ασφαλή τεκμήρια για τις φοβερές ικανότητες του Αρχιμήδη.

 Οι υπολογισμοί αυτοί ήταν το αριθμητικό ανάλογο του να τρέχει ένας αθλητής σε δρόμο μετ’ εμποδίων φορώντας στα πόδια του σιδερένια μπάλα και αλυσίδες.

 Ωστόσο, βάζοντας σε τάξη την τεράστια διάνοια και την επιμονή του, ο Αρχιμήδης κατάφερε να δώσει την πρώτη επιστημονική εκτίμηση της κρίσιμης σταθεράς π.

Οι τυχεροί άνθρωποι δημιουργούν την τύχη τους

Οι τυχεροί άνθρωποι δημιουργούν την τύχη τους. Και αυτό το κάνουν παίρνοντας σημαντικά ρίσκα και αδράχνοντας τις άριστες ευκαιρίες. Το να παραμένεις στις βουνοπλαγιές που είναι για αρχάριους είναι ανόητο, αν πραγματικά επιθυμείς να γίνεις πρωταθλητής του σκι. Είναι απαραίτητο να προχωρήσεις στις πιο δύσκολες καταβάσεις. Και ναι, θα σε κάνουν να νιώσεις γεμάτος ως επάνω με αισθήματα ανασφάλειας».

«Αλλά είναι και αυτό μέρος της διαδικασίας εξέλιξης και ανάπτυξης, σωστά;»

«Ακριβώς. Το να μη δυσκολευτείς καθόλου σημαίνει και ότι δεν θα εξελιχθείς. Και γι’ αυτό ακριβώς σου λέω ότι οι απόκρημνες πλαγιές είναι και οι πιο ασφαλείς».

«Και αυτό το λες μεταφορικά ή ισχύει και στην πραγματικότητα;» ρώτησα με ειλικρινή απορία.

«Ισχύει βέβαια, καθώς το να κολλάς στην εύκολη πίστα είναι ο πιο σίγουρος τρόπος για να καταλήξεις ένας αποτυχημένος σκιέρ. Δεν πρόκειται ποτέ σου να βελτιώσεις την τεχνική σου. Θα προσπαθείς μόνο να είσαι ασφαλής και σίγουρος στις βουνοπλαγιές των αρχάριων και θα καταλήξεις στο τέλος βαλτωμένος μέσα στη μετριότητα. Έτσι, λοιπόν, αυτές οι καταβάσεις που δεν αντιπροσωπεύουν καμία απολύτως πρόκληση, είναι στην πραγματικότητα επικίνδυνα μέρη – αν βέβαια ο στόχος σου είναι να αναζητήσεις και να αξιοποιήσεις όλες σου τις δυνατότητες».

«Η ίδια μεταφορά ισχύει και για την ηγεσία στο χώρο της δουλειάς, έτσι δεν είναι, Τάι; Με το να αρνούμαι να αγκαλιάσω την αλλαγή ή να αδράξω τις ευκαιρίες που μου ανοίγονται για να βελτιώσω την εικόνα μου και τον τρόπο με τον οποίο ενεργώ -μόνο και μόνο επειδή πασχίζω να μείνω ασφαλής μέσα στο χώρο όπου νιώθω σιγουριά- στην πραγματικότητα δεν κάνω τίποτ’ άλλο από το να τοποθετώ τον εαυτό μου σε μια περιοχή υψηλού κινδύνου. Διότι αυτό θα οδηγήσει σίγουρα τη σταδιοδρομία μου σε αποτυχία.»

«Αυτό είναι το παράδοξο με την αλλαγή. Οι περισσότεροι υπάλληλοι, όπως και οι περισσότεροι επιχειρηματίες, αποφεύγουν να διαπραγματευτούν με την αλλαγή. Κι έτσι, χώνουν τα κεφάλια τους κάτω από το χιόνι πιστεύοντας πως η θύελλα θα περάσει. Προσποιούνται πως όλα θα ξαναγίνουν όπως πριν, αν συνεχίσουν να κάνουν τα πάντα με τον ίδιο τρόπο. Αλλά κάνουν λάθος. Αυτά που είχαμε συνηθίσει πάνε πια. Και αυτό που μας φαίνεται ασυνήθιστο σήμερα στο χώρο των επιχειρήσεων, είναι στην πραγματικότητα το καινούριο συνηθισμένο. Το βόλεμα έχει πια γίνει ο πρωταρχικός εχθρός της νίκης. Ο ασφαλέστερος τόπος, η πιο έξυπνα] επιλογή είναι να βρίσκεσαι εκεί έξω, στο χείλος του γκρεμού. Και να είσαι ερωτευμένος με κάθε αλλαγή. Να χρησιμοποιείς τις αλλαγές σαν πλεονεκτήματα, σαν ευκαιρίες για να εξελιχθείς. Εγώ, φίλε μου, αγαπώ τις επικίνδυνες καταβάσεις. Όπως σου είπα και πιο πριν, με κάνουν να νιώθω ζωντανός. Μου θυμίζει αυτό που έλεγε o Karl Wallenda ο ισορροπιστής: “Τη ζωή τη ζεις πάνω στο τεντωμένο σκοινί. Τα υπόλοιπα είναι απλώς αναμονή”. Για σκέψου, λοιπόν, μήπως πραγματικά είσαι πιο ζωντανός όταν βρίσκεσαι εκεί έξω, στην πιο απόκρημνη, στην πιο ψηλή κορφή; Κι αν είναι έτσι, τι κερδίζεις με το να την αποφεύγεις, άνθρωπέ μου;»

«Ο Mario Andretti, ο ραλίστας, είπε κάποτε: “Εάν όλα βρίσκονται υπό έλεγχο, πηγαίνεις πολύ αργά”. Και πρέπει να σου επαναλάβω κάτι ακόμη μια φορά, επειδή είναι πάρα πολύ σημαντικό: πρέπει πραγματικά να γκρεμιστούν όλα αυτά που ίσχυαν μέχρι τώρα, προκειμένου να μπορέσουν να ανοικοδομηθούν. Η βαθιά αλλαγή είναι εξαγνιστική κατά κάποιον τρόπο. Ναι, μπορεί να κατεδαφίσει ολόκληρα τα θεμέλια της σκέψης και του τρόπου δράσης σου. Ίσως όμως αυτά τα παλιά θεμέλια να πρέπει όντως να κατεδαφιστούν, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για να εδραιωθούν ακόμη καλύτερα. Και το διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα στην κατεδάφιση των παλιών, γερασμένων δομών και τη θεμελίωση των καινούριων, είναι πραγματικά γεμάτο αγωνία και ανασφάλειες. Αλλά πάλι, μπορεί να είναι ακριβώς το ίδιο με τη μεταμόρφωση της κάμπιας σε πεταλούδα. Δείχνει πολύ άσχημη, όμως κάτι πολύ πιο όμορφο ετοιμάζεται να γεννηθεί. “Αυτό που η κάμπια ονομάζει το τέλος του κόσμου, ο γνώστης το ονομάζει πεταλούδα”, έγραψε ο συγγραφέας Richard Bach. Και η διάλυση συχνά είναι το ξεκίνημα μιας αληθινής βελτίωσης που θα προκύψει. Οι παλιές αναγκαιότητες πρέπει να σαρωθούν μια κι έξω, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για να αναδυθούν οι καινούριες που θα είναι πιο αποτελεσματικές».

Τα λόγια του με έκαναν να σκεφτώ και πάλι τον παππού μου. Όταν ήμουν παιδί, μου είχε πει μια φορά πως όταν ήταν πολύ νέος του άρεσε να παίζει με τις πεταλούδες. Μια μέρα, παρακολουθούσε μια κάμπια να αποβάλλει ίο κουκούλι της. Αλλά έμοιαζε να αντιμετωπίζει πρόβλημα και δεν έκανε καμία απολύτως πρόοδο. Έτσι, προσπαθώντας να βοηθήσει, πήρε το σουγιαδάκι του και έσκισε τα απομεινάρια από το κουκούλι. Αντί όμως να ξεπηδήσει από μέσα η όμορφη πεταλούδα που περίμενε, η κάμπια δεν άργησε να πεθάνει. Ο παππούς μου μου είπε πως έπρεπε να περάσει ακόμη καιρός για να μάθει κι ο ίδιος πως για να εξελιχθεί η κάμπια σε πεταλούδα ήταν απαραίτητο να βιώσει την εμπειρία της προσπάθειας να βγει μόνη της από το κουκούλι. Εμποδίζοντας τη διαδικασία αυτή, ο παππούς μου στέρησε στην κάμπια την ευκαιρία να βγάλει φτερά για να πετάξει. Από όλα αυτά που μου έλεγε τώρα ο Τάι, καταλάβαινα πως οι ταραγμένοι καιροί και οι περίοδοι της αγωνιώδους προσπάθειας στις επιχειρήσεις είναι και αυτές ευκαιρίες για να βγάλουμε φτερά και να μάθουμε να πετάμε. Ευκαιρίες, ακόμη, για να εκφράσουμε τον καλύτερο εαυτό μας.

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΑΣΤΕΛΛΕΤΑΙ

Οι δύο αρχές της Ειδικής Σχετικότητας οδηγούν σε θεωρήσεις που έρχονταν σε μετωπική σύγκρουση με τις κοινά παραδεκτές αντιλήψεις για τον ΧΡΟΝΟ και τον ΧΩΡΟ.

 Από εννοιολογική σκοπιά το πιο εντυπωσιακό συμπέρασμα είναι ότι ο ρυθμός που κυλάει ο χρόνος είναι διαφορετικός για δύο παρατηρητές που κινούνται ο ένας ως προς τον άλλο.

Ο Einstein για να αποφύγει το αδιέξοδο οδηγήθηκε στην αμφισβήτηση της επιστημολογικής βάσης της έννοιας ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ και κατέληξε στο να την εγκαταλείψει.

 Το πρώτο συνεπώς θύμα της Ειδικής Θεωρίας ήταν η ΑΚΛΟΝΗΤΗ ΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ότι «ο ΧΡΟΝΟΣ είναι ΑΠΟΛΥΤΟΣ και ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ».

 Ο Einstein απέδειξε ότι ο χρόνος είναι ΕΛΑΣΤΙΚΟΣ εξ αιτίας της ΚΙΝΗΣΗΣ. Κάθε παρατηρητής έχει τη δική του κλίμακα ΡΟΗΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ που γενικά είναι διαφορετική από εκείνη ενός ΑΛΛΟΥ.

 Στο δικό μας Σύστημα Αναφοράς ο χρόνος δεν παραμορφώνεται αλλά εάν συγκριθεί με τον χρόνο ενός άλλου παρατηρητή που ΚΙΝΕΙΤΑΙ σε σχέση με μας διαπιστώνουμε ότι οι χρόνοι δεν συμβαδίζουν.

