Νοσήματα του Γαστρεντερικού

Οι ενοχλήσεις από το πεπτικό σύστημα είναι ίσως ένα από τα πιο κοινά προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσει ο καθένας από εμάς. Ανά πάσα στιγμή 4 στους 10 έχουμε κάποια ενόχληση από το πεπτικό σύστημα ενώ 7 στους 10 θα έχουμε κάποιο πρόβλημα κατά την διάρκεια της ζωής μας.


Καούρες
Φουσκώματα
Αέρια
Ερυγές (ρεψίματα)
Δυσκοιλιότητα
Διάρροιες
Κολίτιδα
Έλκος
Γαστρίτιδα
Πόνος στο στομάχι
Γαστρο-Οισοφαγική Παλινδρόμηση (ΓΟΠ)
Ελκώδης κολίτιδα
Νόσος του Crohn
Είναι μερικά από τα πιο κοινά συμπτώματα και νοσήματα που μπορεί να μας απασχολούν.
Τις περισσότερες φορές όταν έχουμε κάτι από τα παραπάνω αρχικά δεν απευθυνόμαστε σε γιατρό και προσπαθούμε να το διαχειριστούμε μόνοι μας.
Όταν τελικά πάμε στο γιατρό, η πιο συχνή αντιμετώπιση είναι η χορήγηση φαρμάκων που στοχεύουν στην μείωση της γαστρικής οξύτητας.

Όσο λιγότερα φάρμακα τόσο καλύτερα
Η πλειοψηφία όμως του κόσμου έχει πια αναπτύξει μια επιφύλαξη στις φαρμακευτικές αγωγές.
Αυτή η καχυποψία επιβεβαιώθηκε επίσημα σε δημοσίευση του Archives of Internal Medicine, που εκδίδεται από τον Αμερικάνικο Ιατρικό Σύλλογο. Αποδείχθηκε ότι η χρήση φαρμάκων για την μείωση της γαστρικής οξύτητας, έχει πιο πολλές πιθανότητες να προκαλέσει βλάβη στη υγεία μας, παρά να μας ωφελήσει.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η συγκεκριμένη κατηγορία φαρμάκων είναι πράγματι αποτελεσματική σε βαριά νοσήματα του πεπτικού συστήματος ή για σύντομες αγωγές. Αυτές όμως οι ενδείξεις δεν δικαιολογούν τις πάνω από εκατό εκατομμύρια συνταγές που συμπληρώνονται κάθε χρόνο για τα συγκεκριμένα φάρμακα.

Στην πλειοψηφία όμως των περιπτώσεων, σύμφωνα με τους ερευνητές, η συνταγογράφησή τους είναι εκτός των ενδείξεών τους. Ένα φάρμακο λαμβάνει δηλαδή άδεια κυκλοφορίας με ένδειξη έλκος στο στομάχι και διάρκεια αγωγής ένα μήνα και χρησιμοποιείται τελικά για να μειώσει τις ενοχλήσεις από καούρα, πόνο ή δυσπεψία για χρόνια.

Η χρόνια χρήση τους συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα λοιμώξεων, καταγμάτων της σπονδυλικής στήλης, συνολικού κινδύνου καταγμάτων, διάρροιας αλλά και πνευμονίας.
Οι ασθενείς από μόνοι τους αλλά και οι γιατροί, στην προσπάθειά τους να μειώσουν την ένταση των συμπτωμάτων που βασανίζουν τους πρώτους, χρησιμοποιούν φαρμακευτικές αγωγές που δεν έχουν ξεκάθαρη ένδειξη και έτσι ξεκινάει ένας φαύλος κύκλος.
Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε όμως, για να βελτιώσουμε την λειτουργία του γαστρεντερικού μας συστήματος;
Πριν όμως κάνουμε κάτι για να βελτιώσουμε το γαστρεντερικό μας, είναι σημαντικό να καταλάβουμε πως λειτουργεί. Όσο περισσότερο αυξάνεται η κατανόησή μας, τόσο αυξάνεται και ο βαθμός ελέγχου μας σε μια περιοχή.

Γαστρεντερικό ο Πυλώνας της Καλής Υγείας
Ακούμε πολύ συχνά ότι η καλή λειτουργία του γαστρεντερικού μας συστήματος, είναι ο πυλώνας για την επίτευξη καλής υγείας.
Τι πραγματικά σημαίνει αυτό;
Είναι προφανές ότι το γαστρεντερικό μας σύστημα σχετίζεται με την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών από τις τροφές. Αυτή η λειτουργία είναι η πλέον βασική για την ομαλή λειτουργία και των υπόλοιπων συστημάτων του ανθρωπίνου σώματος.
Όταν το σώμα μας δεν έχει τα συστατικά που χρειάζεται για να πραγματοποιήσει τις αναγκαίες χημικές αντιδράσεις και να φτιάξει τους ιστούς που το αποτελούν, είναι ευνόητο ότι η υγεία μας θα αρχίζει να κλονίζεται σε όλα τα επίπεδα. Δεν υπάρχει όργανο που να μην επηρεάζεται από μια κατάσταση κακής ή χαμηλής απορρόφησης θρεπτικών συστατικών (δυσ-απορρόφηση).

Πεπτικό Σύστημα και Ανοσοποιητικό
Λόγω της επαφής του συγκεκριμένου συστήματος με παράγοντες που εισέρχονται στο σώμα όπως τροφές, φάρμακα, τοξικές ενώσεις, συντηρητικά και μικρόβια, το γαστρεντερικό είναι ένα σημαντικό και αναπόσπαστο κομμάτι του ανοσοποιητικού μας συστήματος.
Ο γαστρεντερικός σωλήνας έχει πλήθος λεμφαδένων και αποικείται από τρισεκατομμύρια βακτήρια. Το σύνολο των λεμφοκυττάρων (λευκά αιμοσφαίρια υπεύθυνα για την άμυνα του οργανισμού) που βρίσκονται στο συγκεκριμένο σύστημα λεμφαδένων, είναι περισσότερα από ότι στο σύνολο των υπολοίπων οργάνων και λεμφαδένες του ανοσοποιητικού μας συστήματος.
Πρόσφατες ανακαλύψεις, που ανακοινώθηκαν το 2010 στο περιοδικό Nature, μας λένε ότι το DNA των βακτηριδίων που βρίσκονται στο γαστρεντερικό μας σύστημα, είναι περίπου 150 φορές περισσότερο( 3.300.000 γονίδια ) από αυτό των σωματικών μας κυττάρων.
Το 85% από αυτά τα βακτηρίδια είναι προ-βιοτικά, βοηθούν δηλαδή την λειτουργία του οργανισμού μας, ενώ ένα 15% από αυτά είναι αδιάφορα ή μπορεί να γίνουν παθογόνα υπό συνθήκες. Αντιβιοτικά, διατροφή, τρόπος ζωής και στρες μπορούν να αλλάξουν τις ισορροπίες και μπορούμε να έχουμε έτσι εκδήλωση νόσου.
Οι παραπάνω ερευνητές, κατέγραψαν αρχικά τον πληθυσμό των βακτηριδίων που αποικίζουν το έντερο μας. Στη συνέχεια συσχέτισαν την εντερική χλωρίδα με νοσήματα, όπως η ελκώδης κολίτιδα και η νόσος του Crohn.
Η αλλοίωση της ποιότητας και της ποσότητας της βακτηριακής χλωρίδας του εντέρου ταυτίζεται και με διαφορετικό νόσημα κάθε φορά.
Αυτή η πληροφορία ανοίγει νέους δρόμους στην διαχείριση των συγκεκριμένων και όχι μόνον, νοσημάτων. Η μέχρι τώρα θεραπευτική τους προσέγγιση αφορούσε βαριές και χρόνιες φαρμακευτικές αγωγές, με πενιχρά αποτελέσματα στην πλειοψηφία των περιπτώσεων.

Είναι έτσι εύκολο να αντιληφθεί κανείς δύο πράγματα:
1. Ότι πρέπει να επαναφέρουμε την φυσιολογική λειτουργία του εντέρου, ώστε να
απορροφά θρεπτικές ουσίες

2. Να αποκαταστήσουμε την εντερική χλωρίδα,
αυτά από μόνα τους μπορούν να αλλάξουν την εικόνα της υγείας μας συνολικά.
Για να καταλάβουμε το μέγεθος και την έκταση της επιρροής του γαστρεντερικού συστήματος, αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι πάνω από το 90% της σεροτονίνης στο ανθρώπινο σώμα, παράγεται στον γαστρεντερικό σωλήνα! Έτσι έχει άμεση επιρροή στην λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού μας συστήματος. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί χαρακτηρίζουν το πεπτικό σύστημα ως «μικρό εγκέφαλο».
Τι μπορούμε να κάνουμε
Να μειώσουμε ή ακόμη καλύτερα να εξαλείψουμε τις επεξεργασμένες τροφές από τη διατροφή μας
Να μειώσουμε την κατανάλωση ζάχαρης και επεξεργασμένων υδατανθράκων (δίνουν τροφή σε παθογόνα μικρόβια και μύκητες, αλλάζοντας δραματικά την εικόνα της εντερικής χλωρίδας)
Να καταναλώνουμε τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση (γιαούρτι, τυριά, natto, κεφίρ)

Επιπλέον:
- Η λήψη 2 γρ. γλουταμίνης κάθε βράδυ έχει βρεθεί ότι βοηθάει στην αποκατάσταση
του εντερικού βλεννογόνου
- Η λήψη καλής ποιότητας και ικανής ποσότητας προβιοτικών βοηθάει στην ομαλή
λειτουργία του γαστρεντερικού αλλά και της υγείας μας γενικότερα
Οι παραπάνω συστάσεις αφορούν την πρόληψη και ενίσχυση της καλής υγείας.
Για την αντιμετώπιση παθολογικών καταστάσεων που αφορούν το γαστρεντερικό, χρειάζεται ειδική γνώση και είναι απαραίτητη η διαχείριση από γιατρό σε συνεργασία με κλινικό διατροφολόγο.
Όπως έχω αναφέρει σε προηγούμενα άρθρα η ιατρική αλλάζει. Απομακρύνεται από την νόσο και κατευθύνεται προς την ενίσχυση της υγείας.

Στην Υγειά Σας!

Γιατί Eίμαστε Κουρασμένοι Μετά τις Διακοπές;

Τέλος καλοκαιρίου και τέλος των διακοπών για τους περισσότερους…

Κι ενώ κανείς θα περίμενε ότι όλοι θα επιστρέψουν με γεμάτες τις μπαταρίες, ξεκούραστοι κι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν… τη ζωή μετά τις διακοπές, βλέπουμε ότι πολλοί άνθρωποι παραπονιούνται ότι δεν ξεκουράστηκαν στις διακοπές τους. Άλλοι πάλι μας διαβεβαιώνουν ότι εξακολουθούν να είναι κουρασμένοι, κι ας έκαναν ένα μεγάλο διάλειμμα από τη ρουτίνα και την καθημερινότητα σε κάποιο νησί ή άλλο μέρος…τι συμβαίνει; Μήπως πρόκειται για γκρινιάρηδες; Μήπως πρόκειται για άτομα τα οποία δεν ευχαριστιούνται με τίποτα; Μήπως είναι άνθρωποι που δεν ξέρουν να εκτιμήσουν το καλό και το όμορφο; Η απάντηση στις παραπάνω ερωτήσεις είναι απλή: Όχι! Δε συμβαίνει τίποτε από τα παραπάνω!

Ποια είναι η εξήγηση της κούρασης μετά τις διακοπές;

Ο Δύσκολος Χειμώνας που Πέρασε

            Όταν υπάρχει ένα τέτοιου είδους παράπονο, και κάποιο άτομο διαμαρτύρεται ότι δεν ξεκουράστηκε στις διακοπές του, πριν το κατηγορήσουμε για γκρίνια και μιζέρια, θα πρέπει να πάμε χρονικά λίγο πίσω και να εξετάσουμε πώς ήταν ο χειμώνας αυτού του ανθρώπου. Πολλές φορές, όταν ο χειμώνας που πέρασε ήταν δύσκολος, αυτό αποτελεί σημαντικό παράγοντα για να εξαντλήσει σωματικά και ψυχικά κάποιον. Ένας δύσκολος χειμώνας μπορεί να σημαίνει ότι το άτομο ζορίστηκε σε θέματα συναισθηματική ή και σε θέματα της οικογένειάς του: προβλήματα στη σχέση του, μια νέα σχέση, το τέλος μιας σχέσης, ζητήματα που προκύπτουν στο γάμο, το στρες με τα παιδιά, τη συμπεριφορά, τη μάθησή και την πρόοδό τους, μια ασθένεια, ηλικιωμένοι γονείς με ανάγκη για φροντίδα, προσωπική ασθένεια ή ψυχολογικές διακυμάνσεις είναι μερικοί από τους πιο συνηθισμένους οικογενειακούς λόγους που επιβαρύνουν ψυχικά και συναισθηματικά έναν άνθρωπο. Όταν λοιπόν κανείς «τρέχει και δεν προφταίνει» προκειμένου να δώσει λύση και να ανταποκριθεί στα παραπάνω προβλήματα, στην ουσία χρησιμοποιεί ψυχικές –και πιθανότατα σωματικές- δυνάμεις από αυτές που έχει σε εφεδρεία, για μια δύσκολη στιγμή. Όταν όμως η δύσκολη στιγμή παρατείνεται χρονικά, το άτομο αυτό αρχίζει να λυγίζει από το βάρος των υποχρεώσεών του.
Μια άλλη μεγάλη ομάδα δυσκολιών είναι οι εργασιακές και οικονομικές δυσκολίες, που συχνά απαιτούν θυσίες αλλά και μεγάλο κόπο για να αντιμετωπιστούν. Επειδή η φύση αυτών των δυσκολιών είναι τέτοια, συνήθως κάνουν την παρουσία τους αισθητή σε καθημερινή βάση, κάτι που δυσκολεύει το άτομο που βιώνει μια τέτοια κατάσταση και δεν του αφήνει ανάπαυλα για να ξεκουραστεί.
Πηγαίνοντας καλοκαιρινές διακοπές, άνθρωποι που έχουν περάσει έναν δύσκολο χειμώνα με ανάλογες καταστάσεις, έχουν ήδη φτάσει στο «μηδέν» του ντεπόζιτου ψυχολογικών δυνάμεων. Έτσι, ο χρόνος των διακοπών τους φαίνεται λίγος, αφού δεν επαρκεί για να «γεμίσουν» ψυχικές δυνάμεις.

Δεν Πρόλαβα να Ξεκουραστώ..

            Σε άλλες περιπτώσει ο χρόνος των διακοπών μπορεί να είναι επαρκής, ωστόσο το άτομο που ξεκινά να λείψει από την καθημερινότητά του συνειδητά κάνει μια επιλογή να μην ξεκουραστεί. Εδώ εμπίπτουν οι περιπτώσεις των “workaholics”, των ανθρώπων για τους οποίους η δουλειά έχει γίνει δουλεία ή αλκοολίκι: κατεβαίνουν στην παραλία με το κινητό ή το λαπ-τοπ στο χέρι για να απαντήσουν σε κλήσεις και ηλεκτρονικά μηνύματα από το γραφείο… Η έλλειψη χαλάρωσης και η αίσθηση ότι κανείς πρέπει να είναι διαρκώς σε εγρήγορση συχνά υπονομεύουν τις καλύτερες προσπάθειες για ευχάριστες διακοπές.
Η κακή διάθεση με την οποία ξεκινά κάποιος τις διακοπές του επίσης αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στο να ξεκουραστεί, να περάσει καλά και να αισθανθεί αναζωογονημένος. Η παροιμία «τρώγοντας έρχεται η όρεξη» δεν ισχύει πάντα, με την έννοια ότι το άτομο που ξεκινά κακόκεφος και με δυσθυμία να κάνει διακοπές πιθανότατα δεν αναγνωρίζει τις ευχάριστες στιγμές και, άρα, δεν τις αξιοποιεί για να ξεκουραστεί.
Κι ας μην ξεχνάμε ότι ορισμένα άτομα ασυνείδητα επιλέγουν να μην περάσουν καλά στις διακοπές τους, είτε διότι έχουν πολλά αρνητικά συναισθήματα μέσα τους τα οποία δεν τα έχουν επεξεργαστεί, είτε διότι θέλουν να τιμωρήσουν τον εαυτό τους ή κάποιον οικείο τους, με αποτέλεσμα να μπλοκάρουν τη δική τους καλοπέραση.

