Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2025

Μπαίνει ο Θεός στο… μικροσκόπιο;

Η γραμμή μεταξύ των επιστημόνων – πιστών και μη πιστών – είναι ότι η επιστήμη και η θρησκεία αποτελούν αυτό που ο Στίβεν Τζέι Γκουλντ έχει αποκαλέσει «μη επικαλυπτόμενες διδασκαλίες». Το 1998 η Εθνική Ακαδημία Επιστημών των Ηνωμένων Πολιτειών εξέδωσε μια ανακοίνωση στην οποία βεβαίωνε ότι «η επιστήμη δεν μπορεί να πει τίποτε για το υπερφυσικό. Το αν ο Θεός υπάρχει ή όχι είναι ένα ζήτημα στο οποίο η επιστήμη είναι ουδέτερη».

Ωστόσο σύμφωνα με μια έρευνα της ίδιας χρονιάς το 93% των μελών της Ακαδημίας δεν πίστευε σε κάποιον θεό.

Από τη στιγμή που περίπου το ίδιο ποσοστό των αμερικανών πολιτών δηλώνει ότι πιστεύει σε κάποιον θεό, διερωτάται κανείς τι, αν όχι η επιστήμη τους, κάνει την ελίτ των αμερικανών επιστημόνων να διαφέρει τόσο πολύ από τον γενικό πληθυσμό.

Η πλειονότητα των επιστημόνων σε όλα τα επίπεδα δεν πιστεύει σε κάποιον θεό. Παρ’ όλα αυτά οι περισσότεροι είναι απρόθυμοι να αμφισβητήσουν τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των άλλων. Είμαι καθηγητής Φιλοσοφίας ο οποίος, μαζί με άλλους τους οποίους αποκαλούν «οι νέοι άθεοι», είναι πρόθυμος να αμφισβητήσει τη θρησκευτική πίστη. Οι θεοί που λατρεύονται από δισεκατομμύρια είτε υπάρχουν είτε δεν υπάρχουν. Και αυτοί οι θεοί, αν υπάρχουν, πρέπει να έχουν παρατηρήσιμες συνειδήσεις. Έτσι, το ερώτημα της ύπαρξής τους αποτελεί ένα θεμιτό επιστημονικό ζήτημα το οποίο έχει βαθιά σημασία για την ανθρωπότητα.

Παρατήρηση και πείραμα

Μπορείτε να θεωρήσετε την ύπαρξη του Θεού μια επιστημονική υπόθεση και να αναζητήσετε τα επακόλουθά της εμπειρικά στοιχεία. Πολλές από τις ιδιότητες που συνδέονται με τον ιουδαϊκο-χριστιανικο-ισλαμικό θεό έχουν συγκεκριμένες συνέπειες οι οποίες μπορούν να εξεταστούν εμπειρικά. Ενας τέτοιος θεός θεωρείται ότι παίζει κεντρικό ρόλο στη λειτουργία του Σύμπαντος και στις ζωές των ανθρώπων. Ως εκ τούτου οι υπέρ του αποδείξεις θα έπρεπε να είναι εύκολα ανιχνεύσιμες με επιστημονικά μέσα.

Αν ένα κατάλληλα ελεγχόμενο πείραμα κατέληγε σε μια παρατήρηση η οποία δεν μπορεί να εξηγηθεί με φυσικά μέσα, τότε η επιστήμη θα έπρεπε να πάρει στα σοβαρά την πιθανότητα ενός κόσμου πέρα από την ύλη.

Απόπειρες για τέτοια πειράματα έχουν γίνει. Οι επιστήμονες έχουν εξετάσει εμπειρικά την αποτελεσματικότητα της μεσολαβητικής προσευχής – της προσευχής που λέγεται προς όφελος άλλων. Οι μελέτες αυτές, θεωρητικά, θα μπορούσαν να έχουν αποδείξει επιστημονικά ότι υπάρχει κάποιος θεός. Αν είχαν διαπιστώσει σαφώς, σε μια διπλά τυφλή και ελεγχόμενη για το φαινόμενο placebo δοκιμή, ότι οι μεσολαβητικές προσευχές γιατρεύουν τον άρρωστο, θα ήταν δύσκολο να βρεθεί μια φυσική εξήγηση. Δεν το διεπίστωσαν όμως.

Παρόμοιες δοκιμές έχουν γίνει σε επιθανάτιες εμπειρίες. Ορισμένοι άνθρωποι, οι οποίοι είχαν μια επιθανάτια εμπειρία κατά τη διάρκεια κάποιας χειρουργικής επέμβασης, έχουν αναφέρει ότι ίπταντο επάνω από το χειρουργικό τραπέζι παρακολουθώντας όλα όσα γίνονταν κάτω. Το αν αυτό είναι μια πραγματική εμπειρία ή μια παραίσθηση μπορεί να εξεταστεί εύκολα τοποθετώντας ένα μυστικό μήνυμα σε ένα ράφι που βρίσκεται ψηλά και δεν μπορούν να το δουν ο ασθενής και το προσωπικό του νοσοκομείου. Αυτό έχει δοκιμαστεί και κανείς απ’ όσους έχουν αναφέρει μια επιθανάτια εμπειρία δεν έχει διαβάσει το μήνυμα.

Σύμπαν και ψυχή

Ακριβώς όπως η επιστήμη μπορεί να σχεδιάσει πειράματα για να ελέγξει την ύπαρξη του Θεού, μπορεί επίσης να αναζητήσει αποδείξεις εναντίον της ύπαρξης του Θεού στον κόσμο γύρω μας. Εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν μιλάμε εναντίον της ύπαρξης οποιουδήποτε θεού ή κάθε έννοιας θεού που θα μπορούσε να υπάρχει. Για παράδειγμα, ένας θεός ο οποίος δημιουργεί το Σύμπαν και μετά το αφήνει να λειτουργεί από μόνο του θα ήταν πολύ δύσκολο να καταρριφθεί. Κανείς όμως δεν λατρεύει έναν θεό ο οποίος δεν κάνει τίποτε.

Σχεδιασμός και βιολογία

Αν ο Θεός είναι ο ευφυής σχεδιαστής της ζωής στη Γη, τότε θα έπρεπε να βρούμε ενδείξεις γι’ αυτή την ευφυΐα σε παρατηρήσεις της δομής της ζωής. Δεν βρίσκουμε. Το κίνημα του Ευφυούς Σχεδιασμού απέτυχε στην προσπάθειά του να αποδείξει ότι η πολυπλοκότητα που συναντάμε σε ορισμένα βιολογικά συστήματα δεν επιδέχεται απλούστευση και δεν μπορεί να ερμηνευθεί με την εξελικτική θεωρία του Δαρβίνου. Η ζωή στη Γη φαίνεται ακριβώς όπως θα έπρεπε να φαίνεται αν είχε προκύψει από τη φυσική επιλογή.

Οι περισσότερες θρησκείες υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι έχουν άυλες ψυχές οι οποίες ελέγχουν σε μεγάλο βαθμό τις νοητικές διεργασίες μας. Αν αυτό ίσχυε, θα έπρεπε να μπορούμε να παρατηρήσουμε νοητικά παραγόμενα φαινόμενα τα οποία δεν εξαρτώνται από τη χημεία του εγκεφάλου. Δεν παρατηρούμε όμως.

Πίστη και συμπεριφορά

Αν ο Θεός είναι η πηγή της ηθικής, τότε θα έπρεπε να βρίσκουμε ενδείξεις για μια υπερφυσική προέλευση στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Δεν βρίσκουμε όμως. Οι άνθρωποι της πίστης δεν συμπεριφέρονται σε γενικές γραμμές καλύτερα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συμπεριφέρονται χειρότερα από τους ανθρώπους που δεν έχουν πίστη. Η Ιστορία δείχνει ότι οι ηθικές επιταγές με τις οποίες ζούμε οι περισσότεροι δεν γεννήθηκαν με τις μονοθεϊστικές θρησκείες, όπως οι υπέρμαχοι αυτών των θρησκειών θέλουν να μας κάνουν να πιστεύουμε. Αντιθέτως, η ηθική συμπεριφορά έχει εξελιχθεί κοινωνικά.

Επίσης, αν ο Θεός απαντά στις προσευχές θα έπρεπε να δούμε θαυματουργά αποτελέσματα στην προσευχή. Με τα εκατομμύρια προσευχών που έχουν ειπωθεί καθημερινά επί χιλιάδες χρόνια, θα περιμέναμε κάποια από αυτές να είχε απαντηθεί ως τώρα με έναν επαληθεύσιμο τρόπο. Δεν έχει γίνει όμως κάτι τέτοιο.

Αν ο Θεός έχει αποκαλύψει αλήθειες στην ανθρωπότητα, τότε οι αλήθειες αυτές θα έπρεπε να είναι εξετάσιμες. Ανά τις χιλιετίες πολλοί άνθρωποι έχουν αναφέρει θρησκευτικές ή μυστικές εμπειρίες στις οποίες επικοινώνησαν με τον Θεό ή με κάποιον άλλον. Ως τώρα θα έπρεπε να είχαμε δει κάποια ένδειξη που να το επιβεβαιώνει, όπως ένα επαληθεύσιμο γεγονός το οποίο δεν θα μπορούσε να «βγει» από το μυαλό κάποιου παρά μόνον αν του είχε αποκαλυφθεί. Δεν έχουμε δει όμως.

Είναι το Σύμπαν στα μέτρα μας;

Αν ο Θεός είναι ο δημιουργός του Σύμπαντος, τότε θα έπρεπε να βρίσκουμε στοιχεία γι’ αυτό στην Αστρονομία και στη Φυσική. Δεν βρίσκουμε όμως. Η γέννηση του Σύμπαντός μας δεν χρειάστηκε θαύματα. Επιπλέον, η σύγχρονη Κοσμολογία προτείνει ένα αέναο «πολυσύμπαν» μέσα στο οποίο πολλά άλλα σύμπαντα έρχονται και φεύγουν.

Αν οι άνθρωποι είναι ένα ξεχωριστό δημιούργημα του Θεού, τότε το Σύμπαν θα έπρεπε να είναι φιλόξενο για την ανθρώπινη ζωή. Δεν είναι όμως. Οι υπέρμαχοι του Θεού υποστηρίζουν ότι οι παράμετροι του Σύμπαντος είναι συντονισμένες για την ανθρώπινη ζωή. Δεν είναι όμως. Το Σύμπαν δεν είναι συντονισμένο για εμάς. Εμείς είμαστε συντονισμένοι στο Σύμπαν. Αφού εξετάσαμε όλα τα στοιχεία, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το Σύμπαν και η ζωή φαίνονται ακριβώς όπως θα περιμέναμε να φαίνονται αν δεν υπήρχε Θεός.

Τέλος, θα ήθελα να σχολιάσω την αφροσύνη της πίστης. Οταν η πίστη επικρατεί έναντι των γεγονότων, η μαγική σκέψη ριζώνει βαθιά και στρεβλώνει όλους τους τομείς της ζωής. Παράγει ένα νοητικό πλαίσιο στο οποίο οι έννοιες διατυπώνονται με βαθύ πάθος αλλά χωρίς την παραμικρή προσοχή στα στοιχεία. Πουθενά αυτό δεν είναι περισσότερο εμφανές απ’ ό,τι σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου χριστιανοί οι οποίοι επιζητούν να μετατρέψουν το κράτος σε θεοκρατία κυριαρχούν στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Η τυφλή πίστη δεν είναι τρόπος για να κυβερνά κάποιος έναν κόσμο.

«Ιερές» αντιφάσεις και ασυναρτησίες ΜΕΡΟΣ Ε' (49 - 57)

Αντιφάσεις της Βίβλου

(Έχω σταχυολογήσει 560 αντιφάσεις από ένα σύνολο περίπου 35000 αντιφάσεις και ασυναρτησίες που θα σας τις παρουσιάσω σε συνέχειες)

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ Δ' ΜΕΡΟΣ

Όλες οι αντιφάσεις στη Βίβλο Ανά βιβλίο:

Γένεση

49. Ποιος ήταν ο πατέρας της Sheba;

Ραμάα

Οι γιοι του Ρααμά. Sheba, και Dedan. Γένεση 10:7, Α ́ Χρονικών 1:9

Τζοκσάν

Zakshan γέννησε Sheba, και Dedan. Γένεση 25:3

Οι γιοι του Jokshan. Sheba, και Dedan. 1 Χρονικών 1:32

Γιόκταν

Joktan γέννησε ... Σάβα. Γένεση 10:26-28, Α ́ Χρονικών 1:20-22

50. Πού θάφτηκε ο Αβραάμ;

Χεβρώνα

Τότε ο Αβραάμ εγκατέλειψε το φάντασμα... Και οι γιοι του Ισαάκ και Ισμαήλ τον έθαψαν στη σπηλιά της Μαχπελάχ, στον αγρό του Εφρών, του γιου του Ζοχάρ του Χετταίου, που είναι πριν από τη Μαμρέ. Το χωράφι που αγόρασε ο Αβραάμ από τους γιους του Χετ: εκεί ήταν θαμμένος ο Αβραάμ και η Σάρρα η σύζυγός του. Γένεση 25:8-10

Συχέμ

Έτσι ο Ιακώβ κατέβηκε στην Αίγυπτο, και πέθανε, αυτός, και οι πατέρες μας, και μεταφέρθηκαν στη Συχέμ, και τοποθετήθηκαν στον τάφο που αγόρασε ο Αβραάμ για ένα χρηματικό ποσό από τους γιους του Εμμόρ, του πατέρα της Συχέμ. Πράξεις 7:15-16

51. Ποιος ήταν ο πατέρας του Dedan;

Ρααμά

Οι γιοι του Ρααμά. Sheba, και Dedan. Γένεση 10:7, Α ́ Χρονικών 1:9

Τζοκσάν

Jokshan γέννησε Sheba, και Dedan. Γένεση 25:3

Οι γιοι του Jokshan. Sheba, και Dedan. 1 Χρονικών 1:32

52. Ποιος ήταν ο πατέρας των Ουζ, Χαλ και Γέδερ;

Σημ

Οι γιοι του Σημ. Ελάμ, και Ασσούρ, και Αρφαξάντ, και Λουδ, και Αράμ, και Ουζ, και Χαλ, και Γέδερ, και Μεσέχ. 1 Χρονικών 1:17

Αράμ

Και τα παιδιά του Αράμ. Uz, και Hul, και Gether, και Mash. Γένεση 10:23

53. Πόσες γλώσσες υπήρχαν πριν χτιστεί ο Πύργος της Βαβέλ;

Υπήρχε μόνο μία γλώσσα.

Και όλη η γη ήταν από μια γλώσσα και από μια ομιλία. Γένεση 11:1

Και ο Κύριος είπε: Ιδού, ο λαός είναι ένας, και όλοι έχουν μία γλώσσα. Πηγαίνετε, ας κατεβούμε, και εκεί μπερδεύουμε τη γλώσσα τους, ώστε να μην καταλαβαίνουν ο ένας την ομιλία του άλλου. Γι' αυτό και το όνομά της ονομάζεται Βαβέλ· επειδή ο Κύριος εκεί μπέρδεψε τη γλώσσα όλης της γης. Γένεση 11:6-9

Υπήρχαν πολλές γλώσσες.

Με αυτά ήταν τα νησιά των εθνικών χωρισμένα στα εδάφη τους, ο καθένας μετά τη γλώσσα του. Γένεση 10:5

Αυτοί είναι οι γιοι του Χαμ, μετά τις οικογένειές τους, μετά τις γλώσσες τους. Γένεση 10:20

Αυτοί είναι οι γιοι του Σημ, μετά τις οικογένειές τους, μετά τις γλώσσες τους. Γένεση 10:31

54. Ποιος ήταν ο πατέρας του Σαλάχ;

Ο πατέρας του Salah ήταν ο Arphaxad

Και ο Arphaxad γέννησε Salah. Γένεση 10:24

Και ο Αρφαξάδ έζησε πέντε και τριάντα χρόνια, και άρχισε τον Σαλάχ. Γένεση 11:12

Πατέρας του Σαλάχ ήταν ο Καϊνάν.
(Ο παππούς του Salah ήταν ο Arphaxad.)

Σαλάχ, που ήταν γιος του Καϊνάν, που ήταν γιος του Αρφαξάδ. Κατά Λουκάν 3:35-36

55. Πόσο χρονών ήταν ο Terah όταν πέθανε;

145 ετών

Και ο Τεράχ έζησε εβδομήντα χρόνια, και ζήτησε από τον Άβραμ. Γένεση 11:26

Ο Άβραμ ήταν εβδομήντα και πέντε χρονών όταν αναχώρησε από το Χαράν. Γένεση 12:4

Ο Θεός της δόξας εμφανίστηκε στον πατέρα μας τον Αβραάμ, όταν ήταν στη Μεσοποταμία, προτού κατοικήσει στη Χαρράν. Και του είπε: Βγάλε σε από τη χώρα σου, και από τους συγγενείς σου, και έλα στη γη που θα σε ρίξω. Τότε βγήκε από τη γη του οι Χαλδαίοι, και κατοίκησαν στη Χαρράν: και από εκεί, όταν ο πατέρας του ήταν νεκρός, Τον απομάκρυνε σε αυτή τη γη, όπου τώρα κατοικείτε. Πράξεις 7:2-4

205 ετών

Και οι ημέρες του Τερά ήταν διακόσια πέντε χρόνια. και ο Terah πέθανε στο Haran. Γένεση 11:32

56.Πόσο χρονών ήταν ο Αβραάμ όταν γεννήθηκε ο Ισμαήλ;

86 ετών

Και ο Άβραμ [Αβραάμ] ήταν τεσσάρων και έξι ετών, όταν η Άγαρ γέννησε τον Ισμαήλ στον Άβραμ. Γένεση 16:16

Άνω των 135 ετών

Ο πατέρας του Αβραάμ, ο Τεράχ, ήταν εβδομήντα χρονών όταν γεννήθηκε ο Αβραάμ.

Και η Τεράχ έζησε εβδομήντα χρόνια, και ζήτησε από τον Άβραμ. Γένεση 11:26

Ο Αβραάμ δεν έφυγε από τη Χαρράν μέχρι που πέθανε η Τεράχ.

Ο πατέρας μας Αβραάμ ... κατοίκησε στη Χαρράν: και από εκεί, όταν Ο πατέρας του ήταν νεκρός, απομακρύνθηκε σε αυτή τη γη. Πράξεις 7:2-4

Και ο Terah πέθανε όταν ήταν 205 ετών.

Και οι ημέρες του Τερά ήταν διακόσια πέντε χρόνια. και ο Terah πέθανε στο Haran. Γένεση 11:32

Λίγο καιρό μετά την αναχώρησή του από τη Χαρράν (όταν ο Αβραάμ ήταν τουλάχιστον 135 ετών), γεννήθηκε ο Ισμαήλ.

Και αυτός [ο Αβραάμ] πήγε προς την Άγαρ, και εκείνη συνέλαβε... Και η Άγαρ γέννησε γιο τον Άβραμ· και ο Άβραμ κάλεσε το όνομα του γιου του, το οποίο η Άγαρ ξεγυμνώθηκε, Ισμαήλ. Γένεση 16:4-15

57. Κάλεσε ο Θεός τον Αβραάμ πριν ή μετά τη μετακόμισή του στη Χαρράν;

Ο Θεός κάλεσε τον Αβραάμ πριν μετακομίσει στη Χαρράν.

Ο Θεός της δόξας εμφανίστηκε στον πατέρα μας Αβραάμ, όταν ήταν στη Μεσοποταμία, πριν κατοικήσει στη Χαρράν,

Και του είπε: Βγάλε σε από τη χώρα σου, και από τους συγγενείς σου, και έλα στη γη που θα σου ρίξω. Πράξεις 7:2-3

Ο Θεός κάλεσε τον Αβραάμ αφού μετακόμισε στη Χαρράν

Και ο Τεράχ πήρε τον Άβραμ τον γιο του, και τον Λωτ τον γιο του Χαρράν τον γιο του γιου του, και τη Σαραΐ τη νύφη του, τη γυναίκα του γιου του Άβραμ. Και βγήκαν μαζί τους από την Ουρ των Χαλδαίων, για να πάνε στη γη Χαναάν. Και ήρθαν προς τη Χαρράν, και κατοίκησαν εκεί.

Και οι ημέρες του Τερά ήταν διακόσια πέντε χρόνια: και ο Τερά πέθανε στη Χαρράν.

Τώρα ο Κύριος είχε πει στον Άβραμ: Βγάλε σε από τη χώρα σου, και από τους συγγενείς σου, και από τον οίκο του πατέρα σου, σε μια γη που θα σε ρίξω:

Έτσι ο Άβραμ αναχώρησε, όπως του είχε μιλήσει ο Κύριος. Και ο Λωτ πήγε μαζί του· και ο Άβραμ ήταν εβδομήντα πέντε ετών παλιά όταν αναχώρησε από το Haran. Γένεση 11:31 - 12:4

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ... ΜΕΡΟΣ ΣΤ'

Υπαπαντή

Η Υπαπαντή είναι Δεσποτική και Θεομητορική εορτή της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που εορτάζεται η "προσφορά" του Ιησού στο Ναό από την μητέρα Του Μαρία και στον καθαρισμό της από τη λοχεία καθώς και τον θετό Του πατέρα Ιωσήφ, σαράντα ημέρες μετά τη γέννησή Του.

Ήταν μια παράδοση για τα πρωτότοκα αγόρια που την τήρησαν οι κηδεμόνες του Ιησού ως πιστοί Εβραίοι. Κατ' αναλογίας σήμερα είναι ο "σαραντισμός" που τελούν οι μητέρες με το παιδί στον χριστιανικό ναό.

Υπαπαντή < (κληρονομημένο) ελληνιστική κοινή ὑπαπαντή < ὑπαπαντάω < ὑπό + ἀπαντάω

Ετυμολογικά σημαίνει προϋπάντηση και στον αγγλόφωνο κόσμο είναι γνωστή ως Candlemas.

