«Alo»: Το smartphone του μέλλοντος βασισμένο στα ολογράμματα και το φωνητικό έλεγχο

Οι σχεδιαστές Philippe Starck και Jerome Olivet από τη Γαλλία προτείνουν ένα ριζοσπαστικό σχεδιασμό για το μέλλον των smartphones, βασισμένο στα ολογράμματα και το φωνητικό έλεγχο.

Σχεδιασμένο να λειτουργεί με τη φωνή, το smartphone Alo έχει ένα «ζελατινώδες», ημιδιαφανές εξωτερικό περίβλημα, σχεδιασμένο να αγκαλιάζει το χέρι. Αντί για οθόνη αφής, το τηλέφωνο θα προβάλλει σαν προτζέκτορας τις ταινίες ή τα μηνύματα που ο χρήστης θέλει να δει ως 3D ολογράμματα ενώ θα λειτουργεί εξ ολοκλήρου με φωνητικές εντολές.

Η οθόνη είναι κατασκευασμένη από κράμα αλουμινίου και το εύκαμπτο περίβλημα έχει απτική διασύνδεση, μια νέα τεχνολογία όπου υπάρχει αλληλεπίδραση με το χρήστη μέσω της θερμότητας και της δόνησης.

Μάλιστα το Alo μπορεί και κατασκευάζει μόνο του τυχόν φθορές στο εξωτερικό του.

«Είναι μια πραγματική τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε ο Olivet, «καθώς δε μπορούμε πλέον να διαχωρίσουμε τον εαυτό μας από τη συσκευή».

Οι σχεδιαστές του ελπίζουν ότι με την ανάπτυξη της τεχνολογίας σύντομα η συσκευή θα μπορέσει να βγει στην παραγωγή.

Σουπερνόβα βγάζει προς τα έξω το εσωτερικό της

Οι αστρονόμοι παρατήρησαν εκ νέου ένα παλιό σουπερνόβα και διαπίστωσαν ότι ‘αναποδογύρισε’ κατά τη διάρκεια της έκρηξης της. Ο σίδηρος ο οποίος σχηματίζεται κατά τη διάρκεια που το άστρο πεθαίνει, είναι συνήθως στο κέντρο του κατάλοιπου του υπερκαινοφανούς. Αλλά στην περίπτωση της Κασσιόπης Α τον βρήκαν αντίθετα στο εξωτερικό τμήμα.

Μια καλλιτεχνική εικόνα (αριστερά) από τα εσωτερικά στρώματα του άστρου από το οποίο προέκυψε η Cassiopeia A, λίγο πριν εκραγεί. Δεξιά βλέπουμε την εικόνα της Κασσιόπης από το Chandra που είναι ένα κατάλοιπο υπερκαινοφανούς σήμερα. Ο σίδηρος εμφανίζεται σε μπλε χρώμα, το θείο σε πράσινο και το μαγνήσιο σε κόκκινο.

Η ανάλυση αυτή έχει ρίξει επίσης λίγο φως και σε ένα φαινόμενο που ονομάζεται "οπισθοχώρηση άστρου νετρονίων”, στο οποίο το αστέρι νετρονίων που σχηματίζεται σε μια έκρηξη σουπερνόβα οπισθοχωρεί κατά τη διάρκεια της έκρηξης.

Η Κασσιόπη A (ή Cas A για συντομία) είναι το αποτέλεσμα μιας υπερκαινοφανούς κατάρρευσης πυρήνα, ένα είδος αστρικής έκρηξης που μόνο τα τεράστια αστέρια περνούν. Βρίσκεται περίπου 11 χιλιάδες έτη φωτός από τη Γη και εξερράγη 330 χρόνια πριν, που αποτελεί το δεύτερο νεότερο κατάλοιπο σουπερνόβα στον Γαλαξία μας.

Τα άστρα λειτουργούν με καύσιμο το υδρογόνο. Όταν αυτό έχει εξαντληθεί, τότε ο πυρήνας του άστρου αρχίζει να καταρρέει, και θερμαίνεται. Αυτή η αύξηση της θερμοκρασίας σημαίνει ότι το άστρο μπορεί τώρα να αρχίσει να συντήκει ήλιο αντί για υδρογόνο. Όλα τα αστέρια της κύριας ακολουθίας (όπως ο ήλιος μας) θα φτάσει τελικά στο στάδιο του «ερυθρού γίγαντα».

Αλλά τι θα συμβεί στη συνέχεια εξαρτάται από το πόσο μεγάλο είναι το άστρο. Τα πραγματικά μεγάλα αστέρια, πάνω από οκτώ φορές τη μάζα του ήλιου μας, αρχίζουν να συντήκουν το ήλιο προς βαρύτερα στοιχεία. Έτσι εν συνεχεία σχηματίζεται και καίγεται άνθρακας, οξυγόνο, νέον και πυρίτιο, οπότε ο πυρήνας καταρρέει κάθε φορά και περισσότερο, ενώ τα εξωτερικά στρώματα ψύχονται και διαστέλλονται. Τελικά, έχει απομείνει μόνος ένας πυρήνας από σίδηρο. Η σύντηξη του σιδήρου καταναλώνει ολοένα και περισσότερη ενέργεια, οπότε η σύντηξη σταματά.

Τώρα όμως δεν υπάρχει πίεση προς τα έξω εξ αιτίας της σύντηξης, οπότε η βαρύτητα παίρνει τη σκυτάλη και το αστέρι καταρρέει. Σε περίπου ένα δευτερόλεπτο, ο πυρήνας του άστρου (με ένα μέγεθος περίπου σαν της Γης) καταρρέει σε ένα αστέρι νετρονίων (με περίπου 15 χιλιόμετρα πλάτος) ή σε μια μαύρη τρύπα (θεωρητικά, με μηδενικό πλάτος). Τα υποατομικά σωματίδια που αποτελούσαν τον πυρήνα συνθλίβονται μαζί. Πρωτόνια και ηλεκτρόνια μετατρέπονται σε νετρόνια και νετρίνο.

Αυτά τα νετρίνα (από τον πυρήνα του παλαιού άστρου) ωθούν προς τα έξω τα καταρρέοντα στρώματα του άστρου πίσω στο διάστημα. Αυτή η «αναπήδηση» των εσωτερικών στρωμάτων λόγω των νετρίνων δημιουργεί ένα κρουστικό κύμα που κινείται με μεγάλη ταχύτητα προς τα έξω, έχοντας αρκετή ενέργεια για να τήξει ακόμα βαρύτερα στοιχεία. Έτσι στην υπερκαινοφανή έκρηξη σχηματίζονται χρυσός, ασήμι, πλατίνα ακόμη και ουράνιο.

Τα νετρίνα που σχηματίζονται κατά τη διάρκεια αυτής της κατάρρευσης του άστρου φτάνουν στη Γη προτού καν δούμε κάποιο φως – σαν προπομπός, ενώ το κρουστικό κύμα εξακολουθεί να μάχεται με τα εξωτερικά στρώματα του νεκρού άστρου. Το φως που εκπέμπεται ως αποτέλεσμα της διαστολής των κρουστικών κυμάτων συντρίβεται πάνω στο αέριο και τη σκόνη στο δρόμο του έξω από τη σουπερνόβα. Μελετώντας δε αυτό το φως, οι αστρονόμοι μπορούν να εντοπίσουν στοιχεία που υπάρχουν στο κατάλοιπο της σουπερνόβα.

Ο σίδηρος που σχηματίζεται κατά τη διάρκεια του θανάτου της έχει απομακρυνθεί από το κέντρο του κατάλοιπου του υπερκαινοφανούς, σύμφωνα με μια νέα δημοσίευση από τους Una Hwang και J Martin Laming, του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Goddard που δημοσιεύθηκε στο Astrophysical Journal.

Οι Hwang και Laming μελέτησαν δεδομένα ακτίνων Χ από το Cas A που συγκεντρώθηκαν από το Παρατηρητήριο ακτίνων-Χ Chandra της NASA. Οι δύο τους παρατηρούσαν το πώς κατανέμονταν διάφορα στοιχεία σε ολόκληρο το υπόλειμμα του υπερκαινοφανούς. Έτσι είδαν ότι όλος ο σίδηρος ήταν σαφώς έξω από την κεντρική περιοχή του κατάλοιπου.

"Είναι εκπληκτικό ότι βλέπουμε ουσιαστικά όλο τον σίδερο που περιμέναμε, αλλά στο εξωτερικό τμήμα και τίποτα στο κέντρο", δήλωσε ο Laming.

Το κατάλοιπο Cas A το βλέπουμε 330 χρόνια μετά την έκρηξη. Κανονικά, δεν θα ήμασταν σε θέση να δούμε το εσωτερικό που εκτινάχθηκε – τα κομμάτια του άστρου – τόσο νωρίς στην εξέλιξη του κατάλοιπου. Όμως χάρη σε ένα άστρο που «έκλεψε» μερικά από τα υλικά του, ο προκάτοχος του κατάλοιπου Cas A έχασε αρκετή μάζα. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να ρίξουμε μια ματιά στο εσωτερικό του Cas A πολύ νωρίτερα από ό,τι διαφορετικά θα είμαστε σε θέση να το κάνουμε.

Αυτό το φαινόμενο σήμαινε επίσης πως οι Hwang και Laming μπορούσαν να ερευνήσουν κι άλλο ένα φαινόμενο που σχετίζεται με την κατάρρευση του πυρήνα του σουπερνόβα: το ‘λάκτισμα’ του άστρου νετρονίων.

Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι τα αστέρια νετρονίων μετά την έκρηξη σουπερνόβα, υφίστανται μια ανάκρουση – σαν να δέχονται ένα λάκτισμα – από το κέντρο της έκρηξης. Οι Hwang και Laming πιστεύουν ότι αυτή η ‘κλωτσιά’ παράγεται από την αστάθεια στον πυρήνα της σουπερνόβα. Αφού διατηρείται η ορμή τότε τα υλικά που εκτινάσσονται θα κινηθούν προς την αντίθετη κατεύθυνση από ό,τι το άστρο νετρονίων – και αυτό ακριβώς είδαμε να γίνεται στο Cas Α. Οι εκτινάξεις, ως σύνολο,κινήθηκαν προς την αντίθετη κατεύθυνση με το αστέρι νετρονίων. Αλλά δεν βλέπουν τον σίδηρο να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, κάτι που θα περίμενε κανείς επίσης να δει.

Για καλύτερες παρατηρήσεις στις ακτίνες Χ οι αστρονόμοι περιμένουν την εκτόξευση του παρατηρητηρίου NuStar, που θα είναι το πρώτο παρατηρητήριο υψηλής ενέργειας ακτίνων-Χ, που οφείλει να ξεκινήσει στο τέλος αυτού του έτους. Θα πρέπει να είναι σε θέση να μας δώσει καλύτερα στοιχεία με τα οποία οι αστρονόμοι θα μπορούν να διερευνήσουν τον τρόπο με τον οποίο έγινε το Cas A και πώς το άστρο νετρονίων έκανε την ανάκρουση του.

Ειδικότερα, θα βοηθήσει τους αστρονόμους στον εντοπισμό της θέσης του τιτανίου-44 στο κατάλοιπο του υπερκαινοφανούς. Αυτοί οι ραδιενεργοί πυρήνες παράγονται με την ίδια διαδικασία που φτιάχνεται ο καθαρός σίδηρος, έτσι πρέπει να κατανέμεται κατά τον ίδιο τρόπο με τον σίδηρο. Οι αστρονόμοι λένε ότι τα τρέχοντα στοιχεία δείχνουν ότι δεν βρίσκεται μαζί με τον σίδηρο, στις παρυφές του κατάλοιπου, αλλά στην πραγματικότητα είναι στο κέντρο του. Αλλά, προειδοποίησε, ότι τα δεδομένα από το Chandra δεν είναι σαφή. Έτσι το NuStar θα είναι σε θέση να πάρει με σαφήνεια την εικόνα του τιτανίου-44 και ελπίζουν να πάρουν περισσότερες οριστικές απαντήσεις.

Το Hubble εντοπίζει έναν παράξενο σπειροειδή γαλαξία σαν UFO

Το φημισμένο διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble παρατήρησε πρόσφατα τον γαλαξία NGC 2683, που όμως οι αστρονόμοι κοροϊδευτικά τον αναφέρουν ως "γαλαξίας ΑΤΙΑ." Ο γαλαξίας αυτός, που αρχικά ανακαλύφθηκε στις 5 Φεβρουαρίου του 1788, από τον William Herschel, βρίσκεται στο βόρειο αστερισμό Λύγξ. Ο αστερισμός αυτός ονομάστηκε έτσι επειδή είναι τόσο εξασθενημένος, που απαιτούνται τα “ευαίσθητα μάτια μιας γάτας” για να τον διακρίνουν.