Κουραστικές Διακοπές

            Υπάρχουν περιπτώσεις που οι διακοπές είναι πράγματι κουραστικές: όταν ένα άτομο που αισθάνεται ότι χρειάζεται να πάει κάπου και να κάνει μόνο μπάνια και ηλιοθεραπεία βρίσκεται σε τόπο διακοπών που απαιτεί πολύωρο περπάτημα και κίνηση, φυσικό είναι να αισθανθεί κουρασμένο, ακόμα κι αν περάσει όμορφα.
Εκτός από τη σωματική κούραση όμως, ενδέχεται να αισθανθεί κανείς και ψυχική κούραση στις διακοπές του. Όταν κάποιος ξεκινήσει για διακοπές με τη λάθος παρέα, όταν καβγαδίσει με τους φίλους ή τον/τη σύντροφό του, όταν πάει σε μέρος που δεν είναι αντάξιο των προσδοκιών του, όταν αναγκάζεται να κάνει κάτι στις διακοπές του το οποίο θα ήθελε να αποφύγει, τότε είναι αναμενόμενο ότι το άτομο αυτό θα επιστρέψει από τις διακοπές με μια έντονη αίσθηση ψυχικής κόπωσης και έλλειψης ξεκούρασης.

Προοπτική ενός Δύσκολου Χειμώνα

            Τέλος, μετά τις διακοπές ένα άτομο μπορεί να αισθάνεται…προκαταβολικά κουρασμένο, όταν ξέρει ότι έχει να αντιμετωπίσει έναν δύσκολο χειμώνα μπροστά του. Σε αυτή την περίπτωση ο άνθρωπος αυτός δυσκολεύει τη ζωή του, γιατί δεν επιτρέπει στον εαυτό του να χαρεί το «εδώ και τώρα», παρά ανησυχεί προκαταβολικά για το «εκεί και ύστερα». Το αποτέλεσμα αυτής της στάσης ζωής είναι να μη μπορεί να δημιουργήσει αποθέματα ψυχικών δυνάμεων, ώστε να τα αξιοποιήσει αργότερα.

Δημιουργώντας την Αίσθηση της Ξεκούρασης

            Επιστρέφοντας λοιπόν στο γραφείο και τη ρουτίνα, θα πρέπει κανείς να αναλογιστεί όχι μόνο τα δύσκολα που τον περιμένουν, αλλά και τα όμορφα που πέρασαν. Συχνά οι άνθρωποι επιλέγουν να θεωρούν τα θετικά πράγματα στη ζωή τους δεδομένα και να αναλώνουν πολύ χρόνο και φαιά ουσία σε επουσιώδη ζητήματα. Ίσως είναι σημαντικό μετά τις διακοπές να μπορεί να σκέφτεται κανείς όλα τα θετικά που βίωσε και να προσπαθήσει να σκεφτεί και να δημιουργήσει και άλλες όμορφες καταστάσεις και ας μην είναι πια διακοπές…

            Επίσης σημαντικό είναι να ξεκινήσει κανείς τη νέα σεζόν με σχέδια και στόχους: αυτοβελτίωση, ευεξία, βελτίωση της διάθεσης, της διατροφής, της άσκησης, ένα νέο χόμπι. Επιστρέφοντας δυναμικά από τις διακοπές και βάζοντας μπροστά μας νέα, όμορφα πράγματα που θα γεμίσουν και θα δώσουν χρώμα στη ζωή μας κάνουμε ένα δυνατό και χαρούμενο φθινοπωρινό ξεκίνημα!

Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!

Άνθρωποι Και Ποντίκια

Κάθε ζώο όταν βρίσκεται αντιμέτωπο με εχθρό έχει δύο επιλογές, fighting or fleeing, μάχη ή φυγή, πολεμάει ή την κοπανάει.
Όμως ο άνθρωπος, από τότε που ξεκίνησε να “χει κάτι ανθρώπινο, είχε τρεις στρατηγικές για ν” αντιμετωπίσει τον εχθρό του:
Τον πολεμά, τον αποφεύγει ή τον κάνει φίλο.
Καμία απ” αυτές τις στρατηγικές δεν είναι αρκετά αποτελεσματική, έτσι ο κόσμος συνεχίζει να είναι γεμάτος εχθρούς.
Όμως ποια απ” τις τρεις είναι η καλύτερη λύση;

Όλοι οι άνθρωποι κατάγονται απ” τους homo που έφυγαν, μετανάστευσαν από την Αφρική στην Ασία κι από “κει σε ολόκληρο τον πλανήτη, ακόμα και στο πιο μακρινό νησί του Ειρηνικού. Μόλις τα τελευταία 10.000 χρόνια οι sapiens εγκαταστάθηκαν, έφτιαξαν πόλεις.
Μα κι απ” αυτές συνέχισαν να εξαπλώνονται, να φεύγουν, παντοτινοί νομάδες, ή -τουλάχιστον- να ονειρεύονται μια μικρή απόδραση το καλοκαίρι.
Το μαγικό και η θρησκεία είναι τρόποι φυγής. Πέρα απ” τις προσευχές και τον διαλογισμό, που σε κάνουν να «ξεφεύγεις», υπάρχει και το απόλυτο holiday resort, ο Παράδεισος, μακριά απ” τα προβλήματα και τις κακουχίες της πραγματικότητας.
Οι άνθρωποι παίρνουν ουσίες που τους βοηθάνε να «φεύγουν», από τότε που συνειδητοποίησαν ότι ο κόσμος είναι σκληρός ή/και βαρετός. Μανιτάρια και αλκοολούχα ποτά, ρίζες και κάνναβη, μουχλιασμένοι σπόροι και εκχυλίσματα, δεν υπάρχει κανένας πολιτισμός που να μην είχε το δικό του τριπάκι (η οποία λέξη προέρχεται απ” το trip, το ταξίδι).
Και σίγουρα οι Ιερείς της Φυγής είναι οι καλλιτέχνες, που συχνά βρίσκονται «στον κόσμο τους».

Κάθε μέρα, κάθε άνθρωπος, έρχεται αντιμέτωπος με προβλήματα κι εχθρούς, που εσωκλείονται στο πακέτο της πραγματικότητας, της ζωής.
Τις περισσότερες φορές, οι περισσότεροι άνθρωποι, επιλέγουν τη φυγή, παρά τη μάχη.
Μια έρευνα που έγινε στις ΗΠΑ αποκάλυψε ότι μόνο το 12% του πληθυσμού είναι επιθετικοί στον τρόπο που αντιμετωπίζουν τα καθημερινά προβλήματα.
Το 25% προσπαθεί να αποδράσει, να ξεφύγει, μέσω της απόλαυσης (αλκοόλ, ναρκωτικά, ψυχοφάρμακα, τζόγος, φαΐ, σεξ).
Το 15% αισθάνονται παγιδευμένοι, αλλά δεν κάνουν τίποτα για να το αλλάξουν.
Το 28% είναι ικανοποιημένοι που «τουλάχιστον επιβιώνουν».
Μόνο το 20% είναι απόλυτα ικανοποιημένοι και θεωρούν τη ζωή τους ισορροπημένη.

Στη Βρετανία μόνο το 18% του πληθυσμού δηλώνει ότι έχει παραπονεθεί σε κάποιο κατάστημα (ενώ ήθελε να το κάνει) και μόλις το 2% έχει πάρει μέρος σε μια διαδήλωση ή ένα μποϊκοτάρισμα.

Ο Ανρί Λαμπορί, ο άνθρωπος που εισήγαγε στη θεραπευτική τη χλωροπρομαζίνη, ισχυρίζεται ότι η φυγή είναι πάντα η καλύτερη λύση.
Ο Λαμπορί μέτρησε το άγχος σε ποντίκια του εργαστηρίου του, κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες -για τα πειραματόζωα- συνθήκες.
Η πρώτη ομάδα ποντικιών, εκείνα που μπορούσαν να ξεφύγουν, να καταφύγουν σ” έναν άλλο χώρο από εκείνον όπου τους γίνονταν ηλεκτροσόκ, μια βδομάδα μετά τα πειράματα είχαν κανονική πίεση αίματος.
Η δεύτερη ομάδα, που δεν μπορούσαν να φύγουν, διατηρούσαν υψηλή πίεση ακόμια κι έναν μήνα μετά το τέλος των πειραμάτων. Αυτά τα ποντίκια έχαναν βάρος, δημιουργούσαν έλκη κι απελπίζονταν σε τέτοιο βαθμό, που ακόμα κι όταν τους άνοιγαν το κλουβί δεν έβγαιναν έξω.
Σε μια τρίτη ομάδα ποντικιών, που ήταν κλεισμένα ανά ζεύγη και δεν μπορούσαν να ξεφύγουν, παρατηρήθηκε ότι τα πειραματόζωα ξεκινούσαν να παλεύουν μεταξύ τους. Το παράξενο ήταν παρατηρήθηκε σ” αυτά κανονική πίεση αίματος, παρότι υποβάλλονταν στις ίδιες δοκιμασίες με τις προηγούμενες ομάδες.
Ο Λαμπορί κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μάχη και η φυγή είναι τα δύο μέσα αποφυγής του άγχους.
Όμως η μάχη, ακόμα κι όταν έχει επιτυχή έκβαση, δημιουργεί εξάρτηση και ωθεί το πειραματόζωο στην πίεση που γεννά ο ανταγωνισμός.
Αργά η γρήγορα αντιμετωπίζει έναν αντίπαλο που δεν μπορεί να νικήσει και τότε στρέφει την επιθετικότητα στον εαυτό του, αποκτώντας μεγαλύτερο άγχος.
Γι” αυτό, επιμένει ο Λαμπορί, η καλύτερη λύση ειναι πάντα η φυγή.
Αν μεταφέρουμε τα συμπεράσματα του Λαμπορί στο κοινωνικό επίπεδο μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τη συμπεριφορά των προσφύγων, των μεταναστών κι αυτών που μένουν πίσω.
Χώρες όπως η Συρία, το Ιράκ, το Αφγανιστάν, καθώς και με διαφορετικό τρόπο χώρες όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, είναι «Δωμάτια Ηλεκτροσόκ».
Ο καλύτερος τρόπος για να επιβιώσεις και να μειώσεις το άγχος είναι να καταφύγεις σε άλλο «δωμάτιο».
Τα πειραματόζωα-άνθρωποι που μένουν στο αρχικό δωμάτιο, είτε γιατί δεν θέλουν να φύγουν είτε γιατί δεν μπορούν είτε γιατί δεν τα αφήνουν, κατακλύζονται από άγχος.
Ποιον τρόπο, έδειξε ο Λαμπορί, χρησιμοποιούν τα παγιδευμένα ποντίκια για να μειώσουν το άγχος;
Μάχονται μεταξύ τους.
Αυτή η μάχη μπορεί να είναι κυριολεκτική (με όπλα που πουλάνε οι Πειραματιστές στα πειραματόζωα) ή μεταφορική
Στρέφοντας την επιθετικότητα σου στα άλλα ποντίκια αισθάνεσαι καλύτερα.
Πιο συνηθισμένος στόχος είναι τα αλλόθροα κι αλλόθρησκα ποντίκια. Πρόσφυγες, μετανάστες και μειονότητες.
Έπειτα ο κανιβαλισμός επεκτείνεται σε ποντίκια της ίδιας «ράτσας». Αρκεί να διοχετεύται η επιθετικότητα σε κάποιον που μπορείς να νικήσεις.
Στόχος μπορεί να είναι, για παράδειγμα, τα ομοφυλόφιλα ποντίκια, μια ομάδα που πάντα αποτελεί ευάλωτη μειονότητα.
Ποντίκια με διαφορετικές πολιτικές προτιμήσεις-πεποιθήσεις, παρότι βρίσκονται στην ίδια μοίρα και υφίστανται τα ίδια σοκ, μάχονται με αγριότητα.
Ποντίκια διαφορετικών θρησκειών, ακόμα κι οπαδοι διαφορετικής ποδοσφαιρικής ομάδας, συχνά συμπλέκονται.
Ποντίκια που ζουν σε διαφορετικές πόλεις του ίδιου «δωματίου» θεωρούν τους βόρειους-νότιους-ξενομερίτες-πρωτευουσιάνους-επαρχιώτες εχθρούς.
Τα ποντίκια δημόσιοι υπάλληλοι είναι ένας ακόμα αγαπημένος εχθρός, καθώς οι Πειραματιστές, μέσω των μοχλών πίεσης και των media, στρέφουν το άγχος, την επιθετικότητα των άνεργων ή ιδιωτικών ποντικιών σ” εκείνα του δημόσιου τομέα.
Τα γέρικα ποντίκια είναι εξίσου καλοί εχθροί, αδύναμοι και δαπανηροί, αφού πλέον δεν μπορούν να εργαστούν, να παράγουν.
Οι τοξικομανείς, οι φτωχοί, οι ψυχικά παρεκκλίνοντες, οι άρρωστοι, είναι εξίσου επικίνδυνοι.

Τελικά κάθε άλλο ποντίκι, με το οποίο μοιράζεσαι το Δωμάτιο, είναι ένας υποψήφιος εχθρός.
Τα παγιδευμένα ποντίκια δεν θα στραφούν ενάντια σε ανώτερους εχθρούς, στους αληθινούς εχθρούς, εκείνους που τους προκαλούν τα ηλεκτροσόκ.
Όχι μόνο γιατί αυτή η μάχη είναι πολύ δύσκολη και χρειάζεται αυταπάρνηση και θυσίες. Κυρίως γιατί έχουν πειστεί ότι οι Πειραματιστές είναι ανίκητοι -αν όχι Ευεργέτες.

Ο Zeldin, στην Κρυφή Ιστορία της Ανθρωπότητας, προτιμάει να χρησιμοποιήσει για τον τρίτο δρόμο, πέρα από τη μάχη και τη φυγή, την έκφραση «να τον αγαπήσει» [τον εχθρό του].
Βρίσκω αυτή τη λέξη (αγάπη) υπερβολική, αν όχι απροσδιόριστη, ειδικά όταν αναφέρεται στον εχθρό -ή στον πλησίον.
Προτίμησα τη φιλία, αντί για την αγάπη ή τη συμμαχία ή την κατανόηση ή τον προσεταιρισμό, έχοντας στον νου την Κομφουκιανική αντίληψη για τις ανθρώπινες σχέσεις.
Σύμφωνα με τον Κομφούκιο, απ” όλες τις σχέσεις μόνο εκείνη της φιλίας είναι σχέση ισότιμη.

Αν δεν προσπαθείς να νικήσεις τον εχθρό σου ή να τον αποφύγεις, το καλύτερο είναι να τον δεις -και να σε δει- ως ισότιμο.
Η ανοχή είναι μια καλή αρχή, ιδιαίτερα σημαντική όσο ο φανατισμός, ο δογματισμός και η μισαλλοδοξία είναι ο κανόνας, αλλά δεν είναι αρκετή.
Για να κάνεις κάποιον φίλο σου δεν αρκεί να τον ανέχεσαι -αυτό συνήθως το κάνουμε με τους συγγενείς μας. Πρέπει να τον ακούσεις, να τον «καταλάβεις», κυριολεκτικά και μεταφορικά, και να τον αφήσεις να σε «καταλάβει».
Όμως σίγουρα αυτός ο τρίτος δρόμος, όπως κι εκείνος της συμπόνιας, δεν συνηθίζεται απ” τα ζώα του είδους μας, όχι σε μαζική κλίμακα.

