Σύστημα τεχνητής φωτοσύνθεσης με βιονικό φύλο

Ίσως στο μέλλον δεν χρειάζεται πια να κάνουμε τόσες γεωτρήσεις στα έγκατα της Γης για να ξετρυπώσουμε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άλλους ενεργειακούς πόρους. Ούτε να καλλιεργούμε τεράστιες εκτάσεις ενεργειακών φυτών που προορίζονται για βιοκαύσιμα και οι οποίες ανταγωνίζονται τις καλλιέργειες για τρόφιμα.

Ερευνητές στις ΗΠΑ δημιούργησαν ένα εξελιγμένο σύστημα τεχνητής φωτοσύνθεσης, ανώτερο και από τη φυσική φωτοσύνθεση, το οποίο χρησιμοποιεί πάνελ για να δεσμεύσει την ηλιακή ενέργεια με την οποία μπορεί να διασπάσει τα μόρια του νερού σε υδρογόνο και οξυγόνο.

Στη συνέχεια, σε ένα ξεχωριστό θάλαμο, με τη βοήθεια βακτηρίων που «τρώνε» το υδρογόνο, ενός μεταλλικού καταλύτη και διοξειδίου του άνθρακα, παράγει καθαρά υγρά καύσιμα που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον με «αέρια του θερμοκηπίου».

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή ενέργειας Daniel Nocera του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ,, έχουν ονομάσει το σύστημά τους «Bionic Leaf 2.0» (Βιονικό Φύλλο), το οποίο αποτελεί μετεξέλιξη προηγούμενης τεχνολογίας της ίδιας ομάδας.

«Πρόκειται για ένα πραγματικό σύστημα τεχνητής φωτοσύνθεσης. Στο παρελθόν είχε χρησιμοποιηθεί η τεχνητή φωτοσύνθεση για να διασπασθεί το νερό, όμως το νέο σύστημά μας πάει από το Α έως το Ω, ξεπερνώντας κατά πολύ την αποτελεσματικότητα της φωτοσύνθεσης στη φύση», δήλωσε ο Daniel Nocera.

 

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι, εκτός από την παραγωγή υγρών καυσίμων, το «Βιονικό Φύλλο» θα έχει τη δυνατότητα μελλοντικά να παράγει οποιοδήποτε μόριο με βάση τον άνθρακα, οπότε αποτελεί μια βιοχημική πλατφόρμα με τεράστιες δυνατότητες.

 

Το νέο σύστημα, το οποίο διαθέτει έναν βιολογικά συμβατό -και πολύ βελτιωμένο σε σχέση με το προηγούμενο βιονικό φύλλο- καταλύτη από κράμα κοβαλτίου-φωσφόρου, μπορεί να μετατρέπει πλέον την ηλιακή ενέργεια σε βιομάζα με αποδοτικότητα της τάξης του 10%, έναντι μόλις 1% των ενεργειακών φυτών που καλλιεργούνται γι’ αυτό το σκοπό.

 

Ο Nocera δήλωσε ότι το σύστημα, παρόλο που είναι δυνατό να βελτιωθεί κι άλλο στο μέλλον, διαθέτει ήδη επαρκή ενεργειακή αποδοτικότητα για να αξιοποιηθεί εμπορικά.

 

«Είναι μια σημαντική ανακάλυψη, που δείχνει ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε καλύτερα και από τη φωτοσύνθεση», δήλωσε και εξέφρασε την ελπίδα ότι το «βιονικό φύλλο» θα βρει χρήσιμες εφαρμογές, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.

 

Από την άλλη, είναι ενδεικτικό ότι η έρευνα, μεταξύ άλλων, χρηματοδοτήθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, που προφανώς κάποια ενδιαφέρουσα στρατιωτική χρησιμότητα διαβλέπουν στη νέα τεχνολογία.

Σύνθεση ανθρώπινου DNA εκ του μηδενός

25 κορυφαίοι επιστήμονες ζητούν μέσω της επιθεώρησης Science να συντεθεί ολοκληρωμένο ανθρώπινο γονιδίωμα

Περίπου 15 χρόνια μετά την ανάγνωση του ανθρωπίνου γονιδιώματος, 25 κορυφαίοι επιστήμονες ζητούν μέσω της επιθεώρησης Science, να γίνει το επόμενο βήμα, δηλαδή να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα σύνθεσης του ανθρωπίνου γονιδιώματος εκ του μηδενός.

Σε πρώτη φάση στόχος είναι να συντεθούν ολοένα μεγαλύτερα τμήματα DNA, ανθρώπινα χρωμοσώματα και κύτταρα, ενώ στο βάθος διαγράφεται η απώτερη προοπτική της εκ του μηδενός σύνθεσης ενός ολοκληρωμένου ανθρωπίνου γονιδιώματος.

Αυτό, πρακτικά, σημαίνει ότι θα μπορούσαν να δημιουργηθούν κάποτε άνθρωποι χωρίς βιολογικούς γονείς. Ωστόσο, οι επιστήμονες σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι δεν έχουν τέτοιους σκοπούς.

Διχασμένη η επιστημονική κοινότητα
Η πρόταση έρχεται μόλις λίγες εβδομάδες μετά την κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση ειδικών στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, όπου συζητήθηκε η σχετική πρωτοβουλία. Όπως τότε, όταν διέρρευσε το θέμα στον Τύπο, έτσι και τώρα που η πρόταση πλέον πήρε επίσημο χαρακτήρα, η επιστημονική κοινότητα εμφανίζεται διχασμένη, καθώς αρκετοί βλέπουν τις θετικές προοπτικές που διαγράφει η νέα γενετική τεχνολογία, ιδίως στην ιατρική. Αλλά επίσης ουκ ολίγοι επιστήμονες φοβούνται μήπως ανοίξει ο ασκός του Αιόλου για την ανθρωπότητα και επαναφέρει την ευγονική με νέο μανδύα.

Οι 25 επιστήμονες, κυρίως Αμερικανοί, με επικεφαλής τον βιολόγο Τζεφ Μπέκε του Ιατρικού Κέντρου «Langone» του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης και τον γενετιστή Τζορτζ Τσερτς της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, ζητούν να υπάρξει, κατά το πρότυπο του Προγράμματος Ανθρωπίνου Γονιδιώματος (Human Genome Project - HGP), ένα νέο πρόγραμμα με την ονομασία Human Genome Project-Write (HGP - Write), δηλαδή Πρόγραμμα Εγγραφής (Σύνθεσης) Ανθρωπίνου Γονιδιώματος.

Πρόγραμμα με ορίζοντα δεκαετίας
Αυτό το πρόγραμμα θα έχει ορίζοντα δεκαετίας και θα υποστηριχθεί με δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια τουλάχιστον 100 εκατομμυρίων δολαρίων μόνο για εφέτος, ενώ στην πορεία θα απαιτηθούν δισεκατομμύρια δολάρια.

Οι «25» επισημαίνουν ότι και το HGP είχε συναντήσει αντιστάσεις ωσότου ξεκινήσει, ενώ καθησυχάζουν ότι δεν προτίθενται να δημιουργήσουν ένα ολόκληρο ανθρώπινο ον, αλλά να ξεκινήσουν τις έρευνες πάνω στη σύνθεση ανθρωπίνου DNA σε μικρότερη κλίμακα. Αναγνωρίζουν πάντως ότι το ζήτημα εγείρει πληθώρα ηθικών, νομικών, κοινωνικών και άλλων ζητημάτων και τονίζουν ότι αυτά τα θέματα πρέπει να τεθούν σε δημόσιο διάλογο, με προτεραιότητα στην ασφάλεια των ανθρώπων και των οικοσυστημάτων.

Πολλές πρακτικές εφαρμογές
Οι υποστηρικτές του σχεδίου θεωρούν ότι αυτό θα έχει πλειάδα χρήσιμων πρακτικών εφαρμογών στο μέλλον, οδηγώντας στη θεραπεία κληρονομικών παθήσεων, στην καλλιέργεια ανθρωπίνων οργάνων προς μεταμόσχευση, στη βελτίωση της ανοσοποίησης έναντι των παθογόνων μικροοργανισμών και του καρκίνου, στην επιτάχυνση της δημιουργίας εμβολίων, στην ανάπτυξη νέων αποτελεσματικότερων φαρμάκων κ.α.

