Οι Ιουδύλοι

Άκουσα προ καιρού, έναν ημιμαθή χριστοϊερέα, να κηρύττει από μεγάφωνου στο εκκλησιαστικό ποίμνιο, ότι οι πραγματικοί Ιουδαίοι είναι οι χριστιανοί και μάλιστα οι ορθόδοξοι. Αυτό είχε ίσως διδαχτεί στην ιερατική του σχολή και το αναμετέδιδε στο συναθροισμένο ποίμνιο, το οποίο άκουγε και άβουλο και ανόητο, όπως ανέκαθεν ήταν, σταυροκοπιόταν στο όνομα του Κυρίου. Δεν βρέθηκε κανένας, προς έκπληξή μου, να το αμφισβητήσει και να αντισταθεί. Όλοι αποδέχθηκαν την προσβολή σαν τόσο φυσική, πράγμα που καταδεικνύει ότι γι’ αυτούς ήταν έπαινος και καύχημα. Πώς μπορεί όμως ένας Έλληνας να δέχεται αυτή την αντίληψη; Πώς μπορούν εγγράμματοι άνθρωποι, που υπήρχαν αρκετοί στο εκκλησίασμα, να δέχονται αυτή την παραφροσύνη; Και όμως είναι τόσο απλό. Έχουν αποδεχτεί ότι είναι γνήσιοι συνεχιστές της εβραϊκής παραδόσεως, σ’ αντίθεση προς τους Εβραίους που τους θεωρούν εκφυλισμένους και πλανημένους, αφού δεν δέχτηκαν τον Μεσσία Χριστό.

Γεννάται συνεπώς, η απορία και το ερώτημα, αν η χριστιανική ποιμαντορία και το ποίμνιό της είναι «γνήσιοι» Ιουδαίοι ή όχι. Ποιό άραγε είναι το γνήσιο, εκείνο που δηλώνει ότι είναι ή εκείνο που όντως είναι; Αν οι χριστιανορθόδοξοι είναι γνήσιοι Ιουδαίοι, τότε τί είναι οι Εβραίοι; Ποιοί άραγε κατέχουν την γνησιότητα του Ιουδαϊσμού, οι χριστιανοί ή οι Εβραίοι;

Η διαφωνία και διαμάχη μεταξύ χριστιανών και Εβραίων, που είχε ξεσπάσει τότε και ακόμη συνεχίζεται, δεν αφορούσε το κατά πόσο ο Χριστιανισμός ήταν ένα ιουδαϊκό γέννημα, κομμένο και ραμμένο στα ιουδαϊκά πρότυπα, αφού πράγματι ήταν. Το πρόβλημα αφορούσε την εξουσία. Οι χριστιανοί, είτε εκ πίστεως, είτε σκοπίμως, θεωρούσαν ότι ο Χριστός ήταν ο Μεσσίας, ενώ οι πιστοί στο Ταλμούδ Φαρισαίοι απέρριψαν, καταδίκασαν και συνέβαλαν στην εξόντωση του μεσσία. Τους αφαιρούσε την ποιμαντορική τους εξουσία και τους αφόπλιζε από τον μύθο της αιώνιας αναμονής του Σωτήρα. Θα έπρεπε να στερηθούν τα προνόμιά τους και την εξουσία, γι’ αυτό και δεν δέχτηκαν.

Απογοητευμένοι από την άρνηση των πατριωτών τους να δεχτούν τον Χριστό σαν Μεσσία, οι χρισταπόστολοι στράφηκαν προς τα άλλα έθνη, γιατί εκεί διαφαινόταν μεγαλύτερη εξουσία από την εθνική, τοπική του Ισραήλ. Τότε και μόνο στράφηκαν προς τον οικουμενισμό, ενώ νωρίτερα ήθελαν να έχουν μια αναθεωρημένη εθνική εβραϊκή θρησκεία, και όλες οι διδασκαλίες και επισκέψεις των αποστόλων ήταν στις εβραϊκές συναγωγές, διάσπαρτες ανά τον τότε κόσμο, όπως μαρτυρούν οι «Πράξεις των Αποστόλων». Ο λεγόμενος «απόστολος των εθνών» Παύλος, επεσκέπτετο τις συναγωγές των Εβραίων της διασποράς, και σκοπός του ήταν η αναθεώρηση της παλαιάς ιουδαϊκής πίστεως, αλλά μέσα στα όρια της εθνικής θρησκείας. Δεν φαινόταν πουθενά ο οικουμενισμός. Μόνο όταν τον ξυλοκόπησαν και εξεδίωξαν οι συγγενείς του Εβραίοι της Θεσσαλονίκης και Βέροιας στράφηκε στον οικουμενισμό. Πολύ χαρακτηριστικά αναφέρεται στις «Πράξεις των Αποστόλων»: «Ο Παύλος ήλθον εις Θεσσαλονίκην, όπου ήτο η συναγωγή των Ιουδαίων. Καθώς δε συνήθιζεν ο Παύλος, εισήλθεν εις την συναγωγήν» (17: 1-2). Επειδή όμως οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης ήταν εύποροι και δεν ήθελαν ούτε να διακινδυνεύσουν τα πλούτη τους για τον Παύλο, αλλά καμμιά διάθεση δεν είχαν ν’ αφήσουν την πατρώα θρησκεία, ξεσηκώθηκαν εναντίον του, αλλά οι δικοί του τον φυγάδευσαν αμέσως «κατά την διάρκειαν της νυκτός εις την Βέροιαν» (17: 10). Αλλά όταν οι Ιουδαίοι της Θεσσαλονίκης το έμαθαν, πήγαν εκεί με άγριες διαθέσεις. Οι δικοί του τότε, αφού παραπλάνησαν τους εκ Θεσσαλονίκης ομοεθνείς τους, οδήγησαν τον Παύλο στην Αθήνα (17: 13-15).

Τότε πήγε στην Αθήνα, και για πρώτη φορά μίλησε εκτός συναγωγής, σε χώρο μη εβραϊκό, κι εκεί, για πρώτη φορά, ενεπνεύσθη την ιδέα του οικουμενισμού. Τότε έκανε την δραματική στροφή και δήλωσε ότι σι δυνάμεις του Θεού μπορούσαν να δοθούν και στους «γκογίμ» (=απίστους), και ότι μη Εβραίοι θα μπορούσαν να γίνουν μέλη του νέου Ισραήλ, αν και δεν είχαν ακολουθήσει το Μωσαϊκό Νόμο. Αυτή η στάση του Παύλου σήκωσε θύελλες στους αρχικούς δώδεκα, η οποίοι ήθελαν τη νέα θρησκεία να είναι εθνική εβραϊκή. Επικρατησάσης όμως της γνώμης του Παύλου, ωραιοποίησαν τους αποστόλους εκ των υστέρων και τους έβαλαν να μιλούν διάφορες γλώσσες, για να διδάξουν τα έθνη. Όμως δεν έφτιαξαν καμμιά θρησκεία μείγμα από στοιχεία όλων των εθνών, παρά μια καθαρά ιουδαϊκή θρησκεία, προς την οποία έπρεπε να προσαρμοστούν τα έθνη, απαρνούμενα τον δικό τους χαρακτήρα και τη δική τους ταυτότητα. Όλοι έπρεπε να μπουν κάτω από τον οίκο Ισραήλ και να δεχτούν τους παραλογισμούς των Βεδουίνων. Γι’ αυτό, τόσο οι Έλληνες της Αθήνας, όσο και της Εφέσου, τον χλεύασαν και τον απέπεμψαν γιατί οι Έλληνες ήταν άνθρωποι της λογικής και νοημοσύνης και ήταν υπερήφανοι για την μακραίωνη καταγωγή τους. Αλλά, φαίνεται πως ο Χριστιανισμός απλώθηκε σε λαούς μη ελληνικούς, χωρίς εθνικό μεγαλείο, οι οποίοι δεν έχαναν με το να εισαχθούν και υπαχθούν στον οίκο του Ισραήλ. Γι’ αυτό, ο λεγόμενος οικουμενισμός του Χριστιανισμού, είναι στην ουσία ένας θρησκευτικός ιουδαϊκός ιμπεριαλισμός, αλλά με απουσία των ίδιων των Εβραιοφαρισαίων, οι οποίοι, ως το γνήσιο πρωτότυπο, έμειναν πιστοί στα πάτρια και στην εθνική τους καθαρή (κόσερ) πίστη. Οι άλλοι δεν θεωρήθηκαν ποτέ από το πρωτότυπο, από τους Εβραίους, σαν γνήσιοι δικοί τους, αλλά ως παραφθορά, ως ένα εκφυλισμένο παιδί τους. Βιολογικά, πνευματικά και εθνικά αποτελούν οι Εβραίοι το πρωπότυπο του Ιουδαίου και πολύ δικαιολογημένα, αφού αυτοί ουδέποτε χώθηκαν κάτω από ξένη πνευματική ομπρέλα και ουδέποτε αλλαξοπίστησαν. Συνεπώς, οι Εβραίοι αποτελούν ακόμη και σήμερα το γνήσιο του Ιουδαίου και όχι οι χριστιανοί των διαφόρων εθνών, οι οποίοι ούτε βιολογικά, αλλά ούτε και πνευματικά μπορούν να ταυτιστούν απολύτως με το πρωτότυπο. Είναι δε πνευματική μωρία και όνειδος να οικειοποιείται κάποιος ιδιότητα που δεν έχει και που ανήκει σε κάποιον άλλο.

Τί είναι συνεπώς οι χριστιανοί, αφού δεν είναι το γνήσιο του Ιουδαϊσμού; Εισαγόμενοι στον οίκο Ισραήλ έχουν βασικά εβραϊκά θρησκευτικά χαρακτηριστικά, ώστε να μπορούν να θεωρηθούν συγγενείς και παιδιά του Ιουδαϊσμού. Ταυτοχρόνως όμως, απέχουν από τους Ιουδαίους, διότι δεν έχουν βιολογική και εθνική συνειδησιακή συγγένεια. Αφού λοιπόν δεν είναι και ουδέποτε μπορούν να γίνουν το πρωτότυπο, να γίνουν Εβραίοι, δικαίωμα που έχουν εκ φύσεως οι γνήσιοι Ιουδαίοι, δεν είναι άλλο από εκφυλισμένοι Ιουδαίοι, δηλαδή Ιουδύλοι. Η χριστιανική ποιμαντορία και το ποίμνιό της, αν και έχουν αναγωγές στους Ιουδαίους και στην ιστορία τους, δεν μπορούν ποτέ να γίνουν εκείνοι, αλλά απλώς αλληθωρίζουν ιουδαϊκά, είναι κάλπικοι Εβραίοι, αν και αποστέλλουν την ψυχή τους στους κόλπους του Αβραάμ, δοξολογούν τους προφήτες σαν δικούς τους και υμνούν τον βασιλέα Δαβίδ εκ του οποίου προήλθε ο Μεσσίας. Αυτό το έκφυλο λοιπόν, ο Χριστιανισμός, συμβαίνει να μισεί το γνήσιο, από το οποίο αρχικούς προέκυψε, τους Εβραίους και αυτό είναι μία μεγάλη ειρωνεία της ιστορίας.

Θέλω να ξέρω αν τολμάς

Θέλω να ξέρω τι σε κάνει να πονάς κι αν τολμάς να ονειρευτείς το να καταφέρεις να κάνεις αυτό που η καρδιά σου λαχταρά.

Θέλω να ξέρω αν έχεις αγγίξει το βάθος της δικής σου λύπης, αν είσαι ανοιχτός στις προδοσίες ή αν έχεις ζαρώσει από το φόβο.

Αν μπορείς να χορέψεις στην αγριάδα και να αφήσεις την έκσταση να σε γεμίσει χωρίς να ανησυχείς και να πρέπει να προσέχεις να είσαι ρεαλιστής και να θυμάσαι τα όρια σου.

Θέλω να ξέρω αν τολμάς να απογοητεύσεις κάποιον με το να είσαι ο εαυτός σου. Αν αντέχεις την κατηγορία αρκεί να μην προδώσεις τη δική σου ψυχή.

Θέλω να ξέρω αν μπορείς να δεις την ομορφιά ακόμη και όταν δεν είναι όμορφη η μέρα.

Θέλω να ξέρω αν κάτι σε στηρίζει μέσα σου όταν όλα έξω καταρρέουν.

Θέλω να ξέρω αν μπορείς όταν είσαι μόνος με τον εαυτό σου να απολαμβάνεις αυτές τις μοναχικές στιγμές.

Θέλω να ξέρω αν μπορείς να σταθείς στην άκρη της θάλασσας και να φωνάξεις στο ασήμι της πανσελήνου και στο χρυσάφι το ήλιου “Ναι είμαι άνθρωπος σημαντικός και η ζωή μου ανήκει!”

Ο Αριστοτέλης για την αξιολόγηση των ανθρώπων

Ολοκληρώνοντας το δεύτερο βιβλίο από τα «Ηθικά Ευδήμια» ο Αριστοτέλης επαναλαμβάνει ότι ο τελικός σκοπός δεν αφορά την προαίρεση (έλλογη επιθυμία) του ανθρώπου. Κανείς δεν προαιρείται την ευτυχία του. Την επιθυμεί με τρόπο αυτονόητο και αγωνίζεται για να την έχει: «Για τον τελικό σκοπό κανείς δε σκέφτεται και αποφασίζει, αλλά ο τελικός σκοπός αποτελεί μια προϋποτιθέμενη αρχή, όπως ακριβώς στις θεωρητικές επιστήμες λειτουργούν οι υποθέσεις» (1227a 10-12).

Στο έργο του «Ηθικά Μεγάλα» είχε θέσει τον καθορισμό του τελικού στόχου στο πεδίο της βούλησης: «οι τελικοί σκοποί είναι ζήτημα βούλησης-θέλησης» (1189a 17.2).

Η προαίρεση έχει να κάνει με τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη του τελικού στόχου, δηλαδή το πλαίσιο των αποφάσεων και των πράξεων που θα κληθούν να τον υλοποιήσουν: «Σκέψη και απόφαση, αντίθετα, συναντώνται στα μέσα που οδηγούν στον τελικό σκοπό, μέσα που άλλοτε είναι έντεχνα και άλλοτε άτεχνα, όπως όταν κάποιοι σκέφτονται και παίρνουν αποφάσεις για το αν θα πολεμήσουν ή δε θα πολεμήσουν. Και αυτό που προηγείται είναι μάλλον ο λόγος για τον οποίο γίνεται κάτι, ο τελικός σκοπός δηλαδή, π.χ. ο πλούτος ή η ηδονή ή οτιδήποτε άλλο παρόμοιο τίθεται ως τελικός σκοπός» (1227a 14-19).

Και βέβαια, ο τελικός σκοπός οφείλει να είναι σύμφωνος με τη φύση: «Κι αν ο τελικός σκοπός είναι σύμφωνος με τη φύση, αποτελεί πάντα κάτι αγαθό, οπότε η σκέψη αφορά τα μέσα που οδηγούν σε αυτόν· π.χ. ένας γιατρός θα σκεφτεί το αν θα δώσει φάρμακο, και ένας στρατηγός το πού θα στρατοπεδεύσει. Σε αυτές τις περιπτώσεις αγαθό αποτελεί ο τελικός σκοπός, που αυτός καθ’ εαυτόν είναι κάτι το άριστο» (1227a 24-28).

Όμως, ο Αριστοτέλης διαβλέπει ότι μπορεί να υπάρξει και τελικός σκοπός που είναι αντίθετος με τη φύση: «Αν, από την άλλη ο τελικός σκοπός έρχεται σε αντίθεση με τη φύση και την εκτρέπει, δεν αποτελεί πραγματικό αγαθό αλλά φαινομενικό. Η αιτία είναι ότι ορισμένα από τα όντα δε γίνεται να χρησιμεύσουν παρά μόνο γι’ αυτό που τα έφτιαξε η φύση. Π.χ., η όραση: δε γίνεται να δεις το αόρατο ούτε να ακούσεις το μη ακουστό» (1227a 29-33).

Αυτό που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι ότι στο συγκεκριμένο σημείο ως τελικός σκοπός ορίζεται κάθε επιδίωξη του ανθρώπου που προϋποθέτει την εκπλήρωση άλλων επιμέρους στόχων για την πραγμάτωσή της. Η υγεία, ο πλούτος, η φήμη, η ασφάλεια κλπ. αποτελούν τέτοιου είδους στόχους, τους οποίους, ασφαλώς, ο άνθρωπος πρέπει να λάβει πολύ σοβαρά υπόψη. Όμως, οι στόχοι αυτοί δεν πρέπει να συγχέονται με την έννοια του τελικού τέλους (ολοκληρωτικού στόχου) που είναι η ευτυχία.

Το ότι η ανθρώπινη φύση έχει πεπερασμένες δυνατότητες κι είναι αδύνατο να ζητάει κανείς κάτι περισσότερο από αυτές κρίνεται δεδομένο. Όμως, ακόμη και αυτού του είδους οι φιλοδοξίες δεν μπορούν να τεθούν ως τελικός σκοπός με τον ίδιο τρόπο που τίθεται η ευτυχία. Μπορεί κανείς να θέλει να δει τα αόρατα, αλλά το θέλει γιατί πιστεύει ότι θα τον κάνει ευτυχισμένο. Η έννοια του τελικού σκοπού, ως τελικού τέλους, αφορά την κορυφή της αριστοτελικής τελεολογικής πυραμίδας, στην υπηρεσία της οποίας τίθενται όλα τα επιμέρους τέλη προκειμένου να εκπληρωθεί.

Το ίδιο καταδεικνύουν και τα παραδείγματα του πλούτου και της ηδονής που τίθενται ως τελικός σκοπός («π.χ. ο πλούτος ή η ηδονή ή οτιδήποτε άλλο παρόμοιο τίθεται ως τελικός σκοπός» 1227a 19), τα οποία όμως δεν νοούνται ως αυτοσκοπός, καθώς κανείς δε θέλει το χρήμα για το χρήμα. Το χρήμα είναι τελικός σκοπός, αλλά όχι τελικό τέλος, αφού επιζητείται για την εξασφάλιση της ευτυχίας (που ως τελικό τέλος αποτελεί αυτοσκοπό). Ακόμα και τα παραδείγματα του γιατρού που σκέφτεται το φάρμακο που πρέπει να δώσει (αν θα δώσει) και του στρατηγού που πρέπει να αποφασίσει το μέρος της στρατοπέδευσης έχουν το ίδιο περιεχόμενο, αφού ούτε το φάρμακο ούτε η στρατοπέδευση μπορούν να εκληφθούν ως αυτοσκοπός.