Τελικά, Τι;

Όταν Υπάρχει Συνειδητότητα υπάρχει Ύπαρξη, εκδηλώνεται Ύπαρξη, γίνεται «αντιληπτή» Ύπαρξη: Συνειδητότητα κι Ύπαρξη είναι το ίδιο. Η Συνειδητότητα, από την Ίδια την Φύση της είναι κάτι Ασύλληπτο, Απροσδιόριστο και «Φανερώνεται» μόνο από τις «Δραστηριότητές» της. Αυτές οι «Δραστηριότητες» αν και είναι της «ίδιας φύσης», είναι δηλαδή «συνειδητότητα», όμως ανήκουν, σαν «δραστηριότητες», σε ένα άλλο επίπεδο ύπαρξης (όχι οντικό, αλλά οντολογικό, λειτουργικό)

Όταν υπάρχει Απόλυτη Πλήρης Συνειδητότητα υπάρχει Πλήρης Αφύπνιση, Πλήρης Εγρήγορση, μια Απέραντη Χωρίς Όρια «Σιωπή» που μπορεί να «Αφουγκραστεί» την πιο ανεπαίσθητη δραστηριότητα οπουδήποτε. Όλα όσα «δραστηριοποιούνται» μέσα σε αυτή την Απόλυτη Υπαρξιακή Σιγή, δεν είναι παρά δραστηριότητες, φαινόμενα άλλης τάξης από την Συνειδητότητα, αλλά της ίδιας φύσης, παρόλα αυτά, συνειδητότητα. Η «Αντίληψη» προσλαμβάνει όλα αυτά τα φαινόμενα, σαν φαινόμενα ή σαν «πραγματικά» ανάλογα με τον «βαθμό συγκέντρωσης κι απορρόφησης σε αυτά».

Όλα αυτά τα Φαινόμενα Βρίσκονται στον Ίδιο, Ένα και Μοναδικό Χώρο, τον Χώρο της Συνειδητότητας, (που δεν είναι Χώρος, γιατί είναι Άπειρο, Χωρίς όρια, ενώ «χώρος» είναι κάτι περιορισμένο). Παρόλα αυτά όμως η Αντίληψη που τα αντιμετωπίζει αυτά σαν πραγματικά τα διακρίνει, σαν επίπεδα ύπαρξης, και μπορεί να «απομονώνεται υπαρξιακά» και να εκδηλώνεται σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο ύπαρξης. Το «πως» και το «γιατί» γίνεται αυτό μπορεί να «εξηγηθεί», (όποιος θέλει να «εμβαθύνει» σε αυτό μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μας). Στην πραγματικότητα βέβαια η Συνειδητότητα, η Αληθινή Ύπαρξη, δεν έχει «Μετακινηθεί» και Λειτουργεί Πάντα στον Όλο Χώρο της Συνειδητότητας, αλλά η Αντίληψη νομίζει ότι ζει (και βιώνει την ύπαρξη) σε ένα ιδιαίτερο κοσμικό επίπεδο.

Όλα αυτά που συλλαμβάνει η Αντίληψη δεν είναι παρά φαινόμενα, όσο κι αν η συσκοτισμένη συνείδηση τα αντιμετωπίζει σαν αληθινά. Στην πραγματικότητα όλη αυτή η Δημιουργία, οι Κόσμοι, το ταξίδι των όντων στους κόσμους, δεν είναι παρά ένα αντιληπτικό ταξίδι μέσα στις διάφορες Δραστηριότητες της Συνειδητότητας, ένα ταξίδι της Αντίληψης στα Φαινόμενα. Τελικά, κάποτε η Συνειδητότητα θα «αφυπνιστεί» από όλο αυτό το όνειρο.

Αν όλα αυτά είναι αληθινά… Αν είναι αληθινά… Στην πραγματικότητα όλα αυτά που λέμε είναι βιωματικές εμπειρίες, κι όχι κατασκευές της νόησης ή νοητικές πληροφορίες, που έπλεξε η σκέψη σε μια θεωρία. Από την άλλη μεριά έχουν μια απόλυτη λογική συνέπεια, που μας πείθει ότι μπορούμε να τα «δεχθούμε» σαν αληθινά… Αν λοιπόν όλα αυτά είναι αληθινά τότε, αυτό σημαίνει ότι και τα όντα της γης, οι άνθρωποι, όλοι οι άνθρωποι, ο καθένας μας, δεν είναι τίποτα άλλο από Συνειδητότητα που κάνει ένα αντιληπτικό ταξίδι μέσα σε ιδιαίτερες βιωματικές καταστάσεις. Όλα αυτά που (ο καθένας μας) αντιλαμβανόμαστε, σκεφτόμαστε, νοιώθουμε, πράττουμε, δεν είναι παρά δημιούργημα της αντίληψης μας μέσα σε «αντικειμενικές» συνθήκες. Όλα «συμβαίνουν» στο κεφάλι μας. Κι οι εμπειρίες μας, κι οι επιδιώξεις μας, και η ζωή όπως κατασταλάζει στην μνήμη μας, όλα.

Τελικά «Τι» είναι ο άνθρωπος; Ο καθένας μας. Δεν λέμε «ποιος», ποιος είμαι, ποιος είσαι, ποιοι είναι, γιατί το «ποιος» υποδηλώνει ήδη κάποιο περιεχόμενο, κάποιες ιδιότητες, ενώ το «τι» παραπέμπει σε κάποια «ουσία» (άσχετα αν τελικά, αυτό που προσεγγίζουμε σαν «ουσία» είναι «πνευματικής φύσης», κάτι «άπιαστο»). Τι είναι ο άνθρωπος; Πέρα δηλαδή από αυτή την Αληθινή Ουσία στο Βάθος της Ύπαρξης, Αυτή την Βαθιά Σιωπή της Παρουσίας, την Εγρήγορση ότι Υπάρχουμε, ότι είμαστε «Εδώ», τι άλλο «πρόσθετο» είμαστε; Είμαστε όσα αντιλαμβανόμαστε; Σκεπτόμαστε; Επιδιώκουμε; Κάνουμε; Όλα αυτά δεν είναι παρά «δραστηριότητες ης Αντίληψης, παροδικά φαινόμενα.

Είναι σαν τον Ωκεανό στον οποίο σηκώνεται το κύμα… τι είναι το κύμα; Ασφαλώς είναι ωκεανός, δραστηριότητα του ωκεανού, αλλά δεν είναι ο ωκεανός. Κι όσο μακριά κι αν ταξιδέψει το κύμα στο τέλος θα σβήσει στην μακρινή ακτή της πραγματικότητας.

Τελικά, Τι; Όλα όσα αντιλαμβανόμαστε, οι εμπειρίες, τα ταξίδια στους κόσμους, οι ζωές πάνω στη γη, πολλές-πολλές ζωές πάνω στη γη, τι σημαίνουν όλα αυτά;

Κι όλα αυτά που έχουμε δημιουργήσει σαν είδος, σαν ανθρωπότητα, ο πολιτισμός, οι θρησκείες, οι φιλοσοφίες, οι κοινωνικές πραγματικότητες, ήθη, έθιμα, τρόποι ζωής, τι νόημα έχουν όλα αυτά;

Κι όλα αυτά που καθένας μας, σαν ιδιαίτερο πρόσωπο, αντιλαμβάνεται, σκέπτεται, επιδιώκει, όλα αυτά πόσο αληθινά είναι;

Τελικά, Τι; Τι ακριβώς κάνουμε; Τι ακριβώς ζούμε; Είμαστε εδώ, παρόντες στην ζωή μας; Ζούμε την ζωή μας; Ή απλά σκεφτόμαστε, τρέχουμε πίσω από επιδιώξεις που κατασκευάζει η σκέψη, κάνουμε πράγματα που μας αρέσουν και που δεν μας αρέσουν αλλά μας επιβάλλονται από τις «καταστάσεις»;

Τελικά, πόσο ορίζουμε τη ζωή μας; Κι αν όλα αυτά μας δεσμεύουν, μας φυλακίζουν, μας προκαλούν δυστυχία, πως θα ελευθερωθούμε από όλα αυτά; Κι υπάρχει τρόπος να ελευθερωθούμε;

Να πιστέψουμε σε σωτήρες; Όλοι οι πολιτικοί είναι διεφθαρμένοι κι όλοι οι «άνθρωποι» της θρησκείας είναι έμποροι στο Ναό της Αλήθειας. Κι οι «δάσκαλοι»; Έρχονται κοντά μας με χάντρες και κομποσκοίνια, όπως πήγαιναν παλιά οι εξερευνητές στους πρωτόγονους της Αφρικής. Οι Αληθινοί Άνθρωποι είναι ελάχιστοι στον πλανήτη. Τους μετράμε στα δάχτυλα του ενός χεριού. Τι κρίμα!

Τελικά, Τι; Στην πραγματικότητα το πρόβλημα το έχουμε δημιουργήσει εμείς οι ίδιοι. Έχουμε σύγχυση, για αυτό δεν βλέπουμε. Όλα είναι μέσα στο «μυαλό» μας, (όπου «μυαλό» είναι το σύνολο της σκέψης, της μνήμης και της κατασταλαγμένης εμπειρίας). Και δεν θα μπορέσουμε ποτέ να δούμε, όσες προσπάθειες κι αν κάνουμε, γιατί όλα είναι δραστηριότητες της Αντίληψης, όλα είναι σκέψη. Με όποιο τρόπο κι αν «φωτίσουμε» τα πράγματα θα δημιουργούνται πάντα παραμορφωτικές σκιές, όπως στις εξπρεσιονιστικές ταινίες του Φριτς Λανγκ.

Αν όμως ησυχάσουμε μια στιγμή, μένοντας κυριολεκτικά «ακίνητοι», σε όλα, τότε αρχίζει να ανατέλλει το Ερεβοκτόνο Φως της Πραγματικότητας. Δεν χρειάζεται να σκεφτούμε ή να κάνουμε κάτι, απλά να Δούμε.

Είναι όπως όταν βρισκόμαστε ξαφνικά στο σκοτάδι. Η πρώτη ενστικτώδης αντίδραση είναι να αναζητήσουμε κάποια πηγή φωτός. Λάθος. Αν μείνουμε ήσυχοι, και τα μάτια μας αρχίσουν να «συνηθίζουν» στο σκοτάδι, θα αρχίσουμε να «βλέπουμε», αμυδρά στην αρχή, καθαρότερα μετά. Γιατί συμβαίνει αυτό; Επειδή δεν υπάρχει «απόλυτο σκοτάδι».

Το ίδιο συμβαίνει και στο επίπεδο της Αντίληψης. Η Συνειδητότητα είναι Παρουσία. Δεν υπάρχει απόλυτη απουσία. Ακόμα κι αν δεν υπάρχουν «πληροφορίες» από την σκέψη ή από «έξω», δεν είμαστε στο τίποτα. Σιγά σιγά αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε την «παρουσία» μας μέσα στην Ύπαρξη.

Έτσι ο Δρόμος προς την Ελευθερία, προς το Φως της Πραγματικότητας, δεν είναι ένας δρόμος που μπορούμε να βαδίσουμε, να πραγματοποιήσουμε. Απλά πρέπει να εγκαταλείψουμε όλη αυτή την μάταιη δραστηριότητα της Αντίληψης, όλη αυτή την νοητική φασαρία της σκέψης, της κατασκευής εικόνων, της επιδίωξης, των ενεργειών που πρέπει τάχα να κάνουμε, όλα αυτά.

Τελικά, Τι; Αυτό που Είμαστε Πραγματικά (το «Τι» που λέγαμε πιο πάνω) είναι Αληθινό κι Είναι Εδώ, δια Παντός. Το «ποιος» που χτίζει ο καθένας, η ψεύτικη προσωπικότητα, το προσωπείο, είναι ένα ψέμα, ένας «ρόλος» μέσα στο κοσμικό όνειρο. Τι ακριβώς θέλουμε; Να ελευθερώσουμε, να διασώσουμε, να φωτίσουμε το «ποιος»; Το ψέμα είναι ψέμα. Δεν υπάρχει πραγματικά. Δεν μπορεί να εισχωρήσει στην Πραγματικότητα. Δεν μπορεί να γίνει μέρος της Αλήθειας, Αλήθεια.

Τελικά, Τι;

Γιατί πετάμε τόσο πολύ φαγητό;

Χιλιάδες τόνοι φαγητού που θα μπορούσαν να καταναλωθούν καταλήγουν κάθε χρόνο στα σκουπίδια σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη η οποία βασίσθηκε σε στατιστικές που έγιναν σε έξι χώρες: Βρετανία, Γερμανία, Ολλανδία, Δανία, Φινλανδία και Ρουμανία.

Ο μέσος Ευρωπαίος καταναλωτής πετάει στα σκουπίδια 123 κιλά τροφίμων κάθε χρόνο, ποσότητα που αναλογεί στο 16% της συνολικής τροφής που φθάνει στους καταναλωτές. Από αυτό το φαγητό, σχεδόν το 80% ή 97 κιλά είναι τροφή που θα μπορούσε ακόμη να καταναλωθεί και συνεπώς θα μπορούσε να αποφευχθεί το πέταμά της. Συνολικά σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπολογίζεται ότι 47 εκατομμύρια τόνοι τροφής πετιούνται ετησίως, μια τεράστια σπατάλη πόρων, η οποία επιπλέον επιβαρύνει το περιβάλλον.

Η μελέτη συμπεριέλαβε τρόφιμα που πετιούνται από τα νοικοκυριά, από τις επιχειρήσεις εστίασης (εστιατόρια κ.α.), καθώς και από άλλους φορείς (π.χ. σχολεία). Αν και είναι δύσκολο να γίνει ακριβής υπολογισμός, ο τυπικός καταναλωτής στην ΕΕ πετάει στα σκουπίδια από 45 έως 153 κιλά τροφίμων τον χρόνο, νούμερο τεράστιο και απίστευτο, την στιγμή που κάποιες χώρες πάσχουν από ασιτία.

Τα λαχανικά, τα φρούτα και τα δημητριακά είναι τα τρόφιμα που πετιούνται περισσότερο από τις άλλες κατηγορίες φαγητού, επειδή έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής και είναι συνήθως φθηνότερα, με αποτέλεσμα συχνά οι καταναλωτές να αγοράζουν περισσότερα από όσα χρειάζονται, σε σχέση π.χ. με προϊόντα όπως το κρέας, τα γαλακτοκομικά κτλ.

Συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπολογίζεται ότι 47 εκατομμύρια τόνοι τροφής (εξωφρενικό νούμερο), πετιούνται ετησίως. Μια τεράστια σπατάλη πόρων, η οποία επιπλέον επιβαρύνει το περιβάλλον.

Αίσχος! Κάτι τέτοιες έρευνες με κάνουν και ντρέπομαι. Αυτή η σπατάλη είναι απαράδεκτη. Αγοράζετε μόνον ότι χρειάζεστε. Δύο ντομάτες θέλετε, πάρτε δύο. Όχι ένα κιλό.

Ιστορικά ανέκδοτα: Όταν οι νεκροί έσωσαν τους ζωντανούς...

O Ρωμαίος στρατηγός Σύλλας είχε κυριεύσει την Αθήνα κι ετοιμαζόταν να την ξεθεμελιώσει ολότελα.

 

Όταν κατάλαβαν τη φοβερή αυτή πρόθεσή του, πήγαν και τον παρακάλεσαν να μην την πραγματοποιήσει, θυμίζοντάς του τη μεγάλη κι άφθαστη δόξα που είχε η πόλη αυτή κατά την εποχή του Περικλή και του Πλάτωνα. Ο Σύλλας τούς άκουσε σκεφτικός κι ύστερα συμφώνησε μαζί τους, λέγοντας το περίφημο εκείνο:

 

- Συγχωρώ τους ζωντανούς για χάρη των πεθαμένων.

Ελλάδα: Τα μυστικά του παρελθόντος

Η ταινία, έχει δημιουργηθεί με τη βοήθεια της τεχνολογίας ωστε να αναπαραστήσει το παρελθόν και το μεγαλείο του ελληνικού πολιτισμού όσο πιο πειστικά γίνεται. Χρησιμοποιούνται εναέριες λήψεις, που είναι εντυπωσιακές.

Μήπως η ευγένεια δεν είναι αρετή; Αυτό που πρέπει να γνωρίζετε για τους υπερβολικά ευγενικούς ανθρώπους

Μήπως έχετε στο κοντινό σας περιβάλλον κάποιον άνθρωπο που είναι πάρα πολύ ευγενικός; Αν ναι, τότε, ίσως πρέπει να τους προσέχετε! Σύμφωνα με έρευνα που έγινε από τη μη κυβερνητική οργάνωση Society for Science and the Public, όσοι είναι πολύ ευγενικοί έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να προδώσουν τους γύρω τους.

Οι ερευνητές ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να παίξουν ένα παιχνίδι στρατηγικής που ονομάζεται «249 games of Diplomacy», στο οποίο οι παίκτες αντιπροσωπεύουν χώρες που διαπραγματεύονται και δημιουργούν λεκτικές συμμαχίες.