 Ο Einstein είχε «μαζί του» το δεδομένο επανειλημμένων πειραμάτων που έδειχναν ότι η ταχύτητα του φωτός είναι πάντοτε ίδια για όλα τα συστήματα αναφοράς και ανεξάρτητη από την ταχύτητα της φωτεινής πηγής.

 Το πειραματικό αυτό δεδομένο το μετέτρεψε σε ΑΞΙΩΜΑ, το «είδε» ως ένα σοβαρό μυστικό της λειτουργίας του Σύμπαντος. Και η λύση την οποία πρότεινε ήταν μία λύση επαναστατική. Για να διατηρήσει τη σταθερότητα της ταχύτητας του φωτός αναγκάστηκε να θυσιάσει δύο ιερές έως τότε ιδέες της κλασικής φυσικής. Την παγκοσμιότητα του ΧΡΟΝΟΥ και την παγκοσμιότητα του ΧΩΡΟΥ.

 Εφόσον «ταχύτητα είναι η απόσταση που διανύεται ανά μονάδα χρόνου», θα είναι σταθερή και ανεξάρτητη από την κίνηση του παρατηρητή ΜΟΝΟ ΕΑΝ ΟΙ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΑΡΤΩΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΑΥΤΗ.

O ΧΡΟΝΟΣ διαστέλλεται, ο ΧΩΡΟΣ συστέλλεται

 Το ίδιο παράξενα πράγματα συμβαίνουν και με τον χώρο. Είναι και αυτός ελαστικός. Και είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον το ότι ΟΤΑΝ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΑΣΤΕΛΛΕΤΑΙ Ο ΧΩΡΟΣ ΣΥΣΤΕΛΛΕΤΑΙ., όπως και το ότι ΟΙ ΑΜΟΙΒΑΙΕΣ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ (ο οποίος συστέλλεται ) σε ΧΡΟΝΟ ο οποίος διαστέλλεται.

Κάθε δευτερόλεπτο χρόνου αποτιμάται σε τεράστιο χώρο: 300000 χιλιόμετρα. Ήταν κάτι που τίναζε στον αέρα τις βεβαιότητες περί παγκόσμιου χρόνου και χώρου βασικό θεμέλιο της φυσικής του Νεύτωνα. Ο χρόνος και ο χώρος έγιναν εύκαμπτοι και ευέλικτοι. Αν πατήσουμε γκάζι για να αυξήσουμε την ταχύτητά μας ο χρόνος διαστέλλεται. Αν κάποιος παρατηρητής Β κινείται ως προς έναν άλλον Α με ταχύτητα τα 99, 9999999 % της ταχύτητας του φωτός το δευτερόλεπτο γίνεται 6 ώρες και 12 λεπτά. Ο χρόνος θα διαστέλλεται όλο και περισσότερο όσο πλησιάζουμε την ταχύτητα του φωτός .

 ΤΑ ΙΔΙΑ ΡΟΛΟΓΙΑ ΟΤΑΝ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΕΣ ΘΑ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ.

 Η διαστολή του ΧΡΟΝΟΥ έχει επαληθευτεί;

Τι είναι όλα αυτά άραγε; Σκέψεις δημιουργημένες στο γραφείο ή φαινόμενα που είναι δυνατόν να συμβούν; Εξυπακούεται ότι τέτοια φαινόμενα δεν υποπίπτουν στην αντίληψή μας γιατί η ζωή μας κυλάει με ταχύτητες πολύ μικρές σε σχέση με εκείνη που ταξιδεύει το φως. Υπάρχουν ωστόσο ευαίσθητα όργανα που τα καταγράφουν με σχετική ευκολία για να επιβεβαιωθεί ότι ο χρόνος όχι μόνο διαστέλλεται αλλά διαστέλλεται και ακριβώς όσο είχε προβλέψει η Σχετικότητα το 1905.

 Η διαστολή του χρόνου έχει επαληθευτεί αρκετές φορές. Στις περιπέτειες λόγου χάρη της κοσμικής ακτινοβολίας με τα μιόνια. Οι κοσμικές ακτίνες κάνουν ένα μακρύ μεσοαστρικό ταξίδι που κάποτε τις φέρνει στη Γη. Ορισμένα από τα σωματίδια που μεταφέρουν έχουν πολύ μεγάλη ενέργεια και συγκρούονται με πυρήνες ατόμων ψηλά στη γήινη ατμόσφαιρα. Οι πυρήνες αυτοί διασπώνται και δημιουργούν μία βροχή από «υποατομικά σωματίδια» τα περισσότερα από τα οποία είναι «θνησιγενή» και αποσυντίθενται πολύ πριν φθάσουν στο γήινο έδαφος. Κάποια άλλα όμως – όπως τα μιόνια – καταλήγουν στο έδαφος κάνουν τους ανιχνευτές Geiger να κελαηδούν. Υπάρχει ωστόσο ένα πρόβλημα. Το μιόνιιο είναι πολύ ασταθές. Έχει χρόνο ημιζωής 2 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου (μs) , πράγμα που σημαίνει ότι από έναν πληθυσμό 1200 μιονίων μένουν λιγότερα από 600 μετά από 2 μικροδευτερόλεπτα, 300 μετά από άλλα 2 μs και 150 μετά από άλλα δύο μικροδευτερόλεπτα και πάει λέγοντας. Ο πληθυσμός δηλαδή των μιονίων πάρα πολύ γρήγορα εξαφανίζεται. Σε δύο μικροδευτερόλεπτα το φως που είναι και ο παγκόσμιος πρωταθλητής ταχύτητας προλαβαίνει να διασχίσει απόσταση μόλις 600 μέτρων. Και τα μιόνια που ταξιδεύουν κάπως πιο αργά από το φως διασχίζουν μια απόσταση μικρότερη. Πώς είναι δυνατόν να «επιζούν» και να ενεργοποιούν τελικά τους ανιχνευτές μας; Η εξήγηση έρχεται από τη Θεωρία της Σχετικότητας αλλά και επιβεβαιώνει με ακρίβεια τα σχετικά πορίσματα της Θεωρίας για τη διαστολή του χρόνου. Επειδή τα μιόνια κινούνται με ταχύτητα που πλησιάζει εκείνη του φωτός η διάρκεια της ημιζωής τους που μπορεί να μετρηθεί από τα γήινα ατομικά μας παρατείνεται περίπου χίλιες φορές. Και δεν είναι μόνο τα μιόνια . Τα αόρατα στοιχειώδη σωματίδια που εκτοξεύονται με τεράστιες ταχύτητες από τους επιταχυντές του CERN ΒΛΕΠΟΥΝ ΚΑΙ ΑΥΤΑ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΤΟΥΣ ΝΑ ΠΑΡΑΤΕΙΝΕΤΑΙ .

O Μακιαβέλι για την «ουδετερότητα» στον πόλεμο, τα εθνικά στρατεύματα και τις συμμαχίες

«Η τύχη ορίζει τις μισές μας πράξεις, όμως αφήνει και σε μας να κανονίσουμε τις άλλες μισές.» -Νικολό Μακιαβέλι.

 

Τα ζητήματα του πολέμου και της ειρήνης βρίσκονται στο κέντρο της σκέψης του Μακιαβέλι· ο Ιταλός στοχαστής, έχοντας στο νου του κυρίως πρακτικές πολιτικές ανάγκες της εποχής, γράφει ταυτόχρονα και ως «θεωρητικός» της πολιτικής πράξης. Το ζήτημα της στάσης ενός συλλογικού υποκειμένου, δηλαδή μιας πόλης, ενός κράτους ή και μιας «ομοσπονδίας» κρατών, απέναντι στο ενδεχόμενο μιας πολεμικής αναμέτρησης είναι κυριολεκτικά αιώνιο και διαχρονικό. Την εποχή του Μακιαβέλι, όπως είναι γνωστό, δεν έχουν σχηματιστεί ακόμα τα εθνικά κράτη, όπως τα γνωρίζουμε από τον 18^ο αιώνα και ύστερα· βεβαίως ο πόλεμος συνεχίζει να είναι μια οικεία κατάσταση των ανθρώπινων πραγμάτων, σχεδόν «φυσικό» κοινωνικό φαινόμενο, αν και οι αιτίες που τον γεννούν κάθε φορά μπορεί να διαφέρουν.

 

Όσα συμβαίνουν εκείνη την εποχή στην ιταλική χερσόνησο λειτουργούν ως θεωρητικό παράδειγμα στη μακιαβελική σκέψη, με τον ίδιο τρόπο που η σύγκρουση της Αθήνας με τη Σπάρτη στάθηκε η αφορμή να γράψει ο Θουκυδίδης το σημαντικότερο ίσως βιβλίο της παγκόσμιας Ιστορίας, την Ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου· τα γενικότερα συμπεράσματα -οι «νόμοι» της ιστορίας, οι «κανονικότητές» της- συνάγονται από την μελέτη της ιστορικής εμπειρίας -από τη μελέτη των πραγμάτων- και τη λογική της επεξεργασία· άμεσο πρακτικό ζητούμενο στον Μακιαβέλι είναι η δυνατότητα να προβλέψουμε την ανθρώπινη. συμπεριφορά σε συγκεκριμένες κάθε φορά ιστορικές συνθήκες και καταστάσεις.

 

Ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις του βασιλιά της Γαλλίας; Ποια στάση θα κρατήσουν οι Ισπανοί; Μήπως θα ήταν προτιμότερο για τον Πάπα να παραμείνει «ουδέτερος», παρακολουθώντας την εξέλιξη της διαφαινόμενης αναμέτρησης; Ο Πάπας δεν είναι αρκετά ισχυρός, ώστε να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τους δύο αντιμαχόμενους· οι ιταλικές πόλεις είναι μάλλον ασταθής ακόμα πόλος ισχύος, χωρίς ισχυρή κρατική οργάνωση και -κυρίως- χωρίς ικανά και αξιόμαχα στρατεύματα. Όπως θα δούμε, ο παράγοντας της στρατιωτικής ισχύος είναι καθοριστικός και αυτός επιβάλλει τελικά στάσεις και συμπεριφορές· ο ρεαλιστής ηγέτης, ακόμα κι ενός σχετικά αδύναμου κράτους, αν θέλει να πολιτευτεί με στόχο την «επιβίωση», οφείλει να κάνει κάθε φορά την πιο συμφέρουσα επιλογή. Αμέτρητα ιστορικά παραδείγματα δείχνουν ότι μια πόλη μπορούσε να ζήσει σχετικά ελεύθερη, εφόσον ήταν ενταγμένη σε ευρύτερες συμμαχίες· με άλλα λόγια, η «σκλαβιά» δεν είναι η αναπόδραστη μοίρα των αδύναμων, αφού το περίπλοκο παιχνίδι της πολιτικής παίζεται πάντοτε από πολλούς παίχτες. Η «ελευθερία» μπορεί βεβαίως να σημαίνει πολλά πράγματα: δεκάδες μικρές ελληνικές πόλεις – κράτη της Μικράς Ασίας ήταν για αιώνες ελεύθερες ή αυτόνομες, παρά την απειλητική παρουσία των Περσών στο χώρο της σημερινής Μικρασίας, χάρη στις συμμαχίες, τον πλούτο ή τις στρατιωτικές δυνάμεις που διέθεταν.