Η φράση «για τον τελικό σκοπό κανείς δε σκέφτεται και αποφασίζει» (1227a 10) δεν έρχεται σε αντίθεση με τα παραδείγματα του χρήματος και της ηδονής, αφού είναι παράλογο να αρνηθεί κανείς ολοκληρωτικά το χρήμα ή τις ηδονές. Αυτό, όμως, που πρέπει να αποφασιστεί είναι ο τρόπος της απόκτησής τους, η γενικότερη διαχείρισή τους, όπως και ο βαθμός της επιθυμίας τους. Όλα αυτά τίθενται με το γενικότερο όρο “μέσα” κι αφορούν την προαίρεση που θα θέσει τις ισορροπίες. Αυτός είναι και ο λόγος που στα συγκεκριμένα ζητήματα υπάρχει υπερβολή, έλλειψη και μέσο.

Πρέπει κανείς να έχει τα απαραίτητα χρήματα για μια άνετη ζωή, αλλά, αν τα κάνει τελικό σκοπό της ζωής του (τελικό τέλος), τότε πέφτει στην υπερβολή και υπάρχει φόβος να χάσει την ευτυχία (που είναι το αληθινό τελικό τέλος). Τα ίδια και με τις ηδονές. Αντίθετα, στην ευτυχία (που είναι το τελικό τέλος) δεν τίθεται τέτοιο θέμα. Η υπερβολική ευτυχία δεν αποτελεί κίνδυνο. Είναι αυτό που επιδιώκεται. Γι’ αυτό πρέπει κανείς να ακολουθεί το μέσο σε όλα: για να απολαύσει την υπερβολικότερη μορφή της ευτυχίας.

Από αυτή την άποψη ούτε η υγεία μπορεί να τεθεί ως τελικό τέλος (πολύ περισσότερο το χρήμα), αφού κι αυτή τίθεται στην υπηρεσία της ευτυχίας. Όλοι αυτοί οι στόχοι (υγεία, χρήμα, ηδονές κλπ.) αποτελούν επιμέρους στόχους (τελικοί σκοποί) που θα υπηρετήσουν τον τελικό στόχο (τελικό τέλος) και γι’ αυτό μπορούν να τεθούν αξιολογικά (αναμφισβήτητα η υγεία είναι πάνω από το χρήμα) σε αντίθεση με τον τελικό στόχο (ευτυχία-ευδαιμονία) που είναι ανώτερος από θέση αρχής, καθώς εμπεριέχει όλους τους άλλους. Κι αυτός είναι και ο λόγος που ο τελικός σκοπός (με την έννοια του τελικού τέλους) κρίνεται και υπεράνω προαίρεσης.

Σ’ αυτούς τους στόχους αναφέρεται εδώ ο Αριστοτέλης κι αυτός είναι και ο λόγος που ενδέχεται αυτού του είδους οι τελικοί σκοποί (αλλά όχι τελικό τέλος) να αντίκεινται στη φύση, αφού αν δεχτούμε ότι ο τελικός σκοπός (ως τελικό τέλος) του ανθρώπου αντίκειται στη φύση, θα είναι σαν να λέμε ότι ο άνθρωπος είναι αφύσικος: «από τη μία υπάρχει η επιστήμη που οδηγεί στην υγεία και από την άλλη η επιστήμη που οδηγεί στη νόσο: η μία είναι σύμφωνη με τη φύση, ενώ η άλλη έρχεται σε αντίθεση με αυτήν. Το ίδιο συμβαίνει και με τη θέληση: όταν είναι σύμφωνη με τη φύση, επιθυμεί το αγαθό, ενώ, όταν έρχεται σε αντίθεση με τη φύση, το κακό» (1227a 34-39).

Κι αυτός ακριβώς είναι ο ρόλος της προαίρεσης που με τη λογική θα καθοδηγήσει την επιθυμία. Οι επιθυμίες που αντίκεινται στη φύση ή που εκπροσωπούν τη στρέβλωση της υπερβολής κρίνονται ζημιογόνες, αφού κάθε άλλο παρά συμβάλλουν στην κατάκτηση του τελικού σκοπού (ευτυχία).

Ο λόγος που υπάρχουν έχει να κάνει με την αντίληψη του ευχάριστου και του δυσάρεστου: «Αιτία του φαινομένου αποτελεί το ηδύ (ευχάριστο) και το λυπηρό (δυσάρεστο). Η ανθρώπινη φύση είναι έτσι φτιαγμένη, ώστε στην ψυχή το ηδύ να φαίνεται αγαθό, και το πιο ηδύ ακόμα πιο αγαθό· και το λυπηρό να φαίνεται κακό, και το πιο λυπηρό ακόμα πιο κακό. Πρόκειται για κάτι που επίσης δείχνει ότι η αρετή και η κακία σχετίζονται με τις ηδονές και τις λύπες. Διότι αυτές συμβαίνει να συνδέονται με τα αντικείμενα της προαίρεσης, και η προαίρεση αφορά στο αγαθό και στο κακό και σε όσα φαίνονται αγαθά και κακά, όπως ακριβώς εκ φύσεως φαίνονται η ηδονή και η λύπη» (1227a 48-50 και 1227b 1-6).

Η προαίρεση, ως παρέμβαση της λογικής, θα ξεκαθαρίσει αυτά που πράγματι είναι ευχάριστα από αυτά που φαίνονται ευχάριστα και που εν τέλει δεν αξίζει να επιδιώκει κανείς. Με τον ίδιο τρόπο θα επαναπροσδιορίσει τα λυπηρά δίνοντας ποιότητα στις επιθυμίες.

Κι από εδώ ξεκινά η αρετή της εγκράτειας: «Με αυτά ξεκαθαρισμένα πια, ας δούμε αν είναι η αρετή που προστατεύει την προαίρεση (έλλογη προτίμηση) από το λάθος και βρίσκει τον ορθό τελικό σκοπό έτσι ώστε να προτιμά ο άνθρωπος αυτόν που πρέπει, ή μήπως είναι ο λόγος, όπως πιστεύουν πολλοί. Σ’ αυτήν την περίπτωση αναφερόμαστε στην εγκράτεια, διότι αυτή είναι που προστατεύει το λόγο» (1227b 15-20). Το ότι η παρανόηση στην έννοια του τελικού σκοπού συνεχίζεται δεν αλλάζει την ουσία του συλλογισμού, που θέτει την εγκράτεια ως ύστατη διασφάλιση της λογικής προς διαφύλαξη του μέτρου.

Από κει και πέρα ο Αριστοτέλης διερωτάται: «Άραγε η αρετή θέτει το σκοπό ή τα μέσα;» (1227b 28-29). Για να απαντήσει αμέσως: «Το παίρνουμε, λοιπόν, ως δεδομένο, ότι θέτει το σκοπό, αφού για το σκοπό δεν απαιτείται ούτε συλλογισμός ούτε λόγος. Οπωσδήποτε αυτό ας τεθεί ως προϋποθετική αρχή. Διότι ούτε ο γιατρός ερευνά αν πρέπει ή δεν πρέπει να βρει την υγεία του ο ασθενής, αλλά αν πρέπει ή δεν πρέπει να περπατά. Ούτε ο γυμναστής αν πρέπει ή δεν πρέπει να υπάρχει σωματική ευεξία, αλλά αν κάνει καλό η πάλη ή δεν κάνει» (1227b 29-34).

Το ότι ο τελικός σκοπός του γιατρού είναι η υγεία (κι αντιστοίχως του γυμναστή η σωματική ευεξία) κρίνεται αναμφισβήτητο. Αυτός είναι και ο λόγος που ο τελικός σκοπός (εν προκειμένω η υγεία και η σωματική ευεξία) τίθεται από την αρετή, αφού η αρετή εξασφαλίζει την ποιότητά του. Αν ο τελικός σκοπός του γιατρού ή του γυμναστή ήταν κάτι κακό ή άχρηστο, τότε αντίστοιχες θα ήταν και οι συγκεκριμένες ειδικότητες ως σύνολο.

Το ότι και ο κλέφτης μπορεί να έχει έναν τελικό σκοπό δεν αλλάζει την ουσία του επιχειρήματος, αφού η ειδικότητα του κλέφτη θεωρείται κάτι κακό συνολικά. Και βέβαια, τα μέσα που θα χρησιμοποιήσει ο κλέφτης για την επίτευξη της μη ενάρετης πράξης θα είναι επίσης κακά.

Με άλλα λόγια, η αρετή είναι που καθορίζει την ποιότητα του τελικού στόχου κι όχι τα μέσα, αφού ο μη ενάρετος στόχος (του κλέφτη) έχει αναγκαστικά και ανήθικα μέσα, ενώ στις πράξεις της αρετής αυτό δε συμβαίνει. Όμως, το ότι ο στόχος καθορίζεται από την αρετή δε σημαίνει ότι αναγκαστικά και τα μέσα που θα τον υπηρετήσουν θα είναι αντίστοιχης αξίας. Ο γονιός, όσο κι αν έχει καλές προθέσεις να γαλουχήσει σωστά το παιδί του, δεν είναι βέβαιο ότι οι παιδαγωγικές μέθοδοι που θα ακολουθήσει είναι οι ενδεδειγμένες.

Τα μέσα θα καθοριστούν από την προαίρεση, αφού μόνο η έλλογη επιθυμία είναι σε θέση να υποδείξει την αρετή: «Διότι κάθε προαίρεση είναι προτίμηση για κάτι συγκεκριμένο και χάριν συγκεκριμένου σκοπού. Αν το μέσο υπάρχει για κάποιο σκοπό, αιτία αυτού του σκοπού είναι η αρετή, που τον επέλεξε ως τελικό ζητούμενο. Και η προαίρεση δεν αφορά τον τελικό σκοπό αλλά τα μέσα που οδηγούν σε αυτόν» (1227b 47-50).

Η άποψη αυτή διατυπώνεται και στο έργο «Ηθικά Μεγάλα»: «… η προαίρεση δεν αναφέρεται στον τελικό σκοπό, αλλά μόνο στα μέσα που οδηγούν σε αυτόν. Παράδειγμα: η υγεία δεν είναι για κανέναν ζήτημα προαίρεσης· ζητήματα προαίρεσης είναι όσα οδηγούν στην υγεία, το περπάτημα π.χ. και το τρέξιμο» (1189a 17.2).

Όμως, εδώ χρειάζεται απαραιτήτως μια διευκρίνιση: «Για να τα πετύχει, βέβαια, κανείς αυτά» (τα μέσα εννοείται) «απαιτείται άλλη ικανότητα, ειδική για όσα πρέπει να πράττει κανείς χάριν του τελικού σκοπού» (1228a 1). Με άλλα λόγια, η προαίρεση θα καθορίσει τα μέσα που θα εκπληρώσουν την αρετή με την έννοια του ευρύτερου πλαισίου της ενάρετης πράξης, κι όχι με την έννοια της συγκεκριμένης συμπεριφοράς.

Από αυτή την άποψη, το παράδειγμα από τα «Ηθικά Μεγάλα» με το τρέξιμο και το περπάτημα πρέπει να εκληφθεί περισσότερο ως γενικότερο πλαίσιο υγιεινής ζωής (που μπορεί να εμπεριέχει και τη διατροφή ή την έλλειψη καταχρήσεων) κι όχι ως εξειδικευμένη υπόδειξη (συγκεκριμένο μέσο) για την επίτευξη του στόχου της υγείας. Η επιλογή των μέσων με την έννοια των καθορισμένων πράξεων που θα επιφέρουν τον τελικό στόχο που ορίζει η αρετή θα γίνει μέσω της φρόνησης.

Ο μεταφραστής Βασίλης Μπετσάκος παραθέτει στα σχόλια: «Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πόσο καθοριστικό ρόλο αναθέτει στην προαίρεσιν, τη συνειδητή επιλογή του ενός ή του άλλου τρόπου ζωής, επιλογή που οδηγεί σε συγκεκριμένες αποφάσεις σε καθεμιά επιμέρους περίπτωση. Δίκαιος δεν είναι αυτός που τυχαίνει να κάνει κάποιες δίκαιες πράξεις, αλλά αυτός που συνειδητά επέλεξε τη δικαιοσύνη ως στάση ζωής και ακολουθεί στις επιμέρους επιλογές του την αντίστοιχη σταθερή πορεία» (σελ. 518).

Με άλλα λόγια, η προαίρεση έχει να κάνει με την απόφαση του τρόπου ζωής που θα ακολουθήσει κανείς, δηλαδή την τελική επιλογή της αρετής ή όχι. Ο δίκαιος έχει πάρει μια τελική απόφαση που αφορά την κατεύθυνση της ζωής του και την κατεύθυνση των συγκεκριμένων επιλογών που θα κάνει στο μέλλον. Το ίδιο και ο κλέφτης. Το κατά πόσο οι συγκεκριμένες αυτές επιλογές θα είναι εύστοχες ή όχι σε σχέση με την πραγμάτωση του σκοπού στον οποίο τίθενται είναι ζήτημα της φρόνησης: «Γι’ αυτό και από την προαίρεση του ανθρώπου κρίνουμε το ηθικό ποιόν του. Και αυτή αφορά το σκοπό για τον οποίο πράττει, και όχι το τι πράττει» (1228a 3-5).

Ομοίως και στην περίπτωση της κακίας: «Αντίστοιχα και η κακία διαμορφώνει την προαίρεση ώστε να στρέφεται στα αντίθετα. Εάν, δηλαδή, κανείς, ενώ είναι στο χέρι του να πράξει τα καλά και να αποφύγει τα κακά, κάνει το αντίθετο, είναι φανερό ότι αυτός δεν είναι ενάρετος» (1228a 5-9).

Υπό αυτή τη συνθήκη, είναι πιο δίκαιο να κριθεί κάποιος με γνώμονα την προαίρεση κι όχι τις πράξεις καθαυτές. Γιατί η προαίρεση καταδεικνύει την αληθινή ποιότητα του ανθρώπου που καθορίζεται από τους στόχους που έχει θέσει για τον εαυτό του, ενώ οι πράξεις έχουν να κάνουν πολλές φορές με ενέργειες που αφορούν το στιγμιαίο και που ενδέχεται να είναι εσφαλμένες. Η προαίρεση δεν εγγυάται το αλάνθαστο των επιλογών, εγγυάται όμως τις προθέσεις τους. Και η διερεύνηση αυτού είναι ο ασφαλέστερος δρόμος για να αξιολογήσει κανείς τους ανθρώπους.

Ο Αριστοτέλης είναι ξεκάθαρος: «για το λόγο ότι είναι δύσκολο να δει κανείς ποια είναι η προαίρεση, αναγκαζόμαστε να κρίνουμε το ποιόν κάποιου από τα έργα του. Και είναι μεν πιο πολύ αντικείμενο προτίμησης η ενεργητική εκδήλωση της αρετής, πιο επαινετή όμως είναι η προαίρεση» (19-22).

Αριστοτέλης, Ηθικά Ευδήμια, Ηθικά Μεγάλα

Νίτσε: Κάντε τόπο για τις μεγάλες ψυχές

Το κράτος; Τι ειν’ αυτό; Ε, λοιπόν, τώρα ανοίξτε τ’ αυτιά σας, γιατί θα σας μιλήσω για τον θάνατο των λαών.

Το κράτος είναι το πιο ψυχρό απ’ όλα τα ψυχρά κτήνη. Ακόμη και το ψέμα του είναι ψυχρό, κι αυτό το ψέμα σταλάζει από τα χείλη του: «Εγώ το κράτος, είμαι ο λαός».

Αυτό είναι ψέμα! Ήταν οι δημιουργοί που έφτιαξαν τους λαούς και κρέμασαν πάνω τους την πίστη και την αγάπη: έτσι υπηρέτησαν τη ζωή.

Αυτοί όμως που στήνουν παγίδες στους πολλούς και τις λένε κράτος είναι οι χαλαστές: κρεμούν ένα σπαθί κι εκατοντάδες πόθους πάνω τους.

Εκεί όπου υπάρχει ακόμη λαός, υπάρχουν οι άνθρωποι που δεν καταλαβαίνουν το κράτος, και το μισούν σαν το κακό μάτι και την αμαρτία ενάντια στα έθιμα και στο νόμο.

Σας προσφέρω αυτό το σημάδι: ο κάθε λαός μιλά τη δική του γλώσσα του Καλού και του Κακού: ο γείτονας του δεν καταλαβαίνει αυτή τη γλώσσα. Επινόησε τη γλώσσα αυτή για τον εαυτό του μεσ’ από τα έθιμα και τους νόμους.

Αλλά το κράτος λέει ψέματα σ’ όλες τις γλώσσες του Καλού και του Κακού· και με το κάθε τι που λέει, λέει ψέματα – και με το κάθε τι που κάνει, κλέβει.

Το κάθε τι πάνω του είναι επίπλαστο· δαγκώνει με κλεμμένα δόντια. Ακόμη κι η κοιλιά του είναι ψεύτικα.

Το μπέρδεμα της γλώσσας του Καλού και του Κακού, – αυτό το γνώρισμα σας προσφέρω, σαν το σημάδι του κράτους.

Αποκαλώ κράτος, εκεί όπου όλοι, καλοί και κακοί πίνουν δηλητήριο: το κράτος εκεί όπου όλοι αργά αυτοκτονούν κι αυτό το λένε ζωή.

Κοιτάξτε μονάχα αυτούς τους παραπανίσιους ανθρώπους! Κλέβουν για λογαριασμό τους τα έργα των εφευρετών και τους θησαυρούς της σοφίας: αποκαλούν την κλοπή τους πολιτισμό, – κι όλα γίνονται αρρώστια και κακομοιριά.

Κοιτάξτε μονάχα όλους αυτούς τους περισσευούμενους ανθρώπους! Είναι όλοι τους άρρωστοι, ξερνούν τη χολή τους κι αυτό το λένε εφημερίδα. Καταβροχθίζουν ο ένας τον άλλο και δεν μπορούν να χωνέψουν ούτε τον ίδιο τον εαυτό τους.

Κοιτάξτε μονάχα αυτούς τους περισσευούμενους ανθρώπους! Αποκτούν πλούτη και γίνονται φτωχότεροι μ’ αυτά! Ποθούν εξουσία κι ιδιαίτερα το μοχλό της εξουσίας, που είναι το πολύ χρήμα, – αυτοί οι ανίκανοι άνθρωποι!