 

Η παραπάνω εικόνα προέρχεται από παρατηρήσεις τόσο στο ορατό όσο και στο υπέρυθρο φως από την Προηγμένη Κάμερα του Hubble. Μια στενή λωρίδα – η οποία εμφανίζεται ελαφρώς θολή και η οποία διασχίζει οριζόντια την εικόνα – είναι το αποτέλεσμα ενός χάσματος μεταξύ των ανιχνευτών του Hubble

Πράγματι, ο σπειροειδής γαλαξίας εντοπίστηκε σχεδόν από τα πλάγια από το προηγμένο τηλεσκόπιο του Hubble, δίνοντας έτσι το σχήμα ενός κλασικού διαστημόπλοιου επιστημονικής φαντασίας.

 

Ενώ η πανοραμική θέα ενός γαλαξία επιτρέπει στους αστρονόμους να δουν την αναλυτική δομή του γαλαξία (όπως αυτή ενός σπειροειδούς γαλαξία με μία κεντρική ράβδο), η πλάγια όψη προσφέρει τα δικά της πλεονεκτήματα.

 

Συγκεκριμένα, η τελευταία επιτρέπει στους αστρονόμους να εντοπίζουν τις λεπτές λωρίδες σκόνης από τους σπειροειδείς βραχίονες που σχηματίζονται με φόντο τον πυρήνα του γαλαξία. Επιπλέον, μας επιτρέπει τη χαρτογράφηση των περιοχών όπου σχηματίζονται τα άστρα του Γαλαξία μας, με τη βοήθεια της λαμπρής λάμψης που προέρχεται από τα σμήνη των νεαρών μπλε άστρων, που βρίσκονται διάσπαρτα σε όλο τον δίσκο.

Πέντε παράδοξα στο Γαλαξία μας

V838 Μονόκερως

Το V838 είναι μέσα στο σκοτεινό αστερισμό του Μονόκερου

Τον Φεβρουάριο του 2002, ένα άστρο που μέχρι τότε ήταν αδιευκρίνιστο περίπου 20.000 έτη φωτός μακριά μας, ξαφνικά έλαμψε τόσο πολύ, όσο ένα εκατομμύριο φορές τη λάμψη του ήλιου μας. Τον επόμενο μήνα αυτό συνέβη ξανά. Και τον Απρίλιο. Πιστεύεται ότι ήταν ένα νόβα (nova) – ένας λευκός νάνος που έλκει αέριο από ένα συνοδό του, έως ότου πυροδοτηθεί μια θερμοπυρηνική έκρηξη στην επιφάνειά του. Αλλά το νόβα δεν μπορεί να συμβεί τρεις φορές σε ένα σύντομο διάστημα και στη συνέχεια να ηρεμήσει.

Ήταν μια σπάνια έξαρση κοντά στο τέλος της ζωής ενός γιγάντιου άστρου; Ή η κραυγή δύο άστρων που συγκρούονται; Ή ένα άστρο κατάπιε τρεις γιγάντιους πλανήτες; Το σίγουρο είναι ότι η τριπλή ριπή του φωτός αντανακλάται από τη γειτονική σκόνη που είναι σε ζώνες γύρω από το αντικείμενο, καθιστώντας το ένα πραγματικά κοσμικό στολίδι.

Παράξενα μπλε σμήνη

Τα πυκνά σφαιρωτά αστρικά σμήνη του Γαλαξίας μας αποτελούνται από κόκκινα, ελαφρά και αρχαία αστέρια, τα περισσότερα των οποίων έχουν ηλικία πάνω από 10 δισεκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο υπάρχουν λίγα σφαιρωτά αστρικά σμήνη που λάμπουν σε μπλε-λευκό φως – κάτι που υποδηλώνει ότι περιέχουν άστρα ανώμαλα ζεστά, φωτεινά και νεαρά.

Τώρα πλέον θεωρούμε ότι αυτά τα «μπλε παράξενα σμήνη» είναι τόσο παλιά όσο και οι κόκκινοι σύντροφοι τους, αλλά έχουν κατά κάποιο τρόπο αναζωογονηθεί. Κάποια από αυτά τα άστρα μέσα τους μπορεί να έχουν απορροφήσει αέριο από ένα γειτονικό αστέρι, συμπιέζοντας τον κεντρικό πυρηνικό τους κινητήρα, έτσι ώστε να καίει τα καύσιμα τους πιο γρήγορα και έτσι να γίνονται πιο ζεστά. Άλλα πάλι μπορεί να είναι οι απόγονοι μιας αστρικής συγχώνευσης – δύο ψυχρά κόκκινα αστέρια που η συγχώνευση τους να έφτιαξε ένα καυτό μπλε άστρο.

Τοξότης Α *

Ο Τοξότης Α* είναι μια πηγή ραδιοκυμάτων στο κέντρο του Γαλαξία μας, και νομίζουμε ότι εκεί υπάρχει μια τεράστια μαύρη τρύπα κάπου τέσσερα εκατομμύρια φορές τη μάζα του ήλιου μας.Σε ορισμένες γαλαξίες, μια τέτοια μαύρη τρύπα θα ήταν μια τρομακτική πηγή της ακτινοβολίας, απίστευτα σε φως και ακτίνες Χ, καθώς θα απορροφούσε το γύρω αέριο. Αυτό όμως δεν το βλέπουμε στον Γαλαξία μας. Αυτό οφείλεται εν μέρει γιατί το αντικείμενο Τοξότης Α* έχει μια πολύ ανεπαρκή προμήθεια αερίου, αλλά ακόμα και αυτό να συμβαίνει πάλι είναι μια αμυδρή πηγή φωτός, και φαίνεται να είναι ασυνήθιστα αναποτελεσματική στη μετατροπή του αερίου σε θερμότητα και φως. Μερικές ενδείξεις ως προς το γιατί αυτό συμβαίνει μπορεί να το καταλάβουμε το επόμενο έτος, όταν ένα κοντινό νέφος αερίου φαίνεται να τροφοδοτήσει το ‘στομάχι’ του απαθούς γίγαντα.

S2

Το S2 είναι ένα μπλε-λευκό άστρο που λάμπει έντονα και που έχουμε κάποιες ειδικές εξηγήσεις για αυτό. Είναι πολύ κοντά σε τροχιά γύρω από την κεντρική μαύρη τρύπα του Γαλαξία, τον Τοξότη Α*, ενώ κινείται με μια ταχύτητα μέχρι και 5.000 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο, ή σχεδόν το 2% της ταχύτητας του φωτός. Η περίοδος του γύρω από την κεντρική μαύρη τρύπα είναι 15.56 έτη και η απόσταση του από αυτήν περίπου 17 ώρες φωτός (120 AU) ή 4 φορές περίπου την απόσταση του Ήλιου από τον Ποσειδώνα.

Σε αυτή την απόσταση που βρίσκεται, θα πρέπει η βαρύτητα της μαύρης τρύπας να κομματιάζει τα νέφη του αερίου προτού καν αυτά μπορέσουν να συμπυκνωθούν σε νέα αστέρια. Και παρόλο που ένα αστέρι θα μπορούσε να μεταναστεύσει προς το εσωτερικό σε πιο ήρεμα εδάφη, το S2 είναι ένα λαμπρό νεαρό άστρο ηλικίας όχι περισσότερο από 10 εκατομμύρια χρόνια, του οποίου η ζωή φαίνεται να είναι πολύ σύντομη για ένα τέτοιο ταξίδι.

SDSS J102915 172927

Τα περισσότερα αστέρια σήμερα περιέχουν μια μέτρια ποσότητα από βαριά στοιχεία τα οποία κληρονόμησαν από τις προηγούμενες γενιές άστρων. Αυτό όμως δεν συμβαίνει με το άστρο SDSS J102915 172927, κάπου 4.000 έτη φωτός μακριά μας. Ανακαλύφθηκε μόλις το περασμένο έτος, και είναι σχεδόν ένα παρθένο μείγμα από υδρογόνο και ήλιο, με μόλις 0,00007 τοις εκατό άλλα στοιχεία.



Το μίγμα αυτό είναι παρόμοιο με την πρωταρχική ύλη που προέκυψε από το Big Bang. Τέτοιo καθαρό αέριο που λείπει το οξυγόνο και ο άνθρακας, που συνήθως βοηθούν τα νέφη να ψυχθούν και να αρχίσει η συμπύκνωση τους σε άστρα, θεωρήθηκε ότι σχημάτισε μόνο κολοσσιαία, βραχύβια άστρα στις απαρχές του Κόσμου. Κανείς δεν ξέρει πώς αυτό το ανώμαλο αντικείμενο κατάφερε να σχηματιστεί – ίσως να ήταν ένα κομμάτι ύλης που αναδύθηκε κατά τη γέννηση ενός άστρου υπεργίγαντα, πίσω στις σκοτεινές εποχές του σύμπαντος.

Φιλοδοξία: αρετή ή ελάττωμα;

Τι εννοούμε όταν χαρακτηρίζουμε κάποιον φιλόδοξο; Είναι απαραίτητα κακό; Τι διαχωρίζει έναν προσωπικό στόχο από τη φιλοδοξία; Και πότε η φιλοδοξία μετατρέπεται σε ματαιοδοξία;

Για να μπορέσουμε να εξετάσουμε ψύχραιμα το σύνθετο ζήτημα της φιλοδοξίας, θα πρέπει να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή! Ας ξεκινήσουμε από την ετυμολογία της: η λέξη «φιλοδοξία» είναι σύνθετο ουσιαστικό που προέρχεται από τις λέξεις φίλος και δόξα. Ψάχνοντας για τον επίσημο ορισμό της, συναντάμε δύο εκδοχές:

– η επιθυμία για απόκτηση δόξας

– η επιθυμία πραγματοποίησης ενός στόχου ή ονείρου

Το πρώτο συμπέρασμα είναι λοιπόν ότι η φιλοδοξία μπορεί να έχει θετική ή αρνητική έννοια, ανάλογα με το γενικότερο πλαίσιο στο οποίο εμφανίζεται. Ας δούμε τώρα τους παραπάνω ορισμούς έναν προς έναν.

Η φιλοδοξία ως επιθυμία για απόκτηση δόξας

Το κυνήγι της δόξας πολλοί εμίσησαν, την ίδια τη δόξα κανείς. Άραγε τι σημαίνει «αποκτώ δόξα»; Σίγουρα, για κάθε άνθρωπο σημαίνει και κάτι διαφορετικό, ακόμα και για ανθρώπους που δραστηριοποιούνται στον ίδιο χώρο. Για παράδειγμα, ένας ηθοποιός μπορεί να θεωρεί ότι έχει αποκτήσει δόξα όταν τον αναγνωρίζουν στο δρόμο, ενώ για κάποιον άλλον, η δόξα να ισοδυναμεί με την αναγνώριση της ποιότητας των ερμηνειών του από τον κόσμο που τον παρακολουθεί.

Είναι προφανές λοιπόν ότι οι φιλοδοξίες είναι μια καθαρά υποκειμενική υπόθεση, αλλά μπορούμε να εξάγουμε ένα αντικειμενικό συμπέρασμα: όταν η δόξα συνδέεται στο μυαλό μας με πράγματα που έχουν καταφέρει άλλοι άνθρωποι, ή με διάφορα standards επιτυχίας (π.χ. την αναγνώριση στο δρόμο), τα οποία είναι έξω από εμάς, τότε αυτό που κυνηγάμε δεν έχει τελικά τόσο μεγάλη αξία, γιατί δεν ικανοποιεί κάποια θεμελιώδη ανάγκη μας.

Σε αυτήν τη μορφή, η φιλοδοξία μπορεί εύκολα να μετατραπεί στην εντελώς αρνητική «ξαδέρφη της», τη ματαιοδοξία. Έτσι, μπορεί να καταλήξει κανείς να χάσει τον πραγματικό του στόχο και να ξεκινήσει να αποζητά και να επιδιώκει πράγματα τα οποία είναι από επιφανειακά έως κενά, να ενδιαφέρεται είτε πάρα πολύ, είτε καθόλου, για τη γνώμη των άλλων και να χαλάσει τις σχέσεις του με τους γύρω του.

Η φιλοδοξία ως επιθυμία πραγματοποίησης ενός στόχου ή ονείρου

Άλλοι θέτουν τους στόχους τους γράφοντάς τους σε μορφή λίστας, άλλοι βάζουν καθημερινούς στόχους και προσπαθούν να τους επιτύχουν στη διάρκεια μιας ημέρας, κι άλλοι δηλώνουν κατηγορηματικά ότι δεν μπαίνουν σε αυτήν τη διαδικασία κι αφήνουν το ένστικτο να τους οδηγήσει προς τη σωστή κατεύθυνση. Το ίδιο πράγμα συμβαίνει και με τα όνειρα: ο καθένας μας έχει το δικό του και προσπαθεί να το πραγματοποιήσει με το δικό του τρόπο.