Διαπιστώθηκε ότι οι παίκτες εκείνοι που ήταν πιο πιθανό να προδώσουν τους αντιπάλους τους και να εγκαταλείψουν τους συμμάχους τους σε μία δύσκολη στιγμή ήταν όσοι φαίνονταν υπερβολικά ευγενικοί, ενώ όσοι είχαν λιγότερο ενθουσιασμό και χρησιμοποιούσαν λιγότερο ευγενική γλώσσα ήταν πιο πιθανό να κρατήσουν το λόγο τους.

Φυσικά, τα ευρήματα της έρευνας δεν πρέπει να σας αποθαρρύνουν από το να είστε ευγενικοί με τους γύρω σας και προς τον εαυτό σας, αφού έρευνες έχουν δείξει ότι η καλοσύνη και οι καλοί τρόποι μπορούν να μας κάνουν πιο ευτυχισμένους και βοηθούν να χτίσουμε γερές κοινωνικές δεξιότητες.

Σίγουρα, πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω η σχέση ανάμεσα στην ευγένεια και την προδοσία, ώστε να βγουν περισσότερα συμπεράσματα, αλλά μέχρι τότε, μπορείτε απλά να έχετε το νου σας.

Μια ιπτάμενη μηχανή με 54 κινητήρες από drone!

Ένας Βρετανός κατασκεύασε μια πτητική μηχανή που λειτουργεί με 54 κινητήρες από drone. Προς το παρόν, το πρωτότυπο μπορεί να πετάει λίγα μέτρα πάνω από το έδαφος για 10 λεπτά και να υποστηρίξει βάρος έως 164 κιλά.

Γιατί περπατάμε μέσα στο σπίτι όταν μιλάμε στο τηλέφωνο;

Εξήγηση σε ένα… περίεργο φαινόμενο επιχειρεί να δώσει η ιατρική κοινότητα.

Πόσες φορές δεν έχετε πιάσει τον εαυτό σας να… περπατάει άσκοπα μέσα στο σπίτι όταν μιλάτε στο τηλέφωνο; Μάλιστα, όταν βλέπετε κάποιον άλλο να περπατά αμήχανα μέσα στο σπίτι μιλώντας με μία ασύρματη συσκευή πάγια συνδεδεμένη στο αυτί του, σας φαίνεται… περίεργο.

Οι ειδικοί εξηγούν πως όλοι έχουμε την τάση να βαδίζουμε στο χώρο όταν μιλάμε στο τηλέφωνο. Αν είμαστε στο σπίτι τότε απλά βαδίζουμε από δωμάτιο σε δωμάτιο, ενώ αν είμαστε στον δρόμο, τότε βαδίζουμε, αλλά συνήθως πιο αργά από πριν και με κάποιες στάσεις.

Η αιτία που συμβαίνει αυτό δεν έχει αποσαφηνιστεί. Ωστόσο, είναι γνωστό πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος ενεργοποιείται και λειτουργεί καλύτερα, όταν είμαστε όρθιοι και όταν περπατάμε.
Πολλοί επιστήμονες, καλλιτέχνες, ποιητές, συγγραφείς και συνθέτες υιοθετούν αυτή την μέθοδο για την παραγωγή ιδεών.

Όταν μιλάτε στο τηλέφωνο και επικεντρώνεστε στη συνομιλία σας, ο εγκέφαλός σας αλλάζει εστίαση και επικεντρώνεται στον “τόπο” όπου γίνεται το τηλεφώνημα. Αν παρακολουθήσετε ανθρώπους που είναι σε βαθιά συνομιλία, θα προσέξετε ότι συνήθως κοιτούν προς τα κάτω κινούνται αργά. Ως αποτέλεσμα οι εξωτερικές επιρροές από το περιβάλλον τους εκείνη τη στιγμή ελαχιστοποιούνται και υποσυνείδητα το σώμα τους, τους λέει να περπατήσουν για να μπορέσουν να σκεφτούν καλύτερα και να ανταποκριθούν πιο αποτελεσματικά στην συνομιλία.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι το ίδιο όπως όταν οι άνθρωποι τρίβουν το πηγούνι ή το παίζουν με τα δάχτυλα των χεριών τους σε μια επαγγελματική συνάντηση (αν και αυτό είναι και μια μέθοδος ανακούφισης από το στρες).

DNA μέσα στο DNA ανακάλυψε Έλληνας επιστήμονας

Επιστήμονες στις ΗΠΑ, με επικεφαλής τον Γιάννη Σταματογιαννόπουλο, καθηγητή γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον του Σιάτλ, βρήκαν ένα δεύτερο γενετικό κώδικα μέσα στο DNA.

 

Ο ελληνικής καταγωγής επιστήμονας σπούδασε βιολογία στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ της Καλιφόρνια και ιατρική στο πανεπιστήμιο Ουάσινγκτον, ενώ ειδικεύτηκε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης.

 

Από τότε που αποκωδικοποιήθηκε για πρώτη φορά ο γενετικός κώδικας, στη δεκαετία του ’60, οι βιολόγοι υπέθεσαν ότι αυτός χρησιμοποιείτο αποκλειστικά για να καθοδηγεί τη δημιουργία των πρωτεϊνών. Όμως, η ομάδα του Σταματογιαννόπουλου ανακάλυψε πως το γονιδίωμα χρησιμοποιεί το γενετικό κώδικα, για να «γράψει» δύο διαφορετικές «γλώσσες» βιολογικού προγραμματισμού.

 

Η μία κωδικοποιεί και κατευθύνει τις πρωτεΐνες και η άλλη καθοδηγεί το κύτταρο σχετικά με το πώς τα γονίδια θα ελέγχονται. Η μια «γλώσσα» είναι «γραμμένη» πάνω στην άλλη και γι' αυτό ο δεύτερος κώδικας είχε παραμείνει για τόσο καιρό κρυφός.

 

Η σημασία της ανακάλυψης είναι δυνητικά μεγάλη για το πεδίο της ιατρικής και της φαρμακευτικής. «Το γεγονός ότι ο γενετικός κώδικας μπορεί να γράφει ταυτόχρονα δύο είδη πληροφοριών, σημαίνει ότι πολλές αλλαγές στο DNA που φαίνονται να μεταβάλουν τις αλληλουχίες των πρωτεϊνών, μπορεί επίσης στην πραγματικότητα να διαταράσσουν τα προγράμματα ελέγχου των γονιδίων και έτσι να προκαλούν ασθένειες» δήλωσε ο κ. Σταματογιαννόπουλος.

Τα πιο αλλόκοτα μουσεία του κόσμου- Από το Μουσείο Φαλλών μέχρι το Μουσείο Τέχνης για καθίσματα τουαλέτας

Υπάρχουν δύο κατηγορίες ανθρώπων. Αυτοί που θεωρούν την επίσκεψη σε ένα μουσείο σημαντική τροφή για το μυαλό και αυτοί που απλά… βαριούνται. Συνήθως η περιήγηση σε ένα μουσείο είναι ένα χαρακτηριστικού του ταξιδιού σε μια άλλη χώρα. Εκεί συνήθως το διαφορετικό του τόπου και της ιστορίας του προκαλεί την περιέργεια του επισκέπτη. Αν μάλιστα το είδος του μουσείου βγαίνει από τα συνηθισμένα τότε σίγουρα η επίσκεψη μετατρέπεται σε περιπέτεια (καλή ή κακή το συμπέρασμα θα βγει στο τέλος!).
Από τα μουσεία που εκθέτουν φαλλούς, μέχρι αυτά που μας φέρνουν σε επαφή με τις ασθένειες που προσβάλλουν το ανθρώπινο σώμα ή ακόμα και αυτά που μετατρέπουν την… τουαλέτα μας σε ένα έργο τέχνης ένα είναι σίγουρο: μια τέτοια επίσκεψη δεν θα σας αφήσει λεπτό να βαρεθείτε!

Μουσείο Φαλλών, Ισλανδία

Στο ισλανδικό ψαροχώρι Husavik υπάρχει ένα ιδιαίτερο μουσείο που προσελκύει τους τουρίστες, το Μουσείο Φαλλών. Ο ισλανδός καθηγητής ιστορίας Sigurður Hjartarson ξεκίνησε τη συλλογή του το 1974, όταν κάποιος του έκανε δώρο για πλάκα ένα πέος ταύρου. Έκτοτε ο Hjartarson έχει στη συλλογή του περισσότερα από 280 πέη, από 90 διαφορετικά είδη θηλαστικών, περιλαμβανομένου και του ανθρώπου. Πρόκειται για γεννητικά όργανα δωρητών που είχαν υπογράψει εγγράφως στον καθηγητή ότι του παραχωρούν το μόριο τους μετά θάνατον. Το Μουσείο είναι μοναδικό στο είδος του και είναι ανοιχτό όλο το χρόνο.

Μουσείο Μαλλιών, Μιζούρι

Η Leila Cohoon από το Μιζούρι των Ηνωμένων Πολιτειών είχε πάντα ένα πάθος, την κομμωτική. Συνταξιούχος πλέον διατηρεί δική της σχολή κομμωτικής και κοσμετολογίας και η σχέση της με τις τρίχες της έδωσε την ιδέα να φτιάξει ένα πρωτότυπο μουσείο, το Μουσείο Μαλλιών, στο οποίο εκτίθενται ανθρώπινα μαλλιά εν είδει έργων τέχνης.
Η Leila φτιάχνει τρίχινα στεφάνια και ιδιαίτερα κοσμήματα από μαλλιά, τα οποία οι επισκέπτες μπορούν να δουν στις προθήκες του μουσείου. Η συλλογή της περιλαμβάνει περισσότερα από 300 στεφάνια και 2.000 κοσμήματα. Οι τρίχες προέρχονται από διάφορες εποχές και προσωπικότητες, ανάμεσά τους η βασίλισσα Βικτόρια, διάφοροι πρόεδροι χωρών και καλλιτεχνών όπως ο Μάικλ Τζάκσον και η Μέριλιν Μονρόε.

Το μουσείο με τις μούμιες, Μεξικό

Αυτό το μουσείο στην πόλη Γκουαναχουάτο στο Μεξικό προκαλεί ρίγη ανατριχίλας μιας και τα εκθέματά του είναι μούμιες ανθρώπων που πέθαναν από επιδημία χολέρας που είχε ξεσπάσει στην πόλη το 1833. Τα σώματα, ανάμεσά τους και αρκετών βρεφών, δεν μουμιοποιήθηκαν σκόπιμα, αλλά εξαιτίας της υγρασίας και του μεγάλου αριθμού θαμμένων σωμάτων. Το μουσείο που φέρει κρατική σφραγίδα συγκεντρώνει κάθε εβδομάδα περισσότερους από 4.000 επισκέπτες, που καλούνται να περάσουν από ένα διάδρομο, με τις μούμιες δεξιά και αριστερά να τους… παρακολουθούν! Με αυτό το μουσείο η κυβέρνηση του Μεξικού θέλει, όπως ισχυρίζεται, να γιορτάσει το θάνατο ως μέρος του κύκλου της ζωής.

Το Μουσείο Τέχνης για καθίσματα τουαλέτας, Σαν Αντόνιο, Τέξας

Ο Barney Smith είναι ένας συνταξιούχος υδραυλικός και ο εγκέφαλος πίσω από την ιδέα ενός μουσείου που εκτίθενται περίτεχνα καπάκια τουαλέτας. Η ιδέα ήρθε στον Barney όταν σήκωσε ένα καπάκι και είδε μπροστά του... έναν καμβά δημιουργίας. Έτσι ξεκίνησε να φτιάχνει τα ιδιαίτερα καπάκια στο γκαράζ του σπιτιού του, το ίδιο γκαράζ που στεγάζει σήμερα το μουσείο. «Έγινε μουσείο όταν το πρόβαλε η τοπική τηλεόραση, τον Αύγουστο του 1992» είπε. Ο ηλικιωμένος έχει φτιάξει πάνω από 1.000 καπάκια και όπως υποστηρίζει δουλεύει νυχθημερόν για να επεκτείνει τη συλλογή του και ποτέ δεν έχει πουλήσει ούτε μία από τις δημιουργίες του. Αν λοιπόν θέλετε να μετατρέψετε την τουαλέτα σας σε ένα… ναό τέχνης, σπεύσατε στο Τέξας!

Το Μουσείο των διαλυμένων σχέσεων, Ζάγκρεμπ Κροατίας

Αν η καρδιά σας είναι ραγισμένη γιατί μόλις χωρίσατε από το έτερόν σας ήμισυ, ήρθε η ώρα για ένα ταξιδάκι στο Ζάγκρεμπ, εκεί που στεγάζεται το μουσείο των διαλυμένων σχέσεων. Στο μουσείο εκτίθενται τα αναμνηστικά και τα προσωπικά αντικείμενα από έρωτες που τελείωσαν και που συνοδεύονται από μικρές περιγραφές. Το 2011 το μουσείο των χωρισμένων κέρδισε το βραβείο Kenneth Hudson ως το πιο καινοτόμο μουσείο στην Ευρώπη. Κατά καιρούς τα εκθέματά του περιοδεύουν σε διάφορες πόλεις ανά τον κόσμο, προσελκύοντας μεγάλο αριθμό τουριστών. Το μουσείο παρακινεί τους ντόπιους να προσφέρουν ένα δικό τους αντικείμενο αγάπης, ώστε να αυξηθεί η ποικιλία και η ιδιαιτερότητα των εκθεμάτων!

Το Μουσείο Κακής Τέχνης, Βοστώνη

Το τι είναι τέχνη και μάλιστα ποια είναι καλή και ποια κακή είναι ένα ερώτημα με υποκειμενική απάντηση. Έτσι λοιπόν όποιον δεν τον νοιάζει η τελειότητα στα δημιουργήματα και ψάχνει κάτι διαφορετικό, ας επισκεφτεί το Μουσείο Κακής Τέχνης (MOBA) στη Βοστώνη, που έχει σλόγκαν «Τέχνη πολύ κακή για να αγνοηθεί»!
Ιδρύθηκε το φθινόπωρο του 1993 και το κοινό το λάτρεψε αμέσως. Στην αρχή τα εκθέματα φιλοξενήθηκαν στο υπόγειο ιδιωτικής κατοικίας στη Βοστώνη. Αλλά, όπως λένε οι δημιουργοί και επιμελητές του, «ως το μόνο μουσείο που έχει αφιερωθεί στο να φέρνει τα χειρότερα της τέχνης, νιώσαμε υποχρεωμένοι να βρούμε περισσότερους δημιουργικούς τρόπους να παρουσιάσουμε τη συλλογή στο ευρύτερο κοινό». Έτσι το κοινοτικό θέατρο του Dedham παραχώρησε τον υπόγειο χώρο του στο μουσείο και η πρώτη μόνιμη έκθεση φιλοξενείται με άνεση έξω από τις αντρικές τουαλέτες στο θέατρο αυτό του 1927. Η δεύτερη μόνιμη συλλογή του ΜΟΒΑ φιλοξενείται στο θέατρο Somerville στην Davis Square.

Μουσείο βασανιστηρίων, Ολλανδία

Άτομα που κρέμονται από την αγχόνη, κραυγές αγωνίας στους τροχούς των βασανιστηρίων, εικόνες από το σκοτεινό Μεσαίωνα που προκαλούν ανατριχίλα. Αυτά θα ζήσει ο επισκέπτης του μουσείου βασανιστηρίων στην Ολλανδία, το οποίο εκθέτει όλους τους τρόπους και τα όργανα που χρησιμοποιούνταν για την πρόκληση πόνου. «Τα εκθέματα δείχνουν την πραγματικότητα όπως ίσχυε πριν δύο αιώνες. Οι Αρχές τότε επιδείκνυαν το δικαίωμά τους να κάνουν ό,τι θέλουν με τις ζωές και τα σώματα των ανθρώπων. Αν η παράξενη πολυμορφία των εργαλείων βασανισμού προκαλεί ακόμα τον τρόμο, αυτό είναι που επιδιώκει και ο σχεδιαστής τους» λέει το Μουσείο.

