Το Σύμπαν είναι άχρονο

Η Μεγάλη Έκρηξη δεν συνέβη ποτέ – Το Σύμπαν είναι άχρονο
Μια εκτίμηση με πολύ σημαντικές φιλοσοφικές προεκτάσεις ότι το Σύμπαν δεν αποτελεί προϊόν της Μεγάλης Έκρηξης, αλλά ότι είναι άχρονο κάνουν δύο φυσικοί από τα πανεπιστήμια της Μπένχα της Αιγύπτου και Λέθμπριτζ του Καναδά.
Σύμφωνα με τη γενική θεωρία της Σχετικότητητας που ανέπτυξε ο Άλμπερτ Άινσταϊν πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια ένα σημείο με άπειρη πυκνότητα, γνωστό ως μοναδικότητα (singularity), άρχισε να διαστέλλεται στο πλαίσιο της Μεγάλης Έκρηξης, δημιουργώντας έτσι εξελισσόμενο τον κόσμο που μας περιβάλλει.
Το πρόβλημα με αυτή τη θεωρία είναι ότι δεν δίνει απαντήσεις για το τι συνέβη πριν ή την ίδια τη στιγμή “μηδέν” της Μεγάλης Έκρηξης.
Οι κβαντικές “διορθώσεις” που συμπεριλαμβάνουν οι δύο φυσικοί υποθέτουν ότι το Σύμπαν υπήρχε πάντα ως “κβαντική πιθανότητα” που εν συνεχεία εξελίχθηκε σε αυτό που ονομάζουμε Μεγάλη Έκρηξη.
Όπως αναφέρει ο Αχμέτ Φαράζ Αλί, φυσικός από το Πανεπιστήμιο Μπένχα και ένας από τους συγγραφείς του άρθρου το Σύμπαν δεν έχει χρονική αρχή και τέλος και επομένως η Μεγάλη Έκρηξη ως γενεσιουργός αιτία και γεγονός δεν ισχύει.

Η βάση της υπόθεσης
Το μοντέλο των επιστημόνων βασίστηκε στην ιδέα των κβαντικών τροχιών, που διατύπωσε τη δεκαετία του ’50 ο θεωρητικός φυσικός και φιλόσοφος Ντέιβιντ Μπομ, καταλήγοντας έτσι σε κβαντικές διορθώσεις των εξισώσεων Φρίντμαν, οι οποίες περιγράφουν τη διαστολή του σύμπαντος στο πλαίσιο της γενικής θεωρίας της σχετικότητας.
Βασίστηκαν επίσης στην εργασία του ινδού φυσικού Amal Kumar Raychaudhuri, ο οποίος δούλεψε πάνω στην έννοια της μοναδικότητας. Πάνω σε αυτή τη βάση ανέπτυξαν μια εξίσωση με κβαντικές διορθώσεις και προχώρησαν σε νέες εξισώσεις που περιγράφουν την επέκταση και την εξέλιξη του σύμπαντος εντός της γενικής σχετικότητας. Απέδειξαν ότι τα κβαντικά σωματίδια δεν μπορούν ποτέ να συναντηθούν ή να διασταυρώσουν τις πορείες τους.

Το άχρονο Σύμπαν
Παρόλο που το μοντέλο τους δεν αποτελεί μια πλήρη θεωρία κβαντικής βαρύτητας, περιέχει στοιχεία από την κβαντική μηχανική και τη γενική θεωρία της σχετικότητας, ενώ οι δύο ερευνητές εκτιμούν πως, ακόμη κι όταν διατυπωθεί μία πλήρης θεωρία που να ενοποιεί πλήρως τις δύο περιγραφές της φύσης, τα συμπεράσματά τους θα εξακολουθούν να ισχύουν.
Πάντως, πέρα από το ότι δεν θεωρεί τη Μεγάλη Έκρηξη μιας μοναδικότητας ως αφετηρία του Σύμπαντος, το νέο μοντέλο αποκλείει επίσης ότι το σύμπαν θα αρχίσει να συρρικνώνεται, καταλήγοντας σε ένα σημείο άπειρης πυκνότητας.
Με κοσμολογικούς όρους, οι κβαντικές διορθώσεις «μεταφράζονται» σε μία κοσμολογική σταθερά, η οποία που δεν χρειάζεται την ύπαρξη της σκοτεινής ενέργειας για να δικαιολογηθεί. Επίσης, οι προβλέψεις του μοντέλου συμφωνούν με την κοσμολογική σταθερά και την πυκνότητα του σύμπαντος, όπως προκύπτουν από τις παρατηρήσεις.
Με φυσικούς όρους, το μοντέλο περιγράφει το σύμπαν ως να κατακλύζεται από ένα κβαντικό ρευστό. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το ρευστό αυτό πιθανόν αποτελείται από βαρυτόνια – υποθετικά σωματίδια χωρίς μάζα που αναλαμβάνουν να «μεταφέρουν» τις δυνάμεις ανάμεσα σε δύο σώματα που αλληλεπιδρούν. Αν υπάρχουν, τα βαρυτόνια θεωρείται πως θα παίξουν κεντρικό ρόλο σε μια θεωρία κβαντικής βαρύτητας.
Οι δύο φυσικοί σκοπεύουν να αναλύσουν ακόμη περισσότερο το μοντέλο τους, μεταξύ άλλων για να το προσαρμόσουν σε μικρές διαταραχές που καθιστούν το σύμπαν τοπικά ανομοιογενές. Πάντως, δεν αναμένουν ότι τα συμπεράσματά τους θα αλλάξουν σημαντικά.

Ανθρωπολογία Τέλος

Η ψυχή μας έχει παγώσει, και μαζί της ο κόσμος ολόκληρος, οι σχέσεις, ο Λόγος, τα περιεχόμενα, οι επιθυμίες, η θεραπευτική επιρροή του φυσικού κόσμου, η νοσταλγία των αστεριών, η ικανότητα να πενθούμε, να συμπονάμε, να διαχειριζόμαστε τα αγαθά, να αναγνωρίζουμε το ιερό, να θαυμάζουμε την ομορφιά ανεξαρτήτως χρησιμότητας, να γινόμαστε εγγυητές της αλήθειας και δεν ξέρω τι άλλο.

Το τέλος της ανθρωπολογίας

«Ετσι ερμηνεύονται, άλλωστε, οι επιθέσεις που δέχεται η ψυχανάλυση στις ΗΠΑ με όπλο τις θεωρίες περί DNA: το μυστικό βρίσκεται, λένε, εγγεγραμμένο εκεί -όχι στο ασυνείδητο αλλά στο αντεστραμμένο του είδωλο, στον γενετικό κώδικα. Και ιδού πώς εξαφανίζεται, επίσης, η ευθύνη απ’ τη ζωή, αφού δεν είσαι υπεύθυνος για τα γονίδιά σου, δεν είσαι υπεύθυνος για τίποτα».

Αυτή ήταν η καταληκτική παράγραφος των προηγουμένων. Χρειάζεται να προσθέσω πως, εκεί απ’ όπου λείπει η θέληση για ζωή, η διεύθυνση της προσομοιωμένης ζωής μοιάζει να ανατίθεται όλο και πιο σταθερά στο προστάγματα; Δίχως επιθυμία, πόσο μάλλον ικανότητα, προσοδοφόρου ανταλλαγής με την ενεργό συμβολική αλήθεια των πραγμάτων, ο προγραμματισμός έρχεται σε θέση ρυθμιστή.

Οχι μόνον δεν ήξεραν οι εθελοντές της Ολυμπιάδας της κ. Δασκαλάκη και των πολυεθνικών σε ποιαν ακριβώς υπόθεση ήταν στρατευμένοι αλλά η μαζική συναίνεση στην τηλεοπτική προπαγάνδα του επικείμενου χολιγουντιανού γεγονότος ξεπέρασε πανηγυρικά κάθε ευρωβαλκανικό προηγούμενο μεταμοντέρνου παλιμπαιδισμού, του είδους «το φοράω και πετάω».

Βαθμηδόν, εδώ, όπως και παντού στη σύγχρονη Δύση, αν παραβλέψουμε ορισμένες τριτοκοσμικές ιδιαιτερότητες, το εκάστοτε συλλογικό «καθήκον» υποκαθιστά τον γνήσιο αλτρουισμό των συνειδήσεων (π.χ. τη δυναμική της παρέας) και η ευθύνη του ανθρώπου απέναντι στο είδος του, στο ανθρώπινο είδος, ξεκομμένη από κάθε διαπροσωπικό άγγιγμα, γίνεται ομοψυχία άνευ ψυχής, αγελαία υπακοή στη ρευστή αλλά αδυσώπητη θεαματικότητα της κοινωνικής τάσης (trend) που διαπερνά το αριθμήσιμο πλήθος.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι απομιμήσεις καλλιτεχνών φεστιβάλ, όπου ο λιπόθυμος φανατισμός των εθελοντών δίνει και πάλι το «παρών» υπό τύπον νευρικής υπνοβασίας, άρχισαν να πολλαπλασιάζονται μόλις η τέχνη έχασε τον ψυχαγωγικό ρόλο της, περίπου όπως οι ζωολογικοί κήποι όταν η σχέση ανθρώπου /φύσης πήρε την κάτω βόλτα. Εξού και η επαλήθευση του post coitum omne animal triste (μετά τη συνουσία κάθε ζώο είναι θλιμμένο) ή, αλλιώς, η μετα-Ολυμπιακή κατάθλιψη.

Αυτή, πράγματι, από το ύψος του αστεροσκοπείου του Ράμφου, δεν είναι ορατή· για να τη δεις, πρέπει να πλησιάσεις τα πρόσωπα.

Αλλη τεράστια παρανόηση αφορά την επιθυμία του υποκειμένου και την υποτιθέμενη διατύπωσή της στο επίπεδο της αβαθούς και αισχρής εξωστρέφειας. «Η ειλικρίνεια» λέει ο Ράμφος, εννοώντας την κυκλοφορία της «επιθυμίας» για βιομηχανικά αγαθά και τεχνολογικές εξυπηρετήσεις, «είναι η νέα ανακάλυψη του ανθρώπου στις ΗΠΑ». Συμπέρασμα πάρα πολύ χονδροειδές για να το σχολιάσει κανείς δίχως μειδίαμα.

Επειδή και οι πρωτόγονοι ακόμη ξέρουν πως η σκέψη, η ανθρώπινη σκέψη, ισοδυναμεί με την αναβολή της άμεσης ικανοποίησης της ενόρμησης, η οποία, έτσι, δηλαδή αναβαλλόμενη, μεσολαβείται από τον πολιτισμό και γίνεται, υποχρεωτικά, ποιοτική και «ανειλικρινής». Αν τα ζώα, για παράδειγμα, εκδηλώνουν την «επιθυμία» τους (ας πούμε για τροφή ή σεξ) χωρίς να τη λογοκρίνουν, αυτό καθόλου δεν συνιστά ειλικρίνεια! Αναφέρθηκα ήδη στο παράδοξο του πράγματος, θυμίζοντάς σας ότι, προκειμένου να πεις την αλήθεια, πρέπει κατ’ αρχάς να την ξέρεις.

Είναι μάταιο να μπει κανείς στη συζήτηση για το αν η τυφλή και βλακώδης συλλογική κινητικότητα της καταναλωτικής κοινωνίας γύρω απ’ τα αντικείμενα μίας χρήσης αποτελεί ή όχι μετωνυμία επιθυμίας ή ουσιαστική επιθυμία αυτή καθεαυτήν. Το γεγονός ότι το καταναλωτικό αντικείμενο δεν ικανοποιεί ποτέ το άγχος αρπαγής, το οποίο απλώς μετακυλίεται στο επόμενο αντικείμενο, καταυγάζει σε τέτοιο βαθμό, παντού γύρω μας, ώστε θα ήταν παράλογο να αποπειραθώ να το φωτίσω εδώ, λες και πρόκειται για κανένα βαθύ αίνιγμα.

Αχαλιναγώγητη από τη σκέψη, η βιασύνη να σκοτώσω τον άλλον και να αρπάξω το έχειν του αναβάλλοντας προς στιγμήν τη δική μου αιώνια έλλειψη, όχι μόνον δεν ισούται με ειλικρίνεια, αλλά οι λύκοι, σε σχηματισμούς αγέλης, με κανόνες και αρχηγούς, ξέρουν να την ελέγχουν πολύ καλύτερα, για όποιον διάβασε Κίπλινγκ στα νιάτα του.

Ακόμη πιο βασανιστική, η προσήλωση του δυτικού ανθρώπου στο πλεονέκτημα της στιγμιαίας διασημότητας, τι άλλο είναι αν όχι η αυτόματη ανταπόκριση στις απαιτήσεις ενός φαίνεσθαι που γίνεται επιτακτικό ελλείψει Είναι; Ενώ κινείται ιλιγγιωδώς μέσα στο τρελό της γίγνεσθαι, η δυτική κοινωνία νοσταλγεί παράφορα το χαμένο Είναι, ζητώντας έτσι την παλινδρόμηση σ’ ένα όριο εκείθεν οιασδήποτε αντίληψης, εν ολίγοις σ’ αυτό που ο Λακάν αποκαλούσε Πραγματικό, ζωική ενύπαρξη.

Η σκέψη, ο Λόγος, καταπιέζει αφόρητα αυτή την κοινωνία της φρενίτιδας.

Η ανάγκη να υποκαταστήσει την επιστήμη με τις στατιστικές επιβεβαιώσεις κυριολεκτικά βοά. Μήπως δεν βλέπουμε όλοι ότι σ’ αυτό το πυρετικό και ζωώδες φαίνεσθαι ενυπάρχει ένα στοιχείο μεταθανάτιας επιβίωσης, η σιωπηλή παραίτηση από τον συναισθηματικά δραστήριο εαυτό και τον χωροχρόνο των ιδιωτικών αντηχήσεών του; Με συνέπεια την ολοκλήρωση της απολίθωσής του, το υποκείμενο μετατρέπεται σε αυτιστικό αξιοθέατο μεταξύ άλλων απολιθωμάτων και, καθιστάμενο εικόνα του εαυτού του, απορροφημένο από τις προσποιήσεις, απολαμβάνει ένα είδος θανάτου πριν τον θάνατο, σαν ανακουφιστική απάντηση σε όλα τα ερωτήματα που θέτει το Είναι, οριστικά απαρηγόρητο.

Οποιος έχει μάτια, βλέπει γύρω του, αλλιώς ξεφυλλίζει τη βιβλιογραφία.

Για να μη μακρηγορώ, ξαναμπαίνουμε στη μήτρα (matrix), όπου και πεθαίνουμε: ιδού η καλπάζουσα φαντασίωση της Δύσης. Το να ζεις σαν νεκρός είναι η τάση της εποχής, αλλά, επαναλαμβάνω, πολύ δύσκολα θα συγκρίναμε αυτή την τάση με φιλαλήθεια, πολύ δύσκολα θα λέγαμε ότι το να παραδίδεσαι αμαχητί στην υπαγόρευση του ενστίκτου του θανάτου, το να γίνεσαι οικειοθελώς πράγμα, αποτελεί την πεμπτουσία μιας ειλικρινούς υπαρξιακής στάσης μόνον και μόνον επειδή το ένστικτο του θανάτου είναι αληθινό!

Οπως σε όλους τους απλοϊκούς συλλογισμούς τέτοιου διαμετρήματος, εκείνο που λείπει από δω είναι ο έλεγχος του διακυβεύματος: ως προς τι είμαι ελικρινής: Ποιο είναι το περιεχόμενο της ειλικρίνειας. Τι ριψοκινδυνεύω; Συνολικά, η δυτική κοινωνία μοιάζει να εκφράζει μια πιεστική, επείγουσα ανάγκη για επιστροφή στην κατάσταση του ζώου, την οποία προεξοφλεί το κοινωνικό θέαμα, αυτός ο παραισθητικός αναδιπλασιασμός της πραγματικότητας, όπου το ανθρώπινο ζώο καθρεπτίζεται ναρκωμένο σαν μετά από λοβοτομή.

