Τρίτη 5 Ιανουαρίου 2016

Και η επιστήμη συμφωνεί: η αγάπη κάνει καλό

Όταν αγαπάς, νιώθεις ανάλαφρος, γεμάτος ενέργεια. Τώρα έρευνες δείχνουν ότι η αγάπη μπορεί να σε κάνει και πιο υγιή. Έτσι, η αγάπη μπορεί να προσθέσει χρόνια στη ζωή σου, να διώξει το στρες, να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σου, να μειώσει την πίεσή σου, να σε κάνει πιο ανθεκτικό στον πόνο, να θεραπεύσει γρηγορότερα τα τραύματά σου και να μειώσει τις πιθανότητες να πάθεις αμνησία σε προχωρημένη ηλικία.

Μειώνει το στρες
Το στρες κάνει το ανοσοποιητικό σου πιο ευάλωτο και σε αφήνει εκτεθειμένο σε ιώσεις και άλλες ασθένειες. Γι’ αυτό ευθύνεται η υπερβολική έκκριση κορτιζόλης, της ορμόνης η οποία εκτός από το ότι ανοίγει την πόρτα στις ασθένειες, συμβάλλει στη συσσώρευση λίπους γύρω από την κοιλιά σου. Και το πάχος στην περιοχή της κοιλιάς είναι συνυφασμένο με τον διαβήτη, τις καρδιακές παθήσεις και τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Θεραπεύει γρηγορότερα τα τραύματα
Αν είσαι σε μια σχέση, τα τραύματά σου θεραπεύονται δυο μέρες νωρίτερα σε σχέση με αυτά των εργένηδων (το φανταζόσουν;). Αυτό έδειξε έρευνα του Πανεπιστημίου του Οχάιο στην οποία συμμετείχαν εκατοντάδες εθελοντές. Δεν είναι τυχαίο τελικά που λέμε «η αγάπη θεραπεύει».

Η δύναμη του αγγίγματος
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Virginia μέτρησαν με ειδικά μηχανήματα τα επίπεδα του στρες εθελοντών για να διαπιστώσουν με χαρά ότι ακόμα κι αν απλώς κρατάς το χέρι του συντρόφου σου το στρες μειώνεται.

Η ορμόνη της αγκαλιάς
Όσοι πιο συχνά αγκαλιάζεις τον σύντροφό σου τόσο περισσότερο αυξάνονται τα επίπεδα της οξυτοσίνης, μιας ορμόνης που ονομάζεται και «ορμόνη της αγκαλιάς», σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνα.
Η οξυτοσίνη θεωρείται ότι παίζει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία «δεσμών» και έχει πολύ σημαντική ευεργετική επίδραση στο καρδιοαγγειακό σύστημα.

Σε κάνει πιο ευτυχισμένο
Οι άνθρωποι που βρίσκονται σε μια σχέση είναι πιο ευτυχισμένοι από εκείνους που είναι μόνοι τους, λένε οι έρευνες. Θες κι άλλους λόγους για να κάνεις επιτέλους μια (καλή) σχέση;

Ο Φόβος της Αποτυχίας

Υπάρχουν διάφοροι ορισμοί της αποτυχίας, καθώς ο κάθε άνθρωπος διαθέτει διαφορετικά σημεία αναφοράς, συστήματα πεποιθήσεων και διαφορετικές αξίες. Μία αποτυχία για έναν άνθρωπο μπορεί να είναι ένα μεγάλο μάθημα ζωήςγια κάποιον άλλον...

Στη διάρκεια της ζωής όλων, εκδηλώνεται ο φόβος της αποτυχίας. Όμως, οφόβος της αποτυχίας (που ονομάζεται και "ατυχοφοβία") επικρατεί όταν του επιτραπεί να δημιουργήσει εμπόδια και να αποτρέψει την πρόοδο, τα βήματα προς τα εμπρός.

Οι αιτίες του φόβου της αποτυχίας είναι πολυ-παραγοντικές. Συγκεκριμένα, οι επικριτικοί ή οι μη υποστηρικτικοί γονείς συνδέονται με μια από τις αιτίες για μερικούς ανθρώπους, επειδή, υπήρχε συστηματική υπονόμευση ή ταπείνωση στην παιδική ηλικία, τα οποία
μετατράπηκαν σε αρνητικά συναισθήματα και μεταφέρθηκαν στην ενήλικη ζωή.
Επίσης, ένα τραυματικό γεγονός μπορεί να είναι μια αιτία. Για παράδειγμα, πριν από μερικά χρόνια σε μία σημαντική παρουσίαση, μπροστά σε μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων, η απόδοση δεν ήταν και τόσο καλή. Η εμπειρία αυτή, εφόσον αξιολογηθεί ως απαίσια ή τραγική, μεταφράζεται ως αποτυχία και σε μεταγενέστερα γεγονότα εκδηλώνεται ως φόβος αποτυχίας.

Tα Σημάδια του Φόβου της Αποτυχίας

Εφόσον επικρατεί ο φόβος της αποτυχίας, τότε ενδέχεται να εκδηλώνονται μερικά από τα παρακάτω συμπτώματα:
Απροθυμία για τη δοκιμή νέων πραγμάτων ή απροθυμία δέσμευσης υλοποίησης έργων και αρμοδιοτήτων.
Κατεύθυνση προς τα γνώριμα: Προθυμία μόνο για εκείνα τα πράγματα που σίγουρα θα ολοκληρωθούν τέλεια και με επιτυχία.
Αυτο-σαμποτάζ: Αναβλητικότητα, υπερβολικό άγχος ή και αποτυχία διεκπεραίωσης στόχων.
Μειωμένη αυτο-αποδοχή και χρήση αρνητικών δηλώσεων: "Ποτέ δε θα είμαι αρκετά καλός για την προαγωγή" ή "Δεν υπάρχει περίπτωση να με δεχτούν στην παρέα, είμαι χαζός!".

Διαχείριση του Φόβου της Αποτυχίας

Είναι σημαντικό να σημειωθεί πως πάντα υπάρχει μια πιθανότητα αποτυχίας. Οι εγγυήσεις στη ζωή είναι μηδαμινές, έως ανύπαρκτες, επομένως η αναζήτηση του "Σίγουρου" είναι ένα χαμένο παιχνίδι εξ αρχής. Ωστόσο, ο φόβος ευδοκιμεί και χρήζει διαχείρισης. Παρακάτω αναφέρονται μερικοί τρόποι για την αντιμετώπιση και μείωση του φόβου της αποτυχίας:
Αξιολόγηση όλων των πιθανών ενδεχομένων – Ο φόβος της αποτυχίας συνδέεται άμεσα με το Άγνωστο και το Αβέβαιο. Αξιολογώντας κάθε κατάσταση με λογικά και πραγματικά ευρήματα, αυξάνονται οι πιθανότητες αποδέσμευσης του φόβου και ενίσχυσης της διεκπεραίωσης. Για τη μείωση του φόβου, χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψη όλα τα πιθανά αποτελέσματα της απόφασης χρησιμοποιώντας λογικά και πραγματικά επιχειρήματα.
Εξάσκηση της θετικής σκέψης – Η θετική σκέψη είναι ένας απίστευτα ισχυρός τρόπος για να οικοδομηθεί η αυτοπεποίθηση και να εξουδετερωθεί το αυτο-σαμποτάζ. Όσο εξασκείται η θετική σκέψη, τόσο γίνεται γνώριμη και σταδιακά διαχέεται φυσικά.
Εξετάζοντας το σενάριο της χειρότερης περίπτωσης – Με την εξέταση του χειρότερου σεναρίου, αποκαλύπτεται η πραγματική αιτία του φόβου της αποτυχίας και με την αξιολόγηση της χειρότερης περίπτωσης αποφεύγεται η μεγαλοποίηση της αποτυχίας. Επίσης, η χειρότερη περίπτωση, μερικές φορές μπορεί να μην είναι τόσο άσχημη στην πραγματικότητα και η αναγνώριση αυτού βοηθάει στην αντιμετώπιση του φόβου.

Σχεδιασμός Β' σχεδίου – Εφόσον επικρατεί ο φόβος της αποτυχίας, τότε, η κατοχή ενός «Β σχεδίου», μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη της γνωσιακής "καταστροφής" και η μετακίνηση προς τα εμπρός καθίσταται εφικτή.
Ρύθμιση μικρών στόχων – Η ανάθεση "μικρών" στόχων είναι πιο αποτελεσματική απ' ότι η ρύθμιση ενός και μοναδικού-μεγάλου στόχου, καθώς ο φόβος της αποτυχίας εμποδίζει τη "βήμα-προς-βήμα" τεχνική για την επίτευξη αυτού του μοναδικού στόχου. Η εστίαση στην τελική εικόνα-στόχο, αποτρέπει τη συγκέντρωση στο κάθε βήμα προς τον τελικό στόχο. Είναι χρήσιμο η αρχή να βασίζεται στον ορισμό μικρών στόχων που με την επίτευξή τους βοηθούν στην οικοδόμηση της αυτοπεποίθησης και κατά συνέπεια στην κινητοποίηση της πραγματοποίησης του τελικού στόχου.
Η αξιολόγηση, η εξάσκηση και η εξέταση όλων των πιθανών ενδεχομένων με ορθολογικό τρόπο και η ανάπτυξη σχεδίων έκτακτης ανάγκης, μαζί με την θετική σκέψη, σηματοδοτούν το δρόμο προς την αντιμετώπιση του φόβου της αποτυχίας και προς την εξέλιξη και πρόοδο. Είναι βασικό κομμάτι η συνειδητοποίηση πως πάντα υπάρχουν δύο επιλογές: είτε η επιλογή του φόβου της αποτυχίας είτε η επιλογή της απομάκρυνσης από τον φόβο της αποτυχίας. Όσο θρέφεται, τόσο θα υπάρχει!

Σημείωση: Μερικές φορές, ο φόβος της αποτυχίας μπορεί να είναι ένα σύμπτωμα μιας σοβαρότερης κατάστασης της ψυχικής υγείας. Εάν ο φόβος επηρεάζει την καθημερινή σας ζωή σε μεγάλο βαθμό και μειώνει την ποιότητα της ζωής σας, τότε είναι σημαντικό να μιλήσετε με τον ιατρό σας ή με κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας.

Ο ρόλος της αναπνοής στη θεραπεία των ψυχολογικών/ψυχοσωματικών προβλημάτων

Η αναπνοή μας είναι η βασική ένδειξη που διαχωρίζει τους ζωντανούς από τους νεκρούς. Είναι μια θεμελιώδης λειτουργία ζωτικής σημασίας για την υγεία του σώματος και του νου. Οι περισσότεροι από εμάς δεν έχουμε επίγνωση της αναπνοής μας και τη θεωρούμε δεδομένη. Επιπλέον, συνήθως δεν έχουμε την πλήρη, δέουσα αναπνοή για βέλτιστη υγεία.

Αν παρατηρήσουμε ένα νεογέννητο μωρό που είχε φυσιολογική εγκυμοσύνη και τοκετό, θα παρατηρήσουμε έναν βαθύ, οργανικό τρόπο αναπνοής ενώ στους περισσότερους ενήλικες, η αναπνοή είναι περιορισμένη και ρηχή.

Οι περισσότεροι ενήλικες έχουμε χάσει την πλήρη οργανική αναπνοή μας λόγω συναισθηματικών και σωματικών τραυμάτων από την παιδική ηλικία. Συνήθως ένας ενήλικας αναπνέει μόνο από ένα από τα 3 τμήματα του στήθους που είναι δυνητικά διαθέσιμα για να βοηθήσουν τη διαδικασία της αναπνοής: κοιλιά, διάφραγμα και πάνω μέρος του θώρακα. Δυνητικά, όλοι μπορούμε να αναπνεύσουμε με ένα ρυθμικό τρόπο από το τμήμα της κοιλιάς, του διαφράγματος και του πάνω μέρους του θώρακα. Κάθε τμήμα ή θάλαμος, παίζει ρόλο στη διαδικασία της αναπνοής. Η αναπνοή στην πραγματικότητα λειτουργεί από ένα μέρος των μυών του ηλιακού πλέγματος που ανοίγουν και λειτουργούν σαν μια φυσούνα που ρουφάει αέρα μέσα στην κοιλιά.

Συνήθως δεν απορροφάμε αέρα σθεναρά. Όταν είμαστε χαλαροί και νιώθουμε καλά τότε και οι τρεις θάλαμοι λειτουργούν συνεργατικά για να παράξουν πλήρη οργανική αναπνοή. Όταν είμαστε σε μια κατάσταση ασθένειας, ο ένας ή δύο θάλαμοι της αναπνοής περιορίζονται ή κλείνουν και οι υπόλοιποι θάλαμοι πασχίζουν να αντισταθμίσουν γι’ αυτούς.

Η Σωματική Ψυχοθεραπεία αντιλαμβάνεται το σωματονοητικό σύστημα του ανθρώπου από αυτή την οπτική και δουλεύει με το άτομο για να αποκαταστήσει την πλήρη οργανική αναπνοή ώστε να μπορέσει το έμφυτο θεραπευτικό σύστημα που ενυπάρχει στο Αυτόνομο Νευρικό μας Σύστημα (ΑΝΣ) να ενεργοποιηθεί και να αποκαταστήσει τη βέλτιστη κατάσταση υγείας μας.

Ερευνητές Νευροεπιστημών και Αισθητικοκινητικής (sensorimotor), επισημαίνουν ότι οι καταστάσεις τραύματος δημιουργούν μια περιορισμένη αναπνευστική ικανότητα στους ανθρώπους. Ως μέρος της Συμπαθητικής κατάστασης του ΑΝΣ, η ενεργοποίηση των αντιδράσεων «παγώματος» και «φυγής» προκαλεί το ΑΝΣ να σηματοδοτήσει την προσωρινή συγκράτηση της αναπνοής για να ακινητοποιήσει το σώμα.

Η ρηχή αναπνοή δημιουργεί ένταση για να προκληθεί ένας συναγερμόςκαι υπερ-επαγρύπνηση στο σωματονοητικό σύστημα. Η επαναλαμβανόμενη ενεργοποίηση της αντίδρασης «πάλης ή φυγής» θα έχει ως αποτέλεσμα το άτομο να ζει λίγο-πολύ σε αυτή την κατάσταση και να έχει μια μόνιμα επηρεασμένη αντίδραση αναπνοής στο σωματονοητικό του σύστημα.

Στη Σωματική Ψυχοθεραπεία αναγνωρίζουμε την πρωτεύουσα σημασία της αναπνοής στις ψυχολογικές και συναισθηματικές καταστάσεις ανησυχίας/δυσφορίας στους θεραπευόμενους. Αξιοποιούμε σε τακτική βάση μια σειρά από βιοενεργητικές βιωματικές ασκήσεις ((βλ. Βιενεργητική Ανάλυση του AlexanderLowen) που βοηθούν στην αποκατάσταση της πλήρους οργανικής αναπνοής, στην επαναφορά της ικανότητας για πλήρη φόρτιση και εκφόρτιση του ΑΝΣ και του ενεργειακού συστήματος του ατόμου καθώς και στην εξομάλυνση των μυϊκών και συναισθηματικών εντάσεων μέσω της απελευθέρωσης των συνοδευτικών μπλοκαρισμάτων και εντάσεων στο σώμα.

Χρησιμοποιούμε τεχνικές αναπνοής για να γίνουν συνειδητές και να απελευθερωθούν αποκηρυγμένες και μη επουλωμένες καταστάσεις πόνου και τραύματος, όπως ο φόβος, η θλίψη, ο θυμός και να αποκαταστήσουμε τα σωματικά μπλοκαρίσματα και τον πόνο στο σώμα. Επίσης, χρησιμοποιούμε βιωματικές τεχνικές για τη γείωση και την ενίσχυση του δυναμικού του ατόμου στο εδώ και τώρα.

Όταν το άτομο μπαίνει σε μια σταθερή εξάσκηση τεχνικών αναπνοής, γίνεται πιο ευαίσθητος σε ό, τι συμβαίνει στην ψυχή του, στο μυαλό του και έρχεται σε επαφή με τα συναισθήματά του και την ασυνείδητη ζωή του.

Η ανάπτυξη της πλήρους οργανικής αναπνοής έχει τα εξής οφέλη:
● Μειώνει το στρες.
● Αυξάνει την αίσθηση χαλάρωσης και ηρεμίας.
● Ενεργοποιεί την Παρασυμπαθητική χαλαρή κατάσταση του ΑΝΣ.
● Μειώνει το άγχος.
● Μειώνει τα συμπτώματα της κατάθλιψης.
● Σταματά τις κρίσεις πανικού.
● Διακόπτει και τερματίζει μια κρίση πανικού που είναι σε εξέλιξη.
● Ανακουφίζει το σωματικό πόνο.
● Απελευθερώνει τον μπλοκαρισμένο συναισθηματικό πόνο που συγκρατείται στο σώμα.
● Μειώνει τις αντιδράσεις σε γεγονότα και καταστάσεις που πυροδοτούν τραυματικές αναμνήσεις.