Κοιτάξτε πως σκαρφαλώνουν αυτοί οι ευλύγιστοι πίθηκοι! Σκαρφαλώνουν ο ένας πάνω στον άλλο, κι έτσι βουλιάζουν στη λάσπη και στην άβυσσο.

Όλοι τους παλεύουν να φτάσουν το θρόνο: είναι μια τρέλα που τους κατέχει, – λες κι η ευτυχία κάθεται ποτέ πάνω σε θρόνο! Συχνά βρωμιάρηδες καθίζουν στο θρόνο, – και συχνά ο θρόνος καθίζει πάνω στις βρωμιές το ίδιο!

Η γη έχει ακόμη ελεύθερο τόπο για τις μεγάλες ψυχές. Πολλά μέρη – όπου η μυρωδιά της ήρεμης θάλασσας απλώνεται πανωθέ τους – ειν’ ακόμη ελεύθερα για τους μοναχικούς και τα μοναχικά ζευγάρια.

Μια λεύτερη ζωή εξακολουθεί ακόμη να υπάρχει για τις μεγάλες ψυχές. Στ’ αλήθεια, αυτός που κατέχει λίγα, πολύ λιγότερο κατέχεται, – ας είναι ευλογημένη έτσι τούτη η σεμνή μας φτώχια!

Μόνο εκεί όπου το Κράτος παύει να υπάρχει, μπορεί ν’ αρχίσει ο άνθρωπος που δεν είναι περισσευούμενος: μπορεί ν’ αρχίσει το τραγούδι του απαραίτητου ανθρώπου, η μοναδική κι αναντικατάστατη μελωδία.

Εκεί όπου το Κράτος παύει, – κοιτάξτε εκεί, αδελφοί μου. Δεν τα βλέπετε: το ουράνιο τόξο και τις γέφυρες του Υπεράνθρωπου;”

Φρίντριχ Νίτσε, Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα

Οι ψευδο-σιβυλλικοί χρησμοί ή οι πλαστογραφημένες προφητείες για τον Γεσούα-Ιησού

Εδώ και κάποια χρόνια εμφανίζονται διάφοροι φανατικοί αλλά και πιστοί απατεώνες που κάνουν πολύ λόγο για τους λεγόμενους «Σιβυλλικούς χρησμούς», τους οποίους χρησιμοποιούν ως βάση για την ανάδειξη και «απόδειξη» των διάφορων θέσεων τους, δημιουργώντας την ανάγκη για έναν ορισμό των «Σιβυλλικών χρησμών» που θα μας επιτρέψει να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. Έτσι, στο τέλος του κειμένου θα γίνει απόλυτα κατανοητό ότι οι «Σιβυλλικοί χρησμοί» δεν αφορούν τον Ελληνισμό.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή για να μη μπερδέψουμε όσους αναγνώστες δε γνωρίζουν τους εν λόγω «χρησμούς». Από τη μια υπάρχουν τα «Σιβυλλικά βιβλία» και από την άλλη τα βιβλία των λεγόμενων «Σιβυλλικών χρησμών» ή «προφητειών». Αυτά τα δύο έργα δεν ταυτίζονται, ούτε ως προς το περιεχόμενο ούτε ως προς το σκοπό τους. Το πρώτο έργο είναι αυθεντικό, δυστυχώς όμως χάθηκε σχεδόν ολόκληρο το κείμενο του λόγω εμπρησμού ή ενός ατυχήματος (την καταστροφή του ναού του Γιουπιτερ-Δία στο mons capitolinus της Ρώμης το 83 π.α.χ.χ.) Οι πλέον χαμένοι χρησμοί αντικαταστήθηκαν απο την Ρωμαϊκή Σύγκλητος το 76 π.α.χ.χ. με μια νέα συλλογή χρησμών με προέλευση την Τροία, την Σάμο, την Ερυθραία της Ιωνίας και άλλων περιοχών (Τάκιτος, Annales, VI, 12). Τα σιβυλλικά βιβλία περιείχαν αρχικά μια συλλογή χρησμών σε ελληνικά εξάμετρα και αποδίδονταν στη Σίβυλλα από τη Μάρπησσο του Ελλησπόντου. Η παλαιότερη συλλογή χρησμών της Σίβυλλας χρονολογείται κατά την εποχή του Σόλωνα. Λέγεται πως από την Γέργιθα πέρασαν στην Αττική και ύστερα στην Κύμη. Σύμφωνα με την ρωμαϊκή παράδοση, ο Ταρκύνιος ο Υπερήφανος (Lucius Tarquinius Superbus), ο τελευταίος βασιλιάς της Ρώμης, αγόρασε τα κείμενα σε πολύ ακριβή τιμή από μια άλλη Σίβυλλα. Έτσι πέρασαν τελικά στην ιδιοκτησία της Ρώμης, η οποία κατέφευγε σε αυτά σε περιόδους μεγάλης ανάγκης για να τα συμβουλευτεί. Μόνο λίγοι και εκλεκτοί είχαν πρόσβαση στα βιβλία της Σίβυλλας. Οι «Σιβυλλικοί χρησμοί», από την άλλη, γράφτηκαν περίπου από το 150 π.α.χ.χ. μέχρι και το 180 μ.α.χ.χ. από εβραίους και χριστιανούς συγγραφείς. Είναι λοιπόν δυο διαφορετικά βιβλία ή κείμενα που διαφέρουν μεταξύ τους ως προς την χρονολογία, την προέλευση και το περιεχόμενο τους, για το οποίο θα μιλήσω παρακάτω.

Οι φανατικοί ορθόδοξοι χριστιανοί αναφέρονται στο δεύτερο έργο (αποτελείται από δώδεκα τόμους ή βιβλία), στις λεγόμενες «Σιβυλλικές προφητείες», τις οποίες πολλές φορές μπερδεύουν σκόπιμα ή λόγω άγνοιας με τα «Σιβυλλικά βιβλία» και την ιστορικότητα τους, για να αποδείξουν πως ο ερχομός του μασιάχ ή μεσσία (מָשִׁיחַ‎) τους προφητεύθηκε τάχα από Ελληνίδες μάντισσες. Το αφήγημα αυτό έχει συγκεκριμένη στόχευση: την εικονική διαφοροποιήση του χριστιανισμού από τις ιουδαϊκές του ρίζες και την εκ των υστέρων «ελληνοποίηση» του. Το πρόβλημα αυτού του αφηγήματος είναι η χρονολόγηση των «χρησμών», η οποία διαψεύδει όλους όσους εμπλέκουν τις Σίβυλλες με τον μεσσία τους, διότι οι «χρησμοί» συναθροίστηκαν τον 6ο αιώνα μ.α.χ.χ. Έπειτα συγκεντρώθηκαν σε συλλογή και βρήκαν σημαντική απήχηση κατά το μεσαίωνα. Οι πηγές τους είναι εκ των πλείστων ιουδαϊκές, χριστιανικές και γνωστικιστικές. Τα στοιχεία δε από τις εθνικές θρησκείες είναι ελάχιστα. Γίνεται λοιπόν σαφές πως οι ψευδο-Σιβυλλικοί «χρησμοί» δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τα Σιβυλλικά Βιβλία και καμία αξία για τον Ελληνισμό.

Τα κείμενα («προφητείες») των «Σιβυλλικών χρησμών» είναι πλαστογραφημένα, δηλαδή μη-αυθεντικά. Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι οι χρησμοί είναι γραμμένοι σε εξάμετρους στίχους, πάει να πεί σε μορφή που ήταν γνωστή στον ελληνορωμαϊκό κόσμο, για να διευκολύνουν την ένταξη των ιουδαιοχριστιανικών αντιλήψεων στο θρησκευτικό κλίμα του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού και την αποδοχή τους από ένα μεγάλο πλήθος ανθρώπων. Τα κείμενα αποτελούνται από ιουδαϊκές και χριστιανικές δοξασίες, αναφορές στην «Παλαιά» και «Καινή Διαθήκη», τη γνωστή πολεμική κατά της «πλάνης των ειδώλων» και από μεταγενέστερες προσθήκες των «πατέρων» της χριστιανικής εκκλησίας, με αποτέλεσμα να διαπνέονται από έναν έντονο μεσσιανισμό. Τα δώδεκα βιβλία δεν αποτελούν ενιαίο έργο, αντίθετα διαφέρουν χρονολογικά μεταξύ τους, καθώς γράφτηκαν από διαφορετικούς συγγραφείς (Alexandria Frisch, «Pseudo-Sibylline Oracles»: ca. 150 BCE–700 CE, Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης).

Το 3ο βιβλίο των «χρησμών» είναι το παλαιότερο και ιουδαϊκής προέλευσης. (Alexandria Frisch: «The Third Sibylline Oracle dates to the middle of the second century BCE. (ca. 163–145 BCE) and stems from the Egyptian Diaspora.»)

«Το 4ο βιβλίο γράφτηκε περίπου το 80 μ.χ. και είναι επίσης ιουδαϊκής προέλευσης. Το 5ο βιβλίο, όπου αναφέρεται ένας Μεσσίας, γράφτηκε το 100 μ.χ.! Και τα βιβλία 6-10 είναι καθαρά χριστιανικής προέλευσης. Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος για τον οποίο η επιστήμη αναφέρεται με τον όρο «ψευδο-σιβυλλικοί χρησμοί» σε αυτά τα κείμενα (αγγλ. pseudo-Sibylline Oracles), ώστε να γίνει κατανοητό πως δεν είναι αυθεντικά και δεν πρέπει να συγχέονται με τα αυθεντικά σιβυλλικά βιβλία». (Συλλογικό έργο: «Jüdische Schriften aus hellenistisch-römischer Zeit» τόμοι 1-6, Gütersloh: εκδ. Gütersloher, 1973-1999 και Ferdinand Hahn: «Frühjüdische und urchristliche Apokalyptik», Neukirchen-Vluyn: εκδ. Neukirchener, 1998).

«Οι λεγόμενοι «Σιβυλλικοί χρησμοί» ήταν στην «πραγματικότητα το έργο ορισμένων Εβραίων και Χριστιανών» (Encyclopædia Britannica, λήμμα: Sibylline Oracles)...

«Το 5ο βιβλίο, όπου αναφέρεται ένας Μεσσίας, γράφτηκε το 100 μ.α.χ.χ.! Και τα βιβλία 6-10 είναι καθαρά χριστιανικής προέλευσης. Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος για τον οποίο η επιστήμη αναφέρεται με τον όρο «ψευδο-σιβυλλικοί χρησμοί» σε αυτά τα κείμενα (αγγλ. pseudo-Sibylline Oracles), ώστε να γίνει κατανοητό πως δεν είναι αυθεντικά και δεν πρέπει να συγχέονται με τα αυθεντικά σιβυλλικά βιβλία». (Συλλογικό έργο: «Jüdische Schriften aus hellenistisch-römischer Zeit» τόμοι 1-6, Gütersloh: εκδ. Gütersloher, 1973-1999 και Ferdinand Hahn: «Frühjüdische und urchristliche Apokalyptik», Neukirchen-Vluyn: εκδ. Neukirchener, 1998). Οι λεγόμενοι «Σιβυλλικοί χρησμοί» ήταν λοιπόν στην «πραγματικότητα το έργο ορισμένων Εβραίων και Χριστιανών» (Encyclopædia Britannica, λήμμα: Sibylline Oracles).

Ο Κάρλχαϊντς Ντέσνερ (1924-2014) γράφει τα εξής για τους χριστιανούς πλαστογράφους των «Σιβυλλικών χρησμών»: «ήθελαν να αυξήσουν την αξία της πίστης τους, να παρουσιάσουν μία ανωτερότητα της Θρησκείας τους, αποδεικνύοντας μία υποτιθέμενη υπεροχή της με δήθεν αρχαία κείμενα που έκαναν τους Ιουδαίους προφήτες πολύ αρχαιότερους από τους Εθνικούς φιλόσοφους, που παρουσίαζαν τους πρώτους ως τάχα δασκάλους των δεύτερων … έξυπνες διαφημιστικές εκστρατείες για τον ελληνιστικό Ιουδαϊσμό με ειδωλολατρικό προσωπείο … χρησιμοποίησαν ακόμα και την Εθνική Σίβυλλα, γράφοντας τα υποτιθέμενα σιβυλλικά κείμενα, τις προφητείες, όπως αργότερα και οι χριστιανοί, φυσικά με μη ιουδαϊκά ονόματα και φυσικά vaticinia ex eventu (εκ των υστέρων προφητείες), δηλαδή καθαρή απάτη … πλαστογράφησαν και πρόσθεσαν στα αυθεντικά εθνικά κείμενα δικές τους επιθέσεις κατά του Εθνισμού, κυρίως εναντίον του Πολυθεϊσμού και τα εμπλούτισαν επίσης ταυτόχρονα με προφητείες για τον Ισραήλ … Με αρχαϊκό ύφος, επιτηδευμένη ομηρική απλότητα, με χρήση παγανιστικών στοιχείων, χρησμών ή με άλλους δανεισμούς από Εθνικούς συγγραφείς, έδιναν την εντύπωση γνησιότητας, αυθεντικότητας, απέκτησαν την αξιοπιστία πραγματικών προφητειών» (Karlheinz Deschner, Η εγκληματική ιστορία του χριστιανισμού, 3ος τόμος: Αρχαία χριστιανική εκκλησία: Α΄ πλαστογραφίες, απάτες θαυμάτων, λειψάνων, προσκυνημάτων, σελ. 86-89, Αθήνα 2004).

Όσοι ενδιαφέρονται για περισσότερες πληροφορίες για αυτές τις πλαστογραφίες – στις οποίες αναφέρθηκαν μάλιστα και γνωστοί χριστιανοί της αρχαιότητας, όπως οι Θεόφιλος Αντιοχεύς, Κλήμης Αλεξανδρεύς, Αυγουστίνος Ιππώνος και Λακτάντιος – θα τις βρούν στα σχετικά θρησκειολογικά Λεξικά και τις αρχαιογνωστικές Εγκυκλοπαίδειες.

Η υλική επανάσταση στη Δύση: Οι κοινοί θνητοί μπορούσαν πλέον να βρουν είδη που άλλοτε παρέχονταν μόνο στους βασιλείς

Κατά τον 17ο και 18ο αιώνα οι χώρες της Δύσης είχαν γνωρίσει την ταχύτερη και ριζικότερη μεταβολή του επιπέδου διαβίωσης που έχει καταγραφεί στην Ιστορία.

Στην Ευρώπη του μεσαίωνα και των αρχών της νεότερης περιόδου η πλειονότητα του πληθυσμού απαρτιζόταν από ακτήμονες. Ζούσαν φτωχοί και υποσιτιζόμενοι σ’ έναν κόσμο γεμάτο παγωνιά και φόβο, όπου πέθαιναν πριν συμπληρώσουν σαράντα χρονιά ζωής και, κατά κανόνα, υποφέροντας. Ύστερ’ από μια ολόκληρη ζωή χειρωνακτικής εργασίας μοναδικό τους πολύτιμο απόκτημα ήταν ίσως μια αγελάδα ή μια κατσίκα κι ένα τσουκάλι. Η σιτοδεία ήταν πάντα επί θύραις, οι δε ασθένειες μαίνονταν- συνηθέστερες παθήσεις, μεταξύ πολλών άλλων, ήταν η ραχίτιδα, το έλκος, η φυματίωση, η λέπρα, τα αποστήματα, η γάγγραινα, οι όγκοι και τα καρκινώματα.

Έπειτα, στη Βρετανία των αρχών του 18ου αιώνα, άρχισε η μεγάλη μεταμόρφωση της Δύσης. Χάρη στις νέες γεωργικές τεχνικές (την αμειψισπορά, την επιστημονική κτηνοτροφία και την ενοποίηση των γαιών) η αγροτική παραγωγή άρχισε να αυξάνεται κατακόρυφα. Από το 1700 ως το 1820 η παραγωγικότητα του αγροτικού τομέα στη Βρετανία διπλασιάστηκε, με αποτέλεσμα να προκόψουν κεφάλαια και εργατικό δυναμικό που συγκεντρώθηκαν στις πόλεις και επενδύθηκαν στη βιομηχανία και στο εμπόριο. Η έλευση της ατμομηχανής και των εφευρέσεων που μεταμόρφωσαν την υφαντουργία οδήγησαν σε νέες πρακτικές στον τομέα της εργασίας και διαφοροποίησαν τις κοινωνικές προσδοκίες. Ταυτόχρονα το μέγεθος των αστικών κέντρων αυξανόταν με εκρηκτικό ρυθμό. 

To 1800 στα βρετανικά νησιά μία μόνο πόλη είχε πληθυσμό άνω των εκατό χιλιάδων κατοίκων: το Λονδίνο. Ως το 1891 οι πόλεις αυτού του μεγέθους ήταν είκοσι τρεις. Τα αγαθά και οι υπηρεσίες που μέχρι τότε αποτελούσαν προνόμιο της ελίτ άρχισαν να διατίθενται ευρέως. Τα είδη πολυτελείας έγιναν χρειώδη αγαθά και τα χρειώδη έγιναν αναγκαία. Ο Ντάνιελ Ντεφόου που περιηγήθηκε τη Νότια Αγγλία το 1745 παρατήρησε ότι άνοιγαν μεγάλα νέα καταστήματα με δελεαστικές βιτρίνες και προϊόντα. Και ενώ στο μεγαλύτερο μέρος της καταγεγραμμένης Ιστορίας η μόδα παρέμενε στάσιμη επί δεκαετίες ή και σε εκτενέστερα διαστήματα, τώρα πια μπορούσες να διακρίνεις κυρίαρχα στιλ ανά έτος (το χρώμα του συρμού στην Αγγλία για τα γυναικεία ενδύματα ήταν το πορφυρό το 1753, ενώ το 1754 επικράτησαν τα άσπρα λινά με ροζ μοτίβο και το 1755 ήρθε η σειρά του ανοιχτού γκρίζου).

Η βρετανική καταναλωτική επανάσταση επεκτάθηκε και εξαπλώθηκε το 19° αιώνα. Σε διάφορα σημεία της Ευρώπης και της Αμερικής άνοιξαν πολυκαταστήματα γιγαντιαίων διαστάσεων: το Bon Marche και το Au Printemps στο Παρίσι, το Selfridge’s και το Whiteley’s στο Λονδίνο, το Macy’s στη Νέα Υόρκη.