Εχουμε άραγε το δικαίωμα να πούμε πως αυτό συνιστά την εκφορά της αλήθειας της; Ενα κομμάτι ξύλο, μια πέτρα, ένα φυτό είναι ποτέ δυνατόν να θεωρηθούν σαν οντότητες που ομολογούν την αλήθεια τους, απλώς και μόνον επειδή δεν ψεύδονται; Δεν ψεύδονται διότι σωπαίνουν, απλούστατα. Το ζήτημα του Είναι παίζεται ακριβώς στο κατώφλι αυτής της αμφισημίας όπου, εντέλει, το βάρος της καταδίκης μας από την εξουδετέρωση της αλήθειας (του νοήματος) πρέπει διαρκώς να καμουφλάρεται με το παραλήρημα της ελαφρότητας τα πάντα πρέπει να είναι «διάφανα» κι ελαφρά («light») αιωρούμενα, ανυπόστατα, φασματικά και φαντασματικά.

Αυτό, εννοείται, καθιστά το Είναι ακόμη πιο ελλειματικό, οπότε η ανάγκη της φαινομενικότητας υπερθεματίζεται, και ούτω καθεξής, σαν σε φαύλο κύκλο. Δεν θα ‘ταν λάθος να πούμε ότι, σε γενικές γραμμές, το Είναι υπήρξε το υπαρξιακό πεπρωμένο της Ανατολής, ενώ το γίγνεσθαι ήταν το λογικό πεπρωμένο της Δύσης. Οτι διανύσαμε αβίαστα την απόσταση από το Είναι στο Εχειν (και όχι όπως το φροϊδικό υποκείμενο, ας πούμε, κατά τον ευνουχισμό) και από εκεί στο Φαίνεσθαι, ήταν δώρον άδωρον εφόσον το Είναι, στον αγώνα ταχύτητας για την εκχέρσωση όλων των συμβολικών εμποδίων, σ’ αυτή την αλληλουχία των ιστορικών υποβιβασμών, άρχισε να εξαφανίζεται ως κατάσταση του ενσυνείδητου όντος, της οποίας μνημειακό ίχνος είναι σήμερα η προσομοίωση του κόσμου στις οθόνες.

Δεν μου φαίνονται συμπτωματικές οι απόπειρες του Ράμφου να συγκρίνει την ώς τώρα ιστορική συνθήκη του πολιτισμού μας με τη νηπιακή ηλικία του ανθρώπου, δηλαδή μια σχέση προς την κοινότητα ανάλογη εκείνης του μωρού προς τη μητέρα (κατά τον Ράμφο, πηδώντας στο τελευταίο βαγόνι του τρένου της μετανεωτερικότητας, ενηλικιωνόμαστε!).

Ενώ επρόκειτο περί του αντιθέτου. Μέχρι χτες, ο Νόμος ήταν αυτός της πατρότητας και του πολιτισμού του Λόγου, ο Νόμος του οιδιποδείου, του συμβολικού συστήματος, πείτε το όπως θέλετε. Συνεπώς, η νηπιακή παρομοίωση του Ράμφου καταλήγει αθέλητα ρεαλιστική από την ανάποδη, δηλαδή από την άποψη ότι η παρούσα στιγμή σημαδεύεται όντως από την ευρείας κλίμακας υποτροπή της ανθρωπότητας στο πρώιμο στάδιο μιας αμιγώς υλικής σχέσης με την αιθέρια, άψυχη πυκνότητα των πραγμάτων, ξένη προς κάθε λειτουργία της σημασίας. Με απόλαυση που, ομολογουμένως, δεν κρύβεται, επιστρέφουμε σ’ αυτό που οι λαοί ανέκαθεν περιέγραφαν αναφερόμενοι στις τρεις βασικές ανάγκες του βρέφους, φαγητό, αφόδευση και ύπνο.

Ο Ράμφος μιλάει λες και το καθεστώς της μητρότητας θα μπορούσε ποτέ να κριθεί σαν σχέση λανθασμένη ή αφύσικη, που ο άνθρωπος είναι προορισμένος να εγκαταλείψει, όπως τα οικόσιτα ζώα στον τρίτο μήνα της ζωής τους. Εκείνο που αποσιωπάται και πάλι εδώ είναι το προφανές, δηλαδή ότι η μητρότητα δεν είναι αφύσικη αλλά λειψή: εκείνο που θα ερχόταν να τη συμπληρώσει ήταν η πατρότητα -αυτό που χάσαμε. Μ’ άλλα λόγια, αντί να λέμε πως η μητρότητα (η Ανατολή) μας κρατάει αιχμάλωτους στη νηπιακή ηλικία, πιο έντιμο θα ‘ταν να παραδεχτούμε πως η εξαφάνιση του Πατέρα ως εγγυητή της συμβολικής πραγματικότητας (η Δύση) μας οδηγεί πίσω σ’ αυτήν.

Καθώς δεν υπάρχει πλέον Πατέρας ή Θεός, δηλαδή Νόμος, η επανενσωμάτωση του παιδιού απ’ τη Μητέρα σπάει ταμεία: αυτή ακριβώς η συλλογική παραίσθηση ελευθερίας είναι ο μεταμοντερνισμός. Με δυο λόγια, δεν εξακολουθούμε να είμαστε νήπια, όπως πιστεύει ο Ράμφος αλλά ξαναγινόμαστε νήπια, επιστρέφουμε στον δίχως συνείδηση θηλασμό. Προσπάθησα να δείξω, και συγχωρήστε μου το λογοπαίγνιο, ότι ο Μαστός είναι πλέον το must της σεζόν.

Να υποθέσω ότι ο Ράμφος έχει αντιληφθεί τη δυναμική που αναπτύσσεται στη Δύση με τις νεομυθολογίες τύπου Matrix κ.τ.λ., θα παραήταν αισιόδοξο. Για όσους διαισθάνονται τι είδους παιγνίδι παίζεται εδώ και τι εξυπηρετούν οι ξαναζεσταμένες θεωρίες υπέρ της άρον άρον εκχώρησης του εαυτού στην παραληρηματική έκρηξη ρομποτικής ατομικότητας της Δύσης, δεν έχω λόγο να συνεχίσω αυτή την ανάλυση.

Η ψυχή μας έχει παγώσει, και μαζί της ο κόσμος ολόκληρος, οι σχέσεις, ο Λόγος, τα περιεχόμενα, οι επιθυμίες, η θεραπευτική επιρροή του φυσικού κόσμου, η νοσταλγία των αστεριών, η ικανότητα να πενθούμε, να συμπονάμε, να διαχειριζόμαστε τα αγαθά, να αναγνωρίζουμε το ιερό, να θαυμάζουμε την ομορφιά ανεξαρτήτως χρησιμότητας, να γινόμαστε εγγυητές της αλήθειας και δεν ξέρω τι άλλο.

Θυμίζω ότι, σε θερμοκρασία κάτω από μια οριακή τιμή, η ηλεκτρική αντίσταση ορισμένων υλικών μηδενίζεται· το ρεύμα ρέει χωρίς απώλειες, το μαγνητικό πεδίο απαλείφεται, η δε βαρύτητα παρομοίως. Αυτό εξηγεί την επιτάχυνση του κόσμου μας, τη «διαφάνεια», την «ελαφρότητα», την απροσδιοριστία την έλλειψη βάρους και βάθους, τον απλοϊκό φετιχισμό των ανέσεων, το εικονικό σεξ, την επέλαση του φαντασιακού σε όλα τα μέτωπα: το υλικό που έχασε σήμερα τις αντιστάσεις του είναι η ίδια η έννοια Ανθρωπος.

Υφασμάτινος τοξικός εφιάλτης

Τα τοξικά ρούχα και οι κίνδυνοι για την Υγεία

Η βιομηχανία παραγωγής υφασμάτων είναι η βάση πάνω στην οποία πατούν δεκάδες άλλες βιομηχανίες, με εξέχουσα εκείνη της παραγωγής ενδυμάτων. Σύμφωνα με στατιστικές που έγιναν στις αρχές του 21ου αιώνα, υφάσματα και ενδύματα συγκροτούν μια αγορά παγκόσμιων εξαγωγών αξίας 400 δισ., που αναπαριστά το 6% του διεθνούς εμπορίου γενικά και το 8% του διεθνούς εμπορίου αγαθών ειδικότερα.

Η μεγάλη έκρηξη στη βιομηχανική παραγωγή υφασμάτων και παρεμφερών αγαθών σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα. Η τεχνολογική και επιστημονική πρόοδος έφερε εξελιγμένες μεθόδους και νέες πρώτες ύλες, κυρίως συνθετικά υφάσματα, πιο φτηνά και με μεγαλύτερες αντοχές. Η βιομηχανία ενδυμάτων ή, όπως είθισται να ονομάζεται, «βιομηχανία της μόδας» είναι σήμερα ένας παγκοσμιοποιημένος κλάδος.

Τα ρούχα συνήθως σχεδιάζονται σε μια χώρα, κατασκευάζονται σε μια άλλη και μετά πωλούνται σε όλο τον κόσμο. Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι μια αμερικανική εταιρεία μπορεί να έχει ως πηγή υφάσματος την Κίνα, η κατασκευή των ρούχων της να γίνεται στο Βιετνάμ, η τελειοποίησή τους στην Ιταλία κι, έπειτα, να ξεκινά η διανομή τους σε καταστήματα λιανικής πώλησης παγκοσμίως.

Με το πέρασμα των χρόνων και τις εξελίξεις στα υλικά και στις μεθόδους παραγωγής, η βιομηχανία υφασμάτων μπόρεσε να παράγει πιο φτηνά και πιο πολλά προϊόντα, ικανοποιώντας τον υπερ-καταναλωτισμό της κοινωνίας που άνθιζε.

Στατιστικές στη Σουηδία αποκάλυψαν ότι, το 2007, ο μέσος Σουηδός καταναλωτής αγόρασε 24 κιλά από υφαντικές ύλες – 9 κιλά ετησίως περισσότερα από το 1994. Το παραπάνω δεδομένο, το οποίο είναι παρόμοιο σε όλες τις χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου, καθιστά προφανές ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι καταναλώνουμε πολύ, μα πολύ ύφασμα.

Τοξικός εφιάλτης

Πρόσφατα, ένα δημοσίευμα τάραξε την ησυχία μερικών παγκοσμίως διάσημων ονομάτων στον χώρο της ένδυσης. Μεταξύ τους, εταιρείες με παραγωγή εκατοντάδων εκατομμυρίων ενδυμάτων ετησίως, οι οποίες είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς λόγω των χαμηλών τιμών τους. Τις εταιρείες αυτές έβαλε στο στόχαστρο μια έκθεση της Greenpeace, η οποία ισχυρίζεται ότι τα υφάσματα που χρησιμοποιούν είναι επιβαρυμένα με επικίνδυνα τοξικά, βάσει των αποτελεσμάτων μιας έρευνας που έγινε πάνω σε 141 δείγματα ρούχων.

Η χημικός της Greenpeace, Κριστιάνε Χούξντορφ, μιλώντας στην Deutsche Welle, επεσήμανε ότι στην έρευνά τους εντόπισαν κάποια υπολείμματα απορρυπαντικών, τα λεγόμενα NPEs, τα οποία μπορεί να έχουν επιπτώσεις στις ανθρώπινες ορμόνες. Εντόπισαν, ακόμα, υπολείμματα από μαλακτικά, τα οποία επίσης μπορούν να επιδράσουν στις ανθρώπινες ορμόνες και να προκαλέσουν διαταραχές στη γονιμότητα, ενώ βρέθηκαν και υπολείμματα από καρκινογόνες ουσίες σε χρώματα.

Πολύ συχνά χρησιμοποιούνται χρώματα με ΑΖΟ, δηλαδή με μονοξείδιο του ψευδαργύρου εμπλουτισμένο με αλουμίνιο, που είναι εξαιρετικά τοξικά. Το γεγονός ότι σε κάποιες χώρες απαγορεύεται η χρήση τους δεν αποτελεί πρόβλημα για τις βιομηχανίες, αφού αυτές παράγουν κυρίως σε ασιατικές και τριτο­κοσμικές χώρες, όπου οι ποιοτικοί έλεγχοι δεν είναι αυστηροί. Χαρακτηριστικά, η Κριστιάνε Χούξντορφ σημειώνει ότι:

«δεν πα­ράγουν στην Ασία μόνο γιατί εκεί είναι πιο φθηνά, αλλά γιατί εκεί μπορούν να χρησιμοποιούν χημικά που δεν θα χρησιμοποιούσαν στην Ευρώπη»

Η σύγχρονη βιομηχανία υφασμάτων χρησιμοποιεί περίπου 8.000 συνθετικά χημικά. Το δέρμα είναι το βασικό όργανο με το οποίο έρχονται σε επαφή τα επιβαρυμένα με αυτά τα χημικά υφάσματα. Κυρίως μέσω αυτού περνούν στον οργανισμό και, διερχόμενα από το λεμφικό σύστημα, εισβάλλουν στο αίμα και καταλήγουν στο συκώτι. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, το δέρ­μα έχει την ιδιότητα να εμποδίζει τις τοξίνες να το διαπεράσουν. Τα συνθετικά υφάσματα, ωστόσο, πνίγουν το δέρμα, περιορίζοντας αυτή την ιδιότητά του.

Η ανάπτυξη των συνθετικών ινών κλωστοϋφαντουργίας είχε τεράστιο αντίκτυπο στην παραγωγή και την κατανάλωση ρούχων στην Ευρώπη από το 1960, ειδικά για την προώθηση μιας φαινομενικά απεριόριστης όρεξης των καταναλωτών για τη μόδα και τα είδη ένδυσης. Κι όμως, οι συνθετικές ίνες είναι μη βιοδιασπώμενες, αποτελώντας ιδιαίτερο πρόβλημα και για το περιβάλλον.

Ως προς τα χημικά, στην πραγματικότητα η πρόσφατη προειδοποίηση της Greenpeace δεν είναι μοναδική. Αντίστοιχη προειδοποίηση του WWF εστίαζε στα υπερφθοριωμένα χημικά της ομάδας PFCs, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και το γνωστό τεφλόν, τα οποία χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο στη βιομηχανία επειδή κάνουν τα υφάσματα να έχουν μεγαλύτερη αντοχή και να μην τσαλακώνονται (η ένδειξη «no-iron» στο ρούχο σημαίνει ότι μάλλον περιέχει PFCs).

Πολύς κόσμος έχει νιώσει κάποια ενόχληση, έχει εμφανίσει αλλεργία ή ακόμα και ένα σοβαρότερο πρόβλημα, εξαιτίας κάποιου υφάσματος με το οποίο ήρθε σε επαφή. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι άνθρωποι είναι δύσκολο να κάνουν τη σύνδεση μεταξύ του προβλήματος και του υφάσματος που το προκαλεί, με αποτέλεσμα να μένουν εκτεθειμένοι σ’ αυτό. Οι βασικότερες ενοχλήσεις που έχουν μέχρι σήμερα καταγραφεί είναι δερματικά εξανθήματα και κακώσεις, ναυτία, κόπωση, πονοκέφαλος, αίσθημα φαγούρας και καψίματος, θολή όραση, δύσπνοια, συνάχι και ξαφνικές μολύνσεις.

Φυσικά, η μακροχρόνια επαφή με τα χημικά των συνθετικών κυρίως υφασμάτων έχει συνδεθεί και με πιο σοβαρές παθήσεις, όπως τα αυτοάνοσα νοσήματα, ο καρκίνος, οι καταστροφές στο ανοσοποιητικό, οι διαταραχές στη συμπεριφορά και τα ορμονικά προβλήματα.

Το ότι τα υφάσματα φορτώνονται χημικά γίνεται αντιληπτό εύκολα με την όσφρηση. Μπαίνοντας κάποιος σε ένα πολυκατάστημα ρούχων, κυρίως πολύ εμπορικών και φτηνών, διακρίνει μια χαρακτηριστική μυρωδιά. Παρόμοια αίσθηση δίνει και ο αέρας που βγαίνει από ένα πακεταρισμένο ρούχο αυτών των καταστημάτων, όταν το ανοίγουμε.