Μουσείο παρασίτων, Τόκιο

Ναι, αυτό το Μουσείο θα κάνει το στομάχι σας να νιώθει παράξενα, ίσως σας στερήσει και τον ύπνο για μερικές μέρες. Στη συλλογή του φιλοξενεί πάνω από 45.000 είδη παρασίτων που κατοικούν στο ανθρώπινο σώμα ή το προσβάλλουν ανεπανόρθωτα. Και αν είστε αρκετά γενναίος θα πλησιάσετε το 8,8 μέτρων σκουλήκι-ταινία, που κρέμεται από ένα σκοινί, με το οποίο μπορείτε να «παίξετε» για να νιώσετε από κοντά την κίνησή του!

Μουσείο των ανθρώπινων ασθενειών, Σίδνεϊ

Χιλιάδες γυάλινα βαζάκια φιλοξενούν κομμάτια από σάρκα που έχει προσβληθεί από διάφορες ασθένειες. Στο μουσείο αυτό θα δείτε πώς έχουν επηρεάσει το ανθρώπινο σώμα διάφορες αρρώστιες, είτε πολύ σοβαρές, είτε ανίατες. Η εκπαιδευτική χρήση του μουσείου περιλαμβάνει από κατάμαυρους πνεύμονες καπνιστών μέχρι και παράσιτα που εισβάλλουν στο σώμα μας!

Μουσείο ιστορίας της κηδείας, Χιούστον

Μπορεί από την πρώτη στιγμή, ακόμα και από το όνομα του μουσείου, να νιώθετε λίγο άβολα με το περιεχόμενό του, αλλά οι δημιουργοί του αντιμετωπίζουν τη συλλογή τους πιο ανάλαφρα λέγοντας χαρακτηριστικά «Οποιαδήποτε μέρα πάνω από το έδαφος, είναι μια καλή μέρα!». Σε αυτό το μουσείο θα δείτε διάφορα τελετουργικά ταφής, εκθέματα από προεδρικές κηδείες, κηδείες καλλιτεχνών αλλά και το τελευταίο ταξίδι του κάθε Πάπα της Ρώμης.

Γενετικό ατύχημα «δημιούργησε νέο είδος χωρίς αρσενικά»!

Θυμίζει τη φυλή των Αμαζόνων, τις μυθικές πολεμίστριες που αποφάσισαν ότι δεν χρειάζονταν τα αρσενικά: ένα τυχαίο περιστατικό κλωνοποίησης σε ενυδρείο εκτροφής φαίνεται ότι οδήγησε στην εμφάνιση ενός νέου είδους καραβίδας, το οποίο αναπαράγεται αποκλειστικά με παρθενογένεση και αποτελείται μόνο από θηλυκά άτομα.

 

Η ιστορία ξεκινά το 1995, όταν έμποροι κατοικιδίων στη Γερμανία ανέφεραν ότι ανακάλυψαν ασυνήθιστους, αποκλειστικά θηλυκούς κλώνους μιας καραβίδας του είδους Procambarus fallax.

 

Η νέα ποικιλία αποδείχθηκε δημοφιλής για τους ιδιοκτήτες ενυδρείων, τελικά όμως απέδρασε στο περιβάλλον και πλέον απειλεί τα ντόπια είδη καραβίδων σε πολλές περιοχές του κόσμου, μεταξύ άλλων και στη Μαδαγασκάρη.

 

Τα χειραφετημένα θηλυκά, τα οποία ουσιαστικά γεννούν κλώνους των εαυτών τους χωρίς γονιμοποίηση, πρέπει να προέκυψαν από κάποιο γενετικό ατύχημα, και φέρουν τρία ζευγάρια χρωμοσωμάτων αντί για δύο όπως θα έπρεπε. Στη νέα μελέτη, η οποία είναι διαθέσιμη στην υπηρεσία προδημοσίευσης bioRxiv, ερευνητές τριών γερμανικών ιδρυμάτων υποστηρίζουν ότι οι καραβίδες-Αμαζόνες πρέπει να αναγνωριστούν ως νέο είδος με την ονομασία Procambarus virginalis, δηλαδή η παρθένα μορφή του γένους Procambarus.

 

Βασικό επιχείρημα είναι ότι τα αρσενικά του είδους P.fallax δεν μπορούν να γονιμοποιήσουν τα αβγά των κλωνοποιημένων θηλυκών -η αδυναμία διασταύρωσης και παραγωγής γόνιμων απογόνων θεωρείται συχνά κριτήριο για το διαχωρισμό ειδών. Η υπόθεση των καραβίδων-Αμαζόνων, σχολιάζει ο δικτυακός τόπος του Science, θα μπορούσε να αποδειχθεί μια σπάνια περίπτωση σχεδόν ακαριαίας ειδογένεσης στο βασίλειο των ζώων.

 

Πέρα όμως από το επιπλέον ζευγάρι χρωμοσωμάτων, το νέο είδος καραβίδας φέρει επιγενετικές αλλαγές, χημικές τροποποιήσεις του DNA που επηρεάζουν τη λειτουργία πολλών γονιδίων. Λόγω αυτών των γενετικών ιδιαιτεροτήτων, οι παρθένες είναι πιο μεγαλόσωμες από τους συγγενείς τους και γεννούν περισσότερα αβγά. Όπως φαίνεται, είναι αποφασισμένες να κυριαρχήσουν.

10 αστείες και «απαγορευμένες» διαφημίσεις για προφυλακτικά

Τι τραβαει ο κόσμος όταν χρειάζεται προφυλακτικά. Δέκα απαγορευμένες διαφημίσεις των συγκεκριμένων προϊόντων αν μη τι άλλο κρύβουν πολύ ενδιαφέρον για την ευρηματικότητα των "συλλήψεων"...

Σκιές που προηγούνται των τραγικών γεγovότων...

Τα ατυχήματα και οι καταστροφές είναι δυστυχώς ένα κομμάτι της ζωής μας. Επειδή οι καταστροφές επηρεάζουν τόσους πολλούς ανθρώπους, έχουν μελετηθεί με μεγάλη επιμονή...

Ωστόσο, κάθε φορά που γίνεται μια μεγάλη καταστροφή εγείρονται τα ίδια ερωτήματα. Πως μπόρεσε κάτι τέτοιο να συμβεί; Θα μπορούσε μήπως να έχει προληφθεί; Γιατί κάποιοι επιβιώνουν και κάποιοι άλλοι όχι; Υπάρχει πράγματι κάτι που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως τυχαίο ατύχημα, ή υπάρχει ένα κρυμμένο νόημα σε κάθε καταστροφή;
Οπωσδήποτε οι καταστροφές έχουν ερευνηθεί εξονυχιστικά. Και συχνά κάποια έρευνα στο βάθος πιθανότατα θα αποκαλύψει μια κρυφή πλευρά τους. Υπάρχει όμως μια πτυχή των καταστροφών που έχει σε μεγάλο βαθμό αγνοηθεί. Σε κάθε πραγματικά μεγάλη καταστροφή έχουν υπάρξει αναφορές σχετικά με προαισθήσεις που προέβλεψαν την καταστροφή. Εάν αυτές οι προαισθήσεις είναι αληθινές, τότε εγείρονται κάποιες προφανείς ερωτήσεις.
Είναι αυτές οι προαισθήσεις ακριβείς; Ποιος τις έχει; Ποιος είναι ο σκοπός τους; Σίγουρα θα πρέπει να υπάρχει κάποιος τρόπος που θα μπορούσαμε να τιθασεύσουμε τη δύναμη του ανθρώπινου νου, για να βοηθηθούμε στην αντιμετώπιση τέτοιων καταστροφών.
Απ 'ότι φαίνεται η πλειοψηφία των προαισθήσεων είναι προφητικά όνειρα που προβλέπουν καταστροφές. Αυτό εικονογραφείται τέλεια στην παρακάτω περίπτωση.

Χαμενη σε παγόβουνο.
Το 1914, εκατόν είκοσι ναύτες από τη Νέα Γη του Καναδά απομονώθηκαν σε ένα παγόβουνο στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Λόγω της αμέλειας του καπετάνιου του πλοίου και άλλων, η απουσία των εγκαταλειμμένων ανδρών δεν έγινε αισθητή για δυο μέρες και για δυο νύχτες. Όταν τους διέσωσαν, οι περισσότεροι από τους μισούς είχαν πεθάνει. Αυτή ήταν η χειρότερη καταστροφή που χτύπησε την ναυτική κοινωνία στην περιοχή της Νέας Γης για πολλά χρόνια.
Όμως η καταστροφή αυτή δεν είχε συμβεί χωρίς προειδοποίηση. Ένας από τους 55 επιζώντες ανέφερε αργότερα ένα όνειρό του που είχε δύο βδομάδες πριν από την καταστροφή. Σύμφωνα με την αναφορά του Cassie Brown για το συμβάν: "Ο John Howlet υπέφερε από έναν φριχτό εφιάλτη πριν από βδομάδες. Στο όνειρό του βρισκόταν σε ένα βουνό από πάγο, χαμένος και παγωμένος. Ήταν μόνος του, τρομερά και φοβερά μόνος, αλλά οπουδήποτε και να περιπλανιότανε υπήρχαν θαμπά και ακαθόριστα 'πράγματα' επάνω στον πάγο γύρω από αυτόν, πράγματα χωρίς κάποιο σαφές σχήμα που θα μπορούσε να αναγνωρίσει. Κάποια στιγμή βρέθηκε να περπατάει ανάμεσά τους, χωρίς να μπορεί να βρει το δρόμο του, απορώντας τι ήταν αυτά τα πράγματα που τον τρόμαζαν τόσο πολύ. Στο όνειρό του μετρούσε, μετρούσε, μετρούσε... Μετρούσε ακόμα τις λευκές μορφές μέχρι που ξύπνησε τρεμάμενος και με φοβερή κατάθλιψη. "
Δυστυχώς το όνειρο δεν ήταν αρκετό για να τον κάνει να μην συμμετάσχει στο πλήρωμα του καραβιού, τα περισσότερα μέλη του οποίου θα πέθαιναν μέσα σε λίγες ημέρες. Και μόνο μετά από το τραγικό συμβάν μπόρεσε να αναγνωρίσει τις λευκές θολές μορφές και το τι πραγματικά αντιπροσώπευαν: σώματα καλυμμένα με χιόνι.
Στην ιδανική περίπτωση μια προαίσθηση θα έπρεπε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να προλάβει και να αποτρέψει μια καταστροφή. Η παρακάτω περίπτωση αποτελεί ένα καλό παράδειγμα σχετικά με κάποιον που μπόρεσε να χρησιμοποιήσει μία προαίσθησή του με θετικό τρόπο.

Η καταστροφή του Lusitania
Στις 7 Μαΐου του 1915 το βρετανικό υπερπολυτελές πλοίο Lusitania βυθίστηκε από μία γερμανική τορπίλη, προκαλώντας το θάνατο σχεδόν 1200 ανθρώπων. Από πολλές απόψεις η καταστροφή ήταν αναμενόμενη. Πρώτον, υπήρχε πολεμική κατάσταση μεταξύ της Γερμανίας και της Αγγλίας. Δεύτερον, είχαν υπάρξει πολλές διαφημίσεις της γερμανικής πρεσβείας σε μεγάλες αμερικανικές εφημερίδες, που προειδοποιούσαν ότι οι ταξιδιώτες που θα διέσχιζαν τον Ατλαντικό το έκαναν με δικό τους ρίσκο.
Παρ' όλα αυτά, η γνώμη που υπερίσχυε στον κόσμο ήταν πως οι γερμανοί δε θα έκαναν επίθεση σε ένα επιβατικό πλοίο. Δυστυχώς είχαν άδικο και πολλοί άνθρωποι πνίγηκαν. Και στην περίπτωση αυτή είχαν αναφερθεί κάποιες προαισθήσεις. Μία επιβάτης, την ώρα που είδε το πλοίο για πρώτη φορά, ένιωσε εξαιρετικά άβολα και αδιάθετα και ανησύχησε για την ασφάλειά της. Επίσης, τη μέρα πριν από την αναχώρηση η μασκότ του πλοίου, μία μικρή μαύρη γάτα, εγκατέλειψε το πλοίο κάνοντας πολλούς ανθρώπους του πληρώματος να χαρακτηρίσουν το γεγονός ως κακό οιωνό.
Ωστόσο, η πιο ισχυρή προαίσθηση προήλθε από τον επιτυχημένο έμπορο υποδημάτων Edward Bowen από τη Βοστόνη της Μασαχουσέτης. Ο Bowen είχε κλείσει εισιτήριο για το Lusitania, αλλά τη μέρα πριν την αναχώρηση έγινε ανεξήγητα ανήσυχος. Ακύρωσε το εισιτήριο. Αργότερα είπε στους φίλους του: "Δημιουργήθηκε ένα αίσθημα μέσα μου, ότι κάτι επρόκειτο να συμβεί στο Lusitania. Το συζήτησα με τη σύζυγό μου και αποφασίσαμε να ακυρώσουμε τα εισιτήριά μας, παρόλο που είχα μια σημαντική επαγγελματική συνάντηση στο Λονδίνο. "

Η καταστροφή στο Aberfan της Ουαλίας
Ίσως μία από τις πιο επαληθευμένες και πιο φημισμένες περιπτώσεις προαίσθησης πριν από καταστροφή σχετίζεται με τα τραγικά γεγονότα της 21ης Οκτωβρίου του 1966 στο Άμπερφαν της Ουαλίας. Τη μέρα εκείνη 116 παιδιά και 28 ενήλικοι σκοτώθηκαν όταν κατέρρευσε ένα μεγάλο βουνό από κάρβουνο και έθαψε μία μικρή περιοχή της πόλης, μαζί με ένα δημοτικό σχολείο που ήταν γεμάτο με παιδιά. Η καταστροφή έπληξε σχεδόν κάθε οικογένεια στην πόλη και εξολόθρεψε μια ολόκληρη γενιά παιδιών της πόλης. Ήταν η μεγαλύτερη καταστροφή που είχε ποτέ πλήξει το Άμπερφαν.
Μετά την καταστροφή, άρχισαν να εμφανίζονται αναφορές για προαισθήσεις σχετικά με το γεγονός. Η μητέρα ενός από τους αποθανόντες μαθητές ανέφερε ότι ο δεκάχρονος γιος της, που είχε πεθάνει στην καταστροφή, είχε ένα όνειρο την προηγούμενη ημέρα, που προέβλεπε το συμβάν. Το παιδί είχε πει στη μητέρα του: "Είδα στον ύπνο μου πως πήγα στο σχολείο, αλλά δεν υπήρχε σχολείο. Κάτι μαύρο το είχε σκεπάσει ολόκληρο." Μία βδομάδα πριν, ο Alexander Venn είχε μια δυνατή προαίσθηση ότι θα γινόταν μία μεγάλη καταστροφή που είχε σχέση με κάρβουνο. Είπε στη γυναίκα του, "κάτι τρομερό πρόκειται να συμβεί και δε θα είναι μακριά από εδώ."

Οι αναφορές για προαισθήσεις
Το πρωί της καταστροφής η κυρία Sybil Brown ξύπνησε από ένα όνειρο στο οποίο είδε παιδιά να απειλούνται από μία μεγάλη 'μαύρη κυματιστή μάζα'. Πιθανότατα η πιο καθαρή προαίσθηση ήταν αυτή ενός άντρα από την βορειοδυτική Αγγλία που ισχυρίστηκε πως τη νύχτα πριν από την καταστροφή, είδε ένα όνειρο που αποτελούνταν μόνο από γράμματα που εμφανίζονταν με εκτυφλωτικό φως, A-B-E-R-F-A-N. Τη δεδομένη στιγμή το όνειρο δεν είχε κάποιο νόημα γι' αυτόν. Μετά από ώρες ανακάλυψε με φρίκη τη σημασία του...
Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των αναφερθέντων προαισθήσεων, τρεις διαφορετικοί ανεξάρτητοι οργανισμοί συνέταξαν μία έρευνα για τις προαισθήσεις. Στο τέλος συνδέθηκαν οι τρεις μελέτες και το αποτέλεσμα έδειξε ότι υπήρξαν πάνω από 24 ξεχωριστά επεισόδια προαίσθησης για την καταστροφή στο Aberfan. Ο λονδρέζος ψυχίατρος J.C. Barker ηγήθηκε της έρευνας. Στα συμπεράσματά του έγραψε ότι "έχει έρθει πλέον ο καιρός που θα πρέπει να δούμε κατά πρόσωπο τις προσπάθειες απόδειξης ή απόρριψης του φαινομένου των προαισθήσεων. Θα πρέπει να βρούμε έναν κοινό τόπο συνεργασίας και να διευκολύνουμε την έρευνα ώστε να προλάβουμε μελλοντικές καταστροφές." Ο Δρ. Barker έκανε ακριβώς αυτό, ιδρύοντας το Βρετανικό Γραφείο Προαισθήσεων. Για την ώρα ωστόσο, το γραφείο δεν έχει ακόμα καταφέρει να προλάβει καμία καταστροφή, αν και είχαν κάποιες περιορισμένες επιτυχίες στην πρόβλεψή τους.