Σε αυτά οι κοινοί θνητοί μπορούσαν πλέον να βρουν είδη που άλλοτε παρέχονταν μόνο στους βασιλείς. Όταν το 1902 εγκαινιάστηκε στο Σικάγο το νέο, δωδεκαώροφο κατάστημα Marshall Field’s, στην τελετή που σηματοδότησε την έναρξη λειτουργίας του ο διευθυντής Γκόρντον Σέλφριτζ δήλωσε: «Για τον απλό λαό χτίσαμε αυτό το λαμπρό ίδρυμα, για να γίνει το δικό του εμπορικό το σπίτι του όταν κατεβαίνει στο κέντρο, το αρχηγείο του όταν κάνει τις αγορές του». Δεν απευθυνόταν, έλεγε, μόνο στους «φαντασμένους πλούσιους».

Τα αμέτρητα επιτεύγματα της τεχνολογίας μεταμόρφωσαν την καθημερινότητα, ενώ βοήθησαν και στη διεύρυνση του πνευματικού ορίζοντα: η πάλαι ποτέ κυκλική ροή του κόσμου, όπου περίμενες ότι η νέα χρονιά θα ήταν λίγο πολύ εξίσου καλή (ή κακή) με την προηγούμενη παραχώρησε τη θέση της σε μια νέα οπτική, σύμφωνα με την οποία το ανθρώπινο γένος ήταν δυνατόν να προοδεύει χρόνο με το χρόνο οδεύοντας προς την τελειότητα. Για να αναφέρουμε μερικές μόνο από τις επινοήσεις εκείνες:

Τα κόρνφλεϊκς κατοχυρώθηκαν με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας to 1895. Ο Τζ.Χ. Κέλλογκ είχε συλλάβει τυχαία την ιδέα, όταν μια μέρα έπηξε κατά λάθος το μείγμα δημητριακών που έτρωγαν για πρωινό οι οικότροφοι στο σανατόριό του και, στην προσπάθεια του να το θρυμματίσει, σχημάτισε νιφάδες.

Το ανοιχτήρι κατοχυρώθηκε το 1870.

Η παραμάνα κατοχυρώθηκε το 1849.

Η ραπτομηχανή εφευρέθηκε από τον Ι.Μ. Σίνγκερ το 1851. Τα έτοιμα ενδύματα άρχισαν να διατίθενται ευρέως τη δεκαετία του 1860, τα δε ραμμένα στη μηχανή εσώρουχα εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1870.

Η γραφομηχανή εφευρέθηκε το 1867 (το πρώτο χειρόγραφο που δακτυλογραφήθηκε ήταν το Ζωή στον Μισσισιπή του Μαρκ Τουέν το 1883).

Τυποποιημένα τρόφιμα: κατά τη δεκαετία του 1860 η βρετανική φίρμα Crosse & Blackwell παρασκεύαζε 27.000 γαλόνια κέτσαπ ετησίως. Στις αρχές της δεκαετίας του 1880 ο χημικός Άλφρεντ Μπερντ παρασκεύασε την πρώτη κρέμα (χωρίς αυγά) σε μορφή σκόνης. Η πουτίγκα γάλακτος σε σκόνη είχε επινοηθεί την προηγούμενη δεκαετία, ενώ μετά το 1890 κυκλοφόρησε και το ζελέ σε κρυστάλλους.

Φωτισμός: Τη δεκαετία του 1830 άρχισε η παραγωγή κεριών από στεατικό οξύ και καταργήθηκαν τα κεριά ζωικού λίπους που είχαν μικρότερη διάρκεια.

Υγιεινή: Το 1846 η εταιρεία Ντόουλτον άρχισε να παράγει εμφυαλωμένους κεραμεικούς σωλήνες που επέφεραν επαναστατικές αλλαγές στο αποχετευτικό δίκτυο των μεγαλουπόλεων. Περί τα τέλη της δεκαετίας του 1870 στην Ευρώπη και στην Αμερική άρχισαν να εμφανίζονται τα δημόσια αποχωρητήρια. Το 1884 ο Τζορτζ Τζέννινγκς άφησε άναυδο το κοινό με την παρουσίαση του περίφημου «αφεδρώνος», που είχε τη δυνατότητα να απομακρύνει, όπου, έλεγε η διαφήμιση, «δέκα μήλα κι ένα πλακέ σφουγγάρι με έκχυση δυο γαλονιών νερού».

Το τηλέφωνο εφευρέθηκε από τον Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ το 1863.

Το στεγνοκαθαριστήριο προέκυψε το 1849 από μια ανακάλυψη του Ζολλυ-Μπελλέν, ράφτη εκ Παρισίων, ο οποίος έχυσε κατά λάθος λίγο νέφτι σ’ ένα τραπεζομάντιλο και ανακάλυψε ότι στο μουσκεμένο σημείο οι λεκέδες καθάρισαν. Από το 1866 τα στεγνοκαθαριστήρια Pullars με έδρα το Περθ της Σκοτίας υπόσχονταν ταχυδρομική αποστολή των καθαρών ενδυμάτων σε οποιοδήποτε σημείο των βρετανικών νησιών εντός διημέρου (είχαν επινοήσει μάλιστα ένα βελτιωμένο καθοριστικό, αναμειγνύοντας πετρέλαιο με βενζίνη).

Η υλική πρόοδος επιταχύνθηκε ακόμη περισσότερο τον 20ό αιώνα. Στο έργο του English Journey [Αγγλικό ταξίδι] 1934 ο Τζ.Μπ. Πρίσλεϋ επισήμαινε ότι είχε διαμορφωθεί πια μια νέα Αγγλία, μια χωρά με κεντρικές οδικές αρτηρίες και με εξοχικά, στην οποία οι κοινοί εργάτες διάβαζαν λαϊκές εφημερίδες, άκουγαν ραδιόφωνο. περνούσαν τον ελεύθερο χρόνο τους ψωνίζοντας και προσδοκούσαν ότι το εισόδημά τους θα αυξανόταν κάθε χρόνο: «Στην Αγγλία αυτή, τώρα μόλις για πρώτη φορά, ο Τζακ και η Τζιλ είναι σχεδόν εφάμιλλοι των ευγενών της κομητείας τους».

Παρόμοιες πτυχές της υλικής επανάστασης στη Δύση σκιαγράφησε και ο Τζ. Όργουελ στο δοκίμιο Το λιοντάρι και ο μονόκερος (1941): “Σχεδόν όλοι οι κάτοικοι των πολιτισμένων κρατών απολαμβάνουν τους καλούς δρόμους, το καθαρό νερό, την αστυνομική προστασία, τις ανοιχτές βιβλιοθήκες και κάποιου είδους δωρεάν εκπαίδευση… Οι πλούσιοι και οι φτωχοί διαβάζουν τα ίδια βιβλία, βλέπουν τις ίδιες ταινίες και ακούν τα ίδια ραδιοφωνικά προγράμματα. Και οι διαφορές στον τρόπο ζωής τους ελαττώθηκαν με τη μαζική παραγωγή φτηνού ρουχισμού και τις βελτιώσεις στη στέγαση… Οι σπόροι της μελλοντικής Αγγλίας πρέπει να αναζητηθούν στις περιοχές της ελαφράς βιομηχανίας και κατά μήκος των οδικών αρτηριών. Στο Σλόου, στο Ντάγκενχαμ, στο Μπάρνετ, στο Λέτσγουορθ, στο Χέιζ, σ’ όλες τις παρυφές των μεγάλων πόλεων- τα πράγματα αλλάζουν. Σ’αυτές τις νέες εκτάσεις γυαλιού και τσιμέντου… αναπτύσσεται μια μάλλον σπασμωδική, άχαρη ζωή που περιστρέφεται γύρω από τα κονσερβαρισμένα φαγητά, την Picture Post, τα ραδιόφωνα…”

Με την ανάπτυξη της οικονομίας μετά το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο οι Δυτικοί καταναλωτές, και ιδίως οι Αμερικανοί, έγιναν οι πιο προνομιούχοι -και οι πλέον οχλούμενοι- του πλανήτη. Η εξάπλωση των εμπορικών κέντρων σε όλη την επικράτεια των ΗΠΑ δημιούργησε νέες επιθυμίες, αφού παρείχαν στους πολίτες τη δυνατότητα να προβαίνουν σε αγορές όλο το εικοσιτετράωρο και σε περιβάλλον ανεπηρέαστο από τις καιρικές συνθήκες. Όταν το 1950 άνοιξε το εμπορικό κέντρο Southdale στη Μιννεσότα, η διαφήμισή του διαλαλούσε ότι «Κάθε μέρα είναι τέλεια μέρα για ψώνια στο Southdale».

Από τη δεκαετία του 1970, λοιπόν, υπολογίζεται πως οι μόνοι χώροι οπού οι Αμερικανοί περνούν περισσότερο χρόνο απ’ ότι στα εμπορικά κέντρα είναι το εργασιακό τους περιβάλλον και το Ταζ Μαχάλ τους.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ: Εξεφτίσαμε σε εβραιοέλληνες

Θα σε καλέσω σ’ έναν απλό περίπατο. Θα κάνουμε ένα πείραμα, που λένε οι φυσικοί. Για νά ‘χουμε αποτέλεσμα έμπεδο. Και η γνώση που θα κερδίσουμε νά ‘ναι σίγουρη.

Θα επιχειρήσουμε μια στατιστική έρευνα. Θα διατρέξουμε τη χώρα απ’ άκρη σ’ άκρη. Από το χωριό Πυρσόγιαννη της Ηπείρου ως την επαρχία Βιάνου της Κρήτης. Από τη Νίψα και τις Σάππες της Θράκης ως το Παραλίμνι της Κύπρου, κι ως την άκρη το Ταίναρο.

Θα ρωτήσουμε νεοέλληνες απ’ όλες τις τάξεις και όλα τα επίπεδα. Γυναίκες και άντρες, γερόντους και παιδιά, αγράμματους και επιστήμονες, φτωχούς και πλούσιους, ακοινώνητους και αριστοκράτες, πουτάνες και καλόγριες, ξωχάρηδες και αστούς, φιλέρημους και χαροκόπους. Για νά ‘ναι το δείγμα μας ευρύ και πλήρες, που λένε οι γραφειοκράτες.

Όλα ετούτα τα αθώα και ανυποψίαστα πλήθη θα τα ρωτήσουμε δυό τρεις ερωτήσεις από το Ελληνικό, κι άλλες τόσες από το Εβραίικο.

Στο Ελληνικό λοιπόν. 

Να μας ειπούν τι γνωρίζουν για την αρχαία Ελλάδα. Ζητούμε μια γνώση σοβαρή και υποψιασμένη. Όχι φολκλόρ και γραφικότητες.

Γιατί γνώση της Ελλάδας είναι εκείνο που ξέρουμε να το ζούμε κιόλας. Όχι δηλαδή ο Ηρακλής μωρό έπνιξε τα φίδια· ότι ο Αρχιμήδης εχάραζε κύκλους στην άμμο· ούτε τᾶν ἢ ἐπί τᾶς, μέτρον ἂριστον, ο Μινώταυρος στην Κρήτη και το πιθάρι του Διογένη· ούτε αν ξέρουν πως η ψωλή του Δία εγίνηκε κεραυνός και χτύπησε τους σχιστούς λειμώνες της Ολυμπιάδας, για να γεννήσει στο Φίλιππο τον Αλέξανδρο.

Τέτοια γνώση της κλασικής Ελλάδας θά ‘τανε τουρισμός στην Τυνησία. Η φουστανέλα και το κόκκινο φέσι στη Μελβούρνη και στην Πέμπτη Λεωφόρο κατά τις εθνικές γιορτές. Θα ζητήσουμε γνώση ουσίας.

Να μας ειπούνε, δηλαδή, αν έχουνε ακουστά τα ονόματα Εμπεδοκλής, Αναξίμανδρος, Αριστόξενος ο Ταραντίνος, Διογένης Λαέρτιος, Αγελάδας, Λεύκιππος, Πυθαγόρας ο Ρηγίνος, Πυθέας, που στον καιρό μας αντίστοιχα σημαίνουν Αϊνστάιν, Δαρβίνος, Μπετόβεν, Έγελος, Μιχαήλ Άγγελος, Μαξ Πλανκ, Ροντέν, Κολόμβος.

Να μας μιλήσουν για κάποιους όρους σειράς και βάσης, όπως σφαίρος στον Εμπεδοκλή, κενό στο Δημόκριτο, εκπύρωση στον Ηράκλειτο, μηδέν στον Παρμενίδη, κατηγορία στον Αριστοτέλη, τόνος στους Στωικούς.

Να μας ειπούν οι κάθε λογής έλληνες επιστήμονες τι τους λέει η λέξη ψυχρᾷ φλογί στον Πίνδαρο, μεταβάλλον ἀναπαύεται στον Ηράκλειτο, δακρυόεν γελάσασα στον Όμηρο, χαλεπῶς μετεχείρισαν στο Θουκυδίδη.

Να μας ειπούνε, πόσοι φιλόλογοι, έξω από τα σχολικά κολυβογράμματα, έχουν διαβάσει στο πρωτότυπο τρεις διαλόγους του Πλάτωνα, δύο Νεμεόνικους του Πινδάρου, την Ωδή στην αρετή του Αριστοτέλη, έναν Ομηρικό Ύμνο. (Και αυτό δεν είναι ραψωδία).

Και για να μας πιάσει τεταρταίος και καλπάζουσα, να μας ειπεί ποιος γνωρίζει και διδάσκει από τους ειδικούς προφεσσόρους στα πανεπιστήμια ότι οι τρεις τραγικοί ποιητές μας στη βάση τους είναι φυσικοί επιστήμονες· ότι στη διάλεξή του για την αρετή ο Πλάτων έκαμε στους ακροατές του ένα μάθημα γεωμετρίας· ότι η Ακρόπολη των Αθηνών είναι δωρικό, και όχι ιωνικό καλλιτέχνημα· ότι η διδασκαλία τραγωδίας στο θέατρο ήταν κήρυγμα από άμβωνος· ότι η θρησκεία των Ελλήνων ήταν αισθητική προσέγγιση των φυσικών φαινομένων.

Δε νομίζω, αναγνώστη μου, ότι σε όλα αυτά τα επίπεδα η έρευνά μας θα δώσει ποσοστά γνώσης και κατοχής σε βάθος του κλασικού κόσμου από τους νεοέλληνες που να υπερβαίνουν τους δύο στους χίλιους.

Τι φωνάζουμε τότε, και φουσκώνουμε, και χτυπάμε το κούτελο στο μάρμαρο ότι είμαστε Έλληνες; Για το θεό δηλαδή. Παράκρουση και παραφροσύνη.

Από το Ελληνικό ερχόμαστε στό Εβραίικο. 

Ερωτάμε το ίδιο στατιστικό δείγμα, το ευρύ και το πλήρες, αν έχουν ακουστά τα ονόματα Μωυσής, Αβραάμ, Ησαΐας, Ηλίας με το άρμα, Νώε, Βαφτιστής, Εύα η πρωτόπλαστη, Ιώβ, ο Δαναήλ στο λάκκο, η Σάρα που γέννησε με εξωσωματική. Και όχι μόνο τα ονόματα, αλλά και τις πράξεις ή τις αξίες που εκφράζουν αυτά τα ονόματα.

Υπάρχει γριά στην επικράτεια που να μην τους ξεύρει τούτους τους εβραίους; Δεν υπάρχει ούτε γριά, ούτε ορνιθοκλόπος στις Σποράδες, ούτε κλεφτογιδάς στην Κρήτη. Εδώ τα ποσοστά αντιστρέφουνται. Στους χίλιους νεοέλληνες τα ναι γίνουνται ενιακόσια τόσα, και τα όχι δύο. Και δεν ξεύρουν μόνο τα ονόματα, αλλά είναι έτοιμοι να σου κάνουν αναλύσεις στην ουνιβερσιτά και στην ακαντέμια για τις ηθικές και άλλες αξίες που εκφράζει το κάθε όνομα.

Το ίδιο συμβαίνει και για φράσεις όπως Προς Κολασσαεῖς, Προς Κορινθίους, Ἐκ τοῦ κατά Λουκᾶν. Εδώ μάλιστα μεγάλος αριθμός νεοελλήνων ξέρει απόξω ολόκληρα χωρία και περικοπές.

Το ίδιο συμβαίνει, αν τους ειπείς για τόπους όπως Ιορδάνης, Γαλιλαία, Γεσθημανή (sic), Όρος Σινά, Καπερναούμ, Τιβεριάς. Αν όμως τους ειπείς για Βάσσες ή Φιγαλία, για Αργινούσες ή Πλημμύριον, για Περίπατο ή Κήπο (περιπατητικοί, επικούρειοι), σου απαντούν, όπως ο Μακρυγιάννης. Όταν είδε το Σκούρτη και τους άλλους ναυάρχους στα όρη να οδηγούν σε μάχη τους στρατιώτες του Νικηταρά με ναυτικά παραγγέλματα:

- Τι όρτζα, πότζα, και γαμώ το καυλί του μας λέει ο κερατάς;

Το ίδιο συμβαίνει, αν ζητήσεις να σου αναλύσουν την επί του Όρους Ομιλία, ή να σου τραβήξουνε διάλεξη περί νηστείας, περί προσευχής, περί του "Δεύτε οι ευλογημένοι...". Ο κάθε νεοέλληνας εδώ είναι πτυχιούχος και ειδήμονας. Είναι κληρονόμος και καθηγητής. Ξέρει να ταΐσει άχυρα το σκυλί του, και κόκαλα το γαϊδούρι του. Γνώση και πίστη και σοφία, που να ιδούν τα μάτια σου και να μην πιστεύει ο νους σου.

Τέτοιας λογής αποτέλεσμα θα μας δώσει η στατιστική έρευνα στον πληθυσμό της χώρας αναφορικά με την απόδραση του Ελληνικού, και την επίδραση του Εβραίικου. Στην επιφάνεια και στον τύπο και στο όνομα είμαστε έλληνες. Στα βυθό όμως και στην ουσία και στην ύλη είμαστε εβραίοι.

Και μη μας παραπλανά το απλοϊκό δικηγοριλίκι, που κανοναρχούν ιεροκήρυκες και ιερολόγοι, ότι τάχατες άλλο εβραίοι κι άλλο χριστιανοί. Άλλο ορθόδοξοι κι άλλο ρωμαιοκαθολικοί. Ο ισχυρισμός αυτός είναι δόλιο σόφισμα, και αφέλεια ξεχειλωμένη.