Μια ευχή που διαβάζουν οι παπάδες στις γυναίκες, είναι αυτή τής λοχείας. Σύμφωνα με το εθιμοτυπικό τής Εκκλησίας, η γυναίκα απ’ την στιγμή που θα γεννήσει, θα πρέπει να «σαραντίσει» πριν μπει σε εκκλησία και τής διαβάσει ευχή ο παπάς. Στο διάστημα αυτό, δεν θα πρέπει να βγαίνει απ’ το σπίτι της. Βεβαίως, στις μέρες μέρες μας, όλο και πιο λίγες γυναίκες ακολουθούν αυτόν τον κανόνα τής Εκκλησίας και πολλές απ’ αυτές, κάτω από την πίεση τού κοινωνικού περιβάλλοντος. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το ιερατείο, έχει εκ των πραγμάτων αναγκασθεί να κάνει μια «έκπτωση». Έτσι, έχει εφευρεθεί και η λεγόμενη «μισή ευχή» που διαβάζεται στις είκοσι μέρες τής λοχείας. Βεβαίως, η λεχώνα απ’ την στιγμή που θα «σαραντίσει», οφείλει να πάει στην εκκλησία για να λάβει αυτή τη φορά, ολόκληρη την ευχή (συνήθως, με «ότι έχει ευχαρίστηση»). 

Για ποιον λόγο όμως, «επιβάλλει» η Εκκλησία τον εγκλεισμό των λεχώνων στο σπίτι, απ’ την στιγμή που ιατρικώς, είναι σε θέση κυκλοφορήσουν, ελάχιστες ημέρες μετά την γέννα; Η απάντηση είναι η εξής: 

Επειδή η γυναίκα θεωρείται βρόμικη, ακάθαρτη κι ανήθικη, συνέπεια τού «προπατορικού αμαρτήματος». Ακριβώς για τον ίδιο λόγο (επειδή δηλαδή θεωρείται βρόμικο και μιαρό ον), δεν επιτρέπεται ή είσοδός της στο «ιερό» τής εκκλησίας, καθώς και η «μετάληψη της Θείας Kοινωνίας», όταν βρίσκεται σε έμμηνο ρήση (περίοδο). Στην Παλαιά Διαθήκη και σ’ ένα ολόκληρο κεφάλαιο (Δευτερονόμιον, 12), ο ίδιος ο Θεός εξηγεί πόσο βρόμικη είναι η γυναίκα που γεννά -και ιδίως όταν γεννά κορίτσι- και πως επιτυγχάνεται η «κάθαρση»… 

Αν μια γυναίκα συλλάβει και γεννήσει αρσενικό, τότε θα είναι ακάθαρτη επτά ημέρες· και στις ημέρες τού χωρισμού για τα γυναικεία της, θα είναι ακάθαρτη. Και την όγδοη ημέρα θα περιτέμνεται η σάρκα τής ακροβυστίας του. Κι ακόμα, 33 ημέρες θα μείνει στο αίμα τού καθαρισμού της· δεν θα αγγίξει κανένα άγιο πράγμα, και δεν θα μπει μέσα στο αγιαστήριο, μέχρις ότου συμπληρωθούν οι ημέρες τού καθαρισμού της. Αλλά, αν γεννήσει θηλυκό, τότε θα είναι ακάθαρτη δύο εβδομάδες, όπως στον χωρισμό της· και θα μείνει ακόμα στο αίμα τού καθαρισμού της 66 ημέρες. Και αφού συμπληρωθούν οι ημέρες τού καθαρισμού της, για τον γιο ή για τη θυγατέρα, θα φέρει ένα αρνί χρονιάρικο για ολοκαύτωμα, και έναν νεοσσό περιστεριού ή τρυγονιού, για προσφορά περί αμαρτίας, στη θύρα τής σκηνής τού μαρτυρίου, στον ιερέα· αυτός, τότε, θα το προσφέρει μπροστά στον Κύριο, και θα κάνει εξιλέωση γι’ αυτή, και θα καθαριστεί από τη ροή τού αίματός της. Αυτός είναι ο νόμος γι’ αυτή που γεννάει αρσενικό ή θηλυκό. Αν, όμως, δεν ευπορεί να φέρει ένα αρνί, τότε θα φέρει δύο τρυγόνια ή δύο νεοσσούς περιστεριών, ένα για το ολοκαύτωμα, και ένα για προσφορά περί αμαρτίας· και θα κάνει εξιλέωση γι’ αυτήν ο ιερέας, και θα καθαριστεί. 

Πρόκειται δηλαδή για ένα καθαρά ιουδαϊκό έθιμο (που κληρονόμησαν και οι χριστιανοί), το οποίο δεν απέφυγε ούτε η Παναγία η οποία τόσο αυτή όσο και ο Ιησούς όλο αυτό το χρονικό διάστημα θεωρούταν ακάρθατοι (ως Εβραίοι), παρ’ όλο που «συνέλαβε» τον Ιησού με τρόπο «άσπιλο» και «αμόλυντο». Η Εκκλησία, μάλιστα, τιμά το συγκεκριμένο γεγονός στις 2 Φεβρουαρίου (Υπαπαντή), όταν μετά τον «σαραντισμό» της επισκέφθηκε τον ναό τού Σολομώντα για να «προσφέρει» τον νεογέννητο Ιησού στον Θεό (άρα δεν ήταν υιός Θεού!). 

Και μια αυθόρμητη ερώτηση: Γιατί αφού αναγνωρίστηκε ο Ιησούς -από τους ιερείς- σαν τέκνο του Ιωσήφ αναγκάστηκε να διαφύγει στην Αίγυπτο;

Η ευχή έχει ως εξής, όπως την διαβάζουμε από το «Μέγα Ευχολόγιον»: 

Κύριε, ο Θεός ημών, ο παραγενόμενος επί σωτηρία τού γένους τών ανθρώπων, παραγενού και επί επί την δούλην σου (τήνδε), και καταξίωσον αυτήν διά τών ευχών τού τιμίου Πρεσβυτερίου, καταφυγείν εν τη αγία σου Καθολική Εκκλησία, και τυχείν τής εισόδου τού Ναού τής δόξης σου· και αξίωσον αυτήν μεταλαβείν τού τιμίου Σώματος και Αίματος τού Χριστού σου. Απόπλυνον αυτής τον ρύπον τού σώματος, και τον σπίλον τής ψυχής, εν τη συμπληρώσει τών τεσσαράκοντα ημερών· όπως, αξιωθείσα εισελθείν εν τω αγίω Ναώ σου, δοξάση συν ημίν το πανάγιον Όνομα, σού τού Πατρός, και τού Υιού, και τού Αγίου Πνεύματος, νυν, και αεί, και εις τούς αιώνας τών αιώνων. Αμήν.

Ο θρησκευτικός σκοταδισμός κι ο χριστιανικός μισογυνισμός σε όλο τους το μεγαλείο!

Όταν αποκαλέσει κανείς ιουδαιοχριστιανούς τους ανθρώπους που οι ίδιοι απαιτούν να τους αποκαλούμε χριστιανούς τότε αυτομάτως γίνονται άγρια θηρία, έτοιμα να τον κατασπαράξουν! Ο Ι. Χρυσόστομος όμως δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας για το ότι ο χριστιανισμός είναι τέκνο καθαρόαιμο ιουδαϊκό. Και επειδή είναι ο μέγιστος των αγίων θεολόγων του χριστιανισμού, καλά θα κάνουν οι ιουδαιοχριστιανοί να βγάλουν τον σκασμό τους και να τον ακούσουν. 

Για ποιους λόγους όμως οι χριστιανοί εξανίστανται όταν τους αποκαλούν ιουδαιοχριστιανούς; Διότι η Παλαιά Διαθήκη είναι το αισχρότερο βιβλίο που έχει γραφεί μέχρι στιγμής παγκοσμίως. Βρώμα και δυσωδία αποπνέει η κάθε σελίδα της, το κάθε χωρίο της. Έλα μου όμως που Καινή Διαθήκη δίχως την Παλαιά δεν γίνεται να σταθεί. Και ο Ιωάννης ο Βρωμόστομος είναι κατηγορηματικός, όπως θα δούμε στην συνέχεια.

Στο κείμενό του που ακολουθεί, συνεχώς τονίζει ξεκάθαρα ότι ο Χριστός ήρθε να συμπληρώσει τον Νόμο, κι ότι ο χριστιανισμός δεν είναι τίποτε περισσότερο παρά ο ορθός και κατά τον Νόμο σύμφωνος Ιουδαϊσμός.

Κι όμως, και απέναντι στις κατηγορηματικές αυτές δηλώσεις του αγίου, οι χριστιανοί αρχίζουν τα ναι μεν αλλά και τα ήξεις αφήξεις. Μια συμπεριφορά που δίνει απλόχερα στον καθένα το δικαίωμα να σιχαθεί το χριστιανικό ήθος και να ξεράσει μπροστά στην χριστιανική υποκρισία και το ψεύδος.

Λογικό είναι κύριοι ιουδαιοχριστιανοί να μην γουστάρετε αυτό το όνομα που σας ταιριάζει απόλυτα. Το ότι Έλληνες άνθρωποι ακολουθείτε ιουδαϊκές ειδωλολατρικές συνήθειες και τελετουργίες, ασφαλώς και δεν σας κολακεύει καθόλου, εδώ που τα λέμε. Όμως αυτή είναι η αλήθεια, όσο και να κλωτσάτε περί του αντιθέτου. Ή μήπως είναι ψέμα ότι ψάλλετε στις εκκλησίες σας το κατάπτυστο «Των αγίων πατέρων ημών, Αβραάμ, Ισαάκ και Ιακώβ»; Τι λέτε λοπόν, είναι ψέμα;  

Η απόλυτη τεκμηρίωση του ατόφιου Ιουδαϊκού σπέρματος του χριστιανισμού από τον Ι. Χρυσόστομο (Βρωμόστομο)
(από: http://www.impantokratoros.gr/ioannis-chrysostomos-ypapanth.el.aspx)

Λόγος του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στην Υπαπαντή του Ιησού Χριστού

TOY EN ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

Λόγος εις την Υπαπαντήν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και εις την Θεοτόκον και εις τον Συμεών

Δεν φορεί μόνο σάρκα ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, αλλά και περιτέμνεται σύμφωνα με τον Μωσαϊκό νόμο, για να μην έχη πρόφασι η απιστία των Ιουδαίων. Γιατί έρχεται προς τον νόμο για χάρι του ίδιου του νόμου, για να ελευθερώση τους μαθητές του μέσω της πίστεως που βασιζόταν στον νόμο. Και παίρνει σάρκα και περιτέμνεται κι αυτός μαζί με τους Ιουδαίους. Πήρε το ίδιο με αυτούς σώμα, πήρε και την ίδια περιτομή. Έκανε α­ναντίρρητη την συγγένειά Του με αυτούς, ώστε να μη τον αρνη­θούν, Αυτόν, ο οποίος ήταν ο Χριστός που έρχεται από την γενιά του Δαυίδ, και που αυτοί προσδοκούσαν. Έδειξε το γνώρισμα της συγγενείας Του με αυτούς. Γιατί, αν ακόμη και μετά την περιτομή Του έλεγαν «δεν ξέρουμε από πού είναι»[1], εάν δεν είχε περιτμηθή κατά σάρκα, η άρνησίς τους θα είχε κάποια εύλογη πρόφασι.

«Όταν συμπληρώθηκαν οι οκτώ ημέρες»: Γιατί ο νόμος ορίζει την ογδόη ημέρα να γίνεται η περιτομή, και όταν φθάση η ογδόη, έρχεται μέσα ο γιατρός και πιάνει το μαχαιράκι και κάνει τα της τέχνης του. Δεν ισχύει δε τότε η αργία του Σαββάτου λόγω της περιτομής.

Ας ρωτήσουμε λοιπόν τους Ιουδαίους: Ανάπαυσις το Σάββατο· τέλεια αργία αυτή την ημέρα… Για ποια λοιπόν αιτία η ογδόη εκτοπίζει την εβδόμη; Γιατί η ο­γδόη γίνεται ανώτερη από την εβδόμη; Όμως οι Ιουδαίοι δεν γνωρίζουν τα των Ιουδαίων. Ενώ η Εκκλησία του Χριστού και τον Χριστό γνωρίζει και τις Ιου­δαϊκές διδασκαλίες. Περιτέμνεται λοιπόν το παιδί την ογδόη ημέρα, επειδή κατά την ογδόη η Ανάστασις, δηλαδή η Κυριακή, έμελλε να αποβή η περιτομή[2] όλου του κόσμου. Γιατί άλλωστε δεν διέταξε ο Μωυσής να γίνεται η περιτομή την έκτη ημέρα; Γιατί όχι την εννάτη ή την δεκάτη; Είναι λοιπόν προφανής η σημασία της ο­γδόης ημέρας, κατά την οποία γίνεται η Ανάστασις του Κυρίου. Όποιος λοιπόν δεν πιστεύει στην Ανάστασι είναι απερίτμητος στην καρδιά, αφού με την απιστία του αποξενώνεται από τον Θεό. Ενώ η περιτομή της πίστεως είναι αληθινή γνώσις και αίσθησις. Γι’ αυτό, αγαπητέ μου, η περιτομή δίδεται θεωρητικά στους πι­στούς υπό την έννοια του αγίου βαπτίσματος. Το δε άγιο βάπτισμα είναι τύπος της Αναστάσεως του Χριστού. Να περάσης λοιπόν από την σάρκα στο πνεύμα και από τα σωματικά στο μεγαλείο του πνεύματος και θα βρης εκεί μεν περιτομή σαρκική, εδώ δε περιτομή πνευματική και κάθαρσι από τις αμαρτίες. Ογδόη ημέρα είναι η περιτομή· η δε ογδόη ημέρα είναι και η ανάστασις· της δε αναστάσεως τύπος είναι το βάπτισμα. Δέστε πώς από τα μικρά προοδεύουμε στα μεγαλύτερα, από τα σω­ματικά στα πνευματικώτερα. Να έλθουν λοιπόν οι Ιουδαίοι κι αυτοί και να προοδεύσουν. Γιατί πρέπει να προοδεύσουν από τα σαρκικά και να μην αρκεστούν σ’ αυτά.

Λοιπόν ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ο οποίος δεν ήλθε να καταλύση τον νόμο, αλλά να τον εκπληρώση, περιετμήθη κι αυτός μαζί με τους Ιουδαίους. Λέγει λοιπόν ο Ευαγγελιστής:

«Συμπληρώθηκαν οκτώ ημέρες για την περιτομή του και του δόθηκε το όνομα Ιησούς, όπως ωνομάστηκε από τον άγγελο προτού να συλληφθή στην κοιλιά της μητέρας του». Εμείς δηλαδή παίρνουμε το όνομα μετά την γέννησί μας, ενώ ο Ιησούς παίρνει το όνομά του προτού να γεννηθή. Γιατί υπήρχε και προτού να συλληφθή. Ωνομάστηκε δε Ιησούς, επειδή το έργο του ήταν έργο Σωτήρος.
«Και όταν συμπληρώθηκαν, λέει, οι ημέρες του καθαρισμού τους σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσέως». Τίνος καθαρισμού; Της Μαρίας και του Ιωσήφ. Διέταζε δηλαδή ο νόμος, η γυναίκα που μόλις είχε γεννήσει να καθαρίζεται και να φυλάγη τις ημέρες και να μην βγαίνη εξω.

«Όταν λοιπόν συμπληρώθηκαν οι ημέρες του καθαρισμού σύμφωνα με τον νό­μο του Μωυσέως» — καίτοι δεν υφίστατο τέτοια ανάγκη για την Παρθένο, αλλ’ όμως εκπληρωνόταν ετσι ο νόμος —  «τον ανέβασαν στα Ιεροσόλυμα, για να τον προσφέρουν στον Κύριο, όπως έχει γραφή στον νόμο του Κυρίου». Όπου ο λόγος είναι για σωματικό καθαρισμό, λέει «σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσέως»· όπου για προσφορά του Αγίου, «όπως έχει γραφτή, λέει, στον νόμο του Κυρίου». Όχι ότι ο νόμος του Μωυσέως δεν ήταν νόμος του Κυρίου· διότι, όσα λέει ένας προφή­της κινούμενος από το Άγιο Πνεύμα, δεν τα λέει μόνος, αλλά ο Κύριος του τα υπαγορεύει. Επειδή όμως και ο καθαρισμός είχε χαρακτήρα σωματικό, γι’ αυτό λέει «νόμο του Μωυσέως». Όταν όμως προσφερόταν το πρωτότοκο, λέει «κατά τον νόμο του Κυρίου» τιμώντας έτσι το νεογέννητο.

«Όπως είναι γραμμένο στον νόμο του Κυρίου: κάθε αρσενικό που διανοίγει μήτρα να ονομασθή άγιο και αφιερωμένο στον Κύριο». Αυτή λοιπόν η φράσις και η διάταξις ολόκληρη και η αφορμή της διατάξεως βάλθηκε γι’ αυτόν που επρόκειτο να διανοίξη μήτρα. Γιατί όλα τα πρωτότοκα των ζώων και των ανθρώπων ουδέ­ποτε διήνοιξαν μήτρα, αλλά ήταν απλώς και μόνο πρωτότοκα. Εκείνος όμως που γεννήθηκε από μητέρα παρθένο, αυτός μόνο διήνοιξε μήτρα. Κάνε μου λοιπόν την χάρι και πρόσεξε ότι η διατύπωσις όλου αυτού του νόμου έγινε για εκείνον μόνο που επρόκειτο να γεννηθή από μητέρα παρθένο. Πώς όμως να την κατανοούσαν οι Ιουδαίοι; Γιατί σαν σαρκικοί που είναι απέχουν πολύ από του να καταλάβουν τα νοήματα της πνευματικής διδασκαλίας.

Έπειτα ανεβαίνουν «για να προσφέρουν θυσία, σύμφωνα με αυτό που λέει ο νόμος του Κυρίου, ένα ζευγάρι από τρυγόνια ή δύο νεοσσούς από περιστέρια»[3]. Έγιναν δε και αυτά τυπικά, κατά τον νόμο, ώστε να μην υπάρχη καμμιά έλλειψις στην πιστή εκτέλεσι του νόμου. Αυτά είναι συγκεκαλυμμένα νοήματα του Μωσαϊ­κού νόμου. Ας έλθουμε όμως στην εξήγησι του Ευαγγελίου.

«Και να, υπήρχε ένας άνθρωπος στην Ιερουσαλήμ που ωνομαζόταν Συμεών. Και ο άνθρωπος αυτός ήταν δίκαιος και ευλαβής και το Πνεύμα του Θεού ήταν ­επάνω του. Αυτός είχε λάβει αποκάλυψι από το Άγιο Πνεύμα ότι δεν θα τελείωνε την ζωή του προτού δη τον Χριστό τον Κυρίου». Γέροντας ήταν ο Συμεών και πε­ρίμενε την εκπλήρωσι της υποσχέσεως. Έμενε στον ναό μέσα και μονολογούσε: Όπου και να γεννηθή, οπωσδήποτε εδώ θα παρουσιασθή.

«Αυτός ήλθε κατ’ έμπνευσιν του Πνεύματος στον ναό» εκείνη την ώρα που οι γονείς έφερναν εκεί το παιδί. Διότι βέβαια πολλές φορές ερχόταν, αλλά με δική του πρόθεσι. Τότε όμως οδηγημένος από το Άγιο Πνεύμα στην κατάλληλη στιγμή, έρχεται, για να λάβη την εκπλήρωσι της υποσχέσεως.

«Αυτός δέχτηκε στην αγκαλιά του τον Ιησού και ευλόγησε τον Θεό και είπε: Σήμερα αφήνεις ελεύθερο τον δούλο σου, Δέσποτα, να πεθάνη κατά τον λόγο σου με ειρήνη». Από πού τον αφήνεις ελεύθερο; Από τον στίβο της ζωής. Γιατί είναι γεμάτα λύπη τα βιοτικά πράγματα. Η ζωή είναι φυλακή. Εκείνος λοιπόν ήθελε να ελευθερωθή. Εάν όμως κάποιος την αναχώρησι από την εδώ ζωή την θεωρή ζημία αυτός δεν είναι ακόμη τέλειος στην πίστι.

Εκείνος όμως έλεγε: «Σήμερα αφήνεις ελεύθερο τον δούλο σου, Δέσποτα, να πεθάνη κατά τον λόγο σου με ειρήνη». Διότι αυτός που πρόκειται να κάμη ειρήνη με τον κόσμο έφθασε· ο ειρηνοποιός έχει έλθει- εκείνος που συνδέει τον ουρανό με την γη και μετατρέπει την γη σε ουρανό με την ευαγγελική διδασκαλία έχει κατα­φθάσει.

Ο Συμεών φωνάζει: «Σήμερα αφήνεις ελεύθερο τον δούλο σου, Δέσποτα, να πεθάνη κατά τον λόγο σου με ειρήνη, γιατί είδαν τα μάτια μου την σωτηρία σου», λέει. Τι είναι αυτό που λέει; Προηγουμένως δηλαδή πίστευα με την διάνοιά μου και γνώριζα με τον λογισμό μου. Τώρα όμως είδαν και τα μάτια μου. Και εκείνο που προσδοκούσα με την καρδιά μου, να που το είδαν τα μάτια μου εκπληρωμένο. Και ποιο είναι αυτό; «Είδα, λέει, την σωτηρία σου». Ποια σωτηρία; «Αυτήν που ετοίμασες ενώπιον όλων των λαών». Όχι του λαού του ενός ούτε του λαού του Ισ­ραήλ μόνο, αλλά «ενώπιον όλων των λαών». Γιατί αυτός που γεννήθηκε είναι δι­δάσκαλος όλων των ανθρώπων.

«Φως που θα είναι αποκάλυψις για τους εθνικούς και δόξα για τον λαό σου τον Ισραήλ». Γιατί φως; Επειδή ακριβώς οι εθνικοί βρίσκονταν στο σκοτάδι. Ε­πειδή τα σκοτισμένα ειδωλολατρικά έθνη φωτίζονταν.

«Φως που θα είναι αποκάλυψις για τους εθνικούς και δόξα για τον λαό σου τον Ισραήλ». Εδώ η δόξα και εκεί η αποκάλυψις. Εκεί η αρχή της διδασκαλίας, εδώ η πρόοδος της μαθήσεως.