Η περίπτωση του Τιτανικού
Το ναυάγιο του Τιτανικού παραμένει το πιο διάσημο ναυάγιο όλων των εποχών. Δεν εκπλήσσει επίσης το γεγονός, ότι αντιπροσωπεύει την ισχυρότερη περίπτωση ακριβών προαισθήσεων για μια καταστροφή.
Η ιστορία του Τιτανικού είναι αρκετά γνωστή. Στις 14 Απριλίου του 1912, ο Τιτανικός χτύπησε επάνω σε ένα παγόβουνο και βούλιαξε στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, παίρνοντας μαζί του πάνω από 1500 ζωές. Η έλλειψη επαρκών σωστικών λέμβων έχει συχνά θεωρηθεί ως η κυριότερη αιτία για τον μεγάλο αριθμό σε απώλειες ζωών, οι ειδικοί ωστόσο ισχυρίζονται ότι υπάρχουν εκατοντάδες άλλοι λόγοι που ευθύνονται για το τραγικό γεγονός, συμπεριλαμβάνοντας οτιδήποτε από κακή κατασκευή των στεγανών θαλάμων, μέχρι και την αποτυχία στο να δοθεί προσοχή σε πολυάριθμες προειδοποιήσεις σχετικά με την ύπαρξη παγόβουνων στην περιοχή. Αυτό όμως που είναι σημαντικό εδώ, είναι ο τεράστιος αριθμός προαισθήσεων που είχαν προβλέψει την καταστροφή.
Πιθανόν η πρώτη προαίσθηση προέρχεται από τον συγγραφέα Morgan Robertson, που δημοσίευσε το 1898 μία νουβέλα για ένα ναυάγιο. Παρόλο που αυτό είχε γίνει 14 χρόνια πριν από το ναυάγιο του Τιτανικού, η νουβέλα που λεγόταν 'Ματαιότητα' (Futility) φαίνεται ότι περιέγραφε με ακρίβεια της καταστροφή του Τιτανικού.
Ο αριθμός των ομοιοτήτων πάει πολύ πιο πέρα από τη σύμπτωση. Στη νουβέλα το πλοίο λεγόταν 'Τιτάνας' (Titan). Είχε το ίδιο μέγεθος με τον Τιτανικό και μετέφερε τον ίδιο αριθμό επιβατών. Στη νουβέλα, το πλοίο επίσης χτύπησε επάνω σε ένα παγόβουνο στον Βόρειο Ατλαντικό στα μέσα του Απρίλη και βυθίστηκε με απώλεια πάνω από τους μισούς επιβάτες εξαιτίας της ύπαρξης πολύ λίγων σωστικών λέμβων. Η κατασκευή του Τιτανικού ξεκίνησε στις 31 Μαρτίου του 1909 από τους Harland και Wolff, ενώ η ιδέα για την κατασκευή ενός μεγάλου υπερπολυτελούς πλοίου υπήρχε από το 1907, αρκετά χρόνια δηλαδή μετά από τη συγγραφή της περίφημης νουβέλας.
Ένας άλλος συγγραφέας, ο W.T. Stead, έγραψε πολυάριθμες ιστορίες και άρθρα στα οποία προέβλεπε ότι ένα τεράστιο υπερωκεάνιο γραμμής θα βυθιζόταν με απώλειες πάνω από το ήμισυ των επιβατών και πάλι λόγω έλλειψης επαρκών σωστικών λέμβων. Ο Stead ενδιαφερόταν επίσης για ψυχικούς (μέντιουμ) και κατέγραψε τις επισκέψεις του σ΄ αυτούς. Είχε λάβει τρεις ξεχωριστές προειδοποιήσεις που μπορούν εύκολα να συνδεθούν με την καταστροφή του Τιτανικού.
Η μία από αυτές ήταν ότι "το ταξίδι θα ήταν επικίνδυνο τον μήνα Απρίλη του 1912". Κάποιος άλλος του είχε πει ότι θα εμπλεκόταν "στα μέσα μιας καταστροφής που σχετιζόταν με νερό" η οποία θα αφορούσε το θάνατο περισσότερων από 1500 ανθρώπων. Ένας κληρικός, όταν άκουσε για την κατασκευή του Τιτανικού, επηρεάστηκε τόσο πολύ από τα προαισθήματά του, που έγραψε στον Stead μία πρόβλεψη ότι ο Τιτανικός επρόκειτο να βυθιστεί. Παρ' όλες αυτές τις προειδοποιήσεις, ο Stead πήρε εισιτήριο στον Τιτανικό και πέθανε στην καταστροφή.
Αρκετοί άνθρωποι όμως έλαβαν στα σοβαρά τις προαισθήσεις τους και ακύρωσαν τα εισιτήριά τους. Ο δεύτερος μηχανικός Colin MacDonald αρνήθηκε τη θέση του στον Τιτανικό, εξαιτίας μίας αίσθησης ότι κρεμόταν μία απειλή καταστροφής πάνω από αυτόν. Ακόμα και μερικοί από τους πλούσιους και διάσημους επιβάτες είχαν νιώσει κάπως περίεργα. Οι J.P. Morgan και Vanderbilt ακύρωσαν και οι δύο τα εισιτήριά τους, επικαλούμενοι του δεισιδαιμονικού φόβου που είχαν στο να κάνουν ένα μεγάλο ταξίδι με ένα κατασκευασμένο πλοίο.
Ένας άλλος άνθρωπος που ήταν μέλος του πληρώματος έλαβε επίσης μια προειδοποίηση, αλλά απέτυχε να αντιδράσει σ' αυτήν αποτελεσματικά. Ο Luigi Gatti, μάνατζερ του ελεγκτικού γραφείου του Τιτανικού, υπέγραψε για τον Τιτανικό, παρά το γεγονός ότι η γυναίκα του ήταν αντίθετη με την ιδέα. Είχε μία προαίσθηση σχετικά με τη δουλειά του συζύγου της στο τεράστιο πλοίο και ένιωθε παράξενα σχετικά μ' αυτό.
Μία από τις πιο δραματικές προαισθήσεις έλαβε χώρα όταν ο Τιτανικός πέρναγε από το Isle of Wight της Αγγλίας. Εκατοντάδες άνθρωποι είχαν στηθεί στην ακτή για να δουν το μεγαλύτερο πλοίο του κόσμου. Μεταξύ αυτών ήταν η οικογένεια Marshall, που στην αρχή είχαν ενθουσιαστεί στη θέα του τεράστιου πλοίου. Μετά, ξαφνικά, η κυρία Marshall άρχισε να φωνάζει με τρόμο: "Θα βυθιστεί! Αυτό το πλοίο πρόκειται να βυθιστεί! Κάντε κάτι! Είσαστε τόσο τυφλοί που θα τους αφήσετε να πνιγούν; Σώστε τους! Σώστε τους!!"
Μία από τις πιο δραματικές περιπτώσεις προαισθήσεων συνέβη κατά τη διάρκεια των τελευταίων στιγμών της καταστροφής. Ο αξιωματικός Archibald Gracie δεν μπορούσε να βρει κάποια θέση στη σωστική λέμβο και είχε πέσει στα παγωμένα νερά καθώς το πλοίο βυθιζόταν. Όπως λέει, "ήταν ακριβώς εκείνη η στιγμή, που ξεφύτρωσε μέσα μου η σκέψη πως είχα έρθει μπροστά στην τελευταία στιγμή της ζωής μου. Ήθελα να εξηγήσω το πώς πέθανα στους αγαπημένους μου στο σπίτι. Καθώς κολυμπούσα κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού, προσευχήθηκα το πνεύμα μου να μπορούσε να πάει σε κείνους και να τους πει, 'Αντίο, ώσπου να ξανασυναντηθούμε στον Παράδεισο'... Σκέφτηκα πως εάν προσευχόμουν αρκετά έντονα, αυτή η τελευταία μου ευχή για επικοινωνία με τη γυναίκα και την κόρη μου, θα είχε αντίκρισμα.
Εντωμεταξύ, ακριβώς εκείνη τη στιγμή, εκατοντάδες μίλια μακριά στην πόλη της Νέας Υόρκης, η γυναίκα του είχε μια ξαφνική προαίσθηση. Όπως αφηγείται η ίδια, "ήμουν στο δωμάτιό μου στο σπίτι της αδελφής μου, την οποία είχα επισκεφτεί, στη Νέα Υόρκη. Αφού είχα αποσυρθεί και χωρίς να μπορώ να ξεκουραστώ, ρώτησα τον εαυτό μου αρκετές φορές για το τι ήταν αυτό που ένιωθα και που με εμπόδιζε να κοιμηθώ, κάτι που τόσο πολύ ήθελα. 'Τι σημασία έχει;' Μουρμούρισα. Μία φωνή φάνηκε να μου απαντάει, 'Πέσε στα γόνατα και προσευχήσου'. Αμέσως υπάκουσα παίρνοντας το βιβλίο προσευχών στα χέρια μου, το οποίο κατά τύχη άνοιξε στην προσευχή, 'Γι' αυτούς στη Θάλασσα'. Τότε άστραψε μια σκέψη στο μυαλό μου, 'ο Archie προσεύχεται για μένα'".
Σαν από θαύμα, ο αξιωματικός Gracie τα κατάφερε και ανέβηκε επάνω σε μια σωστική λέμβο, επιβιώνοντας της καταστροφής. Πιστεύει πως ένας αριθμός εκπληκτικών συμπτώσεων του επέτρεψε να επιβιώσει από αυτή τη δοκιμασία.
Αργότερα, ερευνητές ασχολήθηκαν με τον τεράστιο αριθμό των προαισθήσεων, που ξεπερνούσαν σε αριθμό, σύμφωνα με κάποιες αναφορές, τις 50. Παρολαυτά, κάποιοι ερευνητές που είναι περισσότερο σκεπτικιστές, αφού απέκλεισαν περιπτώσεις όπως τα ασαφή προμηνύματα και τις μαρτυρίες που αναφέρθηκαν αφότου συνέβη το γεγονός, κατέληξαν στον εξίσου εντυπωσιακό αριθμό 19 περιπτώσεων προαίσθησης. Μόνο οι παράλογα σκεπτικιστές θα μπορούσαν να αρνηθούν την ύπαρξη κάποιων προαισθητικών προειδοποιήσεων της καταστροφής εκείνης.
Είμαστε πια στο στάδιο να προχωρήσουμε πέρα από τον σκεπτικισμό. Οι σημαντικότερες από τις περιπτώσεις θα έπρεπε να αποκλείσουν κάθε αμφισβήτηση του γεγονότος των προαισθήσεων. Το να χαρακτηρίζονται όλες σαν ψεύτικες, δεν είναι μόνο παράλογο, αλλά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και αντιεπιστημονικό.
Η ίδρυση του Βρετανικού Γραφείου Προαισθήσεων (και αργότερα ενός παράλληλου γραφείου στις Ηνωμένες Πολιτείες) είναι φανερά ένα μεγάλο βήμα. Δυστυχώς, οι περισσότεροι άνθρωποι δε γνωρίζουν καν αυτούς τους οργανισμούς και δεν μπορούν να βοηθήσουν σε μια επιτυχή πρόβλεψη μιας καταστροφής.
Για τον περισσότερο κόσμο, η διαφορά μεταξύ ενός φόβου και μιας προαίσθησης, είναι πως ο φόβος είναι αόριστος και καθόλου ασυνήθιστος. Οι προαισθήσεις από την άλλη μεριά, φαίνεται ότι εμφανίζονται αυθόρμητα και συχνά με μεγάλη ισχύ και καθαρότητα.
Στην ουσία, το πρόβλημα για τους περισσότερους ανθρώπους δεν είναι το να αναγνωρίσουν μια προαίσθηση, αλλά να ενεργήσουν σύμφωνα μ' αυτή. Πάνω από όλα, οι προαισθήσεις για καταστροφές αντιπροσωπεύουν μία υψηλότερη εγρήγορση απέναντι στα γεγονότα που συνήθως γίνονται χωρίς να μπορεί να υπάρξει έλεγχος. Δεν είναι απλά σημαντικό να προσπαθήσουμε να μάθουμε περισσότερα πράγματα γι΄ αυτές, κάποιες φορές είναι πραγματικά ζήτημα ζωής και θανάτου.

Όσα θέλετε να μάθετε για την περιπέτεια της φιλοσοφίας

Δεν υπάρχει σύντομος δρόμος προς τη γνώση. Αυτό είναι γνωστό. Ούτε εξυπνάδες, ούτε ταχύρυθμη εκπαίδευση. Ούτε αν διαβάσει κανείς ένα βιβλίο θα γίνει φιλόσοφος.

 

Και σε καμία περίπτωση δε μπορεί να υποκαταστήσει τα πρωτότυπα έργα των φιλοσόφων. Να περιπλανηθεί για λίγο στον μακρύ δρόμος της σκέψης. Και να ενδιαφερθεί και να γνωρίσει ένα κομμάτι της σύνθετης σκέψης που διαμόρφωσε τον κόσμο μας.

Η περιήγηση στους Ευρωπαίους φιλοσόφους ξεκινά από τον Πλάτωνα και φτάνει  μέχρι τον Μπέρτραντ Ράσσελ. Μια πρώτη γεύση της αιώνιας σκέψης.

Ο Πλάτωνας και η Ουτοπία  

Για να είμαστε δίκαιοι, θα πρέπει να προσθέσουμε ότι ο Πλάτωνας γνωρίζει πως η Ουτοπία του δεν εμπίπτει απόλυτα στη σφαίρα της πρακτικής εφαρμογής. Παραδέχεται ότι περιγράφει ένα ιδανικό δύσκολο να επιτευχθεί. Υποστηρίζει ότι παρ’ όλα αυτά έχει μια αξία η απεικόνιση των επιθυμιών μας· η σπουδαιότητα του ανθρώπου έγκειται στο ότι μπορεί να φανταστεί έναν καλύτερο κόσμο και, επιστρατεύοντας τη θέλησή του, να μεταφέρει ένα μέρος του τουλάχιστον στην πραγματικότητα. Ο άνθρωπος είναι ένα ζώο που πλάθει Ουτοπίες. «Κοιτάζουμε το πριν και το μετά και μαραζώνουμε για ό,τι δεν υπάρχει». Και δεν είναι όλα τα όνειρα μάταια. Πολλά κατάφεραν να «βγάλουν πόδια και να περπατήσουν» ή να «βγάλουν φτερά και να πετάξουν», όπως αυτό του Ίκαρου, που πίστεψε ότι οι άνθρωποι μπορούν να πετάξουν. Σε τελική ανάλυση, ακόμα και αν απλώς σκιαγραφούμε μια εικόνα, αυτή μπορεί να χρησιμεύσει ως στόχος και υπόδειγμα των κινήσεων και της συμπεριφοράς μας. Όταν αρκετοί από μας κοιτάξουν την εικόνα και ακολουθήσουν τη λάμψη της, η Ουτοπία θα βρει τον δρόμο της πάνω στον χάρτη. Στο μεταξύ «ίσως υπάρχει ένα υπόδειγμά της στον ουρανό για εκείνον που θέλει να το βλέπει, και να γίνει με αυτό τον τρόπο πολίτης της. Δεν έχει σημασία αν υπάρχει τώρα ή αν θα υπάρξει ποτέ στο μέλλον, ο ίδιος θα ενεργεί σύμφωνα με τους νόμους αυτής της πόλης και καμίας άλλης». Ο καλός άνθρωπος θα εφαρμόσει τον τέλειο νόμο ακόμα και σε μια ατελή πολιτεία.