Όσοι λένε τούτη την παλαβομάρα, είναι σα να λένε: Άλλο εταίρα κι άλλο πουτάνα. Μα σε σεμνεία δουλεύουνε και οι δύο. Άλλο δρομέας κι άλλο δισκοβόλος. Μα αθλητές είναι και οι δύο. Άλλο λέμφωμα, άλλο λευχαιμία, κι άλλο νεοπλασία του λάρυγγα. Μα καρκίνοι είναι όλοι τους. Και κακά σπυριά, που σκοτώσανε Καβάφη και Φρόυντ.

Οι νεοέλληνες εκρατήσαμε το σχήμα μόνο από τους Έλληνες, Η μάζα όμως, το m που λένε οι φυσικοί, είναι καθαρά εβραίικη. Και ο χώρος, το spatium ή s που λένε οι φυσικοί, μέσα στον οποίο συντελέστηκε η αφελλήνιση των Ελλήνων είναι το χριστιανικό βυζάντιο. Και ο χρόνος, ο tempus ή το t που λένε οι φυσικοί, που στη διάρκειά του συντελέστηκε ο εξεβραϊσμός των ελλήνων είναι από τον καιρό του Θεοδόσιου μέχρι σήμερα.

Ο Θεοδόσιος εγκρέμιισε τους ναούς, έσπασε τα αγάλματα, έκλεισε τα στάδια, τα θέατρα, τα ελληνικά σχολεία. Όλες τις πηγές που ποτίζανε την ελληνική αντίληψη ζωής. Γι' αυτό τον εβαφτίσανε Μέγας. Όπως εβαφτίσανε Μέγας και τον προαγωγό του, με τη διπλή σημασία η λέξη, τον Κωνσταντίνο. Τον καίσαρα που έσφαξε τη γυναίκα του και το γιό του. Και τους εβάφτισαν Μέγας, εκείνοι που εβάφτισαν Μέγας και τους Αθανάσιους, τους Βασίλειους, και όσους τέτοιους. Όλοι τους γκρεμιστάδες, παραχαράκτες, αλάριχοι, βάνδαλοι της ελληνικής ιδέας.

Η άλλη φωνή, που λέει ότι τίποτα δεν εσήμαιναν ετούτες οι φρικαλεότητες των χριστιανών κατά των ελλήνων, για όσους δεν εξεφτίσανε σε εβραιοέλληνες αλλά έμειναν ελληνοέλληνες, έρχεται από πολύ μακρυά και την ακούνε λίγοι:

"Γιατί τα σπάσαμε τ’ αγάλματά των,
γιατί τους διώξαμεν απ’ τους ναούς των,
διόλου δεν πέθαναν γι’ αυτό οι θεοί."

Καβάφης ειν' αυτός, αναγνώστη μου, δεν είναι σαράφης. Ούτε Βούδας και Κούδας. Και το ποίημα λέγεται Ιωνικόν. Δε λέγεται Χερουβικόν.

Δημήτρης Λιαντίνης

Δαβίδ και Γολιάθ – Ένα κατασκευασμένο ψεύδος τής «θεόπνευστης» Βίβλου

Ο Σαούλ και το «πονηρό πνεύμα»

Βρισκόμαστε στην εποχή του βασιλιά Σαούλ και του προφήτη Σαμουήλ. Η περίοδος των «Κριτών», με τους περιστασιακούς υπερασπιστές του έθνους ήταν πια στο τέλος της. Ο δήθεν θεόσταλτος αυτός θεοκρατικός θεσμός, απεδείχθη ανεπαρκής για τις καθημερινές αμυντικές και πολεμικές ανάγκες του έθνους. Αν και οι Κριτές είχαν κερδίσει αρκετές μάχες ανάμεσα στα έθνη της Χαναάν, συχνά με όπλα μαζικής εξόντωσης (υδατομαγγανείες), στην πορεία έγινε φανερή η έλλειψη μιας διαρκούς οργανωτικής εξουσίας, κατά τα πρότυπα των γύρω εθνών, που θα μπορούσε να συντηρεί μια οργανωμένη ετοιμοπόλεμη αντίσταση κατά των οργανωμένων στρατιωτικά αντιπάλων.

Ο Σαούλ, υπήρξε ο πρώτος βασιλεύς, του έως τότε απολύτως θεοκρατικά διοικούμενου έθνους των Εβραίων. Επελέχθη μεταξύ των ανδρών του Ισραήλ, γιατί ήταν ψηλός και ρωμαλέος για να οργανώσει το έθνος στρατιωτικά και να αναλάβει με ισχυρές εξουσίες την διοίκησή του.

Το εβραϊκό ιερατείο, με καθυστέρηση αιώνων, φαίνεται πως τελικά κατάλαβε την αξία ενός συγκεντρωτικού εκτελεστικού της θέλησης του μηχανισμού. Έτσι ο Σαούλ, εχρίσθη από τον προφήτη Σαμουήλ, πρώτος βασιλιάς των Εβραίων, αλλά μόνο για να είναι ο μάχιμος βραχίονας της κρυφής ιερατικής τους εξουσίας. Όφειλε λοιπόν να υπακούει τυφλά στις εντολές των ιερέων.

Ο Σαούλ όμως, δεν απεδείχθη καλό θεοκρατικό υποχείριο. Αγνοούσε πολλά για τον τρόπο που ο θεός Σαβαώθ κέρδιζε τις μάχες, και πολλές απ’ τις λεπτομέρειες της κρυφής «θεϊκής» (ιερατικής) δύναμης, του ήταν ακατανόητες. Συχνά ανέπτυσσε πρωτοβουλίες, που μπορεί να ταίριαζαν σ’ έναν πραγματικό βασιλιά, αλλά όχι και στα σχέδια των σκοτεινών ιερατικών δυνάμεων που τον έχρισαν και τον ήθελαν απόλυτο υποχείριό τους. Έτσι, η καθαίρεση και η απομάκρυνσή του από το βασιλικό αξίωμα, ήταν θέμα χρόνου!

Αφορμή της καθαίρεσής του, υπήρξε μια εξαιρετικά σκληρή εντολή, που απαιτούσε: «Εξολόθρευσε κάθε τι απ’ τους Αμαληκίτες, μη λυπηθείς, αλλά εξόντωσε άνδρες, γυναίκες και παιδιά, από νήπια έως και θηλάζοντα, βόδια, πρόβατα, καμήλες και όνους». (Α΄Βασιλειών 15: 3).

Ο Σαούλ, αν και δεν είχε κανένα πρόβλημα στην εκτέλεση αυτής της ξεκάθαρης γενοκτονίας και με την υποτιθέμενη αυτή εντολή του θεού του, σκότωσε εν ψυχρώ «νήπια και θηλάζοντα». Παρ’ όλα αυτά θεώρησε άσκοπη απώλεια, την σφαγή των καλοθρεμμένων κοπαδιών των κατεσφαγμένων εχθρών του και κράτησε για λάφυρα, πολλά απ’ τα κοπάδια των Αμαληκιτών. Για αδιευκρίνιστους επίσης λόγους (ίσως συναδελφική αλληλεγγύη), δεν σκότωσε, αλλά απλώς αιχμαλώτισε τον αντίπαλο βασιλιά των Αμαληκιτών που ονομαζόταν Άγαγ.

Όμως, όταν ο προφήτης Σαμουήλ, ο άνθρωπος που με τους μυστικούς, μαγικούς του «αναθεματισμούς» (=υδατομαγγανείες) χάρισε την συγκεκριμένη κραταιά νίκη στον Σαούλ, άκουσε τα βελάσματα των ξένων κοπαδιών, αντέδρασε με ανεξήγητη οργή και είπε ανακοινώνοντας ορθά κοφτά την καθαίρεση του Σαούλ: «Ο Κύριος σε απέρριψε απ’ το να είσαι βασιλιάς… τον δε Άγαγ, (βασιλιά των Αμαληκιτών) έσφαξε ο Σαμουήλ, ενώπιον του Κυρίου». (Α΄Βασιλειών 15: 24, 33).

Στην συνέχεια, ο εξοργισμένος Σαμουήλ ξεκαθαρίζει στον Σαούλ, πως αν και βασιλιάς, διέπραξε το ασυγχώρητο αμάρτημα της ανυπακοής, και πως το μέγα ζητούμενο, δεν είναι η νίκη ούτε οι θυσίες, αλλά η λεπτομερής, απόλυτη και τυφλή υποταγή του στις θεϊκές εντολές των ιερέων. Ο Σαμουήλ το ξεκαθαρίζει αυτό λέγοντας στον Σαούλ το παροιμιώδες βιβλικό απόφθεγμα: «Η υποταγή, είναι καλυτέρα παρά την θυσία και η υπακοή, παρά το πάχος των κριών» (Α΄Βασιλειών 15: 22).

Στην συνέχεια, ο Σαμουήλ αποχωρεί έξαλλος, αγνοώντας επιδεικτικά τις κραυγές συγγνώμης του βασιλιά Σαούλ και ακολούθως, ψάχνει, βρίσκει και χρίζει (αλείφει δηλαδή με λάδι) τον Δαβίδ, τον γιο κάποιου Ιεσσαί, ως κρυφό διεκδικητή και διάδοχο του Σαούλ στον θρόνο του Ισραήλ.

Και εδώ ακριβώς κορυφώνεται το δικό μας ενδιαφέρον. Παρατηρούμε λοιπόν ότι ο Σαμουήλ προφητεύει, αλλά και δρομολογεί κρυφά απ’ τον Σαούλ, εξελίξεις που θα πραγματοποιήσουν όσα προφήτευσε! Η ίδια η Βίβλος μας παρουσιάζει με άφθονες λεπτομέρειες, το ενδιαφέρον παρασκήνιο των προφητικών τεχνασμάτων, που θα ανατρέψουν τελικά τον ανυπάκουο βασιλιά Σαούλ.

Αμέσως μετά την κρυφή αυτή πράξη κατά του Σαούλ, η αφήγησή μας παρουσιάζει έναν αόρατο κόσμο συνεργαζόμενων ενοχλητικών «πνευμάτων» για την επιδιωκόμενη ανατροπή του Σαούλ: «Και όταν το πνεύμα Κυρίου απέστη (έφυγε) από τον Σαούλ, πνεύμα πονηρόν παρά Κυρίου (!) έπνιγεν αυτόν, και είπαν (ερμηνεύοντας την κατάσταση) οι παίδες (οι αυλικοί) του Σαούλ: Ιδού πνεύμα Κυρίου πονηρόν σε πνίγει (μασ. ταράτει)» (Α΄Βασιλειών 16: 14-15).

Αυτή είναι η πρώτη φορά, που στην Βίβλο διαβάζουμε για «πνεύμα Κυρίου πονηρόν» προερχόμενο από τον ίδιο τον Γιαχβέ, που μπορεί να προκαλεί ασθένεια! Στον κατάλληλο λοιπόν χρόνο, τον Σαούλ άρχισαν να παρενοχλούν συγκεκριμένα επαναλαμβανόμενα σωματικά συμπτώματα! Μια ανεξήγητη πνιγηρότητα (ταραχή) βασάνιζε πλέον περιστασιακά τον βασιλιά.

Οι υπηρέτες του βασιλιά (κρυφοί συνεργάτες του ιερατείου), που σύμφωνα με την πάγια συνταγή της ασθενοποιού μαγείας, ήταν και οι αφανείς υπεύθυνοι για την «πληγή» του βασιλιά, όχι μόνο ερμήνευσαν με σιγουριά τον τύπο και την προέλευση της δυσφορίας, αλλά συμβούλεψαν τον βασιλιά και τι ακριβώς πρέπει να κάνει: «Ας αναζητήσουμε λοιπόν κύριέ μας, κάποιον άνδρα που να ξέρει να παίζει κινύρα, και όταν το κακό (Ο΄: πονηρόν) πνεύμα έρχεται πάνω σου, σταλμένο απ’ τον θεό, τότε ο μουσικός αυτός θα παίζει την άρπα (κινύρα) του και θα γίνεσαι καλά» (Α΄Βασιλειών 16: 23).

Με λίγα λόγια, κάποιοι αυλικοί, υποτακτικοί του ιερατείου, κρυφοί κομπάρσοι στο θέατρο της σωτηρίας, όχι μόνο καταμαγγάνευαν (νόθευαν, δηλητηρίαζαν) τα γεύματα ή τα ποτά του βασιλιά, προκαλώντας του παροδική δυσάρεστη δυσφορία (δύσπνοια, πνιγηρότητα), αλλά γνώριζαν και…τις μουσικές προτιμήσεις του δαίμονα! Του έδωσαν λοιπόν την κατάλληλη συνταγή θεραπείας: Το κακό πνεύμα, θα ησυχάζει μόνο με την σωστή μουσική και φυσικά το κατάλληλο τραγούδι!

Τώρα, γιατί ο δαίμονας θα ησύχαζε με κινύρα και τραγούδι και όχι με τύμπανα, αυλούς ή λιβάνια, πρέπει πια να το έχετε ήδη καταλάβει… Γιατί ακριβώς σ’ όλα αυτά ήταν καλός, ο εκλεκτός του ιερατείου και επόμενος ήρωας της Βίβλου… Ο Δαβίδ*! Ο βασιλιάς Σαούλ λοιπόν, συμφώνησε και διέταξε: «Βρείτε μου άνδρα ορθώς ψάλλοντα και εισαγάγετε αυτόν προς εμέ» (Α΄Βασιλειών 16: 17)

Η συνέχεια είναι γνωστή, αλλά και προβλέψιμη: «Τότε απεκρίθη εις εκ των αυλικών αυτού (του Σαούλ) και είπε, εγώ είδον (εντελώς τυχαία εννοείται) τον υιόν του Ιεσσαί, ειδήμονα εις το παίζειν άνδρα συνετό, άνδρα πολεμιστή και σοφό στον λόγο, άνθρωπο ωραίο, που ο Κύριος είναι μετ’ αυτού» (Α΄Βασιλειών 16: 18).

Εντελώς τυχαία και απολύτως συμπτωματικά, ο κατάλληλος ψάλτης-θεραπευτής για τον Σαούλ…ο μοναδικός ικανός διώκτης της βασιλικής ταραχής και πνιγηρότητας, δεν ήταν άλλος, απ’ τον κρυφά χρισμένο διεκδικητή του θρόνου, τον Δαβίδ! Έτσι ο νέος ευνοούμενος του κρυφού ιερατείου, ο χρισμένος (Μεσσίας) Δαβίδ, έπαιρνε πανηγυρικά το εισιτήριο εισόδου στην αυλή του ανυποψίαστου βασιλιά!

Το καθιερωμένο σωτηριακό σενάριο, με την μορφή της οργανωμένης συνωμοσίας, επαναλαμβάνεται πλέον και μέσα στους κόλπους του Ισραήλ! Το θέατρο της σωτηρίας, έστησε το ψευδο-ιαματικό του δίχτυ, γύρω απ’ τον πάσχοντα Σαούλ και ήταν έτοιμο να πραγματοποιήσει νέες, αξιοθαύμαστες πληγές και ιάσεις, που βεβαίως θα πληρωθούν με ευγνωμοσύνη, εύνοια και προνόμια απ’ τον ίδιο τον δικό τους παθόντα βασιλιά, που αγνοεί ότι εφεξής θα είναι αυτός το θύμα της ιερατικής πλεκτάνης!

Το κρυφό διευθυντικό ιερατείο, με την ίδια ακριβώς αδιαφορία που μπορούσε να γενοκτονεί τους φυλετικά αδελφούς Μαδιανίτες, με την ίδια ευκολία αποφασίζει να πληγώσει μυστικά και τον ίδιο τον βασιλιά του Ισραήλ Σαούλ! Απ’ την μια, με τους κρυφούς μηχανισμούς της μαγγανείας, ετοιμάζει δυσβάσταχτες ενοχλήσεις (πληγές) στον απερχόμενο ανεπιθύμητο βασιλιά, ενώ απ’ την άλλη, ο εκπαιδευμένος στις ιερατικές τέχνες νεαρός Δαβίδ, αναλαμβάνει τον ρόλο του λυτρωτή (Μεσσία, Maschiah) για να δρέψει δάφνες και προνόμια!

Πληγές λοιπόν και ιάσεις σε αέναη επανάληψη, σταλμένες απ’ το ίδιο εξουσιαστικό κέντρο, στήνουν σταθερά ένα ενδιαφέρον εξουσιαστικό παρασκήνιο, για να δέσουν τις εξελίξεις στο άρμα των συμφερόντων και της θέλησης του κρυφού ιερατείου. «Ο Κύριος των πνευμάτων και εξουσιαστής των σωμάτων», το αδίστακτο κρυφό ιερατείο, σαν πραγματικός θεός, παρακολουθώντας αόρατος τις εξελίξεις, διασκεδάζει σπουδάζοντας την τέχνη της επέμβασης στην ιστορία, πάνω στο ίδιο του το έθνος και στην πλάτη του δικού του λαού και των ηγετών του!

Ακόμα και αν δούμε το περιστατικό απ’ την συνηθισμένη σκοπιά ενός πιστού θεολόγου, το πράγμα παραμένει εξαιρετικά μπερδεμένο. Δηλαδή, σύμφωνα με την παραδεκτή από τους πιστούς εκδοχή, αυτός που στέλνει το πονηρό πνεύμα για τιμωρία στον ανυπάκουο Σαούλ, είναι ο «Θεός». Ο Δαβίδ όμως, κόντρα σ’ αυτήν την θεϊκή θέληση, ανακόπτει με το θεραπευτικό του τραγούδι την ίδια την θεϊκή τιμωρία! Παρ’ όλα αυτά, ο «Θεός», όχι μόνο δεν ενοχλείται, αλλά απεναντίας, γίνεται φανερό ότι ο ίδιος αυτός «Θεός», στέλνει το κακό πνεύμα στον Σαούλ, ακριβώς για να δώσει, υπόσταση στις ικανότητες του εξορκιστή πνευμάτων Δαβίδ! Πληγές και ιάσεις λοιπόν απ’ το ίδιο εξουσιαστικό κέντρο!

Και διερωτάται κανείς: Αν όπως θέλει εδώ η αφήγηση, ο Θεός δημιουργεί τις σωματικές πληγές, για να δώσει την ευκαιρία στον ευνοούμενό του, να αποκτήσει τον πολύτιμο τίτλο του θεραπευτή, τότε…τι στο καλό θα εμπόδιζε, οποιονδήποτε έξυπνο προφήτη και λάτρη του Θεού των πληγών και των ιάσεων…να επαναλάβει το πανέξυπνο αυτό «θεϊκό» κόλπο; Ασφαλώς τίποτε!