Όλοι, όμως, μοιραζόμαστε την επιθυμία του να καταφέρουμε να εκπληρώσουμε τους στόχους και να ζήσουμε τα όνειρά μας. Αυτού του είδους η φιλοδοξία είναι έμφυτη στον άνθρωπο και αντιμετωπίζεται ως κάτι θετικό.

Αυτό όμως δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι είναι επιτρεπτό να «πατάμε επί πτωμάτων» στην προσπάθειά μας να επιτύχουμε όσα επιθυμούμε. Ούτε, φυσικά, μας εξασφαλίζει ότι ο στόχος ή το όνειρό μας είναι κάτι που πραγματικά θέλουμε οι ίδιοι και όχι κάτι που μας έχει επιβληθεί από εξωτερικούς παράγοντες.

Αξίζει λοιπόν να κάνουμε συχνές παύσεις στο κυνήγι των φιλοδοξιών μας και να θέτουμε κάποιες ερωτήσεις στον εαυτό μας. Αρχικά, θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν αυτό που κυνηγάμε είναι κάτι που θα μας κάνει ευτυχισμένους, εάν και εφόσον πραγματοποιηθεί. Στη συνέχεια, ας αναρωτηθούμε αν φέρνουμε σε δύσκολη θέση, πληγώνουμε τα αισθήματα ή θίγουμε τα δικαιώματα άλλων ανθρώπων, στο πλαίσιο της δικής μας προσπάθειας.

Τέλος, αξίζει να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας ότι για να ικανοποιήσουμε τις φιλοδοξίες μας, ο μόνος σύμμαχός μας είναι η συστηματική δουλειά. Και, όχι, η δουλειά δεν αφορά μόνο το επάγγελμά μας, αλλά τη δουλειά που κάνουμε για να βελτιώσουμε τον εαυτό μας και τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους. Ο φιλόσοφος Ralph Waldo Emerson το έθεσε άλλωστε καλύτερα από όλους: «Χωρίς φιλοδοξία, τίποτα δεν αρχίζει. Χωρίς δουλειά, τίποτα δεν τελειώνει».

ΡΗΤΟΡΙΚΗ: ΓΟΡΓΙΑΣ - Ὑπὲρ Παλαμήδους ἀπολογία (1-10)

[1] Ἡ μὲν κατηγορία καὶ ἡ ἀπολογία ‹καὶ ἡ› κρίσις οὐ περὶ θανάτου γίγνεται· θάνατον μὲν γὰρ ἡ φύσις φανερᾷ τῇ ψήφῳ πάντων κατεψηφίσατο τῶν θνητῶν, ᾗπερ ἡμέρᾳ ἐγένετο· περὶ δὲ τῆς ἀτιμίας καὶ τῆς τιμῆς ὁ κίνδυνός ἐστι, πότερά με χρὴ δικαίως ἀποθανεῖν ἢ μετ᾽ ὀνειδῶν μεγίστων καὶ τῆς αἰσχίστης αἰτίας βιαίως ἀποθανεῖν.

[2] δισσῶν δὲ τούτων ὄντων τοῦ μὲν ὅλου ὑμεῖς κρατεῖτε, τοῦ δ᾽ ἐγώ, τῆς μὲν δίκης ἐγώ, τῆς δὲ βίας ὑμεῖς. ἀποκτεῖναι γάρ με δυνήσεσθε βουλόμενοι ῥᾳδίως· κρατεῖτε γὰρ καὶ τούτων, ὧν οὐδὲν ἐγὼ τυγχάνω κρατῶν.

[3] εἰ μὲν οὖν ὁ κατήγορος Ὀδυσσεὺς ἢ σαφῶς ἐπιστάμενος προδιδόντα με τὴν Ἑλλάδα τοῖς βαρβάροις ἢ δοξάζων γ᾽ ἁμῆ οὕτω ταῦτα ἔχειν ἐποιεῖτο τὴν κατηγορίαν δι᾽ εὔνοιαν τῆς Ἑλλάδος, ἄριστος ἂν ἦν ὁ ἀνήρ· πῶς γὰρ ‹οὔχ›, ὅς γε σῴζει πατρίδα, τοκέας, τὴν πᾶσαν Ἑλλάδα, ἔτι δὲ πρὸς τούτοις τὸν ἀδικοῦντα τιμωρούμενος; εἰ δὲ φθόνῳ ἢ κακοτεχνίᾳ ἢ πανουργίᾳ συνέθηκε ταύτην τὴν αἰτίαν, ὥσπερ δι᾽ ἐκεῖνα κράτιστος ἂν ἦν ἀνήρ, οὕτω διὰ ταῦτα κάκιστος ἂν εἴη.

[4] περὶ τούτων λέγων δὲ πόθεν ἄρξωμαι; τί δὲ πρῶτον εἴπω; ποῖ δὲ τῆς ἀπολογίας τράπωμαι; αἰτία γὰρ ἀνεπίδεικτος ἔκπληξιν ἐμφανῆ ἐμποιεῖ, διὰ δὲ τὴν ἔκπληξιν ἀπορεῖν ἀνάγκη τῷ λόγῳ, ἂν μή τι παρ᾽ αὐτῆς τῆς ἀληθείας καὶ τῆς παρούσης ἀνάγκης μάθω, διδασκάλων ἐπικινδυνοτέρων ἢ ποριμωτέρων τυχών.

[5] ὅτι μὲν οὖν οὐ σαφῶς ‹εἰδὼς› ὁ κατήγορος κατηγορεῖ μου, σαφῶς οἶδα· σύνοιδα γὰρ ἐμαυτῷ σαφῶς οὐδὲν τοιοῦτον πεποιηκὼς οὐδ᾽ ἔοιχ᾽ ὅπως ἂν εἰδείη τις ὂν τὸ μὴ γενόμενον. εἰ δὲ οἰόμενος οὕτω ταῦτα ἔχειν ἐποιεῖτο τὴν κατηγορίαν, οὐκ ἀληθῆ λέγειν διὰ δισσῶν ὑμῖν ἐπιδείξω τρόπων· οὔτε γὰρ βουληθεὶς ἐδυνάμην ἂν οὔτε δυνάμενος ἐβουλήθην ἔργοις ἐπιχειρεῖν τοιούτοις.

[6] ἐπὶ τοῦτον δὲ τὸν λόγον εἶμι πρῶτον, ὡς ἀδύνατός εἰμι τοῦτο πράττειν. ἔδει γάρ τινα πρῶτον ἀρχὴν γενέσθαι τῆς προδοσίας, ἡ δὲ ἀρχὴ λόγος ἂν εἴη· πρὸ γὰρ τῶν μελλόντων ἔργων ἀνάγκη λόγους γίνεσθαι πρότερον. λόγοι δὲ πῶς ἂν γένοιντο μὴ συνουσίας τινὸς γενομένης; συνουσία δὲ τίνα τρόπον γένοιτ᾽ ἂν μήτ᾽ ἐκείνου πρὸς ἐμὲ πέμψαντος μήτε ἐμοῦ πρὸς ἐκεῖνον ἐλθόντος; οὐδὲ παραγγελία διὰ γραμμάτων ἀφῖκται ἄνευ τοῦ φέροντος.

[7] ἀλλὰ δὴ τοῦτο τῷ λόγῳ δυνατὸν γενέσθαι. καὶ δὴ τοίνυν σύνειμι καὶ σύνεστι κἀκεῖνος ἐμοὶ κἀκείνῳ ἐγώ — τίνα τρόπον; τίνι τίς ὤν; Ἕλλην βαρβάρῳ. πῶς ἀκούων καὶ λέγων; πότερα μόνος μόνῳ; ἀλλ᾽ ἀγνοήσομεν τοὺς ἀλλήλων λόγους. ἀλλὰ μεθ᾽ ἑρμηνέως; τρίτος ἄρα μάρτυς γίνεται τῶν κρύπτεσθαι δεομένων.

[8] ἀλλὰ δὴ καὶ τοῦτο γενέσθω, καίπερ οὐ γενόμενον. ἔδει δὲ μετὰ τούτους πίστιν δοῦναι καὶ δέξασθαι. τίς οὖν ἂν ἦν ἡ πίστις; πότερον ὅρκος; τίς οὖν ἐμοὶ τῷ προδότῃ πιστεύειν ἔμελλεν; ἀλλ᾽ ὅμηροι; τίνες; οἷον ἐγὼ τὸν ἀδελφὸν ἔδωκ᾽ ἄν (οὐ γὰρ εἶχον ἄλλον), ὁ δὲ βάρβαρος τῶν υἱέων τινά· πιστότατα γὰρ ἂν ἦν οὕτως ἐμοί τε παρ᾽ ἐκείνου ἐκείνῳ τε παρ᾽ ἐμοῦ. ταῦτα δὲ γινόμενα πᾶσιν ὑμῖν ἂν ἦν φανερά.

[9] φήσει τις ὡς χρήμασι τὴν πίστιν ἐποιούμεθα, ἐκεῖνος μὲν διδούς, ἐγὼ δὲ λαμβάνων. πότερον οὖν ὀλίγοις; ἀλλ᾽ οὐκ εἰκὸς ἀντὶ μεγάλων ὑπουργημάτων ὀλίγα χρήματα λαμβάνειν. ἀλλὰ πολλοῖς; τίς οὖν ἦν ἡ κομιδή; πῶς δ᾽ ἂν ‹εἷς› ἐκόμισεν; ἢ πολλοί; πολλῶν γὰρ κομιζόντων πολλοὶ ἂν ἦσαν μάρτυρες τῆς ἐπιβουλῆς, ἑνὸς δὲ κομίζοντος οὐκ ἂν πολύ τι τὸ φερόμενον ἦν.

[10] πότερα δὲ ἐκόμισαν ἡμέρας ἢ νυκτός; ἀλλὰ ‹νυκτὸς› πολλαὶ καὶ πυκναὶ φυλακαί, δι᾽ ὧν οὐκ ἔστι λαθεῖν. ἀλλ᾽ ἡμέρας; ἀλλά γε τὸ φῶς πολεμεῖ τοῖς τοιούτοις. εἶεν. ἐγὼ δ᾽ ἐξελθὼν ἐδεξάμην, ἢ ἐκεῖνος ὁ φέρων εἰσῆλθεν; ἀμφότερα γὰρ ἄπορα. λαβὼν δὲ δὴ πῶς ἂν ἔκρυψα καὶ τοὺς ἔνδον καὶ τοὺς ἔξω; ποῦ δ᾽ ἂν ἔθηκα; πῶς δ᾽ ἂν ἐφύλαξα; χρώμενος δ᾽ ἂν φανερὸς ἐγενόμην, μὴ χρώμενος δὲ τί ἂν ὠφελούμην ἀπ᾽ αὐτῶν;

***
[1] Η κατηγορία και η υπεράσπιση και η απόφαση δεν αφορούν εδώ μια καταδίκη σε θάνατο· γιατί η φύση έχει φανερά καταδικάσει σε θάνατο όλους τους θνητούς από την ημέρα που γεννήθηκαν· αλλά πρόκειται για ζήτημα ατίμωσης ή τιμής, αν πρέπει να πεθάνω ως άνθρωπος δίκαιος ή να πεθάνω βίαια μέσα στη μεγαλύτερη καταισχύνη και κάτω από την απεχθέστερη κατηγορία.

[2] Από τα δύο λοιπόν αυτά, εσείς υπερισχύετε ολοκληρωτικά ως προς το ένα, ενώ εγώ ως προς το άλλο: εγώ ως προς το δίκιο, εσείς ως προς τη βία· γιατί εύκολα θα μπορέσετε να με σκοτώσετε, αν το θελήσετε· αφού εσείς εξουσιάζετε και εκείνα στα οποία δεν έχω καμιάν εξουσία.

[3] Λοιπόν: αν ο κατήγορος μου Οδυσσέας με κατηγορούσε —από αγάπη για την Ελλάδα— είτε με σαφή γνώση ότι εγώ πρόδωσα την Ελλάδα στους βαρβάρους, είτε έχοντας κάπως σχηματίσει τη γνώμη ότι έτσι έχουν τα πράγματα, ο άνθρωπος θα ήταν έξοχος· τί άλλο να πει κανείς για κάποιον που σώζει την πατρίδα του, τους προγόνους και την Ελλάδα ολόκληρη, και επιπλέον τιμωρεί αυτόν που προξένησε κακό; Αν όμως κατασκεύασε την κατηγορία αυτή από φθόνο, δολιότητα ή πανουργία, τότε όπως στην πρώτη περίπτωση θα ήταν ο πιο σπουδαίος άνθρωπος, έτσι σε τούτη θα είναι ο χειρότερος.
 