 

Ο Αριστοτέλης και η Λογική  

Το πρώτο μεγάλο επίτευγμα του Αριστοτέλη είναι ότι σχεδόν χωρίς προκατόχους δημιούργησε μια νέα επιστήμη, προϊόν σχεδόν αποκλειστικά της δικής του σκέψης – τη Λογική. Ο Ρενάν μιλά για την «ανεπαρκή εκπαίδευση κάθε νου ο οποίος δεν έχει γνωρίσει, άμεσα ή έμμεσα, την πειθαρχία των Ελλήνων». Στην πραγματικότητα όμως, η ίδια η ελληνική σκέψη ήταν απείθαρχη και χαοτική, μέχρι που οι ανελέητοι τύποι του Αριστοτέλη συγκρότησαν μια εύκολη μέθοδο για τον έλεγχο και τη διόρθωση των διαφόρων εικασιών. Ακόμα και ο Πλάτωνας (αν μπορεί να εικάσει κάτι τέτοιο ένας θαυμαστής του) ήταν μια απείθαρχη και άστατη ψυχή, που γοητευόταν πολύ συχνά από τα νέφη του μύθου και άφηνε την ομορφιά να κρύψει κατά τρόπο εντυπωσιακό το πρόσωπο της αλήθειας. Ο ίδιος ο Αριστοτέλης, όπως θα δούμε, παραβίαζε συχνά τους ίδιους τους κανόνες του, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήταν προϊόν του παρελθόντος του, και όχι του μέλλοντος που θα έχτιζε η σκέψη του. Η πολιτική και οικονομική παρακμή της Ελλάδας επέφερε μια εξασθένηση της πνευματικής ζωής και του ιδιαίτερου ελληνικού χαρακτήρα μετά τον Αριστοτέλη· όμως όταν ένα νέο έθνος, μετά από μια σκοτεινή χιλιετία βαρβαρότητας, βρήκε πάλι τον χρόνο και ανέκτησε την ικανότητα για στοχασμό, το Όργανον της Λογικής του Αριστοτέλη, μεταφρασμένο από τον Βοήθιο (470-525 μ.Χ), έγινε το πρόπλασμα της μεσαιωνικής σκέψης, η αυστηρή μητέρα της σχολαστικής φιλοσοφίας που, αν και κάποια δόγματα την κατέστησαν στείρα, δίδαξε στη διάνοια της εφηβικής Ευρώπης τη συλλογιστική και την εκλέπτυνση της σκέψης, δημιούργησε την ορολογία της σύγχρονης επιστήμης και έθεσε τις βάσεις εκείνης της νοητικής ωρίμανσης που θα υπερέβαινε και θα ανέτρεπε το ίδιο το σύστημα και τις μεθόδους που την είχαν γεννήσει και συντηρήσει.

Λογική είναι, απλά, η τέχνη και η μέθοδος της ορθής σκέψης. Ενυπάρχει σε όλες τις επιστήμες, σε όλους τους κλάδους και όλες τις τέχνες. Ακόμα και η μουσική την εμπεριέχει. Είναι επιστήμη γιατί σε σημαντικό βαθμό οι διεργασίες της ορθής σκέψης μπορούν να αναχθούν σε κανόνες σαν αυτούς της φυσικής και της γεωμετρίας, και να διδαχθούν σε κάθε φυσιολογικό άνθρωπο· είναι τέχνη γιατί με την εξάσκηση χαρίζει στο μυαλό, τελικά, μια ασύνειδη και άμεση ακρίβεια όμοια με αυτή που οδηγεί τα δάχτυλα του πιανίστα πάνω στα πλήκτρα για να παραγάγει αβίαστα αρμονίες. Τίποτα δεν είναι τόσο βαρετό όσο η Λογική, αλλά και τίποτα τόσο σημαντικό.

 

Ο Φράνσις Μπέϊκον για τους νέους  

Στο δοκίμιο «Of Youth and Age» συμπυκνώνει ένα ολόκληρο βιβλίο σε μία παράγραφο. «Οι νέοι είναι πιο κατάλληλοι να επι­νοούν παρά να κρίνουν, πιο κατάλληλοι να εκτελούν παρά να συμβουλεύουν, και επίσης πιο κατάλληλοι για νέα εγχειρήματα παρά για έτοιμες, στημένες επιχειρήσεις· γιατί η πείρα που έρχεται με τα χρόνια κατευθύνει σωστά σε ό,τι αφορά τα πράγματα που εμπίπτουν στο βεληνεκές της, αλλά σε ό,τι αφορά καινούργια πράγματα παραπλανεί...

Οι νέοι, στους χειρισμούς τους και στη διαχείριση των καταστάσεων, αγκαλιάζουν περισσότερα από όσα μπορούν να κρατήσουν, αναταράζουν περισσότερα από όσα μπορούν να ηρεμήσουν, εφορμούν στον στόχο χωρίς να σκεφτούν μέσα και βαθμούς δυσκολίας, εμμένουν παράλογα σε λίγες αρχές που έχει τύχει να υιοθετήσουν· δεν τους φοβίζουν οι καινοτομίες, κάτι που τους φέρνει αντιμέτωπους με άγνωστες δυσκολίες... Οι ηλικιωμένοι εναντιώνονται σε πολλά πράγματα, συμβουλεύουν πολύ συχνά τους άλλους, διακινδυνεύουν ελάχιστα, μετανιώνουν πολύ γρήγορα και σπάνια αφιερώνονται σε κάτι μέχρι τέλους, αλλά αρκούνται σε μια μέτρια επιτυχία. Οπωσδήποτε, είναι καλό να τους αξιοποιείς και τους μεν και τους δε... γιατί οι αρετές είτε του ενός είτε του άλλου μπορεί να διορθώσουν τα ελαττώματα όλων».

 

Ο Σπινόζα και η εξουσία

Πιστεύεται ότι η πείρα μάς έχει διδάξει πως η ανάθεση όλης της εξουσίας σε έναν μόνο άνθρωπο διασφαλίζει την ειρήνη και την ομόνοια. Γιατί καμία εξουσία δεν έχει μακροημερεύσει για τόσο μεγάλο διάστημα χωρίς να υποχρεωθεί σε αξιοσημείω­τες αλλαγές όσο εκείνη των Τούρκων· και από την άλλη, δεν υπάρχουν καθεστώτα που να διατηρήθηκαν λιγότερο από τα λαϊκά ή δημοκρατικά, ούτε επικράτειες που να γνώρισαν περισσότερες εξεγέρσεις. Όμως αν η δουλεία, η βαρβαρότητα και η ερήμωση αποκαλούνται ειρήνη, τότε οι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να είναι πιο άτυχοι. Αναμφίβολα, συνήθως υπάρχουν περισσότερες και πιο έντονες συγκρούσεις ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά από ό,τι ανάμεσα σε αφέντες και δούλους· όμως δεν θα αποτελούσε πρόοδο για την τέχνη της διαχείρισης του νοικοκυριού η μετατροπή του δικαιωμάτων που απορρέουν από την ιδιότητα του πατέρα σε δικαίωμα ιδιο­κτησίας, κάτι που καθιστά τα παιδιά σκλάβους. Η δουλεία, λοιπόν, και όχι η ειρήνη είναι αυτή που προάγεται με την παράδοση όλης της εξουσίας σε έναν άνθρωπο.

Ο μόνιμος ισχυρισμός εκείνων που διψούν για απόλυτη εξουσία είναι ότι, για το συμφέρον του κράτους, η διαχείριση των υποθέσεών του πρέπει να γίνεται κρυφά... Όμως όσο περισσότερο κρύβονται τα επιχειρήματα αυτού του είδους πίσω από τη μάσκα του δημόσιου συμφέροντος, τόσο πιο καταπιεστική θα είναι η δουλεία στην οποία θα οδηγήσουν... Καλύτερα να υπάρχουν σωστά σχέδια που να είναι γνωστά στον εχθρό παρά να κρύβονται από τους πολίτες τα δόλια μυστικά των τυράννων. Εκείνοι που μπορούν να χειρίζονται κρυφά τις υποθέσεις ενός κράτους το έχουν υπό την απόλυτη εξουσία τους. Και όπως συνωμοτούν κατά του εχθρού σε καιρό πολέμου, το ίδιο κάνουν κατά των πολιτών σε καιρό ειρήνης.

 

Ο Βολταίρος και η μνήμη των ανθρώπων  

Κανείς δεν έχει σκεφτεί να αποδώσει αθάνατη ψυχή σε έναν ψύλλο. Γιατί τότε σε έναν ελέφαντα ή έναν πίθηκο, ή και στον υπηρέτη μου;...[Έστω ότι] ένα παιδί πεθαίνει στη μήτρα της μητέρας του ακριβώς τη στιγμή που έχει λάβει την ψυχή του. Θα αναστηθεί ως έμβρυο, ως αγόρι ή ως άντρας; Για να αναστηθείς –να είσαι, δηλαδή, ο ίδιος άνθρωπος με πριν– πρέπει η μνήμη σου να είναι παρούσα και νωπή· γιατί αυτή είναι που συγκροτεί την ταυτότητά σου.

Αν η μνήμη χαθεί, πώς θα είσαι ο ίδιος άνθρωπος;...Γιατί οι άνθρωποι βαυκαλίζονται με την ιδέα ότι μόνο σε αυτούς έχει δοθεί μια πνευματική και αθάνατη φύση;... Ίσως από απύθμενη ματαιοδοξία. Είμαι σίγουρος ότι, αν μπορούσε να μιλήσει ένα παγόνι, θα καυχιόταν κι αυτό για την ψυχή του και θα δήλωνε ότι κατοικεί στην υπέροχη ουρά του.

 

Ο Καντ και ο γερμανικός ιδεαλισμός  

Το μεγάλο επίτευγμα του Καντ ωστόσο είναι ότι απέδειξε μια για πάντα πως ο εξωτερικός κόσμος γίνεται γνωστός σ’ εμάς μόνο ως αίσθηση, και ότι ο νους δεν είναι μια απλή, ανήμπορη tabula rasa, το αδρανές θύμα της αίσθησης, αλλά ένας ενεργός παράγοντας που επιλέγει και αναδομεί τις εμπειρίες καθώς αυτές φτάνουν στις αισθήσεις μας. Μπορούμε να αφαιρέσουμε κάποια στοιχεία από αυτό το επίτευγμα χωρίς να αμφισβητήσουμε το μεγαλείο του. Μπορεί να χαμογελάμε, όπως και ο Σοπενχάουερ, με την ακρίβεια μπακάλη με την οποία γίνεται ο υπολογισμός των κατηγοριών, όμορφα συσκευασμένων ανά τριάδες, οι οποίες μετά τεντώνονται, συμπιέζονται και ερμηνεύονται ύπουλα και ανελέητα ώστε να ταιριάζουν με –και να εμπεριέχουν– όλα τα πράγματα. Μπορεί ακόμα να εκφράσουμε αμφιβολίες για το αν αυτές οι κατηγορίες, ή οι ερμηνευτικές μορφές σκέψης, είναι έμφυτες και υπάρχουν πριν από την αίσθηση και την εμπειρία· ίσως να είναι έμφυτες στο μεμονωμένο άτομο, όπως αποδεχόταν ο Σπένσερ, αλλά να είναι επίκτητες σε ό,τι αφορά το ανθρώπινο είδος· ή, πάλι, πιθανόν να είναι επίκτητες ακόμα και στο άτομο: οι κατηγορίες μπορεί να είναι «αυλάκια» στα οποία κινείται η σκέψη, έξεις της αντίληψης και της συναίσθησης, που παράγονται βαθμιαία από αισθητήριες εντυπώσεις και αντιλήψεις που αυτο-διευθετούνται αυτόματα – πρώτα άτακτα και μετά με ένα είδος φυσικής επιλογής των μορφών διευθέτησης, με ομαλούς, προσαρμοστικούς και διαφωτιστικούς τρόπους. Η μνήμη είναι εκείνη που ταξινομεί και μεταφράζει τις αισθητήριες εντυπώσεις σε αντιλήψεις, και τις αντιλήψεις σε ιδέες· όμως η μνήμη είναι ένα συσσώρευμα. Εκείνη η ενότητα της νόησης που ο Καντ θεωρεί έμφυτη (η «υπερβατική ενότητα της σύνθεσης») είναι επίκτητη – και μάλιστα δεν την αποκτούν όλοι. Μπορεί όχι μόνο να αποκτηθεί, αλλά και να χαθεί, όπως στην αμνησία, στις διαταραχές προσωπικότητας ή στην τρέλα. Οι έννοιες είναι ένα επίτευγμα, όχι ένα χάρισμα.

Ο Σοπενχάουερ και η αναγκαιότητα της αλήθειας

Καμία εποχή δεν μπορεί να είναι πιο δυσμενής για τη φιλοσοφία από εκείνη στην οποία χρησιμοποιείται επαίσχυντα, από τη μία από όσους προωθούν πολιτικούς σκοπούς και από την άλλη από αυτούς που τη βλέπουν ως μέσο βιοπορισμού... Δεν υπάρχει, επομένως, τίποτα που να διαψεύδει το απόφθεγμα Primum vivere, deinde philosophari; Αυτοί οι ευγενείς κύριοι επιθυμούν να ζήσουν, και όντως ζουν από τη φιλοσοφία. Έχουν αφοσιωθεί σ’ αυτή, συν γυναιξί και τέκνοις... Ο κανόνας «Εξυμνώ εκείνον που μου δίνει ψωμί να τρώω» ίσχυε πάντα· ο βιοπορισμός από τη φιλοσοφία θεωρούνταν από τους αρ­χαίους χαρακτηριστικό των σοφιστών... Τίποτα δεν μπορεί να αγοραστεί με τον χρυσό πέρα από τη μετριότητα... Μια εποχή που επί είκοσι χρόνια χειροκροτεί έναν Χέγκελ –αυτό τον Κάλιμπαν  της διανόησης– θεωρώντας τον τον μεγαλύτερο των φιλοσόφων... δεν μπορεί να πείσει όποιον το παρακολουθεί αυτό να ζητήσει την επιδοκιμασία της... Αλλά μάλλον η αλήθεια θα είναι πάντα paucorum hominum, και επομένως πρέπει με ηρεμία και σεμνότητα να περιμένει τους λίγους που με τον ασυνήθιστο τρόπο σκέψης τους μπορεί να τη βρουν απολαυστική... Η ζωή είναι σύντομη, αλλά η αλήθεια επιδρά σε βάθος και ζει πολύ· ας λέμε, λοιπόν, την αλήθεια.

 

Ο Χερμπερτ Σπένσερ περί προσαρμογής της ζωής  

Ο Σπένσερ αρχίζει με έναν περίφημο ορισμό: «Ζωή είναι η συνεχής προσαρμογή εσωτερικών σχέσεων σε εξωτερικές». Η πληρότητα της ζωής εξαρτάται από την πληρότητα αυτής της ανταπόκρισης· και, επομένως, η ζωή είναι τέλεια όταν και η ανταπόκριση είναι τέλεια. Η ανταπόκριση δεν είναι απλώς μια παθητική προσαρμογή· αυτό που διακρίνει τη ζωή είναι η προσαρμογή των εσωτερικών σχέσεων λόγω της προσδοκίας κάποιας αλλαγής στις εξωτερικές, όπως όταν ένα ζώο σκύβει για να αποφύγει ένα χτύπημα ή ένας άνθρωπος ανάβει φωτιά για να ζεστάνει την τροφή του. Το πρόβλημα με αυτό τον ορισμό έγκειται όχι μόνο στο ότι τείνει να παραβλέπει τη δραστηριότητα του οργανισμού με την οποία αναδιαμορφώνεται το περιβάλλον του, αλλά και στο γεγονός πως δεν εξηγεί τι είναι ετούτη η αδιόρατη δύναμη που επιτρέπει στον οργανισμό να κάνει αυτές τις «προφητικές» προσαρμογές που απαιτεί η ζωτικότητα. Σε ένα κεφάλαιο που προστέθηκε σε μεταγενέστερες εκδόσεις, ο Σπένσερ υποχρεώθηκε να συζητήσει «Το Δυναμικό Στοιχείο στη Ζωή», και να παραδεχτεί ότι ο ορισμός του δεν αποκάλυπτε πραγματικά τη φύση της ζωής. «Είμαστε υποχρεωμένοι να ομολογήσουμε ότι η ουσία της Ζωής δεν μπορεί να γίνει κατανοητή με φυσικοχημικούς όρους». Δεν είχε αντιληφθεί πόσο καταστροφική ήταν μια τέτοια παραδοχή για την ενότητα και πληρότητα του συστήματός του. Ο Σπένσερ βλέπει στη ζωή του ατόμου μια προσαρμογή των εσωτερικών σχέσεων στις εξωτερικές, έτσι παρατηρεί στη ζωή του είδους μια αξιοσημείωτη προσαρμογή της αναπαραγωγικής ικανότητας στις συνθήκες του φυσικού του περιβάλλοντος.