 

Όσα ισχύουν για τον Πάπα και τις ιταλικές πόλεις ισχύουν γενικά για οποιοδήποτε κράτος που πρόκειται να μπλέξει σε πόλεμο και μπορούμε να πούμε ότι οι επιλογές είναι περιορισμένες:

• Ο πάπας, ως ηγέτης αρκετών ιταλικών πόλεων, μένει «ουδέτερος».
• Συμμετέχει ενεργά στο πλευρό ενός από τους αντιμαχόμενους (λ.χ. τη Γαλλία).
• Συμμαχεί στρατιωτικά με το άλλο μέρος (λ.χ. με την Ισπανία).

 

Ο Μακιαβέλι τάσσεται κατηγορηματικά εναντίον της ουδετερότητας: «Και όσο για την ουδετερότητα, απόφαση που θαρρώ ότι πολλοί επιδοκιμάζουν, σε μένα δεν είναι δυνατό να καλαρέσει, γιατί δεν θυμάμαι ούτε απ’ τα όσα είδα ούτε και απ’ τα όσα διάβασα να στάθηκε ποτέ καλή· μάλιστα είναι και ολεθριότατη γιατί έτσι χάνεσαι στα σίγουρα.» Αν ο Πάπας, για οποιοδήποτε λόγο, μείνει αμέτοχος στη σύγκρουση, όποιος και να νικήσει θα βγει χαμένος· είτε θα βρεθεί στο έλεος του ισχυρότερου νικητή, είτε θα εισπράξει την περιφρόνηση και το μίσος του ηττημένου.

 

Επιπλέον, θα πρέπει να φανεί οπωσδήποτε αχάριστος στους παλιούς φίλους και συμμάχους, ενώ πολύ εύκολα η στάση του θα ερμηνευτεί ως δειλία: «Μου φαίνεται ότι να στέκεις ουδέτερος ανάμεσα σε δύο που πολεμούν άλλο δεν είναι παρά να γυρεύεις να μισηθείς και να περιφρονηθείς, αφού πάντα κάποιος από τους δύο θα νομίζει ότι εσύ, είτε από τις καλοσύνες που σούκαμε, είτε από την παλιά σας φιλία, είσαι υποχρεωμένος να δεθείς με την τύχη του κι όταν και όταν εσύ δεν πας μαζί του, του γεννιέται μίσος ενάντια σου· ο άλλος πάλι σε καταφρονεί, γιατί σε βρίσκει δειλό κι αναποφάσιστο και έτσι αμέσως βγάζεις όνομα πως είσαι άχρηστος φίλος και αχερένιος εχθρός· και έτσι όποιος νικήσει σε βλάπτει άφοβα.»

 

Εξάλλου, ο συνετός ηγέτης γνωρίζει ότι «πρώτο χρέος» του είναι «να φυλάγεται μήπως μισηθεί ή καταφρονεθεί, να αποφεύγει στα φερσίματα του την καταφρόνια και το μίσος· όποτε το καταφέρνει αυτό εύλογο είναι να πηγαίνουν όλα δεξιά και αυτό πρέπει να το κρατάει τόσο με τους φίλους όσο και με τους υπηκόους του· και όποτε ένας ηγεμόνας δεν γλιτώνει τουλάχιστον την καταφρόνια πάει καλλιά του.» Η ουδετερότητα όχι μόνο δεν εξασφαλίζει την ευημερία και την ειρήνη, αλλά τελικά προκαλεί τον πόλεμο και την καταστροφή· σύμφωνα με τον Μακιαβέλι, η ασφάλεια ενός κράτους ενισχύεται όσο μπορεί να γίνει αυτό, μόνο με ισχυρό, εθνικό στράτευμα και τις κατάλληλες συμμαχίες.

 

Το βασίλειο της Γαλλίας βρίσκεται μάλλον σε πλεονεκτικότερη θέση, σε σχέση με τους αντιπάλους του, και αυτό από μόνο του θα μπορούσε να είναι σοβαρός λόγος για να συμμαχήσει κάποιος μαζί του. Εξάλλου, χωρίς δισταγμούς και περιστροφές, ο Μακιαβέλι συμβουλεύει τον ηγεμόνα να συντάσσεται με το μέρος που μπορεί να επικρατήσει χάρη στη βοήθειά του: «Αν έπρεπε να φανερωθώ σαν φίλος ενός από τους δύο και έβλεπα ότι πλευρίζοντας τον ένα του δίνω σίγουρη τη νίκη, ενώ πλευρίζοντας τον άλλο του τη δίνω αμφίβολη, πιστεύω πως πάντα πρέπει να διαλέξω τη σίγουρη, αφήνοντας στην άκρη κάθε υποχρέωση, κάθε συμφέρον, κάθε φόβο και κάθε τι άλλο που θα μου κακοπήγαινε.»

 

Η λανθασμένη επιλογή συμμάχων είναι πολύ πιθανό να δημιουργήσει νέους εχθρούς ή να οδηγήσει σε ρήξη με τους παλιούς φίλους: «…πλευρίζοντας ο πάπας τη Γαλλία αυτό δεν θα σηκώσει διαμάχη, πλευρίζοντας όμως τους άλλους θα σηκώσει πολλή…»

 

Ωστόσο σπεύδει να διευκρινίσει ότι η προτίμησή του δεν έχει σχέση με προσωπικές συμπάθειες ή αντιπάθειες, αλλά είναι αποτέλεσμα μιας αναλυτικής και ρεαλιστικής στάθμισης όλων των δεδομένων της τρέχουσας πολιτικής συγκυρίας.

 

Κατά τη διάρκεια της πολεμικής αναμέτρησης -η οποία εδώ πιθανολογείται ότι θα συμβεί αργά ή γρήγορα- ο «τρίτος» ουδέτερος θ’ αναγκαστεί πολλές φορές να επέμβει υπέρ του ενός ή του άλλου μέρους· αν αυτό το κάνει κρυφά, δεν θα τον εμπιστεύεται κανένας. Ενώ, αν βγει στα ίσα και από την αρχή υποστηρίζοντας ανοιχτά τη μία πλευρά, θα κερδίσει τουλάχιστον την αναγνώριση: «Και ακόμα όσο γίνεται ο πόλεμος ανάμεσα σε εκείνους τους δύο αναγκαστικά θα γεννιούνται αρίφνητες αιτίες μίσους εναντίον σου, γιατί τις πιο πολλές φορές ο τρίτος βρίσκεται σε θέση που με πολλούς τρόπους μπορεί να εμποδίσει ή να βοηθήσει την μία τον έναν και την άλλη τον άλλο· και πάντα μέσα σε λίγο καιρό από τότε πού θα ξεσπάσει ο πόλεμος οδηγείσαι σε σημείο που στριμώχνεσαι να κάνεις κρυφά και δίχως χάρη από κανέναν ότι δεν θέλησες να κάνεις ανοιχτά ακούγοντας και ένα ευχαριστώ. Κι αν ακόμα δεν κάνεις κάτι τέτοιο, πάλι ο ένας από τους δύο θα πιστεύει ότι το έκανες.»

 

Ακόμα και αν η τύχη σταθεί αρχικά ευνοϊκή για τον ουδέτερο, τα μίση «εύλογο είναι να γεννηθούν στερνά», μόλις τελειώσει ο πόλεμος: «Γιατί όσοι βλαφτήκανε από τον τρίτο πούκατσε παράμερα και όλοι όσοι τον φοβούνται μπαίνουν κάτω από τη σκέπη του νικητή και του γεννάνε λόγους για μίση και σκάνταλα μαζί σου.»

«Όταν δύο δυνατοί μάχονται και θες να κρίνεις ποιος θα πρέπει να νικήσει είναι απαραίτητο, εξόν από το μέτρημα των δυνάμεων του ενός και του άλλου, να ιδείς με πόσους τρόπους μπορεί να γυρίσει η νίκη κατά τον ένα και με πόσους κατά τον άλλο.» -Μακιαβέλι

Αφού λοιπόν όλα τα πράγματα που έχουν σχέση με την τύχη είναι αμφίβολα, «οι μυαλωμένοι άνθρωποι, όταν μπορούν να μην τα παίξουν όλα, το κάνουν με όλη τους την καρδιά· και βάζοντας με το νου τους το χειρότερο που μπορεί να τους βρει εξετάζουν μες στα κακά ποιο είναι το μικρότερο· και με ευχαρίστηση πλευρίζουνε εκείνη την τύχη που κάνοντας το χειρότερο που μπορεί έχει τη λιγότερο άσχημη κατάληξη.»

 

Ο Μακιαβέλι υποτάσσει την ηθική -όπως και τη θρησκεία- στην πολιτική· η επιλογή του «μικρότερου κακού» προκύπτει από την ανάγκη και την ρεαλιστική αποτίμηση των στόχων που επιδιώκει κάθε συλλογικό υποκείμενο· δεν απορρίπτει όμως συλλήβδην τους «ηθικούς κανόνες», όπως επανειλημμένα έχει γραφτεί· για τον Μακιαβέλι «η πολιτική είναι μια αυτόνομη δραστηριότητα με τις αρχές και τους νόμους της, που διαφέρουν από τις αρχές και τους νόμους της ηθικής και της θρησκείας». Δίπλα στον διπλωμάτη και θεωρητικό Μακιαβέλι στέκεται πάντοτε ο Ιταλός πατριώτης: ύψιστος «ηθικός» πολιτικός στόχος είναι να ενωθούν οι πόλεις της Ιταλίας εναντίον των «βαρβάρων» που κατακλύζουν την χερσόνησο· ο ύψιστος σκοπός -η  απελευθέρωση της Ιταλίας- νομιμοποιεί και αγιάζει όλα τα μέσα, «ηθικά» και «ανήθικα»· είναι άλλο πράμα πώς θα έπρεπε να είναι τα πράγματα (το «δέον») και άλλο πώς είναι στην πραγματικότητα (το «είναι»)· γράφει χαρακτηριστικά: «…μόνο καλοστοχάζομαι, τι μπορεί να γίνει, τι γίνεται και τι έγινε.»