Επιμένουν ότι η σύνθεση του ανθρωπίνου DNA δεν αποτελεί παρά τη λογική επέκταση των ήδη διαθέσιμων τεχνικών και εργαλείων γενετικής μηχανικής.

Όχι σε μια νέα εποχή ευγονικής
«Δεν προσπαθούμε να φτιάξουμε έναν στρατό από κλώνους ή να ξεκινήσουμε μια νέα εποχή ευγονικής. Δεν είναι αυτό το σχέδιο μας» ξεκαθαρίζει ο δρ Μπέκε.

Με δεδομένο πάντως ότι οι άνθρωποι έχουν πάνω από 20.000 ζωτικά γονίδια (και χιλιάδες άλλα γονίδια που δεν κωδικοποιούν για τη σύνθεση πρωτεϊνών), η σύνθεση του ανθρωπίνου DNA θα είναι πολύ δύσκολη υπόθεση.

Δέντρο με… ανθρώπινη εμφάνιση!

Έχει ύψος περίπου 20 μέτρα και εντοπίστηκε από περιπατητή σε δάσος της Βουλγαρίας. Το παράδοξο εδώ βέβαια δεν είναι καν το ύψος του αλλά η εμφάνισή του, που παραπέμπει σε ανθρώπινη φιγούρα με εμφανή πόδια και χέρια. Το εντόπισε ο 49χρονος Deyan Kossev κάνοντας πεζοπορία μέσα στο δάσος, στα κεντρικά Βαλκανικά Όρη, λέγοντας πως του έκανε τρομερή εντύπωση.

Μάλιστα θυμίζει έντονα ήρωα από τον “Άρχοντα των Δαχτυλιδιών” και βέβαια οι φωτογραφίες αυτές αμέσως έγιναν viral, ενώ όλοι ζητάνε να μάθουν πού ακριβώς βρίσκεται. Κανείς δεν ξέρει τους ακριβείς λόγους του ασυνήθιστου σχηματισμού του, αλλά προφανώς οφείλεται στην επίδραση της φύσης και των καιρικών φαινομένων.

Οι αρετές του ευτυχισμένου ανθρώπου

Στα χρόνια του Ομήρου, των ηρώων και των πολεμιστών, αρετή ήταν η ανδρεία και η υπεροχή. Στα επόμενα χρόνια όμως, απέκτησε μία πιο σύνθετη σημασία.

Καθώς οι άνθρωποι είχαν νέα ζητήματα ν’ αντιμετωπίσουν, η σκέψη εξελίχθηκε και οι επιστήμες άνθισαν, οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων έγιναν πολύπλοκες. Τώρα πια, ενάρετος άνθρωπος θεωρείται εκείνος που βρίσκει το μέτρο σε κάθε συναίσθημα και κάθε ενέργεια. Η μέση οδός, έλεγε ο Αριστοτέλης, είναι πάντα η καλύτερη και δεν πρέπει να παρεκκλίνουμε από αυτήν, αν θέλουμε να είμαστε ευτυχισμένοι. Όλες οι αρετές είναι απαραίτητες και η ευτυχία μας εξαρτάται από τον βαθμό στον οποίο έχουμε προοδεύσει σε κάθε μία από αυτές.

Ο Αριστοτέλης περιέγραψε τις αρετές, όπως αυτές ανταποκρίνονται στα τρία μέρη της ψυχής. Σύμφωνα με τη διδασκαλία του Πλάτωνα, του οποίου μαθητής υπήρξε ο Αριστοτέλης, η ψυχή αποτελείται από τρία μέρη. Το κατώτερο είναι το επιθυμητικό, εκείνο που ρυθμίζει τις ταπεινότερες λειτουργίες, δηλαδή τις σωματικές. Το μεσαίο είναι το θυμοειδές, και ρυθμίζει τα συναισθήματα. Το ανώτερο είναι το λογιστικό και αφορά τη νόηση, το λογικό μας. Οι αρετές εναρμονίζουν τα τρία αυτά μέρη κι εξασφαλίζουν στην ψυχή μία ομαλή λειτουργία, με αποτέλεσμα να είμαστε ευτυχισμένοι.

Οι πέντε αρετές που ρυθμίζουν την ψυχή

Η αρετή της νόησης είναι η φρόνηση, ο συνετός συλλογισμός, η ψύχραιμη εξέταση όλων των δεδομένων. Η φρόνηση μας επιτρέπει να λαμβάνουμε σωστές αποφάσεις, να αναγνωρίζουμε και να αξιοποιούμε τις ευκαιρίες που μας παρουσιάζονται, αλλά και να διαχειριζόμαστε με σύνεση τα αγαθά μας.

Αρετή του συναισθήματος είναι η πραότητα, η οποία μας επιτρέπει να υπομένουμε με ψυχραιμία τις δυσκολίες και να μην παραδινόμαστε στις παρορμήσεις της οργής. Ο πράος άνθρωπος ελέγχει την έμφυτη τάση προς τη φιλονικία και εκφράζεται ήπια. Η οργή μας κάνει ανόητους κι ευμετάβλητους.

Και η ανδρεία είναι αρετή του συναισθήματος και είναι αυτή που μας απαλλάσσει από κάθε φόβο, αλλά κυρίως από τον φόβο του θανάτου. Μας δίνει τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουμε γενναία τις συμφορές και να είμαστε τολμηροί σε καταστάσεις κινδύνου. Ο γενναίος άνθρωπος, προτιμά έναν έντιμο θάνατο από μία ατιμωτική ζωή, δεν τεμπελιάζει, αλλά αγωνίζεται διαρκώς να βελτιώσει τη ζωή του. Η ανδρεία είναι ο φύλακας της αξιοπρέπειάς μας.

Και στο κατώτερο μέρος της ψυχής αντιστοιχούν δύο αρετές. Η μία είναι η σωφροσύνη, δηλαδή η ισορροπημένη κατάσταση του εσωτερικού μας κόσμου, η οποία εκφράζεται με την ευπρέπεια. Ο σώφρων άνθρωπος δεν δελεάζεται από ασήμαντες και ανωφελείς σωματικές ηδονές. Δεν αποφεύγει κάθε ηδονή, απλώς δεν καταναλώνεται σε υπερβολές που δεν τον ωφελούν, και απολαμβάνει αξιοπρεπώς το φαγητό, το ποτό ή την ερωτική απόλαυση, διατηρώντας τη ζωή του σε τάξη.

Η άλλη αρετή που αφορά τις επιθυμίες είναι η εγκράτεια. Πρόκειται για το φίλτρο μέσα από το οποίο επιτρέπουμε στη λογική να εξετάζει κάθε σωματική επιθυμία. Ο εγκρατής ελέγχει τις επιθυμίες του και δεν καταρρέει όταν η φτώχια ή κάποια άλλη δυσμενής περίσταση τον εμποδίζουν να τις ικανοποιήσει. Επίσης, είναι ικανός να αντιστέκεται σε εκείνες τις επιθυμίες που έχουν δυσάρεστες συνέπειες.

Οι τρεις θεμελιώδεις αρετές

Όλες αυτές οι αρετές που εξασφαλίζουν την εσωτερική μας τάξη και γαλήνη, δεν μπορούν να αναπτυχθούν, αν δεν θεμελιωθούν επάνω στις τρεις ύψιστες αρετές, που είναι απαραίτητες και για τα τρία μέρη της ψυχής.

Η πρώτη είναι η δικαιοσύνη. Δίκαιος άνθρωπος, για τον Αριστοτέλη, είναι εκείνος που αποδίδει στον καθένα (ακόμα και στον εαυτό του) αυτό που πραγματικά αξίζει. Ούτε παραπάνω ούτε λιγότερο. Είναι εκείνος που τηρεί τις συμφωνίες του, σέβεται τους γραπτούς και άγραφους νόμους της κοινωνίας μέσα στην οποία ζει και προοδεύει. Είναι ευσεβής, φιλαλήθης, δεν καταδέχεται να εξαπατά τον συνάνθρωπό του και παραμένει αφοσιωμένος στις αρχές του.