Τελικά το πανέξυπνο κόλπο απέδωσε! Η απροσδόκητη αυτή πληγή της πνιγηρότητας, σταλμένη στον κατάλληλο άνθρωπο και στον κατάλληλο χρόνο, έδωσε στον Δαβίδ τον ευνοημένο του ιερατείου, την ασφαλέστερη αφορμή εισόδου στην βασιλική αυλή: «Και απέστειλε ο Σαούλ μήνυμα προς (τον πατέρα του Δαβίδ) Ιεσσαί, λέγων, πέμψον μοι τον υιόν σου. Και έλαβε ο Ιεσσαί όνον φορτωμένον με άρτους και ασκόν οίνου και έπεμψε αυτά διά του Δαβίδ του υιού αυτού (δώρα) προς τον Σαούλ. Και αγάπησε ο Σαούλ αυτόν (τον Δαβίδ) σφόδρα και έγινε οπλοφόρος αυτού. Και απέστειλε ο Σαούλ προς τον Ιεσσαί λέγων, ας παραστέκεται παρακαλώ ο Δαβίδ έμπροσθέν μου, διότι εύρηκε χάριν εις τους οφθαλμούς μου. Και όποτε το παρά θεού πονηρόν πνεύμα ήτο επί τον Σαούλ, ελάμβανε την κιθάραν (Ο΄: κινύρα) ο Δαβίδ και έπαιζε και ανεκουφίζετο ο Σαούλ και ανεπαύε και απεσύρετο απ’ αυτού το πονηρόν πνεύμα» (Α΄Βασιλειών 16: 19-23).

Σημειώστε πως αυτή είναι η πρώτη εμφάνισή του Δαβίδ στο βιβλικό κείμενο και προφανώς η πραγματική αφορμή της γνωριμίας του (επ)αοιδού-διώκτη κακών πνευμάτων Δαβίδ, με τον πάσχοντα από κακό πνεύμα Σαούλ. Ας δούμε όμως ποια εντυπωσιακή ανατροπή συμβαίνει στην συνέχεια του βιβλικού κειμένου!

Η αναμέτρηση Δαβίδ και Γολιάθ: Ένα επινοημένο ψεύδος

Περιέργως όμως, όσα περιγράψαμε παραπάνω, δεν αποτελούν την μοναδική εκδοχή της γνωριμίας του Δαβίδ με τον Σαούλ! Στην άμεση βιβλική συνέχεια, υπάρχει μια δεύτερη αφήγηση γνωριμίας των δύο ανδρών, που δεν έχει καμμιά απολύτως σχέση με την προηγούμενη και που μας αναγκάζει να σκεφτούμε σοβαρά, με πόση αφέλεια, αιώνες τώρα, εκατομμύρια αναγνώστες της Βίβλου, προσπερνούν αβασάνιστα τα πλέον αντιφατικά βιβλικά δεδομένα.

Μετά την πρώτη αυτή περιγραφή της γνωριμίας, του όμορφου κιθαρωδού και τραγουδο-θεραπευτή (επαοιδού) Δαβίδ και του βασιλιά Σαούλ, το βιβλίο του Σαμουήλ, στην άμεση συνέχειά του, αναπάντεχα και ανεξήγητα…επανεισάγει το πρόσωπο του Δαβίδ στην αφήγησή του, αυτή τη φορά με έναν εντελώς διαφορετικό, σαφώς ηρωικότερο και άκρως κολακευτικότερο τρόπο!

Ο Δαβίδ, στο αμέσως επόμενο κεφάλαιο (Α΄Βασιλειών 17: 1-58), παρουσιάζεται όχι πλέον, ως «άνδρας πολεμικότατος και σοφός», αλλά ως ένα απλό παιδαρέλι! Ένα ποιμαινόπαιδο, που με εντολή του πατέρα του, φέρνει τρόφιμα στα μεγαλύτερα στρατευμένα αδέλφια του. Έτσι, εντελώς συμπτωματικά, φτάνει στο μέτωπο του πολέμου και παρευρίσκεται σε μια ταπεινωτική για την παράταξη των Εβραίων κατάσταση!

Ένας γιγαντόσωμος Φιλισταίος, ο Γολιάθ, επί σαράντα και πλέον ημέρες, προκαλεί, σε μονομαχία τιμής, οποιονδήποτε ψυχωμένο Εβραίο για να κριθεί το μέλλον των δύο εμπόλεμων παρατάξεων σε μια μονομαχία ηρώων! Κανείς όμως δεν τολμούσε να βγει να τον αντιμετωπίσει!

Στην δεύτερη αυτή εισαγωγή του Δαβίδ στο βιβλικό κείμενο, ο Δαβίδ πλησιάζει τον βασιλιά Σαούλ, ζητώντας του την άδεια να απαντήσει αυτός, στην ατιμωτική αυτή πρόκληση! Ο Σαούλ, γνωρίζοντας ότι το αποτέλεσμα της μονομαχίας αυτής, θα κρίνει και την έκβαση της μάχης, έχει φυσιολογικές αντιρρήσεις και αρνείται λέγοντας: «Δεν δύνασαι να υπάγεις εναντίον του Φιλισταίου τούτου, διότι είσαι παιδίον, (Ο΄: παιδάριο), αυτός δε (ο Γολιάθ) ανήρ πολεμιστής εκ νεότητος αυτού» (Α΄Βασιλειών 17: 33).

Για να καμφθούν οι λογικές αντιρρήσεις του βασιλιά, η αφήγηση, βάζει στο στόμα του μικρού βοσκού Δαβίδ, ολοφάνερες υπερβολές: «Και είπε ο Δαβίδ προς τον Σαούλ, όταν ο δούλος σου έβοσκα τα πρόβατα του πατέρα μου, ήλθε λέων και άρκτος (ταυτόχρονα!) και ήρπασε πρόβατο εκ του ποιμνίου μου και εξήλθον κατόπιν και επάταξα αυτόν και ελευθέρωσα αυτό εκ του στόματός του και καθώς εσηκώθη εναντίον μου (ο λέων) ήρπασα αυτόν από της σιαγόνος (Ο΄: «φάρυγγος», δηλαδή απ’ τον λαιμό) και επάταξα και εθανάτωσα αυτόν. Επάταξε δε ο δούλος σου και τον λέοντα και την άρκτον» (Α΄Βασιλειών 17: 34-36).

Ο Σαούλ λοιπόν, για κάποιον ακατανόητο λόγο, αποδέχεται ως αληθινούς τους υπερβολικούς αυτούς ισχυρισμούς και πείθεται ότι μπροστά του δεν έχει ένα παιδάριο, που λέει ότι του κατέβει, αλλά έναν μικρόσωμο Ηρακλή! Ακολουθούν λοιπόν διάφορα «χαριτωμένα», που συμβαίνουν όταν προσπαθούν να του φορέσουν την υπερμεγέθη γι’ αυτόν στρατιωτική στολή του βασιλιά, στην οποία όμως μέσα, ο μικρόσωμος Δαβίδ ένιωσε άβολα: «Και εζώσθη ο Δαβίδ την ρομφαίαν επάνωθεν της πανοπλίας και ηθέλησε να περπατήσει. Και είπεν ο Δαβίδ προς Σαούλ, δεν δύναμαι να περπατήσω με όλα τούτα, διότι δεν έχω δοκιμάσει. Και εξεδύθη αυτά ο Δαβίδ και έλαβε την ράβδον αυτού εν τη χειρί αυτού» (Α΄Βασιλειών 17: 39-40).

Τελικά, φορώντας ξανά τα ρούχα του βοσκού και κρατώντας μόνο την ποιμενική του ράβδο (η αφήγηση δεν έχει αναφέρει ακόμα τίποτε για την περίφημη σφενδόνα του!) το παιδάριον Δαβίδ, κατεβαίνει με την άδεια του βασιλιά, να μονομαχήσει με τον γίγαντα Γολιάθ! Αντί όμως ο Δαβίδ, να χρησιμοποιήσει την υπερβολική του δύναμη, με την οποία υποτίθεται ότι σκότωσε ταυτόχρονα δύο ισχυρότατα θηρία…αυτός βγάζει απ’ τον ποιμενικό του σάκο την σφενδόνη του και καθ’ οδόν «διάλεξε πέντε λίθους εκ του χειμάρρου και έθεσε αυτούς εις τον ποιμενικό του σάκο». Τελικά, κατά την αφήγηση πάντα, ο Δαβίδ με μια μοναδική βολή σφενδόνης, σκοτώνει από απόσταση τον σιδερόφρακτο γίγαντα και τον αποκεφαλίζει με το ίδιο του το σπαθί!

Η συνέχεια όμως είναι πραγματικά… εκρηκτικά αναπάντεχη!

Ο Σαούλ καταγοητευμένος απ’ την νίκη του Δαβίδ, ρωτά: «Τίνος υιός είναι ο νέος τούτος; Και απεκρίθη ο αρχηγός του στρατεύματος. Μα τη ζωή σου βασιλιά μου, δεν εξεύρω. Και είπεν ο βασιλεύς ερώτησον συ, τίνος υιός είναι ο νεανίσκος ούτος…και έφεραν αυτόν ενώπιον του Σαούλ και ερώτησε αυτόν ο Σαούλ, τίνος υιός είσαι; Και απεκρίθη ο Δαβίδ, υιός είμαι του δούλου σου Ιεσσαί του Βιθλεεμίτου» (Α΄Βασιλειών 17: 55-58).

Μα, για σταθείτε, μόλις στο προηγούμενο κεφάλαιο, ελάχιστα εδάφια πριν, δεν διαβάσαμε ότι ο Σαούλ γνώρισε τον Δαβίδ εξ αφορμής του πονηρού πνεύματος που τον βασάνιζε; Πώς γίνεται στην περίπτωση του Γολιάθ, που βρίσκεται στην άμεση συνέχεια της βιβλικής αφήγησης (κυριολεκτικά στο επόμενο κεφάλαιο), να μη γνωρίζει πλέον κανείς τον Δαβίδ; Είναι δυνατόν να γνωρίσεις έναν άνθρωπο με δύο τόσο χαρακτηριστικά διαφορετικούς τρόπους, χωρίς στον έναν να ψεύδεσαι; Ασφαλώς όχι!

Όπως καταλαβαίνετε, δεν κατασκευάζουμε αντιρρήσεις για την υποτιθέμενη άγια εγκυρότητα της Βίβλου, αυτές προκύπτουν μόνες τους, αποκαλύπτοντας την κραυγαλέα πλαστότητα των βιβλικών αφηγήσεων! Τα δεδομένα των ερωτήσεών μας, είναι όλα εκεί, γραμμένα με την πλέον ξεκάθαρη αντιφατικότητα, που θα περίμενε κανείς να τα βρει μόνο σε ένα φαύλο και εντελώς ανθρώπινο προχειρογράφημα!

Σαφέστερο λοιπόν δεν θα μπορούσε να γίνει! Μπροστά μας έχουμε δύο αντικρουόμενες αφηγήσεις γνωριμίας των δύο ανδρών, που με καμία θεολογική αλχημεία δεν μπορεί να αληθεύουν αμφότερες ταυτόχρονα.

Επειδή λοιπόν δεν προκύπτει από πουθενά, ότι ολόκληρη η αυλή του Σαούλ, ξαφνικά τρελάθηκε ή έπαθε μαζική αμνησία, αλλά ούτε κι εμείς σκοπεύουμε να τρελαθούμε, για το χατίρι οποιασδήποτε «άγιας» ιουδαϊκής Βίβλου, επιμένουμε πως αναγκαστικά και οπωσδήποτε, πρέπει να διαλέξουμε ως αληθινή μια απ’ τις δύο περιγραφές.

Λοιπόν, μιας και δεν έγινε τόσους αιώνες, διαλέξτε σήμερα εσείς, ποιά απ’ τις δύο θέλετε να είναι η πραγματική αφορμή της γνωριμίας του Δαβίδ με τον Σαούλ: Το «πονηρό πνεύμα», ή ο Φιλισταίος «Γολιάθ»; Κάθε απόπειρα διατήρησης και των δύο αφηγήσεων ταυτόχρονα, είναι έργο αφελών απατεώνων, ή μωρόπιστων οπαδών θρησκείας!

Με μια μόνο ματιά λοιπόν καταλαβαίνουμε, ότι η ηρωική εκδοχή του γιγαντοκτόνου Δαβίδ, είναι πλαστή. Στον δόλιο κόσμο της Βίβλου, όπου τα όπλα της μαγείας αφθονούν και ο πραγματικός ηρωισμός σπανίζει, είναι φανερό πως η κατασκευασμένη εκδοχή, είναι αυτή του χειροδύναμου βοσκού, που σκοτώνει ταυτόχρονα λέοντα και αρκούδα και συμπληρώνει την μυθολογική προσωπογραφία του, με τον δόλιο φόνο ενός πάνοπλου γίγαντα!

Αλήθεια όμως, γιατί βρίσκουμε δύο διαφορετικές ιστορίες γνωριμίας του Δαβίδ με τον Σαούλ; Η απάντηση είναι απλή και εκπληκτική! Με βάση τους σαφείς, προγενέστερους της εποχής του Δαβίδ νόμους του Μωυσή, ο Δαβίδ ήταν μάγος, που έπρεπε να θανατωθεί! Η ιδιότητα του επαοιδού, ήταν θανάσιμη παράβαση: «Και αν ανήρ γίνει επαοιδός, εξάπαντος θέλει με λίθους θανατωθεί» (Λευιτικόν 20: 27).

Είναι λοιπόν ολοφάνερο, πως ολόκληρη η δεύτερη περιγραφή του σφενδονιστή Δαβίδ, κατασκευάστηκε πολύ αργότερα, όχι μόνο για να ταιριάζει στον κατοπινό θρυλικό βασιλιά του Ισραήλ, αλλά κυρίως για να αντικαταστήσει την πρώτη αφήγηση, που από κάποια ανεξήγητη αβλεψία των βιβλικών αντιγραφέων, απεκάλυπτε μια μυστική απαγορευμένη ιδιότητα του Δαβίδ, αυτή του μάγου-επαοιδού!

Η διαδικασία αντικατάστασης της μιας αφήγησης από την άλλη, για κάποιον λόγο δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί! Κάποια απροσδόκητη συγκυρία (προφανώς η ξαφνική μετάφραση των Ο΄ στα ελληνικά) παγίδεψε δίπλα-δίπλα τις δύο αντικρουόμενες αφηγήσεις, πριν ο παραμυθένιος γιγαντοκτόνος Δαβίδ αντικαταστήσει οριστικά τον επαοιδό Δαβίδ και εξαφανίσει οριστικά την κατακριτέα, αλλά και άκρως ενδιαφέρουσα συμπεριφορά του μάγου-επαοιδού βασιλιά Δαβίδ! Και είναι ίσως αυτή η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και πανέξυπνη συνταγή, κλοπής προνομίων δια της μαγγανείας, που έκανε τους αντιγραφείς να διστάσουν πριν πετάξουν οριστικά στην αφάνεια, την πρώτη απ’ τις δύο αυτές εκδοχές!

Φυσικά, κι εμείς με την σειρά μας, δεν θα χάσουμε την ευκαιρία να σχολιάσουμε την χιλιοπαινεμένη αυτή εικόνα του σφενδονιστή Δαβίδ. Στο συμπέρασμα της εξ ολοκλήρου παραμυθολογικής σύλληψης, βοηθάει επίσης και η ίδια η αφήγηση της γιγαντομαχίας του Δαβίδ, αφού ακόμα και στην πλέον επιπόλαιη κριτική, φαίνεται εξαιρετικά αυτοαναιρούμενη. Η πρόκληση σε μονομαχία, για την επίλυση των διεκδικήσεων και η συνολική περιγραφή παραπέμπει έντονα σε ομηρικό ύφος. Στις δεκάδες μάχες που περιγράφονται στην Βίβλο με τους Φιλισταίους, η πρόκληση αυτή, σε μονομαχία μεταξύ ηρώων, ουδέποτε επανεμφανίζεται!

Λίγο πριν από την υπόθεση του Γολιάθ, η Βίβλος περιγράφει μια συντριπτική νίκη του Σαούλ, με εξακόσιους μονάχα άοπλους Εβραίους στρατιώτες, (Α΄Βασιλειών 14: 2) απέναντι σε μια Φιλισταιική πανστρατιά «τριάντα χιλιάδων αρμάτων, έξι χιλιάδων ιππέων και λαός (πεζοπόρων στρατιωτών) ως η άμμος της θαλάσσης» (Α΄Βασιλειών 13: 1-5). Τουλάχιστον οι 600 αυτοί στρατιώτες του Σαούλ, μόλις είχαν δει «τέρατα και σημεία», υπέρ του λαού τους… Γιατί λοιπόν επί σαράντα ολόκληρες μέρες, κανείς δεν τολμούσε να αποδεχθεί την πρόκληση;

Στην μάχη (που προηγείται του επεισοδίου με τον Γολιάθ) με τις χείμαρρο-μαγγανείες του Σαμουήλ…οι Φιλισταίοι «τρελάθηκαν» και «αλληλοσκοτώθηκαν». Στην ίδια αυτή μάχη, ο Ιωνάθαν, ο γιος του βασιλιά Σαούλ, ολομόναχος σκότωσε είκοσι πάνοπλους άνδρες! (Α΄Βασιλειών 14: 14) Παρ’ όλα αυτά, ούτε κι αυτός ο υποτιθέμενος ήρωας των μαχών, επί σαράντα μέρες δεν τόλμησε να αποδεχθεί την μονομαχία με τον Γολιάθ!

Όλοι αυτοί οι σκληροτράχηλοι στρατιώτες…επί σαράντα μέρες ακούνε τον Γολιάθ να τους ταπεινώνει και να χλευάζει τον παντοδύναμο θεό τους! Κρίνουν όμως, ότι δεν θα ήταν φρόνιμο να διακινδυνεύσουν το μέλλον της χώρας τους σε μια άνιση μονομαχία με τον γίγαντα Γολιάθ!

Ξαφνικά όμως, όλα αυτά τα πολύ συνετά, ανατρέπονται και την κρίσιμη αυτή μονομαχία, που πρόκειται να σημάνει ζωή ή θάνατο για την παράταξή τους και υποτέλεια για ολόκληρο τον λαό τους…την αναθέτουν σε ένα ανεκπαίδευτο παιδαρέλι, που κανένας δεν γνωρίζει, που δεν μπορεί να κρατήσει όπλα, και ο κάθε έμπειρος στρατιωτικός θα μπορούσε δικαιολογημένα να υποθέσει, ότι είναι ένας τυχαίος νεαρός που καταφεύγει σε ολοφάνερες υπερβολές, με «ιστορίες για αρκούδες» και λιοντάρια που δήθεν σκότωσε ταυτόχρονα, προκειμένου να ικανοποιήσει την αρρωστημένη φιλοδοξία του, με κίνδυνο να παρασύρει σε υποδούλωση ολόκληρη την χώρα!