«Δόξα για τον λαό σου τον Ισραήλ». Αλλά εδώ σίγουρα θα ρωτήση κάποιος: Και πού είναι οι Ισραηλίτες; Έχεις τον Πέτρο, έχεις τον Παύλο, έχεις τον Ιωάν­νη, έχεις τις τρεις χιλιάδες, έχεις τις πέντε χιλιάδες, έχεις την Εκκλησία της Ιε­ρουσαλήμ, έχεις αυτούς που πίστεψαν από τις τάξεις των Ιουδαίων. Γιατί μέσα στους πιστούς βρισκόταν το έθνος. «Εάν ο Κύριος των Δυνάμεων δεν άφηνε για σπόρο μια μικρή μερίδα πιστού λαού ανάμεσά μας, θα είχαμε γίνει σαν τα Σόδομα και θα είχαμε όμοια τύχη με τα Γόμορρα»[4]. Διότι λέει επίσης ο Θεός: «Κράτησα για τον εαυτό μου επτά χιλιάδες άνδρες, οι οποίοι δεν γονάτισαν να προσκυνήσουν τον Βάαλ»[5]. Έτσι μέσα στον λαό φυλαγόταν το σπέρμα της πίστεως και δεν χάθη­κε ο λαός — μη γένοιτο — ούτε εξαχρειώθηκαν όλοι οι Ιουδαίοι. Αφού και τώρα, σ’ αυτή την μακάρια κατάστασι και κλήσι των Χριστιανών πολλοί είναι οι καλεσμέ­νοι, λίγοι όμως οι εκλεκτοί. Ο Χριστός δηλαδή κάλεσε όλη την οικουμένη και ετοί­μασε το άγιο τραπέζι του Ευαγγελίου. Αλλά όταν έλθη στη Δευτέρα Παρουσία, μπαίνει μέσα και κάνει ξεδιάλεγμα και εξετάζει με προσοχή τους συνδαιτυμόνες. Κι αν βρη κανένα να μη έχη ένδυμα κατάλληλο για γάμο του λέει: «Φίλε, πώς μπήκες εδώ μέσα χωρίς γαμήλιο ένδυμα;»[6] Και θα τον βγάλη έξω καθώς ακού­σαμε στα Ευαγγέλια. Ώστε, όπως και εκεί έγινε εκλογή, έτσι και εδώ θα γίνη ε­κλογή. Μήπως δηλαδή, επειδή έχουμε κληθή, πρέπει στο εξής να αλαζονευώμαστε, σαν να έχουμε, αλήθεια, εξασφαλίσει την τελειότητα; Λοιπόν, η πτώσις εκείνων ας γίνη δική μας ασφάλεια. Έτσι, αγαπητέ, ούτε ο λαός χάθηκε ολόκληρος, ούτε όλος εξαχρειώθηκε, ούτε όλος απίστησε, ούτε όλος κατεδίωξε τους Αποστόλους, αλλά με το κήρυγμα των Αποστόλων πίστευσαν αμέσως τρεις χιλιάδες, χωρίς τις γυ­ναίκες και τα παιδιά. Και έγινε στην Ιερουσαλήμ Εκκλησία αναρίθμητη, ενώ α­κόμη δεν είχε καταστραφή ο Ναός, ενώ ακόμη δεν είχαν εκδιωχθή oι Ιουδαίοι, ενώ ακόμη δεν είχε γκρεμισθή η Ιερουσαλήμ. Οικοδομήθηκε Εκκλησία και τα λό­για του Ιωάννη έγιναν ξεκάθαρη αλήθεια: «Εκείνος πρέπει να μεγαλώνη, εγώ δε να μικραίνω»[7].
Ο Συμεών λοιπόν που είναι προφήτης λέγει: «Δόξα για τον λαό σου τον Ισ­ραήλ». Γιατί ήταν δόξα γι’ αυτούς που προσδοκούσαν η συνάντησις εκείνου τον οποίο προσδοκούσαν.

Και αναλογίζονταν ο Ιωσήφ και η Μαρία αυτά που άκουγαν: Ο άγγελος έφερε την ευχάριστη είδησι, οι μάγοι τον εγνώρισαν, οι ποιμένες τον έμαθαν, οι στρατιές των αγγέλων χόρευαν, το αστέρι από πάνω τον ανήγγειλε, ο Συμεών προφητεύει, η Άννα η κόρη του Φανουήλ προφητεύει, η γη αγαλλόταν, ο ουρανός μίλησε με το αστέρι, οι μάγοι αρνήθηκαν τον τύραννο, οι ποιμένες προσκύνησαν τον αρχιποιμένα, όλα τον εγνώρισαν, η μητέρα ήξερε, ο Ιωσήφ πληροφορήθηκε, έτρεμαν για όσα έγιναν, όμως κατάλαβαν την έκβασι των γεγονότων.

«Και ο Συμεών τους ευλόγησε και είπε στην Μαριάμ την μητέρα του: Αυτός πρόκειται να γίνη πτώσις και έγερσις για πολλούς μέσα στον Ισραήλ και σημείο αντιλεγόμενο». Πτώσις για ποιους; Σαφώς γι’ αυτούς που απιστούν, αυτούς που αντιλέγουν, αυτούς που τον σταυρώνουν. Και έγερσις για ποιους; Αυτούς που τον αναγνωρίζουν και τον ομολογούν με ευγνωμοσύνη.

«Και σημείο αντιλεγόμενο». Ποιο σημείο αντιλεγόμενο; Το σημείο του Σταυ­ρού, που η Εκκλησία το θεωρεί σωτηρία του κόσμου, που οι Ιουδαίοι το εχθρεύονται και που πολλές φορές και ο ουρανός το διεκήρυξε. Αμφισβητείται το σημείο, για να νικήση η αλήθεια. Γιατί χωρίς αντίλογο δεν μπορεί να γίνη ολοκληρωμένη νίκη. Έπρεπε λοιπόν να εμφανισθή η αντιλογία, για να εκδώση την απόφασί του ο δικαστής, αφού μακροθυμήση μέχρι το τέλος των αιώνων. Γι’ αυτό λέει «και ση­μείο αντιλεγόμενο». Αντιλέγουν δε εκείνοι που απιστούν.

Και συ, λέει, θεωρείσαι μητέρα. Άραγε λοιπόν εσύ θα μείνης εκτός πειρασμού, επειδή συμφώνησες να γίνης μητέρα, επειδή τον εγέννησες, επειδή έκρινες καλό να του δανείσης την μήτρα σου; (Διότι η κοιλιά σου έγινε δοχείο της ενεργείας του Αγίου Πνεύματος). Άραγε λοιπόν θα μείνης εκτός πειρασμού, επειδή έγινες Θεο­τόκος, επειδή συνέλαβες χωρίς πείρα γάμου, επειδή καταστάθηκες Μητέρα του Δημιουργού σου; Άραγε εσύ θα μείνης εκτός πειρασμού; Ούτε κι εσύ θα μείνης εκτός πειρασμού, αλλά «κι εσένα την ίδια μια ρομφαία θα σου διαπεράση την ψυ­χή». Γιατί, Κύριε μου; Σε τι αμάρτησα; Σε τίποτε δεν αμάρτησες βέβαια. Όταν όμως Τον δης κρεμασμένο στον Σταυρό, όταν Τον δης να υποφέρη για όλο τον κό­σμο, όταν δης στον Σταυρό τα χέρια Του τρυπημένα και καρφωμένα στο ξύλο, τότε θα αρχίσης να αμφιβάλλης και να λες: Αυτός είναι εκείνος για τον οποίο μου μί­λησε ο άγγελος; Αυτός είναι εκείνος στον οποίο έγινε το θαύμα της συλλήψεως; Παρθένος ήμουν και γέννησα και έμεινα πάλι παρθένος. Γιατί λοιπόν αυτός σταυρώνεται;

«Κι εσένα την ιδια μια ρομφαία θα σου διαπεράση την ψυχή». Ώστε, σύμφωνα με την προφητεία του δικαίου Συμεών, κανένας δεν έμεινε εκτός πειρασμού. Ο Πέτρος, ο κορυφαίος από τους μαθητές, τον αρνήθηκε τρεις φορές. Οι άλλοι μα­θητές τον εγκατέλειψαν και έφυγαν. Ούτε είχε άλλωστε ο τσομπάνος ανάγκη από τα πρόβατα για να τον προστατεύσουν, ενόσω αυτός έδιωχνε τους λύκους, ούτε ο αγωνιστής είχε ανάγκη από βοηθούς, αλλά όλοι τους έφυγαν. Και ο Χριστός έμει­νε μόνος κρεμασμένος στον Σταυρό σαν κριάρι έτοιμο για θυσία. Λοιπόν και αυ­τής την ψυχή την διεπέρασε η ρομφαία: ο πειρασμός δηλαδή και η αμφιβολία.

«Κι εσένα την ίδια μια ρομφαία θα σου διαπεράση την ψυχή, ώστε να αποκα­λυφθούν από πολλές καρδιές οι λογισμοί». Πάσχει λοιπόν ο Ιησούς, για να ελέγξη την απιστία και για να γεμίση από ευγνωμοσύνη τις καρδιές αυτών που Τον πιστεύουν. Αντιλέγεται το σημείο, για να ελεγχθούν αυτοί που αντιλέγουν από κακία. Γιατί, αν η αλήθεια ήταν από κάθε άποψι αναντίρρητη για τους ανθρώ­πους, τότε η ευσέβεια θα έμενε αδοκίμαστη. Όμως με το να γίνεται παραχώρησις στην αντιλογία, δοκιμάζεται η ελεύθερη εκλογή της αλήθειας. Αντιλέγεται το ση­μείο. Γιατί πώς αλλιώς θα δοκιμάζονταν οι μάρτυρες στους διωγμούς; Πώς θα α­γωνίζονταν και θα αναδεικνύονταν νικητές με την καρτερία τους; Δες πόσο ωφέ­λησε η αντιλογία, αφού έφτιαξε όχι πιστούς απλώς, όπως θάλεγε κανείς, αλλά και μάρτυρες που έφθασαν μέχρι τα βασανιστήρια και τον θάνατο και παρουσίασαν μια απόδειξι της χάριτος του Χριστού με την καρτερία τους.

Όταν λοιπόν ο Συμεών λέει «ούτος κείται εις πτώσιν και ανάστασιν πολλών εν τω Ισραήλ και εις σημείον αντιλεγόμενον», εννοείται ότι ούτε την πτώσι την προξενεί αυτός, ούτε την ανάστασι την προσφέρει με την βία, αλλά «κείται εις πτώσιν» αυτών που σκοντάφτουν στον λίθο του προσκόμματος και «εις ανάστα­σιν» εκείνων που πιστεύουν με την αγαθή τους προαίρεσι. Διότι λέει «κείται». Σαν να έλεγε κανείς: Το φως ανατέλλει για να βλέπουν οι υγιείς, ενώ αυτοί που τους πονούν τα μάτια να απομακρυνθούν ακόμη περισσότερο από την λάμψι του φωτός. Γιατί πώς αλλιώς θα ήταν δυνατόν οι πρώτοι να πέσουν και να είναι αξιοκατάκριτοι, ενώ οι δεύτεροι να σηκωθούν με χρηστές ελπίδες που προέρχονται από την καλή τους προαίρεσι, αν δεν υπήρχε το «αντιλεγόμενο σημείο»; Γιατί λέει ο Συ­μεών «και εις σημείον αντιλεγόμενον»; Για να μη προξενήση η αντιλογία απορία στους πιστούς. Το να αμφισβητείται δε και η αλήθεια του Θεού, είναι φανερό ότι αυτό γίνεται, επειδή το επιτρέπει ο Θεός. Κανένας δηλαδή δεν μπορεί να προβάλη καμμιά αντίρρησι, αν δεν το επιτρέψη αυτό ο Θεός. Είναι όντως αναγκαία η παραχώρησι αυτή εκ μέρους του Θεού, για να φανερωθούν οι άξιοι.

Θα έλθη όμως εποχή που δεν θα υπάρχη πια καμμιά αντίρρησις. Όταν δηλαδή το σημείο του Σταύρου θα λάμψη σαν προάγγελος του Κυρίου από τον ουρανό, «τότε θα κλίνη κάθε γόνυ στα επουράνια και στα επίγεια και στα καταχθόνια και κάθε γλώσσα θα ομολογήση ότι ο Χριστός είναι Κύριος προς δόξαν του Θεού Πατρός»[8]. Όσο δηλαδή το σημείο αυτό φαίνεται μόνο του και είναι απλό σημείο και δεν φαίνεται πουθενά ο σημαινόμενος, το σημείο θα αντιλέγεται. Όταν όμως ο ίδιος ο σημαινόμενος αποκαλύψη τον εαυτό του κατά την Δευτέρα Παρουσία, τότε πια κανείς δεν θα τολμά να αντιλογήση στο σημείο, γιατί ο σημαινόμενος θα έχη καταφθάσει με ολοφάνερη την θεότητά του εναντίον εκείνων που Τον αρνούν­ται. Τότε εκείνοι που προηγουμένως είχαν δεχθή το σημείο θα δοξασθούν από αυ­τόν που εκείνο υποδήλωνε, ενώ εκείνοι που αμφισβήτησαν το σημείο θα καταδικα­σθούν από τον υποδηλωθέντα. Και αυτό θα είναι τότε το τέλος της αντιλογίας, το τέλος της πλάνης, το τέλος της αμφιβολίας, το τέλος της απιστίας, η αρχή δε των βραβείων και των στεφάνων. Αυτά μακάρι όλοι μας να τα επιτύχουμε με την χάρι του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος στους ατελεύτητους αιώνες. Αμήν.
------------------------------
[1]  πρβλ. Ιωάν. ζ’ 41-43
[2]  Η ανάστασις των νεκρών κατά την δευτέρα παρουσία θα αποτελέση την «περιτομή» δηλ. την ο­ριστική απομάκρυνσι του κακού και της αμαρτίας από ολόκληρη την κτίσι.
[3]  Λευϊτ. ε’ 11, ιβ’ 8
[4]  Ησ. α’ 9
[5]  Ρωμ. ια’ 4· πρβλ. Γ’ Βασ. ιθ’ 18
[6]  Ματθ.  κβ’ 12
[7]  Ιωάν. γ’ 30
[8]  Φιλιπ. β’ 10-11
ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ
ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΣΟΣΙΣ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗΣ ΞΗΡΟΠΟΤΑΜΟΥ

Ερώτηση προς τους απανταχού θεολόγους:

Αν δεν είναι παραμύθι η γέννηση του Ιησού…
παρακαλώ και προκαλώ οποιονδήποτε θεολόγο,
να μας δώσει μια κατανοητή απαντήσει σ' αυτήν
την ερώτηση…!

«Ποιον δηλώσαν ως πατερά του Ιησού η Μαρία και ο Ιωσήφ στο "ληξιαρχείο" (Ναό) της Ιερουσαλήμ»;

«Και ότε επληρώθησαν αι ημέραι του καθαρισμού αυτής (της Μαρίας) κατά τον νόμον του Μωϋσέως, (Λευτικό 12.6: ο νόμος της τικτούσης) ανεβίβασαν αυτόν (τον Ιησού) εις Ιεροσόλυμα (στον Ναό) διά να παραστήσωσιν (να δηλώσουν) εις τον Κύριον». Λουκάς 2.22.

Λέξεις με «ιστορικό βάρος»

Οκά, δράμι, παλάντζα, στατέρι και άλλες λέξεις με «ιστορικό βάρος»

Οι μονάδες μέτρησης του βάρους και άλλες λέξεις-κατάλοιπα της Τουρκοκρατίας, κάποιες από τις οποίες ζουν, μέσα από φράσεις της καθημερινότητας, μέχρι σήμερα.

Οι παλιότεροι γνωρίζουν ασφαλώς την οκά, τη θυμούνται, καθότι ήταν μια λέξη που αφορούσε την καθημερινή ζωή τους. Παλαιότερα το βάρος όλων των προϊόντων (στερεών και υγρών), τα οποία διετίθεντο στο εμπόριο κυρίως χύμα, υπολογιζόταν σε οκάδες, αλλά και δράμια. Μία οκά υποδιαιρούνταν σε 400 δράμια (μάζας 3,2 γραμμαρίων), εξ ου και η παροιμιώδης φράση «τα ‘χει τετρακόσια».

Ειδικότερα, η οκά (τουρκικό okka) ήταν μονάδα μέτρησης μάζας κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, όμως εξακολούθησε να παραμένει σε ισχύ εντός της επικράτειας των απελευθερωθέντων κρατών παράλληλα προς τις νέες μονάδες του μετρικού συστήματος που καθιερώθηκαν. Μάλιστα δεν ήταν παντού ίδια, αλλά ανά χώρα ποίκιλλε κατά περιόδους, ενώ στους ύστερους χρόνους της Τουρκοκρατίας ορίστηκε στα 1,282 χιλιόγραμμα (κιλά).

Επί Τουρκοκρατίας υπήρχε και το καντάρι (τουρκ. kantar), που ισοδυναμούσε με 44 οκάδες (= 56,44 χιλιόγραμμα), το οποίο ήταν και παραδοσιακή ζυγαριά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με τη μετατροπή της οκάς σε κιλό κερδισμένοι βγήκαν οι έμποροι και ζημιωμένοι οι καταναλωτές, καθώς οι τιμές παρέμειναν ίδιες για μικρότερου βάρους αγαθά (το κιλό αντιστοιχούσε σε 312 δράμια). Δηλαδή ακριβώς αυτό που έγινε με την αντικατάσταση της δραχμής από το ευρώ και τις στρογγυλοποιήσεις, φυσικά πάντα προς τα πάνω…

Ένα παράδοξο γεγονός είναι και τούτο: Η οκά έπαψε να χρησιμοποιείται στην Τουρκία το 1931 (επί Κεμάλ Ατατούρκ), μάλιστα στη γειτονική χώρα ονομαζόταν eski okka (παλαιά οκά), σε αντιδιαστολή προς τη yeni (νέα) okka, δηλ. το χιλιόγραμμο (κιλό). Κι όμως, στη χώρα μας η οκά καταργήθηκε επισήμως το 1959, μαζί με τα υπόλοιπα παλαιά μέτρα και σταθμά (όπως για παράδειγμα η οργιά και ο πήχης).

Αλλά και πάλι, η οκά επιβίωσε μέχρι και τη δεκαετία του 1990 στις συσκευασίες των αλκοολούχων ποτών, κυρίως του ούζου και του τσίπουρου. Όταν –για παράδειγμα– σε κάποιο μεζεδοπωλείο ζητάμε να μας σερβίρουν ένα «κατοσταράκι», στην πραγματικότητα ζητάμε το μπουκαλάκι που αντιστοιχούσε στα 100 δράμια της οκάς (320 γρ.), το «πενηνταράκι» μεταφράζεται σε 160 γρ. και το μικροσκοπικό «εικοσιπενταράκι» σε μόλις 80 γρ.!

Οι δύο λέξεις χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα στη νεοελληνική κοινή: «Ο Σπύρος μού έδειξε το ρολόι που αγόρασε. Δεν του το είπα, αλλά κάνει μπαμ ότι είναι της οκάς» (=ευτελές, κακής ποιότητας, σαν να αγοράστηκε με το κιλό), «Αυτή η φοβερή ρίγανη που μου έφερες απ’ το χωριό σου θα έπρεπε να πουλιέται με το δράμι, αλλά πού να τη βρεις…». «Το γαρούφαλο είναι μαύρο, μόν’ πουλιέται με το δράμι» (συχνά η αξία δεν συμβαδίζει με την εμφάνιση). «Δυο δράμια υπομονή, μια οκά μυαλό» (παροιμία).

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι με τη μετατροπή της οκάς σε κιλό κερδισμένοι βγήκαν οι έμποροι και ζημιωμένοι οι καταναλωτές, καθώς οι τιμές παρέμειναν ίδιες για μικρότερου βάρους αγαθά (το κιλό αντιστοιχούσε σε 312 δράμια). Δηλαδή ακριβώς αυτό που έγινε με την αντικατάσταση της δραχμής από το ευρώ και τις στρογγυλοποιήσεις, φυσικά πάντα προς τα πάνω…

ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΤΩΡΑ και κάποιες λέξεις από το υπό έκδοση Ηπειρώτικο Λεξικό που αφορούσαν παλαιότερα στο ζύγισμα και στο βάρος:

Αλαφριά/αλαφρή: Η πλευρά της ζυγαριάς όπου ζύγιζαν τις μικρές ποσότητες (δράμια), ενώ από την άλλη τις οκάδες. Επίσης, η πλευρά του στατεριού που ζυγίζει τα μικρά βάρη, π.χ. μέχρι 10 οκάδες, σε αντίθεση με τις βαριές, από 10 οκάδες και πάνω. «Αυτός ζυγίζει απ’ τις αλαφριές» (παροιμιώδης φράση για τους αφελείς, τους ανόητους).

Βεδούρα: ξύλινο δοχείο ως μέτρο υπολογισμού χωρητικότητας δημητριακών, δηλ. ήταν ογκομετρική μονάδα που αντιστοιχούσε σε 10 οκάδες. Δύο βεδούρες ήταν ένα πινάκι (20 οκάδες) και 70 οκάδες ένα ξάι. Η λέξη συναντάται και ως βεδούρι.

Δραμιάρα: ιδιοπαρασκευασμένο κυνηγετικό φυσίγγι με ποσότητα μπαρούτης και σκαγιών διπλάσια του μισόδραμου. Τη χρησιμοποιούσαν για το κυνήγι μεγάλων θηραμάτων, π.χ. αγριόχοιρου.

Μισόδραμο: ποσότητα μπαρούτης και σκαγιών για ιδιοπαρασκευασμένα κυνηγετικά φυσίγγια που προορίζονται για κυνήγι άγριων πουλιών. «Τα παλιά τα χρόνια, ο κόσμος απ’ τ’ν ανέχεια έφκιαναν μ’σόδραμα κι τ’φέκαγαν κοσσύφια».

Παλάντζα: κρεμαστή ζυγαριά, που έχει τη βαριά και αλαφριά πλευρά, δηλ. για ανάλογου βάρους πράγματα (παλιά ζύγιζε οκάδες, αργότερα κιλά). Μεταφορικά: «Ε, μουρέ Βαγγέλη, μην τα βάν’ς ούλα στ’ν παλάντζα…» (=μην τα παίρνεις τοις μετρητοίς).