ΝΗΛΕΑΣ ΚΑΙ ΝΗΛΕΙΔΕΣ, H ΠΥΛΟΣ

< Ο Νέστορας δέχεται το βραβείο Σοφίας από τον Αχιλλέα, Charles-Philippe (1798-1876)

Ο Νηλέας, ο γιος του Ποσειδώνα είχε έρθει από τη Θεσσαλία στη Μεσσηνία όπου έχτισε την Πύλο. Από το γάμο του με τη Χλωρίδα την κόρη του Ορχομένιου Αμφίονα, απέκτησε δώδεκα γιους και μια κόρη την Πηρώ. Ένας από τους γιους του ο Περικλύμενος είχε πάρει από τον παππού του το χάρισμα της μεταμόρφωσης σε πουλί, σε έντομο, σε ζώο σε οτιδήποτε κι άν ήθελε.

Όταν ο Ηρακλής θέλοντας να τιμωρήσει το Νηλέα (που είχε αρνηθεί να τον εξαγνίσει από τον φόνο που είχε διαπράξει), παρουσιάστηκε με το στρατό του μπροστά στα τείχη της Πύλου οι Πύλιοι μαζί με τους γιους του Νηλέα βγήκαν να υπερασπιστούν την πόλη τους. Ο Περικλύμενος, σκότωσε πολλούς από τους άντρες του και θέλοντας να σκοτώσει τον ίδιο τον Ηρακλή, μεταμορφώθηκε σε μέλισσα, έτσι ώστε να βρεθεί πολύ κοντά του και καθώς θα έπαιρνε την ανθρώπινη μορφή του θα μπορούσε να τον σκοτώσει. Η Αθηνά, όμως η οποία προστάτευε τον ήρωα του υπέδειξε το αληθινό πρόσωπο της μέλισσας και ο Ηρακλής τη σκότωσε. Αμέσως μετά, σκότωσε τους δέκα γιους του Νηλέα και εκπόρθησε την Πύλο. Ο μόνος επιζών από τους Νηλείδες ήταν ο Νέστορας παιδί ακόμη.

Οι Ηλείοι επωφελούμενοι από την αδυναμία της Πύλου, η οποία είχε χάσει τους προμάχους της, έκαναν συχνά επιδρομές αρπάζοντας ζώα κι όταν ο Νηλέας είχε στείλει δυο άρματα να τρέξουν στους αγώνες που οργάνωσαν οι Ηλείοι νίκησε, ο βασιλιάς τους ο Αυγείας τα κράτησε αυθαίρετα. Τότε, ο Νέστορας επιτέθηκε στην Ήλιδα, σκότωσε τον Ιτυμονέα την ώρα που υπερασπιζόταν τα βόδια του, άρπαξε πλήθος ζώων και τα έφερε στην Πύλο. Το επόμενο πρωί οι Πύλιοι τα μοίρασαν μεταξύ τους ευγνώμονες στο Νέστορα. Την τρίτη ημέρα, όμως, καθώς γιόρταζαν τα επινίκια, εισέβαλαν οι Ηλείοι με πλήθος άρματα και στρατό κι ανάμεσά τους ήταν οι Μολίονες. Η Αθηνά σήμανε συναγερμό, ωστόσο ο Νηλέας θέλοντας να προφυλάξει το μοναχογιό του το Νέστορα έκρυψε τα άλογά τους. Όμως εκείνος ακολούθησε τους πολεμιστές πεζός κατορθώνοντας από την πρώτη στιγμή να σκοτώσει το Μούλιο, το γαμπρό του Αυγεία, και πολλούς από τους αντίμαχους κάνοντας τους Ηλείους να οπισθωχωρήσουν μέχρι που η Αθηνα έδωσε εντολή να σταματήσουν την καταδίωξη.

Μια άλλη παράδοση θέλει φιλικές σχέσεις των Πυλίων με τους Ηλείους κι όταν μάλιστα πέθανε ο Αμαρυγκέας, ο βασιλιάς των Ηλείων, στους αγώνες που οργάνωσαν στην κηδεία του οι γιοι του στο Βουπράσιο, ο Νέστορας ήρθε πρώτος στην πυγμαχία, την πάλη, στο δρόμο και στην κονταρομαχία. Μια τρίτη παράδοση παρουσιάζει τους Ηλείους να πολεμούν με τους Αρκάδες οι οποίοι είχαν πρόμαχό τους τον γιγαντόσωμο Ερευθαλίωνα ο οποίος με το σιδερένιο ρόπαλό του ήταν ανίκητος. Μόνο Νέστορας, με τη βοήθεια της Αθηνάς, κατόρθωσε να τον σκοτώσει.

Μετά το θάνατο του Νηλέα στην Κόρινθο, ο Νέστορας τον διαδέχθηκε στο θρόνο κι από το γάμο του με την Αναξιβία απέκτησε έξι γιους και δυο κόρες.

Όλα τα νεανικά κατορθώματα του Νέστορα αναφέρονται από τον ίδιο στην "Ιλιάδα". Δεν τα επινόησε ο Όμηρος, μόνο άντλησε από παλιότερες επικές διηγήσεις, που κι αυτές στηρίχθηκαν σε πυλιακές παραδόσεις, Ίσως ν΄ απηχούσαν πραγματικές συγκρούσεις ανάμεσα στην Πύλο και στους βόρειους και ανατολικούς γείτονές της. Το ότι ο Νέστορας έλειπε στον καιρό της εισβολής στη μεσσηνιακή Γέρηνο, (σύμφωνα με τον Ησίοδο και τον Απολλόδωρο), πλάστηκε όχι για να δικαιολογήσει την επιβίωσή του μετά την καταστροφή της Πύλου από τον Ηρακλή, αλλά για να εξηγήσει το επίθετο γερήνιος, που συνοδεύει σταθερά το όνομά του στο έπος. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ο Νέστορας βρισκόταν στην Πύλο διαφωνώντας με τον πατέρα τους για την αρπαγή από τον Ηρακλή των βοδιών του Γηρυόνη που θα έφερνε στον Ευρυσθέα, γλιτώνοντας, έτσι, από την εκδίκηση του Ηρακλή.

Μια αρκαδική παραλλαγή, επίσης, επιχειρεί χωρις να αμφισβητεί το φόνο του Ερευθαλίωνα από το Νέστορα, να μετατρέψει την ήττα των Αρκάδων σε νίκη. Οι Αρκάδες, έλεγαν, μόλις είδαν τον μεγάλο πρόμαχό τους να πεθαίνει έτρεψαν τους Πυλίους σε φυγή. Έλεγαν επίσης, πως ο Νέστορας, από τη χαρά του που σκότωσε τον Ερευθαλίωνα, πήδησε έξω από τα όρια που σημάδευαν το χώρο όπου έπρεπε να διεξαχθεί η μονομαχία, και με τον τρόπο αυτό άφησε νίκη στον Ερευθαλίωνα που πέφτοντας έμεινε μέσα στο νόμιμο χώρφο. Οι Αρκάδες τον έθαψαν στο μέρος εκείνο και με μια επιγραφή τιμούσαν τη νίκη του.

Ο ρόλος που δίνει ο Όμηρος στο Νέστορα είναι σημαντικός, γιατί είναι η φωνή της σύνεσης, ο καλός και γλυκομίλητος ομιλητής που πάντα επιδιώκει να συμβιβάσει καταστάσεις. Στην Τροία έχασε το γιο του τον Αντίλοχο, και λεγόταν πως σκοτώθηκε στην προσπάθειά του να τον σώσει. Κατ΄ άλλους, ο ίδιος με τον άλλο του γιο τον Θρασυμήδη, επέστρεψαν μετά το τέλος του πολέμου στην πατρίδα τους όπου έζησαν ευτυχισμένοι. Εκεί τους βρήκε ο Τηλέμαχος, ο οποίος έψαχνε τον πατέρα του.

Κατά τον Στράβωνα, ο Νέστορας επιστρέφοντας από την Τροία, σταμάτησε στην Κέα και ίδρυσε το ναό της Νεδουσίας Αθηνάς. Δεν υπάρχουν σαφείς πληροφορίες για το θάνατό του από τον Παυσανία μόνο πληροφορούμαστε πως ο τάφος του ήταν στην Πύλο. Ενώ αναφέρεται ένα ποτήρι, φιάλη, την οποία έλαβε σαν δώρο από τον Αχιλλέα, κατά τους αγώνες στη μνήμη του Πάτροκλου, ο πολύς λόγος έχει γίνει κυρίως για το ποτήρι με το οποίο έπινε στην Τροία, η Νεστορίς ή φιάλη 'Αρεως, όπως το αποκαλούσαν.

Στην Πύλο της εποχής του Οδυσσέα ο βασιλιάς Νέστορας είχε το προνόμιο να χειρίζεται το πέρασμα μεταξύ ουρανού και γης. Στην εποχή της σημερινής Πύλου το ίδιο προνόμιο έχει ένα, συνώνυμο προς τιμήν του, ερευνητικό πρόγραμμα, η τελευταία εξέλιξη της αστρονομίας, που βασίζεται στην ανίχνευση σωματιδίων. Είναι το πρόγραμμα ανίχνευσης, σε ωκεάνια βάθη, της «Οδύσσειας» των νετρίνο που εκπέμπονται από Super Nova και άλλες πηγές μεγάλης ενέργειας και διεξάγεται από μια ομάδα Άγγλων, Γάλλων, Ρώσων και Ελλήνων επιστημόνων.

Όποιος το διαβάσει δεν το ξεχνά ποτέ!...

Ένα ιστορικό κείμενο που έρχεται από τα βάθη των αιώνων: Παρακαταθήκες του βασιλιά των Σέρβων Στέφανου Νέμανια (13ος αι.) προς το γιό του για την σημασία της γλώσσας στην επιβίωση ενός λαού. Όποιος το διαβάσει δεν το ξεχνά ποτέ!... 

Ολοι ξέρουμε την σπουδαιότητα της γλώσσας στην διατήρηση της εθνικής συνείδησης και της ιστορικής συνέχειας ενός έθνους.
Στην σημερινή Ελλάδα εδώ και 40 περίπου χρόνια συντελείται ένα γλωσσικό έγκλημα με στόχο τον αφελληνισμό και την αποξένωση των νέων γενεών από τις ρίζες τους.
Η κατρακύλα άρχισε με την μεταπολίτευση από τον ανεκδιήγητο πρωθυπουργό Ράλλη ο οποίος διά νόμων κατάργησε σημαντικά γραμματικά στοιχεία της ελληνικής γλώσσας όπως το απαρέμφατο...., περισπωμένες, πνεύματα κ.α.!
Κατόπιν ακολούθησε η επίσημη καθιέρωση του μονοτονικού και ο πόλεμος κατά της αρχαίας Ελληνικής γλώσσας.
Σήμερα βρισκόμαστε κάτω από τις παγκοσμιοποιημένες μασωνικές εντολές στους προσκυνημένους, ξενόδουλους και πολύ προσεκτικά επιλεγμένους συνήθως, υπουργούς Παιδείας, οι οποίοι έφθασαν σε ένα ντελίριο εσχάτης προδοσίας να καταργήσουν ακόμα και το ενοχλητικό "Εθνικής Παιδείας" από την επίσημη ονομασία του Υπουργείου σε μια άνευ προηγουμένου διάλυση και εξαφάνιση ουσιαστικά της ελληνικής γλώσσας.
Απόδειξη αποτελεί η καθίζηση πλέον των επιδόσεων του συνόλου των μαθητών στο υποβαθμισμένο μάθημα της Εκθεσης το οποίο έχει μετατραπεί σε ένα ανθελληνικό αποδομητικό μάθημα που λεγεται "Γλώσσα"....
Συνέπεια όλων αυτών είναι η όλο και πιο ευρεία χρήση των λεγόμενων greekglish από τους νέους μας.
Η ελληνική γλώσσα αργοπεθαίνει και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι θα συμβεί στην πατρίδα μας όταν οι σημερινοί νέοι γίνουν οι αυριανοί γονείς κι αναλάβουν την τύχη της Ελλαδας.
Οι ευθύνες φυσικά μας βαραίνουν όλους.
Αν και το παράδειγμα που θα σας παραθέσω είναι απλοϊκό εν τούτοις δείχνει ήδη την παρακμή και την καταλυτική επίδραση της ξενομανίας στην σημερινή οικογένεια.
Ολοι έχουμε βρεθεί σε γιορτή γενεθλίων κάποιου μικρού παιδιού....
Και έχουμε γίνει μάρτυρες ενός παράδοξου κοινωνικού φαινομένου. Το γνωστό τραγουδάκι "Να ζήσεις......" έχει στις περισσότερες φορές αντικατασταθεί από το αντίστοιχο αγγλικό "Happy birthday...."!!!! Ενώ σε κάποιες περιπτώσεις απαγγέλονται απο τους παρευρισκομένους και τα δύο.....
Αυτό σημαίνει ότι το γλωσσικό (κι όχι μόνο) έγκλημα έχει ήδη συντελεστεί κι έχει επηρρεάσει μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Φυσικά σε αυτό έχει συντελέσει και η τηλεόραση με τα προδοτικά ξενόδουλα κανάλια.
Οπως και να έχει όμως το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στην εκπαίδευση.
Προτρέπω τους φίλους αναγνώστες μας να ανοίξουν ένα βιβλίο γραμματικής των παιδιών μας (ειδικά του δημοτικού) και να αρχίσουν να τρίβουν τα μάτια τους....
Υπάρχει μεγάλη προσπάθεια να εξαφανισθούν δίφθογγοι, να καταργηθούν διπλά γράμματα κ.α. ώστε να αλλάξει άρδην η ορθογραφία...
Οι Ελληνες είναι ο μοναδικός λαός στον κόσμο που μπορεί (ακόμα κι αν δεν καταλαβαίνει και πολλά λόγω αγνώστων λέξεων) να διαβάσει όσα έγραφαν οι αρχαίοι του πρόγονοι πριν απο 2500 χρόνια!!!
Κι αυτό δεν είναι αποδεκτό από τους εχθρούς της Ελλάδας....
Πρέπει λοιπόν (κι εκεί έχουν επικεντρωθεί οι προσπάθειες) να χάσουν τα παιδιά μας την ικανότητα να μπορούν να διαβάζουν την αρχαία γλώσσα τους όπου την συναντούν...
Σκεφτείτε πόσο συγκλονιστικό είναι.
Σχεδόν οποιοσδήποτε Ελληνας είναι σε θέση να αντιληφθεί ότι βρίσκεται μπροστά σε μια αρχαιοελληνική στήλη ή επιγραφή ακόμα κι αν την δεί σε αρχαιολογικό χώρο σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη!!!!

Φίλοι μου πρέπει να αντισταθούμε.
Πρέπει να επιβάλλουμε την ορθή χρήση της γλώσσας μας.
Πρέπει να απαιτήσουμε να επανέλθει η σχέση των παιδιών μας με τον πλούτο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας μας.
Πρέπει να σταματήσει να διδάσκεται το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών με τόσο απωθητικό τρόπο στα σχολεία μας...
Η γλώσσα μας είναι η πιο πλούσια στον κόσμο και ένα "όπλο" ευφυίας για τους Ελληνες σύμφωνα με μεγάλους ερευνητές.
Ο κίνδυνος πια είναι πολύ μεγάλος.
Παρακάτω σας παραθέτω ένα σπουδαίο κείμενο του Σέρβου Βασιλιά Στεφάνου Νεμάνια προς τον γιο του στο οποίο περιγράφει την σπουδαιότητα της διατήρησης της εθνικής γλώσσας αναλοίωτης.
Θα δείτε στοιχεία που έχουν απόλυτη σχέση με την σημερινή ελληνική πραγματικότητα.