Θα πρέπει να υποθέσουμε λοιπόν, ότι το πραγματικό θαύμα της περίπτωσης, είναι η ανεξήγητη αφέλεια των στρατιωτικών συμβούλων του Σαούλ, που ξαφνικά, επέτρεψαν σε έναν άγνωστο μυθομανή νεαρό βοσκό, να πάρει το μέλλον της χώρας στα χέρια του, κατεβαίνοντας να μονομαχήσει με το φοβερό Γολιάθ, παίρνοντας μαζί του…μόνο το ποιμενικό ραβδί του! Πραγματικά, κατά την αφήγηση, κανείς δεν φαίνεται να γνωρίζει την ύπαρξη της σφενδόνης, ως το τελικό όπλο του Δαβίδ, πριν αυτός ξεκινήσει για την φανταστική αυτή μονομαχία!

Απ’ την άλλη, ο κατά τον ισχυρισμό του, χειροδύναμος Δαβίδ, συμπεριφέρεται δόλια χωρίς λόγο. Αντί να μονομαχήσει τίμια, στηριζόμενος στην απαράμιλλη θεόδοτη δύναμή του, την οποία μόλις περιέγραψε, αυτός λιθοβολεί τον αντίπαλό του από απόσταση, ακυρώνοντας όσα ο ίδιος είπε. Αν πάλι, η επιλογή του σφενδονισμού, στηρίχθηκε σε θεϊκή (προφητική) διαβεβαίωση, τότε…γιατί πήρε μαζί του πέντε και όχι έναν και μοναδικό λίθο;

Ο ίδιος ο γίγαντας Γολιάθ είναι εντελώς παραμυθένιος!

Με ύψος «έξη πηχών και σπιθαμής», είναι ένα τρίμετρο, δυσκίνητο, μυθικό τέρας! Ένας σχεδόν ανάπηρος γίγαντας, με πρωτοφανή μάλιστα ακρομεγαλία. Μια διαπιστωμένη πάθηση γιγαντισμού, με τόσα πολλά και οδυνηρά συμπτώματα, που όχι μόνο δεν θα μπορούσε ποτέ να αναλάβει την τιμή μιας τόσο σημαντικής μονομαχίας, αλλά θα του ήταν απολύτως αδύνατον, να αποκτήσει και αυτήν ακόμα την ιδιότητα του στρατιώτη, αφού θα ήταν αδύνατον να ανταποκριθεί στις κοπιαστικές πορείες και την σκληρή στρατιωτική εκπαίδευση!

Τα ίδια τα βιβλικά στοιχεία που έχουμε γι’ αυτόν, είναι σαφώς υπερβολικά, ακόμα και για το μέγεθος ενός γίγαντα. Μόνο ο θώρακάς του, κατά τον βιβλικό μυθιστοριογράφο ζύγιζε: «πέντε χιλιάδες σίκλους» (ένας σίκλος =14,25gr) δηλαδή 71 κιλά! Αν προσθέσει κανείς, το 600 σίκλων δόρυ του (8,5 κιλά) και ολόκληρο τον υπόλοιπο οπλισμό του, όπως περικεφαλαία, ξίφος, δεύτερο δόρυ, περικνημίδες κ.λ.π, η συνολική στρατιωτική εξάρτηση του γίγαντα, πρέπει να ξεπερνούσε τα εκατόν πενήντα κιλά! Ένα τέτοιο φορτίο, μόνο ένας γίγαντας με τετραπλάσιο βάρος θα μπορούσε να το κουβαλήσει! Ε, λοιπόν μόνο η χαλδαιο-παραμυθική Βίβλος, θα απαιτούσε να δεχθούμε ως αληθινές τέτοιες εξωφρενικές τερατολογίες! Βέβαια στην κατεύθυνση της απατηλής αφήγησης, συνηγορούν και άλλοι ακόμα λόγοι.

Η ίδια η βιβλική αφήγηση, παραμένει μέχρι σήμερα, εμφανώς αμφισβητούμενη. Η τόσο ποιητική, έως επική αυτή νίκη του Δαβίδ επί του Γολιάθ, εικόνα που έγινε παγκοσμίως γνωστή και παροιμιώδης, αγνοείται επιδεικτικά απ’ το υπόλοιπο της Παλαιάς Διαθήκης! Το πλέον ενδεικτικό είναι, ότι ακόμα και ο ίδιος ο πολυγραφότατος Δαβίδ, στον οποίον αποδίδονται 150 θρησκευτικά ποιήματα, «ύμνοι, θρήνοι και ευχαριστιακά άσματα» (ψαλμοί), που είναι φορτωμένα με υπαινιγμούς επέμβασης του Θεού στην ζωή και στην ιστορία του Δαβίδ, ποτέ και πουθενά δεν αναφέρουν ούτε μια φορά το όνομα Γολιάθ!

Απουσιάζει δε εντελώς από τους ύμνους του και η υποτιθέμενη παράτολμη μάχη του, ταυτόχρονα με δύο άγρια θηρία, λέοντα και αρκούδα, για να σώσει την ζωή ενός μοναδικού προβάτου!

Εξαίρεση στην πολυσήμαντη παρασιώπηση του ονόματος του Γολιάθ από την Βίβλο, αποτελεί μόνο το βιβλίο «Σοφία Σειράχ», που όμως κατά γενική ομολογία γράφτηκε επί αρχιερέως Σίμωνος υιού Ονίου, δηλαδή περί το 190 π.Χ. και το μόνο που αυτό ολοφάνερα υπογραμμίζει είναι, ότι ο αυτός μύθος του Γολιάθ, δημιουργήθηκε εκείνη περίπου την εποχή, για να απαλλάξει τον Δαβίδ, τον βασιλικό πρόγονο του Ιησού, από την καυτή κατηγορία του μάγου-επαοιδού, ηρωοποιώντας και αναδεικνύοντάς τον, ως τον ενδοξότερο βασιλιά της εβραϊκής ιστορίας.

Όμως, έστω και με καθυστέρηση αιώνων, ας διαγράψουμε επιτέλους την ολοφάνερα πλαστή αυτή βιβλική εικόνα του γιγαντοκτόνου Δαβίδ, διότι όπως όλα δείχνουν, η δήθεν πολυύμνητη αυτή νίκη του Δαβίδ επί του Γολιάθ…απλά ουδέποτε υπήρξε!

Ο Γολιάθ είναι ένα πρόχειρο αρχαίο θεολογικό καρτούν, που γεννήθηκε στην άκρη της πέννας των εξωραϊστών της Βίβλου! Ένα εβραϊκό κόμιξ (εκ του ελληνικού κωμικόν) για να καλύψει ένα βαρύ ελάττωμα (ή κρυφό προτέρημα) στο προφίλ του αγαπημένου βασιλιά Δαβίδ! Μόνο η χρόνια θρησκευτική αποχαύνωσή μας και η καθημερινά καλλιεργούμενη θεολογική παραμυθολαγνεία των πιστών, μπορούσε να καταπιεί για τόσους αιώνες, τόσα πολλά κακότεχνα και αυτοαναιρούμενα ψέματα.

Το αναγεννησιακό άγαλμα του σφενδονιστή Δαβίδ, απ’ τον Μιχαήλ Άγγελο!

Βέβαια μετά από τόσους αιώνες αδιατάρακτης παραμυθοφαγίας, πρέπει να παραδεχθούμε, ότι πολύ μεγαλύτεροι «γίγαντες» απ’ τον επινοηθέντα Γολιάθ, έπεσαν κυριολεκτικά «ξεροί» απ’ τα ψεύτικα λιθαράκια, που κατά καιρούς μας εκσφενδόνισε κατακούτελα, η φαντασία της εβραϊκής θεολογίας. Δυστυχώς ολόκληρη η γιγαντιαίων διαστάσεων πανανθρώπινη νοημοσύνη, απεδείχθη ένας τέτοιος διανοητικά ανήμπορος μωρογίγαντας, που με τον παραμικρό εντυπωσιασμό, γονατίζει μπροστά στις ασήμαντες θεολογικές πετριές, της δόλιας βιβλικής ευρηματικότητας!

Αν και η θλιβερή αυτή διαπίστωση, δεν φαίνεται πια να διορθώνει σχεδόν τίποτε! Εντούτοις, έστω και με καθυστέρηση αιώνων, όσοι από μας αισθάνονται τον καπνό της θρησκευτικής απάτης να μας πνίγει, ας φωνάξουμε αγανακτισμένοι: «Πάψτε πια να επαναλαμβάνετε πειθήνια τα βιβλικά ψεύδη»… Με την ελπίδα μέσα στον χυδαίο αυτόν παγκόσμιο πνευματικό θόρυβο, να ακουστεί η ασήμαντη αυτή απομυθοποιητική κραυγή μας…έστω από κάποιους πραγματικούς σοφούς του μέλλοντος…

------------------------------

*Δαβίδ, ένας άνδρας κατὰ τὴν καρδίαν τοῦ Κυρίου

Είναι δύσκολο να βρει κανείς κάποιον χαρακτήρα της Βίβλου, τον οποίο ο Θεός συμπαθούσε πιο πολύ από τον Δαβίδ. Ο Δαβίδ επιλέχθηκε απευθείας από τον Θεό να γίνει βασιλιάς και από τότετο πνεύμα του Θεού πήγε στον Δαβίδ και δεν έφυγε ποτέ.

καὶ ἔλαβε Σαμουὴλ τὸ κέρας τοῦ ἐλαίου καὶ ἔχρισεν αὐτὸ ἐν μέσῳ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, καὶ ἐφήλατο πνεῦμα Κυρίου ἐπὶ Δαυὶδ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ἐπάνω. • Α Βασ 16,12-13

Η καρδιά του ήταν τέλεια με τον Θεό και ο Θεός ήταν μαζί του.

καὶ διεπορεύετο Δαυὶδ πορευόμενος καὶ μεγαλυνόμενος, καὶ Κύριος παντοκράτωρ μετ' αὐτοῦ. • Β Βασ 5,10

καὶ ἐγενήθη ἐν καιρῷ γήρους Σαλωμὼν καὶ οὐκ ἦν ἡ καρδία αὐτοῦ τελεία μετὰ Κυρίου Θεοῦ αὐτοῦ, καθὼς ἡ καρδία Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ ἐξέκλιναν γυναῖκες αἱ ἀλλότριαι τὴν καρδίαν αὐτοῦ ὀπίσω θεῶν αὐτῶν. • Γ Βασ 11,4

καὶ ἐπορεύθη ἐν ταῖς ἁμαρτίαις τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, αἷς ἐποίησεν ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἦν ἡ καρδία αὐτοῦ τελεία μετὰ Κυρίου Θεοῦ αὐτοῦ ὡς ἡ καρδία τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. • Γ Βασ 15,3

Πορευόταν στον δρόμο του Θεού και τηρούσε τις εντολές του.

καὶ ἐὰν πορευθῇς ἐν τῇ ὁδῷ μου φυλάσσειν τὰς ἐντολάς μου καὶ τὰ προστάγματά μου, ὡς ἐπορεύθη Δαυὶδ ὁ πατήρ σου, καὶ πληθυνῶ τὰς ἡμέρας σου • Γ Βασ 3,14

Και πάντα έκανε το σωστό στα μάτια του Θεού και ποτέ δεν παρεξέκλινε από τον δρόμο του (εκτός ίσως από όταν έστειλε τον Ουρία τον Χετταίο σε σίγουρο θάνατο για να κάνει δική του τη γυναίκα του).

ὡς ἐποίησε Δαυὶδ τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, οὐκ ἐξέκλινεν ἀπὸ πάντων, ὧν ἐνετείλατο αὐτῷ, πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ. • Γ Βασ 15,5

Σύμφωνα με τις Πράξεις ήταν «ἄνδρας κατὰ τὴν καρδίαν τοῦ» Θεού.

καὶ μεταστήσας αὐτὸν ἤγειρεν αὐτοῖς τὸν Δαυῒδ εἰς βασιλέα, ᾧ καὶ εἶπε μαρτυρήσας· εὗρον Δαυῒδ τὸν τοῦ Ἰεσσαί, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, ὃς ποιήσει πάντα τὰ θελήματά μου. • Πραξ 13,22

Αν, λοιπόν, θέλετε να μάθετε ποιος τύπος ανθρώπου αρέσει στον Θεό, αρκεί να δείτε τον Δαβίδ. Όσοι πιστεύετε στη Βίβλο θα πρέπει να προσπαθήσετε να μιμηθείτε τον Δαβίδ και πάντα να αναρωτιέστε "τι θα έκανε ο Δαβίδ σε αυτήν την περίπτωση;" Έχοντας αυτά υπόψη, ας δούμε κάποιες από τις ευσεβείς πράξεις του Δαβίδ.

Σκοτώνει τον Γολιάθ με τη σφεντόνα του, τον αποκεφαλίζει και φέρνει το κεφάλι του στην Ιερουσαλήμ. • Α Βασ 17,51-57

Αυτός και ο Σαούλ κάνουν διαγωνισμό ποιος θα σκοτώσει περισσότερους για χάρη του Θεού ενώ γυναίκες χορεύουν σαν μαζορέτες και τραγουδούν «Ο Σαούλ σκότωσε χιλιάδες, αλλά ο Δαβίδ σκότωσε δεκάδες χιλιάδες». • Α Βασ 18,6-7

Σκοτώνει 100 Φιλισταίους και φέρνει τις ακροβυστίες τους στον Σαούλ για να αγοράσει την πρώτη του σύζυγο, την κόρη του Σαούλ, Μελχόλ. • Α Βασ 18,25-27

"καὶ κατίσχυσε Δαυὶδ καὶ ἐπολέμησε τοὺς ἀλλοφύλους καὶ ἐπάταξεν ἐν αὐτοῖς πληγὴν μεγάλην σφόδρα" • Α Βασ 19,8

Προσποιείται τον τρελό, χτυπιέται στην πύλη της Γεθ ενώ σάλια τρέχουν στο πηγούνι του, ώστε οι εχθροί των Ισραηλιτών να τον δεχτούν στην πόλη τους και να τον προστατέψουν από τον Σαούλ. • Α Βασ 21,12

"ἐπηρώτησε Δαυὶδ διὰ τοῦ Κυρίου λέγων· εἰ πορευθῶ καὶ πατάξω τοὺς ἀλλοφύλους τούτους; καὶ εἶπε Κύριος· πορεύου καὶ πατάξεις ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις τούτοις […] καὶ ἐπολέμησε τοῖς ἀλλοφύλοις, καὶ ἔφυγον ἐκ προσώπου αὐτοῦ, καὶ ἀπήγαγε τὰ κτήνη αὐτῶν καὶ ἐπάταξεν ἐν αὐτοῖς πληγὴν μεγάλην" • Α Βασ 23,2-5

Ορκίζεται να σκοτώσει "ἐκ πάντων τῶν τοῦ Νάβαλ ἕως πρωΐ οὐροῦντα πρὸς τοῖχον." • Α Βασ 25,22.34

"καὶ ἀνέβαινε Δαυὶδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ καὶ ἐπετίθεντο ἐπὶ πάντα τὸν Γεσιρὶ καὶ ἐπὶ τὸν Ἀμαληκίτην […] καὶ ἔτυπτε τὴν γῆν καὶ οὐκ ἐζωογόνει ἄνδρα ἢ γυναῖκα […] καὶ εἶπε Δαυὶδ πρὸς Ἀγχοῦς· κατὰ νότον τῆς Ἰουδαίας καὶ κατὰ νότον Ἰεσμεγὰ καὶ κατὰ νότον τοῦ Κενεζί. καὶ ἄνδρα καὶ γυναῖκα οὐκ ἐζωογόνησα" • Α Βασ 27,8-11

Αποκτά πολλές συζύγους. • Α Βασ 30,5

Λέει σε έναν από τους δούλους του (ἓν τῶν παιδαρίων αὐτοῦ) να σκοτώσει τον Αμαληκίτη αγγελιαφόρο που ισχυρίστηκε ότι σκότωσε τον Σαούλ από οίκτο, σύμφωνα με την επιθυμία του ίδιου του Σαούλ. • Β Βασ 1,15

Όταν ο Ιωάβ (αξιωματικός του Δαβίδ) σκοτώνει τον Αβεννήρ (χτυπώντας τον στα παΐδια, φυσικά, πού αλλού;), ο Δαβίδ λέει ότι δεν ευθύνονται αυτός και το βασίλειό του, αλλά μόνο ο Ιωάβ. Έτσι, ο Δαβίδ, καταριέται τον Ιωάβ, την οικογένειά του και τους απογόνους τους να πάσχουν από αφροδισιακές νόσους και λέπτρα, να πεθαίνουν της πείνας, να αυτοκτονούν ή να κουτσαίνουν. • Β Βασ 3,27-29

Δύο άνδρες του Δαβίδ σκοτώνουν τον γιο του Σαούλ και του φέρνουν το κεφάλι του, πιστεύοντας ότι θα τον ευχαριστήσουν. Όμως ο Δαβίδ όχι μόνο δεν χαίρεται αλλά βάζει να σκοτώσουν τους δύο άνδρες, να κόψουν τα χέρια και τα πόδια τους και να κρεμάσουν τα ακρωτηριασμένα σώματά τους πάνω από μια κρήνη στη Χεβρών. • Β Βασ 4,6-12

Δίνει εντολή να χτυπούν με το σπαθί τους Ιεβουσαίους, ακόμα και τους τυφλούς και κουτσούς. • Β Βασ 5,8

Ρωτά τον Θεό αν θα του παραδώσει τους Φιλισταίους αν τους επιτεθεί και ο Θεός του απαντά ότι πράγματι, θα τον βοηθήσει. Έτσι για άλλη μια φορά, ο Δαβίδ με τη βοήθεια του Θεού "ἐπάταξε τοὺς ἀλλοφύλους" • Β Βασ 5,19.25

Χορεύει με έξαλα ρούχα ("ἐνδεδυκὼς στολὴν ἔξαλλον") και όταν η σύζυγός του, Μελχόλ, τον επιτιμά, ο Θεός την τιμώρησε "καὶ τῇ Μελχὸλ θυγατρὶ Σαοὺλ οὐκ ἐγένετο παιδίον ἕως τῆς ἡμέρας τοῦ ἀποθανεῖν αὐτήν". • Β Βασ 6,14.20-23