Σχετικό άρθρο, αφού κατέγραφε την εμπειρία μιας γυναίκας που βίωσε αλλεργικά συμπτώματα μόλις άνοιξε ένα πακέτο μεγάλης εταιρείας ρούχων, αποκάλυπτε ότι αρκετές βιομηχανίες χρησιμοποιούν φορμαλδεΰδη για να κάνουν τα ρούχα να φαίνονται φρεσκαρισμένα, ατσαλάκωτα και να μη μουχλιάζουν κατά τη διάρκεια της αποθήκευσής τους. Το ίδιο άρθρο ανέφερε ότι η χρήση μιας τόσο επικίνδυνης ουσίας στα ενδύματα παραμένει άγνωστη στους καταναλωτές, εφόσον οι εταιρείες δεν υποχρεώνονται να το αναφέρουν στις ετικέτες.

Τεστ σε κινέζικης προέλευσης ρούχα που πραγματοποίησε εργαστήριο στη Νέα Ζηλανδία αποκάλυψε ότι αυτά έφεραν φορμαλδεΰδη σε ποσοστό 900%(!) πιο μεγάλο από τα όρια ασφαλείας που έχουν θεσπιστεί ως προς την έκθεση στη συγκεκριμένη ουσία.

Η φορμαλδεΰδη είναι ισχυρά τοξική, έχει συνδεθεί με δερματικές ενοχλήσεις και αλλεργικές αντιδράσεις, ενώ η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο την έχει χαρακτηρίσει ιδιαίτερα καρκινογόνα για τον άνθρωπο. Δυστυχώς, δεν τη χρησιμοποιεί μόνο η βιομηχανία ένδυσης. Τα υφάσματα για τα έπιπλα, για το σπίτι, ακόμα και είδη που προορίζονται για την κρεβατοκάμαρα υφίστανται συχνά επεξεργασία με αυτή την ουσία.

[Επαθα αλεργικό σοκ, από αθλητικά επώνυμα παπούτσια 250$ υποτίθεται αμερικάνικα, αλλά φτιαγμένα στο Βιετνάμ, όπως έλεγε η ετικέτα τους, που τότε δεν γνώριζα και δεν την είχα δει. Πηγαίνετε σε ένα "καλό" και λουσάτο κατάστημα ζητήστε εκείνο το ακριβό παπούτσι ή ρούχο των 500 ευρώ και ρωτήστε την καταγωγή του, δηλ. που φτιάχτηκε, 99,99,99% θα σας αναφέρουν το όνομα της εταιρίας και μπλα μπλα μπλα ... εσείς διαβάστε την ετικέτα και θα δείτε ότι φτιάχτηκε σε χώρες που με 500 ευρώ ζει μια ολόκληρη συνοικία ένα χρόνο. Πάρα πολλές επώνυμες εταιρίες, από αυτές που έχουν τις πιο ακριβές και ιλουστρασιόν διαφημίσεις στον Τύπο, δεν καταφεύγουν καν σε χώρες, αλλά σε τεράστια πλοία που πλέουν σε διεθνή ύδατα, απαλλαγμένα από κάθε νόμο. Ηω]

Το πρόβλημα με το βαμβάκι

Το βαμβάκι έχει αποτελέσει θέμα από μόνο του, καθώς είναι μία από τις σημαντικότερες υφαντικές ύλες. Σύμφωνα με το WWF, αποτελεί το 48% όλων των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων παραγωγής (το 45% λαμβάνεται από συνθετικά και το 3% αντιστοιχεί σε άλλες ίνες). Το παραπάνω δεδομένο οδηγεί σε υπερ-καλλιέργεια.

Κάθε χρόνο παράγονται 20 εκατ. τόνοι βαμβακιού σε τουλάχιστον 90 χώρες. Η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ινδία, το Πα­κιστάν, το Ουζμπεκιστάν και η Δυτική Αφρική αντιπροσωπεύουν πάνω από το 75% της παγκόσμιας παραγωγής.6 Οι αρνητικές επιπτώσεις για το περιβάλλον και τον άνθρωπο προέρχονται κυρίως από την τεράστια χρήση φυτοφαρμάκων σε αυτές τις καλλιέργειες.

Σε χώρες, μάλιστα, με πιο χαλαρό νομοθετικό πλαίσιο, εκ των οποίων κάποιες κατέχουν το μεγαλύτερο ποσοστό της παγκόσμιας παραγωγής βαμβακιού, η χρήση φυτοφαρμάκων στις καλλιέργειες μεγαλώνει. Είναι τρομακτικό, αλλά το 11% της παγκόσμιας αγοράς φυτοφαρμάκων πάνε στο βαμβάκι!

Μεταξύ των ουσιών που χρησιμοποιούνται συγκαταλέγονται και μερικές από τις πιο τοξικές που υπάρχουν, κατά την Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος. Πολλά από αυτά τα φυτοφάρμακα έχουν σχετιστεί και με καρκινογενέσεις. Ο Π.Ο.Υ εκτιμά ότι τουλάχιστον 3 εκατ. άνθρωποι δηλητηριάζονται από φυτοφάρμακα κάθε χρόνο και 40.000 πεθαίνουν εξαιτίας τους. Στατιστικές στην Αμερική δείχνουν ότι 10.400 άτομα πεθαίνουν κάθε χρόνο από καρκίνο που σχετίζεται με φυτοφάρμακα.

Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος και της υγείας μας από την παραγωγή βαμβακερών υφασμάτων δεν σταματά στα φυτοφάρμακα κατά την καλλιέργεια του βαμβακιού. Συνεχίζεται και στη συγκομιδή, όπως και σε όλα τα στάδια επεξεργασίας του. Πριν παραχθούν βαμβακερές ίνες από τον καρπό, απαιτείται καθαρισμός, λεύκανση και διεργασίες που κάνουν τις ίνες πιο απαλές, όπως τις προτιμούν οι καταναλωτές.

Στο τελειωτικό στάδιο είναι πολύ πιθανό να χρησιμοποιηθεί ουσία με βάση τη φορμαλδεΰδη, η οποία εφαρμόζεται στις ίνες με τη βοήθεια υψηλής θερμοκρασίας, για να γίνουν πιο ανθεκτικές στο τσαλάκωμα και να μη μαζεύουν (μια ιδιότητα που την έχει το βαμβάκι). Η παραπάνω διαδικασία εγκλωβίζει την τοξική ουσία στις ίνες, οι οποίες παραμένουν μολυσμένες με αυτή, όσες φορές και να πλυθούν. Οι τοξικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σ’ αυτά τα στάδια, και κυρίως το τελείωμα με φορμαλδεΰδη, είναι η αιτία που πολλοί καταναλωτές με ευαισθησία στα χημικά θα βιώσουν δυσάρεστα συμπτώματα όταν έρθουν σ’ επαφή με το τελικό προϊόν, για παράδειγμα ένα βαμβακερό ρούχο.

Πρώτα θύματα οι εργαζόμενοι

Οι πρώτοι που εκτίθενται στις ουσίες και στις μεθόδους της βιομηχανίας υφασμάτων και ένδυσης είναι, βέβαια, οι εργαζόμενοι σε αυτή. Στην Αίγυπτο, κατά τη δεκαετία του 1990, το 50% τουλάχιστον των εργατών σε βιομηχανίες βαμβακιού διαπιστώθηκε ότι υπέφεραν από συμπτώματα που προκαλεί η δηλητηρίαση από τη μακροχρόνια έκθεση σε φυτοφάρμακα, με κυριότερα νευρολογικές διαταραχές και προβλήματα στην όραση. Στην Ινδία, το 91% των εργατών σε τέτοιου είδους εργοστάσια διαπιστώθηκε ότι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν βλάβες στα χρωματοσώματα και στα κύτταρα.

Πρόσφατο παράδειγμα που είδε το φως της δημοσιότητας είναι τα εργοστάσια τζιν υφασμάτων, κυρίως σε χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα και η Τουρκία, στα οποία είναι συνήθης η πρακτική της αμμοβολής των τζιν. Η συγκεκριμένη πρακτική συμφέρει τις εταιρείες, επειδή δίνει στα τζιν αυτό το χαρακτηριστικό «ξεβαμμένο» χρώμα, το οποίο όσο πιο πετυχημένα αποδοθεί, τόσο αυξάνει την αξία του εμπορεύματος στην αγορά.

Στην Τουρκία, σχεδόν 4.000 εργάτες έχουν νοσήσει εξαιτίας της παραπάνω τακτικής, από πυριτίαση, μια ασθένεια που προκαλείται από την εισπνοή σκόνης και κομματιών κρυσταλλικού πυριτίου και δημιουργεί φλεγμονή και ουλές στους πνεύμονες. Το πυρίτιο είναι ουσιαστικά η ουσία που χρησιμοποιείται για να πετύχει η επεξεργασία των τζιν με την πρακτική της αμμοβολής.

Ο Τούρκος πνευμονολόγος Ζεκί Κιλικασλάν, που έχει συναντήσει πολλές περιπτώσεις ασθενών, αναφέρει ότι οι εργάτες εφαρμόζουν την αμμοβολή σε τουλάχιστον 3.000 κομμάτια υφάσματος καθημερινά, ενώ αρκετοί από αυτούς εκτίθενται στο επιβαρυμένο περιβάλλον και μετά τη δουλειά, αφού μένουν μέσα σε χώρους των εργοστασίων. Σχετικό ντοκιμαντέρ αποκάλυψε μάλιστα ότι οι περισσότεροι αγνοούν το ρίσκο για την υγεία τους, συχνά επειδή ο εργοδότης τους, τους διαβεβαιώνει ότι αυτό δεν υφίσταται.

Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάζονται οι άνθρωποι στις βιομηχανίες αυτές έχει αποτελέσει θέμα πολλών άρθρων και ντοκιμαντέρ. Ωστόσο, είναι δύσκολο αυτή η κατάσταση να αλλάξει. Οι εταιρείες, όταν οι επίσημοι οργανισμοί του τόπου όπου αυτές εδρεύουν θεσπίζουν αυστηρούς κανόνες, απλά αναζητούν έναν άλλο τόπο έδρας με πιο χαλαρό νομοθετικό περιβάλλον. Και, δυστυχώς, σ’ αυτά τα μέρη πάντα υπάρχουν εργατικά χέρια απεγνωσμένα, έτοιμα να δουλέψουν για ένα ξεροκόμματο και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.

Το πρόβλημα με το νερό

Η αύξηση της κατανάλωσης υφασμάτων έχει πολλαπλασιάσει τα απόβλητα και έχει δημιουργήσει δυσλειτουργίες στην ανακύκλωση και την επεξεργασία τους. Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με τη μόλυνση που επιφέρει στο σύνολό της η βιομηχανία υφασμάτων είναι τεράστια, με το πιο σοβαρό πρόβλημα να εντοπίζεται στη μόλυνση του νερού. Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι το 17-20% της μόλυνσης του νερού προέρχεται από την επεξεργασία και το βάψιμο των υφασμάτων.

Ο εν λόγω Οργανισμός εντόπισε στο νερό 72 τοξικά χημικά που προέρχονται από τις βαφές για τα υφάσματα, εκ των οποίων τα 30 παραμένουν μόνιμα. Η έκθεση των καταναλωτών σε τέτοιου είδους ουσίες μέσω του νερού έχει σχετιστεί και με την πρόκληση καρκίνου.

Το πλύσιμο των υφασμάτων από τους καταναλωτές απελευθερώνει επιπλέον τοξικά στο περιβάλλον και στο νερό. Για παράδειγμα, έχει διαπιστωθεί ότι τα NPEs, τα οποία χρησιμοποιεί η βιομηχανία, όταν περνούν στα ύδατα και από κει στην τροφική αλυσίδα, επηρεάζουν τις ορμόνες. Πιθανόν να είναι μία από τις αιτίες που τα κορίτσια στις μέρες μας αρχίζουν να έχουν περίοδο πολύ νωρίτερα από ό,τι παλαιότερα. Μπορεί, επίσης, να ευθύνονται και για την καθυστέρηση της εμμηνόπαυσης. Η αύξηση του χρόνου που μια γυναίκα είναι γόνιμη στη ζωή της, έχει βρεθεί ότι αυξάνει, με τη σειρά της, και τις πιθανότητες να νοσήσει από καρκίνο του μαστού.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως προαναφέρθηκε, α­ντιδρούν αρκετά συχνά, στοχοποιώντας τα κακώς κείμενα στη βιομηχανία υφασμάτων και ένδυσης. Οι εταιρείες, από την πλευ­ρά τους, προσπαθούν ν’ αντικρούσουν τους ισχυρισμούς ή να φανούν πιο ευαίσθητες σχετικά με αυτά τα θέματα. Στην προσπάθειά τους αυτή, συχνά προδίδονται.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ισπανικού κολοσσού ενδυμάτων, μετά την πρόσφατη δημοσίευση της Greenpeace. Προκειμένου να αντικρούσει τις σχετικές κατηγορίες, όταν ακτιβιστές ανάρτησαν πανό έξω από τα καταστήματα της εταιρείας στο Αμβούργο, εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε στην Deutsche Welle ότι η εταιρεία κάνει ποιοτικούς ελέγχους και σέβεται τους κανόνες που αφορούν στην υγεία και στο περιβάλλον.

Παρά τους ισχυρισμούς για την αθωότητά της, λίγες μέρες αργότερα η ίδια εταιρεία υποσχέθηκε ότι θα σταματήσει να πετάει τα τοξικά της απόβλητα στο περιβάλλον, αλλά και την παραγωγή επιβλαβών ενδυμάτων ως το 2020. Γίνεται αμέσως αντιληπτό, λοιπόν, ότι με τη δεύτερη δήλωσή της η εταιρεία αντικρούει την πρώτη.

Κίνδυνος πυρκαγιάς τα ρούχα που φοράς
Μία άλλη πολύ σημαντική παράμετρος είναι η έκθεση στον κίνδυνο φωτιάς, στον οποίο υποβάλλουν τον καταναλωτή ορισμένα εξαιρετικά εύφλεκτα υφάσματα. Πρόκειται κυρίως για συνθετικά υφάσματα, από τα οποία φτιάχνονται τα περισσότερα ρούχα, όπως και υφάσματα που χρησιμοποιούνται μέσα στα σπίτια. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος απ’ όσο φανταζόμαστε ή μας αφήνουν να φανταστούμε. Τα υφάσματα αυτά όχι μόνο πιάνουν εύκολα φωτιά, αλλά καίγονται και σε χρόνο μη­δέν, πράγμα που καθιστά σχεδόν αδύνατο στο θύμα ν’ αντιδράσει.

Σε σχετικό άρθρο αναφέρεται ότι η διαδικασία με την οποία ελέγχονται τέτοιου είδους υφάσματα και «μετριέται» η αντίδρασή τους όταν πιάσουν φωτιά, δεν δίνει αξιόπιστα αποτελέσματα. Κι όμως, από αυτά τα τεστ προκύπτουν τα στάνταρτ ασφαλείας, τα οποία υποτίθεται ότι προστατεύουν τους καταναλωτές.10 Στο εν λόγω άρθρο παρουσιάζονται αρκετές περιπτώσεις, κατά τις οποίες άνθρωποι (δυστυχώς και αρκετά παιδιά) υπήρξαν θύματα εύφλεκτων υφασμάτων. Κάποιες από αυτές τις υποθέσεις φτάνουν και στα δικαστήρια, στις περισσότερες ωστόσο περιπτώσεις τα θύματα δεν δικαιώνονται.

Η ευρεία χρήση εύφλεκτων υφασμάτων έχει οδηγήσει σε τραγωδίες. Το 2001, μια φοβερή πυρκαγιά σε ντισκοτέκ του Βόλενταμ (Κάτω Χώρες) στοίχισε τη ζωή σε δέκα άτομα. Ένας από τους λόγους που προκάλεσαν την πυρκαγιά ήταν και τα εύφλεκτα που φορούσαν οι θαμώνες. Η συγκεκριμένη τραγωδία υπήρξε αφορμή για να ερωτηθεί τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «αν ήταν διατεθειμένη να εξετάσει τη δυνατότητα ή τη σκοπιμότητα θέσπισης κοινοτικής νομοθεσίας που να καθιστά υποχρεωτική για ολόκληρη την Ευρώπη την επισήμανση του εύφλεκτου χαρακτήρα των ρούχων, ώστε να ευαισθητοποιηθούν οι καταναλωτές σχετικά με τους κινδύνους που διατρέχουν» (ΕΕ C 187 E, 03/07/2001, σελ. 194).