Ενα κείμενο λοιπόν ιστορικό αλλά και συνάμα διδακτικό. 
Πρόσεξε, αγαπητό μου τέκνο, τη γλώσσα όπως την πατρίδα σου. Μια λέξη μπορεί να χαθεί, όπως μια πόλη, όπως η χώρα, όπως η ψυχή. Τι γίνεται όμως όταν ο λαός χάνει τη γλώσσα, τη χώρα, την ψυχή του;
Μην πιάνεις ξένη λέξη στο στόμα σου. Αν πιάσεις ξένη λέξη στο στόμα σου, να ξέρεις ότι δεν την κατέκτησες, αλλά ότι αποξενώθηκες από τον εαυτό σου. Καλύτερα είναι για σένα να χάσεις τη μεγαλύτερη και την ισχυρότερη πόλη της χώρας σου, παρά την πιο μικρή και την πιο άγνωστη λέξη της γλώσσας σου.
Οι χώρες και τα κράτη δεν κατακτιώνται μόνο με τα σπαθιά, αλλά και με τις γλώσσες. Να ξέρεις ότι ο εχθρός σ’ έχει τόσο περισσότερο κυριεύσει και κατακτήσει, όσο σου έχει σβήσει τις λέξεις και τις έχει εξαφανίσει.
Ένας λαός που έχει χάσει τις λέξεις του παύει να είναι λαός.
Υπάρχει, τέκνο μου, μια αρρώστια που ενσκήπτει στη γλώσσα, όπως μια επιδημία στο σώμα. Θυμάμαι τέτοιες επιδημίες και εφιάλτες της γλώσσας. Αυτό συμβαίνει συχνότατα στα χείλη του λαού, στις επαφές ενός λαού μ’ έναν άλλον, εκεί όπου η γλώσσα ενός λαού σβήνει εξ αιτίας της γλώσσας ενός άλλου λαού.
Δύο λαοί, αγαπημένε μου, μπορούν να υπάρχουν και να ζουν εν ειρήνη. Δύο γλώσσες όμως δεν μπορούν ποτέ να ειρηνεύσουν. Δύο λαοί μπορούν να ζήσουν με τη μεγαλύτερη ειρήνη και αγάπη, αλλά οι γλώσσες τους μόνο να μάχονται μεταξύ τους μπορούν.
Όποτε δύο γλώσσες συναντιώνται και αναμειγνύονται, είναι σαν δυο στρατοί σε μάχη ζωής και θανάτου. Όσο σ’ αυτήν τη μάχη ακούγεται και η μία και η άλλη γλώσσα, η μάχη είναι ισόπαλη. Όταν αρχίζει όλο και περισσότερο και όλο πιο δυνατά ν’ ακούγεται μία από τις δύο, αυτή θα υπερισχύσει. Τελικά ακούγεται μονο μία. Η μάχη έχει ολoκληρωθεί. Έχει εξαφανιστεί μια γλώσσα, έχει εξαφανιστεί ένας λαός.
Μάθε, παιδί μου, ότι αυτή η μάχη ανάμεσα στις γλώσσες δεν διαρκεί μία μέρα ή δύο, όπως η μάχη ανάμεσα στους στρατούς, ούτε μία ή δύο χρονιές, όπως ο πόλεμος ανάμεσα στους λαούς, αλλά έναν αιώνα ή δύο, και ότι για τη γλώσσα είναι το ίδιο ένα μικρό μέτρο χρόνου, όπως για τον άνθρωπο μία ή δύο στιγμές. Γι’ αυτό, τέκνο μου, είναι καλύτερα να χάσεις όλες τις μάχες και τους πολέμους, παρά να χάσεις τη γλώσσα σου. Μετά από μια χαμένη γλώσσα δεν υπάρχει λαός.
Ο άνθρωπος μαθαίνει τη γλώσσα του σε μια χρονιά. Δεν την ξεχνάει όσο είναι ζωντανός. Ο λαός δεν την ξεχνάει όσο υπάρχει. Την ξένη γλώσσα ο άνθρωπος τη μαθαίνει επίσης σε μια χρονιά. Τόσο του επιτρέπεται ν’ απαρνηθεί τη γλώσσα του και ν’ αρπάξει την ξένη. Αγαπητό μου τέκνο, αυτό είναι τούτη η επιδημία και η καταστροφή της γλώσσας, όταν ένας-ένας οι άνθρωποι αρχίζουν ν’ απαρνούνται τη γλώσσα τους και ν’ αρπάζουν την ξένη, είτε τους είναι για καλύτερο, είτε εφιάλτης.
Κι εγώ, τέκνο μου, μεταχειρίστηκα στις εκστρατείες μου τη γλώσσα σαν το πιο επικίνδυνο όπλο. Κι εγώ άφησα επιδημίες κι εφιάλτες στις γλώσσες τους μπροστά από [; λέξη δυσανάγνωστη στο χειρόγραφο] μου. Κατά τις πολιορκίες και πολύ μετά έστειλα τσομπάνηδες, χωριάτες, τεχνίτες και νομάδες να πλημμυρίσουν τις πόλεις και τα χωριά τους σαν υπηρέτες, δούλοι, έμποροι, ληστές, πόρνοι και πόρνες. Οι πολέμαρχοί μου και οι [; λέξη δυσανάγνωστη στο χειρόγραφο] έφτασαν στο μισό της κατακτημένης χώρας και των πόλεων. Περισσότερο κατέκτησα τα βασίλεια με τη γλώσσα παρά με το ξίφος.
Πρόσεξε, τέκνο μου, τους αλλόγλωσσους. Έρχονται απαρατήρητοι, δεν ξέρεις πότε και πώς. Σου υποκλίνονται και σου κρύβονται σε κάθε βήμα. Κι επειδή δεν ξέρουν τη γλώσσα σου, σε κολακεύουν και σε καλοπιάνουν, όπως το κάνουν τα σκυλιά.
Ποτέ μ’ αυτούς δεν ξέρεις τι σκέφτονται, ούτε μπορείς να ξέρεις, διότι συνήθως σιωπούν. Αυτοί είναι που έρχονται πρώτοι να ανιχνεύσουν πώς είναι η κατάσταση και προδίδουν στους άλλους, και να τους μπροστά σου να έρπουν μέσ’ στη νύχτα σε αδιάσπαστες σειρές, σα μυρμήγκια όταν βρίσκουν τροφή. Μια μέρα ξημερώνεις περικυκλωμένος από ένα σωρό αλλόγλωσσους απ’ όλες τις πλευρές.
Γίνονται όλο πιο θορυβώδεις κι εκκωφαντικοί. Τώρα δεν παρακαλούν πια, ούτε ζητιανεύουν, αλλά απαιτούν και αρπάζουν. Κι εσύ μένεις στη δική σου χώρα, που είναι όμως πια ξένη. Δεν έχεις άλλη λύση από τους να τους διώξεις ή να φύγεις, ό,τι σου φαίνεται πιο εφικτό.
Σε μια χώρα που την κατακτούν έτσι οι αλλόγλωσσοι, δεν πρέπει να στείλει κανείς στρατό. Ο στρατός τους φτάνει εκεί να πάρει ό,τι κατέκτησε ήδη η γλώσσα.
Η γλώσσα είναι, τέκνο μου, ισχυρότερη από οποιαδήποτε έπαλξη. Όταν οι εχθροί σού γκρεμίζουν όλες τις επάλξεις και τα κάστρα, εσύ μην απελπίζεσαι, αλλά κοίτα και άκου τι γίνεται με τη γλώσσα. Αν η γλώσσα έχει παραμείνει ανέπαφη, μη φοβάσαι. Στείλε κατασκόπους και εμπόρους να πάνε βαθειά μέσ’ στα χωριά και τις πόλεις και ν’ ακούνε.
Εκεί όπου αντηχεί η λέξη μας, εκεί όπου ακόμη ο λόγος και όπου ακόμη, σαν παλιό χρυσό νόμισμα, κυκλοφορεί η λέξη μας, μάθε, τέκνο μου, ανεπιφύλακτα ότι αυτό είναι ακόμη το κράτος μας, όποια και να ’ναι η κυβέρνησή του. Οι τσάροι αλλάζουν, τα κράτη καταρρέουν, αλλά η γλώσσα και ο λαός είναι αυτά που σου μένουν, κι έτσι το κατακτημένο μέρος της χώρας και του λαού αργά ή γρήγορα θα επιστρέψει πάλι στη γλωσσική του κοιτίδα και στον λαό των προγόνων του.
Να θυμάσαι, τέκνο μου, ότι κάθε κατάκτηση και απώλεια δεν είναι τόσο επικίνδυνη για τον λαό, όσο είναι επικίνδυνη για τη γενιά. Αυτές μπορούν να βλάψουν μόνο μια γενιά, αλλά όχι ένα λαό. Ο λαός αντέχει περισσότερο στον χρόνο, τέκνο μου, από τη γενιά και από κάθε κράτος. Αργά ή γρήγορα ο λαός θα ενωθεί, όπως το νερό, μόλις το χωρίζουν τα φράγματα που το διασπούν.
Και η γλώσσα, τέκνο μου, η γλώσσα είναι τούτο το νερό, πάντοτε ίδιο και από τις δυο πλευρές του φράγματος, που -σα γαλήνια και ισχυρή δύναμη που διαβρώνει τα φράγματα- θα ενώσει πάλι τον λαό σε μια πατριά και ένα κράτος.

Ουρακοτάγκος κατασκευάζει μόνος του αιώρα...

Ολα για την άνεση!
Ουρακοτάγκος κατασκευάζει μόνος του αιώρα...
Δείτε το βίντεο:

 

Greek Skies: Ο ελληνικός ουρανός 365 μέρες το χρόνο

Ένα εντυπωσιακό timelapse βίντεο, υπό τον τίτλο «Greek Skies» δημιούργησε ο Παναγιώτης Φιλίππου, αφιερωμένο στον πατέρα του που πέθανε χτυπημένος από την επάρατη νόσο και κέρδισε το βραβείο Best of the Fest των Hollywood International Independent Documentary Awards (HIIDA), καθώς συμμετείχε στην επίσημη επιλογή των Los Angeles Independent Film Festival Awards για τον μήνα Δεκέμβριο.

365 ημέρες, 55.000 φωτογραφίες, 825 ώρες λήψης, 8.400 χιλιόμετρα και 650 ώρες μοντάζ χρειάστηκαν για να δημιουργηθεί αυτό το βίντεο διάρκειας 6 λεπτών, που αφιέρωσε στον πατέρα του Κωνσταντίνο, που πέθανε από καρκίνο.
Ο Παναγιώτης Φιλίππου, πέρασε έναν ολόκληρο χρόνο κάτω από τον Ελληνικό ουρανό και κατάφερε να αποτυπώσει με έναν μοναδικό τρόπο την ουσία της Ελλάδας.
Ο δημιουργός του βίντεο γράφει στην ιστοσελίδα του:
«Μπαμπά τα κατάφερα, το βίντεο είναι έτοιμο. Ξέρω ότι δεν είσαι εδώ για να το δούμε μαζί και θέλω να με συγχωρέσεις που δεν έγραψα ‘στη μνήμη του’ γιατί η αλήθεια είναι πως δεν με άφησε ποτέ και δεν θα με αφήσεις ποτέ.
Η ανοσοκαταστολή μου δεν με πτόησε, ούτε το κρύο ή η ζέστη. Αυτό που κράτησε εκεί έξω μπαμπά ήσουν εσύ, γιατί ήσουν εκεί έξω, πάνω στον Ελληνικό ουρανό, κάθε φορά που γυρνούσα την κάμερά μου στον ουρανό, κοιτούσα εσένα.
Μπαμπά, το βίντεο είσαι εσύ, εσύ είσαι το Greek Skies».

Χημεία: Τέσσερα νέα στοιχεία προστίθενται στον Περιοδικό Πίνακα

Παρελθόν αποτελούν τα βιβλία Χημείας με τον υπάρχων Περιοδικό Πίνακα καθώς προστίθενται σε αυτόν τέσσερα νέα στοιχεία.

Τα στοιχεία 113, 115, 117 και 118 αναγνωρίστηκαν πλέον επίσημα από τη Διεθνή Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας (IUPAC).

Είναι η πρώτη φορά που ανανεώνεται ο Περιοδικός Πίνακας από το 2011 όταν και είχαν προστεθεί τα στοιχεία 114 (Flerovium) και 116 (Livermorium)

Το φίδι του Φαραώ: Μαγεία ή επιστήμη;

Μοιάζει με ανεξήγητη μαγεία, αλλά στην πραγματικότητα είναι αποτέλεσμα της επιστήμης! Δείτε μια χημική επίδειξη κατά τη διάρκεια ενός επιστημονικού event. Πρόκειται για Θερμική αποσύνθεση του Θειοκυανικού Υδραργύρου, και πιθανότατα δεν έχετε ξαναδεί κάτι τέτοιο.

 

Ο ΑΓΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΥΠΟ ΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ

Mιά από τις σπουδαιότερες γιορτές τού χριστιανισμού είναι τα Θεοφάνεια. Όχι μόνον ιαματικές, αλλά και υπερφυσικές ιδιότητες αποδίδονται από τους χριστιανούς στα νερά, που αγιάζονται από κληρικούς κάθε χρόνο την ημέρα των Θεοφανείων. Το νερό, που έχει αγιαστεί πιστεύεται, ότι δεν χαλάει σε αντίθεση με το κοινό -μη αγιασμένο- νερό.

     Ας εξετάσουμε όμως, τι πραγματικά συμβαίνει κάνοντας κατ΄ αρχήν ορισμένες παρατηρήσεις:

     - Στο αγιασμένο νερό αποδίδονται ιδιότητες «κολλητικές». Αν αδειάσουμε, δηλαδή, μια μικρή φιάλη αγιασμένου νερού σε μια μεγάλη δεξαμενή, τότε και τα νερά τής δεξαμενής αγιάζονται. Δεν αναφέρεται όμως, η ταχύτητα διάδοσης τού αγιάσματος, οπότε πρέπει μάλλον να θεωρήσουμε, ότι γίνεται σε χρόνο μηδέν. Όταν επομένως αγιάζεται κάποια ποσότητα νερού, ο αγιασμός μεταδίδεται αστραπιαία σε κάθε άλλη ποσότητα νερού, με την οποία έρχεται αυτή σ΄ επαφή.

     - Κάθε χρόνο την ημέρα των Θεοφανείων αγιάζονται τα νερά δεξαμενών, λιμνών, ποταμών και θαλασσών. Όλα αυτά όμως επικοινωνούν και καταλήγουν στη θάλασσα και στα πελάγη κι αυτά με τη σειρά τους καταλήγουν στους ωκεανούς, οπότε αμέσως αγιάζονται όλες οι θάλασσες, τα πελάγη κι οι ωκεανοί τού πλανήτη. Θα αρκούσε ένας μόνον αγιασμός σε ένα ποτάμι, προκειμένου να παραχθεί το ίδιο ακριβώς αποτέλεσμα.

     - Με τη διαδικασία τής εξάτμισης παράγονται αγιασμένοι υδρατμοί, αγιασμένα σύννεφα και αγιασμένη βροχή κι έτσι σύντομα σε κάθε απομονωμένο σημείο τής Γης (λίμνη, σπηλιά κ.τ.λ.) φθάνει το αγιασμένο νερό, οπότε αγιάζονται όλα τα νερά τής Γης. Παίρνοντας επομένως νερό από την βρύση της οικίας μας είναι κι αυτό έμμεσα αγιασμένο και δεν έχει καμμία διαφορά από το νερό που αγιάστηκε άμεσα από τον ιερέα.

     - Δεν αναφέρεται επίσης ο χρόνος, που το νερό διατηρεί την αγιασμένη του ιδιότητα. Είναι δυνατόν να χάνει την αγιαστική του δύναμη με την πάροδο του χρόνου; Αδιανόητο για τους χριστιανούς. Εφ΄ όσον όμως δεν την χάνει, γιατί το νερό, που αγιάστηκε φέτος πρέπει να ξανά-αγιαστεί και τού χρόνου; Θα αρκούσε ένας αγιασμός άπαξ κι έκτοτε όλα τα νερά τής Γης θα ήταν για πάντα αγιασμένα.


     Στο επάνω μέρος τής τοιχογραφίας από το ναό Πρωτάτου των Καρυών τού Αγίου Όρους υπάρχει ένα χέρι, που ευλογεί. Κάτω απʼ αυτό εικονίζεται το Άγιο Πνεύμα “εν είδει περιστεράς” και αμέσως μετά ο Ιησούς, να βαπτίζεται στα νερά τού Ιορδάνη από τα χέρια τού «αγίου, τιμίου, ενδόξου, προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννου». Ο Ιωάννης έχει στραμμένο το βλέμμα του στον ουρανό, απ΄ όπου ακούει τη φωνή τού θεού να λέει: «Ούτος εστίν ο υιός μου ο αγαπητός, εν ω ευδόκησα» [«κατά Ματθαίον» (γ 13-17), «κατά Μάρκον» (α 9-11) και «κατά Λουκάν» (γ 21-22)].