 

Αυτό που έχει σημασία είναι η τύχη της πατρίδας: «Και σ’ όλων των ανθρώπων τις πράξεις και προπαντός των ηγεμόνων, όπου δεν υπάρχει κριτής για να καταφύγεις, κοιτάζεις το αποτέλεσμα. Ας φροντίζει λοιπόν ένας ηγεμόνας να κερδίζει το κράτος και να το βαστάει ορθό· και τα μέσα θα κριθούν πάντα τιμημένα κι όλοι θα τα παινέσουν.»

 

Οι σώφρονες ηγέτες, αν θέλουν να σώσουν την πολιτεία που κυβερνούν, πορεύονται σύμφωνα με την «πραγματικότητα» και «τους καιρούς»· μπροστά στο σοβαρό ενδεχόμενο να ξεσπάσει πόλεμος στην Ιταλία, ο Μακιαβέλι γράφει προς τον Φραγκίσκο Γκουιτσιαρντίνι: «Λογιάζω, όπως και να πορευτεί η κατάσταση, στην Ιταλία θα πρέπει να γίνει πόλεμος και μάλιστα γρήγορα· γι’ αυτό και οι Ιταλοί θα πρέπει να κοιτάξουνε πώς θα πάρουνε μαζί τους τη Γαλλία, κι άμα δεν μπορούνε να την πάρουν, να σκεφτούνε πώς θα τα βολέψουν».

 

Ο Πάπας, ως θρησκευτικός και ταυτόχρονα πολιτικός αρχηγός, είναι αναγκασμένος να πάρει θέση· με δεδομένο ότι τα στρατεύματα των μικρών ιταλικών πόλεων είναι ακόμη αδύναμα, εμφανίζονται τουλάχιστον δύο επιλογές: «ή ν’ αφεθούμε στο έλεος οποιανού έρθει, δίνοντας του χρήμα σα λύτρα για το γλίτωμά μας ή ν’ αρματωθούμε στ’ αλήθεια και με τ’ άρματα να βοηθήσουμε τον εαυτό μας όσο γίνεται καλύτερα.» Ο Μακιαβέλι τάσσεται ανοιχτά υπέρ της δεύτερης επιλογής: «Απ’ τη μεριά μου δεν πιστεύω πως φτάνει η εξαγορά και το χρήμα, γιατί αν έφτανε θάλεγα: “ας μείνουμε εδώ κι ας μην σκεφτόμαστε άλλο τίποτα”. Όμως δε θα φτάσουν γιατί ή εγώ είμαι θεόστραβος ή πρώτα θα μας πάρουν το χρήμα και στερνά τη ζωή μας, με τρόπο που θα είναι κάτι σαν εκδίκηση, αν μας βρίσκανε φτωχούς και μπατιρημένους, τη στιγμή που και με την άμυνά μας δεν κερδίζουμε άλλο τίποτα.»

 

Από τα προηγούμενα φαίνεται ότι ο Μακιαβέλι δεν αντιλαμβάνεται τις συμμαχίες ως μια παθητική ή δουλική συμφωνία με ισχυρότερους συμμάχους· οι ξένες λόγχες, όσο ισχυρές κι αν είναι, μάχονται για λογαριασμό τους· μόνο αξιόπιστες εθνικές στρατιωτικές δυνάμεις μπορούν να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία και την ελευθερία ενός κράτους, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό κάθε φορά. Τα μισθοφορικά και τα δανεικά στρατεύματα αποδείχθηκαν συχνά όχι μόνο άχρηστα αλλά κι επικίνδυνα· η καταστροφή του κράτους ή της πόλης που βασίζεται σ’ αυτά αναβάλλεται για όσο αναβάλλεται η επίθεση του εχθρού: «Στην ειρήνη λεηλατούν τον Ηγέτη οι μισθοφόροι του, ενώ στον πόλεμο οι εχθροί του. Ποτέ ένας μισθός μισθοφόρου δεν είναι ικανός να τον κάνει να πεθάνει για τον Ηγέτη που τον πληρώνει. Ο μισθοφόρος στρατιώτης είναι στρατιώτης του Ηγέτη όσο ο τελευταίος δεν κάνει πόλεμο. Με το που θα ξεκινήσει ο πόλεμος, θα το βάλει τα πόδια».

 

Κι αν ακόμα «το χρήμα» υπάρχει άφθονο, είναι ανώφελο για όποιον στηρίζει την ελευθερία του σε δυνάμεις που δεν ελέγχει πλήρως, αφού συχνά λειτουργεί σαν μαγνήτης για επίδοξους επιδρομείς· οι συμμαχίες είναι ωφέλιμες εφόσον το κράτος προετοιμάζεται στην πράξη για πόλεμο και στηρίζεται στις δικές του ένοπλες δυνάμεις: «Γι’ αυτό κρίνω πως δεν πρέπει ν’ αργοπορήσουμε άλλο τον εξοπλισμό μας, ούτε να περιμένουμε την απόφαση της Γαλλίας, όταν ο αυτοκράτορας έχει αρχηγούς για τον στρατό του, έτοιμους και στη θέση τους, και μπορεί να κινήσει πόλεμο όποτε κι όπως θελήσει. Χρειάζεται λοιπόν να φτιάξουμε κι εμείς έναν στρατό, κρυφό ή φανερό· αλλιώς κάποιο πρωί θα σηκωθούμε ταραγμένοι. Θα συμβούλευα να κάνουμε ό,τι κάνουμε στα κρυφά.»

 

Ο Μακιαβέλι γνώριζε ασφαλώς τις πολεμικές αρετές του πατριωτικού στρατού· σε άλλη επιστολή προς τον Βιττόρι διαβάζουμε: «Και πρέπει να ξέρεις τούτο, ότι οι καλύτεροι στρατοί είναι των αρματωμένων λαών, και σ’ αυτούς δεν μπορούνε ν’ αντιταχτούνε παρά στρατοί όμοιοί τους. Θυμήσου τους ονομαστούς στρατούς· θα ιδείς εδώ τους Ρωμαίους, τους Λακεδαιμόνιους, τους Αθηναίους, τους Αιτωλούς, τους Αχαιούς και τα μελίσσια των βόρειων λαών και θα βρεις πως όσοι κάνανε πράξεις τρανές δώσανε άρματα στο λαό τους, καθώς ο Νίνος στους Ασσύριους, ο Κύρος στους Πέρσες και ο Αλέξανδρος στους Μακεδόνες.»

 

Εθνικά στρατεύματα όμως, όπως τα ξέρουμε κυρίως στις ευρωπαϊκές χώρες μετά τον 17^ο αιώνα περίπου. Στις 15 Μαρτίου 1525 γράφει προς τον Φραγκίσκο Γκουιτσιαρντίνι: «Και τώρα θα Σου πω κάτι που θα σου φανεί σαν τρέλα· θα Σου παρουσιάσω ένα σχέδιο που θα σου φανεί αστόχαστο και γελοίο· κι ωστόσο τούτοι οι καιροί μας ζητούν αποφάσεις τολμηρές, ασυνήθιστες και πρωτοφανέρωτες. Γνωρίζεις, όπως γνωρίζει κι ο καθένας που ξέρει να σκέφτεται για τούτον εδώ τον κόσμο, πως οι λαοί είναι άστατοι κι αλόγιστοι· ωστόσο, κι έτσι όπως είναι φτιαγμένοι, πολλές φορές λένε να γίνει κάτι που θάπρεπε να γίνει.

Εδώ και κάμποσες μέρες λέγανε στη Φλωρεντία πως ο αφέντης Τζιοβάνι Μεδίκος οργάνωνε στράτευμα εθελοντικό για να πολεμήσει όπου του ερχότανε καλύτερα. Τούτη η φήμη μού κέντρισε το νου να σκεφτώ πως ο λαός έλεγε εκείνο που έπρεπε να γίνει.» Στις 17 Μαΐου γράφει προς τον ίδιο: «Άκουσα τις φήμες απ’ τη Λομβαρδία, κι απ’ όλες τις πλευρές αναγνωρίζεται, πόσο είν’ εύκολο να στρατολογηθούν κάμποσοι του σκοινιού και του παλουκιού. Για τ’ όνομα του Θεού ας μη χαθεί τούτη η ευκαιρία…».

 

Όσα συνέβαιναν την εποχή του Μακιαβέλι συνεχίζουν να συμβαίνουν και σήμερα· ασφαλώς, τα σύγχρονα και πανάκριβα οπλικά συστήματα έχουν αλλάξει ριζικά τη μορφή του πολέμου· ωστόσο, όπως απέδειξε περίτρανα ο τρομερός 20ος αιώνας, ούτε η ανθρώπινη «βαρβαρότητα» υποχώρησε γενικώς, ούτε οι πόλεμοι σταμάτησαν, επειδή τάχα οι «άνθρωποι» διδάχθηκαν από τα παθήματα του παρελθόντος.

«Οι καλοί θεσμοί που δεν έχουνε στήριγμα στρατιωτικό ξεφτίζουνε το ίδιο μ’ ένα περήφανο, βασιλικό αρχοντικό, καταστόλιστο με πετράδια και χρυσάφι, που όμως είναι ξέσκεπο και δεν έχει τίποτα να το φυλάξει απ’ τη βροχή.» -Μακιαβέλι

Η «φιλανθρωπία», αν με αυτό εννοούμε την τύχη των αμάχων, τους φόνους, τις αιχμαλωσίες και τα μύρια δεινά που φέρνει ο πόλεμος στους ηττημένους (ή και στους νικητές), ελάχιστα απασχολεί τον Μακιαβέλι· τέτοιες θυσίες θεωρούνται δεδομένες και ίσως αναπόφευκτες, σύμφωνα με τα πολεμικά ήθη όλων σχεδόν των εποχών· ο Μακιαβέλι ξέρει από πρώτο χέρι τι είδους «δικαιώματα» μπορεί να έχει μια πόλη ή ένα κράτος υπό ξένη κατοχή. Στις 6 Μαΐου 1527, ενάμιση μήνα πριν πεθάνει ο Μακιαβέλι, ο Γερμανός αυτοκράτορας Κάρολος  Ε’ συμμάχησε τελικά με τους Ισπανούς, εισέβαλε στην ιταλική χερσόνησο και λεηλάτησε τη Ρώμη.

 

Το συμπέρασμα του Μακιαβέλι για τη στάση του ηγέτη μιας χώρας είναι ξεκάθαρο: «Μονάχα πρέπει να παραμερίζεις κάθε άλλη σκέψη και να ακολουθείς την απόφαση που θα γλυτώσει τη ζωή της πατρίδας σου και θα σώσει τη λευτεριά της.»