Η δεύτερη είναι η ελευθεριότητα, η οποία χαρακτηρίζεται από γενναιοδωρία. Ο ελεύθερος άνθρωπος ξοδεύει τα αγαθά του σε έργα αξιέπαινα. Προσφέρει εκεί που πρέπει και δεν παίρνει από εκεί που δεν πρέπει. Δεν συσσωρεύει άδικα κέρδη, διότι δεν ανέχεται να είναι δούλος του χρήματος. Φροντίζει την εμφάνισή του, έχει το σώμα και το σπιτικό του καθαρό και τακτοποιημένο, είναι ευγενής στους τρόπους και αγαπά το ωραίο.

Η τρίτη θεμελιώδης αρετή είναι η μεγαλοψυχία. Μεγαλόψυχοι γινόμαστε όταν παραμένουμε νηφάλιοι σε κάθε περίσταση. Δεν αφήνουμε την ξαφνική επιτυχία να μας αποβλακώσει ούτε λιώνουμε από θλίψη όταν αποτύχουμε. Για έναν μεγαλόψυχο, υπέρτατη αξία δεν είναι η ζωή καθαυτήν και γι’ αυτό δεν υπερβάλλει όταν οι καταστάσεις αλλάζουν. Ούτε θεωρεί κάθε δυσμενή εξέλιξη ως σχέδιο εξόντωσής του από φανταστικούς εχθρούς. Ο μεγαλόψυχος δεν γκρινιάζει και δεν γίνεται μίζερος, ό, τι και αν του συμβεί.

Είναι εφικτή η ευτυχία;

Αν χρειάζονται τόσα πολλά για να γίνουμε ευτυχισμένοι, μήπως η ευτυχία είναι ανέφικτη; Ο Αριστοτέλης πάντως είναι βέβαιος πως είναι στο χέρι μας. Η ευτυχία δεν είναι μία κατάσταση που οφείλεται στην τύχη, αλλά το αποτέλεσμα των δικών μας ενεργειών.

Η κάθε μία από τις αρετές που περιγράφει, κατακτάται με καθημερινή προσπάθεια, η οποία γίνεται έθος ή έξις, δηλαδή εθισμός, συνήθεια. Όπως ακριβώς εκπαιδευτήκαμε από τη βρεφική ηλικία και μάθαμε να μιλάμε, να περπατάμε, να γράφουμε, να φροντίζουμε τον εαυτό μας, έτσι, υιοθετώντας τις καλές συνήθειες που υπαγορεύουν οι αρετές, εκπαιδεύεται και ο χαρακτήρας μας. Ο Αριστοτέλης μας παρέχει το εγχειρίδιο. Εκπαιδευτές του εαυτού μας είμαστε εμείς.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, ΗΣΙΟΔΟΣ - Θεογονία (617-686)

Ὀβριάρεῳ δ᾽ ὡς πρῶτα πατὴρ ὠδύσσατο θυμῷ
Κόττῳ τ᾽ ἠδὲ Γύγῃ, δῆσε κρατερῷ ἐνὶ δεσμῷ,
ἠνορέην ὑπέροπλον ἀγώμενος ἠδὲ καὶ εἶδος
620 καὶ μέγεθος· κατένασσε δ᾽ ὑπὸ χθονὸς εὐρυοδείης.
ἔνθ᾽ οἵ γ᾽ ἄλγε᾽ ἔχοντες ὑπὸ χθονὶ ναιετάοντες
εἵατ᾽ ἐπ᾽ ἐσχατιῇ μεγάλης ἐν πείρασι γαίης
δηθὰ μάλ᾽ ἀχνύμενοι, κραδίῃ μέγα πένθος ἔχοντες.
ἀλλά σφεας Κρονίδης τε καὶ ἀθάνατοι θεοὶ ἄλλοι
625 οὓς τέκεν ἠύκομος Ῥείη Κρόνου ἐν φιλότητι
Γαίης φραδμοσύνῃσιν ἀνήγαγον ἐς φάος αὖτις·
αὐτὴ γάρ σφιν ἅπαντα διηνεκέως κατέλεξε,
σὺν κείνοις νίκην τε καὶ ἀγλαὸν εὖχος ἀρέσθαι.
δηρὸν γὰρ μάρναντο πόνον θυμαλγέ᾽ ἔχοντες
631 ἀντίον ἀλλήλοισι διὰ κρατερὰς ὑσμίνας
630 Τιτῆνές τε θεοὶ καὶ ὅσοι Κρόνου ἐξεγένοντο,
632 οἱ μὲν ἀφ᾽ ὑψηλῆς Ὄθρυος Τιτῆνες ἀγαυοί,
οἱ δ᾽ ἄρ᾽ ἀπ᾽ Οὐλύμποιο θεοὶ δωτῆρες ἐάων
οὓς τέκεν ἠύκομος Ῥείη Κρόνῳ εὐνηθεῖσα.
635 οἵ ῥα τότ᾽ ἀλλήλοισι † μάχην θυμαλγέ᾽ ἔχοντες
συνεχέως ἐμάχοντο δέκα πλείους ἐνιαυτούς·
οὐδέ τις ἦν ἔριδος χαλεπῆς λύσις οὐδὲ τελευτὴ
οὐδετέροις, ἶσον δὲ τέλος τέτατο πτολέμοιο.
ἀλλ᾽ ὅτε δὴ κείνοισι παρέσχεθεν ἄρμενα πάντα,
640 νέκταρ τ᾽ ἀμβροσίην τε, τά περ θεοὶ αὐτοὶ ἔδουσι,
πάντων ‹τ᾽› ἐν στήθεσσιν ἀέξετο θυμὸς ἀγήνωρ,
[ὡς νέκταρ τ᾽ ἐπάσαντο καὶ ἀμβροσίην ἐρατεινήν,]
δὴ τότε τοῖς μετέειπε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·
«κέκλυτέ μευ Γαίης τε καὶ Οὐρανοῦ ἀγλαὰ τέκνα,
645 ὄφρ᾽ εἴπω τά με θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι κελεύει.
ἤδη γὰρ μάλα δηρὸν ἐναντίοι ἀλλήλοισι
νίκης καὶ κάρτευς πέρι μαρνάμεθ᾽ ἤματα πάντα,
Τιτῆνές τε θεοὶ καὶ ὅσοι Κρόνου ἐκγενόμεσθα.
ὑμεῖς δὲ μεγάλην τε βίην καὶ χεῖρας ἀάπτους
650 φαίνετε Τιτήνεσσιν ἐναντίον ἐν δαῒ λυγρῇ,
μνησάμενοι φιλότητος ἐνηέος, ὅσσα παθόντες
ἐς φάος ἂψ ἀφίκεσθε δυσηλεγέος ὑπὸ δεσμοῦ
ἡμετέρας διὰ βουλὰς ὑπὸ ζόφου ἠερόεντος.»
ὣς φάτο· τὸν δ᾽ αἶψ᾽ αὖτις ἀμείβετο Κόττος ἀμύμων·
655«δαιμόνι᾽, οὐκ ἀδάητα πιφαύσκεαι, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ
ἴδμεν ὅ τοι περὶ μὲν πραπίδες, περὶ δ᾽ ἐστὶ νόημα,
ἀλκτὴρ δ᾽ ἀθανάτοισιν ἀρῆς γένεο κρυεροῖο,
σῇσι δ᾽ ἐπιφροσύνῃσιν ὑπὸ ζόφου ἠερόεντος
ἄψορρον ἐξαῦτις ἀμειλίκτων ὑπὸ δεσμῶν
660 ἠλύθομεν, Κρόνου υἱὲ ἄναξ, ἀνάελπτα παθόντες.
τῷ καὶ νῦν ἀτενεῖ τε νόῳ καὶ πρόφρονι θυμῷ
ῥυσόμεθα κράτος ὑμὸν ἐν αἰνῇ δηιοτῆτι,
μαρνάμενοι Τιτῆσιν ἀνὰ κρατερὰς ὑσμίνας.»
ὣς φάτ᾽· ἐπῄνησαν δὲ θεοὶ δωτῆρες ἐάων
665 μῦθον ἀκούσαντες· πολέμου δ᾽ ἐλιλαίετο θυμὸς
μᾶλλον ἔτ᾽ ἢ τὸ πάροιθε· μάχην δ᾽ ἀμέγαρτον ἔγειραν
πάντες, θήλειαί τε καὶ ἄρσενες, ἤματι κείνῳ,
Τιτῆνές τε θεοὶ καὶ ὅσοι Κρόνου ἐξεγένοντο,
οὕς τε Ζεὺς ἐρέβεσφιν ὑπὸ χθονὸς ἧκε φόωσδε,
670 δεινοί τε κρατεροί τε, βίην ὑπέροπλον ἔχοντες.
τῶν ἑκατὸν μὲν χεῖρες ἀπ᾽ ὤμων ἀίσσοντο
πᾶσιν ὁμῶς, κεφαλαὶ δὲ ἑκάστῳ πεντήκοντα
ἐξ ὤμων ἐπέφυκον ἐπὶ στιβαροῖσι μέλεσσιν.
οἳ τότε Τιτήνεσσι κατέσταθεν ἐν δαῒ λυγρῇ
675 πέτρας ἠλιβάτους στιβαρῇς ἐν χερσὶν ἔχοντες·
Τιτῆνες δ᾽ ἑτέρωθεν ἐκαρτύναντο φάλαγγας
προφρονέως· χειρῶν τε βίης θ᾽ ἅμα ἔργον ἔφαινον
ἀμφότεροι, δεινὸν δὲ περίαχε πόντος ἀπείρων,
γῆ δὲ μέγ᾽ ἐσμαράγησεν, ἐπέστενε δ᾽ οὐρανὸς εὐρὺς
680 σειόμενος, πεδόθεν δὲ τινάσσετο μακρὸς Ὄλυμπος
ῥιπῇ ὕπ᾽ ἀθανάτων, ἔνοσις δ᾽ ἵκανε βαρεῖα
τάρταρον ἠερόεντα ποδῶν, αἰπεῖά τ᾽ ἰωὴ
ἀσπέτου ἰωχμοῖο βολάων τε κρατεράων.
ὣς ἄρ᾽ ἐπ᾽ ἀλλήλοις ἵεσαν βέλεα στονόεντα·
685 φωνὴ δ᾽ ἀμφοτέρων ἵκετ᾽ οὐρανὸν ἀστερόεντα
κεκλομένων· οἱ δὲ ξύνισαν μεγάλῳ ἀλαλητῷ.