[4] Από πού να αρχίσω να μιλώ γι᾽ αυτά; Και τί να πω πρώτα; Ποιά κατεύθυνση να δώσω στην υπεράσπισή μου; Γιατί μια κατηγορία χωρίς αποδείξεις προκαλεί προφανή κατάπληξη, και η κατάπληξη το να μην ξέρει κανείς τί να πει· εκτός αν το μάθω από την ίδια την αλήθεια και την τωρινή ανάγκη, δασκάλους πιο επικίνδυνους παρά επινοητικούς.

[5] Ότι ο κατήγορος με κατηγορεί χωρίς να έχει σαφή γνώση, το γνωρίζω σαφώς· γιατί έχω σαφή συνείδηση ότι δεν έχω κάνει τίποτα τέτοιο· ούτε καταλαβαίνω πώς μπορεί κανείς να γνωρίζει ως γεγονός κάτι που δεν έχει γίνει. Αν όμως διατύπωσε την κατηγορία νομίζοντας πως έτσι έχουν τα πράγματα, θα σας αποδείξω με δύο τρόπους ότι δεν λέει την αλήθεια· γιατί ούτε αν ήθελα θα μπορούσα, ούτε αν μπορούσα θα ήθελα να κάνω τέτοιες πράξεις.
 
[6] Θα στραφώ πρώτα στο ακόλουθο επιχείρημα: ότι δεν ήταν για μένα δυνατόν να κάνω την πράξη αυτή. Γιατί έπρεπε πρώτα να υπάρξει μια αρχή της προδοσίας, και η αρχή αυτή θα ήταν λόγος, αφού πριν από τις μελλούμενες πράξεις πρέπει να προηγηθούν λόγοι. Πώς όμως θα μπορούσαν να υπάρξουν λόγοι αν δεν υπήρξε κάποια συνάντηση; Και με ποιόν τρόπο θα μπορούσε να υπάρξει συνάντηση αν ούτε εκείνος έστειλε αγγελιαφόρους σ᾽ εμένα ούτε εγώ πήγα σ᾽ εκείνον; Ούτε φτάνει παραγγελία με γράμμα χωρίς κάποιος να το μεταφέρει.

[7] Αλλά θεωρητικά μπορεί τούτο να έγινε. Έστω λοιπόν ότι εκείνος συναντά εμένα και εγώ συναντώ εκείνον — με ποιόν τρόπο; Όντας τί ο καθένας για τον άλλον; Έλληνας ο ένας, βάρβαρος ο άλλος. Πώς θα ακούει ή θα μιλάει ο καθένας; Μόνοι μας μήπως; Μα τότε δεν θα ξέρει ο ένας τί λέει ο άλλος. Μήπως με διερμηνέα; Μα έτσι, τότε, θα υπάρχει ένας τρίτος, μάρτυρας γι᾽ αυτά που πρέπει να μένουν κρυφά.

[8] Αλλά ας δεχτούμε ότι και αυτό συνέβη, παρόλο που δεν έχει συμβεί. Θα έπρεπε, κατόπιν, αυτοί οι δυο να δώσουν και να πάρουν εγγυήσεις. Ποιά λοιπόν θα ήταν η εγγύηση; Μήπως ο όρκος; Μα ποιός επρόκειτο να εμπιστευτεί εμένα τον προδότη; Μήπως όμηροι; Ποιοί; Εγώ λ.χ. θα μπορούσα να παραδώσω ως όμηρο τον αδερφό μου —αφού δεν είχα και άλλον— και ο βάρβαρος κάποιον από τους γιους του· γιατί με αυτόν τον τρόπο θα είχαμε ασφαλέστερες εγγυήσεις και εγώ από εκείνον και εκείνος από μένα. Μα αν είχαν συμβεί αυτά θα ήσαν φανερά σε όλους σας.

[9] Θα πει ίσως κάποιος ότι η εγγύηση ήσαν χρήματα που εκείνος έδωσε και εγώ πήρα. Τί λοιπόν, λίγα; Μα δεν είναι εύλογο για μεγάλες υπηρεσίες να πάρει κανείς λίγα χρήματα. Μήπως πολλά; Πώς λοιπόν έγινε η μεταφορά τους; Πώς τα μετέφερε ένας άνθρωπος μόνος του; Ή μήπως ήσαν πολλοί; Μα αν ήσαν πολλοί που έκαναν τη μεταφορά, θα υπήρχαν πολλοί μάρτυρες της συνομωσίας, ενώ αν ήταν ένας, αυτό που μετέφερε δεν θα μπορούσε να είναι πολύ.

[10] Άλλωστε πότε τα μετέφεραν, μέρα ή νύχτα; Μα τη νύχτα υπάρχουν πολλές και πυκνές φρουρές, από τις οποίες δεν μπορεί κανείς να ξεφύγει. Μήπως λοιπόν την ημέρα; Μα το φως αποτελεί βέβαια εχθρό για τέτοιες πράξεις. Ας είναι. Όμως τί, εγώ βγήκα και πήρα τα χρήματα ή ήρθε μέσα εκείνος που τα έφερε; Και τα δύο αυτά δεν στέκουν. Και αν τα πήρα, πώς θα τα έκρυβα και από τους μέσα και από τους έξω; Και πού τα έβαλα; Και πώς τα φύλαξα; Αν τα χρησιμοποιούσα θα φανερωνόμουν, αν όμως δεν τα χρησιμοποιούσα ποιό όφελος θα είχα απ᾽ αυτά;

Η αρμονία στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία

Από τα πρώτα στάδια εξέλιξής του, ο ελληνικός στοχασμός ασχολήθηκε με τις αρχές της νόησης, αλλά και του ερμηνευτικού προσδιορισμού κοσμολογικών συμβάντων. Στην προσπάθειά του αυτή, πίστεψε στη λειτουργικότητα μιας αρμονικής διαμορφωτικής διεργασίας. Αυτή τη συνέλαβε, είτε ως παράγοντα με ακατάλυτη ορμή στο σύμπαν, είτε ως ενοποιητικό στοιχείο εν μέσω διανοητικών διαδικασιών, είτε ως συνισταμένη που προκύπτει από τη θεραπεία αξιών και αρετών, με ευεργετικά για τον άνθρωπο αποτελέσματα.

Στις γραμμές που ακολουθούν, θα δούμε με συντομία πώς η αρμονία πλαστουργείται στη διανόηση των κυριότερων εκπροσώπων της αρχαιοελληνικής φιλοσοφικής γραμματείας· ξεκινώντας με τις αντιλήψεις που προηγήθηκαν πριν από την εμφάνιση του Σωκράτη και τελειώνοντας με τη χαραυγή της χριστιανικής εποχής. Έτσι ο αναγνώστης αποκτά πρόσβαση σε μια, κατά το δυνατόν, ανάγλυφη σχετική θεώρηση, για να έχει ο ίδιος την ευχέρεια της δικής του αξιολογικής αποτίμησης.

Έτσι, αρχής γενομένης κιόλας από τους προσωκρατικούς, υποστηρίχθηκε η παρουσία και η αναγκαιότητα της αρμονίας. Οι πυθαγόρειοι, μάλιστα, τη θεωρούσαν ως συνεκτικό δεσμό μιας σύνθεσης από άνισα και αντίθετα στοιχεία. Οπως γι' αυτούς η σιγή και η εχεμύθεια ήταν απαραίτητος όρος για την ανάπτυξη του πνεύματος, έτσι και η αρμονία ισοδυναμούσε με φυσικό, κοσμικό νόμο. Πεποίθησή τους ήταν, άλλωστε, και η ύπαρξη μουσικών σφαιρών στο σύμπαν. Εναρμόνια, δηλαδή, συμφωνία ήχων, που παράγεται από τα ουράνια σώματα. Ομοίως και κατά τον Ηράκλειτο, τον «σκοτεινό» φιλόσοφο της Εφέσου, το Σύμπαν είναι δομημένο από αντίρροπες και αντίθετες δυνάμεις («παλίντροπος» [πάλιν+τρέπω] ή «παλίντονος» [πάλιν+τείνω] «αρμονία»). Ισχυριζόταν μάλιστα ότι η «αφανής αρμονία είναι ανώτερη από τη φανερή» (Απόσπασμα 54). Η ιδέα της κανονικής αυτής διαφωνίας, αναγόμενη στο ανθρώπινο σώμα, σημαίνει πως η ίδια μας η υγεία εξαρτάται από την αγαστή συνύπαρξη δύο εναντίων δυνάμεων: της θερμότητας και του θρεπτικού ύδατος.

Με τους σοφιστές, περνάμε στην περίοδο (5-4ος αι. π.Χ.) αποκρυστάλλωσης των πρώτων φιλοσοφικών εννοιών. Από αυτούς ο πιο ξακουστός ήταν ο Πρωταγόρας. Η αποφθεγματική του φράση «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» («Κριτήριο για όλα τα πράγματα είναι ο άνθρωπος»), επιχειρεί να καταστήσει την έλλογη γνώση μοχλό ερμηνείας των κοινωνικών και πολιτικών γεγονότων. Η θετική και η εμπειρική σκέψη, κερδίζουν το πρώτο έδαφος στο προσκήνιο των ιδεών. Ακόμη πιο μετριοπαθής φανερώνεται ο στοχασμός των σοφιστών σε θέματα μεταφυσικής. Επόμενο ήταν ο κόσμος και οι όψεις του να μελετώνται χωρίς την προσφυγή στους θεούς. Την ύπαρξη των τελευταίων, ούτε την αρνούνταν, ούτε όμως και την αποδεχόταν.

Το αρμονικώς ζην, υπήρξε και σωκρατική επιδίωξη. Κάτι τέτοιο είναι ολοφάνερο προπαντός στις απόψεις του Αθηναίου στοχαστή για την πολιτική φιλοσοφία. Προσπαθώντας, λοιπόν, ν' απαντήσει στο ερώτημα ποιος θα έπρεπε να κυβερνά μια πολιτεία, προτείνει τον φιλόσοφο. Μόνον αυτός, διδάσκει, μπορεί ν' ασκεί εξουσία, επειδή ως εκπαιδευμένος διανοητής γνωρίζει το αληθές και το αγαθό. Το κύρος, κατ' επέκταση, της εξουσίας επαφίεται σε μια στάση ζωής, της οποίας η ευστάθεια έχει απόλυτη σχέση με τη χρηστή καλλιέργεια του ήθους.

Κατά τον Πλάτωνα, ο φιλόσοφος οφείλει, ενώ διαβιώνει στην ευνομούμενη πολιτεία, ταυτόχρονα «να φεύγη εντεύθεν» τουτέστιν να είναι αποτραβηγμένος. Ο διανοούμενος, προκειμένου να διατηρεί την πνευματική του ισορροπία, καλόν είναι να συνδυάζει τον ορθολογισμό και τη νομομάθεια με τη μυστική θεωρία και την απορία του πνεύματος. Ευκαιρίας πάλι δοθείσης (Τίμαιος, Νόμοι), ο Πλάτων εδραιώνει την αντίληψη ότι η εύρυθμη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού διαταράσσεται, όταν διεργασίες, όπως η αναπνοή, ο μεταβολισμός κ.λπ., δεν συνάπτονται με άλλες ηθικού περιεχομένου. Ευνόητο είναι πως, όταν η ικανοποίηση των ηδονών δεν γίνεται με μέτρο, τότε τα μέρη της ψυχής («λογιστικόν», «θυμοειδές», «επιθυμητικόν») τελούν εν δυσαρμονία.

Στον Αριστοτέλη το νόημα της αρμονίας απαντάται με τις λέξεις «εντελέχεια» και «μεσότης». Ως εντελέχεια (εν+τέλος έχειν) εννοεί τη δύναμη εκείνη που μορφοποιεί και τελειοποιεί τα όντα. Στις ημέρες μας θα την ταυτίζαμε με την κληρονομικότητα που βασίζεται στο γενετικό κώδικα. Η ύλη λοιπόν δεν δρα αυθόρμητα, αλλά πραγματώνεται στο πλαίσιο κάποιου σκοπού. Η μεσότητα με τη σειρά της, απηχεί τη μετριοπάθεια που επιβάλλεται να επικρατεί ανάμεσα σε ακραίες θέσεις. Ο Αριστοτέλης αποδέχεται ότι μια τέτοια στάση συμπεριφοράς δεν είναι καθόλου εύκολη, μιας και απαιτεί νοητική επάρκεια και συγκράτηση ορμών. Ετσι η αποφυγή της υπερβολής και της έλλειψης βρίσκει απτή εφαρμογή στην καθημερινότητα όπως π.χ. στη διαιτητική, την προσφορά προς τον άλλον, την απόκτηση της αρετής κ.ά.