 

Νικολό Μακιαβέλι, Ο Ηγεμόνας

Εναλλακτικό υλικό επικάλυψης κατόπτρων βελτιώνει την επίδοση των ανιχνευτών βαρυτικών κυμάτων

Για να ανακαλυφθούν τα αδύναμα «τιτιβίσματα» των βαρυτικών κυμάτων, οι ερευνητές στις αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις των βελτιωμένων LIGO και Virgo πρέπει να ελαχιστοποιήσουν τον θόρυβο όσο το δυνατόν περισσότερο. Μια από τις πιο ενοχλητικές πηγές θορύβου σε αυτούς τους ανιχνευτές είναι οι θερμικές διακυμάνσεις στις επικαλύψεις των κατόπτρων. Ο Iain Martin από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, στο Ηνωμένο Βασίλειο, και οι συνεργάτες του τώρα προτείνουν ένα νέο υλικό επικάλυψης που θα μπορούσε να μειώσει το θερμικό θόρυβο σε θερμοκρασίες των περίπου 10 βαθμών Κέλβιν, που σχεδιάζεται να το λειτουργήσουν στην επόμενη γενιά ανιχνευτών βαρυτικών κυμάτων.

Οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων χρησιμοποιούν βραχίονες μήκους χιλιομέτρων που διαμορφώθηκαν από δέσμες λέιζερ που αναπηδούν σε υψηλής ανακλαστικότητας κάτοπτρα. Για να μεγιστοποιηθεί η ανάκλαση, οι καθρέφτες επικαλύπτονται με εναλλασσόμενα στρώματα υλικών που έχουν υψηλούς και χαμηλούς δείκτες διαθλαστικότητας. Οι επιστρώσεις δημιουργούν ένα φαινόμενο συμβολής που μειώνει την απορρόφηση του φωτός σε λιγότερο από 5 μέρη στο εκατομμύριο.

Στους σημερινούς ανιχνευτές, οι επικαλύψεις κατασκευάζονται από ενισχυμένα πεντοξείδιο τανταλίου (Ta2O5) και διοξείδιο πυριτίου (SiO2). Αλλά και τα δυο αυτά υλικά εμφανίζουν ισχυρές μηχανικές απώλειες – πράγμα που σημαίνει ότι οι δονήσεις είναι μετατρέπονται σε θερμότητα και θερμικές διακυμάνσεις – σε χαμηλές θερμοκρασίες που σχεδιάζονται για τους ανιχνευτές της επόμενης γενιάς, όπως του Τηλεσκόπιο Einstein.

Ο Martin και οι συνεργάτες του προτείνουν αντικατάσταση της σιλικόνης με το χαμηλότερου δείκτη υλικό που ονομάζεται διοξείδιο χαφνίου (HfO2). Σε δοκιμές, η ομάδα τοποθέτησε λεπτά φιλμ χαφνίου (ενισχυμένο με πυρίτιο) σε έναν πρόβολο και μέτρησε τη μηχανική απώλεια του υλικού να είναι κατά ένα παράγοντα 2 χαμηλότερη από ότι η καθαρή σιλικόνη. Υπολόγισαν επίσης την αναμενόμενη απόδοση ενός σχεδιασμού επικάλυψης που συνίσταται κυρίως από διοξείδιο του χαφνίου και άμορφου πυριτίου (αντικαταστάτη του πεντοξείδιου του τανταλίου). Οι ερευνητές βρήκαν ότι το μοντέλο αυτό επικάλυψης θα είναι 100 φορές μικρότερου θορύβου από ότι οι σημερινές επικαλύψεις των LIGO για τα χαμηλής συχνότητας (10-Hz) βαρυτικά κύματα, η ανίχνευση των οποίων είναι ένας από τους σχεδιαστικούς στόχους για το τηλεσκόπιο Einstein.

Πέρα από τα όρια του Απτού

Σε Εκείνους που η Φλόγα της Ελευθερίας παραμένει Αναλλοίωτη.

Σε Εκείνους που η Λήθη απέκτησε το Α και μετατράπηκε σε Επίγνωση.

Σε Εκείνους που η Λάμψη των ματιών τους αντανάκλασε την Απεριόριστη Αγάπη τους.

Σε Εκείνους που δεν έχουν Ελπίδα μήτε Απελπισία.

Σε Εκείνους που Στέκονται εκεί Ψηλά, πριν τη Μεγάλη Εφόρμηση στο Άπειρο.

Σε Εκείνους που βούτηξαν, που ένιωσαν μέχρι την τελευταία Ικμάδα της Ύπαρξης τους τον Άνθρωπο.

Στους ταξιδευτές του Απείρου…

 

ΤΟ ΞΥΠΝΗΜΑ

 

Άνοιξα τα μάτια μου. Άμεσα σε εμένα ήρθαν οι απόρροιες της αντίληψης και της συνειδητότητας. Έβλεπα, χωρίς να μπορώ να αποδώσω ουσία, νόημα, αντίληψη, συνείδηση. Αρχικά έβλεπα τον κόσμο. Οι αισθήσεις μου άρχισαν να λειτουργούν, η συνείδηση μου ενσαρκώθηκε μέσα σε ένα σώμα. Η γλώσσα και η σκέψη ήταν θέμα χρόνου. Μα όλα αυτά που ακολούθησαν βασάνιζαν το πρωταρχικό αιώνιο ερώτημα ενός Εαυτού που Είναι.

 

Το ονόμασαν λήθη, εντρύφησαν μέσα σε αυτό το μεσοδιάστημα και το ονόμασαν Ζωή, Ζωή είναι αυτό που κινείται, που ρέει, που μεταβάλλεται, που αλλάζει, η συνεχής κίνηση που για τις αισθήσεις είναι ένα στροβίλισμα μέσα στο Χρόνο.

 

Το ανθρωπινό ον γεννιέται σε μια καθαρή υπαρξιακή κατάσταση. Πλάθει τον κόσμο του εσωτερικά και αυτή η πλάση εξωτερικεύεται. Αρχίζει να νιώθει, να βλέπει, να ακούει, να αντιλαμβάνεται και να αυτοδιαμορφώνει μια εικόνα της ύπαρξης του. Η αντίληψη της καθαρής ενέργειας ομαλοποιείται μέσα σε μια στάσιμη υλική πραγματικότητα.

 

Η ροή της ενέργειας πια είναι μια αντιληπτική ικανότητα που βασίζεται στις αισθήσεις και κυρίως στην διαίσθηση. Τι είναι αλήθεια αυτό που μας κάνει ανθρώπινους; Η σκέψη, η γλώσσα, η φαντασία είναι μοναδικά ανθρώπινα στοιχεία. Η ικανότητα να είμαστε πολύπλοκοι, σύνθετοι, δημιουργικοί, να σκεφτόμαστε για τον εαυτό και την ύπαρξη μας χαρίζει την ιδιότητα του ανθρώπου;

 

Προσδώσαμε ιδιότητες, γλωσσικούς χαρακτηρισμούς, συμβολισμούς, σκέψεις, εικόνες, ιδέες, αντιλήψεις περί του ποιοι είμαστε. Η αγωνία μας να ανακαλύψουμε την ύπαρξη μας, ο φόβος του αγνώστου από το οποίο προήλθαμε και στο οποίο οδεύουμε οχύρωσε την ικανότητα μας να δημιουργούμε θεωρίες, μύθους, ιστορίες και ιδεολογικούς προμαχώνες για να μπορέσουμε να στηρίξουμε μέσα μας το αβάσταχτο βάρος του αγνώστου.

 

Το άγνωστο όμως είναι εδώ κάθε στιγμή και μας δηλώνει την παρουσία του. Η απόδοση νοήματος, ουσίας και λογικής στο άγνωστο προσφέρει μια παροδική ανακούφιση στην ανθρώπινη ύπαρξη. Η περιέργεια μας οδηγεί να το εξερευνήσουμε, να το ερμηνεύσουμε, να το τραβήξουμε και να το αποδώσουμε στα μέτρα μας. Όλα αυτά είναι μέρος μιας προσπάθειας να κατανοήσουμε την ουσία αυτού που είμαστε. Κοιτάζοντας το άγνωστο, κοιτάζουμε μέσα στον εαυτό μας.

 

Είμαστε παιδιά του. Από μέσα του ξεπροβάλλαμε και μέσα του οδεύουμε ξανά. Το άγνωστο για τον ανθρώπινο νου είναι η προσωποποίηση του χάους, η αδυναμία να τοποθετηθεί σε καλούπια μέσα στο νου και τις αισθήσεις του. Είναι αδυναμία αντίληψης αυτού που είμαστε.

 

Κάθε φορά που κοιτάς το άγνωστο, αυτό αλλάζει, ρέει σε μια ατέρμονη συνέχεια που οι λέξεις και οι γλωσσικές μας ικανότητες αδυνατούν να προσδιορίσουν και να αποδώσουν την ουσία του. Τι κάνει ο άνθρωπος εδώ; Γιατί είμαστε εδώ;

 

Τα ανθρώπινα όντα οδεύουν μέσα στο άγνωστο, ταξιδεύοντας στο άπειρο με τη ματιά καρφωμένη προς την ελευθερία. Τα ανθρώπινα όντα κατέχοντας το σημείο της σιωπηλής γνώσης μετέβησαν στο σημείο της λογικής.

 

Η λογική τους εξώθησε να ερμηνεύσουν σχηματοποιώντας το άπειρο σε έννοιες, λέξεις και σκέψεις. Η άμεση σύνδεση του ανθρώπινου όντος με το άπειρο και η σιωπηλή γνώση αυτού του ταξιδιού διακόπηκε με την υιοθέτηση της σημασιολογικής λογικής. Τα ανθρώπινα όντα έπεσαν στην παγίδα της ερμηνείας, αποκόπηκαν από την σιωπηλή γνώση και ο κρίκος αυτός σκούριασε. Ο κρίκος αυτός είναι ο σκοπός. Ο σκοπός εκείνος που οδηγεί τα όντα προς την ελευθερία.

 

Την ελευθερία που βρίσκεται πίσω από την σημασιολογική λογική και τη σιωπηλή γνώση. Την ελευθερία της ροής, της άσβεστης φλόγας, του άκτιστου, της ίδιας της Αρχής. Ο σκοπός του ανθρώπου είναι να θυμηθεί τη Λήθη στην οποία υπέπεσε Υπ-άρχοντας και να γνωρίσει την Α-Λήθεια.