Στατέρι: στατήρας, ζυγός, παλιά ζυγαριά, η χρήση της οποίας απαιτούσε τη συνεργασία δύο ανθρώπων, καθώς στο πάνω μέρος της προσάρμοζαν ένα ξύλο, οι δύο πλευρές του οποίου ακουμπούσαν στις πλάτες τους. «Τα ‘χει (ενν. τα μήλα) ο μπέης (αφέντης) μετρημένα κι η κυρά λογαριασμένα, με της πόλης το στατέρι, με του νιόγαμπρου το χέρι» (γαμήλιο τραγούδι).

Φλουρόδραμο: η μικροσκοπική ζυγαριά, με την οποία ζύγιζαν τις χρυσές λίρες για να διαπιστώσουν αν ήταν γνήσιες. Επειδή ήταν ακριβείας, είχε πολύ μικρά βαρίδια. Η λέξη συχνά χρησιμοποιείται και με μεταφορική σημασία: «Ό,τι θέλου θα λέου! Τι… Μι του φλουρόδραμου θα τ’ς μιτρήσου τ’ς κ’βέντις;»

Όταν το μυστικό μένει βαθιά κρυμμένο, αλλά δεν υπάρχει κάποιος που θα σε καταλάβει...

Τα πιο σπουδαία πράγματα είναι και δυσκολότερο να ειπωθούν. Εκείνα που σε κάνουν ακόμα και να ντρέπεσαι, επειδή όταν τα λες οι λέξεις μειώνουν την σημασία τους – νοήματα που όταν τα είχες στο μυαλό σου περιλάμβαναν τα πάντα, οι λέξεις τα συρρικνώνουν δίνοντάς τους μια καθημερινή συνηθισμένη διάσταση.

Αλλά υπάρχει και κάτι ακόμη έτσι δεν είναι;

Τα πιο σπουδαία πράγματα είναι που δείχνουν το δρόμο προς τα μύχια της ψυχής, σαν σημάδια πάνω στο χάρτη ενός θησαυρού που οι εχθροί σου θα 'θελαν να βάλουν στο χέρι.

Κι έρχονται πολλές φορές που κάνεις εκμυστηρεύσεις που σου κοστίζουν πολύ, μόνο και μόνο, για να δεις τους άλλους να σε κοιτούν παράξενα, μην καταλαβαίνοντας τίποτα απ' όσα τους είπες ή το λόγο για τον οποίο τα θεώρησες τόσο σημαντικά ώστε σχεδόν δάκρυσες την ώρα που τα έλεγες.

Αυτό είναι το χειρότερο πράγμα πιστεύω.

Όταν το μυστικό μένει βαθιά κρυμμένο, όχι επειδή δεν θέλεις να το πεις, αλλά επειδή δεν υπάρχει κάποιος που θα σε καταλάβει...

Δύσκολο πράγμα να κάνεις τους άλλους να ενδιαφερθούν γι' αυτά που σου ομόρφυναν τη ζωή.

Το χαμόγελο είναι μια μικρή καμπύλη που μπορεί να ισιώσει πολλά πράγματα στη ζωή

Το χαμόγελο αποτελεί μια από τις πιο χαρακτηριστικές εκφράσεις του ανθρώπινου προσώπου. Συχνά θεωρείται απλώς μια συναισθηματική έκφραση που αντανακλά τη χαρά, την ευτυχία ή την ευγνωμοσύνη. Ωστόσο, πίσω από αυτή την απλή κίνηση κρύβεται μια σειρά από πολύπλοκους βιολογικούς και ψυχολογικούς μηχανισμούς που ενισχύουν τη συνολική υγεία. Έρευνες έχουν αποκαλύψει πώς αυτή η απλή πράξη ενεργοποιεί μηχανισμούς που επηρεάζουν θετικά τον οργανισμό και την ψυχική ευεξία.

Το χαμόγελο και οι βιοχημικές αντιδράσεις στον εγκέφαλο

Το χαμόγελο ενεργοποιεί την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών όπως οι ενδορφίνες, οι οποίες δρουν ως φυσικά αναλγητικά και ενισχυτές της διάθεσης. Επιπλέον, ενισχύεται η παραγωγή σεροτονίνης, μιας χημικής ουσίας που συνδέεται με τη μείωση της κατάθλιψης και του άγχους. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Psychological Science δείχνει ότι ακόμη και το προσποιητό χαμόγελο μπορεί να διεγείρει αυτά τα μονοπάτια, με αποτέλεσμα τη βελτίωση της συναισθηματικής κατάστασης.

Η σύνδεση μεταξύ χαμόγελου και μείωσης του στρες είναι εξίσου εντυπωσιακή. Όταν χαμογελάμε, μειώνονται τα επίπεδα της κορτιζόλης, γνωστής και ως “ορμόνη του στρες”. Αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στη φυσιολογία του σώματος, όπως στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και στην επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού.

Οφέλη για τη σωματική υγεία

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα οφέλη του χαμόγελου είναι η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Με τη μείωση των ορμονών του στρες και την αύξηση των ενδορφινών, το σώμα γίνεται πιο ανθεκτικό στις λοιμώξεις. Επιπλέον, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, προάγοντας την οξυγόνωση των κυττάρων και μειώνοντας τη φλεγμονή, η οποία συνδέεται με χρόνιες παθήσεις, όπως καρδιοπάθειες και διαβήτη. Οι ευεργετικές αυτές επιδράσεις επιβεβαιώνονται από μελέτες, όπως εκείνες που δημοσιεύθηκαν στο Journal of Behavioral Medicine.

Ψυχική υγεία και κοινωνικές σχέσεις

Το χαμόγελο δεν είναι μόνο ένα προσωπικό εργαλείο για την ψυχική ευεξία, αλλά λειτουργεί και ως μέσο ενίσχυσης των κοινωνικών δεσμών. Σε κοινωνικό επίπεδο, το χαμόγελο προκαλεί συναισθήματα εμπιστοσύνης και οικειότητας, ενώ λειτουργεί ως “κοινωνική κόλλα” που φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που χαμογελούν συχνά θεωρούνται πιο φιλικοί, ελκυστικοί και αξιόπιστοι.

Ακόμη, το χαμόγελο συμβάλλει στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης. Ένα θετικό πρόσωπο, τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά, αντικατοπτρίζει μια ισχυρή εσωτερική αυτοεικόνα. Τα άτομα που χαμογελούν περισσότερο τείνουν να έχουν καλύτερη εικόνα για τον εαυτό τους, γεγονός που ενισχύει την ψυχική τους υγεία.

Πρακτικές τεχνικές για περισσότερο χαμόγελο στην καθημερινότητα

Η συχνότητα του χαμόγελου μπορεί να αυξηθεί μέσα από συγκεκριμένες πρακτικές. Μία από τις πιο απλές είναι η εξάσκηση μπροστά στον καθρέφτη. Παρατηρώντας το χαμόγελο, ο εγκέφαλος μαθαίνει να συνδέει αυτή την κίνηση με θετικά συναισθήματα.

Η υπενθύμιση θετικών στιγμών αποτελεί μια άλλη αποτελεσματική στρατηγική. Οραματίζοντας χαρούμενες εμπειρίες ή χρησιμοποιώντας αντικείμενα που πυροδοτούν ευχάριστες αναμνήσεις, είναι πιο εύκολο να ενθαρρυνθεί η φυσική εμφάνιση του χαμόγελου.

Μια ακόμα τεχνική περιλαμβάνει την ενσυνειδητότητα (mindfulness). Η εστίαση στην παρούσα στιγμή και η καλλιέργεια ευγνωμοσύνης για μικρές χαρές της ζωής ενισχύουν τη διάθεση και, κατ’ επέκταση, την αυθόρμητη έκφραση του χαμόγελου.

Το Χαμόγελο ως Θεραπευτικό Εργαλείο

Σε επίπεδο ιατρικής και ψυχιατρικής, το χαμόγελο μπορεί να θεωρηθεί ένα μη παρεμβατικό θεραπευτικό εργαλείο. Ειδικοί στον τομέα της ψυχικής υγείας χρησιμοποιούν τεχνικές όπως η “θεραπεία χαμόγελου” για την αντιμετώπιση του άγχους και της κατάθλιψης. Παράλληλα, σε ασθενείς με χρόνιο πόνο, η χρήση τεχνικών που προάγουν το χαμόγελο έχει δείξει σημαντικά αποτελέσματα στη μείωση της αντίληψης του πόνου.

Δείκτης ευτυχίας

Το χαμόγελο πέρα από έκφραση θετικών συναισθημάτων επηρεάζει βαθιά τη συνολική μας υγεία, λειτουργώντας ως φυσικό εργαλείο για την καταπολέμηση του στρες, την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και τη βελτίωση των κοινωνικών σχέσεων. Η συστηματική χρήση του, ακόμη και μέσω απλών τεχνικών, προσφέρει σημαντικά οφέλη για την ευεξία. Ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές, ένα χαμόγελο μπορεί να είναι το πρώτο, μικρό, αλλά καθοριστικό βήμα προς την ανακούφιση και την εσωτερική γαλήνη.

Όντας ένας φυσιολογικός μηχανισμός που διεγείρει την απελευθέρωση ενδορφινών και σεροτονίνης, συμβάλλει στη δημιουργία και διατήρηση της ευτυχίας. Δεν αποτελεί λοιπόν απλά και μόνο έναν δείκτη ευτυχίας, αλλά και έναν τρόπο για να την καλλιεργήσουμε.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το χαμόγελο είναι μεταδοτικό. Ένα αυθεντικό χαμόγελο μπορεί να φωτίσει όχι μόνο τη δική μας μέρα, αλλά και τη μέρα των άλλων, δημιουργώντας έναν κύκλο θετικότητας που μπορεί να αλλάξει τις δυναμικές τόσο στις προσωπικές όσο και στις επαγγελματικές σχέσεις.

Όπως έχει ειπωθεί χαρακτηριστικά, “Το χαμόγελο είναι μια μικρή καμπύλη που μπορεί να ισιώσει πολλά πράγματα στη ζωή“.

ΣΕΝΕΚΑΣ: Να μην μου ληστέψει κανείς ούτε μια μέρα!

Να μην μου ληστέψει κανείς ούτε μια μέρα!

Οι περισσότεροι άνθρωποι χάνουν τη μέρα περιμένοντας τη νύχτα και τη νύχτα με τον φόβο της αυγής.

Ό,τι μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή, μπορεί να συμβεί σήμερα.

Ζεις σαν προορισμένος να ζήσεις για πάντα. Η δική σου αδυναμία δεν σου έρχεται ποτέ στο μυαλό. Δεν παρατηρείς πόσος χρόνος έχει ήδη περάσει, και τον σπαταλάς σαν να έχεις γεμάτο και υπερχειλισμένο απόθεμα — αν και όλη αυτή η μέρα που αφιερώνεις σε κάποιον άλλο ή σε κάτι ασήμαντο μπορεί να είναι η τελευταία σου. Λειτουργείτε σαν θνητοί σε όλα όσα φοβάστε, και σαν αθάνατοι σε όλα όσα επιθυμείτε.

Η αναβολή είναι η μεγαλύτερη σπατάλη της ζωής: αρπάζει κάθε μέρα καθώς έρχεται και μας αρνείται το παρόν υποσχόμενη το μέλλον. Το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη ζωή είναι η προσδοκία που κολλάει στο αύριο και χάνει το σήμερα. Τακτοποιείτε ό,τι βρίσκεται στον έλεγχο της τύχης (το μέλλον), αλλά, εγκαταλείπετε αυτό που βρίσκεται στον δικό σας έλεγχο (η σημερινή ημέρα). Τι κοιτάζετε; Σε ποιον στόχο καταπονείστε; Όλο το μέλλον βρίσκεται στην αβεβαιότητα: ΖΗΣΤΕ ΑΜΕΣΩΣ!

Και πώς βοηθά… να επιδεινώνεις τα προβλήματα θρηνώντας τα;

Θα ακούσετε πολλούς ανθρώπους να λένε: «Όταν γίνω πενήντα θα αποσυρθώ και θα έχω άπειρο ελεύθερο χρόνο. Όταν θα είμαι εξήντα θα εγκαταλείψω τα δημόσια καθήκοντα». Και τι εγγύηση έχετε για αυτή την μεγαλύτερη διάρκεια ζωής; Ποιος σας διαβεβαιώνει πως η πορεία σας θα εξελιχθεί όπως εσείς την κανονίζετε; Δεν ντρέπεστε να κρατάτε για τον εαυτό σας μόνο τα απομεινάρια της ζωής σας και να αφιερώνετε στη σοφία μόνο εκείνο τον χρόνο που δεν μπορείτε να αφιερώσετε σε καμία επιχείρηση; Πόσο αργά είναι να αρχίσεις πραγματικά να ζεις τη ζωή όταν η ζωή αρχίζει να τελειώνει!

Ξεκινήστε αμέσως να ζείτε και μετρήστε κάθε μέρα σαν μια ξεχωριστή ζωή.

ΣΕΝΕΚΑΣ

Ό,τι σε έλκει δεν σημαίνει ότι μπορεί και να σε κρατήσει

Αποτέλεσμα εικόνας για ΑΡΜΟΝΙΑ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗΞέρεις ποιο είναι το πρόβλημα; Οι άνθρωποι μπερδεύουν τη φλόγα με τη φωτιά. Μπερδεύουν την έλξη με την ουσία. Νιώθουν εκείνο το κάψιμο, εκείνο το χτύπημα στο στομάχι, και νομίζουν πως βρήκαν κάτι που θα κρατήσει. Σαν να είναι η έλξη από μόνη της εγγύηση για διάρκεια.

Αλλά η έλξη είναι ύπουλη. Σε τραβάει, σε τυλίγει, σε κάνει να νομίζεις πως αυτό που ζεις είναι ακατανίκητο, αληθινό, μοναδικό. Αλλά όταν περάσει η έξαψη, όταν φύγει η ένταση, όταν το «σε θέλω» γίνει «και τώρα τι;», τότε καταλαβαίνεις την αλήθεια: η έλξη δεν είναι πάντα αρκετή για να σε κρατήσει εκεί.

Γιατί άλλο το να ποθείς, κι άλλο το να αντέχεις. Άλλο να καίγεσαι για κάποιον, κι άλλο να αντέχεις να ζήσεις μαζί του όταν η φωτιά καταλαγιάσει. Η έλξη είναι εύκολη. Είναι χημεία, ένστικτο, κάτι σχεδόν βιολογικό. Αλλά το να μείνεις; Το να χτίσεις κάτι που να αντέχει; Αυτό είναι άλλο επίπεδο.

Πόσες φορές δεν παρασυρθήκαμε από κάτι που μας τραβούσε σαν μαγνήτης, μόνο και μόνο για να καταλάβουμε πως δεν είχε τίποτα να μας κρατήσει; Πόσες φορές δεν πέσαμε με τα μούτρα, νομίζοντας πως βρήκαμε κάτι που αξίζει, μόνο και μόνο για να μείνουμε με μια γεύση κενού στο τέλος;

Η αλήθεια είναι απλή: κάποιοι άνθρωποι έλκουν, αλλά δεν αντέχουν. Σε θέλουν, αλλά δεν μπορούν να σε κρατήσουν. Ή, ακόμα χειρότερα, δεν ξέρουν πώς. Και εσύ, που μπλέχτηκες στη δίνη τους, παλεύεις να κρατήσεις κάτι που ποτέ δεν ήταν φτιαγμένο για να διαρκέσει.

Οπότε, να θυμάσαι: ό,τι σε έλκει δεν σημαίνει ότι μπορεί και να σε κρατήσει. Η έλξη είναι η αρχή. Η αντοχή είναι το στοίχημα. Και αν κάποιος δεν μπορεί να αντέξει το βάρος σου, τότε καλύτερα να φύγει από το παιχνίδι πριν αρχίσει να γίνεται επικίνδυνο.

Η Κατάλυση του Σύμπαντος

Η ΚΑΤΑΛΥΣΗ Άρχισε, το Σύμπαν Σταμάτησε να Γεννά Αστέρια.

Αυτό είναι ένα σύντομο άρθρο. Απευθύνεται σε όσους έχουν βαθιές μεταφυσικές γνώσεις και γνωρίζουν το έργο του Πυθαγόρη. Σύμφωνα με ανακοίνωση μιας διεθνούς ομάδος αστρονόμων οι οποίοι κάνανε την πιο μεγάλη έρευνα στον νυχτερινό ουρανό, τα περισσότερα αστέρια που επρόκειτο να γεννηθούν το 95%, έχουν ήδη γεννηθεί. Αυτό σημαίνει ότι πρακτικά η Διαστολή του σύμπαντος (το ήμισυ της ζωής του μαζί με την συστολή) ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ. Ακολουθεί η κατάρρευση – Κατάλυση σε μερικές χιλιάδες χρόνια! Για τους κοσμικούς χρόνους αντιστοιχεί σε χρόνο μηδέν.

Ζούμε στην 7η Ακτινωτή Δημιουργική Χοάνη Συμπάντων (Δημιουργιών). Απεικονίζεται στο τελευταίο σκίτσο του Ιπποκράτη Δάκογλου. Θεωρείται μάλιστα και η πιο «ευλογημένη». Φανταστείτε μάλιστα και να μην ήταν και ευλογημένη! Το χρώμα της είναι το γαλάζιο. Όπως λένε μάλιστα και πολλοί βλάκες «είναι καλά εδώ». Δεν αντιλαμβάνονται ότι είναι ένα απέραντο ορνιθοτροφείο, ένα ΦΥΤΩΡΙΟ ΨΥΧΩΝ.

Έτσι οι άνθρωποι του 4.000μ.κ.ε οι οποίοι θα είναι και οι τελευταίοι θα παρατηρούν ένα πολύ μαύρο ουρανό με ελάχιστα αστέρια που διαρκώς θα μειώνονται με συνεχείς κυκλοτερείς συμπαντικούς σεισμούς.

Αυτή η δημιουργία είναι μια από τις πρακτικώς άπειρες που αναβοσβήνουν ανά πάσα στιγμή στον φρακταλικό χρόνο. Ο δημιουργός όπως και κάθε δημιουργός μιας δημιουργίας φυλακίζει τα πνεύματα σε ψυχές ώστε να αντλεί ενέργεια από την άμορφη φλόγα (θεός για κάποιους). Κάτι ενδιαφέρον, ο κάθε δημιουργός (ο Αετός κατά τον Don Juan Matus ή για όσους δεν ξέρουν ας διαβάσουν Καστανέντα) προέρχεται πάντοτε από το ανθρώπινο είδος. Πως το επιτυγχάνει (τρομάρα του); Μα με τον διαλογισμό επί χιλιάδες χρόνια. Αντί να ενωθεί με την θεία φλόγα όπως ο Σιντάρτα Γκαουτάμα, διαλέγει να γίνει δημιουργός. Δηλαδή ότι πιο μαύρο μπορείτε να φανταστείτε γιατί για να επιζήσει πρέπει να φυλακίσει πνεύματα (που κατόπιν γίνονται ψυχές).

Ψυχή είναι η προεκβολή του πνεύματος μέσα στους κόσμους της μορφής σαν περίβλημα προστασίας, γιατί το πνεύμα δεν αντέχει τις βαρύτατες δονήσεις ακόμη και του Ανώτερου Νοητικού.

Παρακάτω ένα απόσπασμα από το άρθρο μου Ποιοί μας Κλέβουν την Ψυχή από … την Σελήνη.

(Τι είναι η ψυχή; Ένας κυματοκρύσταλλος; Μια φυλακή για ό,τι πιο σημαντικό έχουμε αλλά δεν επικοινωνούμε μαζί του; Δεν υπάρχει καν και είναι μία ενεργειακή ταυτότητα; Σίγουρα ενδιαφέρει πολλούς, ως πηγή ενεργειακής τροφής μέσα στην τερατώδη αλυσίδα διατροφής που ονομάζουμε «Δημιουργία».

Τις τελευταίες χιλιετηρίδες, στο γραμμικό χρόνο επικρατεί μια κατευθυνόμενη σύγχυση για το τι είναι η ανθρώπινη ψυχή. Όσο και να ψάξει κανείς, δεν θα βρει μια σύγκλιση απόψεων, τουλάχιστον τα τελευταία τρεις χιλιάδες χρόνια. Πόσο μάλλον για την ανακυκλούμενη πορεία της μέσα στη συγκεκριμένη Δημιουργία, στην οποία έχουμε την κακή τύχη να ζούμε, όσοι από εμάς έχουμε ψυχή. Ψυχή ή ταυτότητα;… Θα δούμε παρακάτω.

Σας πείραξε η έκφραση «όσοι έχουμε»; Μα φυσικά, ούτε το 50% ! Εδώ ζούμε σε συνδυασμό επάλληλων βαθμωτών πεδίων (scalar fields), τεχνητά διαμορφωμένων με συγκεκριμένη πολύπλοκη γεωμετρία και μαθηματικά, ώστε να διαιωνίζεται η κατάσταση του «κοπαδιού στο μαντρί».

«Αεί ο Θεός γεωμετρεί»; Ποιος; Ο θεός της Δημιουργίας; Ουσιαστικά πρόκειται για καλλιέργεια, ένα τεράστιο φυτώριο ψυχών. Τα επάλληλα βαθμωτά πεδία δημιουργούν μια γεωμετρική φυλακή υψίστης ασφαλείας πολλαπλών επιπέδων. Οι διαφορετικές ταχύτητες του χρόνου σε κάθε διάσταση κάνουν εύκολη τη διατήρηση της φυλακής για τις οντότητες που ελέγχουν το κοπάδι της ανθρωποκαλλιέργειας.)