Στην ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο (3ος αι. π.Χ.) ανήκουν οι κυνικοί (Διογένης ο Σινωπεύς, Αντισθένης, Κράτης, κ.λπ.). Αυτοί πιστεύουν ότι ο άνθρωπος προστατεύει την εσωτερική του αρμονία, απομακρυνόμενος τελείως από θεσμούς, πάτριους δεσμούς και κάθε είδους κομφορμισμό. Οι κυνικοί, γνήσιοι μαθητές του Σωκράτη, αισθάνονται πολίτες όλου του κόσμου και κηρύσσουν την ολιγάρκεια και την αποστροφή στα πολιτισμικά αγαθά. Φιλικά διακείμενοι στην ακτημοσύνη και τη δημόσια παρέκκλιση, πρεσβεύουν πως η ψυχή ιάται απ' τα πάθη της, όταν η κοινωνική ανελευθερία αντικατασταθεί από την ακοινωνική ελευθερία.

Εξίσου σημαντική είναι και η συμβολή των στωικών στο θέμα μας. Γι' αυτούς, το να ζεις σύμφωνα με τη φύση («ομολογουμένως τη φύσει ζην»), δηλαδή με τη λογική, είναι το ύπατο ζωτικό αξίωμα. Με αυτόν τον τρόπο, ο ορθός συλλογισμός αποτελεί γνώμονα βίου, πράγμα που μας βοηθά στην παράκαμψη των συγκινήσεων και των επιθυμιών, οι οποίες φθείρουν την ακέραιη ανάπτυξή μας. Στους στωικούς η σύγχρονη εποχή οφείλει την κληροδότηση των ηθικών υποχρεώσεων, γνωστών ως «καθηκόντων». Την εκπλήρωσή τους τη θεωρούν μάλιστα απαραίτητη προϋπόθεση για να αναγνωρίσουμε τη συμπαντική τάξη, της οποίας η αρμονία στον ανθρώπινο ψυχισμό μεταφράζεται με τον όρο «απάθεια».

Εκείνο που στη συνέχεια προέχει για την επικούρεια σκέψη είναι η καταπολέμηση της αμάθειας, των προκαταλήψεων και των φιλοδοξιών· ενοχλήσεων που προξενούν φόβο. Η «αταραξία», η αταλάντευτη αυτή εσωτερική μας γαλήνη, επιτυγχάνεται με την προσκόλλησή μας στις πνευματικές και όχι στις σωματικές ηδονές. Απατώμαστε, υπογραμμίζει ο Επίκουρος, εάν νομίζουμε ότι η πολυφαγία και η ασωτία οδηγούν στον ορθό βίο. Κάτι τέτοιο διασφαλίζεται μόνο με τη φρόνηση και το νηφάλιο λογισμό. Παροιμιώδες, εξάλλου, έχει παραμείνει το σόφισμά του για την καταπολέμηση του άγχους του θανάτου: «Ενώ ζούμε, ο θάνατος απουσιάζει. Οταν επέρχεται, εμείς έχουμε φύγει».

Ο σκεπτικισμός, από την άλλη, πρεσβεύει (Πύρρων ο Ηλείος, Αρκεσίλαος, Καρνεάδης, Αινεσίδημος, Σέξτος ο Εμπειρικός κ.ά.) ότι η αναστολή κάθε απόφανσης («εποχή») προσδίδει στο πνεύμα τη ζητούμενη ειρήνευση. Σε κάθε αναφυόμενο ζήτημα, στη θέση μιας κατάφασης, προτείνουν το ίδιο το ερώτημα, το οποίο λειτουργεί και ως θεραπευτική αγωγή του νου. Αντιτιθέμενος στο δογματισμό, ο σκεπτικισμός είναι της γνώμης πως αυτός κινείται στο φαύλο κύκλο της στείρας γνώσης. Εκείνο που πράγματι μας λυτρώνει, είναι η παραίτηση από κάθε θεωρητική αναζήτηση. Η ποικιλία, άλλωστε, των απόψεων σχετικά με τις πρώτες αρχές και τις πρώτες αιτίες, δεν μας αφήνει ν' αντιληφθούμε με καθολικότητα τα φαινόμενα. Για το λόγο αυτό, ο σκεπτικισμός θεωρεί έωλη κάθε αποδεικτική διαδικασία και προκρίνει αντί για τη βεβαιότητα, την πιθανότητα. Καθοριστικό, τέλος, στοιχείο για την ευτυχία μας, δεν είναι τα πράγματα -μιας και καθ' εαυτά παραμένουν αδιάφορα- αλλά η ομόνοια των διαθέσεών μας απέναντί τους.

Στα ιδεολογικά ρεύματα του λεγόμενου μέσου στωικισμού (1ος αι. π.Χ.), κυρίαρχη είναι η φυσιογνωμία του Ποσειδώνιου του Απαμέως. Νους πολυμερής και ακαταπόνητος, συνέγραψε σχεδόν για όλους τους κλάδους του επιστητού (από φιλοσοφία μέχρι και μετεωρολογία). Τάσσεται υπέρ της άρρηκτης συνοχής που διέπει το σύμπαν με σοφία και ευταξία. Ο Θεός εκλαμβάνεται ως νοούσα πνοή, πανταχού παρούσα στη φύση, ως είδος ζώντος οργανισμού («συγκίνησις»). Ο Ποσειδώνιος αναφέρεται ξεχωριστά στη μαντική. Εξηγώντας τη, γράφει ότι πρόκειται περί προνομιούχου συνειδησιακής ικανότητας που εκδηλώνεται στον ύπνο ή σε καταστάσεις έκστασης και διαβλέπει την πορεία των γεγονότων. Στο σημείο αυτό, η θέση της αρμονίας είναι βαρυσήμαντη. Η μαντική σχετίζεται ευθέως με τη «συμπάθεια», τους άφθαρτους, με άλλα λόγια, δεσμούς που μορφοποιούν τον κόσμο ως ενιαίο αρμονικό κύκλο.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων χριστιανικών αιώνων (της νεότερης στοάς) θα σταθούμε σε δύο φυσιογνωμίες που ξεχώρισαν με την ποιότητα του στοχασμού τους. Τον Επίκτητο και τον Μάρκο Αυρήλιο. Ο πρώτος, στο γνωστό έργο του «Εγχειρίδιον», καλεί τους ανθρώπους να λάβουν επίγνωση των ορίων τους και να δρουν στα πλαίσια των δυνατοτήτων τους. Ο άνθρωπος, διαμηνύει, βιώνει την έμμετρη ανάπτυξη των ικανοτήτων του τότε μόνον, όταν μαθαίνει να μην εξουσιάζεται από τη φαντασία του. Ως εκ τούτου, η περιφρόνηση σε οποιαδήποτε περίσταση που δε βρίσκεται υπό τον έλεγχό μας, αποτελεί αξιόλογο παράγοντα απόκτησης εσωτερικής γαλήνης και ελευθερίας. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος, στην τελευταία δεκαετία της ζωής του, έγραψε στα ελληνικά το έργο «Τα εις εαυτόν». Εδώ τονίζεται ότι η αφοβία στα εξωτερικά συμβάντα περισώζει την ηθική μας ακεραιότητα. Αναφορικά με την παγκόσμια φύση, τη δέχεται μεν ως πεπερασμένη, πιστεύοντας ότι όλα όσα φαίνονται φθαρτά και γηρασμένα, στο βάθος αναδημιουργούνται και επαναπαράγονται μέσα σ' αυτήν. Αυτό συνιστά, εξάλλου, την αρμονική της ιδιότητα.

Στο νεοπλατωνισμό, το τελευταίο και συνεπέστερο σύστημα του αρχαίου κόσμου (που ξεκινά από τον 3ο μ.Χ. αιώνα), κυριαρχεί το ανάστημα του Πλωτίνου. Διατεινόταν ότι ο κόσμος δεν είναι αποτέλεσμα, αλλά απορροή από το Ενα, την απόλυτη αυτοαρχή. Επειδή όμως η αρχή αυτή είναι γνωστικά ασύλληπτη, η ένωσή της με τον άνθρωπο κατορθώνεται μόνο μέσω της ασκητικής κάθαρσης της ψυχής. Απαραίτητος όρος για κάτι τέτοιο είναι η απαλλαγή της από τα υλικά συνοδευτικά. Ο κόσμος, κατά τον Πλωτίνο, είναι καλαίσθητος και σωστά διατεταγμένος, σύμφωνα με τους αιώνιους νόμους (Εννεάδες, ΙΙ, 9, 16). Προσθέτει, ότι είναι αδύνατον να υπάρξει μουσικός που να μη συγκινείται από το άκουσμα της αρμονίας των αισθητών φθόγγων, τη στιγμή που γνωρίζει τη συμμετρία των αντίστοιχων νοητών. Με το αυτό σκεπτικό, συνεχίζει, κάποιος που ξέρει καλά γεωμετρία και αριθμητική, είναι εύλογο να ευχαριστιέται βλέποντας ιδίοις όμμασι την κρατούσα γήινη τάξη και αναλογία.

Τόσο οι επιμέρους συμπτώσεις όσο και οι διαφοροποιήσεις των απόψεων που προηγήθηκαν αναφορικά με την αποτύπωση της ταυτότητας της «αρμονίας», είναι ενδεικτικές της ελευθερίας στην οποία κινήθηκε το αρχαίο ελληνικό πνεύμα. Είναι παράλληλα φανερό πως όταν ο φιλοσοφικός λόγος στο εγχείρημά του αυτό, προβάλλει κατηγορίες με μεγάλη γενικότητα περιεχομένου, στην πραγματικότητα δημιουργεί κανόνες στη θέση της αρχικής ακαταστασίας. Η ιδέα, λ.χ., της φυσικής, διαδοχικής τάξης των όντων, αντικαθιστώντας τη μυθική κοσμογονία, ξεκίνησε με τη φυσιοκρατία της Μιλήτου, συνεχίσθηκε με τον Ξενοφάνη και τους Ελεάτες, και «νομιμοποιήθηκε», λίγο πριν από την άνθηση του σοφιστικού κινήματος: με τον Λεύκιππο και τον Δημόκριτο.

Η ατομική μάλιστα θεωρία προχώρησε ακόμη παραπέρα διαμορφώνοντας ένα παράδοξο, για το νόημα της αρμονίας, θεώρημα. Εξέφρασε την πιθανότητα ότι αυτή προκύπτει όχι ως αποτέλεσμα κάποιας δημιουργικής σκοπιμότητας στο Σύμπαν, αλλά ανάλογα με το δείκτη προσαρμοστικότητας κάθε όντος στο περιβάλλον. Η παραστατική, εξάλλου, βιωσιμότητα μιας τέτοιας επιχειρηματολογίας επιβεβαιώνεται, σε μεγάλο βαθμό, στον τρόπο επικράτησης των εκάστοτε επιστημολογικών θεωριών, από το 17ο αιώνα και μετά.

Εάν τελικά αληθεύει ο ισχυρισμός ορισμένων, ότι υπάρχει περίπτωση η αρχαία ελληνική σκέψη να επηρεάστηκε από δόξες της Ανατολής (σύμφωνα με τις οποίες και ο σκεπτικιστής Πύρρων από Ινδούς σοφούς), κάτι τέτοιο δεν θα έπρεπε να μας πτοεί. Ισα ίσα όφειλε να μας προβληματίζει θετικά για το μέγεθος της ιδεολογικής ευρυχωρίας της πνευματικής μας παρακαταθήκης. Η τελευταία, κατά κανόνα, αποδεικνύεται λυσιτελής, όταν η νόηση συνυφαίνεται ιδίως με δογματικές αντιπαραθέσεις και προσηλώνεται στη μονομέρεια.

Δεν υπάρχει δεν μπορώ... υπάρχει δεν θέλω

Κι όλο θέλεις να ρίχνεις το φταίξιμο αλλού. Κι όλο λες πως κάποιος άλλος φταίει για ό,τι σου συμβαίνει. Κι όλο λες πως οι συγκυρίες σε έφεραν εδώ που είσαι. Και δεν βλέπεις πως ο μόνος «φταίχτης», είσαι εσύ.

Ο μόνος που ορίζεις τη ζωή σου, είσαι εσύ. Ο μόνος που μπορεί να αλλάξει τα πράγματα στην ζωή σου, είσαι εσύ. Κανείς άλλος δεν έχει αυτή τη δύναμη. Μόνο αν του τη δώσεις.