 

Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ

 

Η ρευστότητα της ύπαρξης μας σύντομα χειραγωγείται. Σε μικρή ηλικία ξεκινάει μια διαδικασία που ονομάζεται θωράκιση. Ο άνθρωπος θωρακίζεται μέσα σε συγκεκριμένα πλαίσια τις εκάστοτε κουλτούρας και κοινωνίας στην οποία ανατρέφεται και βλέπει τον εαυτό του να μεγαλώνει. Θωρακίζεται στα πλαίσια συμφωνημένων ιδεών για του πώς είναι η ζωή. Η φυσική ικανότητα του ανθρώπινου όντος να αντιλαμβάνεται ενστικτωδώς την ροή της ζωής διακόπτεται απότομα από την θεώρηση ότι ο άνθρωπος είναι παρα-φύσει γεννημένος και οφείλει να αποκτήσει ένα καλούπι που το ονομάζουμε Άνθρωπος.

 

Η φυσική ροή της αντίληψης του Υπαρξιακού Γίγνεσθαι πεθαίνει μέσα από τα μάτια της ίδιας της Ζωής.

 

Ο άνθρωπος γεννιέται ζωντανός και ανατρέφεται να πεθαίνει μέρα με τη μέρα.

 

Ώσπου φτάνει στο σημείο να έχει νεκρώσει αναπτύσσοντας την λογική μιας απομονωτικής αντίληψης για τη ζωή, μια ενίσχυση του ατομισμού, μια υπερθεμάτιση του Εγώ. Αυτό το Εγώ είναι η δυστυχία του ανθρώπινου όντος. Είναι η μη φυσική οχύρωση του Ατόμου που θέλησε ενώ ήταν ζωντανό να πεθάνει. Να κινείται μέσα στη Ζωή, να ρέει μέσα σε ένα Ωκεανό Ενέργειας αποκομμένος από αυτόν και στρεφόμενος μέσα στον μικρόκοσμο του.

 

Σε έναν μικρόκοσμο που δεν είναι δικός του. Σε έναν μικρόκοσμο που του έχει δοθεί, που έχει δομηθεί από έννοιες, ιδέες, αντιλήψεις και δράσεις που δεν του ανήκουν. Είναι η συναρμολόγηση ενός μοναδικού αυτόματου το οποίο παρά την διαφορετικότητα που το χαρακτηρίζει από τα άλλα αυτόματα είναι μη φυσικό, μη πραγματικό. Εδώ αρχίζει η Οδύσσεια του Ανθρώπου. Του ανθρώπου που μετατρέπεται σε ένα υποκατάστατο Ανθρώπινου όντος, σε μια ημι-ζώντανη ύπαρξη που αναζητά τη Ζωή.

 

Αναζητώντας τη Ζωή ο Άνθρωπος που νέκρωσε την ίδια του την Ύπαρξη, στήριξε όλες του τις Ελπίδες σε ένα Ον το οποίο λειτουργεί πατρικά γι’ αυτόν. Στήριξε τις Ελπίδες του χαμένου παραδείσου του σε ένα Ον το οποίο θα του δώσει πίσω τη χαμένη του Αλήθεια, τη χαμένη του Επίγνωση.

 

Ο Άνθρωπος εθελοτυφλεί. Χάθηκε γιατί θέλησε να χαθεί. Να χαθεί διαστρεβλώνοντας την ίδια του την Ύπαρξη. Αποκόπηκε από τη μητέρα Γη και από τις ενέργειες του Σύμπαντος. Η επιλογή του ήταν το μικρό, το επιφανειακό και το παροδικό. Επέλεξε την θνητότητα από την αιωνιότητα. Κατέληξε σκλάβος της ανελευθερίας του Εγωισμού του. Σκλάβος των προκαταλήψεων και της λογικής του.

 

Έμεινε στην σημασιολογία και ξέχασε την σιωπή.

 

Ξέχασε τον κρίκο που τον συνέδεε με το Άπειρο.

Τώρα ο Άνθρωπος περπατάει τρεκλίζοντας σε μια τρελή γη. Σε μια γη που συνεχίζει στους παράλογους ρυθμούς και απαιτήσεις της απληστίας του Εγώ. Κλυδωνίζεται στον πόνο, στον πόλεμο, στη δυστυχία, στην πείνα διότι ο άνθρωπος επέλεξε να συμφωνεί ότι είναι αποκομμένος- ότι είναι ένας αυθύπαρκτος θεός – ότι είναι το κέντρο του Σύμπαντος. Έχει πέσει στη Λήθη ότι είναι θνητός. Θεωρεί την Αθανασία του δεδομένη ενώ τρέφει την υπέρτατη ψευδαίσθηση για το ποιος είναι πραγματικά.

 

Ποιοι είμαστε πραγματικά;

 

Μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε. Μπορούμε να δημιουργήσουμε κάθε είδους σύστημα, φιλοσόφημα, επιστήμη για να ερμηνεύσουμε και να βρούμε απαντήσεις. Καταλήγουμε στο ίδιο σημείο. Μπορούμε να απαλύνουμε τον πόνο του αγνώστου που αντιμετωπίζουμε κάθε ημέρα, όμως δεν θα μπορέσουμε ποτέ μέσα από την φυλακή που συνειδητά κατασκευάσαμε να φτάσουμε σε ένα Νόημα. Νόημα ζητάμε διότι έχουμε την έμφυτη ανάγκη να καταλάβουμε. Νόημα ζητάμε για να νιώσουμε ασφαλείς. Μόνο που η Ζωή δεν μπορεί να προσφέρει καμία ασφάλεια-αυτό είναι ένα τέχνασμα του ανθρώπου για να αποφύγει έντεχνα τη ύστατη μοίρα του, να πεθάνει.

 

Νόημα δημιουργούμε για να συνεχίζουμε να Υπάρχουμε.

 

Νόημα δημιουργούμε για να συνεχίζουμε να στηρίζουμε τον Χρόνο. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τίποτα, γιατί αυτόματα μας παγιώνει. Ό, τι μας παγιώνει φέρνει τον Θάνατο. Ο Θάνατος είναι η ανάμνηση. Είναι η Ανάμνηση του χαμένου μας κρίκου.

 

Δεν γνωρίζω αν μπορούμε να γνωρίζουμε. Δεν γνωρίζω τίποτα μέσα από την σημασιολογία των λέξεων. Μέσα από την λογική νοηματική τοποθέτηση της Ύπαρξης μας. Ακόμα και το Παραπέρα από τη Λογική είναι ο φόβος και η ασφάλεια που μας κινεί να απαντήσουμε, να ερμηνεύσουμε.

 

Είμαστε σκλάβοι του νου μας. Σε έναν λαβύρινθο τακτοποιημένο προσπαθούμε να απαντήσουμε για το Αχανές, για το Άπειρο, για το Απτό και το μη Απτό. Η ελευθερία και η φυλακή ξεκινάει μέσα από εμάς. Δεν είναι οι απαντήσεις που θα μας οδηγήσουν σε μια Αφύπνιση, μήτε οι ερωτήσεις. Είναι το ταξίδι. Είναι Εκείνη η Στιγμή που σε οδηγεί στο Βλέπειν. Σε αυτό που Είναι. Είναι Εκείνη η Στιγμή που θα σε οδηγήσει στα όρια της Υπαρξιακής σου κατάστασης. Στα όρια του απτού και του μη απτού.

 

Στα όρια της διαμόρφωσης σου. Εκεί που θα συναντήσεις την μη διαμόρφωση σου.
 

Εκεί που θα απορρίψεις και θα τα δεχτείς όλα. Εκεί που για πρώτη φορά θα συναντήσεις τη σιωπηλή γνώση. Σε Εκείνο το Σημείο που θα τυλιχτείς στις φλόγες της Αγάπης και της Σιωπηλής Γνώσης.

 

ΤΟ ΚΑΛΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΚΟ

 

Το Καλό και το Κακό δημιουργήθηκε όταν η Ουσία του Ανθρώπου αποσυνδέθηκε από την Πηγή. Όταν ο Άνθρωπος θωρακίστηκε πίσω από την αυτό-ανάκλαση του Εαυτού του, όταν ισχυροποίησε την Μονάδα της Ύπαρξης του, δημιουργήθηκε αυτόματα το εννοιολογικό πλαίσιο «Καλού-Κακού». Όταν αποκόπτεσαι, όταν θωρακίζεσαι στα όρια σου, η ενέργεια σου διαχέεται προς την Ενίσχυση του Εγώ σου. Η αποκοπή στερεί το μυστήριο, τη σύνδεση με την Ολότητα και την Βιολογική Πλήρωση.

 

Ο άνθρωπος έχει προέλθει από έναν κοσμικό ωκεανό ενέργειας. Μέσα στα μικρά όρια του περικλείει το Όλον του Κοσμικού, όχι το Μέρος. Η απειροσύνη δεν συνίσταται από Μέρη, η ουσία δεν αποτελείται από Μέρη. Είναι ολόκληρη και εκφράζεται ως Ολόκληρη, είτε μέσα από εμένα είτε μέσα από εσένα. Όταν η συνειδητότητα της Κοσμικής Ενέργειας «συνάντησε» το όργανο του Εγκεφάλου-αυτή η Έλλογη Ουσία εκφράστηκε- εκδηλώθηκε. Μέσα από τον Εγκέφαλο η Κοσμική Ουσία είδε. Η σκέψη δημιουργήθηκε σε αυτή, εξατομίκευσε την απειροσύνη της, γνώρισε τον Εαυτό της. Το “σκέφτεσαι” εγκλώβισε την Ουσία-Ενέργεια. Η διαστρέβλωση του Κοσμικού είναι μια απορία.

 

Η ανάπτυξη του Εγώ και η αποσύνδεση παραμένει ερωτηματικό.

 

Η αποσύνδεση οδήγησε στη διττότητα του Εγώ και ο Κόσμος, ο Κόσμος και Εγώ. Η διττότητα οδήγησε στη κατηγοριοποίηση της Υπαρξιακής Υπόστασης μας σε Καλή ή Κακή. Πάλι, η αποσύνδεση οδήγησε στον Ορθολογισμό. Εάν ο Κοσμικός Ωκεανός είναι Έλλογος, το Ανθρώπινο Ον είναι παράλογο διότι τίποτα σε αυτόν δεν φανερώνει την Έλλογη Ουσία του.

Πώς αλήθεια έγινε αυτό;

 

Ωθούμαστε να βρούμε την Ολότητα, το Ανεκπλήρωτο όταν εμείς οι ίδιοι είμαστε Ολόκληροι-Συνείδηση-Κοσμική Ενέργεια. Γιατί υπάρχει το πέπλο της Λήθης; Γιατί αναζητούμε δρώντας ως ανολοκλήρωτα Όντα την Ολοκλήρωση; Τι είναι αυτό που έχει διαστρεβλωθεί; Δημιουργηθήκαμε έτσι; Εάν υποθέσουμε ότι ο Δημιουργός μας είναι Καλός ή Κακός δεχόμαστε την Ύπαρξη αυτών των δυο δίπολων δυνάμεων; Μέσα μας ανευρίσκεται η απεραντοσύνη του κοσμικού και ταυτόχρονα η απέραντη εγωιστική μας μονοφθαλμία. Είναι η Λήθη – η διατήρηση του πέπλου.