Η Επιτροπή απάντησε ότι συμφωνούσε με τη σοβαρότητα του θέματος, επισημαίνοντας ωστόσο την αδυναμία να στηριχτεί ένα τέτοιο νομοθετικό πλαίσιο. Σε γενικές γραμμές, δεν έχει υπάρξει μια αποτελεσματική δράση προστασίας του καταναλωτή για το συγκεκριμένο θέμα μέχρι σήμερα.

Τρόποι αποφυγής των κινδύνων

Κατ’ αρχάς, καλό είναι ν’ αποφεύγει κανείς κάποιες κατηγορίες συνθετικών ρούχων και γενικά υφασμάτων: ακρυλικά (acrylic), πολυεστέρας (polyester), τεχνητό μετάξι (rayon), ύφασμα με βάση το οξικό άλας (acelate), τριοξεϊκά υφάσματα (triacelate), νάιλον (nylon) και οτιδήποτε φέρει ταμπέλα με ένδειξη non-iron, wrinkle-resistant, permanent-press, stain-proof, moth-repellant, όροι δηλαδή που σημαίνουν ότι αυτά τα υφάσματα δεν τσαλακώνονται εύκολα ή δεν χρειάζονται σίδερο, είναι ανθεκτικά στον στατικό ηλεκτρισμό, στους λεκέδες και στον σκώρο.

Προτιμότερα είναι ρούχα, εσώρουχα και, γενικότερα, είδη φτιαγμένα από υφάσματα που αφήνουν το δέρμα ν’ αναπνέει: βαμβάκι (cotton), λινό (linen), μαλλί (wool), μετάξι (silk), κασμίρι (cashmere) και, μη σας φανεί περίεργο, κάνναβη (hemp). [Από εταιρίες που είναι ΓΝΩΣΤΟ που φτιάχνουν αυτά τα ρούχα, υπάρχουν πολλές μικρές τοπικές βιοτεχνίες με εξαιρετικά ποιοτικά και οικονομικά ρούχα].

Τα οργανικά υφάσματα είναι επίσης μια ασφαλής λύση, ίσως η ασφαλέστερη από όλες. Αν και η τιμή τους είναι λίγο πιο ακριβή [σε σχέση με τα τοξικά δηλητήρια είναι πιο φτηνή] και η διάθεσή τους στην αγορά πιο περιορισμένη, αξίζει τον κόπο να τα αναζητήσει κανείς. Κι αυτό γιατί απαλλάσσουν από τους κινδύνους που προαναφέρθηκαν, οι οποίοι δεν αφορούν μόνο τα συνθετικά υφάσματα, αλλά και υφάσματα που θεωρούνται ασφαλέστερα, όπως τα βαμβακερά.

Τουλάχιστον στα μωρά και στα παιδιά, η χρήση οργανικών υφασμάτων κρίνεται απαραίτητη. Μια «βόλτα» στο Διαδίκτυο μπορεί να αποκαλύψει μαγαζιά (διαδικτυακά ή μη) με οργανικά είδη και ρούχα για κάθε περίσταση. Την αναζήτηση θα διευκολύνουν και κάποια γνωστά πολυκαταστήματα ρούχων που έχουν εντάξει σειρές από οργανικά υφάσματα στις συλλογές τους.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού θ’ αποκτήσει ευαισθησία στα χημικά ως το 2020. Ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης γι’ αυτό έχουν τα υφάσματα που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Αντιδράστε. Οι εναλλακτικές υπάρχουν.

Τα κέρδη των επιχειρήσεων τώρα: H&M το 2013 σχεδόν 2 δισ. ευρώ. Της Adidas τα 839 εκατομμύρια ευρώ.

Όλα τα παραπάνω είναι λίγο πολύ γνωστά. Εκείνο που συγκλονίζει είναι ότι αυτά συμβαίνουν πια και στον ευρωπαϊκό χώρο. Μάλιστα έχουν αρχίσει να εμφανίζονται και σε χώρες που ανήκουν στην ευρωζώνη. Μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας: στην Ελλάδα σήμερα οι συνθήκες εργασίας βρίσκονται κυριολεκτικά σε διάλυση. Στην Ιταλία επίσης υπάρχουν παρόμοιες εξελίξεις. Στην ΜΒ το ίδιο. Η εξάπλωση αυτών των συνθηκών όλο και θα γίνεται μεγαλύτερη.

Παράλληλα μεγαλώνουν και οι ανισότητες στην κατανομή του εισοδήματος κάτι που αποτελεί τη βάση για την περαιτέρω κατάρρευση των ευρωπαϊκών οικονομιών. Δυστυχώς οι εξελίξεις για την ευρωπαϊκή ήπειρο και τους λαούς της δεν προμηνύονται καθόλου ευοίωνες.

Περίπου 30 εκατ. άνθρωποι ζουν σε συνθήκες δουλείας: Σε συνθήκες δουλείας ζουν περίπου 30 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως, σύμφωνα με έκθεση της οργάνωσης Walk Free, η οποία εδρεύει στην Αυστραλία και υποστηρίζεται [λέμε τώρα και κανα ανέκδοτο] από την πρώην υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον και τον ιδρυτή της Microsoft Μπιλ Γκέιτς.

Συνολικά τα τρία τέταρτα των θυμάτων βρίσκονται στην Ασία. Τα σκήπτρα κατέχει η Ινδία, καθώς εκεί ζουν 14 εκατομμύρια άνθρωποι υπό καθεστώς σκλάβου. Δεύτερη στη «μαύρη» αυτή λίστα είναι η Κίνα με 2,9 εκατομμύρια και τρίτο το Πακιστάν με πάνω από δύο εκατομμύρια.

Ακολουθούν η Νιγηρία, η Αιθιοπία, η Ρωσία, η Ταϊλάνδη, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ), η Βιρμανία και το Μπαγκλαντές. Οι δέκα αυτές χώρες αντιπροσωπεύουν τα 22 από τα 29,8 εκατομμύρια που ζουν σαν σκλάβοι.

Ο Πύργος του Τέσλα αποκαλύπτεται: Mπορεί να παράγει ενέργεια για όλη την Ρωσία

Καλά κρυμμένος μέσα στα πυκνά δάση έξω από τη Μόσχα, ο μυστηριώδης «Πύργος του Τέσλα» αποκαλύπτεται για πρώτη φορά από ψηλά, από το ελικοπτεράκι του RT.

Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό ερευνητικό κέντρο της σοβιετικής εποχής, που αποτελεί μια από τις πιο ισχυρές γεννήτριες ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως.

Κατασκευασμένος τη δεκαετία του 1970, ο Πύργος κατασκευάστηκε αρχικά με σκοπό την έρευνα για τις συνέπειες του χτυπήματος από κεραυνό στα αεροσκάφη, καθώς και για την κατασκευή ηλεκτρομαγνητικών όπλων.
Με ύψος που ξεπερνάει τα 150 μέτρα και εμφάνιση που θυμίζει… ταινία επιστημονικής φαντασίας, ο Πύργος που πήρε το όνομα του από τον διάσημο Σέρβο επιστήμονα θα μπορούσε επίσης να παράγει ενέργεια, ικανή να καλύψει τις ανάγκες ολόκληρης της Ρωσίας!
Όπως αναφέρει το RT, ο Πύργος του Τέσλα δεν εγκαταλείφθηκε ποτέ, καθώς έρευνες και πειράματα διεξάγονται εκεί μέχρι και σήμερα, με τις τελευταίες δοκιμές να αφορούν στην προστασία του πολεμικού αεροσκάφους Sukhoi από τους κεραυνούς…

Βίνσεντ βαν Γκογκ: Ειδικοί αρχίζουν και ανακαλύπτουν κρυμμένα επιστημονικά μυστικά στους πίνακες του μεγάλου ζωγράφου

 Τον Ιούνιο του 1889, ενώ βρισκόταν σε άσυλο στην Προβηγκία προσπαθώντας να ξεπεράσει τα ψυχολογικά του προβλήματα, ο Βίνσεντ βαν Γκογκ κοιτώντας έξω από το δωμάτιό του εμπνέεται από τον νυχτερινό ουρανό και ζωγραφίζει ένα από τα διασημότερα έργα του, την «Εναστρη νύχτα».

Ο πίνακας, ο οποίος σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη, θεωρείται από πολλούς το κορυφαίο έργο του μεγάλου ζωγράφου.
Σύμφωνα με ειδικούς σε αυτόν ο Βαν Γκογκ αποτυπώνει έναν συνδυασμό διαφορετικών καταστάσεων και συναισθημάτων, όπως συνεχή κίνηση, μοναξιά, έντονη χαρά, ηρεμία κ.ά.
Ορισμένες από τις εικόνες που έχουν καταγράψει τα επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια από τον Μ51Α ή Γαλαξία της Δίνης, που θυμίζει αρκετά είναι η αλήθεια τους σχηματισμούς της «Εναστρης νύχτας»

Τώρα ο αμερικανός εικαστικός και φωτογράφος Μάικλ Μπένσον εξέδωσε ένα βιβλίο στο οποίο υποστηρίζει ότι οι ουράνιοι σχηματισμοί στον πίνακα του Βαν Γκογκ είναι σπειροειδείς γαλαξίες.
Ο βρετανός αστρονόμος Γουίλιαμ Πάρσονς στα μέσα του 19ου αιώνα είχε φτιάξει ένα σκίτσο του Μ51Α, ενός σπειροειδούς γαλαξία με ιδιαίτερα καθαρή δομή βραχιόνων, ο οποίος εξαιτίας του σχήματός του έχει ονομαστεί από τους αστρονόμους Γαλαξίας της Δίνης.
Ο Μπένσον πιστεύει ότι ο Βαν Γκογκ είτε λίγο προτού πάει στο άσυλο είτε ενώ βρισκόταν εκεί (πιθανώς στη βιβλιοθήκη του ασύλου) είδε το σκίτσο του συγκεκριμένου γαλαξία και τον χρησιμοποίησε ως «μοντέλο» στον πίνακά του.
Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που η «Εναστρη νύχτα» γίνεται αντικείμενο επιστημονικής μελέτης. Ομάδα φυσικών σε μελέτη τους στην επιθεώρηση «Nature» έχουν υποστηρίξει ότι οι χαοτικές δίνες του πίνακα ακολουθούν με ακρίβεια τις μαθηματικές περιγραφές των αναταράξεων σε ρευστά υλικά, όπως οι στροβιλισμοί του νερού σε ένα ταραγμένο ρυάκι ή οι πραγματικοί ανεμοστρόβιλοι

Τα ηλιοτρόπια ήταν μεταλλαγμένα!
Οι πίνακες με ηλιοτρόπια είναι από τα πιο χαρακτηριστικά έργα του Βίνσεντ βαν Γκογκ. Σε κάποια από τα ηλιοτρόπια που εμφανίζονται στα έργα του ολλανδού ζωγράφου απουσιάζει ο μεγάλος μαύρος «πυρήνας» και την παράσταση κλέβουν πλούσια λαμπερά πέταλα.
Ως πρόσφατα όλοι πίστευαν ότι επρόκειτο απλώς για μια εικαστική παρέμβαση του Βαν Γκογκ. Ωστόσο ερευνητική ομάδα στις ΗΠΑ υποστηρίζει ότι ο ζωγράφος αποτύπωσε πιστά αυτό το οποίο είχε μπροστά του και δεν ήταν άλλο από μια σπάνια μεταλλαγμένη ποικιλία ηλιοτροπίων.
Το «τυπικό» ηλιοτρόπιο έχει έναν μεγάλο σκούρο «πυρήνα» που αποτελείται από σπόρους του φυτού και γύρω από τον οποίο βρίσκονται κίτρινα πέταλα.
Υπάρχουν όμως και διαφορετικές ποικιλίες: κάποιες διαθέτουν διπλή σειρά πετάλων, ενώ σε άλλες το κέντρο καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του άνθους και τα πέταλα είναι πολύ αδύναμα και σχεδόν κρέμονται στις άκρες του λουλουδιού.
Οι διαφορές αυτές οφείλονται σε γονιδιακές μεταλλάξεις. Σύμφωνα με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Τζόρτζια τα «επίμαχα» ηλιοτρόπια στους πίνακες του Βαν Γκογκ ανήκαν σε μία από αυτές τις μεταλλαγμένες ποικιλίες, η οποία όμως είναι εξαιρετικά σπάνια, και έτσι όλοι θεωρούσαν ότι αποτελούσαν έμπνευση του ζωγράφου.
Οι επιστήμονες ανέφεραν μάλιστα ότι εντόπισαν το γονίδιο που κρύβεται πίσω από τις διαφορετικές ποικιλίες ηλιοτροπίων.

Εκπληκτική ανακάλυψη στο Διρό: Βρήκαν τάφο με ζευγάρι σε στάση εναγκαλισμού – Τον αρχαιότερο στον κόσμο

Μια διπλή αδιατάρακτη ταφή νεαρών ενηλίκων, άνδρα και γυναίκας, σε στάση εναγκαλισμού, καθώς και μια δεύτερη διπλή αδιατάρακτη ταφή νεαρών ενηλίκων, άνδρα και γυναίκας, σε εξαιρετικά συνεσταλμένη στάση σε συνάφεια με σπασμένες αιχμές βελών, αποτελούν δύο από τα σημαντικότερα ευρήματα της ανασκαφής στη θέση «Ξαγκουνάκι» στον περιβάλλοντα χώρο του σπηλαίου Αλεπότρυπα, που εντάσσεται στο πενταετές Ανασκαφικό και Μελετητικό έργο Διρού.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού:
Μια διπλή αδιατάρακτη ταφή νεαρών ενηλίκων, άνδρα και γυναίκας, σε στάση εναγκαλισμού, καθώς και μια δεύτερη διπλή αδιατάρακτη ταφή νεαρών ενηλίκων, άνδρα και γυναίκας, σε εξαιρετικά συνεσταλμένη στάση σε συνάφεια με σπασμένες αιχμές βελών αποτελούν δυο από τα σημαντικότερα ευρήματα της ανασκαφής στη θέση «Ξαγκουνάκι» στον περιβάλλοντα χώρο του σπηλαίου Αλεπότρυπα, που εντάσσεται στο πενταετές Ανασκαφικό και Μελετητικό έργο Διρού.
Οι ταυτόχρονες διπλές ταφές δεν είναι συχνό φαινόμενο και πολύ περισσότερο συχνό αρχαιολογικό εύρημα. Επιπλέον οι διπλές ταφές σε στάση εναγκαλισμού είναι εξαιρετικά σπάνιες και αυτή του Διρού αποτελεί μια από τις αρχαιότερες του κόσμου, αν όχι την αρχαιότερη, μέχρι σήμερα.
Έχει χρονολογηθεί με άνθρακα C14 στο 3800 π.Χ., ενώ ανάλυση DNA των οστών των δύο ατόμων απέδειξε ότι πρόκειται για έναν άνδρα και μία γυναίκα.

Σε στρώματα της Τελικής Νεολιθικής από το 4200 ως το 3800 π.Χ. αποκαλύφθηκαν επίσης: διπλή αδιατάρακτη, πρωτογενής παιδική ταφή σε αγγείο, καθώς και αδιατάρακτη ταφή εμβρύου.
Το πρόγραμμα, που ολοκληρώθηκε το 2014, πραγματοποιήθηκε υπό τη διεύθυνση του επίτιμου εφόρου Αρχαιοτήτων Δρος Γ.Α. Παπαθανασόπουλου από διεπιστημονική ομάδα της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας Νοτίου Ελλάδας (υπεύθυνη Δρ. Α. Παπαθανασίου) σε συνεργασία με Έλληνες και ξένους επιστήμονες και υπό την εποπτεία των Ε΄ΕΠΚΑ και 5ης ΕΒΑ.

Στόχο του είχε την ολοκλήρωση των ερευνών και την προετοιμασία της δημοσίευσης των αποτελεσμάτων της μακροχρόνιας ανασκαφής στο σπήλαιο Αλεπότρυπα και την ανασκαφική διερεύνηση του περιβάλλοντος χώρου.
Νέες χρονολογήσεις και εξειδικευμένες αναλύσεις διεύρυναν σημαντικά την περίοδο χρήσης του σπηλαίου από την Αρχαιότερη ως την Τελική Νεολιθική (6.000-3.200 π.Χ.) και επιβεβαίωσαν την μακροχρόνια λειτουργία του ως οικιστικού και ταφικού χώρου.
Στα υπερκείμενα στρώματα αποκαλύφθηκε κυκλικό οστεοφυλάκιο, διαμέτρου τεσσάρων μέτρων, ορισμένο από αργούς λίθους, που φέρει βοτσαλόστρωτο δάπεδο.