Κάποιος (η κάποιοι) έμψυχος άνθρωπός αποφάσισε να κάνει την κατάλυση στον φρακταλικό χρόνο αυτής της δημιουργίας. Έτσι η κατάλυση, ήδη (στον γραμμικό χρόνο) ισχύει. Βέβαια αυτό που διαβάζετε ξεπερνά κατά πολύ τα συνηθισμένα συνομωσιολογικοπαρανοικά . Όμως κάποιοι δεν λατρεύουν ούτε ξόανα ούτε έχουν -ισμούς και τρώνε τα κθουλοειδή καλαμαρόχταποδα με λαδολέμονο στην σχάρα. Επίσης δεν χρειάζονται να κάνουν άσπορο σαμάντι γιατί περιποιούνται τον δημιουργό με 

Αστρονομία

Η διεθνής ομάδα των αστρονόμων χρησιμοποίησε τρία τηλεσκόπια – το υπέρυθρο τηλεσκόπιο της Αγγλίας, το τηλεσκόπιο της Subaru, αμφότερα στην Χαβάη και το Very Large Telescope της Χιλής – για να μελετήσουν τις τάσεις στην γένεση αστεριών από την αρχή της γενέσεως του σύμπαντος. Επεξεργαζόμενοι τα ευρήματα τους ανακάλυψαν ότι τα μισά αστέρια που υπήρξαν ποτέ δημιουργήθηκαν μεταξύ 9 και 11 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, και τα άλλα μισά κατόπιν. Αυτό σημαίνει ότι η τάση δημιουργίας νέων αστεριών έχει πέσει κατά 95%! Από όλα τα αστέρια που θα γεννηθούν ποτέ σε αυτό το σύμπαν.

Το πρόβλημα ήταν να βρούνε ακριβώς πόσα αστέρια γεννούσε το σύμπαν εν σχέση με το σήμερα, καθόσον έγινε σαφές ότι κάποια στιγμή έπεσε κάθετα η γέννηση νέων αστεριών. Τα αποτελέσματα έδειξαν καθαρά ότι τα μισά αστέρια που υπήρξαν ποτέ στο σύμπαν δημιουργήθηκαν πριν 9 δισεκατομμύρια χρόνια, ενώ τα υπόλοιπα μισά έκτοτε.

Στον ιστότοπο του τηλεσκοπίου της Subaru, ο συγγραφέας της μελέτης ο David Sobral τους πανεπιστημίου Leiden γράφει: «Η γέννηση αστεριών στο Σύμπαν σαν σύνολο ελαττώνεται συνεχώς τα τελευταία 11 δισεκατομμύρια χρόνια, είναι 30 φορές χαμηλότερη σήμερα από την έξαρση πριν 11 δισεκατομμύρια χρόνια. Εάν αυτή η τάση συνεχιστεί ούτε το 5% δεν θα υπάρχουν στο σύμπαν. Ζούμε καθαρά σε ένα Σύμπαν όπου κυριαρχούν γέρικα αστέρια. Όλη η δράση στο Σύμπαν συνέβη πριν δισεκατομμύρια χρόνια!».

Η μελέτη έχει δημοσιευθεί στα Monthly Notices της Royal Astronomical Society της Αγγλίας, και είναι διαθέσιμη για όποιον θέλει να την διαβάσει.

Υπολογίζουν ότι το Σύμπαν μας (η πραγματικότητα στην οποία ζούμε) σε λίγα δισεκατομμύρια χρόνια θα ξεμείνει από ατμό και θα δούμε το τελευταίο αστέρι αν ζουν άνθρωποι ακόμα.

Φανταστείτε ότι αυτά συμβαίνουν στο ένα τέταρτο της ζωής ενός Σύμπαντος, δηλαδή στο ήμισυ της διαστολής του γιατί το άλλο μισό είναι η συστολή. Επειδή όμως συμβαίνει πολύ ταχύτερα από ότι υπολογίζουν οι επιστήμονες έχουμε ήδη την ΚΑΤΑΛΥΣΗ!

ΑΙΣΩΠΟΣ: “Την ξέρω τη λύση !” σκέφθηκε ο γάιδαρος

Ένας γάιδαρος φορτωμένος με αλάτι διέσχιζε με κόπο ένα ποτάμι. Ξαφνικά χάνει την ισορροπία του και πέφτει μέσα. Όταν σηκώθηκε, διαπίστωσε πως ήταν πολύ ελαφρύτερος –επειδή, βέβαια, το αλάτι είχε λιώσει- και συνέχισε τον δρόμο του χαρούμενος.

Την επόμενη φορά που χρειάστηκε να διασχίσει το ποτάμι, θυμήθηκε την προηγούμενη εμπειρία του και αποφάσισε να ελαφρύνει και πάλι το φορτίο του. Ρίχνει, λοιπόν πάλι μια βουτιά στο νερό, αλλά όταν σηκώθηκε μετά βίας μπορούσε να σταθεί στα πόδια του. Το φορτίο είχε γίνει ασήκωτο, γιατί αυτή τη φορά ο καημένος ο γάιδαρος ήταν φορτωμένος με σφουγγάρια! Το βάρος τον ξαναέριξε στο νερό και ο καημένος ο γάιδαρος πνίγηκε.

Αν κάτι πέτυχε μία φορά, δεν σημαίνει πως θα πετυχαίνει κάθε φορά. Δεν είναι σοφό να προσηλώνεται κανείς σε έναν τρόπο, σε μία μέθοδο. Συχνά έχουμε την τάση να νομίζουμε πως μία στάση, ένας τρόπος δράσης είναι κατάλληλος για όλες τις περιπτώσεις. Δεν είναι όμως, γιατί είναι άλλο το αλάτι και άλλο το σφουγγάρι!

ΑΙΣΩΠΟΣ

Μέσα κοινωνικής δικτύωσης – Οι κουλοχέρηδες του διαδικτύου

Αυτό που επεδίωκαν πάντα οι μεγάλες εταιρίες του διαδικτύου είναι πως θα καταφέρουν να τους αφιερώνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο από τον χρόνο και την προσοχή μας.

Το πέτυχαν χορηγώντας μας κάθε τόσο μικρές δόσεις ντοπαμίνης, στέλνοντάς μας γκλινγκ και μπιπ και ντιν και φωτάκια ή άλλες ειδοποιήσεις επειδή κάποιος μας έκανε like ή σχολίασε μια φωτογραφία ή μια ανάρτηση ή οτιδήποτε άλλο. Αυτό μας παρακινεί να συνεισφέρουμε ακόμη περισσότερο περιεχόμενο ώστε κι αυτό με τη σειρά του να πάρει περισσότερα likes και σχόλια. Κάποιος το ονόμασε «βρόχο ανατροφοδότησης κοινωνικής επικύρωσης», επειδή εκμεταλλεύεται μια αδυναμία της ανθρώπινης ψυχολογίας.

Πως όμως είναι δυνατόν οι εταιρίες αυτές με μόνο λίγα κομμάτια κώδικα που εμφανίζονται σε μια οθόνη να ελέγχουν το μυαλό των χρηστών, να τους εκπαιδεύουν και να αλλάζουν τη συμπεριφορά τους με τρόπους που να τις εξυπηρετούν;

Απλοϊκά θα λέγαμε ότι αυτό λειτουργεί όπως οι κουλοχέρηδες, οι γνωστές μηχανές των καζίνο, που σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να ανταποκρίνονται άμεσα σε κάθε σας ενέργεια με οπτική, ακουστική και απτική ανατροφοδότηση. Ένα ντιν κάθε φορά που βάζετε ένα νόμισμα. Ένα κλατς όταν τραβάτε το μοχλό. Μια λάμψη έγχρωμου φωτός όταν το απελευθερώνετε. Γνωστό και σαν φαινόμενο του Παβλόφ, που πήρε το όνομά του από τον Ρώσο φυσιολόγο Ivan Pavlov, ο οποίος χτυπούσε ένα κουδούνι κάθε φορά που τάιζε τον σκύλο του, ώσπου, τελικά αρκούσε μόνο το κουδούνι να κάνει το στομάχι του σκύλου του να ανακατεύεται και τους σιελογόνους αδένες του να πάλλονται, σαν να μην μπορούσε πλέον να διαφοροποιηθεί το χτύπημα του κουδουνιού από τη σωματική αίσθηση του φαγητού.

Οι κουλοχέρηδες λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο, εκπαιδεύοντας το μυαλό μας να συνδυάζει τη συγκίνηση της εικονικής νίκης με τα εικονικά κουδουνίσματα. Η πράξη του τραβήγματος του μοχλού, ακόμη και χωρίς νόημα, γίνεται από μόνη της ευχάριστη.

Η αιτία που συμβαίνει αυτό είναι μια νευρολογική χημική ουσία που ονομάζεται ντοπαμίνη. Ο εγκέφαλός μας απελευθερώνει μικρές δόσεις όταν εκπληρώνουμε κάποια βασική ανάγκη, είτε βιολογική (πείνα, σεξ) είτε κοινωνική (στοργή, επιβεβαίωση). Η ντοπαμίνη δημιουργεί μια θετική συσχέτιση με όποιες συμπεριφορές ώθησαν στην απελευθέρωσή της, εκπαιδεύοντάς μας να τις επαναλάβουμε. Αλλά όταν αυτό το σύστημα ανταμοιβής ντοπαμίνης παραβιάζεται, μπορεί να μας αναγκάσει να επαναλάβουμε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Για να στοιχηματίσουμε ακόμα μια φορά, να καταναλώσουμε αλκοόλ ή απλά να αφιερώσουμε ώρες σε εφαρμογές ακόμα κι όταν μας κάνουν δυστυχισμένους.

Η ντοπαμίνη είναι ο συνεργός των social media μέσα στον εγκέφαλό μας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το smartphone μας μοιάζει και το αισθανόμαστε σαν κουλοχέρη, που σφύζει από πολύχρωμα σήματα ειδοποιήσεων, ήχους και απαλούς κραδασμούς. Αυτά τα ερεθίσματα δεν έχουν νόημα από μόνα τους νευρολογικά. Αλλά το τηλέφωνό μας τα συνδυάζει με δραστηριότητες, όπως η αποστολή μηνυμάτων σε έναν φίλο ή η προβολή φωτογραφιών, που είναι φυσικά ανταποδοτικές.

Οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης επιβάλλουν έναν καταναγκασμό –την ανάγκη σύνδεσης– που μπορεί να είναι ακόμη πιο ισχυρός από την πείνα ή την απληστία.

Μισό λεπτό να μπω στο Facebook να δω τη φωτογραφία που ανέβασε το παιδί (ο σύντροφος, ο φίλος κτλ). Κάτσε λίγο να διαβάσω και τα σχόλια. Τι λέει μωρέ αυτή, ποια είναι; Α! να και ο/η τάδε. Καλέ τι φωτογραφία είναι αυτή; Ουιιι τι λέει εδώ! σώπα!

Από τη στιγμή που αρχίζω να κλικάρω σε όλο και περισσότερες φωτογραφίες, σχόλια κτλ ο εγκέφαλός μου μπερδεύει τους ανθρώπους που συμπαθεί με τους ήχους και τα λαικ της διεπαφής των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (ΜΚΔ). Με τον καιρό αρχίζω να συνδέω τα ΜΚΔ με την ανάγκη μου για κοινωνική σύνδεση. Μαθαίνω να καλύπτω αυτή μου την ανάγκη με μια συμπεριφορά – χρησιμοποιώντας τα ΜΚΔ- που στην πραγματικότητα σπάνια θα εκπληρωθεί.

Οι μεγάλες πλατφόρμες – που όπως είπαμε λειτουργούν σαν κουλοχέρηδες – ανακάλυψαν και το μεγαλύτερο από τα κόλπα των καζίνο: τη διακοπτόμενη μεταβλητή ενίσχυση. Η ιδέα, αν και ακούγεται κάπως περίπλοκη, είναι υπερβολικά απλή. Ο ψυχολόγος B. F. Skinner διαπίστωσε στα πειράματά του ότι αν έβαζε κάποιον να κάνει μια επαναλαμβανόμενη εργασία – να λύσει ένα απλό παζλ, ας πούμε – και τον αντάμειβε κάθε φορά που το ολοκλήρωνε, συνήθως θα συμμορφωνόταν, αλλά θα σταματούσε αμέσως μόλις έπαυε κι αυτός να τον επιβραβεύει. Αλλά αν έδινε την ανταμοιβή μόνο κάποιες φορές και τυχαιοποιούσε τη συχνότητά και το μέγεθός της, τότε εκείνος θα ολοκλήρωνε το έργο πολύ πιο σταθερά και επίμονα. Και θα συνέχιζε να ολοκληρώνει το έργο ακόμη και πολύ αργότερα που μπορεί να σταματούσε τελείως τις ανταμοιβές – σαν να κυνηγούσε καταναγκαστικά την όποια πιθανότητα επιβράβευσης.

Οι κουλοχέρηδες αξιοποιούν αυτή την ψυχολογική αδυναμία μας σε απίστευτο βαθμό. Η μη προβλεψιμότητα της πληρωμής καθιστά πιο δύσκολη τη διακοπή τους. Τα social media κάνουν το ίδιο. Η ανάρτηση στο Twitter μπορεί να αποφέρει μεγάλη κοινωνική ανταμοιβή, με τη μορφή likes, retweet και απαντήσεων. Ή μπορεί να μην αποφέρει καθόλου ανταμοιβή. Το να μην γνωρίζετε ποτέ το αποτέλεσμα καθιστά πιο δύσκολο να σταματήσετε να τραβάτε το μοχλό.

Η διακοπτόμενη μεταβλητή ενίσχυση είναι ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό όχι μόνο των τυχερών παιχνιδιών και του εθισμού, αλλά και των καταχρηστικών σχέσεων. Οι κακοποιητικοί σύντροφοι αλλάζουν απρόβλεπτα μεταξύ καλοσύνης και σκληρότητας, τιμωρώντας τους συντρόφους για συμπεριφορές που προηγουμένως είχαν ανταμείψει με στοργή. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κάτι που ονομάζεται τραυματικός δεσμός. Το θύμα αναζητά ψυχαναγκαστικά μια θετική ενίσχυση, όπως ένας τζογαδόρος που ταΐζει έναν κουλοχέρη ή ένας εθισμένος στο ΜΚΔ που δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την πλατφόρμα – ακόμα κι αν, για πολλούς, αυτό τους κάνει μόνο πιο μοναχικούς.

Επιπλέον, ενώ η ανάρτηση στα ΜΚΔ μπορεί να μοιάζει σαν μια γνήσια αλληλεπίδραση μεταξύ εσάς και των διαδικτυακών φίλων σας, υπάρχει μια κρίσιμη, αόρατη διαφορά. Διαδικτυακά, η πλατφόρμα λειτουργεί ως αόρατος ενδιάμεσος. Αποφασίζει ποια από τα σχόλιά σας θα διανεμηθούν σε ποιον και σε ποιο πλαίσιο. Η επόμενη ανάρτησή σας μπορεί να προβληθεί σε άτομα που θα το λατρέψουν και θα το χειροκροτήσουν, ή σε άτομα που θα το μισήσουν και θα τσακώσουν, ή σε κανένα από τα δύο. Δε θα μάθεις ποτέ γιατί οι αποφάσεις του είναι αόρατες. Το μόνο που ξέρετε είναι ότι ακούτε επευφημίες, βλέπετε φωνές ή λαμπάκια.

Σε αντίθεση με τους κουλοχέρηδες, που δεν τους έχουμε οι περισσότεροι εντάξει στην καθημερινότητά μας, οι εφαρμογές των ΜΚΔ είναι μερικά από τα πιο εύκολα προσβάσιμα προϊόντα στον κόσμο. Είναι ένα καζίνο που χωράει στην τσέπη μας, και έτσι εκπαιδεύουμε σιγά σιγά τους εαυτούς μας να τραβάμε συνεχώς τον πιο πανταχού παρόν κουλοχέρη της ιστορίας.

Μια σύντομη Ιστορία των Οικονομικών Θεωριών: Σχολές και Ιδρυτές

«Η Ιστορία ομοιάζει με τον ρουν ποταμού εντός του οποίου χύνονται ως παραπόταμοι τα διάφορα γεγονότα της και τα οποία προστίθενται εις την ροήν της. Ο ποταμός της Ιστορίας διακρίνεται δια τας δυσερευνήτους πηγάς του και τας αγνώστους προς την αιωνιότητα εκβολάς του».

Η ιστορία είναι ταξίδι, ταξίδι γνώσεως, αυτογνωσίας και πολιτισμού. Στην σύγχρονη εποχή παρατηρείται η συνεχής μαθηματικοποίηση της οικονομικής επιστήμης αλλά και η μετατόπιση του επιστημονικού ενδιαφέροντος προς επαγγέλματα και επιστήμες με τεχνικο-παραγωγικό και μαθηματικό υπόβαθρο. Αποτέλεσμα αυτής της τάσης είναι η παραγκώνιση μαθημάτων (για παράδειγμα στα Πανεπιστήμια) όπως της Ιστορίας Οικονομικών Θεωριών (Ι.Ο.Θ) που στοχεύουν στην προσωπική ανάπτυξη και καλλιέργεια του πνεύματος των ανθρώπων και της δημιουργίας συνθετικού, ικανού αξιολογικού και δημιουργικού πνεύματος.

Η ιστορία αναπτύσσει ένα άτομο πολύπλευρα όσο και την κοινωνία τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. Η ιστορία αποτελεί τον καθρέπτη του κάθε έθνους και σε μικρογραφία του κάθε ατόμου αυτού του έθνους ή του πολιτισμού που ευρίσκεται καθώς αντανακλά την ιστορική εξέλιξη και διαδρομή της ψυχής και του «είναι» του κάθε έθνους στο χωρο-χρόνο.

Μέσω της ιστορικής εξέλιξης της οικονομικής επιστήμης και των οικονομικών θεωριών πραγματοποιείται ένα ταξίδι το οποίο διαδοχικά και σε βάθος μορφώνει, επηρεάζει και διαμορφώνει τα άτομα γνωστοποιώντας και συνθέτοντας στοιχεία από άλλους πολιτισμούς, φιλοσοφίες, κοινωνικές και θεσμικές αλλαγές καθώς και οικονομικών παραγόντων που οδήγησαν στην δημιουργία οικονομικών θεωριών.

Η αξία της Ιστορίας Οικονομικών Θεωριών είναι ότι επιτρέπει στα άτομα την κατανόηση και αναγνώριση των οικονομικών θεωριών και της συμβολής τους στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων αλλά και πολύπλευρα αναπτύσσει τους ανθρώπους μέσω της παροχής ιστορικών, οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών, θρησκευτικών, θεσμικών και πολιτιστικών γνώσεων και στοιχείων όλου του κόσμου και πως αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους και αναπτύσσουν το πνεύμα της ανθρωπότητας.

Στο παρόν άρθρο θα γίνει μία σύντομη περιγραφή/παράθεση των οικονομικών Σχολών και των ιδρυτών και σημαντικότερων εκπροσώπων της από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα με στόχο την παρουσίαση στους αγαπητούς αναγνώστες την ευρεία και μεγάλη εικόνα και αξία της Ι.Ο.Θ. τόσο για το άτομο όσο και για τον πολιτισμό και την επιστήμη και την διδασκαλία της στα Πανεπιστήμια.

Ξεκινώντας αρχικά με την ελληνική οικονομική σκέψη. Η ελληνική οικονομική σκέψη και Οικονομική Σχολή έχει ως εκπροσώπους της τον Ησίοδο, Πρωταγόρα, Κριτία, Περικλή, Ξενοφών, Πλάτων και Αριστοτέλη κατά κύριο λόγο. Η ελληνική οικονομική σχολή εξέτασε τα οικονομικά του οίκου και τα οικονομικά του κράτους ενώ έδωσε την ηθική κατεύθυνση στην οικονομία και την οικονομική πρακτική των ατόμων. Επίσης, κατά την περίοδο της Ελληνιστικής Εποχής (323 π.Χ. – 31 π.Χ.) παρατηρείται πληθώρα στοιχείων δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής (π.χ. Πτολεμαϊκό βασίλειο, βασίλειο των Αντιγονιδών).

Έπειτα την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας η σκέψη και η επιστήμη πήραν μία πιο σταθερή κατεύθυνση. Μετά τον διαχωρισμό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας τον 4ο αιώνα μ.Χ. σε Ανατολικό και Δυτικό τμήμα αναπτύχθηκε στο Ανατολικό τμήμα της τότε αυτοκρατορίας, στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (γνωστή ως Βυζάντιο) οι οικονομικές θεωρίες και σκέψεις των Πατέρων της Ανατολικής Εκκλησίας.

Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Βυζάντιο) συνέθεσε και θεμελίωσε το χριστιανικό πνεύμα. Κυριότεροι εκπρόσωποι που ασχολήθηκαν και με οικονομικά ζητήματα είναι οι Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας όπως οι Τρεις Ιεράρχες ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός (329-390), ο Βασίλειος ο Μέγας (330-379), ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος (345-407) και ο Γρηγόριος ο Νύσσης (335-394). Ασχολήθηκαν σημαντικά με τα οικονομικά προβλήματα της εποχής. Στην οικονομική οπτική τους είναι εμφανής ο χριστιανικός κανόνας ζωής και η χριστιανική διδασκαλία και ηθική. Επίσης πρέπει να θυμόμαστε και το ιδρύματα που είχε δημιουργήσει η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (δήθεν κοινωφελή ιδρύματα) που ''φιλοξενούσε'' χήρες και ορφανά (τότε υπήρχαν πολλές χήρες οι περισσότερες νεαρές 17-30 ετών λόγω των συνεχών πολέμων των κακουχιών και των ασθενιών) με την "μικρή" υποχρέωση τους να του μεταβιβάσουν όλη την περιουσία τους (και τις έκανε με το ζόρι μόναχες) (θυμηθείτε την ιστορία της δολοφονίας του Ανανία και της Σαπφείρας από τον Πέτρο). Όσο για τα ορφανά ζού­σαν κά­τω από την σκληρή καταπίεση της χριστιανικής δικτατορίας που αφού τους άρπαζε την όλη την περιουσία τους, τα μεν αγόρια τα έκλινε στα μοναστήρια και τα παρέδιδε στις ανώμαλες ορέξεις των μοναχών, στερώντας την Αυτοκρατορία από ενεργούς και (ανα-)παραγωγικούς πολίτες, στρατιώτες, και εργατικό δυναμικό, τα δε κορίτσια που αλίευε με επαγγελματίες πορνοβοσκούς από όλη την Αυτοκρατορία, τα εκπόρνευε όσο διάστημα μπορούσε και αργότερα τα έκλινε στα μοναστήρια για την δήθεν σωτηρία τους. Επίσης η δι­καστική εξουσία εδόθη στα χέρια των χριστιανών και δη των επισκόπων. Το δημόσιο χρήμα, όσο είχε απομείνει μετά τις αλόγιστες σπατάλες των αυτοκρατόρων, εδόθη στους χριστιανούς και ειδικά στους επισκόπους. Αυτοί το εξανέμισαν με το να χτί­ζουν εκκλησίες και μοναστήρια και στα δικά τους ενδιαφέροντα (στις ερωμένες/ους τους και στα εξώγαμά τους). Ακόμα οι ηλικιω­μέ­νοι, οι χή­ρες και τα ορ­φανά, που σε με­ρι­κές περιπτώσεις μπόρεσαν να περιθάλψουν, ζού­σαν κά­τω από τη σκληρή καταπίεση της χριστιανικής τους δικτατορίας, π.χ. δεν επέ­τ­ρε­παν στις νέες χήρες να ξαναπαντρευτούν και όλη η περιου­σία τους όπως και των θανόν­των ανδρών τους περιήρχετο στα χριστιανικά ιδ­ρύματα αυτοδι­καίως (όπως π.χ. στην Βασι­λειάδα του Αγίου Βασιλείου κ.ο.κ.) (Για δεύτερη παντρειά, χήρες και ζων­τοχήρες διαβάσετε να χαρείτε: Ματθαίος 19: 9-10, Μάρκος 10: 11-12, Λουκάς 16: 18, Α΄ Πρός Κοριν­θίους 7: 8-9, Α΄ Πρός Τιμόθε­ον 5: 5-16, κλπ.).