Ένας από τους πιο αγαπημένους ανθρώπους μου σε τούτη τη ζωή, μου έλεγε πάντα από μικρή: «Δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει δεν θέλω». Και όσο μεγαλώνω τόσο περισσότερο καταλαβαίνω πόση δύναμη μπορεί να έχει μια φράση, που στα παιδικά αυτιά μου φαινόταν απλώς μια ακόμη αδιάφορη διδαχή.

Όταν λες «δεν μπορώ», δεν αφήνεις κανένα περιθώριο βελτίωσης της κατάστασης. Αφήνεις τους άλλους ή τις καταστάσεις να σε εξουσιάζουν. Το να πιστεύεις πως είσαι ανίκανος να κάνεις κάτι -λέγοντας δεν μπορώ- είναι ο καλύτερος τρόπος για να πληγώσεις την αυτοπεποίθησή σου. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να παρατήσεις τα όνειρά σου και τον σκοπό για τον οποίο έχεις έρθει εδώ.

Μην πιστέψεις ποτέ πως δεν μπορείς. Η αλήθεια είναι πως απλώς δεν θέλεις.

Και αφού λοιπόν συμφωνούμε πως δεν θέλεις, βρες τι είναι αυτό που θέλεις!

Κυνήγα το! Αγάπα το! Πίστεψέ το και κάν΄το πραγματικότητα.

Δεν υπάρχει δεν μπορώ. Υπάρχει δεν θέλω. Και αυτή είναι η καλύτερη συμβουλή που μου έχουν δώσει ποτέ. Και σου την δίνω και εγώ με όλη μου την αγάπη. Βγες εκεί έξω και ανακάλυψε αυτό που θέλεις. Άπλωσε το χέρι σου και πάρ’το! Κάνε τον κόσμο καλύτερο και την ψυχή σου ισορροπημένη. Μπορείς. Αλλά το θέμα είναι… θέλεις;

Ατενίζοντας το φόβο της απεξάρτησης

Ενώ από μικράς ηλικίας προετοιμαζόμαστε, όταν ενηλικιωθούμε, να πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας, εντούτοις μόλις έρθει η ώρα, διστάζουμε.

Ο δισταγμός σιγά- σιγά μετατρέπεται σε φόβο, ο φόβος σε συνήθεια, η συνήθεια σε στάση ζωής και τελικά ''περιφερόμαστε'' μες στις ώρες μας, και ψάχνουμε εναγωνίως να βρούμε ένα ''χέρι'' να στηριχτούμε, γιατί δεν μπορούμε μόνοι μας.

Αυτή η (ψευδ)αίσθηση γεννά την εξάρτηση ή μάλλον πολλές εξαρτήσεις. Για να αισθανόμαστε και λίγο υποφερτά, δώσαμε κι ονόματα.

Ας πούμε τις βαπτίσαμε: «Αγάπη», «συντροφικότητα»,«τρυφερότητα»,«φιλία», «πάθος», «έρωτα», κ.λ.π.

Τι καταφέραμε; Απλούστατα, δημιουργήσαμε ''φοβισμένες'' κι αδύναμες ψυχές, που με κτητικό και εγωπαθή τρόπο, αναζητούν το νόημα της ύπαρξής τους, υπολογίζοντας κατά κόρον στην ''αρωγή'' των άλλων.

Επί της ουσίας όμως, είναι τόσο μόνες…

Είναι να τις λυπάται κανείς. Η ''ευσπλαχνία'' από μόνη της, στην περίπτωση αυτή δεν βοηθάει.

Αυτό ίσως που θα είναι χρήσιμο, για το καλό όλων μας, είναι να αποτινάξουμε από μέσα μας το αίσθημα της ανημπόριας και να τολμήσουμε αυτό που φοβόμαστε.

Μόνο έτσι, ''απομυθοποιείται'' ο 'φόβος', μόνο έτσι μπορούμε να γίνουμε αυτάρκεις και αυτεξούσιοι, μόνο έτσι δημιουργούνται οι προϋποθέσεις να απεξαρτηθούμε απ' όλους κι απ' όλα και να γίνουμε ''αυτοεξαρτώμενοι''.

Γιατί μόνο έτσι θα πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας και θ' αναλάβουμε τις ευθύνες μας.

Ο δρόμος αυτός, αν και δύσκολος, δεν είναι ''απάτητος''.

Αν το δοκιμάσουμε, πιθανότατα θα μας δώσει τη δυνατότητα να γίνουμε ολοκληρωμένα ''πρόσωπα'', που γνωρίζουν ότι στη ζωή, όλα είναι επιλογές κι όχι ''πρέπει'', και σε ότι αφορά την Αγάπη, την διεκδικείς και δε σου τη χρωστά κανείς.

Κι ένα τελευταίο: Για να απολαύσεις τη θέα της κορυφής, πρέπει να ανέβεις το ύψωμα, μόνος/η σου.

Κάτι αντίστοιχο δηλαδή, που συμβαίνει.... και στην πραγματική ζωή.

ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΝΟΥ

Στο Θέατρο της Ζωής

Αν θέλαμε να δώσουμε ένα πραγματικό ορισμό της Ζωής, που να μπορεί να συμπεριλάβει «κάθε μορφή ζωής», θα έπρεπε να ορίσουμε την Ζωή σαν Κίνηση Μεταβολή, Εξέλιξη και Επιστροφή (Θα εξηγήσουμε πιο κάτω γιατί συμπεριλαμβάνουμε σε αυτό τον ορισμό την «επιστροφή»). Αυτό δεν είναι ένας γενικός ορισμός, τόσο ευρύς που μπορεί να τα χωρέσει όλα. Αντίθετα, από την άλλη μεριά μπορεί να είναι περιοριστικός αφού αποκλείει από την ζωή ό,τι δεν αλλάζει: Αυτό σημαίνει πολύ απλά τρία πράγματα:

 

Πρώτον η Ζωή είναι ένα σύνθετο φαινόμενο, συνδυασμός στοιχείων και συνεχής αλλαγή των σχέσεών τους που εμφανίζεται σαν εξέλιξη.

 

Δεύτερον η Ζωή είναι μια Διαρκής Αλλαγή (τουλάχιστον όπως εμφανίζεται).

 

Τρίτον Ολόκληρη η Ύπαρξη (αόρατη και ορατή) είναι ζωντανή. Το ορατό σύμπαν είναι όλο (σχεδόν) ζωντανό.

 

Η Ζωή είναι Μια Διαρκής Αλλαγή χωρίς τίποτα σταθερό: Θα έπρεπε να μιλάμε για Ρεύμα Ζωής κι όχι για φαινόμενο ζωής, όντα, για ζωντανά πλάσματα, κλπ. (γιατί είναι ανακριβείς όροι).

 

Που όμως Ξεκινάει το Ρεύμα της Ζωής; Κι υπάρχουν πραγματικά στεγανά χωρίσματα ανάμεσα στις διάφορες μορφές της Ζωής; Μεταβολή υπάρχει στην Ίδια την Επίγνωση. Αλλαγή υπάρχει στην Σκέψη. Διαφοροποίηση υπάρχει στην Δύναμη της ζωής. Και συνεχής ροή και εξέλιξη υπάρχει στα φαινόμενα της αντίληψης και των κόσμο των αισθήσεων: Υπάρχουν πολλοί Κόσμοι κι Επικοινωνούν μεταξύ τους κι αλληλοπεριέχονται κι αλληλοεπιδρούν.

 

Αν και οι θρησκευτικές παραδόσεις μιλούν, εδώ και χιλιάδες χρόνια, για Αόρατους Κόσμους, εντούτοις κανένας δεν μπορεί να αποδείξει ή να πείσει κάποιον (παρεκτός με την λογική των επιχειρημάτων) ότι υπάρχουν αυτοί οι Κόσμοι, ο Κόσμος της Ενότητας της Κοσμικής Συνείδησης, ο Νοητικός Κόσμος του Πλάτωνα, ο Αστρικός Κόσμος των Αποκρυφιστών. Ακόμα ακόμα και η Υπερφύση κάποιων επιστημόνων που βλέπουν ότι η ζωή δεν μπορεί να κλειστεί μέσα στα στενά βιολογικά όρια.

 

Πως Εκδηλώνεται στην πραγματικότητα η Ζωή; Μέσα σε ένα Ομοιογενές Ενεργό Περιβάλλον υπάρχει ένας συνδυασμός στοιχείων σε ένα μέρος του περιβάλλοντος κι ένας πρώτος διαχωρισμός από το περιβάλλον, ένα «κέντρο ζωής», μια ατομική μορφή που διαχωρίζεται από το περιβάλλον και αλληλοεπιδρά με το περιβάλλον. Αυτή είναι η Βασική Αρχή της Ζωής πάνω στην οποία θα σχεδιάσει η Ζωή ξανά και ξανά όλες τις ατομικές μορφές και θα δημιουργήσει όλα τα ατομικά όντα. Αυτό συμβαίνει τόσο στους Ανώτερους Αόρατους Κόσμους κι αυτό συμβαίνει και στο υλικό σύμπαν, τόσο σε μακροσκοπικό επίπεδο όσο και στον μικρόκοσμο.

 

Στο υλικό σύμπαν θεωρητικά (άρα λογικά, άρα πιθανά) υπάρχουν αμέτρητες μορφές ζωής. Ολόκληρο το σύμπαν είναι σε κίνηση και σε εξέλιξη. Το Ιδανικό Περιβάλλον που θα επέτρεπε την ανάδυση των ατομικών μορφών ζωής δεν είναι κατ’ ανάγκη το ίδιο με αυτό της γης. Η υλική, η ενεργειακή ή βιολογική βάση και ζωή κάλλιστα μπορεί να είναι διαφορετική από αυτή της γήινης ζωής. Υπάρχουν «εξωτικές» μορφές ζωής. Ίσως όντα από ενέργεια ή φτιαγμένα από διαφορετικά στοιχεία από αυτά της γης και που ζουν σε τελείως διαφορετικό περιβάλλον… Και αν η Επίγνωση (η Συνείδηση) έχει εξωυλική προέλευση γιατί δεν θα μπορούσε η Συνείδηση να εκδηλωθεί μέσα σε τέτοια όντα;…

 

Ακόμα ακόμα υπάρχουν εκατομμύρια πλανήτες στους αμέτρητους γαλαξίες που έχουν συνθήκες παρόμοιες με αυτές της γης. Γιατί λοιπόν η γήινη ζωή (όπως την ορίζουμε) να αποτελεί μοναδικό φαινόμενο στο σύμπαν; Είναι μαθηματικά βέβαιο ότι ζωή ανάλογη με την γήινη έχει αναπτυχθεί σε εκατομμύρια πλανήτες. Το γεγονός ότι το μέγεθος του σύμπαντος είναι πολύ μεγάλο και οι δυνατότητες των όντων πολύ περιορισμένες και δεν επιτρέπουν την επικοινωνία δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν όλοι αυτοί οι «πολιτισμοί».

 

Έτσι, φαντάζει, το λιγότερο ηλίθιο να ισχυρίζεται κάποιος ότι ο άνθρωπος είναι το μοναδικό δημιούργημα Κάποιου Θεού, ότι η ανθρώπινη ιστορία είναι ανεπανάληπτη, ότι τέλος πάντων όλα αυτά που συμβαίνουν εδώ στη γη δεν συμβαίνουν πουθενά αλλού. Τι φαντασία!

 

Επίσης το να λένε οι οπαδοί των θρησκειών ότι η γη είναι ο μοναδικός ζωντανός πλανήτης κι ότι εδώ ήρθε Κάποια Ενσάρκωση του Θεού, ο Βούδας, ο Χριστός για να σώσουν το (μοναδικό υποτίθεται) ανθρώπινο είδος είναι επίσης η μεγαλύτερη ανοησία που διατυπώθηκε ποτέ από άνθρωπο. Αυτό δεν έχει να κάνει τίποτα, βεβαίως, με τους Μεγάλους Διδασκάλους της Ανθρωπότητας, τους Οποίους (όλους ανεξαιρέτως) Σεβόμαστε, Τιμούμε, κι Ακολουθούμε (σε Ό,τι Δίδαξαν). Αναφερόμαστε σε αυτούς που εκμεταλλεύονται το Όνομα των Διδασκάλων, που θεωρούν το Θεό Ιδιοκτησία τους και αυτοχαρακτηρίζονται σαν αντιπρόσωποί του στη γη. Σιγά, Αυτός που Είναι Πανταχού Παρών, να μην χρειάζεται «μεσολαβητές». Τι θράσος!