 

Εάν έχουμε δημιουργηθεί τότε σίγουρα ο ίδιος ο Δημιουργός δεν έχει Ιδέα ούτε Ποιος Είναι, ούτε τι Αποσκοπεί από τη Δημιουργία του. Αυτός που Δημιουργεί- δημιουργεί για να ικανοποιήσει μια ματαιοδοξία- τον εγωισμό του. Αυτός που δημιουργεί με αυτό το Σκοπό (ο Δημιουργός έχει Σκοπό), αναμφίβολα στα δημιουργήματα του θα αντανακλάται η Ποιότητα του Είναι του. Αυτός που είναι δεν Δημιουργεί με Σκοπό, αυτός που Είναι δεν έχει Σκοπό, αυτός που Είναι δεν έχει Νόημα, αυτός που Είναι δεν έχει Ουσία, αυτός που Είναι δεν έχει Μορφή, αυτός που Είναι δεν έχει Κενότητα ούτε Πληρότητα. Γιατί αυτός που Είναι, Είναι και δεν Είναι.

 

Στην τελική, τίποτα δεν Είναι, ακόμα και το Τίποτα. Δεν μπορεί να περιγραφεί το Είναι. Αντίθετα, ο Δημιουργός έχει σημείο Αναφοράς, το Εγώ του. Εκεί αρχίζει και εκεί τελειώνει. Ο Δημιουργός Υπάρχει- είναι Υπό της Αρχής. Η κοσμική Ενέργεια Άρχει, αυτός Υπάρχει. Η Κοσμική Ενέργεια είναι το Πυρ Εκείνο που ανάβει και σβήνει αιώνια με καθορισμένο τρόπο γιατί είναι Έλλογη – έχει Λόγο. Αντίθετα, ο Δημιουργός έχει Ύπαρξη.

 

Ο ΤΑΞΙΔΕΥΤΗΣ

 

Μπορώ να εκφραστώ μόνο ως ταξιδευτής του Απείρου. Με γνώση ότι δεν κατέχω καμία αυθεντία και απορρίπτοντας κάθε τι που παγιώνει την ανθρώπινη οντότητα μπορώ να διατυπώσω το βλέπειν μου γι’ αυτή την πραγματικότητα, τα όρια της οποίας τα καθορίσαμε εμείς οι ίδιοι, εμείς που αποκαλούμαστε άνθρωποι.

 

Στο ταξίδι αυτό της αναζήτησης δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε θεωρίες μήτε οτιδήποτε το οποίο να βασίζεται κάποιος και να ακολουθεί. Το ταξίδι αυτό είναι ένα μονοπάτι της καρδιάς, το μονοπάτι ενός ταξιδευτή που παρατηρεί την λάμψη της κοσμικής ενέργειας και την έκφραση της μέσα από μια υλική πραγματικότητα που υλοποιείται χάρη στη μοναδικότητα των αισθητήριων οργάνων μας και του μοναδικού μας εγκεφάλου. Έχουμε στερεοποιήσει την ενεργειακή υπόσταση του κοσμικού ωκεανού και έχουμε δημιουργήσει την συγκεκριμένη και συμφωνημένη μας πραγματικότητα.

 

Αυτή την πραγματικότητα ο ταξιδευτής του Απείρου την σέβεται και την ζει έχοντας γνώση ότι δεν ανήκει σε αυτήν, ούτε καν σε αυτό που ονομάζει Εγώ. Είναι μια κατάθεση της καρδιάς του ταξιδευτή μέσα από την ανθρώπινη υπόσταση στην οποία έχει υλοποιηθεί το πνεύμα του. Σεβόμενος το θαύμα και το μυστήριο που του προσφέρει η κοσμική ενέργεια ξύπνησε προσπαθώντας να νοήσει κάθε κομμάτι της υπαρξιακής του δομής προκειμένου να κατανοήσει το υπέρτατο των μυστηρίων: τον ίδιο του τον εαυτό.

 

Η έκφραση του Σύμπαντος μέσα από εμάς αποτελεί την μεγαλύτερη πρόκληση την οποία έχει να αντιμετωπίσει ένας ταξιδευτής. Ο ταξιδευτής είναι μια μορφή ρευστή χωρίς προκαθορισμένα όρια, ιδέες και προσωπικότητα. Είναι η έκφραση στην πιο αγνή μορφή της Άπειρης Φλόγας πέρα από τις Δημιουργίες. Είναι η έκφραση του Εαυτού πέρα από το Εγώ. Αποτελεί μια θαυμάσια οντότητα που παρατηρεί με παιδικά μάτια τον αβυσσαλέο κόσμο μας χωρίς να έχει καμία πρόθεση να παρέμβει να τον αλλάξει. Παρατηρεί αυτό που είναι και ταυτόχρονα βιώνει σε υπέρτατο βαθμό την Ανθρώπινη του Φύση.

 

H ΑΓΑΠΗ

 

Η αγάπη είναι ένα ξύπνημα. Ένα ξύπνημα από τη λήθη που πέφτουμε καθώς ο χρόνος αναπάντεχα μας σκεπάζει. Στην αγάπη ξυπνάς μέσα σε μια καθάρια υπαρξιακή κατάσταση. Είσαι ολόκληρος. Συμπλέεις με αυτό που πάντα Είναι. Η αγάπη είναι σχέση. Είναι σχέση η οποία δεν περικλείει υποκείμενα. Περικλείει μια καθάρια μορφή παρατήρησης των σχέσεων αυτού που λέγεται Εαυτός και του Κόσμου. Ο κόσμος όμως είμαστε Εμείς. Η αγάπη αναπόφευκτα προκαλεί την κατάρρευση του κόσμου μας όπως τον γνωρίζουμε και τον βιώνουμε.

 

Είναι μια αίσθηση που πηγάζει από μέσα σου. Μια φλόγα που σιγοκαίει μέσα στα βάθη της ψυχής σου. Μια φλόγα που γίνεται απτή μέσα από τους χτύπους του Είναι σου. Μέσα από την αγάπη αγγίζεις απαλά τον απατηλό μας κόσμο. Απαλά και γλυκά προσεγγίζεις έναν κόσμο που ο χρόνος είναι ένα συνονθύλευμα στιγμών του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Εκείνο που υπάρχει είναι η στιγμή. Η στιγμή που δεν μπορεί να αιχμαλωτιστεί από καμία σκέψη και συναίσθημα. Η στιγμή που μπορεί να βιωθεί μόνο από την παρουσία. Από μια σιωπηλή γνώση ύπαρξης.

 

Είναι η στιγμή που μπορείς να ξετρυπώσεις από το γνωστό, να ξεφύγεις τα όρια του σύμπαντος και της συνέχειας σου. Να είσαι και να μην είσαι. Είναι η αλήθεια σου εκεί. Κατάματα την κοιτάς μέσα από τα φλογερά σου μάτια. Δεν μπορεί να περιγραφεί εκείνο που Είναι. Έχεις μια αίσθηση η οποία ξεπερνά τα όρια των αισθήσεων του νευρικού σου συστήματος αλλά Είναι εκεί.

 

Όσο και να προσπαθούμε να την εγκλωβίσουμε εκείνη πάντα θα ξεγλιστράει.

 

Αλλάζει κάθε στιγμή και αιώνια μένει ίδια. Η αγάπη είναι μια ποιότητα του Σύμπαντος που ούτε του ανήκει ούτε δεν του ανήκει. Είναι εκείνη η ποιότητα που διαπνέει τα πάντα. Δεν προέρχεται από αυτόν τον κόσμο και όμως είναι αυτού του κόσμου. Είναι στον χτύπο της καρδιάς σου, στην αγκαλιά που δίνεις, στο φιλί, στον έρωτα, στο χάδι, στο δάκρυ, στο χαμόγελο ενός παιδιού. Είναι το ανείπωτο πάντα.

 

Είναι το ανείπωτο Όλον. Είναι στην παρουσία σου όταν για πρώτη φορά κοιτάς. Όχι με τα μάτια. Κοιτάς με την Ολότητα σου. Σπας το φράγμα του χρόνου που σου δίνει συνέχεια. Σπας το φράγμα που σου δίνει ακόμα και την ασυνέχεια. Όταν δεν μπορείς να προσδιοριστείς ως ύπαρξη και ως μη ύπαρξη έχεις δει το Ανείπωτο. Η αγάπη πάντα θα μας ξεγλιστράει και θα μας ξεγλιστράει διότι δεν μπορεί να παγ(ι)ωθεί.

 

Δεν μπορεί να εγκλωβιστεί από κανέναν. Η αγάπη δεν ανήκει πουθενά. Δεν είναι θέμα υποκειμένων ή αντικειμένων. Είναι η ποιότητα του Είναι. Η ποιότητα του άχρονου και του ανείπωτου. Δεν είναι μυστήρια. Είναι απτή. Είναι εδώ. Αν μπορέσεις άνθρωπε να ξυπνήσεις δίπλα στον/στην αγαπημένο/ αγαπημένη σου εκείνο το πρωινό που για πρώτη φορά Είσαι, θα νιώσεις Εκείνο που Είναι.

 

Η αγάπη είναι αυτό που δεν μπορεί να περιγραφεί.

 

Αφιερωμένο σε εκείνα τα Όντα που είδαν πέρα από το πέπλο, που τόλμησαν το άλμα, τους οφείλουμε ένα ευχαριστώ.

Στο σταυροδρόμι των ονείρων

Όνειρα… περπατώντας για ακόμα μια φορά στους δρόμους της πόλης, παρατηρώντας τους ανθρώπους γύρω μου , έχω αυτή την συνήθεια…. αναρωτιέμαι ποιες να είναι οι σκέψεις τους, ποιες οι αγωνίες τους, ποια τα όνειρα τους; Μήπως τα όνειρα είναι μια διέξοδος του μυαλού για να μην τρελαθούμε… μια άμυνα του οργανισμού μας για να μπορέσουμε να ζήσουμε να συνεχίσουμε να ζούμε, να προχωράμε , μέχρι που; μέχρι πότε;

 

 Και εσύ ονειρεύεσαι μια ζωή παραμυθένια, μια ζωή μοναδική, εκεί που όλα θα είναι όπως τα φαντάζεσαι, με την αγάπη σου, τη δουλειά σου, τα οικονομικά σου, και μετά τι; Θα σταματήσεις να ονειρεύεσαι; Δεν το πιστεύω… τότε τι όνειρα θα κάνεις; Μάλλον, τελικά, γι αυτό τα λένε όνειρα γιατί πάντα θα υπάρχουν πάντα θα ταξιδεύουν μαζί σου… Και όσο πιο πολλά όνειρα πραγματοποιήσεις τόσο ποιο πολλά θα κάνεις…

 

Όνειρο είναι εκείνο το άπιαστο που πάντα κυνηγάς και αν τύχει κάποιο να πραγματοποιήσεις, τα υπόλοιπα θα χαθούν σα φυσαλίδες και θα πάνε ακόμα πιο ψηλά. Και έτσι εσύ πάντα θα ‘χεις ένα λόγο, ένα σκοπό, για να ζεις για να κυνηγάς το όνειρο!