Μεγάλη ποσότητα ανθρώπινων σκελετικών καταλοίπων που αντιπροσωπεύουν δεκάδες ατόμων, περισυλλέχθηκε από την επιφάνεια του δαπέδου σε συνάφεια με χαρακτηριστικά ευρήματα της ΥΕ ΙΙΙ (Μυκηναϊκής Εποχής) όπως κεραμική, χάντρες, εγχειρίδιο. Η συγκεκριμένη αρχιτεκτονική κατασκευή για την προσχεδιασμένη μεταφορά και δευτερογενή ταφή δεκάδων ατόμων, αποτελεί μοναδικό παράδειγμα στην Μυκηναϊκή εποχή.

Η προκαταρκτική μελέτη τους κατέδειξε ότι βρίσκονται σε δευτερογενή απόθεση, μεταφέρθηκαν δηλαδή από την αρχική θέση ταφής τους στο «Ξαγκουνάκι». Στην ευρύτερη περιοχή του σπηλαίου δεν έχουν μέχρι στιγμής εντοπισθεί κατάλοιπα οικισμού της Μυκηναϊκής Εποχής, παρά τη συστηματική επιφανειακή έρευνα.
Η πλησιέστερη θέση αυτής της εποχής βρίσκεται στον Άγιο Βασίλειο, σε απόσταση τουλάχιστον 40 χιλιομέτρων από την Αλεπότρυπα. Η συνέχιση της έρευνας θα συμβάλει στην αποσαφήνιση αυτών των ζητημάτων.
Προς το παρόν μπορούμε με ασφάλεια να υποθέσουμε ότι η περιοχή του σπηλαίου λειτούργησε επί χιλιετίες στη συλλογική μνήμη των ομάδων ως χώρος απόθεσης των νεκρών τους.

Η σκιά που μοίραζε ζωή...

Κάπου μακριά, σ’έναν λόφο σκοτεινό κι εξορισμένο, με πορφυρές θάλασσες για ουρανό και μολυβένια σύννεφα,υπήρχε ένα ξερό και τρομαχτικό δάσος γεμάτο σκελετωμένα δέντρα και λυσσασμένα κοράκια.Έλεγαν πως,πίσω απ’τους γιγαντιαίους κορμούς που σάλευαν κάθε βράδυ απ’τον μανιασμένο αέρα,παραμόνευαν σκιές και αλλόκοσμα όντα. Πως τα μεσάνυχτα πλάσματα της νύχτας ανέβαιναν στη γη απ’τα έγκατα του χάους,εξαπολύοντας συριστικούς ήχους που πρόδιδαν πείνα. Πεινούσαν πολύ.Κι οι ανθρώπινες ψυχές ήταν το αγαπημένο τους γεύμα..

Κανείς δεν τολμούσε να πατήσει το πόδι του στο ‘δάσος της νυχτιάς’ ακόμα κι αν ήταν μέρα. Ήταν το μόνο μέρος στο οποίο οι θεραπευτικές αχτίδες του ήλιου δεν φώτιζαν ποτέ και δεν ασκούσαν καμία ευεργετική επίδραση πάνω στη φύση.Εκεί,βασίλευε μονάχα η σκοτεινιά..

Αίμα είχε σκεπάσει το θολωτό ουρανό και το έρεβος κυλούσε σαν μελανό ποτάμι μέσα στις φλέβες τις γης. Είχε φυλακίσει το δάσος στον κατάμαυρο ιστό του με τη δεξιοτεχνία και την απόκοσμη γοητεία της αράχνης. Όσοι τολμηροί βάλθηκαν να ικανοποιήσουν το περίσσιο θάρρος τους και να προκαλέσουν τη μοίρα τους διασχίζοντας το ίδιο το τίποτα,λένε πως, δίμετρα σκιερά όντα με γαμψά νύχτια και μάτια σαν φωτιά κατασπάραξαν το κορμί και ρούφηξαν την δύστυχη ψυχή τους απαλλάσοντας τους απ’το μαρτύριο της ζωής..

Κι όσες μοναχικές ψυχές γοητεύονταν απ’τη δυσοσμία της θλίψης και του θανάτου,μαγνητίζονταν απ’το το δάσος που τους καλούσε το ίδιο να δοκιμάσουν την πίστη τους στη ζωή..Μα καμιά ψυχή δεν έβγαινε απ’το ‘δάσος της νυχτιάς’..Το δάσος ήταν η παγίδα της εκμηδένισης. Η παγίδα του τέλους. Το χείλος του θανάτου.

   Ώσπου ένα βράδυ,το αγόρι του χωριού,που είχε τη φήμη του πιο αλλόκοτου κι απροσάρμοστου ανθρώπου νικήθηκε απ’την ονειροπαρμένη του φύση κι αποφάσισε να εισβάλει στο δάσος μονάχο και δίχως να το γνωρίζει κανείς.’’Έτσι κι αλλιώς,δεν πρόκειται να λείψω σε κανέναν..’’ συνέχιζε να λέει συνεχώς στον εαυτό του για να πάρει κουράγιο.

Αντιμετώπιζε το δάσος σαν μια πρόκληση για τη γενναία του καρδιά.

 

Μια καρδιά που χωρούσε ακόμα και την τελευταία σταγόνα αγάπης στον κόσμο, μα δεν είχε δοκιμαστεί ακόμα στα δύσκολα.Το αγόρι αυτό,όπως και οι υπόλοιποι κάτοικοι του χωριού,είχαν γεννηθεί με μια παραλληλόγραμμη σχισμή στο στήθος τους.Ο Θεός τους,τούς είχε πει κάποτε,πως όταν αυτή η σχισμή θα έκλεινε και θα μεταμορφονώταν σε μια αληθινή καρδιά τότε το ταξίδι τους στη γη θα είχε τελειώσει και θα επέστρεφαν σπίτι.

Μα εκείνοι δεν καταλάβαιναν τα λεγόμενα του και με τα χρόνια τα ξέχασαν.Ξέχασαν πως στη θέση της καρδιάς είχαν ένα κενό,κι όσο το ξεχνούσαν τόσο εκείνο κόντευε να κλείσει κινδυνεύοντας να μην ανοίξει ποτέ ξανά.Ο Θάνατος απ’την άλλη,δεν ήθελε ποτέ να κλείσουν τούτες οι σχισμές μα ούτε και να μεταμορφωθούν σε καρδιές.Όσο η ζωή θα του χάριζε ανθρώπους, ή αλλιώς κουμπαράδες συναισθημάτων όπως τους ονόμαζε κοροιδευτικά,εκείνος θα τρέφονταν απ’τους συνεχείς θανάτους τους.Έτσι ήταν φτιαγμένος ο τροχός της μοίρας απ’την αρχή του κόσμου κι αυτό δεν θα άλλαζε.

Το αγόρι περπατούσε ώρες ολόκληρες ώσπου ξαφνικά έφτασε στο λόφο έξω απ’το χωριό.Μπροστά του υψωνόταν το μακάβριο τοπίο της εγκατάλειψης και του άγνωστου.Όλα θύμιζαν χάρτινα κατασκευάσματα έτσι βουβά κι ακίνητα που έστεκαν.Άρχισε να βαδίζει διστακτικά κοιτώντας τριγύρω τρομαγμένος.

Ταράχτηκε η καρδιά του απ’τους ανατριχιακούς ήχους της κουκουβάγιας και απ’τα απόκοσμα τραγούδια των νυχτόβιων πτηνών.Όμως σφίχτηκε μέσα στο λεπτό του παλτό και συνέχισε το παρανοικό του ταξίδι.Όλα καλά ως εκεί.Δεν είχε εμφανιστεί κανένα αποκρουστικό δαιμόνιο.Προς απάντηση στη σκέψη του αυτή,τσουπ,ξεπρόβαλλε πίσω από μια συστάδα θάμνων ένα ψιλόλιγνο γερασμένο πλάσμα με λευκό δέρμα,τυλιγμένο σε μια μαύρη μάλλινη κάπα.Τα μάτια θύμιζαν φλόγες έτοιμες να ξεχυθούν.

’’Καλωσήλθες ταξιδιώτη..Είμαι ο Δαίμονας της σκιάς,ο φύλακας του κρυμμένου δάσους.’’ Ξεστόμισε με τρεμουλιαστή τσιριχτή φωνή που κάθε άλλο παρά φιλική ακουγόταν.Το αγόρι έγινε κάτασπρο σαν το πανί.’’Εισέβαλες στο δάσος χωρίς την άδεια μου γι’αυτό και δεν θα σου επιτρέψω να φτάσεις ως το τέλος του..Είσαι τόσο νέος..Χμμμ!Μια λιχουδιά ότι πρέπει!’’ συνέχισε χαχανίζοντας συνομωτικά κι άπλωσε τα μακρουλά του δάχτυλα πάνω απ’το κεφάλι του παιδιού.

Εκείνο τραβήχτηκε..’’Μα μη φοβάσαι..Δεν έχω τη δικαιοδοσία να σε σκοτώσω,μόνο να τραφώ από εσένα..Ο μόνος που μπορεί να σε σκοτώσει εδώ πέρα είναι ο εαυτός σου και μόνο..’’ είπε τελικά και το πρόσωπο του φωτίστηκε από ικανοποίηση.’’Τι πρέπει να κάνω για να βγω ζωντανός από εδώ δαίμονα; Πες μου!’’ φώναξε το αγόρι κατατρομαγμένο.Οι τρίχες στο σβέρκο του δεν έλεγαν να κατέβουν απ’τη στιγμή που τα βήματα του τον είχαν οδηγήσει στο δάσος.Ίσως είχε υπερεκτιμήσει τις αντοχές του.Κάθε τόσο το μάτι του πλανιόταν τριγύρω ανεπαίσθητα.Ένοιωθε χιλιάδες δαιμόνια να ακούν ακόμα και την ανάσα του,κρυμμένα πίσω από κάθε δέντρο.’Ενοιωσε έναν κόμπο στο στομάχι.Ήταν σίγουρος πως είχε μετανοιώσει για αυτή την απερίσκεπτη ιδέα..

’’Χα,είσαι και θρασύς!’’ ούρλιαξε ο Δαίμονας, ‘’Μα επειδή βαρέθηκα τη μοναξιά,όσο εγώ θα σε οδηγώ στα έγκατα των νεκρών ψυχών,εμείς θα παίζουμε ένα παιχνίδι..’’Το παιδί ξεφύσησε με ανακούφιση,σαν να κρατούσε αιώνες την ανάσα του.’’Θα γίνω η συνείδηση σου,και εσύ θα μου απαντάς σε ότι σε ρωτάω..Αν οι απαντήσεις σου με ικανοποιούν τότε θα ρίχνω πούπουλα στη σχισμή που έχεις για καρδιά για να μπορέσεις να πετάξεις και να φύγεις..Αν όχι θα τη γεμίζω με κάρβουνα για να βαραίνεις και να μην καταφέρεις ποτέ να φτάσεις ως το τέλος..Λοιπόν,σύμφωνοι;’’ Ρώτησε. Το αγόρι έμεινε να κοιτάει το καχεκτικό πλάσμα απορημένο,μα εδώ που είχε φτάσει η συμφωνία ήταν η μόνη λύση.Ήλπιζε να φύγει το συντομότερο από τούτο το παρανοικό μέρος που χαλούσε την όμορφη μουσική της φύσης σαν παράφωνη συγχορδία.

   Καθώς βάδιζαν μέσα στην καρδιά του δάσους που είχε αρχίζει να θυμίζει μουτζούρα,τα πεινασμένα σύννεφα είχαν ήδη καταπιεί το φεγγάρι και τα αστέρια.Το μόνο φως που υπήρχε σε αυτόν τον μαύρο πίνακα προερχόταν από ένα μικρό κόκκινο φαναράκι που κρατούσε ο Δαίμονας.Ξαφνικά η ψιλή φιγούρα ρώτησε το αγόρι: “Λοιπόν,τι αγαπάς περισσότερο σε τούτο τον κόσμο;” Το αγόρι κοντοστάθηκε κι ύστερα απάντησε: “Το ένστικτο μου γιατί με έχει οδηγήσει στο μονοπάτι της αλήθειας και την ελπίδα μου γιατί είναι ο φάρος μου στο σκοτάδι.”

Ο Δαίμονας έξισε το πηγούνι του δήθεν σκεφτικός.«Και για πες μου,λοιπόν,μικρό αγόρι..πως θα μπορέσεις να ξεχωρίσεις το ένστικτο απ’την ελπίδα;» «Μα το ένστικτο είναι παρορμητικό..ενώ η ελπίδα ξέρει πως να κρύβεται..» απάντησε εκείνο.Ο Δαίμονας δεν είπε τίποτα.Είχε ικανοποιηθεί απ’την απάντηση του μικρού κι έριξε ένα πούπουλο στη μικρή σχισμή που κοσμούσε το στήθος του,όπως είχε υποσχεθεί. «Ακόμα και να καταφέρεις να βγεις από εδώ..ποιος σου εγγυάται πως η ζωή δεν είναι αιώνια όπως θέλεις να ελπίζεις;» ρώτησε στη συνέχεια αιφνιδιάζοντας το αγόρι.

« Χμμ..κανείς..μα μπορώ να πω με σιγουριά πως αυτό που εσύ αποκαλείς θάνατο εγώ το ονομάζω νέα μορφή ζωής..πάρε παράδειγμα τους πάγους που λιώνουν και ύστερα γίνονται νερό..τα ξύλα που προσφέρουν θερμότητα μα γίνονται στάχτη..» Ο Δαίμονας έμεινε και πάλι σιωπηλός αγριοκοιτάζοντας το αγόρι.Ήταν έξυπνο.Διστακτικά αυτή τη φορά,τοποθέτησε άλλο ένα πούπουλο στη σχισμή. Το αγόρι είχε αρχίσει να ακουφίζεται αλλά προσπάθησε να το κρύψει.

«Τι σε καθιστά ικανό να μπορείς να ξεχωρίσεις την φαντασία απ’την ψευδαίσθηση,μικρέ; Πως είσαι σίγουρος πως τώρα ζεις;» συνέχισε ο φύλακας του δάσους. «Μα η ζωή είναι αντίληψη,δεν είναι ούτε ψευδαίσθηση,ούτε πραγματικότητα.Αυτό που εσύ ονομάζεις ψευδαίσθηση είναι η κατώτερη μορφή φαντασίας,εκείνη που τρέφεται από φόβους,ανησυχίες,πάθη και αρνητικές σκεπτομορφές..ενώ η αληθινή φαντασία είναι αυτό που μπορεί να γίνει μα δεν έχει γίνει ακόμη..είναι μια πραγματικότητα που γεννιέται..»

Ήταν φανερό πως ο Δαίμονας είχε εκνευριστεί! Δεν ήταν δυνατό ένα αγόρι να κατείχε τέτοια σοφία! Δεν είχε επιτρέψει σε κανέναν άνθρωπο να φύγει από τούτο το δάσος και δεν θα το επέτρεπε ποτέ! Έπρεπε να βρει έναν τρόπο να τον παγιδέψει! «Άκου μικρέ..» είπε τελικά κι η φωνή του ήταν γεμάτη ηρεμία. «Δεν είσαι σε θέση να γνωρίζεις τίποτα..δεν ξέρεις καν αν υπάρχεις στ’αλήθεια..ακόμα κι αυτή τη στιγμή που μιλάμε..εσύ κι οι σκέψεις σου μπορεί να βρίσκεστε πεταμένοι στον κάδο ενός αχανούς πολυσύμπαντος με άπειρες μορφές ζωής,πολύ ανώτερες απ’τη δική σου..μπορεί να είσαι ένα άχρηστο τίποτα..ένα λάθος..»