***
Και το Βριάρεω, τον Κόττο και το Γύγη, απαρχήςμες στην καρδιά του τους μίσησε ο πατέρας τους, τους έδεσε με ισχυρά δεσμά,γιατί φθονούσε την υπερβολικά ανδρεία τους, το ανάστημα,620τον όγκο τους. Και κάτω από τη γη τούς εγκατέστησε με τους πλατιούς τους δρόμους.Εκεί μένανε αυτοί κάτω απ᾽ τη γη υποφέρονταςκαι κάθονταν στα έσχατα, στα πέρατα της μεγάλης γηςκαιρό πολύ θλιμμένοι, κι είχανε πένθος μέγα στην καρδιά τους.Μα αυτούς ο γιος του Κρόνου και οι αθάνατοι θεοί οι άλλοι,που γέννησε η Ρέα η καλλίκομη από τον έρωτα του Κρόνου,και πάλι τους ανέβασαν στο φως με συμβουλές της Γης.Γιατί αυτή λεπτομερώς τους τα εξέθεσε όλα,πως δηλαδή μ᾽ αυτούς τη νίκη και τη δόξα τη λαμπρή θα πάρουν.Γιατί καιρό πολέμαγαν κι είχανε πόλεμο που θλίβει την ψυχή,ενάντια μεταξύ τους σε μάχες κρατερές,630οι θεοί Τιτάνες κι όσοι απ᾽ τον Κρόνο γεννηθήκανε,οι ένδοξοι Τιτάνες από την Όθρη την ψηλή,κι από τον Όλυμπο οι θεοί, των αγαθών οι χορηγοί,αυτοί που η Ρέα γέννησε σαν πλάγιασε με τον Κρόνο.Κι εκείνοι πολέμαγαν μεταξύ τους συνεχώς για δέκα ολόκληρα χρόνιακι είχανε μάχη που θλίβει την ψυχή.Της φοβερής της έριδας λύση καμία και τέλος δεν υπήρχεκαι για τις δυο πλευρές, και του πολέμου η έκβαση ήταν ισόρροπη.Μα όταν πια σ᾽ εκείνους ο Δίας πρόσφερε όλα τα απαραίτητα,640νέκταρ και αμβροσία, αυτά που και οι ίδιοι οι θεοί τα τρώνε,και σ᾽ όλων τα στήθη η καρδιά δυνάμωσε η γενναία,[σαν φάγανε νέκταρ και ποθητή αμβροσία,]τότε τους είπε των θεών και των ανθρώπων ο πατέρας:«Ακούστε με τέκνα λαμπρά της Γης και τ᾽ Ουρανού,για να σας πω αυτά που μες στα στήθη μου η καρδιά προστάζει.Γιατί είναι πια καιρός πολύς που ενάντια μεταξύ μαςτην κάθε μέρα για τη νίκη και την εξουσία πολεμάμε,οι θεοί Τιτάνες κι όσοι εμείς από τον Κρόνο γεννηθήκαμε.Μα εσείς τη μεγάλη δύναμη και τ᾽ απλησίαστα τα χέρια σας650να δείξετε ενάντια στους Τιτάνες μες στην ολέθρια μάχη,την προσηνή φιλία μας έχοντας στο νου και πόσα αφού υποφέρατεήρθατε ξανά στο φως απ᾽ τα ανήλεα δεσμά σας,από το νεφελώδη ζόφο, με τη δική μας θέληση.»Έτσι είπε. Κι αμέσως του απάντησε ο άψογος ο Κόττος:«Θεϊκέ, πράγματα άγνωστα δε μας φανερώνεις. Κι εμείςοι ίδιοι ξέρουμε ότι πολλή είναι η σοφία, πολύς και ο νους σου,πως έγινες προστάτης στους αθάνατους από την παγερή τη συμφορά,και πως με τη δική σου σύνεση από το νεφελώδη ζόφοκαι πάλι πίσω ήρθαμε από τ᾽ αμείλικτα δεσμά μας,660βασιλιά, του Κρόνου γιε, καλό ανέλπιστο παθαίνοντας.Γι᾽ αυτό και τώρα με νου ακλόνητο και πρόθυμη ψυχήθα προασπίσουμε την εξουσία σου στο φοβερό αγώνα,με τους Τιτάνες πολεμώντας στις κρατερές τις μάχες.»Έτσι είπε. Κι επαίνεσαν οι θεοί, των αγαθών οι χορηγοί,το λόγο σαν ακούσανε. Και η ψυχή τους ακόμη πιο πολύ από πριντον πόλεμο ποθούσε. Και μάχη αζήλευτη σηκώσανε όλοι,αρσενικοί και θηλυκοί θεοί, τη μέρα εκείνη,οι θεοί Τιτάνες κι όσοι απ᾽ τον Κρόνο γεννηθήκανε,μα κι όσοι ο Δίας απ᾽ το έρεβος, κάτω απ᾽ τη γη, στο φως τούς έφερε,670δεινοί και κρατεροί, που δύναμη υπερβολική κατείχαν.Από τους ώμους τους χέρια εκατό σαλεύανε,σε όλους όμοια, και στον καθένα κεφαλές πενήνταφυτρώνανε απ᾽ τους ώμους πάνω στα στιβαρά τους μέλη.Και τότε αυτοί ενάντια στους Τιτάνες στάθηκαν μες στην ολέθρια μάχηκαι βράχια απόκρημνα στα στιβαρά τα χέρια τους βαστούσαν.Μα οι Τιτάνες πρόθυμα απ᾽ την άλλη τις φάλαγγές τους δυναμώνανε.Κι οι δυο πλευρές φανέρωναν της δύναμης και των χεριών τουςκατορθώματα κι ο πόνος ο απέραντος ολόγυρα φοβερά αντηχούσε,αντιβοούσε δυνατά η γη και στέναζε μαζί κι ο ουρανός ο ευρύς680καθώς σειόταν, κι απ᾽ τα θεμέλια τιναζότανε ο ψηλός ο Όλυμποςαπ᾽ την ορμή των αθανάτων, και των ποδιών η δόνηση ισχυρήστο νεφελώδη Τάρταρο έφτανε και η βοή η οξείααπό την άφατη την καταδίωξη κι από τις δυνατές ριξιές.Έτσι ο ένας στον άλλο έριχναν βλήματα που φέρνουν στεναγμούς.Κι έφτανε και των δυο η φωνή στον έναστρο ουρανόκαθώς φωνάζανε. Και με μεγάλο αλαλαγμό συγκρούστηκαν.