     Όλο το σκηνικό είναι κατασκευασμένο και γραμμένο εκ των υστέρων, καθ΄ ότι, παρά το ότι ο Ιωάννης αναγνώρισε τον Ιησού, τού ζήτησε μάλιστα να βαπτισθεί απ΄ αυτόν και παρ΄ όλα τα υπερφυσικά, που, υποτίθεται, ότι έγιναν κατά τη βάπτιση (άνοιγμα ουρανού, περιστέρι, φωνή Γιαχβέ), στα οποία ήταν αυτόπτης μάρτυρας ο Ιωάννης, ο ίδιος ο Λουκάς γράφει, ότι, όταν ο Ιωάννης ήταν στη φυλακή, φώναξε δύο από τους μαθητές του και τους έστειλε να ρωτήσουν τον Ιησού: «συ ει ο ερχόμενος η έτερον προσδοκώμεν;» (ζ 18-19).

    Είναι όμως γεγονός, ότι εάν πάρετε μία φιάλη νερού από την εκκλησία και μία φιάλη νερού από την βρύση τού σπιτιού σας, το νερό τής «αγιασμένης» φιάλης μπορεί να διατηρηθεί περισσότερο. Τι συμβαίνει λοιπόν; Ποιο μέσο χρησιμοποιεί η Εκκλησία; Η απάντηση είναι απλούστατη: Στο αγιασμένο νερό οι ιερείς βουτούν βασιλικό. Ο βασιλικός έχει αντισηπτικές ιδιότητες, γνωστές ήδη από την αρχαιότητα. Οι αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν βασιλικό στις ταριχεύσεις.
Το βάπτισμα των φύλλων τού βασιλικού μέσα στο νερό το κάνει να διατηρείται περισσότερο κι όχι οι ψαλμωδίες κι οι αγιασμοί των ιερέων. Αυτός είναι ο λόγος, που η Εκκλησία διάλεξε το συγκεκριμένο αυτό φυτό για τον αγιασμό των υδάτων κι όχι επειδή, όπως παραδίδεται, η Αγία Ελένη μυρίζοντας δήθεν το άρωμα βασιλικού, που είχε φυτρώσει στον τόπο που είχε ταφεί ο σταυρός, τον «ανακάλυψε» 300 χρόνια μετά τη σταύρωση.
 
    Tα ψεύδη, οι δεισιδαιμονίες, οι παραλογισμοί κι οι ψυχολογικοί -και όχι μόνον- εκβιασμοί είναι τα κύρια μέσα, που έχουν κατά κόρον χρησιμοποιηθεί από τους χριστιανικούς μηχανισμούς επιβολής κι επιβίωσής του τούς 17 αιώνες τής ιστορίας του. Ο αγιασμός των υδάτων είναι σχετικά απλό θέμα κι η συζήτησή του «δεν σηκώνει πολύ νερό». Δεν πρέπει να μας εμπλέκουν λοιπόν οι κατηχητές και οι νεοφανείς τηλελλαδέμποροι, οι οποίοι πνίγονται σε μια κουταλιά νερού («αγιασμένου» ή μη).

DREAM YOGA: ΦΩΤΕΙΝΟ ΟΝΕΙΡΕΜΑ

Ονειρική Γιόγκα Μέσα από τις Θιβετανικές Απόκρυφες Διδασκαλίες
«Η Τάντρα διδάσκει: όταν κάποιος δεν είναι συνειδητός στο όραμα, είναι αδύνατον να είναι συνειδητός στη συμπεριφορά του. Όταν κανείς δεν είναι συνειδητός στη συμπεριφορά του, είναι αδύνατον να είναι συνειδητός στο όνειρο κι όταν κάποιος δεν είναι συνειδητός στο όνειρο, είναι αδύνατον να είναι συνειδητός στο μπάρντο, μετά το θάνατο.» Tenzin Wangyal Rinpoche, The Tibetan Yogas of Dream and Sleep
«Όταν η κατάσταση του ονειρέματος αναδυθεί, μην κάθεσαι αδαής σαν πτώμα, μπες στη φυσική σφαίρα της αμετακίνητης προσοχής. Αναγνώρισε τα όνειρά σου και μεταμόρφωσε την πλάνη σε φωτεινότητα.» Θιβετιανή Βουδιστική προσευχή

Η ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ
Κάθε νύχτα εισερχόμαστε σε έναν άγνωστο κόσμο. Στον κόσμο των ονείρων. Εκεί μπορεί να είμαστε ο εαυτός μας ή κάποιος άλλος και συναναστρεφόμαστε με γνωστούς ή άγνωστους ανθρώπους, ζωντανούς ή νεκρούς. Κάθε φορά που κοιμόμαστε ταξιδεύουμε σε μακρινά ή κοντινά, γνωστά ή άγνωστα μέρη. Βιώνουμε το παρόν, το παρελθόν ή το μέλλον. Μέσα στο κόσμο των ονείρων μας μπορεί να συμβεί οτιδήποτε μπορούμε να φανταστούμε, αλλά και πολλά άλλα που δεν έχουμε δυνατότητα καν να φανταστούμε. Στο μεταξύ η καθημερινή μας ζωή, την οποία έχουμε την τάση να θεωρούμε πραγματική και ακλόνητη, είναι βαθιά εξαρτημένη από τη Σαμσάρα, από τον καρμικό κύκλο της γέννησης και του θανάτου, μέσα στο αραχνοδίχτυ της maya, της ψευδαίσθησης όλων των φαινομένων. Η απελευθέρωση από την άγνοια και τον πόνο έρχεται όταν μαθαίνουμε, τι σημαίνει να υπάρχει κανείς μέσα στη δική του πραγματική φύση.
Μόνο με αφύπνιση από το όνειρο της άγνοιας για το πώς είναι τα πράγματα, ο νους εισέρχεται σε μια πραγματική κατάσταση χωρίς όνειρα. Όταν ρώτησαν πριν από περίπου δυόμισι χιλιάδες χρόνια τον ιστορικό Βούδα, Γκαουτάμα αν ήταν Ντεβά, Θεός ή άγιος, εκείνος απάντησε απλά: «Αφυπνισμένος» (Βuda στα σανσκριτικά) κι εννοούσε την αφύπνιση από την άγνοια, από την κατάσταση που εμείς οι υπόλοιποι θεωρούμε ως ζωή της εγρήγορσης. Όμως τα όνειρα μας ανέρχονται από τα ίδια καρμικά ίχνη που κυβερνούν και την εμπειρία της εγρήγορσης.
Αφού την ημέρα είμαστε υπερβολικά έξαλλοι για να διεισδύσουμε στη φαντασία μας και στις αυταπάτες του κινούμενου νου και να δούμε τα πράγματα όπως είναι πραγματικά, την ώρα του ύπνου είμαστε ακόμη πιο παθητικοί μάρτυρες των συμβάντων. Αυτό όμως που μας ενδιαφέρει είναι ακριβώς το αντίθετο: η ενεργή παρατήρηση των πραγμάτων τόσο στο ξύπνιο όσο και στον ύπνο. Όλες οι εμπειρίες μας γενικώς προέρχονται από την άγνοια (ma-rigpa στα θιβετανικά). Η θιβετανική παράδοση ξεχωρίζει δύο είδη άγνοιας: την έμφυτη άγνοια και την πολιτιστική άγνοια.
Η έμφυτη άγνοια είναι η βάση της Σαμσάρας (του κύκλου του θανάτου και της γέννησης) και οριστικό χαρακτηριστικό όλων των κοινών ανθρώπων. Οι ρίζες της άγνοιας βρίσκονται στην ίδια την σκέψη μας, που είναι από τη φύση της περιορισμένη και ολοκληρωτική και κινείται από 0 στο 1, από το όχι στο ναι και πίσω. Η ίδια η σκέψη είναι που βγαίνει από τον δυϊσμό, σύμφωνα με τον οποίον η πραγματικότητα διαμορφώνεται από δύο θεμελιακά και μεταξύ τους αντίθετα στοιχεία. Ο δυϊσμός επιφέρει σύγχυση και αυταπάτη, πολικότητες και διχοτομίες. Αυτός χωρίζει την «ένωση χωρίς ραφή» σε αυτό και εκείνο, σε σωστό και λάθος, στο εσύ και εγώ …
Η πολιτιστική άγνοια αναπτύχθηκε και διατηρήθηκε μέσα από τις παραδόσεις. Έτσι έχουμε ως αποτέλεσμα την προσκόλληση προς τη μόδα, το ντύσιμο, το κούρεμα, τις επώνυμες μάρκες, το είδος του φαγητού που τρώμε, το τι πίνουμε, το πως γλεντάμε κ.α. Σε ένα άλλο, πιο αφηρημένο, επίπεδο κατασκευάζουμε φιλοσοφικά και πολιτικά συστήματα που φυσικά τα «δικά μας» είναι πάντα καλύτερα από τα «δικά τους» κ.ο.κ Με λίγα λόγια αν δεν είμαστε προσεκτικοί οι διδασκαλίες μπορούν να μας εκμεταλλευτούν έτσι ώστε να υποστηρίζουν την άγνοιά μας!

ΦΩΤΕΙΝΟ ΟΝΕΙΡΕΜΑ
Αλλά ας επιστρέψουμε στο θέμα μας. Το φωτεινό ή συνειδητό ονείρεμα (lucid dreaming) είναι μια κατάσταση στην οποία ο κοιμώμενος ξυπνάει μέσα στο όνειρο και αποκτά τη συνείδηση ότι ονειρεύεται. Είναι μια αρχική κατάσταση στην οποία πρέπει να φτάσει ο ασκητής που θέλει να ασκηθεί με την ονειρική γιόγκα, δηλαδή να κάνει κάποια συγκεκριμένη άσκηση συνειδητά, μέσα στο όνειρο. Οι εμπειρίες εκατομμυρίων ασκητών από τις παραδόσεις των ινδουιστών, βουδιστών, σούφι δασκάλων, των σαμάνων της Σιβηρίας, όπως και των Ινδιάνων μάγων, αποδεικνύουν ότι είμαστε εξίσου εν υπνώσει όταν νομίζουμε ότι είμαστε ξύπνιοι, όπως και όταν ονειρευόμαστε, και τίποτα περισσότερο.
Υπάρχουν όλο και περισσότερες αποδείξεις που είναι αποτελέσματα διάφορων επιστημονικών ερευνών ότι η αγαπημένη μας πραγματικότητα «εκεί έξω» δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα δημιούργημα μέσα στον ίδιο τον εγκέφαλο μας. Όμως πως να ελέγχουμε το νου μας ο οποίος είναι, όπως συχνά λένε οι δάσκαλοι του διαλογισμού, «χειρότερος από μία τρελή μαϊμού, γιατί πηδάει συνέχεια από ένα θέμα στο άλλο» και να ξυπνήσουμε μέσα στα όνειρά μας;
Υπάρχουν πολλές πανάρχαιες τεχνικές που προκαλούν την επιζητούμενη κατάσταση και είναι κοινές σε πολλές σαμανιστικές και μυστικιστικές παραδόσεις. Οι Θιβετανικές βουδιστικές απόκρυφες διδασκαλίες για την ονειρική γιόγκα, βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην αρχαία Θιβετανική «μπον» παράδοση –ηλικίας 12.500 χρόνων– η οποία έδινε μεγάλη σημασία στα όνειρα. Για έναν γιόγκι αναζητητή της φώτισης, τα όνειρα ήταν το ίδιο σημαντικά όσο και η κατάσταση της εγρήγορσης, γιατί ούτως η άλλως χωρίς την αφύπνιση από την άγνοια, και τα δύο είναι το ίδιο απατηλά και φαινομενικά.
Μέσα στα όνειρά του ένας ασκητής της ονειρικής γιόγκα μπορούσε να συνεχίσει την καθημερινή άσκηση του και περνώντας σε άλλο επίπεδο ύπαρξης, να δέχεται τις σημαντικότατες διδασκαλίες από κάποιον μακρινό δάσκαλο, ή από τα ανώτερα ακασικά πεδία! Πολλές φορές η «πραγματική εικονοπλασία» που βιώνεί ο συνειδητός ονειρευτής σ’ αυτή τη κατάσταση, είναι πιο ζωντανή από τις μη-φωτεινές καταστάσεις της καθημερινότητας. Γι’ αυτό το λόγο πολλές φορές ο ονειρευτής δυσκολεύεται να σιγουρευτεί αν η ονειρική του εμπειρία είναι μια κατάσταση εγρήγορσης ή όχι.
Στις απόκρυφες Θιβετιανές διδασκαλίες περί φύσης του νου, η ονειρική κατάσταση είναι γνωστή ως «Τέταρτος χρόνος». Πρόκειται για ένα εύπλαστο βασίλειο όπου παρελθόν, παρόν και μέλλον διαλύονται το ένα μέσα στο άλλο. Οι πρώτοι Θιβετιανοί δάσκαλοι του διαλογισμού ακριβώς σ’ αυτόν τον «άχρονο χρόνο» κατάφερναν και επιτελούσαν μια μοναδική πνευματική ολοκλήρωση, κατά την οποία περνούσαν όλες τις φάσεις της φώτισης ενώ βρισκόντουσαν μέσα στον ύπνο. Για τον ίδιο σκοπό έχουν αναπτυχθεί διάφορες τεχνικές με τις οποίες μπορεί κανείς να αποκτήσει συνειδητότητα του ονειρέματος.
Όμως, όλες οι διδασκαλίες λένε το ίδιο πράγμα: ο μόνος τρόπος για την επίγνωση είναι πρακτικός και πρόκειται –χωρίς αυταπάτες παρακαλώ!– για έναν μακρύ δρόμο γεμάτο υπομονή και συνεχή άσκηση. Αυτό ταυτόχρονα είναι και το μεγαλύτερο εμπόδιο για μας τους Δυτικούς ανθρώπους που έχουμε καταντήσει πολύ ανυπόμονοι και μονίμως σε μια κατάσταση ανεπάρκειας χρόνου. Παραδόξως ή όχι, τα τελευταία χρόνια οι αρχαίες και απόκρυφες Θιβετιανές πρακτικές γνώσεις πάνω στο συνειδητό ονείρεμα και τη Dream Yoga έκαναν για τα καλά την είσοδο τους στη Δύση. Γίνονται πολλές επιστημονικές έρευνες, όπως π.χ. στο Paolo Alto της Καλιφόρνια στο Ινστιτούτο Διαύγειας (Lucidity Institute), που βασίζονται στις αρχαίες Θιβετιανές τεχνικές του συνειδητού ονειρέματος. Επίσης έχει παρατηρηθεί μια εντυπωσιακή ομοιότητα ανάμεσα στις τεχνικές που χρησιμοποιούνται από τους Δυτικούς «ονειροναύτες», που επιδιώκουν το συνειδητό ονείρεμα και την αστρική προβολή και την παραδοσιακή Dream Yoga.

Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΟΝΕΙΡΙΚΗΣ ΓΙΟΓΚΑ
Μια από τις πιο βασικές ασκήσεις που βοηθούν στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων στα πλαίσια πάντα της Dream Yoga είναι ο καθημερινός διαλογισμός και η εστίαση της προσοχής. Στην διάρκεια της ημέρας ο ασκητής της ονειρικής γιόγκα εστιάζει την προσοχή του στα πράγματα και παρατηρεί την ονειρική φύση των φαινομένων και της συμβατικής πραγματικότητας. Η παράδοση της Θιβετιανής ονειρικής γιόγκα περιγράφεται και στο πιο κλασικό Θιβετανικό βιβλίο που εκδόθηκε στη Δύση από τον εξερευνητή του θέματος και εκδότη Evans-Wentz, Θιβετανική Γιόγκα και Μυστικές Διδασκαλίες (Tibetan Yoga and Secret Doctrine, σε μετάφραση από τα θιβετανικά στα αγγλικά από τον Λαμα Καζι Νταβα Σαμντουπ). Σ’ αυτό το βιβλίο λοιπόν αποκαλύπτονται, ίσως για πρώτη φορά στη Δύση, οι πρακτικές του συνειδητού ονειρέματος. Μεταδίδονται οι βασικές διδασκαλίες σχετικά με τον τρόπο που θα ασκηθεί ο ονειρευτής και θα διαλογίζεται συνειδητά μέσα στο όνειρο.
Η ονειρική γιόγκα είναι μια από τις έξι γιόγκα, όπως έχουν επεξεργασθεί από τον μεγάλο Θιβετιανό δάσκαλο Μάρπα, που στην συνέχεια έχουν μεταδοθεί μέσω του δικού του γνωστού μαθητή και επίσης μεγάλου και ταυτόχρονα πιο γνωστού δασκάλου του Θιβέτ: τον Μιλαρέπα. Η ίδια η άσκηση έχει πολλά βήματα που επιτρέπουν στον ασκητή να αποκτήσει σταδιακά ένα μεγάλο έλεγχο και διαύγεια μέσα στο όνειρο.
Καταρχάς ο ασκητής της Dream Yoga πρέπει να ξυπνήσει μέσα στο όνειρο και να έχει την συνείδηση πάνω στο γεγονός ότι ονειρεύεται. Δεύτερον είναι απαραίτητο να ξεπεράσει όλες τις φοβίες, που αναδύονται από το περιεχόμενο του ονείρου του, έτσι ώστε να μην υπάρχει τίποτα μέσα στο όνειρο που θα μπορούσε να προκαλέσει ταραχή στον ονειρευτή. Επίσης ο ονειρευτής πρέπει να έχει την επίγνωση πάνω στον ισχυρισμό ότι όλα τα φαινόμενα, όπως στην καθημερινή ζωή έτσι και στα όνειρα, είναι το ίδιο απατηλά γιατί δεν είναι σταθερά και ακλόνητα. Αντίθετα είναι παροδικά και αλλάζουν συνεχώς. Άρα η ζωή, λόγω της συνεχόμενης αλλαγής και της παροδικότητας της είναι το ίδιο απατηλή όπως και τα όνειρα όποτε ο ασκητής της ονειρικής γιόγκα δεν έχει να κάνει τίποτε άλλο, παρά να φτάσει στο επίπεδο όπου έχει καταλάβει την κενή φύση όλων των φαινομένων, είτε πρόκειται για τα ονειρικά φαινόμενα, είτε για τα φαινόμενα της καθημερινής «πραγματικότητας».
Στο επόμενο στάδιο ο ονειρευτής πρέπει να καταλάβει ότι έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τα όνειρά του μετατρέποντας τα μεγάλα αντικείμενα σε μικρά, τα βαριά σε ελαφρά, όπως και να ενώνει τα πολλά αντικείμενα μέσα σε ένα. Επίσης μπορεί να πειραματιστεί με το να αλλάζει τα φυσικά στοιχεία μετατρέποντάς τα σε αντίθετα τους (π.χ. το νερό σε φωτιά). Μπορεί να κερδίσει τον έλεγχο πάνω στα αντικείμενα και να τα μετασχηματίζει. Σ’ αυτή τη φάση ο ονειρευτής μπορεί να κατανοήσει ότι το ονειρικό του σώμα είναι τόσο άυλο όσο και τα υπόλοιπα αντικείμενα μέσα στο όνειρο. Ενώ αυτή η αντίληψη είναι πολύ δύσκολη στη συνηθισμένη κατάσταση της εγρήγορσης της Dream Yoga πιθανώς είναι πολύ εφικτό για έναν ονειρευτή που έχει τον έλεγχο πάνω στα ονειρικά αντικείμενα και φαινόμενα να μπορέσει για παράδειγμα να αλλάξει τη μορφή του ονειρικού του σώματος ή ακόμη να κάνει το ονειρικό του σώμα να εξαφανιστεί ολόκληρο!
Τελικά ο ασκητής, βρισκόμενος σε κατάσταση του συνειδητού ονειρέματος, συνεχίζει την άσκησή του μέσα στα όνειρα και ως μέρος της άσκησης, οραματίζεται τις αναπαραστάσεις των Βούδα, των Ντακίνη (ιπτάμενες οντότητες που αντιπροσωπεύουν τη θηλυκή ενέργεια) και των Μποντισάτβα (τα όντα που έχουν μια συνειδητή και μόνιμη κλίση προς την φώτιση) όπως και των δασκάλων του που τον βοηθούν να προχωρήσει. Όλες αυτές οι όψεις που χρησιμοποιούνται στον βουδιστικό διαλογισμό, άμεσα συσχετίζονται με το καθαρό φως του κενού. Αυτά τα μυστικά σύμβολα για τον ασκούμενο δεν σημαίνουν τίποτε άλλο, παρά τις πύλες από τις οποίες περνά στο χώρο του καθαρού φωτός όπου η αποκαλυπτική τους πλευρά του φανερώνεται!

Η ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΘΕΛΗ ΥΠΟΜΟΝΗ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟ
Μια ολοκληρωμένη και πετυχημένη άσκηση γιόγκα, συμπεριλαμβανομένης και της Dream Yoga, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Μερικοί απ΄ αυτούς είναι η θέληση, η αυτοπεποίθηση, το σωστό κίνητρο, η υπομονή αλλά και μια αίσθηση αποστολής ή καθήκοντος. Μόνο με την άσκηση μπορεί κανείς να πετύχει το στόχο του. Δεν υπάρχουν μαγικά φίλτρα ούτε στιγμιαίες συνταγές με τις οποίες μπορεί κανείς σε μια νύχτα να πετύχει το συνειδητό ονείρεμα ή να κάνει ονειρική γιόγκα. Για να προχωρήσει κανείς στο δρόμο της πνευματικής ωρίμανσης χρειάζεται χρόνο κι εμείς οι Δυτικοί άνθρωποι συνηθίζουμε να λέμε πως δεν έχουμε αρκετό χρόνο να ασχοληθούμε με το πνεύμα μας και ακόμη λιγότερο χρόνο έχουμε για την άσκηση του πνεύματος.
Ο περισσότερος χρόνος μας διασκορπίζεται σε διάφορες δουλειές κι απασχολήσεις, που νομίζουμε ότι είναι παρά πολύ σημαντικές κι απαραίτητες στη ζωή μας. Κι όταν πολεμάμε τον χρόνο, αυτό θυμίζει την κατάσταση κατά την οποία πολεμάμε τα περιττά κιλά μας, συνήθως πετυχαίνουμε το αντίθετο, τον χάνουμε ακόμη περισσότερο -τον χρόνο, όχι τα κιλά! Όμως, αν γνωρίζαμε με ποιο τρόπο να υπάρχουμε μέσα στο χρόνο τότε και η άσκηση αυθόρμητα αναπτύσσεται από μόνη της, σαν μια ζωτική ανάγκη.
Η κάθε αναπνοή μας, αν είμαστε συνειδητοί, μπορεί να μετατραπεί σε άσκηση! Για παράδειγμα, όταν εισπνέουμε μπορούμε να φανταζόμαστε ότι αντλούμε την καθαρή, χαλαρωτική και θεραπευτική ενέργεια και όταν εκπνέουμε ότι με κάθε εκπνοή ξεφορτωνόμαστε όλο το στρες, τα εμπόδια και τα αρνητικά συναισθήματα μας. Η αναπνοή λοιπόν δεν χρειάζεται κάποιο ιδιαίτερο χώρο, κάθισμα ή ατμόσφαιρα για να την κάνουμε, κι όμως μπορεί να μετατραπεί σε άσκηση που την κάνουμε παντού και πάντα: στο σπίτι, στο αυτοκίνητο, περιμένοντας λεωφορείο, φτιάχνοντας φαγητό, καθαρίζοντας, πίνοντας καφέ … Οπότε, για να καταφέρει κανείς να κάνει Dream Yoga πρέπει να αφιερώσει όχι τόσο πολύ χρόνο, όσο το χώρο του πνεύματός του. Αυτό σημαίνει να συγκεντρωθεί στην προσοχή και στην σιωπηλή παρατήρηση.
Μ’ αυτό τον τρόπο μπορεί ν’ απελευθερωθεί απ’ τα «σκουπίδια» του μυαλού του, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά οι χιλιάδες σκέψεις που μας πολιορκούν 16 ώρες την ημέρα, αν βέβαια κοιμόμαστε τις υπόλοιπες οκτώ ώρες του εικοσιτετράωρου. Κάνοντας λοιπόν το διαλογισμό (σίνε) όταν είμαστε ξύπνιοι, καταφέρνουμε όλο και περισσότερο να είμαστε ελεύθεροι από αυτές τις φλυαρίες του μυαλού μας. Με το ίδιο τρόπο ο νους μας είναι απασχολημένος και την ώρα του ύπνου, που τον πολιορκούν οι σκέψεις με ακόμη πιο αλλόκοτο τρόπο, φέρνοντας διάφορους γρίφους να λύσουμε.
Όσο μεγαλώνουμε έχουμε όλο και πιο έντονη την αίσθηση ότι δεν προλαβαίνουμε, ότι δεν έχουμε αρκετό χρόνο κι αυτός ο χρόνος ξοδεύεται στην καθημερινή επανάληψη πραγμάτων που, ούτε μας αρέσουν, ούτε τα θεωρούμε επιλογή μας. Ο σύγχρονος Δυτικός κόσμος, τουλάχιστον αυτός στον οποίον ζούμε, συνέχεια μας δίνει διάφορες εντολές: να είμαστε καλοί μαθητές, να τελειώσουμε το σχολείο, να γραφτούμε σε ανώτερες σχολές, στη συνέχεια να βρούμε τις καλύτερες δουλειές, να φροντίσουμε τα παιδιά μας και την οικογένεια μας, να ανταγωνιστούμε τους άλλους για να αποδείξουμε την αξία μας κι έτσι ανά πάσα στιγμή είμαστε όλο και πιο μακριά από τον ίδιο τον εαυτό μας και από τις πραγματικές του ανάγκες. Φυσικά όταν ζούμε μ’ ένα τέτοιο τρόπο, δεν έχουμε χρόνο για καμία άσκηση, πόσο μάλλον για Dream Yoga!
Μόνο με αφύπνιση μέσα στο όνειρο ο χαρακτήρας του ονείρου μπορεί να πραγματοποιηθεί κι αυτό συμβαίνει όταν ο άνθρωπος από το «όνειρο της άγνοιας» επανέρχεται στη φυσική κατάσταση του, χωρίς συνθήκες, χωρίς ψευδαισθήσεις και χωρίς όνειρα. Μόνο τότε μπορεί να καταλάβει την απατηλή φύση της Σαμσάρας, ότι «όλα τα πράγματα είναι σαν όνειρο, σαν οφθαλμαπάτη, σαν φυσαλίδα και σκιά, είναι σαν σταγόνα δροσιάς, σαν λάμψη αστραπής -έτσι πρέπει να θεωρούνται» (Διαμαντένιο Σούτρα).
---------------------
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Rechung Dorje Dagpa, Μιλαρέπα: Ο Μεγάλος Γιόγκι του Θιβέτ, ΠΥΡΗΝ
2. Β.Γ.Εβανς-Γουεντζ, Θιβετανική Γιόγκα και Μυστικές Διδασκαλίες, Κέδρος
3. Μάλκολμ Γκόντγουιν, Ο Διαυγής Φωτεινός Ονειρευτής, Κέδρος 2001
4. Mircea Eliade, Σαμανισμός, εκδ. Ι. Χατζηνικολή, 1978
5. Ο Μαγικός Κόσμος των Ονείρων, Συλλογικό έργο, Αρχέτυπο, Θεσσαλονίκη 2003
Tenzin Wangyal Rinpoche, The Tibetan Yogas of Dream and Sleep, Snow Lion Publications NY 1998
6. Venerable Gyatrul Rinpoche, Meditation, Transformation and Dream Yoga, Snow Lion Pbl. NY 1993.

Η Ναύκρατις αποκαλύπτεται: 10.000 αρχαία αιγυπτιακά και ελληνικά ευρήματα φανερώνουν μυστικά για το εμπόριο και τον πολιτισμό

Μια πληθώρα πληροφοριών για το εμπορικό λιμάνι που εδραίωσαν οι Αρχαίοι Έλληνες στην πόλη της Αρχαίας Αιγύπτου «Ναύκρατις» αποκάλυψαν πρόσφατες ανασκαφές που έγιναν εκεί, φέρνοντας στο φως περισσότερα από 10.000 ευρήματα.

Η ανασκαφή υπό την καθοδήγηση του Βρετανικού Μουσείου πραγματοποιήθηκε στο Δέλτα του Νείλου και, μεταξύ άλλων, αποκάλυψε αφιερώματα σε θεότητες και κοσμήματα, φυλαχτά και ολόκληρα αγάλματα- δείγματα της πρωιμότερης εγκατάστασης της Ελλάδας στα βόρεια της αφρικανικής χερσονήσου.
Τα ευρήματα αποκαλύπτουν επίσης την ύπαρξη ενός εξαιρετικά σημαντικού δικτύου εμπορικών συναλλαγών τόσο μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου όσο και με άλλες χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 2012 και το Βρετανικό Μουσείο, δημοσίευσε στην ιστοσελίδα του, μια ολοκληρωμένη εικόνα για την πόλη «Ναύκρατις» που μέχρι πρότινος πιστευόταν πως έχει έκταση 300 στρέμματα.
«Η Ναύκρατις ήταν στέκι για εμπόρους από πολλές ελληνικές πόλεις καθώς από Φοίνικες και Κυπρίους. Έγινε διάσημη για τα περίτεχνα συμπόσιά της και τις όμορφες πόρνες (εταίραι). Λειτούργησε ως κύριο εμπορικό λιμάνι στο δυτικό Δέλτα του Νείλου μετά την ίδρυση της Αλεξάνδρειας και συνέχισε να είναι σημαντική πόλη καθ” όλη τη διάρκεια της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής περιόδου.
Οι αξιωματικοί (προστάται) που διορίζονταν από τις εννέα ιδρυτικές πόλεις του «Ελλήνιον» (σ.σ. Ναός στη Ναυκράτιδα της Αιγύπτου, που αποκαλύφθηκε το 1885 από τον αρχαιολόγο Φλίντερ Πέτρι. Τον ίδρυσαν οι ιωνικές πόλεις Χίος, Τέως, Φώκαια και Κλαζομενές, οι δωρικές Ρόδος, Κνίδος και Αλικαρνασσός και η αιολική Μυτιλήνη και σε περιόδους πολιτικών ταραχών χρησίμευε ως καταφύγιο των μιγάδων Ελλήνων) διαχειρίζονταν το «εμπόριον» τουλάχιστον από την εποχή της Άμασις.
Οι εισαγωγές στην Αίγυπτο περιελάμβαναν κρασί, λάδι και ασήμι και οι εξαγωγές σιτηρά, λινάρι, νάτρον, πάπυρο, αρώματα και άλλες ημι-πολυτέλειες.
«Τον 7ο αιώνα π.Χ., η Αίγυπτος άνοιξε εκ νέου τις πύλες της στον κόσμο της Μεσογείου, αναπτύσσοντας στενές επαφές με άλλους πολιτισμούς, όπως η Ελλάδα. Οι Φαραώ της Αιγύπτου τη δυναστείας Saite διέθεταν Έλληνες μισθοφόρους στο στρατό τους. Ελληνικά προϊόντα εμφανίστηκαν στην Αίγυπτο και αιγυπτιακά στην Ελλάδα. Αιγυπτιακά χαρακτηριστικά άρχισαν να ενσωματώνονται στον ελληνικό πολιτισμό, με βάση τη γνώση από πρώτο χέρι των αιγυπτιακών μνημείων και των ιδεών.
«Το όνομα στα ελληνικά σημαίνει «ερωμένη των πλοίων» και μερικά από τα ευρήματα περιλαμβάνουν κομμάτια από αρχαία πλοία. Ο Dr Ross Thomas, επιμελητής του Βρετανικού Μουσείου και επικεφαλής της ανασκαφής, δήλωσε στον Guardian Observer: Είναι μοναδικά σπάνιο. Το να βρεις [ελληνικά πλοία] τόσο μακριά μέσα στην Αίγυπτο είναι συναρπαστικό. Νωρίτερα, οι άνθρωποι πίστευαν πως τα πλοία σταματούσαν στη Μεσόγειο. Τώρα μπορούμε για πρώτη φορά να επιβεβαιώσουμε πως ποντοπόρα πλοία ταξίδευαν τόσο μακριά στην Αίγυπτο».
Πρόσθεσε πως οι ανασκαφές δείχνουν ότι στην ακμή της, η πόλη υπήρξε σπίτι για 16.000 κατοίκους και πως οι επιγραφές γύρω από την πόλη περιγράφουν λεπτομερώς τις ζωές τους. «Υπάρχουν περισσότερες ελληνικές επιγραφές του 6ου αιώνα στην Ναυκράτιδα από ότι σε οποιονδήποτε άλλο ελληνικό ναό.
Μας λένε πολλά για τους εμπόρους- υπάρχουν και πολλές γυναίκες ανάμεσα, αλλά κυρίως πρόκειται για άνδρες εμπόρους. Υπάρχουν επίσης χαρακτήρες που εμφανίζονται και σε άλλες ελληνικές πόλεις, οπότε μπορούμε να αρχίσουμε να παρακολουθούμε από που προέρχονται αυτοί οι άνθρωποι».