Το πρόσωπο του αγοριού σκοτείνιασε. « Μα απ’τη στιγμή που θέλω να υπάρξω δεν έχει σημασία το που βρίσκομαι αλλά το τι είμαι έτοιμος να κάνω..ακόμα και λάθος να είμαι,υπάρχω για να βοηθάω με τον τρόπο μου το σωστό,όποιο κι αν είναι αυτό..και πιστεύω στα θαύματα..»

«Αυτό που εσύ αποκαλείς θαύμα αυθάδες πλάσμα,είναι μία πιθανότητα ανάμεσα σε όλες τις άλλες,υποκινούμενη απ’τις ευνοικές καταστάσεις του πλέγματος που συνδέει τις ζωές σε μία..Πως μπορείς εσύ,ένα μικροσκοπικό κύτταρο να αλλάξεις την ιδιότητα σου βγαίνοντας απ’τα όρια της ύπαρξης σου με σκοπό να ζήσεις μια ζωή που δεν θα μπορέσεις ποτέ να κατανοήσεις;»

Ο μικρός πήρε το θάρρρος να απαντήσει ύστερα από λίγα λεπτά.: «Θα βοηθήσω και τα υπόλοιπα κύτταρα,όπως αποκαλείς τους ανθρώπους,να θελήσουν κι κείνα..και τότε ο οργανισμός που μας φιλοξενεί θα νοιώσει την αλλαγή που συμβαίνει μέσα του και μαζί του θα μπορέσουμε να εξελιχθούμε κι εμείς..Αυτή είναι η ουσία της ζωής..Η αλλαγή,η μεταμόρφωση..»

Ο Δαίμονας έμοιαζε με ηφαίστειο έτοιμο να εκραγεί και να καταπιεί το κακόμοιρο αγόρι αλλά συνέχισε τη συζήτηση. «Για πες μου έξυπνε νεαρέ..πως είναι δυνατόν ένα λουλούδι να καταφέρει να γίνει άνθρωπος εξαιτίας μιας καταδικασμένης θέλησης απ’την στιγμή που δεν έχει την απαραίτητη συνείδηση να αντιληφθεί το πως είναι να ζεις μια διαφορετική κι ανώτερη μορφή ζωής;..είναι ένα απλό λουλούδι που συντελεί κι κείνο στο σκοπό του κόσμου με την μικρή του ύπαρξη..αυτό δεν μπορεί να αλλάξει γιατί έτσι είναι ο νόμος της ζωής..»

«Δεν θέλω να τα βάλω με το νόμο της ζωής..και γνωρίζω ότι το κάθε τι στη φύση έχει το δικό του λόγο ύπαρξης,τη δική του σοφία..ούτε επιδιώκω να γίνω κάτι ανώτερο γιατί ήδη αντιμετωπίζω την ύπαρξη μου ως την ανώτερη απ’όλες..όχι από εγωισμό,όχι από φόβο..αλλά από αγάπη και σεβασμό..δεν ωφελεί να ασκώ την εξουσία στο όνομα μιας ανώτερης ύπαρξης απ’την στιγμή που δεν έχω ανακαλύψει πλήρως τη δική μου..ίσως κάποτε να ήμουν λουλούδι,ίσως και κάποιο ζώο..και τα φυτά και τα ζώα ζούνε μέσα μου,νοιώθω τα χαρακτηριστικά τους μέσα στην προσωπικότητα μου..όπως νοιώθω ότι είναι ώρα να μεταμορφωθώ σε κάτι που ήδη προυπάρχει μέσα μου σε λανθάνουσα μορφή..κάτι όμορφο,αιώνιο κι αληθινό..κι απ’τη στιγμή που το αισθάνομαι τότε μπορώ και να γίνω..δεν θέλω να αλλάξει η φύση μου,θέλω να κουβαλήσω τις αναμνήσεις της και μαζί να ξυπνήσουμε αυτό που κοιμάται μέσα της..το θεό του σύμπαντος..»

«Πολυλογάς και ξερόλας δίχως πείρα! Χα-χα-χα!! Θεός του σύμπαντος,είπες; Είσαι πολύ ονειροπαρμένος μικρέ..Ζεις μέσα στο συναίσθημα και αγνοείς τη λογική σου.Πολύ φοβάμαι πως η περίσσια αγάπη και η ελπίδα που κυλάνε μέσα σου θα σε πνίξουν αν δεν μπορέσεις να τις κατευθύνεις σωστά και με ψυχραιμία..Αν δεν τα έχεις βρει με τον εαυτό σου,εκείνος είναι που θα σκοτώσει πιο σκληρά από κάθε άλλο εχθρό.Δεν με πείθει η σοφή μα αφελής σου φύση.»

Το αγόρι ένοιωσε πως είχε στερέψει από λόγια και δεν έβγαλε άχνα.Βουρκωμένο έριξε το λυπημένο του βλέμμα στο χώμα.Ο Δαίμονας χαχάνιζε και έτριβε τις παλάμες του..Είχε νικήσει,όπως πάντα!Έτσι άρχισε να ρίχνει στη σχισμή του αγοριού μπόλικα κάρβουνα ώστε να βαρύνει και να σωριαστεί στο χώμα εξουθενωμένος απ’την απογοήτευση της ζωής κάτω απ’το ανελέητο βλέμμα του διψασμένου Δαίμονα.Κάρφωσε τα ύπουλα του μάτια πάνω στο αθώο βλέμμα του αγοριού.Εκείνο ένοιωθε να του ρουφάνε την ψυχή μέσα απ’το στόμα..Ένοιωθε να σβήνει η ύπαρξη του..

«Σταμάτα,δεν αντέχω άλλο!» φώναξε ξαφνικά! «Δεν θέλω να πεθάνω..Θέλω να φύγω από δω..νοιώθω να τρελαίνομαι..!Σε παρακαλώ λυπήσου με..» τσίριξε.Μα το βλέμμα του Δαίμονα είχε κολλήσει σα βδέλλα πάνω του και ένοιωθε χιλιάδες σουβλιές στο κορμί του. Όλα φάνηκαν να ξεμακραίνουν,να πλησιάζουν τόσο πολύ που νόμιζε πως θα τον έπνιγαν.Ήταν λες και κάποιος προσπαθούσε να τον συμπιέσει ώστε να τον χωρέσει σε ένα μικρό μπουκάλι.

Ασφυκτιούσε! Τα μάτια του θόλωσαν..Όλα έμοιαζαν τόσο κενά. Τα βλέφαραν γέμισαν αίμα και σκοτάδι. Το μυαλό του σφυροκοπούσε,ένοιωσε το σώμα του βαρύ κι ακήκωτο. Ένοιωθε να λιώνει. Δεν μπορεί,κάπως έπρεπε να σωθεί!Υπήρχε κάποια ελπίδα! ”Αρκετά!!Δαίμονα σε προκαλώ!” φώναξε με όση δύναμη του είχε απομείνει. Ο Δαίμονας έβγαλε μια μακρόσυρτη κραυγή που ταξίδεψε μέχρι την καρδιά της γης και πέρα απ’τις παγωμένες οροσειρές.

Το δάσος σάλεψε.Έπειρα χασκογέλασε νευρικά για ακόμα μια φορά.Ίσως και να το διασκέδαζε καταβάθος.Καιρό είχε να πετύχει έναν τόσο άξιο αντίπαλο και δεν ήθελε να τον ξεφορτωθεί όσο σύντομα έδειχνε. ’’Λέγε..!Σ’ακούω..!’’ πρόσταξε δυνατά. Το αγόρι μάζεψε τα κομμάτια του και σύρθηκε πλάι στο Δαίμονα.

’’Πριν με ρουφήξει το τίποτα και πάψω να υπάρχω πια,θέλω να λύσεις ένα γρίφο που μονάχα οι πιο σοφοί καταφέρνουν..’’ ‘’Εσύ; Να βάλεις γρίφο σε μένα; Χαχαχα,κανείς δεν το έχει κάνει μέχρι τώρα! Κανείς δεν θεωρεί τον εαυτό του πιο έξυπνο από μένα!Πως τολμάς κακόμοιρε;Πώς;’’ Ούρλιαξε σαν τσακάλι και φάνηκαν τα κοφτερά του δόντια.Έμοιαζε με λιοντάρι που μόλις είχε βγει απ’το κλουβί του.Το αγόρι όμως κατάφερε να παραμείνει ψύχραιμο.Δεν είχε πια να χάσει κάτι.‘’Αφού δεν έχεις να φοβηθείς τίποτα από ένα χωριατόπαιδο,τότε δεν θα αρνηθείς την πρόταση μου..Έτσι,και θα αποδείξεις πως είσαι άξιος τρόμου και σεβασμού και θα γευτείς τη γλύκα της ήττας μου..’’ ψιθύρισε κι ο Δαίμονας πείστηκε:‘’Ωραία,λοιπόν..σ’ακούω!’’γρύλισε.

«Παιδί ατίθασο,είναι της μοίρας..
Μα δίχως αυτήν η αλήθεια ονειρεύεται..
Κι η ζωή κοιμάται τον ύπνο το βαρύ..
Φίλους καλούς έχει λίγους..
Γιατί εύκολα κανείς δεν την αναγνωρίζει..
Και σαν φτάσει η ώρα να τελειώσει..
Φίλοι πολλοί κοσμούν το νεκροκρέβατο της..»

Τραγούδισε σιωπηλά το ποιηματάκι που του είχε διαβάσει κάποτε ο πατέρας του σε ένα παιδικό βιβλίο,όταν οι άλλοι φίλοι του μάθαιναν τις αρετές του πολέμου. «Έχεις τρεις ευκαιρίες να βρεις ποιο είναι το όνομα αυτής της αξίας..» είπε σιωπηλά και θαραλλέα.

«Αν αποτύχεις θα με αφήσεις να πεθάνω γλυκά..Είμαι τόσο κουρασμένος που τίποτα δεν με βαστάει πια..Αν επιτύχεις,τότε σου δίνω την ψυχή μου για να τραφείς..» είπε και έκλεισε για λίγο τα βλέφαρα. Ο δαίμονας στραβομουτσούνιασε.Τί ήταν πάλι τούτο; Αυτός δεν είχε πει πως ήθελε να φύγει από εκεί μέσα το συντομότερο δυνατό;!

 «Βλέπεις,μπορεί να είσαι δαίμονας,σου λείπει όμως και σένα κάτι..Κανείς δεν είναι τέλειος..Αξία δίνουμε σε κάτι μόνο όταν παλέψουμε για κείνο..Αλλιώς κοντεύουμε να ξεχάσουμε ακόμα και τι σημαίνει..».

Ο Δαίμονας παρατηρούσε το αγόρι σαστισμένος. Ακόμα και μισοπεθαμένος μουρμούριζε τα λόγια ενός ονειροπαρμένου αντί να παρακαλάει για έλεος. Πρώτη φορά συναντούσε κάτι τέτοιο. Σκέφτηκε για λίγη ώρα τι μπορεί να ήταν αυτό για το οποίο μιλούσε το ποίημα.

Ξαφνικά είχε ξεχάσει πως το μόνο που ήθελε ήταν να ρουφήξει τη ζωή απ’το αγόρι.Απορροφήθηκε σε σκέψεις μετά απ’τα ακατανόητα λεγόμενα του.Πως ήταν δυνατόν να μην ήταν τέλειος ο ίδιος; Τίποτα δεν του έλειπε..Ήταν Δαίμονας πανάθεμα!Αφέντης των ανθρώπων! «Χμμ...» μουρμούρισε τελικά. «Σου έχω την απάντηση που ζητάς..!»

«Πες μου,λοιπόν..» αποκρίθηκε το παιδί. «Μιλάς για την αγάπη..το πιο αδύναμο των συναισθημάτων... την πιο μεγάλη ψευδαίσθηση απ’όλες!» ειρωνεύτηκε. Το αγόρι του είπε πως έκανε λάθος και πως είχε μόνο άλλες δύο ευκαιρίες. Είχε αρχίσει να χαμογελάει σαν να ταξίδευε σε όνειρο, κι αυτό είχε θυμώσει τον Δαίμονα όσο ποτέ άλλοτε.

Δεν του άρεζε να μην τον φοβούνται. «Πανάθεμα σε..θα το βρω!Κι όταν το βρω,πίστεψε με..Ο Χάρος θα ξεσκίσει δίχως έλεος τη μικρή σου καρδιά και ο πόνος που θα βιώσεις θα’ναι τόσο σκληρός που θα μείνει ανεξίτηλος στη μνήμη του κόσμου,θα τρομάζει μανάδες και παιδιά..Τα ουρλιαχτά σου θα σκίσουν όρη και βουνά!Το αίμα σου θα λερώσει λίμνες και ποτάμια..Τα χαμένα σου όνειρα θα γίνουν κοράκια και θα τρώνε κουφάρια!Η αγάπη σου θα γίνει το δηλητήριο των ερπετών! Θα είσαι ένας καταραμένος,ένα βδέλυγμα..! Μια αποτυχία! Μ’ακούς;»

Μα το αγόρι δεν άκουγε τη βραχνιασμένη συριστική φωνή..Άκουγε όμορφες μελωδίες να τον καλούν από κάπου μακριά..’Ακουγε τους γονείς του να τον νανουρίζουν και να μαλώνουν σε ποιον μοιάζει περισσότερο. Άκουγε ξωτικά να συζητούν και να γελούν, άκουγε τις βροντερές μπότες των νάνων απ’τα ορυχεία που είχαν μέσα στα βουνά..Άκουγε παιδιά να παίζουν χαρούμενα! Έβλεπε περιστέρια να πετούν ανέμελα,τη θάλασσα να ερωτοτροπεί με τη στεριά,διέκρινε το άσμα του ανέμου,τις συνομιλίες των δέντρων,το λίκνισμα των λουλουδιών. Ένοιωθε ένα με τα πάντα..Είχε ξεχάσει που βρισκόταν το θνητό του σώμα,είχε ξεχάσει τον πόνο που ένοιωθε πριν..Τώρα έτρεχε στα λιβάδια,ελαφρύς σαν αεράκι,πηδούσε πάνω στα σύννεφα,έκλαιγε μαζί τους. Ένοιωθε Θεός..

Ο Δαίμονας δεν είχε καταφέρει ποτέ να βρει τη λέξη απ’το γρίφο του μικρού.Τόσα χρόνια είχαν περάσει αλλά τίποτα. Και κάθε φορά που περίεργοι περαστικοί τολμούσαν και παιρνούσαν το κατώφλι του ‘δάσους της νυχτιάς’ εκείνος δεν τους ρωτούσε τίποτα άλλο πέρα απ’το συγκεκριμένο γρίφο.Του είχε γίνει έμμονη ιδέα να μάθει τι ήταν αυτό που τον όριζε ημιτελή.

Τον βασάνιζε χρόνια ο γρίφος κι αυτό θα συνέβαινε για πολύ καιρό ακόμα.Μέχρις ότου κάποιος θαραλλέος ταξιδιώτης του αποκάλυπτε με σιγουριά ποια ήταν η αξία που δεν θα μπορούσε ποτέ να έχει απ’τη φύση του ο Δαίμονας σε αντίθεση με τους ανθρώπους. Εκείνοι πάλευαν για να την έχουν. Κι ήταν το πολυτιμότερο των αγαθών.Εκείνοι που την κατανοούσαν γίνονταν σοφοί.Ούτε ο θάνατος που ήξερε πολύ καλά ποια ήταν,δεν του έλεγε τίποτα γιατί αν το έκανε ουέ κι αλίμονο στις επόμενες ψυχές.

Έτσι είχε ο νόμος της ζωής κι αυτό δεν θα άλλαζε ποτέ. Η ζωή χάριζε,ο θάνατος μεταμόρφωνε,οι δαίμονες δίδασκαν κι οι άγγελοι συντρόφευαν. Ο Δαίμονας είχε ορκιστεί πως θα άφηνε ελεύθερο το γενναίο άνθρωπο που θα νικούσε την ευφυία του. Μπορεί το αγόρι να είχε αφήσει την τελευταία του πνοή στα αιματοβαμένα χώματα απ’το καταφύγιο του,όμως δεν είχε προλάβει να του πάρει τη ζωή.