Τα σκυλιά γαβγίζουν αυτούς που δεν γνωρίζουν...

«Κύνες γαρ καταβαϋζουσιν ων αν μη γιγνώσκωσι»

Μια από τις λίγες ρήσεις που διασώθηκαν του Ηράκλειτου, του σκοτεινού αυτού φιλοσόφου, όπως ονομάστηκε, που ήταν όμως ένα από τα φωτεινότερα πνεύματα που πάτησαν ποτέ τον πλανήτη μας.

Τι θέλει να μας πει ο Εφέσιος με την παραπάνω φράση ;

Γενικός κανόνας είναι πως εμείς οι άνθρωποι, δεν μπορούμε να συγχωρήσουμε εύκολα, όποιον διαφέρει από μας προς τα επάνω, αλλά ακόμη και προς τα κάτω. Σ’ αυτούς που διαφέρουν προς τα κάτω, συνήθως, απονέμουμε τον “μεγαλόψυχο” καταφρονητικό οίκτο μας, κούφιες κουβέντες και τα «τοιαύτα» και ξεμπερδεύουμε.

Με εκείνους που διαφέρουν προς τα επάνω, δεν υπάρχει ανάλογη τακτική. Οι αντιδράσεις απέναντί του ποικίλουν, ανάλογα με τον καθένα μας. Πάντως δεν μπορούμε να πούμε πως περνούν από την αποδοχή μας. Ίσα - ίσα το αντίθετο.

Αντιλαμβάνεστε τώρα τι συμβαίνει, όταν πάνω στη γη, εμφανίζεται μια ξεχωριστή προσωπικότητα. Τότε τα σκυλιά αρχίζουν το γαύγισμα.

Ο Πλάτωνας στο Θεαίτητο, βάζει στο στόμα του Σωκράτη μια ανάλογη φράση για την στάση των Αθηναίων διωκτών του, ο οποίος τελικά δεν γαβγίστηκε απλώς αλλά δαγκώθηκε από τους ανάλογους σκύλους, φυσικά.

“Πολλοί γαρ ήδη, ω θαυμάσιε, προς με ούτω διετέθησαν, ώστε ατεχνώς, δάκνειν έτοιμοι είναι”

(Γιατί ήδη πολλοί, ω θαυμάσιε, απέναντι μου έτσι έχουν τοποθετηθεί, ώστε κακότεχνα είναι έτοιμοι να δαγκώσουν)

Καταλαβαίνετε πως ο Σωκράτης βίωνε κι αυτή την κατάσταση.

Δεν νομίζω πως υπάρχει η παραμικρή διαφορά, μεταξύ των λόγων του Σωκράτη κι αυτού του Ηρακλείτου. Και οι δυο σηματοδοτούν εκείνη την ιδιόρρυθμη κατάσταση, την οποία αντιμετωπίζει όποιος εισέρχεται στην ατραπό της αληθινής γνώσης. Είναι μια ξεχωριστή δοκιμασία που δοκιμάζει την αντοχή του κάθε ανθρώπου που αποφασίζει να την ακολουθήσει.

Ο Ηρακλής βρέθηκε μπροστά στο μονοπάτι που διακλαδιζόταν στην οδό της αρετής και της κακίας. Αλλά και κάθε άνθρωπος τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του θα βρεθεί σε ένα ανάλογο για τα προσωπικά του δεδομένα μονοπάτι.

Ο μεγάλος Έλληνας ποιητής ο Κωνσταντίνος Καβάφης, έγραψε :

Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο Όχι να πούνε
Φανερώνεται αμέσως όποιος έχει έτοιμο μέσα του το Ναι
και λέγοντάς το, πέρα πηγαίνει, στην τιμή και την πεποίθησή του.
Ο αρνηθείς δεν μετανιώνει. Αν ρωτιούνταν πάλι όχι θα ξανάλεγε.
Κι όμως τον καταβάλει εκείνο τ’ όχι–το σωστό εις όλην την ζωή του

Έτσι λοιπόν, ο Καβάφης μας εισάγει, στην δυσχέρεια, την δυσκολία, που ακολουθεί τη σωστή επιλογή και την ευκολία που ακολουθεί την μη σωστή, αλλά εύκολη επιλογή.

Αν θέλεις λοιπόν να μη σε «καταβαύζουσιν» οι σκύλοι, υπάρχει ένας ασφαλής δρόμος, προσπάθησε με την εύκολη, αλλά μη σωστή επιλογή, να σε γνωρίζουν οι σκύλοι, κι έτσι να μη σε γαβγίζουν. Γίνε ένα μ’ αυτούς.

Αλλά αν αντίθετα, επειδή είπες το όχι, το σωστό, και σε «καταβαύζουσιν», τότε, μη φοβηθείς, μη δηλιάσεις, γιατί αυτό, είναι αείποτε δοσμένο έτσι.

Στους μικρούς – σ’ αυτούς που λένε καθημερινά τ’ όχι-το σωστό, αλλά και στους μεγάλους, τους γίγαντες, που μας έδειξαν τον άλλο δρόμο ...

Η σχέση του ανθρώπου με το τώρα

Όλοι μας έχουμε βέβαια νιώσει πόσο δύσκολο πράγμα είναι η αυτοσυγκέντρωση.

Πιάνεις να διαβάσεις ένα βιβλίο, θες να προσηλωθείς, και το μυαλό σου όλο ξεφεύγει, εξωτερικοί ή εσωτερικοί ερεθισμοί – φαινομενικά – άσχετοι, οι πιο απρόσκλητοι συνειρμοί κατακλύζουν τη σκέψη κάθε λίγο, κι ο νους σου σαν υπερκινητικός σπουργίτης πετάει μακριά από τις τυπωμένες σελίδες που θες να διαβάσεις. Πρέπει να φτάσεις σε πολύ ενδιαφέροντα αποσπάσματα του βιβλίου για να καταφέρουν να σε απορροφήσουν και να τους αφιερωθείς απερίσπαστα.

Ύστερα, πάλι τα ίδια. Ο σπουργίτης νους να ξεφεύγει, να τον κυνηγάς, να τον γυρίζεις για λίγο πίσω, με το ζόρι να τον συγκρατείς εκεί όπου πρέπει, για ελάχιστα. Ειδικά όταν, μαθητές, διαβάζαμε τα αδιάφορα μαθήματα, η ταλαιπωρία ήταν συνεχής.

Και δε συμβαίνει τούτο το κυνηγητό μόνο όταν διαβάζουμε. Σε ένα σωρό απασχολήσεις που απαιτούν την προσοχή μας συμβαίνει. Η δυσκολία μάλιστα συγκέντρωσης, όταν παραγίνεται, θεωρείται παθολογική αδυναμία και καταφεύγει κανείς σε θεραπείες, ασκήσεις του νου, ακόμη και σε λήψη φαρμάκων.

Η σχέση του ανθρώπου με το «τώρα» είναι μια σχέση δύσκολη, δύσκαμπτη και περίπλοκη, σχέση πνευματικής κατάστασης. Υπάρχουν περιπτώσεις που καταντά βαριά προβληματική. Ο νους μας τείνει να θυμάται ή να ονειρεύεται. Να πηγαίνει δηλαδή στο παρελθόν ή να τρέχει στο μέλλον. Σε ένα μέλλον φανταστικό, μια και παντοτινά παραμένει απρόβλεπτο, αλλά και σε ένα παρελθόν συχνά και εν πολλοίς φανταστικό, τουλάχιστον παραλλαγμένο με τρόπους ποικίλους, κριτήρια διάφορα και ασυναίσθητους σκοπούς. Η αλήθεια όμως είναι παρούσα, ευπρόσιτη στο «τώρα». Η πραγματικότητα είναι μόνο εδώ και σ’ εμένα εδώ.