ESA: Από μία βάση στο φεγγάρι θα ξεκινήσει η επόμενη σελίδα κατάκτησης του διαστήματος

Από μία βάση στο φεγγάρι θα ξεκινήσει η επόμενη σελίδα κατάκτησης του διαστήματος, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA).

Ο επικεφαλής της υπηρεσίας Γιόχαν-Ντίτριχ Βέρνερ αναφέρθηκε τον περασμένο Ιούλιο στη δημιουργία ενός ερευνητικού σταθμού στη Σελήνη, ενώ στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε η ESA έχει δείξει με διάφορες αφορμές τη σημασία που δίνει στον συγκεκριμένο στόχο.
Αυτή τη φορά, η αφορμή ήταν το διήμερο συνέδριο «Σελήνη 2020-2030 – Μία Νέα Εποχή Συνδυαστικής Ανθρώπινης και Ρομποτικής Εξερεύνησης», το οποίο πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας, στην Ολλανδία.
Στο συνέδριο πήραν μέρος περισσότεροι από 200 επιστήμονες, από 28 χώρες, με σκοπό να ανταλλάξουν απόψεις για τις καλύτερες δυνατές λύσεις που θα πρέπει να υιοθετήσει μέσα στην επόμενη δεκαετία η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία, ώστε σε συνεργασία με άλλα κράτη να δρομολογήσει το σχέδιο επιστροφής του ανθρώπου στον φυσικό δορυφόρο της Γης.
Η βάση αναμένεται να κατασκευασθεί το αργότερο στα τέλη της δεκαετίας του 2030, από ειδικούς τρισδιάστατους εκτυπωτές. Το σχέδιο της υπηρεσίας είναι να σταλούν σε αρχική φάση ρομπότ, τα οποία θα αναλάβουν να «εκτυπώσουν» τα καταλύματα και τους υπόλοιπους χώρους, πριν σε επόμενη φάση καταφθάσουν στο φεγγάρι οι πρώτες επανδρωμένες αποστολές.
Η ESA θέλει επίσης να εγκαταστήσει ανάλογες υποδομές και σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι, καθώς θεωρεί πως με αυτό τον τρόπο όχι μόνο θα επιταχύνει την επιστημονική έρευνα του φυσικού δορυφόρου της Γης, αλλά και θα κάνει πιο εύκολες τις μελλοντικές επανδρωμένες ή ρομποτικές αποστολές σε πιο μακρινούς προορισμούς.
Αυτό σημαίνει πως οι ευρωπαϊκές υποδομές στη Σελήνη θα μπορούσαν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην κατάκτηση του Άρη ή ακόμη και μακρινότερων πλανητών. Με δεδομένο εξάλλου πως η NASA σχεδιάζει την πρώτη αποστολή αστροναυτών στον πλανήτη Άρη μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2030, το φεγγάρι θα μπορούσε να αποτελέσει τον ενδιάμεσο σταθμό για το ταξίδι τους.
Με αυτόν τον τρόπο, για παράδειγμα, ένα μέρος των τροφίμων ή των καυσίμων θα μπορούσαν να «περιμένουν» το διαστημόπλοιο στο φεγγάρι, ώστε να τα παραλάβει από εκεί. Κάτι που θα σήμαινε πως το σκάφος θα είχε τη δυνατότητα να εκτοξευθεί από τη Γη, χωρίς να μεταφέρει όλα τα εφόδια που θα χρειασθεί για το ταξίδι του.
Επιπλέον, ο φυσικός δορυφόρος της Γης θα ήταν δυνατόν να χρησιμοποιηθεί για τη δοκιμή του εξοπλισμού και των τεχνολογιών που θα είναι απαραίτητες για την κατάκτηση του Κόκκινου Πλανήτη.
Μία ακόμη προοπτική που ανοίγει η μόνιμη παρουσία στη Σελήνη είναι η αξιοποίηση των υλικών που υπάρχουν εκεί. Έτσι κι αλλιώς, είναι γνωστό πως στο φεγγάρι υπάρχει νερό σε μορφή πάγου, όπως επίσης και πολύτιμα ορυκτά και μέταλλα.
Επομένως, σύμφωνα με αρκετούς ειδικούς η αξιοποίησή τους θα έφερνε επανάσταση στη διαστημική εξερεύνηση, κάνοντας πολύ πιο εύκολη την αποστολή αστροναυτών ακόμη και έξω από το ηλιακό μας σύστημα.

Από τον Πυθαγόρα μέχρι το σωματίδιο του Θεού: Πώς η συμμετρία εξηγεί τα πάντα στην φυσική;

Στα περίπου 3.000 χρόνια επιστημονικής αναζήτησης, οι περισσότερες προσπάθειες των επιστημόνων έχουν αποτύχει, το μεγαλύτερο μέρος των θεωριών έχει καταρριφθεί.

Κάτι όμως παραμένει σταθερό. Η συμμετρία στέκεται ακλόνητος οδηγός των επιστημονικών μυαλών, φύλακας άγγελος στην άνιση μάχη τους με τα ανεξερεύνητα μυστικά της ίδιας τους της φύσης.
Πώς άλλωστε να μην υπήρχε κάποιου είδους αρμονία στην επιστήμη; Η αρμονία βρίσκεται παντού. Στις φυλλωσιές των δέντρων, στα κελαηδήματα των πουλιών, στα ίδια μας τα σώματα.
Και ως εκ τούτου, στην μουσική, στην ζωγραφική, ακόμα και στις κοινωνίες. Με τον ίδιο βιογενή τρόπο, συναντάται μέσα σε κάθε επιστημονική θεωρία.

Κάπως έτσι εξηγείτε, εν μέρει, και η τρέλα των επιστημόνων που ανακαλύπτουν κάλλος μέσα σε θεωρίες, αριθμούς και εξισώσεις. Για έναν φυσικό, η μεγαλύτερη ευχαρίστηση είναι όταν ακούει πως η θεωρία του είναι «όμορφη». Πως μέσω των συμβολισμών του, δεν ξεσκεπάζει μόνο ένα κομμάτι αλήθειας, αλλά μαζί με αυτό προβάλλει λίγο ακόμα την απόλυτη αρμονία της φύσης.

Η αιώνια αναζήτηση των μοτίβως – Το διαφωτιστικό παράδειγμα του Μεντελέγιεφ
Οι επιστήμονες έχουν αντιληφθεί εδώ και καιρό πως τα θεμέλια της φύσης στηρίζονται σε συγκεκριμένα μοτίβα, σε ιδιόμορφες συμμετρίες που συντελούν την τέλεια αρμονία. Η αναζήτηση αυτών των μοτίβων αποτελούσε (και θα αποτελεί) πάντα τον «άγιο» σκοπό των επιστημόνων. Παράλληλα όμως, σαν σε φαύλο κύκλο, τα μοτίβα είναι αυτά που βοηθούν στην κατανόηση της φύσης και στην εξέλιξη των επιστημών.
Οταν ο Ντμίτρι Μεντελέγιεφ δημιουργούσε τον περιοδικό πίνακα των χημικών στοιχείων, δεν γνώριζε για τις στιβάδες των ηλεκτρονίων που καθορίζουν την συμπεριφορά τους. Γνώριζε όμως την ίδια την συμπεριφορά τους και βρήκε σε αυτήν μια αρμονική κλιμάκωση. Τα ευγενή αέρια δεν αντιδρούσαν με άλλα στοιχεία, ενώ τα αλκάλια πάντα βρίσκονταν μαζί με άλλα.
Τα μεν τοποθετήθηκαν στην δεξιά στήλη του πίνακα, τα δε στην αριστερή και ανάμεσα τους μπήκαν στοιχεία με ενδιάμεση συμπεριφορά. Η πραγματική εξήγηση (μέσω των ηλεκτρονίων) δόθηκε αργότερα. Τα μοτίβα των κοινών αντιδράσεων όμως, η αρμονία που παρατήρησε ο Μεντελέγιεφ, είχε ήδη δώσει την λύση.

Παραδείγματα σαν αυτό του Ρώσου χημικού μπορούν να βρεθούν ανά χιλιάδες. Η εύρεση της χρυσής τομής προέκυψε με αντίστοιχο τρόπο. Ωστόσο, η περίπτωση του Μεντελέγιεφ αποτελεί οδηγό για την σύγχρονη επιστήμη.
Πλέον οι επιστήμονες έχουν περάσει από τα χημικά στοιχεία στα υποατομικά σωματίδια. Τα δεκάδες διαφορετικά στοιχεία αποτελούνται από τρία δομικά θεμέλια. Τα πρωτόνια, τα νετρόνια και τα ηλεκτρόνια. Με λίγα λόγια, πλέον γνωρίζουμε πως ο κόσμος δεν είναι φτιαγμένος από τα πολλά χημικά στοιχεία του Μεντελέγιεφ, αλλά από διαφορετικούς συνδυασμούς αυτών των τριών δομικών στοιχείων. Πολύ πιο… απλή και όμορφη εξήγηση.

Η αναζήτηση συμμετρίας στον υποατομικό κόσμο – Το μόνο σίγουρο που ξέρουμε στην φυσική
Εχοντας περάσει στην σωματιδιακή φυσική, η συμμετρίες κρύβονται ολοένα και καλύτερα. Οσο περισσότερο εμβαθύνουμε στον «πυρήνα» της φυσικής, τόσο δυσκολότερα παρατηρούνται οι ενδεχόμενες αρμονίες.
Στην φυσική όμως, η συμμετρία δεν είναι όπως στην πραγματική ζωή. Δεν πρέπει ένα αντικείμενο να έχει δύο ίδιες όψεις, παρά μόνο να εμφανίζει μια μαθηματική συμμετρία.  Η Γερμανίδα θεωρητικός φυσικός Εμμυ Ναίτερ μάλιστα, έδειξε πως κάθε συμμετρία οδηγεί σε έναν «νόμο διατήρησης».

Η διατήρηση της ενέργειας, βεβαιώθηκε μέσα από την συμμετρία που έχει η ενέργεια οποιουδήποτε συστήματος σε σχέση με τον χρόνο αλλά και οποιαδήποτε διαταραχή του. Η θεωρία της Ναίτερ ήταν αυτή που απέδειξε αυτό που επί χιλιάδες χρόνια παρατηρούσαν οι επιστήμονες.
Από τις συμμετρίες της φύσης μπορούμε να καταλήξουμε σε θεμελιώδεις νόμους φυσικής. Κάπως έτσι, οι συμμετρίες της σωματιδιακής φυσικής έδωσαν στους σύγχρονους επιστήμονες την ιδέα της ύπαρξης του «σωματιδίου του Θεού».
Το σωματίδιο Higgs δεν θα είχε βρεθεί ποτέ, αν πρώτα δεν βρισκόταν μια συμμετρία που να υποδεικνύει την ύπαρξη του. Ενας λόγος δηλαδή, ώστε οι επιστήμονες να αρχίσουν να το αναζητούν.
Για αυτό το λόγο, σήμερα έχουν δημιουργηθεί τεράστιοι και ογκώδεις επιταχυντές που χρησιμοποιούνται για την μελέτη των πιο μικρών αντικειμένων στον κόσμο. Οι φυσικοί προσπαθούν μανιωδώς να βρουν καινούργιες συμμετρίες, να συσχετίσουν συμπεριφορές, να ανακαλύψουν το νέο μοτίβο που θα τους πάει ένα βήμα παρακάτω.
Αν λοιπόν μπορούμε να πούμε ένα πράγμα με σχετική σιγουριά για αυτόν τον μυστήριο κόσμο της φυσικής, είναι τουλάχιστον πως έχουμε βρει… μια σωστή μέθοδο αναζήτησης.

Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2016

Ανθολογία Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, ΔΡΑΜΑ - ΤΡΑΓΩΔΙΑ, ΑΙΣΧΥΛΟΣ - Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας

Πορεία προς την έβδομη πύλη

Το 467 π.Χ. ο Αισχύλος κατέλαβε την πρώτη θέση στους δραματικούς αγώνες με την θεματικώς συνεχόμενη τετραλογία Λάιος, Οἰδίπους, Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας, Σφὶγξ (σατυρικό δράμα). Από τα τέσσερα έργα σώζονται μόνο οι Επτά, που έχουν ως θέμα τη σύγκρουση ανάμεσα στους δυο γιους του Οιδίποδα, που καταλήγει στην αλληλοκτονία. Το έργο ξεκινά με το δεδομένο ότι ο Ετεοκλής είναι βασιλιάς στη Θήβα και ότι ο Πολυνείκης, ως ένας από τους επτά αρχηγούς του στρατού των Αργείων, βρίσκεται προ των πυλών, έτοιμος για την τελική επίθεση. Πουθενά δεν αποσαφηνίζεται ποιος από τους δύο έχει την αρχική ευθύνη για τη διαμάχη. Ο Ετεοκλής, που στο βάθος ελαύνεται και αυτός από τη δίψα για την εξουσία, εμφανίζεται, σε πρώτο επίπεδο, ως ο υπερασπιστής της απειλούμενης πόλης, που έχει να τιθασεύσει τις ανεξέλεγκτες αντιδράσεις των γυναικών της Θήβας (που απαρτίζουν το χορό) και να οργανώσει την άμυνα. Ο Πολυνείκης, ο οποίος δεν εμφανίζεται επί σκηνής, παρουσιάζεται με τα μελανότερα χρώματα. Το ίδιο ισχύει και για τους υπόλοιπους επιδρομείς.

Το απόσπασμα που ακολουθεί προέρχεται από το εκτενέστατο δεύτερο επεισόδιο (περίπου το 1/3 του έργου), το οποίο, κατά το μέγιστο μέρος, καταλαμβάνεται από τα περίφημα επτά ζεύγη λόγων -εδώ ανθολογούνται τα δύο πρώτα και τα δύο τελευταία: ένας ἄγγελος κατάσκοπος, που παρακολούθησε την κλήρωση των Επτά σχετικά με την πύλη στην οποία θα επιτεθεί καθένας, έχοντας ως στημονικό στοιχείο την περιγραφή των εύγλωττων εμβλημάτων των ασπίδων, ενημερώνει τον Ετεοκλή για τους επιτιθέμενους και εκείνος επιλέγει για κάθε πύλη τον κατάλληλο υπερασπιστή. Έτσι, στο τέλος θα βρεθεί ο ίδιος -ποιος άλλος θα ταν καταλληλότερος; -στην έβδομη πύλη, απέναντι στον αδελφό του Πολυνείκη, που θα τον σκοτώσει και θα σκοτωθεί απ᾽ αυτόν.

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας 375-456, 568-676

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ
375 λέγοιμ᾽ ἂν εἰδὼς εὖ τὰ τῶν ἐναντίων,
ὥς τ᾽ ἐν πύλαις ἕκαστος εἴληχεν πάλον.
Τυδεὺς μὲν ἤδη πρὸς πύλησι Προιτίσιν
βρέμει· πόρον δ᾽ Ἰσμηνὸν οὐκ ἐᾷ περᾶν
ὁ μάντις· οὐ γὰρ σφάγια γίγνεται καλά.
380 Τυδεὺς δὲ μαργῶν καὶ μάχης λελιμμένος
μεσημβριναῖς κλαγγῆσιν ὡς δράκων βοᾷ·
θείνει δ᾽ ὀνείδει μάντιν Οἰκλείδην σοφόν,
σαίνειν μόρον τε καὶ μάχην ἀψυχίᾳ.
τοιαῦτ᾽ ἀϋτῶν τρεῖς κατασκίους λόφους
385 σείει, κράνους χαίτωμ᾽, ὑπ᾽ ἀσπίδος δὲ τῷ
χαλκήλατοι κλάζουσι κώδωνες φόβον·
ἔχει δ᾽ ὑπέρφρον σῆμ᾽ ἐπ᾽ ἀσπίδος τόδε,
φλέγονθ᾽ ὑπ᾽ ἄστροις οὐρανὸν τετυγμένον·
λαμπρὰ δὲ πανσέληνος ἐν μέσῳ σάκει,
390 πρέσβιστον ἄστρων, νυκτὸς ὀφθαλμός, πρέπει.
τοιαῦτ᾽ ἀλύων ταῖς ὑπερκόμποις σαγαῖς
βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν,
ἵππος χαλινῶν ὣς κατασθμαίνων μένει,
ὅστις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.
395 τίν᾽ ἀντιτάξεις τῷδε; τίς Προίτου πυλῶν
κλῄθρων λυθέντων προστατεῖν φερέγγυος;

ΕΤΕΟΚΛΗΣ
κόσμον μὲν ἀνδρὸς οὔτιν᾽ ἂν τρέσαιμ᾽ ἐγώ,
οὐδ᾽ ἑλκοποιὰ γίγνεται τὰ σήματα·
λόφοι δὲ κώδων τ᾽ οὐ δάκνουσ᾽ ἄνευ δορός,
400 καὶ νύκτα ταύτην ἣν λέγεις ἐπ᾽ ἀσπίδος
ἄστροισι μαρμαίρουσαν οὐρανοῦ κυρεῖν,
τάχ᾽ ἂν γένοιτο μάντις ἁνοία τινί.
εἰ γὰρ θανόντι νὺξ ἐπ᾽ ὄμμασιν πέσοι,
τῷ τοι φέροντι σῆμ᾽ ὑπέρκομπον τόδε
405 γένοιτ᾽ ἂν ὀρθῶς ἐνδίκως τ᾽ ἐπώνυμον,
καὐτὸς κατ᾽ αὐτοῦ τήνδ᾽ ὕβριν μαντεύσεται.
ἐγὼ δὲ Τυδεῖ κεδνὸν Ἀστακοῦ τόκον
τῶνδ᾽ ἀντιτάξω προστάτην πυλωμάτων,
μάλ᾽ εὐγενῆ τε καὶ τὸν Αἰσχύνης θρόνον
410 τιμῶντα καὶ στυγοῦνθ᾽ ὑπέρφρονας λόγους.
αἰσχρῶν γὰρ ἀργός, μὴ κακὸς δ᾽ εἶναι φιλεῖ.
σπαρτῶν δ᾽ ἀπ᾽ ἀνδρῶν, ὧν Ἄρης ἐφείσατο,
ῥίζωμ᾽ ἀνεῖται, κάρτα δ᾽ ἔστ᾽ ἐγχώριος,
Μελάνιππος· ἔργον δ᾽ ἐν κύβοις Ἄρης κρινεῖ·
415 Δίκη δ᾽ ὁμαίμων κάρτά νιν προστέλλεται
εἴργειν τεκούσῃ μητρὶ πολέμιον δόρυ.