Έτσι κι αλλιώς δεν θα μπορούσε ποτέ να το κάνει.Μπορούσε μόνο να σπείρει το σκοτάδι για να μοιράσει ύστερα τη ζωή..Αυτή ήταν η ευλογία κι η κατάρα του,κι ας μην το γνώριζε..Τέτοιες ψυχές σαν του αγοριού δύσκολα φυλακίζονται..Γιατί έχουν φτερά και ταξιδεύουν..Ελεύθερες..Έχουν μάθει να πετούν κι όχι να σέρνονται.Ακόμα και στο σκοτάδι διακρίνουν το φως.Έχουν μάθει να σκαρφαλώνουν κι όχι να ψάχνουν περάσματα..Παλεύουν για την ελευθερία..

Θα στοίχειωνε για πάντα το μυαλό του Δαίμονα τούτο το αγόρι. Με το μυστήριο γρίφο του είχε καταφέρει να του κλέψει την καρδιά. Και λένε πως αν κλέψεις την καρδιά ενός Δαίμονα,κατέχεις το κλειδί του παραδείσου..

Γέννηση μικρών χταποδιών!

Σίγουρα δεν έχετε δει χταπόδι να γεννάει… Στο πλαίσιο αυτό η κάμερα ενός επαγγελματία στο βυθό μας διαφωτίζει περί της ωοτοκίας και το θέαμα είναι εντυπωσιακό! Η μαμά-χταποδίνα κάθεται στα βράχια και το σώμα της είναι γεμάτο με μικρές διάφανες σακουλίτσες, στο εσωτερικό των οποίων υπάρχουν τα χταποδάκια.

Περιμένει υπομονετικά τη γέννησή τους και τα φροντίζει ανελλιπώς τις πρώτες εβδομάδες της ζωής τους. Ένας τυχερός δύτης στην περιοχή Puget Sound ανοιχτά της Ουάσιγκτον, κατέγραψε την περασμένη εβδομάδα με την κάμερά του την εκκόλαψη των αυγών, 30 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Όπως φαίνεται και στο βίντεο, το νερό γέμισε με μικροσκοπικά χταποδάκια που κάνουν την πρώτη βόλτα τους στη ζωή!

Το πράττειν σύμφωνα με τον Αριστοτέλη

Εάν η φιλοσοφία έχει λόγο ύπαρξης, αυτός μπορεί μονάχα να βρεθεί στα σοκάκια της ταπεινής καθημερινότητας του κάθε ανθρώπου. Επειδή φιλοσοφία δεν είναι να αναρωτιέσαι γιατί ζεις, αλλά πώς θα ‘πρεπε να ζεις – πώς να ζεις με ευδαιμονία, όντας πιστός στα βαθύτερα θέλω σου και ειλικρινής μπροστά στο “Είναι” σου.

Έναν ανάλογο τρόπο ζωής προάγει η φιλοσοφία του Αριστοτέλη. Η αλήθεια είναι πως τα έργα του σπουδαίου Έλληνα φιλοσόφου δεν χαρακτηρίζονται για τον ποιητικό τους λόγο και είναι κάθε άλλο παρά προσιτά στον απλό αναγνώστη – ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως αποτελούσαν κυρίως σημειώσεις που χρησιμοποιούσε για τα μαθήματά του. Ο τρόπος σκέψης του Αριστοτέλη είναι λογιστικός, μαθηματικός και επιστημονικός, ιδανικός δηλαδή για αναλύσεις και ορισμούς εννοιών, αλλά επίσης στρυφνός και δύσκολος ως προς την ανάγνωση.

Η Επιθυμία ως κύρια πηγή κινητροδότησης της ζωής και η ανατομία της

Ο άνθρωπος συχνά κάνει το λάθος να πιστέψει πως κύριο συστατικό της ευδαιμονίας είναι η γνώση. Ξεχνάει όμως πως η γνώση “επιβάλει γεγονότα, όχι κανόνες”. Από μόνη της δεν μπορεί να ωθήσει άνθρωπο προς μία κατεύθυνση, αποτελεί μία ψυχρή παρουσίαση της πραγματικότητας που είναι χρήσιμη μεν για να αποφύγουμε δυσάρεστες καταστάσεις, αλλά από μόνη της είναι ανίσχυρη, ουδέτερη. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι μία φράση που όλοι έχουμε ακούσει κάποτε στη ζωή μας: “Ξέρω πως αν κόψω το τσιγάρο, η υγεία μου θα βελτιωθεί”. Και, ύστερα από λίγα λεπτά, βλέπουμε τον συνομιλητή μας να ανάβει ένα “τελευταίο” τσιγαράκι.

“Γενικά λοιπόν […] το ανθρώπινο ον κινείται επειδή επιθυμεί”. (Περί Ψυχής)

Η λέξη κλειδί είναι: Επιθυμία. Οι επιθυμίες μας είναι τα μόνα πραγματικά κίνητρα τα οποία μας παρακινούν προς μία κατεύθυνση, είναι κυριολεκτικά το καύσιμο των πράξεών μας. Αυτός που δεν επιθυμεί, πολύ απλά δεν πράττει – για την ακρίβεια, είναι νεκρός. Τα “θέλω” μας είναι ο Λόγος που ζούμε, αυτά τα βαθύτερα θέλω που μας σπρώχνουν κάθε μέρα να κάνουμε ό,τι κάνουμε. Αλήθεια όμως, προς τα πού;

Ο Αριστοτέλης πίστευε πως στόχος κάθε φρόνιμου (ενάρετου) ανθρώπου, είναι το Μεγαλείο. Είναι η κατάκτηση της αρετής και η απελευθέρωση του πλούσιου δυναμικού μας σε όλη την έκτασή του, μέσα στο συνεχές “γίγνεσθαι“. Στη φιλοσοφία του Αριστοτέλη η ταπεινοφροσύνη δεν αντιμετωπίζεται ως χαρακτηριστικό του φρόνιμου ανθρώπου (ούτε φυσικά και η τυφλή αλαζονεία που καταντάει να γίνεται ματαιοδοξία), μιας κι ο ενάρετος είναι εραστής των Τιμών, αγαπάει τις απόλυτες αρετές και θέλει να τις κατακτήσει. Σε πολλά σημεία μπορούμε ομοιότητες με τη Περηφάνια του Καζαντζάκη, ίσως και με τον Υπεράνθρωπο του Νίτσε – ο άνθρωπος Θέλει (με “Θ” κεφαλαίο) να ξεπεράσει τον εαυτό του, θέλει να αναδείξει τον εαυτό του και να αναρριχηθεί ως επιδέξιος ακροβάτης στον Όλυμπο της Αρετής.

Θησαυρός αυτού του ταξιδιού, που προφανώς δεν τελειώνει ποτέ, είναι η Ηδονή. Η χαρά που αισθανόμαστε όταν είμαστε δημιουργικοί και βλέπουμε τις ικανότητες του εαυτού μας να εξαπλώνονται και να επιτυγχάνουν νέους στόχους.

Η επιθυμία τώρα ως δύναμη χωρίζεται σε δύο επί μέρους δυνάμεις: νοητική (κρίνουμε ότι το αντικείμενο είναι επιθυμητό) και κινητήρια (αναλισκόμαστε σε μία προσπάθεια για να το κατακτήσουμε). Αυτό φυσικά είναι κάτι που αντιλαμβανόμαστε όλοι, μιας κι όλοι έχουμε λίγο πολύ παρατηρήσει αυτή την ενδογενή διαδικασία. Ωραία, τώρα που ξέρουμε τι είναι οι επιθυμίες και ποιος ο λόγος ύπαρξής τους, είμαστε έτοιμοι να απολαύσουμε μία ζωή μέσα στην ευδαιμονία; Μάλλον, όχι…

Υπάρχουν πολλά θέματα που ακόμα μένουν άλυτα. Καταρχάς, δεν είναι όλες οι επιθυμίες θεμιτές – δεν συμβάλλουν δηλαδή όλες στον δρόμο προς το Μεγαλείο και τη παραγωγικότητα. Το αντίθετο, μερικές είναι καταστροφικές και εδρεύουν ως τύραννοι στη καθημερινότητά μας, στερώντας μας τη δυνατότητα να προχωρήσουμε. Τον διαχωρισμό μεταξύ ωφέλιμης και βλαβερής επιθυμίας μπορούμε να κάνουμε με ένα πανίσχυρο όπλο μας – τη Λογική. Τα συναισθήματά μας πολλές φορές είναι παραπλανητικά και μας ωθούν να ανακυκλώνουμε ζημιογόνες συνήθειες, με αποτέλεσμα να παραμένουμε φυλακισμένοι σε καταστάσεις που δεν οδηγούν πουθενά. Αυτό το κάνουμε είτε λόγο του φόβου του πόνου, είτε εξαιτίας του εθισμού μας σε ηδονές.

“Το να μην οργανώνεις τη ζωή σου με βάση έναν σκοπό είναι στ’ αλήθεια σημάδι μεγάλης αφροσύνης”. (Ηθικά Ευδήμεια)

Ας χρησιμοποιήσουμε πάλι το παράδειγμα του τσιγάρου. Γιατί μερικοί άνθρωποι δεν μπορούν να κάψουν το τσιγάρο, ή πιο σωστά, να πράξουν το Τέλος σε αυτή την αναμφίβολα ζημιογόνα συνήθεια. Δεν το κόβουν επειδή το τσιγάρο προσφέρει ανά πάσα ώρα και στιγμή πρόσβαση σε μία ηδονή – οι άνθρωποι θέλουν να αισθάνονται την ασφάλεια πως έχουν τον έλεγχο αυτής της ηδονής. Και γιατί άλλοι το κόβουν; Εδώ είναι το μεγάλο μυστικό…

Αυτοί που το κόβουν είναι σε θέση να αντλούν ευχαρίστηση από την ίδια τη ζωή. Έχουν φτάσει σε ένα επίπεδο εσωτερικής ολοκλήρωσης που τους επιτρέπει μέσω της εγκράτειας να μην χρειάζονται την τιποτένια ηδονή ενός ναρκωτικού. Έχουν φροντίσει να γεμίσουν τη ζωή τους με μεγαλειώδεις επιθυμίες και στόχους, ενώ καθημερινώς είναι δημιουργικοί σε ένα τέτοιο βαθμό που τους γεμίζει με τόνους προσωπικής ικανοποίησης. Συνεπώς, το τσιγάρο απλώς δεν το χρειάζονται – σε αντίθεση με αυτούς που δεν μπορούν να το κόψουν, που χρειάζονται αυτή τη μικρή ηδονή για να καλύψουν το κενό των επιθυμιών τους.

“Ας θεωρήσουμε ως αυτάρκες εκείνο που από μόνο του κάνει τη ζωή επιθυμητή και να μην της λείπει τίποτα, και κάτι τέτοιο θεωρούμε ότι είναι η ευδαιμονία”. (Ηθικά Νικομάχεια)

Το ίδιο συμβαίνει και για δυσλειτουργικές συναισθηματικές σχέσεις. Ο άνθρωπος δεν πιστεύει πως μόνος του μπορεί να φτάσει σε κάποια αξιοσημείωτα επίπεδα ολοκλήρωσης, και γι’ αυτό συνάπτει σχέσεις δίχως έρωτα και ουσιαστική επιθυμία για τον σύντροφό του, μόνο και μόνο για να καλύψει το κενό της καθημερινότητάς του και να λάβει πάλι μικρά δώρα ηδονής, είτε από το σεξ, είτε από φτωχές ανταλλαγές συναισθημάτων.

Ενώ ο φρόνιμος παρακινείται από την ορμή του Έρωτα στις σχέσεις του (φιλικές και μη). Συναναστρέφεται με φίλους που εκτιμά και βρίσκει μέσα τους στοιχεία που θαυμάζει και που θα ήθελε να φτάσει, ενώ το ίδιο κάνει και με τους ερωτικούς συντρόφους του.

“Καμία διαφορά δεν υπάρχει ανάμεσα στον νέο στην ηλικία και στον ανώριμο στο χαρακτήρα, αφού το ελάττωμα δεν οφείλεται στο χρόνο, αλλά στο ότι ο ανώριμος παρασύρεται από τα πάθη του και ενεργεί υπό το κράτος αυτών”. (Ηθικά Νικομάχεια) 

Ποίησις και Πράξις, τα δύο συστήματα παραγωγικότητας

Ο Αριστοτέλης ανέφερε πως μπορούμε να είμαστε παραγωγικοί και δημιουργικοί με δύο μεθόδους: τη Ποίησις και τη Πράξις. Δύο τρόπους εκ διαμέτρου αντίθετους.

Η Ποίησις είναι ο πιο διαδεδομένος, κι αυτός που χρησιμοποιείται επί το πλείστων μέχρι και σήμερα. Όταν πράττουμε δια αυτής της μεθόδου, ορίζουμε ως σκοπό και λόγο της πράξης το τελικό αποτέλεσμα. Για παράδειγμα, κάνω προπόνηση για να πάω στου Ολυμπιακούς Αγώνες. Εξασκούμαι στη ζωγραφική για να περάσω στη Καλών Τεχνών. Μαθαίνω πιάνο για να μπορέσω να παίξω κομμάτια του Μότσαρτ. Οι περισσότεροι μάθαμε να δουλεύουμε με αυτόν τον τρόπο από τη παιδική μας ηλικία, ειδικά στο εκπαιδευτικό σύστημα όπου τα τεστ και οι διαγωνισμοί αποτελούν τον στόχο της μελέτης.

Από την άλλη, έχουμε τη Πράξις. Όταν λειτουργούμε στα πλαίσια της Πράξις, πράττουμε επειδή η διαδικασία είναι από μόνη της ευχάριστη και εποικοδομητική. Δεν υπάρχει η έννοια του στόχου και του τέλους, δεν πράττουμε για οποιονδήποτε άλλο λόγο πέρα του ό,τι πράττουμε. Η πράξη είναι ο αυτοσκοπός, ο στόχος και το μέσο ταυτόχρονα. Παίζω κιθάρα επειδή μου αρέσει να παίζω κιθάρα. Περπατάω επειδή μου αρέσει να περπατάω.

Ποια η διαφορά λοιπόν των δύο αυτών συστημάτων; Η βασική και ευδιάκριτη διαφορά είναι το γεγονός πως η Ηδονή απουσιάζει παντελώς από τη Ποίησις, ενώ δίνεται απλόχερα κάθε στιγμή στη Πράξις. Στη πρώτη ο άνθρωπος περισσότερο βασανίζεται και εκτελεί μία μηχανική διαδικασία για χάρη ενός μακρινού σκοπού, ενώ στη δεύτερη την απολαμβάνει και βρίσκεται στο τώρα.

“Ο τελικός σκοπός της παραγωγικής εργασίας διαφέρει απ’ αυτή την ίδια, της πρακτικής όμως δεν μπορεί να διαφέρει, διότι αυτή η ίδια η καλή πράξη είναι ο τελικός σκοπός”. (Ηθικά Νικομάχεια)

Από όποια πλευρά κι αν το κοιτάξουμε, η Πράξις είναι ωφελιμότερη. Ο άνθρωπος όταν χαίρεται αυτό που κάνει και μαθαίνει πιο γρήγορα αυτό που κάνει, και απελευθερώνει πιο φυσικά το ενδογενή δυναμικό του, και πράττει μία διαδικασία που συμβάλει στη γενικότερη ευημερία του.

Ο Αριστοτέλης συνεπώς μας συμβουλεύει να αναθεωρήσουμε τον τρόπο με τον οποίο έχουμε μάθει να λειτουργούμε. Να κοιτάξουμε σε ποιους τομείς της ζωής μας είναι εφικτό να αντικαταστήσουμε τη Ποίησις από τη Πράξις, και σε αυτούς που δεν γίνεται, να τους εγκαταλείψουμε.

“Είναι επίσης δυνατό να αποδειχτεί αυτό και από το ότι κάθε ηδονή είναι οικεία στην ενέργεια που τελειοποιεί. Διότι η οικεία ηδονή θα ενισχύει την ενέργεια. Πράγματι, αυτοί που ενεργούν από ευχαρίστηση εργάζονται πάντοτε με μεγαλύτερη ευθυκρισία και ακρίβεια.” (Ηθικά Νικομάχεια)

Το Μέτρο της αρετής ως μέσο κι όχι ως τέλος

Ο “Φιλόσοφος” ανέδειξε το μέτρο ως ιδιαίτερα υψηλή ποιότητα της ύπαρξης. Είναι χαρακτηριστικό άλλωστε πως όλες οι αρετές προσδιορίζονται από το μέτρο τους (π.χ. η γενναιότητα βρίσκεται στο κέντρο ανάμεσα στη δειλία και την απερισκεψία). Το Μέτρο όμως του Αριστοτέλη δεν έχει αυτή τη ξινή γεύση που λανθασμένα της προδίδουμε, και σε καμία περίπτωση δεν εγκυμονεί τη μαλθακότητα.