Στους χαλεπούς καιρούς το όνειρο είναι το καινούριο, ο στόχος που βάζουμε…Τι νόημα θα είχε η ύπαρξη αν τα είχαμε όλα; Κάποιος ρώτησε: Γιατί να πεθαίνουμε; Και η απάντηση ήταν «γιατί να μην ζούμε, γιατί να μην ονειρευόμαστε»; Στα όνειρα δεν υπάρχει φορολογική επιβάρυνση! Στο κυνήγι του ανεξερεύνητου οφείλεις να χάνεσαι και να ανεβαίνεις σκαλί σκαλί το δρόμο που χάραξες μέσα από το όνειρο. Και μην ξεχνάς: ακόμα και πιο δύσβατος δρόμος ανοίγει προχωρώντας.

 

Πεθύμησε αυτό που λες «ανύπαρκτο» και τούτο θα πάρει σάρκα και οστά! Άνοιξε το παράθυρο και μη φοβηθείς, δε θα φύγουν τα όνειρα, θα τα χεις πάντα μαζί σου. Κάποια από αυτά θα γίνουν πραγματικότητα στη ζωή σου κάποια άλλα όχι. Μα μη λυπάσαι, η σκέψη τους θα σου δίνει δύναμη να ζεις.

 

Κάποτε ρώτησαν ένα παιδί γιατί ήταν δυστυχισμένο, και εκείνο είπε ότι είχε παλιά παπούτσια, ώσπου μια μέρα περπατώντας συνάντησε κάποιον που δεν είχε πόδια και τότε κατάλαβε πόσο τυχερό ήταν. Συνεπώς, τα όνειρα είναι στο μυαλό μας, και είναι αυτό που μας λείπει, αυτό που ποθούμε. Αλλά θα πρέπει να είμαστε συνετοί, τόσο στις απαιτήσεις όσο και στα όνειρα! Και προς θεού, μη κάνετε το λάθος να ονειρεύεστε το μέλλον σας, ξεχνώντας να ζείτε το παρόν.

 

Στο σταυροδρόμι των ονείρων μη χαθείτε …. το καλύτερο όνειρο είναι το τώρα ! Το σήμερα είναι το όνειρο που κάνατε χτες! Ζήστε, λοιπόν, το όνειρό σας χωρίς διαπραγμάτευση και γκρίνιες, η γέφυρα της ζωής περπατείται μόνο μια φορά! O καθένας μας έχει ένα ζευγάρι φτερά, αλλά μόνο όσοι ονειρεύονται μαθαίνουν να πετάνε!

Αρχαία Ελληνική Γραμματεία: ΗΣΙΟΔΟΣ - Ἀσπὶς Ἡρακλέους (368-401)

Ὣς ἔφατ᾽· οὐδ᾽ ἄρα Κύκνος ἐυμμελίης ἐμενοίνα
τῷ ἐπιπειθόμενος ἐχέμεν ἐρυσάρματας ἵππους.
370 δὴ τότ᾽ ἀπ᾽ εὐπλεκέων δίφρων θόρον αἶψ᾽ ἐπὶ γαῖαν
παῖς τε Διὸς μεγάλου καὶ Ἐνυαλίοιο ἄνακτος·
ἡνίοχοι δ᾽ ἔμπλην ἔλασαν καλλίτριχας ἵππους.
τῶν δ᾽ ὑπὸ σευομένων κανάχιζε † πόσ᾽ εὐρεῖα χθών †
ὡς δ᾽ ὅτ᾽ ἀφ᾽ ὑψηλῆς κορυφῆς ὄρεος μεγάλοιο
375 πέτραι ἀποθρώσκωσιν, ἐπ᾽ ἀλλήλαις δὲ πέσωσι,
πολλαὶ δὲ δρῦς ὑψίκομοι, πολλαὶ δέ τε πεῦκαι
αἴγειροί τε τανύρριζοι ῥήγνυνται ὑπ᾽ αὐτέων
ῥίμφα κυλινδομένων, ἧος πεδίονδ᾽ ἀφίκωνται,
ὣς οἳ ἐπ᾽ ἀλλήλοισι πέσον μέγα κεκλήγοντες.
380 πᾶσα δὲ Μυρμιδόνων τε πόλις κλειτή τ᾽ Ἰαωλκὸς
Ἄρνη τ᾽ ἠδ᾽ Ἑλίκη Ἄνθειά τε ποιήεσσα
φωνῇ ὑπ᾽ ἀμφοτέρων μεγάλ᾽ ἴαχον· οἳ δ᾽ ἀλαλητῷ
θεσπεσίῳ σύνισαν· μέγα δ᾽ ἔκτυπε μητίετα Ζεύς,
[κὰδ δ᾽ ἄρ᾽ ἀπ᾽ οὐρανόθεν ψιάδας βάλεν αἱματοέσσας,]
385 σῆμα τιθεὶς πολέμοιο ἑῷ μεγαθαρσέι παιδί.
οἷος δ᾽ ἐν βήσσῃς ὄρεος χαλεπὸς προϊδέσθαι
κάπρος χαυλιόδων φρονέει [δὲ] θυμῷ μαχέσασθαι
ἀνδράσι θηρευτῇς, θήγει δέ τε λευκὸν ὀδόντα
δοχμωθείς, ἀφρὸς δὲ περὶ στόμα μαστιχόωντι
390 λείβεται, ὄσσε δέ οἱ πυρὶ λαμπετόωντι ἔικτον,
ὀρθὰς δ᾽ ἐν λοφιῇ φρίσσει τρίχας ἀμφί τε δειρήν·
τῷ ἴκελος Διὸς υἱὸς ἀφ᾽ ἱππείου θόρε δίφρου.
ἦμος δὲ χλοερῷ κυανόπτερος ἠχέτα τέττιξ
ὄζῳ ἐφεζόμενος θέρος ἀνθρώποισιν ἀείδειν
395 ἄρχεται, ᾧ τε πόσις καὶ βρῶσις θῆλυς ἐέρση,
καί τε πανημέριός τε καὶ ἠῷος χέει αὐδὴν
ἴδει ἐν αἰνοτάτῳ, ὅτε τε χρόα Σείριος ἄζει,
τῆμος δὴ [κέγχροισι πέρι γλῶχες τελέθουσι
τούς τε θέρει σπείρουσιν, ὅτ᾽ ὄμφακες αἰόλλονται,
400 οἷα Διώνυσος δῶκ᾽ ἀνδράσι χάρμα καὶ ἄχθος·
τὴν ὥρην] μάρναντο, πολὺς δ᾽ ὀρυμαγδὸς ὀρώρει.

***
Έτσι είπε. Μα ο Κύκνος που καλό κρατά κοντάριτον Ηρακλή δεν ήθελε ν᾽ ακούσει και τ᾽ άλογα που τ᾽ άρμα σέρνουν να κρατήσει.370 Τότε απ᾽ τα καλόπλεχτα άρματα πήδησαν ξανά στη γη,του Δία του μεγάλου ο γιος και το παιδί του βασιλιά Ενυάλιου.Οι ηνίοχοι οδήγησαν κοντά τα καλλίτριχα άλογα.Καθώς ορμούσαν, βρόνταγε η γη πλατιά κάτω απ᾽ τα πόδια τους.Όπως όταν από ψηλή κορφή βουνού μεγάλουπέτρες αποκολλούνται και η μια πάνω στην άλλη πέφτουν,και πλήθος οι ψηλόκορφες βελανιδιές, πλήθος τα πεύκακι οι λεύκες οι βαθύρριζες σπάνε απ᾽ αυτές,καθώς γοργά κυλάνε, μέχρι να φτάσουνε στον κάμπο,έτσι ο ένας πάνω στον άλλο έπεσαν με δυνατές κραυγές.380 Των Μυρμιδόνων η πόλη ολόκληρη και η ξακουστή Ιωλκός,η Άρνη, η Ελίκη και η χλοερή η Άνθεια,απ᾽ τη φωνή των δυο αντηχούσαν δυνατά. Μ᾽ άφατοαλαλαγμό συγκρούστηκαν. Βρόντησε δυνατά ο Δίας ο συνετός,[κι έριξε απ᾽ τον ουρανό στάλες αιμάτινες,]σημάδι του πολέμου δίνοντας στο γιο που ᾽χε μέγα θάρρος.Όπως μες στα φαράγγια του βουνού κάπρος με χαυλιόδοντες—δύσκολο να τον δεις— μες στην καρδιά του μάχη θέλειμε άντρες κυνηγούς, και τα λευκά τα δόντια του ακονίζεικυρτωμένος, και στάζει γύρω απ᾽ το στόμα του αφρός390 καθώς τα δόντια τρίζει, και μοιάζουνε τα μάτια του μ᾽ αστραφτερή φωτιάκι αναριγά μ᾽ ορθές τις τρίχες του στη χαίτη και το σβέρκο,ίδια μ᾽ αυτόν κι ο γιος τού Δία πήδησε απ᾽ τ᾽ άρμα των αλόγων.Την εποχή που καθισμένο σε χλωρό κλαρί σταχτόφτερο τζιτζίκιμε το τετέρισμα αρχινά να τραγουδά το θέρος στους ανθρώπους—έχει για φαγητό και για πιοτό την απαλή δροσιά αυτό—κι όλη τη μέρα απ᾽ την αυγή το άσμα του σκορπάειμέσα στην κάψα τη φριχτότερη, όταν ο Σείριος το δέρμα το ξεραίνει,τότε [και τ᾽ άγανα γίνονται γύρω στα κεχριά,που σπέρνονται το καλοκαίρι, κι οι αγουρίδες χρώμα αλλάζουν,400 που ο Διόνυσος τις έδωσε χαρά και άχθος στους ανθρώπους.Αυτήν την εποχή] πολέμαγαν κι ορυμαγδό σηκώνανε πολύ.