ΧΟΡΟΣ
τὸν ἁμόν νυν ἀντίπαλον εὐτυχεῖν
θεοὶ δοῖεν, ὡς δικαίως πόλεως
πρόμαχος ὄρνυται· τρέμω δ᾽ αἱματη-
420 φόρους μόρους ὑπὲρ φίλων
ὀλομένων ἰδέσθαι.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ
τούτῳ μὲν οὕτως εὐτυχεῖν δοῖεν θεοί.
Καπανεὺς δ᾽ ἐπ᾽ Ἠλέκτρασιν εἴληχεν πύλαις
γίγας ὅδ᾽ ἄλλος, τοῦ πάρος λελεγμένου
425 μείζων, ὁ κόμπος δ᾽ οὐ κατ᾽ ἄνθρωπον φρονεῖ·
{πύργοις δ᾽ ἀπειλεῖ δείν᾽, ἃ μὴ κραίνοι τύχη·}
θεοῦ τε γὰρ θέλοντος ἐκπέρσειν πόλιν
καὶ μὴ θέλοντός φησιν, οὐδὲ τὴν Διός
ἔριν πέδοι σκήψασαν ἐμποδὼν σχεθεῖν·
430 τὰς δ᾽ ἀστραπάς τε καὶ κεραυνίους βολάς
μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν προσῄκασεν.
ἔχει δὲ σῆμα γυμνὸν ἄνδρα πυρφόρον,
φλέγει δὲ λαμπὰς διὰ χερῶν ὡπλισμένη·
χρυσοῖς δὲ φωνεῖ γράμμασιν «πρήσω πόλιν».
435 τοιῷδε φωτὶ, πέμπε, τίς ξυστήσεται,
τίς ἄνδρα κομπάζοντα μὴ τρέσας μενεῖ;

ΕΤΕΟΚΛΗΣ
καὶ τῷδε κόμπῳ κέρδος ἄλλο τίκτεται.
τῶν τοι ματαίων ἀνδράσιν φρονημάτων
ἡ γλῶσσ᾽ ἀληθὴς γίγνεται κατήγορος.
440 Καπανεὺς δ᾽ ἀπειλεῖ δρᾶν παρεσκευασμένος·
θεοὺς ἀτίζων κἀπογυμνάζων στόμα
χαρᾷ ματαίᾳ θνητὸς ὢν εἰς οὐρανὸν
πέμπει γεγωνὰ Ζηνὶ κυμαίνοντ᾽ ἔπη·
πέποιθα δ᾽ αὐτῷ ξὺν δίκῃ τὸν πυρφόρον
445 ἥξειν κεραυνόν, οὐδὲν ἐξεικασμένον.
μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν τοῖς ἡλίου.
ἀνὴρ δ᾽ ἐπ᾽ αὐτῷ, κεἰ στόμαργός ἐστ᾽ ἄγαν,
αἴθων τέτακται λῆμα, Πολυφόντου βία,
φερέγγυον φρούρημα, προστατηρίας
450 Ἀρτέμιδος εὐνοίασι σὺν τ᾽ ἄλλοις θεοῖς.
λέγ᾽ ἄλλον ἄλλαις ἐν πύλαις εἰληχότα.

ΧΟΡΟΣ
ὄλοιθ᾽ ὃς πόλει μεγάλ᾽ ἐπεύχεται,
κεραυνοῦ δέ νιν βέλος ἐπισχέθοι
πρὶν ἐμὸν εἰσθορεῖν δόμον πωλικῶν θ᾽
455 ἑδωλίων ὑπερκόπῳ
δορί ποτ᾽ ἐκλαπάξαι.
ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ
ἕκτον λέγοιμ᾽ ἂν ἄνδρα σωφρονέστατον,
ἀλκὴν ἄριστον μάντιν, Ἀμφιάρεω βίαν·
570 Ὁμολωΐσιν δὲ πρὸς πύλαις τεταγμένος
κακοῖσι βάζει πολλὰ Τυδέως βίαν,
τὸν ἀνδροφόντην, τὸν πόλεως ταράκτορα,
μέγιστον Ἄργει τῶν κακῶν διδάσκαλον,
Ἐρινύος κλητῆρα, πρόσπολον Φόνου,
575 κακῶν δ᾽ Ἀδράστῳ τῶνδε βουλευτήριον·
καὶ τὸν σὸν αὖθις † πρὸς μόραν ἀδελφεόν†,
ἐξυπτιάζων ὄνομα, Πολυνείκους βίαν
δισσῇ τελευτῇ τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος
καλεῖ· λέγει δὲ τοῦτ᾽ ἔπος διὰ στόμα·
580 «ἦ τοῖον ἔργον καὶ θεοῖσι προσφιλὲς
καλόν τ᾽ ἀκοῦσαι καὶ λέγειν μεθυστέροις,
πόλιν πατρῴαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς
πορθεῖν, στράτευμ᾽ ἐπακτὸν ἐμβεβληκότα;
μητρός τε πηγὴν τίς κατασβέσει δίκη,
585 πατρίς τε γαῖα σῆς ὑπὸ σπουδῆς δορὶ
ἁλοῦσα πῶς σοι ξύμμαχος γενήσεται;
ἔγωγε μὲν δὴ τήνδε πιανῶ χθόνα,
μάντις κεκευθὼς πολεμίας ὑπὸ χθονός·
μαχώμεθ᾽· οὐκ ἄτιμον ἐλπίζω μόρον.»
590 τοιαῦθ᾽ ὁ μάντις ἀσπίδ᾽ εὔκηλος νέμων
πάγχαλκον ηὔδα. σῆμα δ᾽ οὐκ ἐπῆν κύκλῳ·
οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος ἀλλ᾽ εἶναι θέλει,
βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος,
ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.
595 τούτῳ σοφούς τε κἀγαθοὺς ἀντηρέτας
πέμπειν ἐπαινῶ· δεινός, ὃς θεοὺς σέβει.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ
φεῦ τοῦ ξυναλλάσσοντος ὄρνιθος βροτοῖς
δίκαιον ἄνδρα τοῖσι δυσσεβεστέροις.
ἐν παντὶ πράγει δ᾽ ἔσθ᾽ ὁμιλίας κακῆς
600 κάκιον οὐδέν, καρπὸς οὐ κομιστέος·
{ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται.}
ἢ γὰρ ξυνεισβὰς πλοῖον εὐσεβὴς ἀνὴρ
ναύτησι θερμοῖς καὶ πανουργίᾳ τινὶ
ὄλωλεν ἀνδρῶν ξὺν θεοπτύστῳ γένει,
605 ἢ ξὺν πολίταις ἀνδράσιν δίκαιος ὢν
ἐχθροξένοις τε καὶ θεῶν ἀμνήμοσιν
ταὐτοῦ κυρήσας ἐκδίκως ἀγρεύματος
πληγεὶς θεοῦ μάστιγι παγκοίνῳ δάμη.
οὕτω δ᾽ ὁ μάντις, υἱὸν Οἰκλέους λέγω,
610 σώφρων δίκαιος ἀγαθὸς εὐσεβὴς ἀνήρ,
μέγας προφήτης, ἀνοσίοισι συμμιγεὶς
θρασυστόμοισιν ἀνδράσιν βίᾳ φρενῶν
τείνουσι πομπὴν τὴν μακρὰν πάλιν μολεῖν
Διὸς θέλοντος ξυγκαθελκυσθήσεται.
615 δοκῶ μὲν οὖν σφε μηδὲ προσβαλεῖν πύλαις,
οὐχ ὡς ἄθυμον οὐδὲ λήματος κάκῃ,
ἀλλ᾽ οἶδεν ὥς σφε χρὴ τελευτῆσαι μάχῃ,
εἰ καρπὸς ἔσται θεσφάτοισι Λοξίου·
φιλεῖ δὲ σιγᾶν ἢ λέγειν τὰ καίρια.
620 ὅμως δ᾽ ἐπ᾽ αὐτῷ φῶτα, Λασθένους βίαν,
ἐχθρόξενον πυλωρὸν ἀντιτάξομεν·
γέροντα τὸν νοῦν, σάρκα δ᾽ ἡβῶσαν φύει·
ποδῶκες ὄμμα, χεῖρα δ᾽ οὐ βραδύνεται
παρ᾽ ἀσπίδος γυμνωθὲν ἁρπάσαι δορί·
625 θεοῦ δὲ δῶρόν ἐστιν εὐτυχεῖν βροτούς.

ΧΟΡΟΣ
κλύοντες θεοὶ δικαίους λιτὰς
ἁμετέρας τελεῖθ᾽, ὡς πόλις εὐτυχῇ,
δορίπονα κάκ᾽ ἐκτρέποντες ‹εἰς› γᾶς
ἐπιμόλους· πύργων δ᾽ ἔκτοθεν βαλὼν
630 Ζεύς σφε κάνοι κεραυνῷ.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ
τὸν ἕβδομον δὴ τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις
λέξω, τὸν αὐτοῦ σον κασίγνητον, πόλει
οἵας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας
{πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί}
635 ἁλώσιμον παιῶν᾽ ἐπεξιακχάσας·
σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας
ἢ ζῶντ᾽ ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτην
φυγῇ τὸν αὐτὸν τόνδε τείσασθαι τρόπον.
τοιαῦτ᾽ ἀϋτεῖ, καὶ θεοὺς γενεθλίους
640 καλεῖ πατρῴας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν
τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ Πολυνείκους βία.
ἔχει δὲ καινοπηγὲς εὔκυκλον σάκος,
διπλοῦν τε σῆμα προσμεμηχανημένον·
χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν
645 ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη·
Δίκη δ᾽ ἄρ᾽ εἶναί φησιν, ὡς τὰ γράμματα
λέγει, «κατάξω δ᾽ ἄνδρα τόνδε, καὶ πόλιν
ἕξει πατρῴαν δωμάτων τ᾽ ἐπιστροφάς».
τοιαῦτ᾽ ἐκείνων ἐστὶ τἀξευρήματα·
650 σὺ δ᾽ αὐτὸς ἤδη γνῶθι τίνα πέμπειν δοκεῖ·
ὡς οὔποτ᾽ ἀνδρὶ τῷδε κηρυκευμάτων
μέμψῃ· σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ
ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,
ὦ πανδάκρυτον ἁμὸν Οἰδίπου γένος·
655 ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεσφόροι.
ἀλλ᾽ οὔτε κλαίειν οὔτ᾽ ὀδύρεσθαι πρέπει,
μὴ καὶ τεκνωθῇ δυσφορώτερος γόος.
ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα, Πολυνείκει λέγω,
τάχ᾽ εἰσόμεσθα τοὐπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ,
660 εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα
ἐπ᾽ ἀσπίδος φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν.
εἰ δ᾽ ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν
ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσίν, τάχ᾽ ἂν τόδ᾽ ἦν·
ἀλλ᾽ οὔτέ νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον
665 οὔτ᾽ ἐν τροφῆσιν οὔτ᾽ ἐφηβήσαντά πω
οὔτ᾽ ἐν γενείου ξυλλογῇ τριχώματος
Δίκη προσεῖδε καὶ κατηξιώσατο·
οὐδ᾽ ἐν πατρῴας μὴν χθονὸς κακουχίᾳ
οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν πέλας·
670 ἦ δῆτ᾽ ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος
Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμῳ φρένας.
τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι
αὐτός· τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος;
ἄρχοντί τ᾽ ἄρχων καὶ κασιγνήτῳ κάσις,
675 ἐχθρὸς ξὺν ἐχθρῷ στήσομαι. φέρ᾽ ὡς τάχος
κνημῖδας, αἰχμῆς καὶ πτερῶν προβλήματα.

***
ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ
Τα πάντα ξέρω για τους εχθρούς και θα στα πω·375
πώς κλήρωσε ο λαχνός για τον καθένα.

Ο Τυδεύς1 βρυχάται κιόλας στην πύλη εμπρός του Προίτου,2
όμως δεν τον αφήνει, ο μάντης να περάσει τις όχθες του Ισμηνού·3
Ευνοϊκά δεν είναι των θυσιών τα σφάγια.
Ο Τυδεύς φρενιάζει και για μάχη λυσσά,380
ωσάν το φίδι σφυρίζει στον ήλιο του μεσημεριού·
πετάει βρισιές στο μάντη το σοφό τον Αμφιάραο4
πως τρέμει τάχα μπρος στο θάνατο
και μπρος στης μάχης την ορμή δειλιάζει.
Κραυγάζει και σειούνται στη χαίτη του κράνους
τρία λοφία με φούντες πυκνές
και κάτω απ᾽ την ασπίδα385
κουδούνια χάλκινα βροντώντας
σκορπούν τον πανικό.
Απάνω στην ασπίδα έχει χαράξει σημεία περήφανα:
ο ουρανός να λιώνει από τις πυρκαγιές των αστεριών,
λαμπρή πανσέληνος στη μέση να φωτίζει,
η παλαιά του στερεώματος, τ᾽ άγρυπνο μάτι της νυκτός.390
Μες στην αγέρωχη σκευή του αλαζονεύεται
στου ποταμού την άκρην αλαλάζει,
σαν άλογο που δεν ακούει γκέμι
κι ορμάει σαν αφουγκράζεται της σάλπιγγας τον ήχο.
Σ᾽ αυτόν ποιον θα τάξεις αντίπαλο;395
όταν στην πύλη του Προίτου αμπάρες και δοκάρια σπάσουν
ποιος θα ᾽ναι εκεί φερέγγυος τα στήθη να προτάξει;

ΕΤΕΟΚΛΗΣ
Πώς θες να φοβηθώ στολίδια;
Θαρρείς πως μαχαιρώνουνε οι ζωγραφιές;
Λοφία και κουδούνια δε δαγκώνουν
δίχως αιχμή του δόρατος.
Κι αυτή που μολογάς η νύχτα στην ασπίδα400
που λαμπαδιάζει απ᾽ τ᾽ αστέρια τ᾽ ουρανού,
θα γίνει μάντισσα δεινή για κάποιον ελαφρόμυαλο.
Όταν πεθάνει και νύχτα σκοτίσει τα μάτια του
της έπαρσής του το σημάδι ορθά και δίκαια
συνώνυμο θα γίνει της θανής του,405
σα να προφήτευσε την τελεσίδικη της ύβρεως πορεία του.
Θ᾽ αντιτάξω στον Τυδέα παλικάρι συνετό
τον υγιό του Αστακού, των πυλών δεινό προστάτη·
το γένος του βαθύ·
τιμά το θρόνο της Αιδούς, σιχαίνεται την κομπορρημοσύνη.410
Τα έργα της ντροπής μισεί, δεν ξέρει τι θα πει δειλία.
Κρατάει από το γένος των Σπαρτών,5
απ᾽ όσους ελυπήθηκε ο Άρης κι επιζήσαν
αυτόχθονας, ρίζα της χώρας και βλαστός,
Μελάνιππος6 με τ᾽ όνομα.
Ο Άρης ρίχνει τις ζαριές κι αυτός θα δώσει λύση.
Τον στέλνει στο χρέος το δίκιο της συγγένειας415
και των εχθρών το δόρυ θ᾽ αποδιώξει
απ᾽ τη μητέρα Γη που τον εγέννησε.