Στις συναντήσεις δύο ερωτευμένων πλασμάτων ο χρόνος γι’ αυτούς, κατά θαυμαστό τρόπο, γίνεται «τώρα». Ερωτευμένων με τον αληθινό έρωτα τον καθολικό, τον αμοιβαίο, της κοινής υπηρεσίας, της συνεννόησης και όχι της παρανόησης, τον πραγματικό έρωτα για δύο, όχι τον φανταστικό του έρημου ενός. Περνούν μαζί, αβίαστα και φυσικά, χωρίς προσπάθεια, χωρίς ίσως ούτε συναίσθηση, στο εκστατικό «τώρα» που τους απορροφά τη χωριστή, διαιρεμένη ζωή και τον χωριστό άλλο χρόνο. Είναι η ένωση, που δεν μπορεί παρά να είναι ένωση και με το «νυν». Κι αν εκείνες τις στιγμές ορκίζονται ο ένας στον άλλον «για πάντα», το εννοούν, ένα τέτοιο «τώρα» που τους χαρίστηκε δεν μπορεί παρά να είναι και «πάντα». Πρόκειται για μια από τις πιο συνταρακτικές εμπειρίες της ψυχής και του σώματος, αδύνατο να λησμονηθεί αν κάποτε βιώθηκε, διότι πρόκειται για εμπειρία Παραδείσου.

Ακόμη και ένα παρελθόν ζήτημα, πατώντας στο «τώρα» θα το κρίνουμε σωστότερα. Αλλά το «τώρα» δεν ασκηθήκαμε να το βιώνουμε. Ίσως από δειλία, ίσως από αδράνεια, από οκνηρία, ίσως γιατί το αληθινό είναι σπαρταριστό και ανεξέλεγκτο. Ίσως γιατί μας έμαθαν να κυνηγούμε αγχωδώς τα αυριανά, τα κοσμικά και τα τριτεύοντα. Κι εμείς μάθαμε να ασφαλιζόμαστε όταν ελέγχουμε ένα περασμένο παρελθόν ή ένα άφθαστο, ανυπόστατο μέλλον. Δεν είναι κάτι μπροστά μας, βρίσκεται μέσα στο κεφάλι μας. Και μέσα στο κεφάλι μας, εξουσιαστές, συγγραφείς και σκηνοθέτες σεναρίων μας είμαστε μόνο εμείς. Έτσι νομίζουμε τουλάχιστον. Μονάχα όμως οι άνθρωποι που μπορούν να συγκεντρώνονται στο «τώρα» μαθαίνουν, είναι σε θέση να ακούνε και να καταλαβαίνουν τους άλλους, και, το σημαντικό θυμούνται ύστερα καθαρότερα ό,τι έγινε.

Η συγκέντρωση στο «εδώ και τώρα» ενισχύει τη μνήμη. Προσέξτε πως οι περισσότεροι από όσους με τα χρόνια εμφανίζουν προβλήματα μνήμης είναι συνήθως από τους χαρακτήρες που δε βγαίνουν εύκολα από τον εαυτούλη τους, που ζουν εγκλωβισμένοι μέσα στο κεφάλι τους, που πνίγονται όλη τη ζωή τους από άγχος να προλάβουν κάτι συνήθως ασήμαντο, που δεν έχουν ευχέρεια αληθινής επικοινωνίας με άλλους, που δε νοιάζονται για κάτι τέτοιο. Έτσι κι αλλιώς, δεν είχαν ποτέ καλή επαφή με την πραγματικότητα. Γερνώντας λοιπόν είναι επόμενο να απομακρύνονται όλο και περισσότερο. Ο εγκέφαλος θέλει τη συνεργασία μας, δεν είναι κάτι παντελώς ανεξάρτητο από τη βούλησή μας.

Η επαφή μας με το «τώρα» είναι η επαφή μας με την αρχή της πραγματικότητας, με τον αυθεντικό εαυτό, με ό,τι είναι όντως ον, όντως γνήσιο. Μόνο όταν είσαι μέσα στο «τώρα» και το αισθάνεσαι, όντως είσαι. Πουθενά αλλού. Αλλού είσαι το φάντασμά σου και το όραμά σου. Πώς να συμφιλιωθείς μαζί τους; Τα κυνηγάς κι εκείνα γλιστρούν, αφού στο «τώρα» δεν υπάρχουν, δεν υπάρχουν πουθενά!

Ο μύθος του Ερεχθέα

Οι αρχαίοι Αθηναίοι ήταν από τους πιο δεισιδαίμονες («θεοσεβούμενους») Έλληνες. Το φυσικό περιβάλλον και η τοπογραφία της αρχαίας πόλης τους έδενε με το μυθικό τους παρελθόν, καθώς ενέπνεε τη βαθιά, πηγαία θρησκευτικότητά τους.

Οι τρεις ποταμοί της αθηναϊκής πεδιάδας Κηφισός, Ιλισός και Ηριδανός λατρεύονταν ως θεοί. Οι Ναϊάδες-Νύμφες προστάτευαν τα ζωτικής σημασίας αποθέματα νερού που προέρχονται από τις τοπικές πηγές και ποτάμια.

Στις όχθες των ποταμών υπήρχαν πολυάριθμα ιερά αφιερωμένα στις Νύμφες και η Ναϊάδα Πραξιθέα, κόρη του ποταμού Κηφισού ήταν η γυναίκα του μυθικού βασιλιά της Αθήνας Ερεχθέα.

Χάρις στον μοναδικό μύθο της γέννησης του Ερεχθέα, οι Αθηναίοι διαμόρφωσαν την ταυτότητα του αυτόχθονα (αυτός+χθων/γη) ή γηγενή (γη+γεννώ), αυτού δηλαδή που φυτρώνει κυριολεκτικά από τη γη: ο Ερεχθέας γεννιέται από το σπέρμα του θεού Ήφαιστου καθώς εκστασιασμένος από την παρθένο Αθηνά, η οποία αντιστέκεται στις ερωτικές του ορέξεις, χύνει τον σπόρο του στον μηρό της.

Η Αθηνά με ένα κομμάτι μαλλί πετά το σπέρμα στο έδαφος, η Μητέρα Γη μένει έγκυος και γεννιέται ο Ερεχθέας απευθείας από το χώμα (έριο / μαλλί+χθων / γη).

Οι άνθρωποι, μικροί και μεγάλοι, πάντα αγαπούσαν τις ιστορίες. Τις έλεγαν πολύ πριν σοφιστούν τη γραφή και από τότε, δεν τις σταμάτησαν ποτέ Πιερ Γκριμάλ Καθηγητής Σορβόννης.

Ο Ερεχθέας ίδρυσε τα μυστήρια στην Ελευσίνα και οργάνωσε τη γιορτή των Παναθηναίων και επειδή προερχόταν από την θεά Αθηνά, όταν έγινε βασιλιάς, καθιέρωσε τη λατρεία της. Την εποχή της βασιλείας του οι κάτοικοι της πόλης ονομάστηκαν Αθηναίοι, ενώ πριν λέγονταν Κεκροπίδες.

Γυναίκα του ήταν η νύμφη Πραξιθέα. Μαζί της απόκτησε τρεις γιους- τον Κέκροπα, τον Πάνδωρο και το Μητίωνα- και τέσσερις κόρες- την Πρόκνη, την Κρέουσα, τη Χθονία και την Ωρείθυια.

Όταν οι Ελευσίνιοι με τους Θράκες επιτέθηκαν εναντίον της Αθήνας με αρχηγό τους τον Εύμολπο, ο Ερεχθέας τους αντιμετώπισε με το στρατό του. Νίκησε, αφού θυσίασε μια από τις κόρες του, σύμφωνα με χρησμό του μαντείου.

Η Πραξιθέα (μία από τις Νύμφες και Ναϊάδα), μητέρα της παρθένου και κόρη του ποταμού Κηφισού, δέχεται ηρωικά τη θυσία της κόρης της, όπως επιβάλλει ο χρησμός του μαντείου των Δελφών, έτσι ώστε να γλιτώσουν οι Αθηναίοι από τον εισβολέα Εύμολπο, προστατευόμενο του Ποσειδώνα εχθρού της Αθήνας. Στον μύθο οι αδελφές της παρθένου αυτοκτονούν κατόπιν, πέφτοντας από τον Ιερό Βράχο καθώς έχουν ορκιστεί να ακολουθήσουν την αδελφή τους στον ένδοξο θάνατο της. Συνεπώς, ο Παρθενώνας γίνεται ναός μνήμης του θανάτου των παρθένων.