 

Άραγε ο Κρίσνα, ο Βούδας, επισκέφτηκαν και τα εκατομμύρια πλανήτες που κατοικούνται στο σύμπαν; Ή μήπως πρόκειται να τους επισκεφτούν στο μέλλον; Ή μήπως όλοι αυτοί οι πλανήτες δεν έχουν σημασία για τον Θεό και μόνο η γη έχει σημασία;… Για όνομα του Θεού, δεν ασεβούμε απέναντι στους Διδασκάλους, απλά ειρωνευόμαστε τους επιχειρηματίες της θρησκείας που το μόνο που υπερασπίζονται είναι όχι η Αλήθεια αλλά τα προνόμιά τους… Καλά υπάρχει σοβαρός άνθρωπος που να πιστεύει ότι ο Δαλάι Λάμα ή ο Πάπας η οποιοσδήποτε άλλος  θρησκευτικός ηγέτης εκπροσωπεί κάτι περισσότερο από το μικρό εγώ του; Η δράση τους αποδεικνύει τι είναι αυτοί οι άνθρωποι.

 

Καθίστε, αγαπητοί φίλοι, κι αναλογιστείτε, όλοι αυτοί οι θεματοφύλακες της «Γνώσης» στα πανεπιστήμια και στα σχολεία και στην κοινωνία τι ανοησίες κάθονται και διδάσκουν τους νέους ανθρώπους που έρχονται στη ζωή… Αναλογιστείτε, ποια Φυσική Ιστορία διδάσκουν, ποια Ιστορία Πολιτισμού, ποια Πολιτική Ιστορία, Ποια Δικαιοσύνη, ποια Θρησκεία… Με τα πανεπιστήμια και τα σχολεία, με τα μέσα μαζικής αποβλάκωσης, με την παραπληροφόρηση και την κοινωνική προπαγάνδα κατασκευάζουν πειθήνιους ηλίθιους… Όχι ότι αυτοί που μετέχουν της εξουσίας και του πλούτου έχουν περισσότερη νοημοσύνη, αλλά σίγουρα ζουν καλύτερα από τις εξαθλιωμένες μάζες, που αυτοί εξαθλιώνουν, ακριβώς για να ζουν αυτοί καλύτερα. Όμορφη κοινωνία, Έννομη, Δημοκρατική, Ειρηνική και Ήσυχη! Σαν τα μαντριά στην επαρχία!

 

Ασφαλώς ο Άνθρωπος Έχει Ένα Βάθος Ύπαρξης Απροσμέτρητο (που Οφείλει να Διερευνήσει για να Συνειδητοποιήσει την Αληθινή Ουσία του, την Πραγματική Φύση του)…

 

Ασφαλώς ο Άνθρωπος Πρέπει να Ακολουθήσει το Μονοπάτι της Αυτογνωσίας για να μάθει όχι μόνο τι Είναι Αυτός ο Ίδιος αλλά και τι είναι ο εξωτερικός κόσμος…

 

Ασφαλώς ο Άνθρωπος και Όντα ανάλογα στα εκατομμύρια κατοικημένους πλανήτες του σύμπαντος μαθαίνουν και εξελίσσονται, άλλοι πιο μπροστά, άλλοι πιο μετά…

 

Αλλά το να περιορίζουμε την Ζωή την ιστορία, τον πολιτισμό μόνο στον ασήμαντο πλανήτη της γης αυτό δεν είναι απλά ηθελημένη άγνοια, καταντά πραγματικά πρόκληση στη νοημοσύνη μας, ένα χονδροειδές αστείο. Μόνο που δεν γελάμε!

Διέξοδος στο ΑΔΙΕΞΟΔΟ του νου

Η ΦΥΣΗ, η Πραγματικότητα, η Ύπαρξη, η Ζωή, Είναι Αντίληψη, Αντίληψη Ελεύθερη Απεριόριστη Αιώνια… που Εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους, τρόπους που «παράγουν» όλα τα φαινόμενα της ύπαρξης… Λειτουργεί πάντα στο επίπεδο του είναι, του συμβαίνειν. Σε αυτή την περίπτωση η Αντίληψη Είναι Ελεύθερη ή είναι περιορισμένη – αυτά είναι απλά φυσικά περιστατικά, συμβάντα…

Όταν η Αντίληψη Αντιλαμβάνεται την Φύση της και την Λειτουργία της, διαχειρίζεται όλες τις καταστάσεις – και της Ελευθερίας και των περιορισμών – με τον ίδιο τρόπο, σαν συμβάντα. Λειτουργεί Ελεύθερα, χωρίς εμπόδιο, σκέφτεται, συναισθάνεται, αισθάνεται, δρα, χωρίς εμπόδιο… μέσα στην Αντίληψη της Ελευθερίας και της Ενότητας της Ύπαρξης…
.
Όταν Αυτή η Ίδια (η Απόλυτη) Αντίληψη «γίνεται» σκέψη, τότε δημιουργείται αυτόματα ένας παρατηρητής που καθίσταται υποκείμενο διακρίνοντας τον εαυτό από το άλλο, το αντικειμενικό και παγιώνεται σε ένα εγώ μέσα και απέναντι στον κόσμο. Σε αυτή την περίπτωση η Αντίληψη είναι περιορισμένη μέσα σε αυτή την διαδικασία κι αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα μέσα από ένα «κέντρο» παρουσίας κι ερμηνεύει τον κόσμο μέσα από αυτή την οπτική.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση (είτε μιλάμε απλά για ένα ον στον χώρο της ύπαρξης, είτε για ένα ενσωματωμένο ον, έναν άνθρωπο στη γη, είναι το ίδιο) η Αντίληψη είναι εγκλωβισμένη μέσα στον παρατηρητή, μέσα στο εγώ κι αντιλαμβάνεται μέσα από την διαδικασία της σκέψης την πραγματικότητα – έχει μια εικόνα της πραγματικότητας – ή αλλιώς μεταφέρει τα υπάρχοντα, τα συμβαίνοντα, σε ένα θεωρητικό-λογικό-συμβολικό επίπεδο και γλώσσα. Δεν αντιλαμβάνεται άμεσα την Πραγματικότητα, τα συμβαίνοντα, αλλά τα «σκέφτεται».

Το Πρόβλημα λοιπόν που έχει το ον στην συγκεκριμένη περίπτωση (που είναι παρατηρητής, υποκείμενο, εγώ) δεν είναι πρόβλημα της Φύσης του (που έτσι κι αλλιώς Είναι Πάντα Αναλλοίωτη Και Παρούσα – σαν Αντίληψη), είναι πρόβλημα «λειτουργίας». Η Αντίληψη (η Παρούσα Αντίληψη) λειτουργεί μέσα από την περιοριστική και περιορισμένη διαδικασία της σκέψης κι αντιλαμβάνεται (σε θεωρητικό-λογικό-συμβολικό-λεκτικό επίπεδο) ότι είναι εγκλωβισμένη στην διαδικασία της σκέψης (στον παρατηρητή, στο υποκείμενο, στο εγώ).

Αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει ένα Πέραν, Ένας Ελεύθερος Χώρος, ο Χώρος της Πραγματικότητας, της Αλήθειας, της Φώτισης, που δεν μπορεί να προσεγγίσει μέσα από προσπάθειες. Κι αντιλαμβάνεται ακόμα ότι όντας μέσα στην διαδικασία της σκέψης, όσα προσπαθεί και κάνει οδηγούν στην δημιουργία παρατηρητή, υποκειμένου, εγώ. Ό,τι κι αν κάνει στην πραγματικότητα είναι σκέψη. Η Αντίληψη ενός Πέραν της σκέψης, είναι επίσης σκέψη. Η προσπάθεια διαφυγής είναι επίσης σκέψη, η παραίτηση είναι επίσης σκέψη, ό,τι κι αν συμβαίνει είναι σκέψη (κι εδώ «τρελαίνεσαι»…).

Στην πραγματικότητα, τι ακριβώς συμβαίνει σε αυτό το ον (που μπορεί να είναι ο καθένας μας); Δηλαδή τι συμβαίνει στα όντα, στους ανθρώπους; – γιατί όλα τα όντα σχεδόν είναι σε αυτή την κατάσταση.

Το πρόβλημα που έχει το ον δεν είναι Πρόβλημα Φύσης: να είναι, να γίνει κάτι, να πραγματοποιήσει κάτι.

Πρόκειται καθαρά για ένα πρόβλημα θεωρητικό, πρόβλημα της ίδιας της σκέψης που οφείλεται στην «φύση της σκέψης», η οποία είναι μια περιοριστική και περιορισμένη διαδικασία. Από την στιγμή που τίθεται το κέντρο παρατήρησης, το υποκείμενο, το εγώ, αυτό το εγώ διαχωρίζεται από το Απεριόριστο. Ο ίδιος ο παρατηρητής νοιώθει διαχωρισμένος. Αντιλαμβάνεται και τοποθετεί την Πραγματικότητα Πέραν τον ορίων του (σαν Ελευθερία, Φώτιση, κλπ.), αλλά αυτό είναι μια «σκεπτοσύλληψη». Όσες προσπάθειες κι αν κάνει να ξεπεράσει τα όριά του - επειδή ακριβώς οι προσπάθειες γίνονται από τον παρατηρητή – αποτυγχάνουν, παραμένει μέσα στα όρια του παρατηρητή.

Πως λοιπόν ο παρατηρητής μπορεί να ελευθερωθεί; Πως μπορεί να ξεπεράσει τα όριά του; τον εαυτό του; πως μπορεί να πάει Πέραν του εγώ; Πρόκειται για ένα καθαρά (όχι Φυσικό αλλά) λογικό πρόβλημα. Απλά επειδή ο παρατηρητής είναι ο περιορισμός δεν μπορεί να υπερβεί τον εαυτό του, να γίνει Απεριόριστος: Πρέπει να πάψει να υπάρχει.

Εφόσον ο παρατηρητής τοποθετεί την Πραγματικότητα, την Φώτιση, Πέραν του παρατηρητή – στο Άγνωστο , το Ελεύθερο, το Απεριόριστο – δεν μπορεί να το Φτάσει: Πρέπει να πάψει να υπάρχει.
Αλλά αυτό ακριβώς δεν μπορεί να το κάνει ο παρατηρητής. Ο παρατηρητής δεν μπορεί να αυτοκαταργηθεί, γιατί και πάλι θα είναι ο παρατηρητής που «καταργείται» - πάλι ο παρατηρητής (καταλαβαίνετε σε τι φαύλο κύκλο είμαστε «μπλεγμένοι»;).

Άρα το πρόβλημα να ελευθερωθεί ο παρατηρητής είναι ένα λογικό πρόβλημα. Ένα πρόβλημα που δεν λύνεται, που δεν χρειάζεται να λυθεί: ένα ψευτοπρόβλημα: ο παρατηρητής δεν μπορεί να ελευθερωθεί γιατί αυτός ο ίδιος είναι ο περιορισμός, η μη-ελευθερία. Σε ένα ψεύτικο πρόβλημα δεν μπορείς να δώσεις λύση. Απλά αναγνωρίζεις ότι πρόκειται για ένα ψεύτικο πρόβλημα. Η λύση δεν μπορεί να δοθεί στα πλαίσια του παρατηρητή, της σκέψης, γιατί όλα είναι σκέψη – παρατηρητής.

Η Λύση που Πρέπει να Δοθεί στο Πρόβλημα του Όντος είναι Φυσική, όχι λογική (στα πλαίσια της σκέψης): Απλά πρέπει να πάψει να υπάρχει ο παρατηρητής – αλλά αυτό δεν μπορεί να το κάνει ο παρατηρητής. Αυτό πρέπει να γίνει στο Φυσικό Πεδίο, όχι στο χώρο της σκέψης, της δραστηριότητας, του χρόνου.
.
Η Αντίληψη Είναι Αυτή που Είναι, Ελεύθερη Απεριόριστη Αιώνια – η Αίσθηση Παρουσίας.
Η σκέψη (η διαδικασία δημιουργίας του παρατηρητή) δεν είναι παρά μια φυσική λειτουργία όπως η συναίσθηση, η εξωτερική αίσθηση ή η σωματική δραστηριότητα. Η σκέψη ελέγχεται με την Βούληση, δημιουργείται ή αποδομείται κατά βούληση.