Στο δυτικό τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας αναπτύχθηκε η Σχολή των Σχολαστικών και η Σχολή της Σαλαμάνκα. Η Σχολή των Σχολαστικών ως κύριους εκπροσώπους της είχε τον Albertus Magnus (1193-1280), τον St. Thomas d’ Aquinus (1226-1274) {ελληνιστί ο Άγιος Θωμάς ο Ακινάτης}, ο Jean Dans Scotus (1274-1308) {ελληνιστί ο Ιωάννης ο Σκώτος}, ο St. Bernardinus di Siena (1380-1444) κ.α.

Για τους Σχολαστικούς η οικονομία ακολουθεί την χριστιανική ηθική ενώ οι Σχολαστικοί συγγραφείς επηρεάζονται και διαμορφώνονται από τον Αριστοτέλη ενώ οι Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας από τον Πλάτωνα.

Παράλληλα με την πάροδο των ετών αναπτύχθηκε και η Σχολή της Σαλαμάνκας με κύριους εκπροσώπους της που ευρίσκονταν στην Ισπανία όπως οι Franciso de Vittoria (1492-1544) και Navarrus (1492-1586) κ.α. Η σχολή αυτή ασχολήθηκε αρκετά με νομισματικά ζητήματα και ζητήματα αξίας των τιμών.

Αυτή την ιστορική περίοδο αναπτύχθηκαν στην Ευρώπη αυτές οι Σχολές ενώ στον μουσουλμανικό κόσμο αναπτύχθηκαν επίσης οικονομικές θεωρίες. Ασχολήθηκαν με οικονομικά ζητήματα ο Αλ-Τουρτουσί (1059-1126), ο Αβερρόης (1126-1198) και ο ιστορικός Ιμπν Χαλδούν (1332-1406).

Γυρίζοντας και πάλι στην Ευρώπη αναπτύχθηκαν κατά τον 15ο – 17ο αιώνα η Σχολή ή κάλλιον ειπείν οι οικονομικές θεωρίες των Εμποροκρατών που διανοίγουν την εποχή του εμπορικού καπιταλισμού. Κυριότεροι εκπρόσωποι στην Ισπανία της Εμποροκρατικής Σχολής αναδεικνύονται οι Luiz Ortiz, Damian de Olivares, Geronimo Uztariz, στην Ιταλία οι Nicollo Machiavelli, Gaspare Scaruffi, Bernardo Davanzati, Antonio Genovesi, Ferdinando Galiani κ.α., στην Γαλλία οι Malestroit, Jean Bodin, Boisguillebert κ.α., στην Αγγλία οι M.Misselden, Thomas Culpeper, G.Malynes κ.α.

Ως προς την Γερμανία και Αυστρία οι εμποροκράτες ονομάστηκαν Καμεραλιστές. Κύριοι εκπρόσωποί τους αναδείχθηκαν οι Wihelm von Schroeder, Joachin Becher και Philip Wihelm von Hoernigk. Κύρια ενασχόληση της εμποροκρατικής Σχολής ήταν το εμπορικό ισοζύγιο, η ναυτιλία, το εσωτερικό και εξωτερικό εμπόριο των κρατών.

Μετέπειτα ως οικονομική σχολή εμφανίστηκε η λεγόμενη Φυσιοκρατική Σχολή κατά τον 18ο αιώνα. Ιδρυτής της Σχολής ήταν ο ιατρός Francois Quesnay με σημαντικό έργο του το «Tableau Economique» (1753-1758). Έτεροι εκπρόσωποι της Σχολής είναι οι Victor de Mirabeau (1715-1789), Dupont de Nemours, Le Tronse (1713-1761) κ.α. Η κύρια ανάπτυξη της Σχολής ήταν στην Γαλλία ενώ αυτή επικεντρώθηκε σε εγχώρια ζητήματα της οικονομίας και ότι αυτή λειτουργεί και έχει ως πρότυπο την Φύση και την φυσική ροή των πραγμάτων. Κατά μία έννοια και τρόπο παρατηρείται ότι η Φυσιοκρατική Σχολή έβαλε τα θεμέλια και για την ανάπτυξη βασικών αρχών και κατευθύνσεων της Κλασσικής Σχολής.

Η δημιουργίας της Κλασσικής Σχολής εμφανίζει την δημιουργία του οικονομικού φιλελευθερισμού. Ο οικονομικός φιλελευθερισμός εκπροσωπείται στην Αγγλία από τον Καθηγητή Φιλοσοφίας Adam Smith (1723-1790) ενώ και άλλοι εν Αγγλία υποστηρικτές ήταν οι Tomas Robert Malthus (1766-1834), David Ricardo (1772-1823), Naussau Senior (1790-1864), John Stuart Mill (1806-1873) κ.α.

Αργότερα αναπτύσσεται στην Αγγλία και η Σχολή του Manchester η οποία εντάσσεται στον οικονομικό φιλελευθερισμό. Στην Γαλλία ο οικονομικός φιλελευθερισμός εκπροσωπήθηκε από τον επιχειρηματία Jean Baptiste Say (1767-1832), Frederic Bastiat (1801-1850) κ.α, στην Ισπανία από τους M. de Jovellanos (1744-1811), L.Labrada (1762-1842) κ.α, στην Ιταλία από τους F.Ferrara (1810-1900), A.Scialoja (1817-1877). Κύρια θέση της Σχολής αυτής το ελεύθερο εμπόριο, η μη κρατική παρέμβαση του κράτους στην οικονομία και ο καταμερισμός της εργασίας.

Στην συνεχή πάροδο των ετών και στην συνεχή εξέλιξη των οικονομικών ιδεών εμφανίστηκε και η Μαρξιστική Σχολή ή «Επιστημονικός Σοσιαλισμός» με ιδρυτή τον Karl Marx με κύριο έργο του το Das Kapital (1867) «Το Κεφάλαιο» ενώ βασικές θέσεις του ήταν ο ιστορικός υλισμός, οι κοινωνικές και οικονομικές αντιθέσεις και αντιφάσεις που δημιουργεί ο καπιταλισμός. Άλλοι έτεροι εκπρόσωποι της μαρξιστικής σχολής ήταν ο Friedrich Engels, K.Kautsky, P.Lafargue, R.Luxembourg, V.I.Lenin κ.α. Η Μαρξιστική Σχολή άρχισε κατόπιν κάποιων ετών να διασπάται. Δημιουργήθηκαν οι κατευθύνσεις των αναθεωρησάντων με εκπρόσωπο τον Bernstein (1850-1932), οι εξελικτικοί των θεωριών του Μάρξ όπως οι Vollmars και Vanderveld και στην κατεύθυνση των Φαβιανών όπως οι Sydney, Beatrice Webb κ.α.

Επόμενη οικονομική σχολή που εμφανίστηκε ήταν η Ιστορική Σχολή με ιδρυτή τον Friedrich List ο οποίος δημιούργησε την πρώτη κατεύθυνση αυτής η οποία αναφερόταν σε ένα σύνολο οικονομικών ιδεών για την Εθνική Οικονομία ενώ η δεύτερη κατεύθυνση ήταν η Ρομαντική Σχολή του Muller. Ο F.List επικεντρώθηκε στα στάδια εξέλιξης μίας εθνικής οικονομίας ενώ υποστηρικτές του ήταν οι W.Roscher, B.Hildebrad, K.Knies κ.α. Η δεύτερη κατεύθυνση με ιδρυτή τον A.Muller εμβάθυνε στην ιστορία και ψυχολογία για να εύρη απάντηση στα οικονομικά ζητήματα.

Επόμενη Σχολή είναι η Ηδονιστική Σχολή, γνωστότερη όμως με τα ονόματά της ως Αυστριακή Σχολή ή Σχολή της Βιέννης με ιδρυτή τον Carl Menger και υποστηρικτές τους Eugen von Bohm-Bawerk, Friedrich von Wieser κ.α. Αυτή είναι η πρώτη κατεύθυνση της Ηδονιστικής Σχολής ενώ η δεύτερη κατεύθυνση είναι αυτή της Σχολής της Λωζάννης ή της Οικονομικής Ισορροπίας με ιδρυτή τον Leon Walras και Vilfredo Pareto. Κύρια εστίαση της ηδονιστικής Σχολής ήταν η διπολική αντιθετική σχέση του μέγιστου οφέλους με όσο το δυνατό μικρότερη θυσία.

Συνεχίζοντας, εμφανίστηκε λίγα έτη μετά η Νεοκλασσική σχολή όπου εστίασαν στην δημιουργική σύνθεση των οικονομικών ιδεών της Κλασσικής Σχολής και της Ηδονιστικής Σχολής. Ιδρυτής της Σχολής ήταν ο Alfred Marshall ενώ υποστηρικτές της Σχολής ήταν οι John Bates Clark, Thomas Nixon Carver κ.α.

Επόμενη Σχολή η Θεσμική Οικονομική Σχολή ή Αμερικανική Οικονομική Σχολή. Ιδρυτής της ο Thorstein Veblen. Υποστηρικτές της Σχολής αυτής ήταν οι J.R.Commons, W.C.Mitchell κ.α. Η Θεσμική Σχολή ασχολήθηκε με την ερμηνεία των οικονομικών ζητημάτων από την οπτική των μη ορθολογικών παραγόντων.

Αργότερα τα χρόνια κυλούσαν και εμφανίστηκαν θεωρίες για την αξία του χρήματος όπου αυτό οδήγησε στην Φισεριανή Σχολή με ιδρυτή τον Irving Fisher.

Παράλληλα, με ζητήματα αξίας του χρήματος ασχολήθηκε και η Σχολή του Cambridge. Κλείνοντας αργότερα εμφανίστηκε η Σουηδική Οικονομική Σχολή με τον Knut Wicksell καθώς και η Κεϋνσιανή Οικονομική Σχολή με ιδρυτή της τον John Maynard Keynes.

Συμπερασματικά, παρατηρείται ότι η πληθώρα των οικονομικών Σχολών και οικονομικών ιδεών αντανακλά και σε κάθε εποχή την εξέλιξη του ανθρωπίνου πνεύματος και της επιστήμης. Από την παραπάνω περιγραφή της ιστορικής εξέλιξης των οικονομικών Σχολών γίνεται αντιληπτό ότι όλες αυτές οι οικονομικές θεωρίες αποτελούν την αντανάκλαση και εξέλιξη του ανθρώπινου πνεύματος στον χωρο-χρόνο προσαρμοζόμενη και στις εκάστοτε συνθήκες και ανάγκες της εποχής. Αυτή η παράθεση των οικονομικών Σχολών είχε στόχο να αναδείξει και την ποικιλία των Οικονομικών Θεωριών αλλά και τις απέραντες δυνατότητες που υπάρχουν για περισσότερη εξέλιξη των οικονομικών θεωριών και την δημιουργία νέων οικονομικών Σχολών.

Στις ημέρες μας οι νεότερες κατευθύνσεις των οικονομικών θεωριών ασχολούνται με την τεχνολογία και πληροφορική εντασσόμενες στο πλαίσιο της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (FinTech) και στην ψηφιοποίηση της οικονομίας και των ψηφιακών νομισμάτων.

Τέλος, η ιστορία βοηθά στο να κατανοηθούν οι αιτίες του παρελθόντος, οι σημερινές καταστάσεις του παρόντος που είναι προϊόντα του παρελθόντος και ο τρόπος λειτουργίας των ατόμων καθώς και την δημιουργία ενός λαμπρού μέλλοντος. Σε κάθε περίπτωση όπως είχε αναφέρει και ο Κικέρων στο έργο του De Oratore «Historia magistra vitae» που σημαίνει ότι η Ιστορία είναι η δασκάλα της Ζωής και είναι σημαντικό και υψηλοτάτης σημασίας να διδάσκεται η ιστορία κάθε επιστήμης.

Eπιχείρηση «Apache Snow»: Η «κρεατομηχανή» του Βιετνάμ

Αυτήν τη φορά, θα υπήρχε απεριόριστη υποστήριξη, δεν θα υπήρχαν χρονικοί περιορισμοί και επρόκειτο να εμπλακούν σοβαρές δυνάμεις.

Υπήρχε όμως και μια ακόμη διαφορά που δεν γνώριζαν οι Αμερικανοί: ο αντίπαλος θα στεκόταν και θα έδινε μάχη. Τα σχέδια που καταστρώθηκαν για την κοιλάδα Α Σάου προέβλεπαν τέσσερεις διαδοχικές επιχειρήσεις σε αυτήν: «Dewey Canyon», «Massachusetts Striker», «Apache Snow» και «Montgomery Rendezvous».

Το πρώτο τρίμηνο του 1969, οι δύο πρώτες επιχειρήσεις εξελίχθηκαν με διφορούμενα αποτελέσματα, που απέδειξαν την ισχυρή παρουσία του εχθρού στην κοιλάδα.

Η τρίτη κατά σειρά επιχείρηση «Apache Snow», προετοιμάσθηκε με καθημερινό βομβαρδισμό της κοιλάδας Α Σάου που διήρκεσε περισσότερο από έναν μήνα. Τους βομβαρδισμούς εκτελούσαν C-130, ρίχνοντας βόμβες «Daisy Cutters» των 10.000-15.000 λιβρών, με τις οποίες «ανοίχθηκαν» 30 χώροι κατάλληλοι για Ζώνες Προσγείωσης, μέσα στην πυκνή ζούγκλα.

Η επιχείρηση προέβλεπε τη χρήση 10 ταγμάτων, ένα σύνολο 2.800 ανδρών, προερχόμενα από αμερικανικές μονάδες πεζοναυτών, Ιππικού καθώς και Νοτιοβιετναμέζων.

Η βασική ιδέα προέβλεπε ότι το 9ο Σύνταγμα Πεζοναυτών και το 3ο Τάγμα του 5ου Συντάγματος Ιππικού θα έμπαιναν μαχόμενα στην κοιλάδα, πραγματοποιώντας στην ουσία μια επιθετική αναγνώριση με κατεύθυνση τα σύνορα του Λάος.

Ταυτόχρονα, το 3ο Σύνταγμα του νοετιοβιετναμεζικού Στρατού θα απέκοπτε την οδική αρτηρία που περνούσε από την κοιλάδα, ενώ το 1ο Τάγμα του 506ου Συντάγματος και το 2ο Τάγμα του 501ου Συντάγματος -και τα δύο από την 101η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία (Αεροκίνητη)1- επρόκειτο να καταστρέψουν επί τόπου τον εχθρό και να αποκόψουν τα δρομολόγια διαφυγής του προς το Λάος.

Μια άλλη μονάδα, το 3ο Τάγμα του 187ου Συντάγματος2, ανέλαβε, όπως έμελλε να αποδειχθεί, την πιο δύσκολη αποστολή: να εκκαθαρίσει και να καταλάβει το ύψωμα Ντονγκ Απ Μπία, στην πραγματικότητα μια σειρά διαδοχικών υψωμάτων ύψους 800, 900, 916 και 937 μέτρων.

Η κόλαση αρχίζει

Η Επιχείρηση «Apache Snow» ξεκίνησε στις 10 Μαΐου. Τις πρώτες πρωινές ώρες, 1.800 άνδρες των αμερικανικών 1/506, 2/501, 3/187 και των νοτιοβιετναμεζικών 4/1 και 2/1 ταγμάτων, βρίσκονταν έτοιμοι στη Βάση Πυρός «Blaze», 20 χλμ. νότια του Απ Μπία, περιμένοντας να επιβιβαστούν σε 64 ελικόπτερα UH-1D Huey.

Επρόκειτο να λάβουν μέρος στη μεγαλύτερη αεροκίνητη επιχειρήση του πολέμου στο Βιετνάμ. Το έργο της υποστήριξής τους, είχαν αναλάβει 10 πυροβολαρχίες ταγμένες σε 5 διαφορετικές Βάσεις Πυρός, ανεπτυγμένες στη γύρω περιοχή.

Μια ώρα πριν από την απογείωση των ελικοπτέρων, μαχητικά αεροσκάφη βομβάρδισαν για 50 λεπτά την ΖΠ, ακολούθησε φραγμός πυροβολικού για 15 λεπτά και την προετοιμασία ολοκλήρωσαν για 1 λεπτό ελικόπτερα εξοπλισμένα με ρουκέτες. Στις 6.49 π.μ. άρθηκαν τα πυρά, τα Huey άρχισαν να φθάνουν κατά κύματα των 16 και οι άνδρες να επιβιβάζονται σε αυτά.

Στην προκαθορισμένη ώρα, στις 7.30 π.μ. ακριβώς, 64 ελικόπτερα ήταν στον αέρα με τους πρώτους 400 άνδρες των 1/506 και 3/187 Ταγμάτων, υπό τη συνοδεία εξοπλισμένων Cobra. Τα ελικόπτερα διέσχισαν την κοιλάδα Α Σάου κατευθυνόμενα προς Νότο και στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας τα γύρω υψώματα ως κάλυψη, στράφηκαν προς Βορρά για τη ΖΠ, ακολουθώντας τα σύνορα με το Λάος.

Mέχρι τις 11.00 π.μ. περίπου, η επιχείρηση εξελισσόταν σύμφωνα με το σχέδιο. Ο διοικητής του 3/187 αντισυνταγματάρχης Ουέλντον Χάνικατ, ένας σκληρός βετεράνος πολεμιστής της Κορέας, είχε μετακινηθεί με μέρος του επιτελείου του στις θέσεις που είχε καταλάβει ο Λόχος D βορειοδυτικά του Ντονγκ Απ Μπία. Το ένστικτό του έλεγε ότι η παρουσία του εχθρού στην περιοχή ήταν μεγάλη.

Αντιλαμβανόταν από τα σημάδια ότι η μονάδα του είχε προσγειωθεί ακριβώς επάνω στη βάση του εχθρού και χωρίς να μπορεί ακόμη να εκτιμήσει τη δύναμη που θα αντιμετώπιζε, γνώριζε ότι θα χρειαζόταν κάθε διαθέσιμο τμήμα, εάν ο εχθρός αποφάσιζε να σταθεί και να δώσει μάχη. Ως εκ τούτου, ζήτησε από τον συνταγματάρχη Κόνμι να αποδεσμεύσει την εφεδρεία. Στις 2.30 μ.μ, ο Λόχος Β που αποτελούσε την εφεδρεία, προσγειώθηκε στην ΖΠ με εντολή να ανεβεί στο βουνό.

Όμως ο Χάνικατ καταλάβαινε ότι ο λοχαγός Λίτμαν δεν θα τα κατάφερνε πριν πέσει το σκοτάδι, με αποτέλεσμα να επιτρέψει την ολοκλήρωση της αποστολής για το επόμενο πρωινό. Οι άνδρες του Λόχου Β κινήθηκαν αργά στο ανώμαλο έδαφος, περνώντας από παγίδες, υπερυψωμένες σκοπιές, φωτιές που ακόμη κάπνιζαν και πρόσφατα κομμένα πούντσι, ενώ πυρά πυροβολικού και όλμων έπεφταν σε διάφορες ύποπτες περιοχές.

Η προπορευόμενη διμοιρία δεν άργησε να έλθει σε επαφή με τον εχθρό κι έπειτα από κλήση πυρών πυροβολικού που σίγησε τα εχθρικά πυρά, οι Αμερικανοί ανακάλυψαν 4 πτώματα του εχθρού. Χωρίς να μπορεί να γίνει τίποτε άλλο, ο Χάνικατ διέταξε τον Λίτμαν να λάβει θέσεις άμυνας για να διανυκτερεύσει, ενώ το πυροβολικό σφυροκοπούσε καθ’ όλη την νύκτα τις εχθρικές θέσεις.

Λίγο πριν από την αυγή της επομένης, οι αλεξιπτωτιστές εκτέλεσαν ένα «τρελό λεπτό»3 ραντίζοντας με τα όπλα τους την περίμετρο των θέαεών τους. Στις 7.50 π.μ., ο Λόχος Β ξεκίνησε την προσπάθειά του, ανακαλύπτοντας ίχνη αίματος, παρατημένα όπλα και υλικά καθώς και 8 πτώματα του εχθρού, ενώ οι άλλοι τρεις λόχοι ερευνούσαν αργά την περιοχή, ανακαλύπτοντας εχθρικά καταφύγια, εφόδια και τηλεφωνικά καλώδια.

Τα τελευταία σήμαιναν ότι εκεί κοντά, στη συγκεκριμένη περιοχή, βρισκόταν κάτι σημαντικό, ένα αρχηγείο ή βάση. Γύρω στις 4.00 μ.μ., η προπορευόμενη 4η Διμοιρία του Λόχου Β συνάντησε και πάλι τον εχθρό και στην άγρια αψιμαχία που ξέσπασε, έχασε 4 άνδρες.