Οι άλλες αδελφές της αυτοκτόνησαν, γιατί είχαν κάνει όρκο μεταξύ τους, πως αν πέθαινε η μία, θα την ακολουθούσαν στο θάνατο και οι άλλες. Η μάχη αυτή δεν είχε καλό τέλος για κανέναν. Μια παράδοση λέει πως ο Εύμολπος σκοτώθηκε μαζί με με τους δυο γιους του. Όσο για τον Ερεχθέα, αμέσως μετά τον κεραυνοβόλησε ο Δίας ύστερα από παράκληση του Ποσειδώνα, γιατί ο Εύμολπος ήταν γιος του.

Το Όνειρο του Έρωτα

Σημαντικότερο από το να θέλεις να κοιμηθείς (μαζί) με έναν άνθρωπο, είναι το να θέλεις να ξυπνήσεις μαζί του.

Ευτυχία είναι να ξυπνάς δίπλα στον άνθρωπο των ονείρων σου και μην είσαι σίγουρος αν έχεις ξυπνήσει, ή ακόμη τον ονειρεύεσαι.

Αυτό που λείπει από την «Πραγματικότητα» όπως την βιώνουμε σήμερα, είναι το Όνειρο… η Ανάγκη του βιοπορισμού για την Επιβίωση, μας στερεί το πιο σημαντικό συστατικό για την Ζωή.

Και τα όνειρά μας ΠΑΝΤΑ συμπεριλαμβάνουν και κάποιο άλλο πρόσωπο, ποτέ δεν είμαστε μόνοι όταν είμαστε ευτυχισμένοι τόσο μέσα σε ένα όνειρο που βλέπουμε στον «ύπνο» μας, όσο και σε μια φαντασίωση για μια ονειρεμένη ζωή που κάνουμε στον «ξύπνιο» μας.

Όχι τυχαία, μετά το Χάος γεννήθηκε ο Έρως… πριν ακόμη γεννηθεί η Ζωή. Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει Ζωή χωρίς τον Έρωτα, όπως δεν μπορεί να υπάρξει Ζωή και χωρίς το Όνειρο.

ΟΝΑΡ και ΕΡΩΣ… αμφότερα με το «Ρ» του Ίμερου να ρέει ποτίζοντας το Πτέρωμα της Ψυχής, ανεβάζοντας τον μικρό Μύστη Ονειρευτή και Ερωτευμένο στον Όλυμπο των Θεών, αφήνοντας πίσω του την χθόνα των θνητών.

Οι σχέσεις που σφυραλατούνται σε περιόδους δοκιμασιών είναι οι σχέσεις που αντέχουν τα πάντα σε περιόδους όταν όλα πάνε καλά, σχέσεις επαγγελματικές, φιλικές ή ερωτικές.

Οι άνθρωποι που θα καταφέρουν να ερωτευθούν και να έλθουν κοντά όταν όλα γύρω τους καταρρέουν, είναι αυτοί που θα γίνουν τα θεμέλια της μετά την Κρίση εποχής, όταν και οι υπόλοιποι θα αρχίσουν να θυμούνται το πώς είναι να ΝΙΩΘΕΙΣ…

Ζωή σημαίνει να ονειρεύεσαι και να ερωτεύεσαι.

Όποιος στερείται την Δύναμη του Ονείρου και το Άγγιγμα του Έρωτα…
… είναι ήδη νεκρός…

Κάντε ό, τι είναι σωστό, ακόμη και αν αυτό δεν σας κάνει να αισθάνεστε καλά.

«Δεν χρειάζεται να έχουμε την διάθεση να κάνουμε το σωστό για να κάνουμε το σωστό». – Joyce Meyer

Έχετε κουραστεί από το γεγονός ότι συναισθήματά σας υπαγορεύουν τη ζωή σας; Εγώ έχω. Τα συναισθήματα είναι απίστευτα αυταρχικά. Φαίνονται τόσο μικρά, αλλά δεν τους δίνουμε πίστωση για όλα όσα τα αφήνουμε να κάνουν. Μερικοί από μας αφήνουμε τα συναισθήματά μας να διευθύνουν τη ζωή μας.

Δεν βοηθά ότι η κοινωνία πάντα μας λέει να «ακούτε την καρδιά σας». Μερικές φορές αυτό αποτελεί πολύ καλή συμβουλή, αλλά υπάρχουν πολλές φορές που αυτό που η καρδιά/τα συναισθήματα μου θέλουν να κάνουν είναι εντελώς παράλογο, ανόητο, ή παράνομο, και αντίθετο από αυτό που η λογική/το μυαλό μου μου λέει να κάνω. Οι άνθρωποι πάντα σου λένε να ακούς την καρδιά σου, αλλά εγώ προσπαθώ να ακούω το μυαλό μου όταν τα συναισθήματα έχουν ξεφύγει.

Αυτό που έχει σημασία είναι ότι δεν πρέπει να αφήνουμε τα συναισθήματά μας να μας ελέγχουν.

 

Έχουμε την επιλογή κάθε μέρα, κάθε στιγμή, να γνωρίζουμε αυτά τα συναισθήματα, και στη συνέχεια, να επιλέγουμε τι να κάνουμε με αυτά. Μερικές φορές αισθανόμαστε ανήμποροι προς τα συναισθήματά μας, αλλά έχουμε τη δύναμη είτε να τροφοδοτήσουμε αυτά τα αρνητικά δυνατά συναισθήματα, ή να τα αφήσουμε να λιμοκτονήσουν.

Καταπολεμήστε την παρόρμηση να ακολουθήσετε τα συναισθήματα. Κάντε ό, τι είναι σωστό, ακόμη και αν αυτό δεν σας κάνει να αισθάνεστε καλά.

Ο διαχωρισμός του χρόνου από τον χώρο – μια νέα κβαντική θεωρία ανατρέπει τον χωροχρόνο του Αϊνστάιν

Ήταν ο Νεύτωνας σωστός και λάθος ο Αϊνστάιν; Φαίνεται ότι το ξεκλείδωμα του ιστού του χωροχρόνου – ο διαχωρισμός του χρόνου από τον χώρο – και οι αναπολήσεις των ιδεών του 19ου αιώνα για τον απόλυτο χρόνο θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια θεωρία της κβαντικής βαρύτητας.

Σκιές στην θεωρία του Αϊνστάιν; Μια ηλιακή έκλειψη επιβεβαίωσε τον βαρυτικό εστιασμό και την ιδέα του Αϊνστάιν για τον χωροχρόνο. Ωστόσο μια νέα θεωρία της κβαντικής βαρύτητας δημιουργεί ενθουσιασμό χωρίζοντας τον χώρο από τον χρόνο.

Οι φυσικοί έχουν παλέψει για να παντρέψουν την κβαντική μηχανική με την βαρύτητα επί δεκαετίες τώρα. Αντίθετα, οι άλλες δυνάμεις της φύσης είναι πιο πειθήνιες. Για παράδειγμα, η ηλεκτρομαγνητική δύναμη μπορεί να περιγραφεί κβαντομηχανικά από την κίνηση των φωτονίων. Προσπαθήστε να υπολογίσετε την βαρυτική δύναμη μεταξύ δύο αντικειμένων με όρους της κβαντικής βαρύτητας, και γρήγορα θα μπείτε σε μπελάδες, η απάντηση σε κάθε υπολογισμό της θα είναι το άπειρο. Αλλά τώρα ο Petr HoYava, ένας φυσικός στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ, νομίζει ότι αντιλαμβάνεται το πρόβλημα. Είναι όλα, όπως λέει, θέμα χρόνου.