Και στην περίπτωση που είμαστε εγκλωβισμένοι στην σκέψη, πρέπει να κατανοήσουμε ότι δεν υπάρχει διέξοδος μέσα στην σκέψη. Πρέπει να «σταματήσουμε», να «απαγκιστρωθούμε» από όλο αυτό, να Παρατηρήσουμε Ήρεμα, τι συμβαίνει πραγματικά, την ίδια την διαδικασία της σκέψης, πως αναδύεται, πως οικοδομείται, πως οδηγεί στο αδιέξοδο… να πάρουμε τον έλεγχο, να μάθουμε να χειριζόμαστε την λειτουργία: Να μπορούμε κατά βούληση να παραμένουμε Ήρεμοι σε μια Αντίληψη χωρίς παρατηρητή ή να γινόμαστε σκέψη, παρατηρητής, κατά βούληση. Στην πραγματικότητα είναι – ή θα έπρεπε να είναι – τόσο εύκολο όσο το να κλείνουμε την παλάμη μας σε γροθιά ή να την ανοίγουμε και χάνεται η γροθιά. Η σκέψη είναι μια διαδικασία –μια κίνηση – όπως το σφίξιμο της γροθιάς. Η σκέψη δεν είναι μια μόνιμη ή σταθερή ή τρομερή διαδικασία που δεν μπορούμε να ελέγξουμε με φυσικό τρόπο (να δομείται ή να διαλύεται), είναι σαν την κίνηση του χεριού μας, τόσο απλά, τόσο εύκολα.
.
Η Αντίληψη (που στην πραγματικότητα τα Αγκαλιάζει Όλα) Είναι Φυσικό Γεγονός (που Βιώνουμε). Ζούμε Πραγματικά στο Χώρο του Είναι, των Αληθινών Συμβάντων. Είμαστε Ελεύθεροι (με Αντίληψη Ελεύθερη Απεριόριστη Ανοιχτή Χωρίς Εμπόδια) ή είμαστε περιορισμένοι – σκεφτόμαστε, εικονοποιούμε την Πραγματικότητα, ονειρευόμαστε. Αυτά είναι Φυσικά Περιστατικά (και το ένα και το άλλο).

Όταν «εισερχόμαστε» στο χώρο της σκέψης φανταζόμαστε ό,τι θέλουμε, Θεούς, Φωτισμούς, σκλαβιές, προσπάθειες, θρησκευτικές δραστηριότητες – όλο αυτό το «θέατρο», το διανοητικό σκουπιδαριό. Όλα αυτά όμως είναι στο χώρο της σκέψης, είναι φαντασία κι είναι αδιέξοδα και μέσα από εκεί δεν υπάρχει διέξοδος, γιατί το περιορισμένο δεν έχει διέξοδο, δεν μπορεί να γίνει Απεριόριστο.

Πρέπει να πάψει να υπάρχει το περιορισμένο – η σκέψη, ο παρατηρητής – για να Υπάρξει το Απεριόριστο. Αυτή Είναι η Μόνη Φυσική Δράση. Διαλύεται το περιορισμένο (με φυσικό τρόπο, με την Βούληση) επειδή ακριβώς αναγνωρίζεται η «φύση» του κι Αναδύεται το Απεριόριστο, το Ελεύθερο, η Αλήθεια της Πραγματικότητας.

Δεν μπορούμε να ψάχνουμε για τη χαρά όπως ψάχνουμε για ένα χαμένο ρούχο

Μόνο ανόητοι άνθρωποι είναι δυνατό να πιστεύουν ότι θα έχουν αδιάκοπα την ευτυχία, ή ότι θα τη διαφυλάξουν πάντα από τη στιγμή που θα την ανακαλύψουν. Η ευτυχία ήταν και είναι πάντοτε ένα παράγωγο κάποιου συναισθήματος ή κάποιας πράξης. Αλλά, παρόλο που το ξέρουμε αυτό, πάρα πολλοί άνθρωποι σπαταλούν τη ζωή τους σε μια εναγώνια αναζήτηση της ευτυχίας, σ’ ένα αδιάκοπο κυνηγητό της χαράς. Παραπονούμαστε ότι οι σχέσεις μας είναι ανιαρές. Ενεργούμε σαν να πρόκειται αυτά τα πράγματα να βρίσκονται κάπου εκεί έξω. Σπάνια συμβιβαζόμαστε με την ιδέα ότι η ευτυχία είναι μέσα σε μας.

Ο Δανός φιλόσοφος Σόρεν Κίρκεργκωρ αναγνώριζε ότι όταν «ένας άνθρωπος, που σαν φυσική ύπαρξη στρέφεται πάντα προς τα έξω, πιστεύοντας ότι η ευτυχία του βρίσκεται έξω απ’ αυτόν, τελικά στραφεί προς τα μέσα και, ανακαλύψει ότι η πηγή είναι εντός του», τότε βρίσκεται μπροστά σε μια από τις μεγάλες ενοράσεις της ζωής.

Δεν μπορούμε να ψάχνουμε για τη χαρά όπως ψάχνουμε για ένα χαμένο ρούχο. Την ευτυχία μας τη δημιουργούμε εμείς. Την προσδιορίζουμε για τον εαυτό μας και τη βιώνουμε με το δικό μας μοναδικό τρόπο. Κανένας δεν μπορεί να είναι ευτυχισμένος για λογαριασμό μας, ούτε να μας πει τι θα μας έκανε ευτυχισμένους- παρόλο που οι συνάνθρωποί μας αυτό προσπαθούν πάντα να κάνουν.

Είναι λυπηρό το γεγονός ότι πέφτουμε στις παγίδες των φωτεινών δρόμων που μας πείθουν ότι η ευτυχία μας βρίσκεται στο κατάλληλο ποτό, στο αστραφτερό αυτοκίνητο, στο αρωματισμένο αποσμητικό, στα υγιεινά δημητριακά, στα πρόχειρα φαγητά. Ακόμα και οι πιο έξυπνοι και γνωστικοί ανάμεσά μας δελεάζονται από τις φανταχτερές τηλεοπτικές διαφημίσεις και είναι έτοιμοι να πιστέψουν ότι μπορεί και η δική τους ζωή ν’ αλλάξει, αρκεί ν’ αλλάξουν μάρκα οδοντόκρεμας.

Νομίζουμε ότι δεν υπάρχει τίποτα στον κόσμο που θα μπορούσε να μας φέρει την ευτυχία, αν εμείς δεν αποφασίζαμε ποιο πράγμα θα μας έκανε ευτυχισμένους. Στην πραγματικότητα, όμως, οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι στον κόσμο θα εξακολουθούσαν να παραμένουν ευτυχισμένοι ακόμα κι αν δεν τους έμεινε τίποτε άλλο εκτός από τη ζωή.

Επιβεβαιώθηκε από μια νέα μελέτη η κοσμολογική σταθερά του Αϊνστάιν

Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από παρατηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν με το Τηλεσκόπιο των 10 μέτρων του Νότιου Πόλου (SPT), φαίνεται να επιβεβαιώνουν τη φύση της σκοτεινής ενέργειας, ότι δηλαδή η κοσμολογική σταθερά του Αϊνστάιν είναι πραγματική, και ότι επίσης βρίσκονται κοντά στον υπολογισμό της ακριβούς μάζας όλων των τύπων των νετρίνων .

Αυτά τα στοιχεία είναι ακόμη πιο εντυπωσιακά αν λάβουμε υπόψη ότι ο όγκος των δεδομένων του SPT σε αυτή τη μελέτη είναι ένα κλάσμα μόνο του συνόλου των δεδομένων που λήφθηκαν από το τηλεσκόπιο μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η έρευνα έλαβε υπόψη τις πληροφορίες σχετικά από 100 μόνο από τα 500 σμήνη των γαλαξιών, που ανέλυσε το Παρατηρητήριο.

Οι επιστήμονες, που ανήκουν στο Κέντρο για την Αστροφυσική του Χάρβαρντ (CfA), λένε ότι τα νέα αποτελέσματα είναι πολύ σημαντικά, επειδή φαίνεται να επιβεβαιώνουν ότι η σκοτεινή ενέργεια είναι πράγματι αληθινή και ότι οφείλεται στην ενέργεια του κενού. Οι αστροφυσικοί πιστεύουν ότι η σκοτεινή ενέργεια είναι η αιτία που της ολοένα και πιο γρήγορης διαστολής του Σύμπαντος.

Αν αυτή η επιτάχυνση δεν υπήρχε, τότε το Σύμπαν θα έπρεπε να είχε αρχίσει να καταρρέει πάλι στον εαυτό του – κάτω από τη δύναμη της βαρύτητας – πολύ καιρό πριν. Αντί όμως η διαστολή να επιβραδύνεται, αυτή έχει έναν επιταχυνόμενο ρυθμό, γεγονός που είναι αδύνατο κάτω από το πρίσμα όσων γνωρίζουμε σήμερα για τους νόμους της φυσικής (εκτός κι εάν υπάρχει μια άλλη άγνωστη δύναμη που συμμετέχει σε αυτή την επιταχυνόμενη διαστολή).

"Όταν θα έχουμε τα πλήρη στοιχεία του SPT θα είμαστε σε θέση να βάλουμε εξαιρετικά αυστηρούς περιορισμούς για τη σκοτεινή ενέργεια και, ενδεχομένως, να καθορίσουμε τη μάζα των νετρίνων," ανέφερε ο Bradford Benson από το Ινστιτούτο Kavli για την κοσμολογική φυσική στο Σικάγο.

Ο Bradford Benson παρουσίασε τα αποτελέσματα του SPT κατά τη συνάντηση της Αμερικανικής Ένωσης Φυσικής στην Ατλάντα. Ο ίδιος εξήγησε ότι τα δεδομένα από το τηλεσκόπιο του Νότιου Πόλου έχουν αυξηθεί με μετρήσεις ακτίνων Χ από δορυφόρους που βρίσκονται σε τροχιά της Γης.

«Αυτή τη στιγμή, η εμπροσθοφυλακή της παρατηρησιακής φυσικής είναι η κοσμολογία. Παρατηρούμε σημάδια της σκοτεινής ενέργειας, της σκοτεινής ύλης, και τον πληθωρισμό στο νεαρό σύμπαν, αλλά δεν καταλαβαίνουμε κάποια από αυτά. Η αποστολή του τηλεσκόπιου του Νότιου Πόλου έχει σκοπό να δώσει ορισμένες απαντήσεις» πρόσθεσε ο Antony Stark του ίδιου Κέντρου για την Αστροφυσική.

Μεταξύ των άλλων η σκοτεινή ενέργεια θα μπορούσε να είναι μια εκδήλωση της κοσμολογικής σταθεράς του Αϊνστάιν, ένας παράγοντας που ο Αϊνστάιν εισήγαγε στη γενική σχετικότητα για να μπορέσει να την συμβιβάσει με την άποψη του για ένα στατικό Σύμπαν.

Μια διαφορετική εξήγηση για την επιταχυνόμενη διαστολή του Σύμπαντος θα μπορούσε να είναι η ιδέα ότι η δύναμη της βαρύτητας δρα κατά αντίθετο τρόπο σε μεγάλες αποστάσεις. Δηλαδή, αντί να έλκει οδηγεί στην απώθηση των μεγάλης κλίμακας κοσμικών δομών.

«Τα σμήνη των γαλαξιών είναι τα ασύλληπτης μεγάλης μάζας αντικείμενα στο σύμπαν, και επομένως μπορεί να είναι οι “αποτελεσματικοί ανιχνευτές” για τη μελέτη της φυσικής στις μεγαλύτερες κλίμακες του σύμπαντος», καταλήγει ο επικεφαλής της έρευνας John Carlstrom.

Η απαράμιλλη ευαισθησία και η ανάλυση των χαρτών της Μικροκυματικής Ακτινοβολίας Υποβάθρου (CMB) από το τηλεσκόπιο του Νότιου Πόλου μας προσφέρει την πιο λεπτομερή εικόνα του νεαρού σύμπαντος, ενώ συγχρόνως μας επιτρέπει να βρούμε όλα τα μεγάλα σμήνη στο μακρινό σύμπαν, εξηγούν οι επιστήμονες.

Ο αριθμός των σμηνών που διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια της ιστορίας του σύμπαντος εξαρτάται από τη μάζα των νετρίνων αλλά και την επίδραση της σκοτεινής ενέργειας για την αύξηση αυτών των κοσμικών δομών.

Τα νετρίνα είναι από τα πιο άφθονα σωματίδια στο σύμπαν. Για παράδειγμα περίπου ένα τρισεκατομμύριο νετρίνα περνούν μέσα από το σώμα μας κάθε δευτερόλεπτο, αν και δεν είναι εύκολο να τα παρατηρήσουμε, επειδή αλληλεπιδρούν σπάνια με την «κανονική» ύλη.

Η ύπαρξη των νετρίνων είχε προταθεί το 1930 και εντοπίστηκαν για πρώτη φορά 25 χρόνια αργότερα, αλλά η ακριβής μάζα τους παραμένει άγνωστη. Αν είναι πολύ μεγάλη θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τον σχηματισμό των γαλαξιών και των γαλαξιακών σμηνών.

Η ομάδα του SPT έχει τοποθετήσει τώρα αυστηρά όρια για τις μάζες των νετρίνων, και μάλιστα αυτές προσεγγίζουν τις προβλέψεις που προκύπτουν από τις μετρήσεις της σωματιδιακής φυσικής. Κάτι που μας δείχνει ότι πρέπει να είναι σωστές.