Καλώντας πυρά πυροβολικού και αεροπορική υποστήριξη, έγινε αναδίπλωση και οι Αμερικανοί συγκέντρωσαν τους νεκρούς και τους τραυματίες. Στις 5.30 μ.μ. όμως η κακοτυχία χτύπησε.

Εξοπλισμένα ελικόπτερα προσέβαλαν τον εχθρό, όταν ένα από αυτά εκτόξευσε ρουκέτες εναντίον του Σταθμού Διοικήσεως του Χάνικατ, με αποτέλεσμα να φονευθούν 2 άνδρες και να τραυματισθούν 35, μεταξύ των οποίων και ο ίδιος ο Χάνικατ.

Αυτός άρπαξε τον ασύρματο απαιτώντας απ’ όλα τα αεροσκάφη να κάνουν έλεγχο πρώτα με τον Σταθμό Διοικήσεώς (ΣΔ) του και διέκοψε τις αεροπορικές προσβολές μέχρι να σηματοδοτηθούν καλύτερα οι φίλιες θέσεις.

Αργότερα, την ίδια ημέρα, οι Αμερικανοί απέκτησαν μια καλύτερη εικόνα για τον εχθρό που αντιμετώπιζαν. Από έγγραφα που βρέθηκαν, έγινε φανερό ότι στην περιοχή βρισκόταν το 29ο Σύνταγμα του βορειοβιετναμεζικού Στρατού, γύρω στους 1.200 με 1.800 άνδρες, το οποίο είχε ως αποστολή να διεισδύσει στην κοιλάδα και να επιτεθεί στην πόλη Χιούε. Βάσει των πληροφοριών αυτών, ο Χάνικατ προχώρησε στις 12 Μαΐου σε αναδιάταξη των τμημάτων του. Ο Λόχος C που βρισκόταν 300 μ. νοτιοδυτικά του ΣΔ, διατάχθηκε να κινηθεί ανατολικά προς το όρος Απ Μπία, ο Λόχος Α που βρισκόταν κοντά στα σύνορα να επανέλθει στον ΣΔ απαλλάσοντας τον Λόχο D, ο οποίος με τη σειρά του ανέλαβε να ανοίξει διάδρομο βορειανατολικά κι εν συνεχεία να επιτεθεί στο βουνό από εκεί.

Η ημέρα κύλησε με 8 αεροπορικές προσβολές, η τελευταία στις 5.34 μ.μ. το απόγευμα. Ναπάλμ, βόμβες των 500 και 1.000 λιβρών, μαζί με οβίδες κάθε διαμετρήματος, ανέσκαψαν τις εχθρικές θέσεις, αλλά με παράλληλη κίνηση των λόχων, ώστε να βελτιώσουν τις θέσεις τους. Ο εχθρός δεν έμεινε απαθής. Όταν ο Λόχος Β κινήθηκε, ανεβαίνοντας την πλαγιά, δέχθηκε και πάλι πυρά.

Μέσα από τα μονοπάτια που είχαν δημιουργηθεί στη ζούγκλα από τις βόμβες και τις οβίδες, οι αλεξιπτωτιστές έβλεπαν εχθρικές φωλεές, τις οποίες εξουδετέρωναν χρησιμοποιώντας ελαφρά ΠΑΟ, ενώ οι Βορειοβιετναμέζοι άφηναν χειροβομβίδες να κυλούν προς τα κάτω, οι οποίες τραυμάτισαν 6 Αμερικανούς. Προ αυτής της κατάστασης, ο Λοχαγός Λίτμαν διέταξε τους άνδρες του να συμπτυχθούν, μαζεύοντας τους τραυματίες και άφησε τα ελικόπτερα και τα αεροπλάνα να γαζώσουν την περιοχή εκ νέου, με πυροβόλα και ναπάλμ.

Προβλήματα όμως αντιμετώπισε και ο Λόχος D. Προχωρόντας αργά σε φάλαγγα κατ’ άνδρα μέσα στην πυκνή βλάστηση, οι Αμερικανοί δέχθηκαν από τρεις κατευθύνσεις πυρά ελευθέρων σκοπευτών που καιροφυλακτούσαν στις κορυφές των δέντρων. Παρά τα καταιγιστικά πυρά που έριξαν εναντίον του, ο εχθρός συνέχιζε να κινείται τριγύρω, αόρατος.

Με τις απώλειες να διογκώνονται, ο Χάνικατ έστειλε σκαπανείς για να δημιουργήσουν μια νέα ΖΠ κοντά στον Λόχο Β. Ένα από τα ελικόπτερα που τους μετέφερε, χτυπήθηκε καίρια και συνετρίβη, χωρίς όμως απώλειες και μαζί με τη βοήθεια των ανδρών του Λόχου Β, άνοιξαν μέχρι τις 3.00 μ.μ. την ΖΠ. Στο μεταξύ, 100 μ. βόρεια του ΣΔ του Χάνικατ είχε δημιουργηθεί μια άλλη ΖΠ.

Ο Λόχος Β έλαβε θέσεις για την νύκτα 350 μ. βορειοανατολικά από τη ΖΠ του, ενώ ο Λόχος C, που αργά το απόγευμα είχε πέσει σε ενέδρα υφιστάμενος τραυματίες, κινήθηκε περί τα 500 μ. νοτιοανατολικά αυτής. Προς τον Βορρά, περί τα 500 μ., εγκαταστάθηκε ο Λόχος D, ενώ στον ΣΔ παρέμεινε ο Λόχος Α. Όμως η νύκτα δεν επρόκειτο να είναι ήρεμη. Ο εχθρός παρενόχλησε όλες τις θέσεις και τα μεσάνυκτα εκτόξευσε με μεγάλη ακρίβεια πυρά όλμων.

Από νωρίς το πρωί της 13ης Μαΐου, ξεκίνησαν αεροπορικές επιδρομές που μέχρι το τέλος της ημέρας έφτασαν σε αριθμό τις 10. Τα F-4 έριχναν βόμβες επιβραδυνόμενης πυροδότησης ώστε να διασχίσουν το πυκνό φύλλωμα της ζούγκλας, διεισδύοντας στις προετοιμασμένες θέσεις του εχθρού. Μετά τις πρώτες πρωινές αεροπορικές προσβολές, ξεκίνησε η προγραμματισμένη επιθετική αναγνώριση.

Οι Αμερικανοί κινήθηκαν χωρίς ακόμη να έχουν αντιληφθεί την επιμελημένη οχύρωση του αντιπάλου και λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι οι όποιες «εστίες» αντίστασης είχαν πλέον εξουδετερωθεί.

Οι Λόχοι B και C επιχείρησαν και πάλι την κοπιαστική άνοδο στην πλαγιά, για να δεχθούν έναν καταιγισμό πυρών από ρουκέτες, χειροβομβίδες, αυτόματα και σκοπευμένα πυρά. Οι τραυματίες που κατηφόριζαν στις γραμμές εξόρμησης για να δεχθούν τις πρώτες βοήθειες, πλήθαιναν, διασταυρωνόμενοι με συναδέλφους που προωθούσαν κιβώτια πυρομαχικών στους ώμους τους. Μια αιφνιδιαστική αντεπίθεση στην περίμετρο του ΣΔ του Λόχου C προκάλεσε 2 νεκρούς και 5 τραυματίες και η ισχύς της κάμφθηκε μόνο μετά την κλήση πυρών πυροβολικού από τον προκεχωρημένο παρατηρητή.

Παρόμοια ήταν και η κατάσταση στον Λόχο D, ο οποίος αφού διέσχισε ένα ποτάμι, ανέβηκε στις πλαγιές μιας χαράδρωσης κι επιτέθηκε προς την κορυφή του Απ Μπία. Η εχθρική αντίδραση όμως προκάλεσε τον τραυματισμό 8 ανδρών.

Δίνοντας άγρια μάχη, ο λόχος ζήτησε αεροπορική υποστήριξη κι ένα ελικόπτερο για την εκκένωση των τραυματιών, το οποίο εμφανίσθηκε στις 3.10 μ.μ. Καθώς οι τραυματίες έμπαιναν στο ελικόπτερο, μια ρουκέτα RPG έσκασε στο εσωτερικό του, φονεύοντας δύο και τραυματίζοντας έναν άνδρα. Ο Λόχος D άρχισε να αναδιπλώνεται, περνώντας από το ίδιο ανώμαλο έδαφος που είχε διασχίσει, δαπανώντας ακόμη και μια ώρα για να προχωρήσει 100 μ.!

Αργά το απόγευμα, η 3η Διμοιρία του Λόχου Α έφθασε επί τόπου και η κοπιώδης κίνηση συνεχίσθηκε. Όμως η βροχή που άρχισε να πέφτει, κατέστησε κάθε προσπάθεια μάταιη, κουρελιάζοντας περισσότερο το ηθικό των κουρασμένων ανδρών. Ο λοχαγός διέταξε λήψη αμυντικών θέσεων για τη νύκτα, καλώντας πυρά πυροβολικού στην περίμετρό του, που συνεχίσθηκαν καθ’ όλη τη νύκτα για προληπτικούς λόγους.

Λίγο μετά τα μεσάνυκτα, ο εχθρός ανταπέδωσε, εκτοξεύοντας πυρά όλμων από το έδαφος του Λάος και για να ανακουφίσει την κατάσταση, ο Χάνικατ κάλεσε ένα εξοπλισμένο AC-47 «Spooky» που γάζωσε την περιοχή. Ο εχθρός πράγματι δεν επιχείρησε νυκτερινή επίθεση, αλλά η κατάσταση ήταν τέτοια που υποχρέωσε το Συνταγματάρχη Κόνμι να επέμβει στην όλη επιχείρηση, διατάσσοντας το 1/506 να εγκαταλείψει την αρχική του αποστολή και να συνδράμει το 3/187 στην επίθεσή του κατά του Απ Μπία. Για 4 συνεχείς ημέρες οι αλεξιπτωτιστές είχαν «σκοντάψει» εκεί, συναντώντας ισχυρή αντίσταση, σε αντίθεση με τις άλλες περιοχές της κοιλάδας.

Στις 7.56 π.μ. της 14ης Μαΐου, εκτοξεύθηκε η πρώτη συγκεντρωτική επίθεση των αλεξιπτωτιστών. Έχοντας ξεγράψει τον ακινητοποιημένο Λόχο D από τα σχέδιά του και βλέποντας τον χρόνο να περνά, ο Χάνικατ αποφάσισε να επιτεθεί με δύο μόνο λόχους, κρατώντας τον Λόχο Α για την ασφάλεια του ΣΔ. Αν και η σκέψη δεν του πολυάρεσε, αναγνώριζε ότι, εάν περίμενε μια ημέρα ακόμη, θα έδινε περισσότερο χρόνο στον αντίπαλο για να ενισχυθεί.

Ο Λόχος C κινήθηκε ανατολικά ανεβαίνοντας σε μια στενή ράχη που λόγω του διαγραφομένου σχήματος από αέρος ονομάσθηκε «Δάκτυλο 1», ενώ 150 μ. βόρεια, στο «Δάκτυλο 2», άρχισε να ανεβαίνει ο Λόχος Β. Αμέσως ήλθαν σε επαφή με τον εχθρό, αλλά συνέχισαν, με αποτέλεσμα ο Λόχος C να φθάσει την κορυφή στις 8.43 π.μ., αντιμετωπίζοντας αλυσιδωτές φωλεές αντιστάσεως και αυτοσχέδιες νάρκες κατά προσωπικού, που είχαν στηθεί επάνω στα δέντρα. Ο λόχος συνέχισε να αναβαίνει δεχόμενος πυκνά πυρά απ’ όλες τις κατευθύνσεις, με αποτέλεσμα την αύξηση των απωλειών με δύο νεκρούς και 15 τραυματίες στην 3η Διμοιρία μόνο, τη μόνη που δεν είχε καθηλωθεί στις πλαγιές.

Μια διμοιρία του Λόχου Β κατάφερε στην τέταρτη προσπάθεια να ανέλθει στον λόφο με 7 τραυματίες, αλλά η δεύτερη σειρά πολυβολείων του εχθρού προκάλεσε τον τραυματισμό άλλων 6. Τελικά, η ορμή των προπορευόμενων διμοιριών των δύο λόχων, άρχισε να κάμπτεται και ο Χάνικοτ απέστειλε διμοιρία του Λόχου Α για να καλύψει την υποχώρησή τους.

Η ατυχία όμως χτύπησε και πάλι σε αυτή την κρίσιμη φάση, όταν ρουκέτες από ελικόπτερα έπεσαν επάνω στη διμοιρία μόλις αυτή ξεκινούσε, φονεύοντας έναν και τραυματίζοντας 3 άνδρες. Στην προσπάθειά της για βοήθεια, η 2η Διμοιρία του Λόχου C δέχθηκε ένα βλήμα RPG που εξόντωσε μια ομάδα 4 τραυματιοφορέων, εκτόξευσε τον ασυρματιστή στην πλαγιά και φόνευσε άλλον έναν. Η ορμή της επίθεσης χάθηκε εντελώς. Επιπλέον, οι συνολικές απώλειες του λόχου έφθαναν πλέον τους 52 νεκρούς και τραυματίες, περίπου το 50% της δύναμης!

Παρά τις 13 αεροπορικές επιδρομές της ημέρας, ο σκληροτράχηλος αντίπαλος δεν έδειχνε κανένα σημάδι κάμψης. Μέχρι το βράδυ, οι αλεξιπτωτιστές είχαν 12 νεκρούς και 80 τραυματίες, πολλοί από αυτούς σοβαρά, οι οποίοι μέχρι να πέσει το σκοτάδι είχαν μεταφερθεί με ελικόπτερα στα μετόπισθεν. Η νύκτα πέρασε με τις αργές βόλτες ενός «Spooky» επάνω από την περιοχή και το κατά διαστήματα ράντισμα των εχθρικών θέσεων δυτικά των φιλίων θέσεων προς τα σύνορα με το Λάος.

Με το ξημέρωμα, αεροπλάνα, ελικόπτερα και πυροβόλα από 10 βάσεις πυρός, άρχισαν και πάλι να ανασκάπτουν τις θέσεις του εχθρού, δημιουργώντας ένα απόκοσμο τοπίο. Οι Βορειοβιετναμέζοι υπέμεναν στωικά το άγριο σφυροκόπημα, καλυμμένοι στις προετοιμασμένες θέσεις τους. Παρά τη σφοδρότητα των βομβαρδισμών, ο Βορειοβιετναμέζοι διατηρούσαν την υπεροχή όχι μόνο ως προς το πλεονέκτημα του προσφερόμενου και πολύ καλά οργανωμένου εδάφους που κατείχαν. Υπερείχαν και αριθμητικά σε σχέση με τις επιτόπου αμερικανικές δυνάμεις, κάτι που είχε αντιληφθεί ήδη και ο Χάνικατ.

Στις 12.00 μ.μ. οι Λόχοι Α και Β επιτέθηκαν στα «Δάκτυλα 1» και «2». Η 4η Διμοιρία του εξαντλημένου Λόχου Β άρχισε να ανεβαίνει την πλαγιά, όταν μια νάρκη κατά προσωπικού τραυμάτισε τους δύο προπορευόμενους. Ο επικεφαλής κάλεσε αμέσως αεροπορική υποστήριξη και μετά από μερικές βόμβες των 250 λιβρών, οι άνδρες συνέχισαν βάλλοντας με τα όπλα τους. Αυτήν τη φορά ανέτρεψαν τα πολυβολεία σκοτώνοντας 8 αντιπάλους, πλην όμως πυρά πολυβόλων και ελευθέρων σκοπευτών τούς σταμάτησαν. Καταδεικνύοντας τις εχθρικές θέσεις με καπνό, κλήθηκαν ελικόπτερα για υποστήριξη.

Βροχή πυρών εκτοξεύθηκε επάνω από τους άνδρες του λόχου, αλλά κατά τραγικό τρόπο μια ολόκληρη ομοβροντία ρουκετών χτύπησε τον ΣΔ του Λόχου Β, φονεύοντας έναν και τραυματίζοντας 15 άνδρες, μεταξύ των οποίων και τον λοχαγό Λίτμαν. Διαισθανόμενοι ίσως την αναταραχή που είχε επέλθει στους Αμερικανούς, οι Βορειοβιετναμέζοι εκτόξευσαν μια αντεπίθεση κατά των ανδρών που είχαν ανέλθει στο ύψωμα, αλλά χάρις στην αντίδραση δύο αλεξιπτωτιστών που επάνδρωναν ένα Μ60, αυτή ανακόπηκε. Παρά ταύτα, το χτύπημα από τα ελικόπτερα είχε ουσιαστικά αποδιοργανώσει την αμερικανική επίθεση, αφού μεταξύ των τραυματιών ήταν ο λοχαγός, ο προωθημένος παρατηρητής και ο αρχιλοχίας του Λόχου Β.

Παρόμοια είχε εξελιχθεί και η επίθεση του Λόχου Α, του οποίου η 1η Διμοιρία αναχαιτίσθηκε μπροστά από μια σειρά πολυβολείων και διασπάσθηκε στα δύο, με αποτέλεσμα να διαταχθεί υποχώρηση. Ο Χάνικατ ανακάλεσε την επίθεση και διέταξε τους δύο λόχους να εγκατασταθούν από κοινού σε θέσεις για διανυκτέρευση, ενώ κατηύθυνε όλα τα διαθέσιμα πυρά όλμων και πυροβολικού για να καλύψουν την κίνησή τους.

Μέχρι τις 4.00 μ.μ. οι δύο λόχοι είχαν ενωθεί και άρχισαν να οργανώνουν τις θέσεις τους. Αγανακτισμένος από το τρίτο περιστατικό χτυπήματος από φίλιες δυνάμεις, ο Χάνικατ κάλεσε τον αξιωματικό σύνδεσμο πυροβολικού και του τα έψαλε μιλώντας έξω από τα δόντια. Απείλησε μάλιστα ότι την επόμενη φορά που θα γινόταν κάτι τέτοιο, θα διέταζε τους άνδρες του να συγκεντρώσουν τα πυρά εναντίον του υπεύθυνου.

Κατά τη νύκτα, ο εχθρός προσπάθησε να χτυπήσει μέσω του Λάος τον Λόχο C και τον ΣΔ του τάγματος, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση ενός εξοπλισμένου C-119 «Shadow». Επιπλέον, ο διοικητής του 1/506, που είχε διαταχθεί να συνδράμει στην προσπάθεια, γνωστοποίησε ότι είχε φτάσει 1.200 μ. νοτιοανατολικά της ΖΠ του Λόχου Β.

Η 16η Μαΐου ξεκίνησε όπως ακριβώς και οι προηγούμενες ημέρες: σαρωτικοί βομβαρδισμοί πυροβολικού και Αεροπορίας σε κάθε γνωστή ή ύποπτη περιοχή. Προηγουμένως, ένας πρώτος έλεγχος του Λόχου C στην περιοχή του, αποκάλυψε 14 πτώματα του εχθρού. Έπειτα από τον αιματηρό και άκαρπο αγώνα τόσων ημερών, ο Χάνικατ έκρινε ότι έπρεπε να ανακουφίσει τον Λόχο D που είχε περάσει δύσκολες ώρες μέσα στη χαράδρωση, κατά την προσπάθειά του να φθάσει στην κορυφή του υψώματος. Έτσι τον διέταξε να επιστρέψει και να αναλάβει την ασφάλεια της ΖΠ του Λόχου Β.

Ο Λόχος Α επρόκειτο να οδηγήσει τη νέα επίθεση, υποστηριζόμενος από μια πλευρική επίθεση του 1/506 Τάγματος. Το τελευταίο όμως, αν και πολύ κοντά, είχε ήδη μπλέξει άσχημα. Μια εχθρική διμοιρία προσέβαλε τα προπορευόμενα στοιχεία του νεοφερμένου τάγματος και τα σφοδρά πυρά που δέχθηκε από τα Υψώματα 800, 900 και 916 δεν του επέτρεψαν να βρεθεί έγκαιρα στην καθορισμένη θέση για υποστήριξη της επίθεσης του 3/187. Ο συνταγματάρχης Κόνμι δεν επιθυμούσε να πραγματοποιηθεί η επίθεση χωρίς την υποστήριξη αυτή και ο Χάνικατ την ακύρωσε με ένα αίσθημα αγανάκτησης, καθώς θεωρούσε ότι το 1/506 καθυστερούσε υπερβολικά, την ώρα που ο εχθρός συγκέντρωνε ενισχύσεις από το Λάος για να αποκρούσει οριστικά από την περιοχή τους άνδρες του.

Καθώς η ορμή των επιχειρήσεων διακόπηκε μετά τις εξελίξεις αυτές, ο Χάνικατ αποφάσισε να αφιερώσει όλη τη 17η Μαΐου για την προετοιμασία της επίθεσης, εφοδιάζοντας τους άνδρες με χειροβομβίδες αερίων και προστατευτικές προσωπίδες, με τις οποίες θα χτυπούσαν τον εχθρό. Οι Βορειοβιετναμέζοι είχαν και αυτοί την ευκαιρία να ανασυνταχθούν, χωρίς τον κίνδυνο της θανάσιμης καταιγίδας βομβών και οβίδων.

Από την πλευρά του, το 1/506 συνέχισε να μάχεται χωρίς όμως να καταφέρει τελικά να λάβει την προβλεπόμενη θέση εξόρμησης. Όταν νύκτωσε μάλιστα, η επαφή μεταξύ των δύο ταγμάτων ήταν σποραδική και μόνο.