Ίσως το καταλάβουμε όμως καλύτερα με μία σύγκριση. Στην Ανατολική σκέψη (και στον Στωικισμό της Δύσης), το ιδεατό μέτρο του ανθρώπου συνίσταται στο να αδειάζει την ύπαρξή του από επιθυμίες και σκέψεις, για να μπορέσει έτσι να έρθει σε επαφή με την ανώτερη ουσία της ζωής (είτε αυτή λέγεται Τάο, είτε Φύση του Βούδα, είτε Ζεν, κτλ). Το Αριστοτελικό μέτρο όμως από την άλλη είναι ευεργέτης της πράξης, είναι το άρμα με το οποίο ταξιδεύουμε προς το Μεγαλείο.

Ο φρόνιμος άνθρωπος κατά τον Αριστοτέλη δεν διακόπτει τη διαδικασία αυτοπραγμάτωσης ποτέ, η απραξία είναι α-λογη, και το πιο χρήσιμο εργαλείο του είναι το Μέτρο. Με αυτό είναι σε θέση να κυριαρχήσει πάνω στον κόσμο των αρετών και να τις αξιοποιήσει με σύνεση και αποφασιστικότητα. Με αυτό διακρίνει την ισορροπία ανάμεσα στον φόβο και την απερισκεψία, και αγκαλιάζει τη τόλμη – δεν την αγκαλιάζει όμως παθητικά, αλλά την αρπάζει και αυτή σαν μέσο και οδεύει ακόμη πιο ψηλά.

Για τον Αριστοτέλη δεν υπάρχουν όρια στη δημιουργικότητα, επειδή ποτέ κάποιος δεν δύναται να είναι “υπερβολικά καλός”. Είναι δυνατόν να πούμε για παράδειγμα πως ένας ζωγράφος είναι τόσο υπερβολικά καλός που η αρετή του αυτή τον βλάπτει; Προφανώς και όχι, για την ακρίβεια είναι αστείος ισχυρισμός.

“Ο άνθρωπος που εργάζεται έχει ανάγκη από ανάπαυση και το παιχνίδι στοχεύει στην ανάπαυση, ενώ η ζωή της δράσης συνοδεύεται πάντοτε από κούραση και ένταση”. (Πολιτικά)

Κι αυτή ακριβώς είναι η μαγεία της ζωής – το ταξίδι της δημιουργίας δεν τελειώνει ποτέ. Είμαστε σε θέση αιώνια να εξελισσόμαστε και να γινόμαστε καλύτεροι, όπως έκανε και ο Αριστοτέλης σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, μιας και καταπιάστηκε μέσω της σκέψης του με κάθε τομέα της ύπαρξης. Κι επειδή θα πράττουμε με βάση τη Πράξις, σε κάθε σκαλοπάτι αυτής της ανηφόρας θα αισθανόμαστε ευδαιμονία.

Να γίνεσαι όλο και καλύτερος μέσω μίας διαδικασίας που σε ευχαριστεί στο τώρα. Ιδού το πράττειν κατά τον Αριστοτέλη…

Η ζωή είναι μια πράξη. Ζω σημαίνει πράττω, και πράττω σημαίνω ζω.

“Η αιτία αυτού βρίσκεται στο ότι σε όλους τους ανθρώπους το είναι τους είναι αξιαγάπητο και προτιμητέο, στο είναι όμως αυτό υπάρχει ενέργεια, με το να ζούμε δηλαδή και να ενεργούμε, όπως και ο δημιουργός του έργου υπάρχει κατά κάποιον τρόπο μέσα από τη δημιουργική του ενέργεια”. (Ηθικά Νικομάχεια)

QUANT F: Το ηλεκτρικό supercar με ισχύ 1090 άλογα!

H nanoFLOWCELL AG είναι μία μικρή εταιρεία με έδρα το Βαντούζ του Λίχτενσταϊν, που επιχειρεί να κατασκευάσει ένα υπεραυτοκίνητο χωρίς εκπομπές ρύπων.

Η πρώτη δημιουργία ήταν το QUANT E, το οποίο έχει εξασφαλίσει άδεια κυκλοφορίας στους δημόσιους δρόμους (διαβάστε σχετικά ΕΔΩ).

Πλέον, ο Nunzio La Vecchia, εφευρέτης και ιδρυτής της εταιρείας, δημιούργησε με τους συνεργάτες του την εξελιγμένη έκδοση του ηλεκτρικού αυτοκινήτου, το QUANT F.

Η παγκόσμια πρεμιέρα θα γίνει στις 3 Μαρτίου στη Γενεύη και η nanoFLOWCELL έδωσε στη δημοσιότητα φωτογραφίες και ορισμένες τεχνικές λεπτομέρειες.

Το 4θέσιο QUANT F φέρει νέο αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων με δύο σχέσεις, αλλά και βελτιωμένη απόδοση από τους τέσσερις ηλεκτροκινητήρες που δίνουν κίνηση σε όλους τους τροχούς.

Η μέγιστη συνδυαστική ισχύς τους μπορεί να φθάσει για ένα σύντομο διάστημα τα 1090 PS!



Η τελική του ταχύτητα ξεπερνά τα 300 km/h και η επιτάχυνση 0-100 εκτιμάται σε χρόνο κάτω των 3 sec, επιτρέποντάς του να… κοιτάξει στα μάτια τις υβριδικές προτάσεις από Ferrari και Porsche.



Στο αυτοκίνητο μήκους 5,25 m. έχει τοποθετηθεί μονοκόκ από ανθρακόνημα, ενώ οι πρώτες κολώνες έγιναν πιο λεπτές για αύξηση των εσωτερικών χώρων.

Από τετρακίνητο, το QUANT F μπορεί να γίνει πισωκίνητο στις υψηλές ταχύτητες, καθώς ο εμπρός άξονας απεμπλέκεται.

Η αυτονομία του QUANT F ανέρχεται σε 800 km, από 600 km του προηγούμενου QUANT E. Το καινοτόμο σύστημα αποθήκευσης και εκμετάλλευσης ενέργειας της nanoFLOWCELL χρησιμοποιεί ιονικά υγρά, ένα με θετικό φορτίο και ένα με αρνητικό. Υπάρχουν δύο δεξαμενές, χωρητικότητας 250 lt. η καθεμία.

 

«Το γεγονός ότι αποθηκεύουμε την ενέργεια σε υγρά μας δίνει σημαντικό πλεονέκτημα απέναντι στις συμβατικές λύσεις ηλεκτροκίνησης. Τα υγρά δεν είναι ούτε εύφλεκτα ούτε τοξικά», εξηγεί ο La Vecchia.

 

Το εξωτερικό του αυτοκινήτου πληροί ήδη κατά 100% τις προδιαγραφές προκειμένου να ομολογκαριστεί και να φθάσει στη γραμμή παραγωγής.

 

Απομένουν ορισμένα τεχνικά θέματα στο εσωτερικό του, όπως οι αερόσακοι, ενώ πρόκειται να περάσει από δοκιμές πρόσκρουσης σε ΗΠΑ και Γερμανία.

 

Το χαμόγελο των Αστέρων - Μια εντυπωσιακή φωτογραφία

Το πρόγραμμα Hubble’s Hidden Treasures επιτρέπει σε ερασιτέχνες αστρονόμους και γενικά τους απανταχού φίλους του Διαστήματος να ψαχουλέψουν μέσα στο τεράστιο πλήθος των δεδομένων και καταγραφών του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble με στόχο να εντοπίσουν κάτι που πιθανώς ξέφυγε τα μάτια των επιστημόνων.

 

H ερασιτέχνης αστρονόμος Τζούντι Σμιντ κοιτάζοντας εικόνες από το γαλαξιακό σμήνος SDSS J1038+4849 εντόπισε κάτι πραγματικά ιδιαίτερο.

Πρόκειται για ιδιαίτερα λαμπρούς γαλαξίες του σμήνους οι οποίοι μοιάζουν με τα χαμογελαστά προσωπάκια emoticon που χρησιμοποιούμε όταν γράφουμε κάποιο μήνυμα ή σχόλιο είτε σε υπολογιστή είτε στο κινητό τηλέφωνο.

 

Οι γραμμές και τα τόξα μετατρέπουν τους γαλαξίες σε ένα χαμογελαστό πρόσωπο που προκαλούνται από ένα κοσμικό φαινόμενο το οποίο εκμεταλλεύεται η μέθοδος του βαρυτικού φακού (ή μικροφακού) που αναπτύχθηκε πρόσφατα και έχει συμβάλει πολύ στη διαστημική εξερεύνηση τα τελευταία χρόνια.

  

Η μέθοδος του βαρυτικού φακού βασίζεται σε ένα φαινόμενο που προβλέπεται από τη Γενική θεωρία της Σχετικότητας, και βρίσκει εφαρμογή κυρίως στην αναζήτηση πλανητών. Οι ερευνητές επικεντρώνουν την προσοχή τους όταν ένα άστρο περνάει μπροστά από ένα άλλο, πιο μακρινό άστρο.

 

Κατά το πέρασμα αυτό το βαρυτικό πεδίο του πιο κοντινού άστρου – το οποίο σύμφωνα με τη Γενική Σχετικότητα κάμπτει τον περιβάλλοντα χωροχρόνο – διαθλά το φως του πιο μακρινού άστρου λειτουργώντας σαν μεγεθυντικός φακός μέσα από τον οποίο το άστρο και οι πλανήτες που κινούνται γύρω από αυτό γίνονται ορατά από τη Γη.

 

Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνει το μέγεθος και η φωτεινότητα ενός κοσμικού σώματος ως και 20 φορές. Η ίδια μέθοδος χρησιμοποιείται και για τον εντοπισμό πολύ μακρινών γαλαξιών. Χρησιμοποιούνται ως βαρυτικοί φακοί πολύ μεγάλοι γαλαξίες οι οποίοι στρεβλώνουν και μεγεθύνουν το φως των γαλαξιών που βρίσκονται σε πιο μακρινές αποστάσεις.
 

Η «φιλοφροσύνη» και η «έρις»

Στη ραψωδία Ι της Ιλιάδας, προσπαθώντας να πείσει τον Αχιλλέα να δεχτεί τα πλούσια δώρα του Αγαμέμνονα και να επιστρέψει στη μάχη, ο Οδυσσέας του θυμίζει τις συμβουλές που του έδωσε ο πατέρας του όταν τον έστειλε στον πόλεμο:


Τέκνον, τες νίκες η Αθηνά κι η Ήρα θα σου δώσουν
αν το θελήσουν, αλλά συ στο στήθος θα δαμάσης
την μεγαλόκαρδην ψυχήν. Προτίμα να 'σαι πράος.
Άπεχε απ' την κακόπρακτην την έριδα, ώστε πλέον
θα σε τιμήσουν οι Αχαιοί και γέροντες και νέοι.

Στις συμβουλές αυτές που δίνει ο Πηλέας στον Αχιλλέα, προβάλλεται το αντιθετικό ζεύγος «φιλοφροσύνη» – «έρις». «Φιλοφροσύνη» λέγεται η φιλική διάθεση κάποιου προς τους άλλους, ενώ «έρις» η φιλονικία και η διάθεση για φιλονικία, για διένεξη, για μάλωμα.

Ως κύριο όνομα, η Έρις είναι η θεά που σπρώχνει τους ανθρώπους στον πόλεμο. Πρόκειται για την αδερφή και σύντροφο του Άρη, την οποία ο Όμηρος αποκαλεί «πολύστονον» (= που φέρνει πολλούς στεναγμούς). Γι’ αυτό και στην Ιλιάδα η «έρις» συνδέεται συχνά με την «μάχην» και τον «πόλεμον».

Βέβαια, ο Πηλέας αναφέρεται εδώ στη διάθεση για φιλονικία και όχι στην πολεμική ορμή. Και λέει στο γιο του ότι η φιλοφροσύνη είναι «αμείνων», δηλαδή καλύτερη, από την έριδα. Γι’ αυτό ο Αχιλλέας πρέπει να δαμάζει στο στήθος του τον «μεγαλήτορα θυμόν», δηλαδή την υπερήφανη (και όχι τη μεγαλόκαρδη) ψυχή του, και να παύει, να βάζει τέλος («ληγέμεναι» στο αρχαίο κείμενο) στην κακόπρακτη έριδα.

Η «φιλοφροσύνη» και η «έρις» εμφανίζονται συνεπώς σαν δυο αντίθετες εσωτερικές δυνάμεις, που ωθούν τον άνθρωπο προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Η φιλοφροσύνη είναι «αρετή» που έχει ευεργετικά αποτελέσματα, ενώ η έρις είναι «κακία» που οδηγεί ακόμα και στον όλεθρο. Ο άνθρωπος καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σ’ αυτές τις αντίρροπες δυνάμεις.

Ο σώφρων, ο συνετός, καταστέλλει την έριδα και προτιμάει τη φιλοφροσύνη, ενώ ο άφρων, ο ασύνετος, ο ανόητος, ρέπει προς την κακόπρακτη έριδα. Όπως τονίζει ο Πηλέας, τόσο οι νέοι όσο και οι γέροντες εκτιμούν τον συνετό άνθρωπο που επιδεικνύει φιλική διάθεση απέναντι στους άλλους και αποστρέφονται τον ασύνετο που αγαπάει να φιλονικεί, να μαλώνει με τους άλλους.

Η ΔΙΑΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ

Πολλές φορές θα πρέπει να σας έχει συμβεί τούτο. Να κυττάτε προς το μέλλον και να προσπαθείτε να φανταστείτε τις μελλοντικές γενιές. Εκατομμύρια ανθρώπων θα είναι τόσο διαφορετικοί στα ήθη τους, στο ντύσιμό τους, στον τρόπο ζωής τους. Από εδώ βγαίνει μια πολύ φυσική ερώτηση: Όλα αυτά τα άτομα που βρίσκονται τώρα; από που θα βγουν; Που είναι η πλούσια εκείνη λαγόνα του μηδενός που εγκυμονεί τον κόσμο και που αυτή τώρα τη στιγμή κρύβει τις μελλοντικές γενιές;

Αλλά σ' αυτή την τόσο μπερδεμένη ερώτηση μπορούμε κάλλιστα να απαντήσουμε χαμογελώντας. «Αυτή η πλούσια λαγόνα που αλλού θα μπορούσε να είναι παρά εκεί που ήτανε πάντα, δηλαδή μέσα στο ίδιο το παρόν που ζούμε, και μας περιέχει ολοκληρωτικά, επομένως βρίσκεται μέσα σε μας τους ίδιους, τους μωρούς, που ξεχνάμε την ουσία μας και μοιάζουμε, σαν το δένδρινο φύλλο που τα πρώτα αεράκια του φθινοπώρου το ρίχνουν και καθώς είναι κιτρινισμένο σκέφτεται πως σε λίγο θα πέσει κάτω και θα πατηθεί και δεν παρηγοριέται με την ιδέα ότι καινούργια φύλλα θα στολίσουν την άνοιξη το όμορφο δένδρο παρά οδύρεται πιστεύοντας πως θα είναι άλλα φύλλα, ανόμοια προς αυτό από άλλη ουσία».

 Άμυαλο φύλλο, ψάξε να βρεις από που βγήκες. Ψάξε να βρεις την άβυσσο του μηδενός που τόσο φοβάσαι πως θα πέσεις μέσα. Και τότε σίγουρα θα βρεις τον εαυτό σου και όλα τα άλλα φύλλα μέσα στην κρυφή, την ενδόμυχη δύναμη του δένδρου που η ενέργειά του καθόλου δεν πειράχτηκε ούτε από τη γέννηση ούτε από το θάνατο. Μήπως με των ανθρώπων τις γενιές δεν συμβαίνει το ίδιο, ότι γίνεται και σ' αυτές των φύλλων;

«Οίη περ φύλλων γενεή, τοιήδε και ανδρών»

Arthur Schopenhauer