ΧΟΡΟΣ
Είθε να δώσουν οι θεοί
ευτυχισμένη νίκη
στο δικό μας αγωνιστή.
Το δίκαιο της πόλεως
ορμά να διαφεντέψει.
Τρέμω για τους αγαπημένους μου,420
μήπως τους δω να χάνονται
στο αίμα βουτηγμένοι του θανάτου.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ
Θεός να δώσει και να πετύχει.
Στην πύλη της Ηλέκτρας κληρώθηκεν ο Καπανεύς,7
άλλος γίγας αυτός απ᾽ τον πρώτο χειρότερος.
Η έπαρσή του περνά τα όρια τ᾽ ανθρώπινα.425
Απειλεί με φοβερά δεινά τα τείχη μας,
όμως η τύχη του μη σώσει κι αληθέψει.
Θέλει δε θέλει, λέει, ο θεός, την πόλη θα κουρσέψει
και δε θα τον στομώσει ούτε κι αν πέσει από ψηλά
οργή Διός. Τις αστραπές και του Διός τους κεραυνούς430
τους παρομοίωσε με κάψα του καλοκαιριού.
Έχει ως σύμβολο του άντρα γυμνό, πυρφόρο·
κρατεί στα χέρια του πυρσό λαμπαδιασμένο
και τα χρυσά τα γράμματα κομπάζουν:
«Θα πυρπολήσω αυτή την πόλη».
Απέναντι του στείλε -ποιον τάχα θα στείλεις αντίπαλο;435
Ποιος θα σταθεί χωρίς να φοβηθεί τον επηρμένο κομπασμό του;

ΕΤΕΟΚΛΗΣ
Ο κομπασμός γεννάει κέρδος για μας.
Η ματαιοδοξία των ανθρώπων
υπάρχει μες στη γλώσσα τους
και τους ορίζει.
Ο Καπανεύς απειλεί,440
προετοιμάζεται να μπει στη μάχη,
θεούς περιφρονεί,
ασκεί το στόμα του με καυχησιές
και χαριεντίζεται λεξίλαγνα.
Θνητός αυτός, τον ουρανό κοιτά
κι εξακοντίζει παφλασμούς
και καταιγίδες λέξεων στο Δία.
Πιστεύω βαθιά πως ο πυρφόρος του
θα τον τραβήξει δικαίως τον κεραυνό445
και δε θα μοιάζει βέβαια
στον ήλιο του μεσημεριού η πυρκαγιά του.
Σ᾽ αυτόν τον άντρα
με το στόμα τ᾽ απύλωτο
ανέτειλε κιόλας αντίπαλος
ο Πολυφόντης8 ο βίαιος,
φρουρός φερέγγυος,
ευνοημένος των θεών450
και της Αρτέμιδος προστατευόμενος.
Μίλα λοιπόν, στις άλλες πύλες
ποιοι κληρώθηκαν.

ΧΟΡΟΣ
Εκείνος που την πόλη καταριέται,
να χαθεί.
Οι φλογερές του κεραυνού ριπές
να παγώσουν,
πριν κατακάψουν το σπίτι μου
κι απ᾽ το παρθενικό κρεβάτι μου455
ατίθασο το δόρυ να μ᾽ αρπάξει.
...
ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ
Τώρα τον έκτο θ᾽ αναφέρω το φρόνιμο και το σοφό
το μάντην Αμφιάραο.
Κληρώθηκε στην πύλη Ομολωίδα570
και για πληθώρα συμφορών κακίζει τον Τυδέα.
Τον λέει φονιά και ταραχοποιό,
μεγάλο δάσκαλο των συμφορών στο Άργος
της Ερινύος κήρυκα, του φόνου τελετάρχη
και του Αδράστου9 κακό συμβουλάτορα.575
Γυρνώντας ύστερα στον αδερφό σου
κι αναποδογυρίζοντας του τ᾽ όνομα
τονίζοντας καμπανιστά τα δυο συνθετικά του
έτσι μιλά: «Πολυ-Νείκη, θεάρεστον έργο λες κι ωραίο,580
να το ιστορούν και να τ᾽ ακούν τ᾽ αγγόνια σου,
πως κούρσεψες την πόλη τη γενέθλια και τους ναούς των θεών,
φέρνοντας ξένο στράτευμα; Υπάρχει δικαιοσύνη
που θα σφουγγίσει σε μια μητέρα τις πηγές των δακρύων;
Όταν τη γη των πατέρων σου από το στόμα περάσεις μαχαίρας,585
πώς θα ζητήσεις πια να γίνει η γη ετούτη σύμμαχός σου;
Εγώ θα γίνω λίπασμα στο χώμα της,
αφού στη χώρα των εχθρών ως μάντης θα κοιμάμαι.
Ας πολεμήσουμε λοιπόν· ελπίζω να πεθάνω δοξασμένος».
Έτσι μιλούσε δίχως έπαρση
κρατώντας ολοχάλκινην ασπίδα.590
Απάνω της δεν έχει τίποτα χαράξει.
Δε θέλει μοναχά να φαίνεται γενναίος, αλλά και να ᾽ναι πραγματικά.
Να σπέρνει στο βαθύ τ᾽ αυλάκι του μυαλού
και να φυτρώνουν στοχασμοί πολύτιμοι.
Σε συμβουλεύω να του βάλεις ως αντίπαλο595
άνθρωπο γνωστικό και ψυχωμένο.
Όποιος φοβάται τους θεούς τίποτα πια στον κόσμο δε φοβάται.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ
Ω μοίρα των ανθρώπων φτερωτή
πώς σμίγεις αδιάκριτα τους δίκαιους με τους ασεβείς
σ᾽ αυτό τον κόσμο.
Κακό μεγάλο με τους κακούς να συνυπάρχεις·
κακή συγκομιδή.600
Στης ανομίας τον αγρό φυτρώνει θάνατος.
Αν μπει σε πλοίο άνδρας τίμιος μαζί με τσούρμο δολοφόνων,
οι θεομπαίχτες θα τον πάρουν στο βυθό μαζί τους.
Αν πάλι δίκαιος άνθρωπος ανάμεσα βρεθεί605
σε κόσμον αφιλόξενο που ζει χωρίς θεό,
στο δίχτυ θα πιαστεί σα θήραμα
και θα χαθεί κακήν κακώς απ᾽ του θεού τη μάστιγα.
Έτσι κι ο γιος του Οικλέους
ο μάντης ο σοφός, ο δίκαιος, ο ευσεβής,610
ο φρόνιμος μέγας προφήτης,
χωρίς τη θέλησή του σμίγοντας
με την αποκοτιά παράνομων ανθρώπων,
που θέλουν να γυρίσουν πίσω
μα θα ᾽χουν τον αγύριστο,
με θέλημα θεού, μαζί μ᾽ αυτούς
θα βυθιστεί στο σκότος του θανάτου.
Δε θα προλάβει, θαρρώ, την πύλη να ζυγώσει·615
δειλός δεν είναι, ψυχή δεν τούλειψε ποτέ.
Όμως γνωρίζει καλά πως μες στη μάχη
την τελευταία του θ᾽ αφήσει την πνοή,
αν του Λοξία10 καρπίσουν οι μαντείες.
Τ᾽ αρέσει να σωπαίνει κι όταν μιλά
ζυγιάζει τον καιρό.
Αντίπαλο σ᾽ αυτόν θα τάξω,620
φρουρό της πύλης
τον εχθρομίσητο Λασθένη.11
Σ᾽ εφηβικό κορμί γεροντικό μυαλό φυτρώνει.
Το μάτι αστρίτης· το χέρι δεν αργεί να μπήξει το κοντάρι
εκεί που φάνηκε απ᾽ την ασπίδα ξέσκεπο, γυμνό το σώμα.
Όμως τις νίκες στους θνητούς μόνο οι θεοί δωρίζουν.625

ΧΟΡΟΣ
Εισακούστε, θεοί,
τις δίκαιες ικεσίες μας
και χαρίστε τη νίκη στην πόλη.
Ας πέσουν στα κεφάλια
των δεινών επιδρομέων
της άγριας μάχης οι πληγές.
Ας ρίξει ο Ζευς τον κεραυνό
έξω απ᾽ τα τείχη
κι ας αφανίσει το παν.630

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ
Τώρα τον έβδομο θα πω της έβδομης της πύλης,
τον αδελφό σου
που με κατάρες φοβερίζει
και στολίζει με τις ευχές του
την πόλη μας.
Θ᾽ ανέβει, λέει, στις επάλξεις
και θ᾽ ανακηρυχτεί της χώρας άρχοντας
παιάνα ψάλλοντας635
της άλωσης·
Και ή θα χτυπηθεί μαζί σου
και πλάι σου θα πέσει νεκρός,
αφού σε θανατώσει πρώτα
ή ζωντανό στην εξορία θα σε στείλει
για τιμωρία,
αφού και συ τον ντρόπιασες μ᾽ αυτό τον τρόπο.
Τέτοια διαλαλεί και τους γενέθλιους θεούς
της πατρικής του γης καλεί640
επόπτες να γενούν και παραστάτες
στις προσευχές του,
ο Πολυνείκης,
Ασπίδα κρατεί στρογγυλή και καινούρια
κι έχει φιλοτεχνήσει πάνω της
μια ζωγραφιά με δυο μορφές.
Ολόχρυσος πολεμιστής
οδηγεί μια γυναίκα645
που προπορεύεται σεμνά·
την ονομάζει Δικαιοσύνη
και το πιστοποιούν τα χαραγμένα γράμματα
που γράφουν: «Φέρνω ξανά
τον άντρα αυτόν
στα πατρικά του σπίτια και στην πόλη του».
Σύμβολα τέτοια μηχανεύτηκε.
Εσύ γνωρίζεις τώρα650
ποιον θα του στείλεις αντίπαλο.
Κήρυκας είμαι, μη με κατηγορείς
για το περιεχόμενο των λόγων μου.
Ευθύνομαι για τη μορφή μονάχα.
Εσύ κοίταξε τώρα
της πόλης το καράβι πώς θα κυβερνήσεις.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ
Ω του Οιδίποδος γενιά
γενιά δεινών δακρύων
ω μισημένη των θεών,
ω, συ, που τράβηξες τον κεραυνό
της θεϊκής μανίας.
Αλίμονό μου,655
τώρα τελεσφορούν οι πατρικές κατάρες.
Αλλά δεν πρέπουν εδώ
μοιρολόγια και θρήνοι,
μήπως ο βόγκος γεννήσει τέκνα χειρότερα.
Κι όμως αυτόν, τον Πολυνείκη
τ᾽ όνομα και το πράγμα,
θα μάθεις γρήγορα
αν θα τον ωφελήσουν
τα χαραγμένα σύμβολα,
αν θα τον φέρουν πίσω στην πατρίδα660
τα χρυσωμένα γράμματα
που της ψυχής του τη χολή ξερνάνε.
Μπορεί κι αυτό να γίνει,
αν του παρασταθεί
στο στοχασμό των έργων του
η κόρη του Διός, η αειπάρθενος Δικαιοσύνη.
Όταν από της μάνας του ξεπήδησε
τη σκοτεινή τη μήτρα
κι όταν μεγάλωνε665
κι όταν στην εφηβεία μέστωνε
κι όταν στα γένια πύκνωσαν οι τρίχες,
δεν αξιώθηκε ποτέ
ούτε μια σπλαχνική ματιά
απ᾽ τη Δικαιοσύνη.
Ούτε και τώρα βέβαια
θα του παρασταθεί,
που ήρθε να ρημάξει
την πατρική του γη.
Και θα ᾽τανε ψευδώνυμο670
της αδικίας η Δικαιοσύνη
αν τον αδίστακτο τον άντρα βοηθούσε.
Αυτά πιστεύω εγώ
κι απέναντί του θα σταθώ.
Ποιος άλλος πιο πολύ το δικαιούται;
Άρχων απέναντι στον άρχοντα,
εχθρός στον εχθρό
και αδελφός στον αδελφόν αντίκρυ.
Γρήγορα φέρτε τις κνημίδες μου675
που θα με σώσουν από δόρατα και πέτρες.12
---------------------
1 Ο Τυδέας είναι γιος του Οινέα, του βασιλιά της Αιτωλίας, και πατέρας του γνωστού από τον Όμηρο Διομήδη. Επειδή σκότωσε κάποιο συγγενή του, εγκατέλειψε την Αιτωλία (Καλυδώνα) και βρέθηκε στο Άργος, όπου παντρεύτηκε τη μία από τις δύο κόρες του Αδράστου, του βασιλιά του Άργους -την άλλη την παντρεύτηκε ο Πολυνείκης.
2 Η πύλη του Προίτου, η πύλη της Ηλέκτρας (στ. 423), και η Ομολωίδα (στ. 570) είναι τρεις από τις επτά πύλες της επτάπυλης Θήβας.
3 Το ένα από τα δύο ποτάμια της Θήβας, που χαρακτηρίζεται και διπόταμη πόλη -το άλλο ποτάμι είναι η Δίρκη.
4 Στο πρωτότυπο Οἰκλείδην, τον γιο του Οικλέα (και της Υπερμήστρας). Βλ. Κείμενο 86, σχόλ.1.
5 Όταν ο Κάδμος, γιος του Αγήνορα, του βασιλιά της Φοινίκης, αναζητώντας την αδερφή του Ευρώπη, έφτασε στη θέση της μετέπειτα Θήβας και ίδρυσε την Καδμεία, την ακρόπολη και τον πυρήνα της πόλης, σκότωσε ένα δράκοντα (φίδι) που καταγόταν από τον Άρη. Μετά τη δρακοντοκτονία, ακολουθώντας την υπόδειξη της Αθηνάς, έσπειρε τα δόντια του δράκοντα και από αυτά φύτρωσαν οι Σπαρτοί, που αλληλοεξοντώνονταν. Τελικά επέζησαν πέντε. Τα αριστοκρατικά γένη της Θήβας ανήγαν την καταγωγή τους στους πέντε Σπαρτούς.
6 Γιος του Αστακού, ενός από τους πέντε Σπαρτούς.
7 Ο γιγαντόσωμος και αλαζονικός γιος του Ιππόνοου, γνωστός κυρίως από τη συμμετοχή του στην εκστρατεία των Επτά εναντίον της Θήβας.
8 Γιος του Αυτόφονου. Σύμφωνα με την Ιλιάδα (Δ 395), ήταν αρχηγός των πενήντα Θηβαίων που, κατά την εκστρατεία των Επτά, είχαν στήσει ενέδρα στον Τυδέα, ο οποίος τους σκότωσε όλους.
9 Βασιλιάς του Άργου, γιος του Ταλαού, αδερφός της Εριφύλης, της γυναίκας του Αμφιάραου, πεθερός του Πολυνείκη και του Τυδέα. Ένα βράδυ έφτασαν στην αυλή του σπιτιού του οι περιπλανώμενοι εξόριστοι Πολυνείκης και Τυδέας και άρχισαν να μαλώνουν βίαια. Ο Άδραστος, οδηγημένος είτε από τη βιαιότητα της σύγκρουσης είτε από τα εμβλήματα των ασπίδων τους, αναγνώρισε στα πρόσωπά τους τον κάπρο και τον λέοντα, με τους οποίους , σύμφωνα με κάποιο χρησμό, θα πάντρευε τις δυο κόρες του, και έτσι τους έκανε γαμπρούς του και τους υποσχέθηκε να τους επαναπατρίσει. Έτσι ηγήθηκε της εκστρατείας των Επτά εναντίον της Θήβας. Είναι ο μόνος από τους Επτά που επέζησε. Βλ. και το Εισαγωγικό σημείωμα στο Κείμενο 72.
10 Του Απόλλωνα, που αποκαλύπτει την αλήθεια με τρόπο πλάγιο (λοξός) και συγκαλυμμένο.
11 Άγνωστος κατά τα άλλα. Εικάζεται ότι μπορεί να προέρχεται από κάποια τοπική παράδοση.
12 Η μετάφραση προϋποθέτει τη γραφή πέτρων, όχι πτερῶν (πτερά ονομάζονται εδώ τα βέλη).