Το πρωί της 18ης Μαΐου, ισχυρός βομβαρδισμός χτύπησε και πάλι τα εχθρικά υψώματα. Όμως ατυχώς, οι πρώτες οβίδες αερίων έπεσαν επάνω στον Λόχο Α, με αποτέλεσμα να διαταχθεί παύση των πυρών. Στις 10.25 π.μ. οι Λόχοι A και D ξεκίνησαν να ανεβαίνουν στα «Δάκτυλα 1» και «2», τα οποία είχαν αποδειχθεί τα μόνα προσιτά δρομολόγια που οδηγούσαν στην κορυφή. Όλοι οι άνδρες φορούσαν για πρώτη φορά στη μάχη αλεξίθραυσμα γιλέκα κι έφεραν αυξημένο αριθμό χειροβομβίδων, ορισμένοι μέχρι και 10, για να εξουδετερώσουν τις εχθρικές θέσεις. Μέχρι τις 12.15 μ.μ. οι λόχοι σταμάτησαν στις θέσεις τους για να γίνει ολική συγκέντρωση πυρών αερός, πυροβολικού και κάθε όπλου υποστήριξης που έφεραν οι άνδρες μαζί τους.

Στον Λόχο D, ο υπολοχαγός Λίπσκομπ που οδηγούσε την 3η Διμοιρία, έπεσε σε μια σειρά πολυβολείων, χάνοντας 3 άνδρες. «Συνεχίστε», διέταξε από πιο πίσω ο Λοχαγός Σάντερς. «Έχουν claymore παντού εδώ πάνω. Αν προσπαθήσουμε να κινηθούμε, θα τις σκάσουν επάνω μας», απάντησε ο Λίπσκομπ. «Πρέπει να κινηθείτε, με ή χωρίς claymore. Πυροβόλησέ τους αν χρειαστεί, αλλά πρέπει να ανεβάσεις αυτούς τους άνδρες στον λόφο. Είναι η μόνη μας ελπίδα. Εάν μείνουμε εδώ, θα μας σκοτώσουν», απάντησε ο λοχαγός. Ο Λίπσκομπ επιτέθηκε με δύο άνδρες του σε μια σειρά χαρακωμάτων, ενώ τρεις άλλοι τους κάλυπταν. Μια χειροβομβίδα έσκασε στο πόδι του υπολοχαγού, τινάζοντάς τον κάτω στην πλαγιά και φονεύοντάς τον.

Ένας ελεύθερος σκοπευτής σκότωσε έναν άλλο άνδρα που επιχείρησε να συνεχίσει. Μικρές ομάδες του εχθρού χτυπούσαν πλευρικά τον λόχο, φθάνοντας μέχρι και τη θέση του λοχαγού ο οποίος σκότωσε 2 αντιπάλους, ενώ οι άνδρες της Ομάδας Διοικήσεως αντιμετώπισαν τους άλλους. Ο Σάντερς διέταξε τον υπολοχαγό Ουάλντεν να συνεχίσει την επίθεση με την 1η Διμοιρία. Λίγο μετά ο λοχαγός χτυπήθηκε στο χέρι και ο Ουάλντεν ανέλαβε τον λόχο, ενημερώνοντας τον Χάνικατ ότι δεν επρόκειτο να κάνουν πίσω. Ζήτησε όμως πυρομαχικά, τα οποία έφτασαν με ελικόπτερα. Οι άνδρες του Λόχου D συνέχισαν να προχωρούν αργά, έρποντας στην πλαγιά, ενώ πυρά και χειροβομβίδες έπεφταν τριγύρω.

Οι στρατιώτες Χάρις και Λιτλ όρμησαν βάλλοντας με ένα πολυβόλο, αλλά ο Χάρις δέχθηκε μια σφαίρα στον λαιμό κι ο στρατιώτης Μάθιου που έσπευσε σε βοήθεια, φονεύθηκε δευτερόλεπτα αργότερα. Πιο δίπλα, ο στρατιώτης Στιβ Κοροβέσης, ένας νεοφερμένος στη μονάδα, χτυπήθηκε από θραύσματα και απομακρύνθηκε. Βρισκόταν στο Βιετνάμ μόλις ένα μήνα και η πρώτη του μάχη είχε διαρκέσει μόλις 10 λεπτά.

Ο εχθρός άρχισε να χτυπά πλευρικά τους αλεξιπτωτιστές που ο Ουάλντεν προσπαθούσε να ενθαρρύνει κινούμενος κατά μήκος της γραμμής τους. Δύο άνδρες που επιχείρησαν να προχωρήσουν χτυπήθηκαν. Ο νοσοκόμος της 1ης Διμοιρίας που έσπευσε σε βοήθεια, δέχθηκε 5 σφαίρες στο στήθος. Παρόλο που ένας συνάδελφος έτρεξε και τον έσυρε πίσω σε έναν κρατήρα, η προσπάθεια ήταν μάταιη, αφού το θύμα εξέπνευσε.

Νότια του Λόχου D, ο Λόχος Α συνέχιζε τη δική του προσπάθεια, δεχόμενος επιθέσεις και στα δύο πλευρά. Η 3η Διμοιρία προηγείτο ανεβαίνοντας σε μια πλαγιά με εξοντωτική για τους άνδρες κλίση 30 μοιρών και, αφού πέρασε μια σειρά πολυβολείων, φόνευσε περί τους 10 εχθρούς και κινήθηκε προς τη δεύτερη σειρά. Αν και οι αναφορές που ελάμβανε ο Χάνικατ ήταν αισιόδοξες, η επίθεση δεν είχε την υποστήριξη του 1/506, το οποίο είχε καταφέρει να προχωρήσει μόνο περί τα 100 μ. από την προηγούμενη θέση του.

Στις 11.37 π.μ., ο υπολοχαγός Ουάλντεν ανέφερε ότι βρισκόταν 75 μ. από την κορυφή, όμως λίγο αργότερα χτυπήθηκε μαζί με έναν λοχία από θραύσματα. Ο Λόχος D δεν διέθετε πλέον αξιωματικούς, οι απώλειες σε υπαξιωματικούς ήταν βαρύτατες και τα πυρομαχικά λιγόστευαν. Ο Χάνικατ αντιλαμβανόταν ότι ο λόχος είχε ξοφλήσει, αλλά αντί να τον αποσύρει, είπε στους άνδρες να κρατήσουν.

Αμέσως μετά διέταξε τον λοχαγό Τζόνσον να σπεύσει με τον Λόχο C για να ενισχύσει τα υπολείμματα των Λόχων Α και D, να πάρει όσα πυρομαχικά μπορούσε και να αναλάβει τη διοίκηση και του Λόχου D. Ο Λόχος C κινήθηκε μαχόμενος, αντιμετωπίζοντας εχθρικές πλευροκοπήσεις, ενώ ένα ελικόπτερο διαπίστωσε ότι και ο εχθρός έστελνε δυνάμεις στην ίδια κατεύθυνση. Επιβεβαιώθηκε επίσης ότι το 1/506 δεν ήταν σε θέση να βοηθήσει άλλο και ο Χάνικατ ζήτησε έναν «εντελως ανέπαφο» λόχο από τον συνταγματάρχη Κόνμι, ο οποίος του είπε ότι θα βρισκόταν στον αέρα σε μερικά λεπτά.

Από τις 12.51 μ.μ. μέχρι τις 1.30 μ.μ., οι Αμερικανοί έμειναν στις θέσεις τους, καθώς αεροπλάνα έκαιγαν τον λόφο με βόμβες και ναπάλμ. Όταν ο λοχαγός Τζόνσον έφθασε στον Λόχο D, διέταξε τον υπολοχαγό Τράουτμαν να οδηγήσει με την 1η Διμοιρία του την επίθεση. Στην προσπάθειά του ο Τράουτμαν τραυματίσθηκε κι έχασε τις αισθήσεις του. Ευρισκόμενος σε ένα ελικόπτερο, ο Χάνικατ διεύθυνε αεροπορικές προσβολές και πυρά πυροβολικού.

Εκτιμώντας ότι οι άνδρες του επρόκειτο να καταλάβουν το ύψωμα, προσγειώθηκε κι άρχισε να ανεβαίνει προς τα επάνω. Στην παλιά ΖΠ του Λόχου Β, ο Χάνικατ και οι άνδρες του δέχθηκαν πυρά. Πυροβολώντας έναν αντίπαλο, ο αντισυνταγματάρχης συνέχισε, όταν εντελώς απρόσμενα ο ουρανός έγινε μαύρος, ισχυρός άνεμος άρχισε να φυσά και μια αστραπή έσκισε τον ουρανό. Μια ξαφνική καταιγίδα ήλθε για να διαλύσει τις ελπίδες των Αμερικανών.

Η ορατότητα έπεσε στα 20 μ. Μη μπορώντας να κάνει τίποτα, ο Χάνικατ διέταξε να μείνουν όλοι στις θέσεις τους μέχρι να περάσει η καταιγίδα. Μέσα σε λίγη ώρα, η βροχή μετέτρεψε τις γεμάτες στάχτη πλαγιές σε γλιστερό βουρκότοπο, οι κρατήρες γέμισαν νερό και η παχιά λάσπη εμπόδιζε κάθε κίνηση. Σε συνεννόηση με τον Κόνμι, ο Χάνικατ πήρε με βαριά καρδιά την απόφαση για σύμπτυξη των αποδεκατισμένων λόχων του, η οποία ολοκληρώθηκε μέχρι τις 3.30 μ.μ.

Οι Αμερικανοί βλαστήμησαν για άλλη μια φορά. Στη λίστα του καθημερινού υβρεολόγιου, πέρα από τον εχθρό και τώρα τον καιρό, εδώ και μέρες είχε προστεθεί το όνομα του διοικητή τους. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που θα προτιμούσαν να τον έβλεπαν νεκρό, αφού θεωρούσαν ότι η εμμονή των διαταγών του ήταν εντελώς παράλογη.

Όμως, ο Χάνικατ είχε και άλλα προβλήματα. Αντί του λόχου που περίμενε για ενίσχυση, στις 5.00 μ.μ. έφθασε επιτόπου ο διοικητής της 101ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας Υποστράτηγος Ζάις, ο οποίος είχε ανησυχήσει από τις βαρειές απώλειες του 3/187 όλες αυτές τις ημέρες. Οι Λόχοι Α και C είχαν χάσει εκείνη την ημέρα από 9 άνδρες ο καθένας, 4 ο Λόχος Β και 39 ο Λόχος D.

Ο στρατηγός βολιδοσκόπησε τον Χάνικατ, ο οποίος επέμενε ότι θα μπορούσε να τα καταφέρει με την ενίσχυση ενός λόχου. Αν και ο Ζάις αμφιταλαντευόταν, διακρίνοντας το βαρύ κλίμα, τελικά δέχθηκε τη θέση του αντισυνταγματάρχη. Στις 6.30 μ.μ. άρχισε να προσγειώνεται στην ΖΠ του ΣΔ ο Λόχος Α του 2/506 Τάγματος και η νύκτα πέρασε χωρίς απρόοπτα.

Στις 6.30 π.μ. πραγματοποιήθηκε ο πρώτος από τους 7 αεροπορικούς βομβαρδισμούς που επρόκειτο να λάβουν χώρα στις 19 Μαΐου. Για κάποιον ανεξήγητο λόγο, οι Βορειοβιετναμέζοι άναψαν μοβ καπνογόνα που δεν χρησιμοποιούσαν οι Αμερικανοί, με αποτέλεσμα να διευκολυνθεί περισσότερο η ακρίβεια των βομβαρδισμών. Ο Χάνικατ κατέστρωνε το σχέδιο της τελικής επίθεσης, ενώ νέες φίλιες μονάδες προσέγγισαν στην περιοχή όπου ο εχθρός είχε παρουσιάσει απρόσμενη αντίσταση.

Το 2ο Τάγμα του 3ου Συντάγματος των Νοτιοβιετναμέζων μεταφέρθηκε με ελικόπτερα και ανέβηκε βορειοδυτικά, λαμβάνοντας θέση επίθεσης περί τα 500 μ. από το Ύψωμα 900. Τρεις λόχοι του 2/501 που έφθασαν, έλαβαν θέσεις 400 μ. από το Ύψωμα 937, ενώ το 1/506 επιτέθηκε νότια του Απ Μπία.

Σύμφωνα με το σχέδιο, ο «φρέσκος» Λόχος Α του 2/506 θα έπρεπε να κινηθεί προς το «Δάκτυλο 2», ο Λόχος C προς το «Δάκτυλο 1», ο Λόχος Α προς τη νότια ράχη, το νοτιοβιετναμικό 2/3 Τάγμα να επιτεθεί στην ανατολική ράχη και το 2/501 Τάγμα να επιτεθεί νοτιοδυτικά. Μέχρι τη νύκτα, είχαν λάβει τις θέσεις τους. Συνολικά 1.000 Αμερικανοί και 400 Βορειοβιετναμέζοι επρόκειτο να ριχτούν στη μάχη.

Το τέλος του δράματος

Με την αυγή της 20ής Μαΐου, δέκα ημέρες από την έναρξη της επιχείρησης «Apache Snow», η Αεροπορία βομβάρδισε επί δύο ώρες και τις τέσσερις πλευρές του Απ Μπία με ό,τι διέθετε. Όπως και τις προηγούμενες ημέρες, μόλις τα αεροπλάνα έφευγαν, πυροβόλα κάθε διαμετρήματος έριχναν τις οβίδες τους και στις 10.00 π.μ. τα 4 τάγματα επιτέθηκαν.

Στις γραμμές του 3/187, ο Λόχος Α βρισκόταν δεξιά, ο Λόχος C στο κέντρο και ο προσκολλημένος Λόχος Α του 2/506 στο αριστερό άκρο. Όταν οι στρατιώτες έφτασαν στην ρίζα του υψώματος, σχημάτισαν φάλαγγες και άρχισαν να ανεβαίνουν προσεκτικά στις πλαγιές, γεμάτοι απορία που δεν τους υποδέχθηκαν τα γνωστά πυκνά πυρά του εχθρού. Μέσα σε 10 λεπτά είχαν φτάσει στην πρώτη γραμμή πολυβολείων που έδειχναν εγκατελειμμένα. Για προληπτικούς λόγους τα εκκαθάρισαν με χειροβομβίδες και εκρηκτικά γεμίσματα.

Μετά από 20 λεπτά απείχαν μόλις 100 μ. περίπου από την κορυφή του Απ Μπία, πλησιάζοντας στη δεύτερη γραμμή άμυνας. Ξαφνικά η ησυχία χάθηκε, καθώς στις 10.40 π.μ. περίπου, τους υποδέχθηκαν εχθρικά πυρά από μικρή απόσταση. Επτά αλεξιπτωτιστές τραυματίσθηκαν από την πρώτη στιγμή.

Ένα στοιχείο αντιαρματικού ΠΑΟ Μ67 εξουδετέρωσε διαδοχικά δύο πολυβολεία. Στα δεξιά του Λόχου C, ο στρατιώτης Μερζίλ εξουδετέρωσε μόνος του τρία πολυβολεία με το βομβιδοβόλο, υπό την κάλυψη της ομάδας του. Η ομάδα ανηφόρησε γρήγορα την πλαγιά και στις 11.45 π.μ. είχε ανέλθει στην κορυφή. Εκεί όμως καθηλώθηκε, καθώς η άμυνα των Βορειοβιετναμέζων δεν είχε διασπαστεί.

Πιο πίσω, η υπόλοιπη 2η Διμοιρία εκκαθάρισε άλλα 10 πολυβολεία και οι άνδρες του Λόχου C ανέβηκαν στην κορυφή κατά μικρές ομάδες, υποχρεώνοντας τους αντιπάλους σε υποχώρηση προς το Λάος. Από τον αέρα ο Χάνικατ καθοδήγησε πυρά όλμων εναντίον τους, ενώ ο Λόχος Β του 1/506 απέσπασε δύο διμοιρίες για να στήσει αποκοπή εναντίον τους. Ωστόσο, οι Βορειοβιετναμέζοι που διέρρεαν στο Λάος δεν ήταν απελπισμένοι. Παρά το φραγμό πυρός στον οποίο έπεσαν, έδωσαν άγρια μάχη σώμα με σώμα, με τις δύο διμοιρίες του Λόχου Β.

Ο Λόχος Α, που έδινε σκληρή μάχη λίγα μέτρα πριν από την κορυφή του Απ Μπία έχοντας χάσει 16 άνδρες, διατάχθηκε να ενισχύσει τον Λόχο C που οργάνωνε ήδη την περίμετρό του. Ο επικεφαλής λοχαγός Χάρκινς οδήγησε τους άνδρες του, αλλά περί τα 30 μ. από την κορυφή τραυματίσθηκε στον λαιμό. Ο Χάνικατ συνέχισε να τον πιέζει και ο λοχαγός, με πρόχειρα δεμένο το τραύμα και σχεδόν στα τυφλά, πιασμένος από τον γυλιό του ασυρματιστή του, συνέχισε. Όμως οι αμυνόμενοι εδώ, καθήλωσαν το Λόχο Α και μια ομάδα χτύπησε τον Λόχο C από το δεξί πλευρό.

Εκείνη τη στιγμή ο στρατιώτης Τζάκσον ξέσπασε, άρπαξε το Μ60 και κραυγάζοντας για να τον ακούσουν οι σύντροφοί του της 3ης Διμοιρίας, όρμησε μπροστά πυροβολώντας δαιμονισμένα. Δύο Βορειοβιετναμέζοι μέσα σε ένα όρυγμα δεν πρόλαβαν να αντιδράσουν κι εξοντώθηκαν από το πολυβόλο του Τζάκσον, ο οποίος βρέθηκε μπροστά σε ένα πολυβολείο, το γάζωσε και συνέχισε τη θυελλώδη κίνησή του προς την κορυφή, που απείχε 20 μ.

Πιο πίσω, ο φίλος του στρατιώτης Βαλόνε, αν και φοβισμένος, πήρε θάρρος και βάλλοντας ριπές με το όπλο του φώναξε στους υπόλοιπους να τον ακολουθήσουν, όπως και έγινε, με αποτέλεσμα ο Λόχος Α να ανέλθει στην κορυφή. Στις 12.46 μ.μ., οι Λόχοι Α και C είχαν συνενωθεί επάνω στο ύψωμα.

Στα νοτιοδυτικά, ο Λόχος Β του 1/506 έδινε σκληρή μάχη. Η 3η Διμοιρία επιτέθηκε στο Ύψωμα 900 αλλά 100 μ. πριν την κορυφή η προπορευόμενη ομάδα χτυπήθηκε από νάρκες claymore κρυμμένες στα δέντρα, φονεύοντας έναν και τραυματίζοντας 7 άνδρες. Δύο διμοιρίες Βορειοβιετναμέζων αντεπιτέθηκαν κατηφορίζοντας την πλαγιά κι επέστρεψαν στις θέσεις τους περνώντας μέσα από τη διαλυμμένη διμοιρία. Μέσα σε 15 λεπτά η 3η Διμοιρία είχε άλλους 10 νεκρούς με ένα σωρό πτώματα αντιπάλων σκόρπια τριγύρω. Ο διοικητής του 1/506 διέταξε τον Λόχο C να στείλει μια δύναμη για να απαλλάξει την 3η Διμοιρία και μετά από δίωρο αγώνα, ο λόχος ανέβηκε στην κορυφή όπου καταμετρήθηκαν 65 νεκροί Βορειοβιετναμέζοι.

Από το ελικόπτερο, ο Χάνικατ μπορούσε να διακρίνει τον εχθρό να διαρρέει προς όλες τις κατευθύνσεις και κάλεσε πυρά πυροβολικού και αεροπορική υποστήριξη.

Στο κέντρο του Υψώματος 937, οι αλεξιπτωτιστές βρήκαν 15 σοκαρισμένους από τις άγριες μάχες Βορειοβιετναμέζους, ανήμπορους να επικοινωνήσουν με το περιβάλλον. Μάλιστα, 4 από αυτούς ήταν δεμένοι με αλυσίδες στα δέντρα και στα ρούχα τους είχαν σημειώματα που έγραφαν «σκοτώστε τους Αμερικανούς». Οι Αμερικανοί τους γάζωσαν χωρίς δεύτερη σκέψη…

Ήταν τώρα η σειρά της έρευνας επάνω στο ύψωμα με την απόκοσμη όψη, που αποκάλυψε μερικά μακάβρια αλλά και εντυπωσιακά ευρήματα. Σε ένα υπόγειο δωμάτιο βρέθηκαν συγκεντρωμένα περισσότερα από 40 γυμνά πτώματα, βαθιές σήρραγες, ένα τεράστιο νοσοκομείο, 25 βαρέα όπλα, 75.000 φυσίγγια, εκατοντάδες ρουκέτες με βλήματα όλμου, καθώς και πάνω από 10 τόνοι ρυζιού.

Μέχρι το τέλος της ημέρας, το 29ο Σύνταγμα του Βορειοβιετναμικού Στρατού είχε πάψει να υπάρχει. Σύμφωνα με αιχμάλωτο, τα 7ο και 8ο Τάγματά του, είχαν διαλυθεί εντελώς.

Όπως αποδείχθηκε, την ημέρα αυτή, ο εχθρός είχε αφήσει για την υπεράσπιση του υψώματος μόνο 250 άνδρες. Η μάχη για το Ντονγκ Απ Μπία είχε τελειώσει και το 3/187 απομακρύνθηκε στις 21 Μαΐου, αλλά για τις επόμενες 17 ημέρες, τα άλλα τρία τάγματα συνέχισαν να ερευνούν το βουνό. Όμως, το τίμημα που είχαν πληρώσει οι Αμερικανοί ήταν δυσβάσταχτο.

Το 3/187 είχε 39 νεκρούς και 290 τραυματίες! Οι συνολικές απώλειες των Αμερικανών ήταν 70 νεκροί και 372 τραυματίες. Βάσει καταμέτρησης των πτωμάτων, το 2ο Γραφείο της 101ης υπολόγιζε τους νεκρούς του εχθρού σε 633 και κανείς δεν μπορούσε να υπολογίσει τους τραυματίες ή τα πτώματα που είχαν απομακρυνθεί επιμελώς από τον αντίπαλο.

Σύμφωνα με άλλες πηγές πάντως, οι απώλειες των Αμερικανών ήταν 56 νεκροί και 420 τραυματίες, ενώ των Βορειοβιετναμέζων 597 νεκροί. Νεότερες αναφορές, ανεβάζουν τις αμερικανικές απώλειες σε 44 νεκρούς και 297 τραυματίες μόνο στη μάχη για το Ύψωμα 937 και συνολικά στην επιχείρηση σε 132 νεκρούς με 535 τραυματίες.