 

Ο Νίτσε και η ουσία του αρχαιοελληνικού δράματος  

Στις αρχές του 1872 εξέδωσε το πρώτο, και μοναδικό ολοκληρωμένο, βιβλίο του: Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik (Η γέννηση της τραγωδίας από το πνεύμα της μουσικής). Ποτέ πριν ένας φιλόσοφος δεν είχε γράψει με τόσο λυρισμό. Μίλησε για τους δύο θεούς τους οποίους λάτρευε η ελληνική τέχνη: πρώτα για τον Διόνυσο (ή Βάκχο), τον θεό του κρασιού και του γλεντιού, της κυριαρχίας της ζωής, της χαράς της δράσης, της έκστασης και της έμπνευσης, του ενστίκτου, της περιπέτειας και του ατρόμητου πόνου, τον θεό του τραγουδιού, της μουσικής, του χορού και του δράματος· και μετά για τον Απόλλωνα, τον θεό της ειρηνικής ζωής, της σχόλης και της ησυχίας, της αισθητικής συγκίνησης και της διανοητικής επεξεργασίας, της λογικής τάξης και της φιλοσοφικής ηρεμίας, τον θεό της ζωγραφικής, της γλυπτικής και της επικής ποίησης. Τα ανώτερα δείγματα της αρχαιοελληνικής τέχνης αντιπροσώπευαν μια ένωση των δύο ιδανικών, της ανεξάντλητης αρσενικής δύναμης του Διόνυσου και της ήρεμης, θηλυκής σε μεγάλο βαθμό ομορφιάς του Απόλλωνα. Στο δράμα, ο Διόνυσος ενέπνεε τον χορό και ο Απόλλωνας τον διάλογο. Ο χορός προήλθε από την πομπή των πιστών του Διονύσου που ήταν ντυμένοι σαν Σάτυροι· ο διάλογος ήταν μεταγενέστερη προσθήκη, ένα στοχαστικό προσάρτημα σε μια συναισθηματική εμπειρία.

Η βαθύτερη ουσία του αρχαιοελληνικού δράματος ήταν η διονυσιακή υπερνίκηση του πεσιμισμού μέσω της τέχνης. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν ήταν ο χαρούμενος και αισιόδοξος λαός που περιγράφουν σήμερα· ένιωθαν τις πληγές της ζωής στο πετσί τους, καθώς και την τραγική της συντομία. Όταν ο Μίδας ρώτησε τον Σιληνό ποια μοίρα είναι καλύτερη για τον άνθρωπο, αυτός απάντησε: «Φυλή αξιολύπητη και εφήμερη, παιδί της τύχης και της οδύνης, γιατί με αναγκάζεις να αποκαλύψω όσα θα ήταν προτιμότερο για σένα να παραμείνουν ανείπωτα; Αυτό που περισσότερο απ’ όλα πρέπει να επιθυμείς είναι ανέφικτο: να μην είχες ποτέ γεννηθεί, να μην υπάρχεις. Το δεύτερο καλύτερο θα ήταν να πεθάνεις το γρηγορότερο». Προφανώς αυτοί οι άνθρωποι δεν είχαν να μάθουν πολλά από τον Σοπενχάουερ ή από τους ινδουιστές. Όμως οι Έλληνες έδιωξαν τον ζόφο της απογοήτευσής τους χάρη στη λαμπρή τέχνη τους: από τα δεινά τους δη­μιούργησαν ένα θέαμα, το δράμα, και διαπίστωσαν ότι «μόνο ως αισθητικά φαινόμενα», ως αντικείμενα καλλιτεχνικού στοχασμού ή ανάπλασης, «φαίνεται να νομιμοποιούνται η ύπαρξη και ο κόσμος». «Το υψηλό είναι η καλλιτεχνική υποταγή του απαίσιου». Ο πεσιμισμός είναι ένδειξη παρακμής, ο οπτιμισμός ένδειξη επιπολαιότητας. Η «τραγική αισιοδοξία» είναι ίδιον του ισχυρού που επιζητεί την ένταση και την έκταση της εμπειρίας έστω και αν έχει ως τίμημα τον πόνο, και χαίρεται διαπιστώνοντας ότι η διαμάχη είναι ο νόμος της ζωής. «Η ίδια η τραγωδία είναι η απόδειξη ότι οι Έλληνες δεν ήταν απαισιόδοξοι». Η περίοδος που αυτή η «τραγική αισιοδοξία» γέννησε το δράμα του Αισχύλου και την προσωκρατική φιλοσοφία ήταν οι «λαμπρές μέρες της Ελλάδας».

 

Ο Ανρί Μπέρξον και η επανάσταση κατά του υλισμού  

Λέγεται μερικές φορές ότι μέσα μας η συνείδηση συνδέεται άμεσα με τον εγκέφαλο, και επομένως πρέπει να αποδώσουμε συνείδηση στα έμβια όντα που έχουν εγκέφαλο και να την αρνηθούμε σε εκείνα που δεν έχουν. Όμως είναι εύκολο να διαπιστώσουμε την πλάνη που εμπεριέχεται σε ένα τέτοιο επιχείρημα. Θα ήταν σαν να λέγαμε ούτε λίγο ούτε πολύ ότι, επειδή η πέψη μας συνδέεται άμεσα με το στομάχι, μόνο τα έμβια όντα με στομάχι μπορούν να έχουν πέψη. Κάτι τέτοιο θα ήταν εντελώς λάθος, γιατί δεν είναι απαραίτητο για έναν οργανισμό να έχει στομάχι, ή ακόμα και ειδικά όργανα, για να χωνεύει. Μια αμοιβάδα μπορεί και χωνεύει παρόλο που είναι μια σχεδόν αδιαφοροποίητη πρωτοπλασμική μάζα. Εκείνο που ισχύει είναι ότι, ανάλογα με την πολυπλοκότητα και τον βαθμό τελείωσης ενός οργανισμού, παρατηρείται μια κατανομή εργασιών. Ειδικά όργανα αναλαμβάνουν ειδικές λειτουργίες, και έτσι η ικανότητα της πέψης εντοπίζεται στο στομάχι, ή μάλλον συνιστά ένα γενικό πεπτικό σύστημα το οποίο λειτουργεί καλύτερα επειδή περιορίζεται μόνο σε αυτό το έργο. Με τον ίδιο τρόπο, η συνείδηση στον άνθρωπο συνδέεται αδιαμφισβήτητα με τον εγκέφαλο, αλλά δεν έπεται εξ αυτού με κανέναν τρόπο ότι ο εγκέφαλος είναι απαραίτητος για τη συνείδηση. Όσο πιο χαμηλά κατεβαίνουμε στη ζωική αλυσίδα, τόσο περισσότερο απλοποιημένα και διαχωρισμένα είναι μεταξύ τους τα νευρικά κέντρα, ώσπου τελικά εξαφανίζονται τελείως, συγχωνευμένα μέσα στη γενική μάζα ενός οργανισμού χωρίς σχεδόν καμία διαφοροποίηση. Αν, λοιπόν, στην κορυφή της κλίμακας των έμβιων όντων, η συνείδηση συνδέεται με εξαιρετικά πολύπλοκα νευρικά κέντρα, μήπως πρέπει να θεωρήσουμε ότι συνοδεύει το νευρικό σύστημα σε όλα τα σκαλιά της ιεραρχίας, και πως όταν τελικά το υλικό των νευρικών κέντρων συγχωνεύεται στην αδιαφοροποίητη ακόμη έμβια ύλη η συνείδηση είναι ακόμη εκεί, διάχυτη, συγκεχυμένη, αλλά σε καμία περίπτωση εκμηδενισμένη; Θεωρητικά, επομένως, καθετί το ζωντανό μπορεί να έχει συνείδηση. Καταρχήν, η συνείδηση είναι ίσης έκτασης με τη ζωή.

 

Ο Μπενεντέτο Κρότσε και η εσωτερική ομορφιά  

«Όταν ανακαλύψουμε την εσωτερική λέξη, όταν συλλάβουμε ζωηρά και καθαρά μια μορφή ή ένα άγαλμα, όταν βρούμε ένα μουσικό θέμα, γεννιέται και η έκφρασή του, και είναι πλήρης· δεν απαιτείται τίποτε άλλο. Αν τότε ανοίξουμε το στόμα μας και μιλήσουμε ή τραγουδήσουμε... λέμε απλώς μεγαλόφωνα αυτό που έχουμε πει ήδη από μέσα μας, τραγουδάμε μεγαλόφωνα αυτό που έχουμε τραγουδήσει ήδη από μέσα μας. Αν τα δάχτυλά μας πατήσουν τα πλήκτρα του πιάνου, αν πάρουμε μολύβι ή σμίλη, τούτες οι πράξεις είναι βουλητικές» (εντάσσονται στην πρακτική, όχι στην αισθητική δραστηριότητα), «και το μόνο που κάνουμε τότε είναι να εκτελούμε με εντυπωσιακές κινήσεις αυτά που είχαμε ήδη εκτελέσει συνοπτικά και γρήγορα από μέσα μας».   Μας βοηθούν όλα αυτά άραγε να απαντήσουμε σε εκείνο το βασανιστικό ερώτημα, Τι είναι ομορφιά; Εδώ σίγουρα υπάρχουν τόσες γνώμες όσες και άνθρωποι· επιπλέον, κάθε ερωτευμένος πιστεύει ότι είναι αυθεντία στο θέμα και δεν δέχεται αντιρρήσεις. Ο Κρότσε απαντά ότι ομορφιά είναι ο νοητικός σχηματισμός μιας εικόνας (ή μιας σειράς από εικόνες) που συλλαμβάνει την ουσία του πράγματος το οποίο έχει υποπέσει στην αντίληψή μας.   Και πάλι εδώ η ομορφιά αφορά μάλλον την εσωτερική εικόνα παρά την εξωτερική μορφή στην οποία έχει ενσωματωθεί. Θα θέλαμε να πιστέψουμε ότι η διαφορά μας από τον Σαίξπηρ έγκειται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνική της εξωτερικής έκφρασης, ότι έχουμε κάνει σκέψεις τόσο βαθιές που δεν εκφράζονται με λόγια. Όμως αυτή δεν είναι παρά μια ευχάριστη ψευδαίσθηση: η διαφορά δεν έγκειται στη δύναμη με την οποία εξωτερικεύεται η εικόνα αλλά στη δύναμη του εσωτερικού σχηματισμού μιας εικόνας η οποία εκφράζει το αντικείμενο.

 

Ο Μπέρτραντ Ράσελ για τη λευκή φυλή  

Έχω συνειδητοποιήσει τελικά ότι η λευκή φυλή δεν είναι τόσο σημαντική όσο νόμιζα. Αν η Ευρώπη και η Αμερική αλληλοεξοντωθούν σε έναν πόλεμο, αυτό δεν θα σημάνει απαραίτητα και την καταστροφή του ανθρώπινου είδους, ούτε καν το τέλος του πολιτισμού. Θα έχει απομείνει ακόμη ένας σημαντικός αριθμός Κινέζων, και από πολλές απόψεις η Κίνα είναι η σπουδαιότερη χώρα που έχω δει ποτέ. Δεν είναι μόνο η μεγαλύτερη από άποψη πληθυσμού και πολιτισμού, αλλά και η μεγαλύτερη διανοητικά νομίζω. Δεν γνωρίζω άλλον πολιτισμό με τόσο ανοιχτό πνεύμα, τόσο ρεαλισμό, τέτοια βούληση να αντιμετωπίσει τις καταστάσεις έτσι όπως είναι, αντί να προσπαθεί να τις προσαρμόσει σε ένα συγκεκριμένο μοτίβο.   Είναι λίγο δύσκολο να περάσει κανείς από την Αγγλία στην Αμερική, και μετά στη Ρωσία, και αποκεί στην Ινδία και στην Κίνα, και να διατηρήσει αμετάβλητη την κοινωνική φιλοσοφία του. Ο κόσμος έπεισε τον Μπέρτραντ Ράσελ ότι είναι πολύ ευρύς για να τον χωρέσουν οι μαθηματικοί του τύποι, και ίσως πολύ μεγάλος και δύσκαμπτος για να κινηθεί γρήγορα προς την κατεύθυνση που επιθυμούσε η καρδιά του φιλοσόφου

Πώς μας βλέπουν οι άλλοι;

Νομίζουμε ότι ξέρουμε πώς μας βλέπουν οι άλλοι, υποθέτουμε πως έχουν για εμάς την εικόνα που διατηρούμε κι εμείς για τους εαυτούς μας. Από ό,τι φαίνεται όμως, το τι νομίζουμε ότι πιστεύουν οι άλλοι για εμάς και το τι πραγματικά ισχύει, έχουν τεράστια απόκλιση μεταξύ τους.

 

Υπάρχουν πολύ συγκεκριμένες παγίδες στις οποίες πέφτουμε οι περισσότεροι από εμάς, όπως περιγράφονται στο βιβλίο της Χάιντι Γκράντ Χάλβορσον «Κανείς δεν σε καταλαβαίνει και τι να κάνεις για αυτό». Η ίδια υποστηρίζει ότι μπορούμε να αλλάξουμε αυτή την εικόνα.
 

-Κατ΄αρχάς νομίζουμε ότι οι άλλοι είναι σαν κι εμάς, οπότε υπάρχει κατανόηση αντιδράσεων. Στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο δεν ισχύει και απλώς μας οδηγεί σε παρερμηνείες συμπεριφορών και σκέψεων.

 

-Δεύτερη συχνή παγίδα είναι το ότι απεμπολούμε την μοναδικότητά μας. Νομίζουμε ότι είμαστε ακριβώς όσο έξυπνοι, ικανοί, πολυάσχολοι ή δυστυχείς είναι οι συνομιλητές μας.

 

-Ακόμη ένας «σύντροφος» των συναναστροφών μας, είναι ότινομίζουμε πως οι αντιδράσεις μας είναι προφανείς. Νομίζουμε ότι οι εκφράσεις μας, ο τρόπος ομιλίας μας και η στάση μας, αποκαλύπτουν ακριβώς αυτό που έχουμε στο μυαλό μας. Δεν θέλουμε να σας απογοητεύσουμε, αλλά αυτό συμβαίνει σπάνια.

-Ξεχνάμε πολύ συχνά ότι προχωρούμε σε εικασίες όταν πρόκειται για τις αντιδράσεις των άλλων. Νομίζουμε ότι κατανοούμε αλλά στην πραγματικότητα μάλλον απλώς μαντεύουμε. Και η τύχη δεν είναι απαραίτητα πάντα με το μέρος μας πάντα.

 

-Παραβλέπουμε το στοιχείο του εγωισμού. Αυτό που έχει σημασία για τον συνομιλητή μας σε σχέση με εμάς, είναι αυτό που επηρεάζει εκείνον και όχι αυτό που επιδρά σε εμάς. Για αυτό και σε συνεντεύξεις για δουλειά, ένας όμορφος συνεντευξιαζόμενος μάλλον δεν θα επιλεγεί από έναν μέτριας εμφάνισης εργοδότη.

-Μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο που μας βλέπουν οι άλλοι, αρκεί να επικεντρωθούμε στις δικές τους ανάγκες, να τις ικανοποιήσουμε και να τροποποιήσουμε την άποψη που έχουν για εμάς. Λίγη κολακεία δεν έβλαψε ποτέ κανέναν. Με μέτρο όμως.

 

-Σαφή εικόνα του πώς μας βλέπουν οι άλλοι αποκτούμε κυρίως όταντους συναντάμε με πολύ κόσμο. Διότι εάν κάποιος μας αποφεύγει όταν έχει την εναλλακτική να μιλήσει σε κάποιον άλλον, σημαίνει ότι δεν «τρελαίνεται» για την παρέα μας. Κάτι το οποίο δεν μπορούμε να διαπιστώσουμε εύκολα όταν βρισκόμαστε μόνοι μαζί του.