Σκοτώνει τους μισούς Μωαβίτες και τους άλλους μισούς τους κρατά ως σκλάβους. Επίσης έκοψε τους τένοντες εννιακοσίων (από τα χίλια) αλόγων του ιππικού των Μωαβιτών. • Β Βασ 8,2-4

Σκοτώνει περισσότερους από 40.000 ανθρώπους σε Συρία και Ιδουμαία και υποδουλώνει όλους τους άλλους (και φυσικά "ἔσωσε Κύριος τὸν Δαυὶδ ἐν πᾶσιν, οἷς ἐπορεύετο"). • Β Βασ 8,5-14

Βλέπει μια γυναίκα, τη Βηρσαβέ, να κάνει μπάνιο στη κοίτη του ποταμού και επειδή του καλαρέσει, στέλνει να του τη φέρουν και συνουσιάζεται μαζί της και την αφήνει έγκυο. • Β Βασ 11,2-5

Λέει στον αξιωματικό του Ιωάβ να στείλει τον Ουρία, σύζυγο της Βηρσαβέ, εκεί που ο πόλεμος είναι πιο έντονος, να σταματήσουν να υποστηρίζουν τα νώτα του, ώστε ο εχθρός να τον περικυκλώσει και να τον σκοτώσει. Πράγματι, αυτό γίνεται και ο Δαβίδ αποκτά άλλη μια σύζυγο. Αυτό ήταν και το μόνο πράγμα που έκανε ποτέ ο Δαβίδ και "πονηρὸν ἐφάνη ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου. " • Β Βασ 11,15-17.27

Σκοτώνει με βασανιστήρια (με πριόνια, αξίνες ή σε καμίνια) τους κατοίκους όλων των πόλεων των Αμανιτών. • Β Βασ 12,31

Δείχνει ασυνήθιστη αυτοσυγκράτηση και δεν έρχεται σε συνουσία με τις παλακίδες του ("πρὸς αὐτὰς οὐκ εἰσῆλθε"), αντίθετα τις θέτει σε κατ' οίκον περιορισμό ("ἔδωκεν αὐτὰς ἐν οἴκῳ φυλακῆς"). Το έγκλημά τους ήταν ότι τις βίασε ο γιος του, Αβεσαλώμ. • Β Βασ 20,3

Προκειμένου να καταπραΰνει τον Θεό και να δώσει τέλος στον λιμό που προκάλεσε ο προκάτοχός του, Σαούλ, ο Δαβίδ παραδίδει επτά γιους του Σαούλ να κρεμαστούν "ἔναντι Κυρίου" • Β Βασ 21,6-9

Ο γέρο-Δαβίδ κρυώνει και γι' αυτό του φέρνουν μια νεαρή παρθένα για να τον &laguot;ζεστάνει»t; • Γ Βασ 1,1-4

Τα τελευταία λόγια του Δαβίδ είναι να διατάξει τον γιο του, Σολομώντα, να σκοτώσει τον Ιωάβ και τον Σεμεΐ. • Γ Βασ 2,5-9

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΑΠΗ: ΕΡΩΤΑΣ, ΦΙΛΙΑ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ

Τους αρχαίους Έλληνες, των οποίων οι ανακαλύψεις και οι εξελίξεις στα μαθηματικά, τη λογική, την ηθική, τις τέχνες και σε πολλά άλλα θέματα συνεχίζουν να ασκούν εξέχουσα επιρροή στον δυτικό πολιτισμό, και επομένως και στο παγκόσμιο χωριό, τους απασχολούσε ζωτικά το θέμα της αγάπης και της σχέσης της με την ανθρώπινη ψυχή. Σε αυτή την προχριστιανική περίοδο, οι Έλληνες ήταν παγανιστές και η άποψή τους για την ψυχή δεν ήταν θρησκευτική, που έχει να κάνει με πνεύματα ή φαντάσματα. Ο Πλάτωνας και οι άλλοι αντιλαμβάνονταν την αγάπη σαν να κατοικεί στην ψυχή και την ψυχή την ίδια (και επομένως την αγάπη) σαν να έχει τρία μέρη ή διαστάσεις. Αυτές οι διαστάσεις αντιστοιχούν στα σπλάχνα, το μυαλό και την καρδιά. Οι Έλληνες ονόμαζαν αυτούς τους τρεις διαφορετικούς τύπους αγάπης έρωτα, φιλία και αγάπη.

Αν και σήμερα χρησιμοποιούμε τη λέξη “ερωτικό” για να εννοήσουμε σεξουαλικό, η ελληνική αντίληψη του έρωτα στην πραγματικότητα αναφερόταν σε όλες τις ανθρώπινες φυσικές επιθυμίες. Η επιθυμία για φαγητό και ποτό ήταν ερωτική (καθώς ανήκαν στον τομέα των σπλάχνων) όσο και η επιθυμία για σεξ. Από αυτή τη σκοπιά, το σεξ είναι άλλη μια από τις ορέξεις, χωρίς να έχει περισσότερη αξία κρίσης συνδεδεμένη με αυτό από ότι το φαγητό. Μόνο όταν οι θρησκείες άρχισαν να ελέγχουν την ανθρώπινη κοινωνική συμπεριφορά είδαμε τη σεξουαλικότητα να τη διαχειρίζονται σαν κάτι διαφορετικό από τις υπόλοιπες σωματικές επιθυμίες, που οδήγησε στο περιορισμένο (και σημερινό) νόημα του έρωτα. “Ερωτική αγάπη”, επομένως, στη σημερινή γλώσσα, σημαίνει σεξουαλική αγάπη και κουβαλάει μαζί της υπονοούμενη έλξης, σαγήνης, ατμόσφαιρα μυστηρίου, χημείας και ζωώδους μαγνητισμού. Δεν μπορούμε να αρνηθούμε τη σημαντικότητά της, αλλά επίσης να επιβεβαιώσουμε τις υψηλότερες πλευρές της αγάπης.

“Φιλία” σημαίνει μια διανοητική έλξη από κάποιον ή κάτι που εξελίσσεται σε κάποιο είδος αγάπης. Η φιλοσοφία η ίδια, που σημαίνει “αγάπη της σοφίας”, συμβαίνει να είναι ένα καλό παράδειγμα.

Φιλία σημαίνει να αγαπάς ανθρώπους, πράγματα ή ιδέες με μη σεξουαλικούς τρόπους. Η σχέση μεταξύ ενός μαθητή και ενός δασκάλου μπορεί να είναι φιλική αγάπη, όπως μπορεί να είναι η έλξη προς ένα φίλο, ένα ποίημα, ένα τοπίο, ένα μαθηματικό θεώρημα, μια ηθική θεωρία, το θέμα μιας μελέτης, ένα επάγγελμα ή έναν κοινωνικό σκοπό. Οι άνθρωποι που αγαπούν τη δουλειά τους έχουν φιλικές σχέσεις με την καριέρα τους. Αγαπάτε και υμνείτε τη ζωή την ίδια; Αυτό είναι επίσης φιλία. Μια από τις πιο ισχυρές εκφράσεις της φιλίας είναι η σχέση που ενώνει δύο φίλους.

Στη φιλία το εγώ δεν διαλύεται μέσα στον άλλο· αντιθέτως, εξελίσσεται. Διαφορετικά από την αγάπη, η φιλία δεν κηρύττει ότι ένα κι ένα κάνουν ένα· αλλά ότι ένα κι ένα κάνουν δύο. Καθένας από τους δύο εμπλουτίζεται από και για τον άλλο. – ΕΛΙ ΓΟΥΙΖΕΛ

Η τρίτη, και πιο υψηλή μορφή αγάπης για τους Έλληνες, είναι η αγάπη – αγάπη που δεν ζητά τίποτα σε αντάλλαγμα.

Είναι η πιο σπάνια και η πιο πολύτιμη μορφή αγάπης. Αυτοί που εκδηλώνουν αγάπη ενεργούν πέρα από τα αγνά ατομικά κίνητρα: Ο κόσμος είναι γεμάτος από πλάσματα που χρειάζονται να αγαπηθούν από μια καλή καρδιά και η αγάπη είναι αγάπη που πηγάζει από μια τέτοια καρδιά. Η αγάπη καθιστά ικανούς τους ανθρώπους να βιώσουν θεϊκή αγάπη οι ίδιοι και να εκπέμψουν συμπόνια για τους άλλους. Επειδή η αγάπη είναι ανιδιοτελής, η έκφρασή της πάντα βοηθά και ποτέ δεν βλάπτει τους άλλους. Εκεί όπου ο έρωτας καθιστά δυνατούς τους ερωτικούς δεσμούς και τη δημιουργία οικογένειας και ο φίλος καθιστά τη φιλία και την κοινωνία δυνατές, η αγάπη καθιστά τη λατρεία και την ανθρωπιά δυνατές. Η αγάπη μπορεί επίσης να επικυρώσει και να δυναμώσει τόσο τη φιλία όσο και τον έρωτα.

Αυτό που κάνει την αγάπη διαφορετική από τον έρωτα και τη φιλία είναι η ανιδιοτέλειά της. Ο έρωτας κάνει τους ανθρώπους να πολεμούν να χάσουν ή να βρουν τους εαυτούς τους μέσα σε άλλους. Η φιλία τούς κάνει να θέλουν να ταυτιστούν με κάποιον άλλο. Η αγάπη εκδηλώνεται χωρίς να μπαίνουν στο δρόμο της το εγώ και τα κίνητρα. Το να δέχεστε αγάπη είναι σαν να νιώθετε τον ακτινοβόλο Ερεβοκτόνο ήλιο να λάμπει πάνω σας. Δεν σας πειράζει που λάμπει πάνω και σε άλλους επίσης· αντίθετα, θέλετε και οι άλλοι να το νιώθουν. Το να δίνετε αγαπητική αγάπη είναι σαν να παράγετε το ακτινοβόλο φως το ίδιο.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να βιώσετε την αγάπη σαν όφελος και μετά να τη δώσετε και σε άλλους. Μερικοί το κάνουν αυτό μέσω της προσευχής· μερικοί μέσω του διαλογισμού· άλλοι μέσα από τα σκληρά μαθήματα της ζωής και τη βαθμιαία απόκτηση της σοφίας· ακόμη άλλοι μέσα από μυστικιστικές αναζητήσεις. Όπως κι αν έρχεται στη ζωή σας, το κλειδί είναι να απαλείψετε το εγώ από την εξίσωση.

Αυτό ήταν ένα πρόβλημα για τον Φρόιντ – και μια αδυναμία στις θεωρίες του για την αγάπη. Ο Φρόιντ είχε διαβάσει λιγάκι για το “μυστικισμό” και τις υπαρξιακές καταστάσεις που μπορούν να επιτευχθούν μέσω τεχνικών που καταφέρνουν να ηρεμήσουν την απαιτητική, ερωτική ψυχή. Είχε ακούσει μαρτυρίες από ανθρώπους που είχαν βιώσει ταύτιση με το σύμπαν ή ενότητα με τα πράγματα, κατά τη διάρκεια των οποίων το εγώ προσωρινά διαλύεται. Οι άνθρωποι παρομοιάζουν αυτή την εμπειρία με το αίσθημα της σταγόνας που επιστρέφει στον ωκεανό, που συχνά συνοδεύεται από οπτικές εντυπώσεις θεϊκού φωτός ή ακουστικές εντυπώσεις θεϊκής μουσικής ή γευστικές εντυπώσεις θεϊκού νέκταρ ή απτικές εντυπώσεις του το να είναι λουσμένοι σε θεϊκή αγάπη. “Είμαι ανίκανος να ανακαλύψω αυτό το ωκεάνιο αίσθημα στον εαυτό μου”, ομολόγησε ο Φρόιντ, με κάμποση πικρία.

Και είχε δίκιο, γιατί η αγάπη δεν κατοικεί ή απορρέει από το εγώ ούτε από κάποια “κομμάτια” του εαυτού στον ψυχαναλυτικό του χάρτη. Ούτε το Εγώ ούτε το Υπερ-εγώ ούτε το Αυτό μπορεί να δώσει και να δεχθεί αγάπη, όχι περισσότερο από ό,τι μπορούν να μαυρίσουν στον ήλιο.

Είναι αναμφισβήτητα ένα καλό πράγμα να βιώνετε και έρωτα και φιλία, γιατί τότε θα ανακαλύψετε τα προτερήματα, τα ελαττώματα και τους περιορισμούς του εαυτού σας.

Και όταν είστε έτοιμοι για αυτή, η αγάπη θα σας περιμένει.

Με συγχωρείτε, δεν σας γνώρισα, έχω αλλάξει πολύ

Ένας σύγχρονος λόγιος είπε πως κανείς δε διαφέρει από τους άλλους τόσο όσο από τον ίδιο του τον εαυτό σε διάφορες φάσεις της προσωπικής του εξέλιξης. Αυτό ισχύει στις περισσότερες περιπτώσεις, γιατί το υγιές είναι, όσο ωριμάζεις, να περνάς με ταχύτητα από τη μια φάση στην άλλη και να αναπτύσσεις νέα ενδιαφέροντα.

Ωστόσο, δε μεγαλώνουν όλοι με τον ίδιο τρόπο στην κούρσα της ζωής. Πολλοί άνθρωποι ανακαλύπτουν πως, χρόνια αφότου ξεπέρασαν μια περίοδο της ζωής τους, οι φίλοι που τους συνόδευαν εξακολουθούν να βρίσκονται εκεί και απαιτούν από αυτούς να μείνουν πιστοί σ’ αυτό που υπήρξαν.

Ξαφνικά, άνθρωποι που είχαν πολλά κοινά δεν ξέρουν πια για ποιο πράγμα να μιλήσουν, πέρα από τις «παλιές εποχές», επειδή ο καθένας πολεμάει σ’ έναν διαφορετικό πόλεμο.

Είναι ανώφελο να διατηρούμε τεχνητά τις φιλίες για χάρη του παρελθόντος, αφού έτσι κλέβουμε χρόνο από την καλλιέργεια σχέσεων πιο ωφέλιμων για τη στιγμή που ζούμε.

Ίσως εκείνοι που τώρα απομακρύνονται να επιστρέψουν κοντά μας όταν οι δρόμοι της εξέλιξής μας διασταυρωθούν ξανά.

Θα αρχίσεις να παρατηρείς τις ευκαιρίες που κρύβονται ακόμα και στην κατάσταση που ήδη βρίσκεσαι

Η λέξη-κλειδί για τις περιόδους κρίσης είναι η εστίαση. Να εστιάζεις ξανά και ξανά την προσοχή σου σε αυτά που είναι σημαντικά για σένα. Να ψάχνεις κάθε μέρα πράγματα που σου δίνουν χαρά. Μπορεί να είναι κάτι απλό, όπως μια βόλτα, μια συζήτηση στο τηλέφωνο με ένα θετικό φίλο, ένα χαλαρωτικό μπάνιο· κάν’ το! Επίσης εστίασε την προσοχή σου με αποφασιστικότητα και θάρρος στα πράγματα που πραγματικά έχουν σημασία για σένα, σε αυτά που συμφωνούν με τους στόχους σου. Άκου την προσωπική σου διαίσθηση και ακολούθησέ την.

Καθώς επανακτάς την αυτοεκτίμησή σου, καθώς νιώθεις ξανά την προσωπική σου αξία και μειώνεις τους φόβους σου, θα αρχίσεις να παρατηρείς τις ευκαιρίες που κρύβονται ακόμα και στην κατάσταση που ήδη βρίσκεσαι. Όταν νιώθουμε να μας επιβάλλεται κάποια αλλαγή, συχνά γινόμαστε πολύ πεισματάρηδες. Ασφαλώς πρέπει να κάνουμε τις ανάλογες ενέργειες για να βεβαιωνόμαστε ότι δε μας εξαναγκάζουν σε πράγματα που είναι εναντίον των συμφερόντων μας, αλλά επίσης πάντα βοηθάει να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά για τυχόν ευκαιρίες που θα προσφέρει αυτή η αλλαγή.

Αν και στην αρχή μπορεί να μην το πιστεύεις, να είσαι ανοιχτός στο ενδεχόμενο η αλλαγή να είναι προς το καλύτερο και όχι προς το χειρότερο, και τελικά να βγεις κερδισμένος σε σχέση με πριν. Για παράδειγμα, μπορεί να έχασες τη δουλειά σου λόγω περιορισμού των θέσεων εργασίας, αλλά έτσι ίσως να μη χρειάζεται πια να κάνεις μια δουλειά που μισείς. Μπορεί αυτή τη στιγμή να αντιμετωπίζεις δυσκολίες σχετικά με τα δικαιώματά σου ως άτομο, ως καταναλωτής, ως ενοικιαστής ή ως υπάλληλος. Ωστόσο πιθανόν να καταλήξεις να έχεις περισσότερα δικαιώματα από αυτά είχες προηγουμένως. Αφού αποδεχτείς αυτά τα ενδεχόμενα, άρχισε να εξετάζεις πώς θα ήθελες να εξελιχθούν τα πράγματα. Για παράδειγμα, ποια δουλειά θα ήθελες πραγματικά να κάνεις, ή πώς θα ήθελες να σε αντιμετωπίζουν οι άλλοι; Άρχισε να σχηματίζεις στο μυαλό σου τις ανάλογες εικόνες. Πώς μπορείς να δημιουργείς ευκαιρίες; Άρχισε να κάνεις θετικές σκέψεις και άκου προσεκτικά την προσωπική σου διαίσθηση.

Οι αλλαγές ενδέχεται να είναι πολύ θετικές· μπορεί να σου προσφέρουν κάθε είδους καινούριες και συναρπαστικές ευκαιρίες – καινούριους ανθρώπους, νέους και καλύτερους τρόπους διεξαγωγής των δραστηριοτήτων σου, μεγαλύτερη ευτυχία και εσωτερική εκπλήρωση. Ίσως θυμάσαι κάποιες αλλαγές που σου επιβλήθηκαν αναγκαστικά και μετά ανακάλυψες ότι ήταν για το καλό σου. Από μια θέση υψηλής αυτοεκτίμησης εστίασε την προσοχή σου στο καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, σε αυτό που σου φέρνει χαρά και είναι σύμφωνο με τους στόχους σου· ψάξε για άμεσα καθώς και για μακροπρόθεσμα πλεονεκτήματα. Χαλάρωσε και παρατήρησε.