Διαχωρίζοντας τον χρόνο από το χώρο – Οι αποδείξεις

Πιο συγκεκριμένα, το πρόβλημα είναι ο τρόπος που ο χρόνος είναι συνδεδεμένος με τον χώρο στη θεωρία της βαρύτητας: τη γενική σχετικότητα. Ο Αϊνστάιν ανέτρεψε την περίφημη νευτώνεια αντίληψη ότι ο χρόνος είναι απόλυτος, αλλά εξαρτάται από τον παρατηρητή. Έτσι, υποστήριξε ότι ο χρόνος είναι μια άλλη διάσταση, που ‘πλέκεται’ μαζί με τον χώρο για να σχηματίσει ένα ιστό εύκαμπτο που στρεβλώνεται από την ύλη. Το πρόβλημα είναι ότι στην κβαντική μηχανική, ο χρόνος διατηρεί την Νευτώνεια ακαταδεκτικότητα του, παρέχοντας την εξέδρα στην οποία χορεύει η ύλη, αλλά ποτέ δεν επηρεάζεται από την παρουσία του. Αυτές οι δύο αντιλήψεις του χρόνου, δεν κολλάνε.

Η λύση, υποστηρίζει ο HoYava, είναι να κόψουμε τα νήματα που συνδέουν τον χώρο με τον χρόνο σε πολύ υψηλές ενέργειες, όπως αυτές που βρίσκονταν στο πρώιμο σύμπαν, όπου ίσχυαν οι κανόνες της κβαντικής βαρύτητας. "Πάω πίσω στην ιδέα του Νεύτωνα ότι ο χρόνος και ο χώρος δεν είναι ισοδύναμοι”, λέει ο HoYava. Σε χαμηλές τιμές της ενέργειας, η γενική σχετικότητα προκύπτει από αυτό το υποκείμενο πλαίσιο, ενώ αποκαθίσταται και ο ιστός του χωροχρόνου”, εξηγεί.

Ο HoYava παρομοιάζει αυτή εμφάνιση με τον τρόπο που κάποιες εξωτικές ουσίες αλλάζουν φάση. Για παράδειγμα, σε χαμηλές θερμοκρασίες οι ιδιότητες του υγρού ηλίου αλλάζουν δραματικά, και μετατρέπεται σε ένα "υπερ-υγρό" που μπορεί να υπερνικήσει την τριβή. Στην πραγματικότητα, ο HoYava έχει συνπλέξει τα μαθηματικά των εξωτικών αλλαγών της φάσης για να κατασκευάσει τη θεωρία της βαρύτητας. Μέχρι στιγμής φαίνεται να λειτουργεί: οι απειρισμοί που μαστίζουν άλλες θεωρίες της κβαντικής βαρύτητας έχουν εξημερωθεί, και από την θεωρία αναδύει ένα βαρυτόνιο που συμπεριφέρεται καλά. Φαίνεται, επίσης, να ταιριάζει με υπολογιστικές προσομοιώσεις της κβαντικής βαρύτητας.

Στους μέχρι τώρα δεκάδες ελέγχους της επιστημονικής κοινότητας η θεωρία του 47χρονου HoYava φαίνεται να στέκεται καλά, αντιμετωπίζοντας τους απειρισμούς και περιγράφοντας ένα βαρυτόνιο που δεν έχει παράξενες ιδιότητες υπό ιδιαίτερες συνθήκες, όπως συμβαίνει με το βαρυτόνιο άλλων θεωριών κβαντικής βαρύτητας. Επιπλέον, η θεωρία φαίνεται να είναι σύμφωνη με προσομοιώσεις της κβαντικής βαρύτητας σε υπολογιστή, καθώς ο έλεγχος τέτοιων θεωριών στο εργαστήριο είναι μάλλον αδύνατος. Στις προσομοιώσεις αυτές εμφανίζεται ένας ενιαίος τετραδιάστατος χωροχρόνος σε μεγάλες αποστάσεις, ενώ την ίδια στιγμή το σύμπαν φαίνεται να περιορίζεται σε δύο διαστάσεις στις πολύ μικρές αποστάσεις. Τι γίνονται οι επιπλέον διαστάσεις;

Ο HoYava θεωρεί ότι η μείωση των διαστάσεων σηματοδοτεί το σημείο όπου αναδύεται η γενική σχετικότητα μέσα από τη θεωρία του για τη βαρύτητα. Σε δημοσίευσή του σε επιστημονικό περιοδικό ένα μήνα μετά τη δημοσίευση για την κβαντική βαρύτητα, εξηγεί ότι σε μεγάλες ενέργειες ο χώρος εκτείνεται με ρυθμό μόλις ένα τρίτο του ρυθμού που εκτείνεται ο χρόνος, με αποτέλεσμα οι τρεις χωρικές διαστάσεις να εμφανίζονται μόνο σαν μία από τις κανονικές σχετικιστικές διαστάσεις, δηλαδή σα να χάθηκαν οι δύο από τις τρεις διαστάσεις του χώρου. ‘Οπως σημειώνει στην εισαγωγή αυτής της μελέτης του, «μια άλλη ενδιαφέρουσα πιθανότητα είναι η φύση των τεσσάρων μακροσκοπικών διαστάσεων του χωροχρόνου να αλλάζει ποιοτικά καθώς αλλάζει η κλίμακα».

Για να εδραιωθεί η θεωρία κβαντικής βαρύτητας του πρέπει να διαπιστωθεί ότι συμβαδίζει με τις παρατηρήσεις για το φυσικό κόσμο το ίδιο καλά με τη θεωρία της σχετικότητας, αν όχι καλύτερα. Οι πρώτες δοκιμές όσον αφορά την κίνηση των πλανητών λένε ότι δίνει ανάλογα αποτελέσματα με τη σχετικιστική βαρύτητα.

Δεν υπάρχει «Μεγάλη Έκρηξη», «σκοτεινή ύλη» και «σκοτεινή ενέργεια»

Η θεωρία HoYava γέννησε ενθουσιασμό από πέρυσι που προτάθηκε, και οι φυσικοί έκαναν μια συνάντηση για να την συζητήσουν το Νοέμβριο του 2009 στο Ινστιτούτο Perimeter για την Θεωρητική Φυσική στο Οντάριο. Ειδικότερα, φυσικοί έχουν ελέγξει αν το μοντέλο περιγράφει σωστά το σύμπαν που βλέπουμε σήμερα. Η γενική σχετικότητα επιβεβαιώθηκε όταν ο Αϊνστάιν προέβλεψε την μετάπτωση του περιηλίου του Ερμή με μεγαλύτερη ακρίβεια από ότι μπορούσε η θεωρία του Νεύτωνα για την βαρύτητα.

Μπορεί η βαρύτητα του HoYava να έχει την ίδια επιτυχία; Η πρώτη απόπειρα για να απαντηθεί το ερώτημα είναι "ναι". Ο Francisco Lobo, από το Πανεπιστήμιο της Λισαβόνας, και οι συνάδελφοί του έχουν βρει ότι ταιριάζει αρκετά καλά στην κίνηση των πλανητών.

Άλλοι έχουν κάνει ακόμη πιο τολμηρούς ισχυρισμούς για την θεωρία βαρύτητας του HoYava, ειδικά όταν πρόκειται να εξηγήσουν κοσμικούς γρίφους, όπως η μοναδικότητα (ιδιομορφία) του big bang, όπου οι νόμοι της φυσικής καταρρέουν. Αν η βαρύτητα του HoYava είναι σωστή, υποστηρίζει ο κοσμολόγος Robert Brandenberger του Πανεπιστημίου McGill σε μια δημοσίευση του πέρυσι τον Αύγουστο, τότε το σύμπαν δεν κάνει bang (έκρηξη από μια ιδιομορφία) – αλλά κάνει μια Μεγάλη Αναπήδηση. "Ένα σύμπαν γεμάτο με ύλη κάτω από την επίδραση της βαρύτητας συμπιέζεται σε ένα μικρό – αλλά πεπερασμένο – μέγεθος και στη συνέχεια αναπηδάει προς τα έξω πάλι, δίνοντάς το διαστελλόμενο σύμπαν που βλέπουμε σήμερα”, λέει ο Brandenberger. Οι υπολογισμοί του δείχνουν ότι οι κυματισμοί που παράγονται από την αναπήδηση ταιριάζουν με εκείνους που έχουν ήδη εντοπιστεί από δορυφόρους που μέτρησαν την μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου, και αυτός τώρα ψάχνει για υπογραφές που θα μπορούσαν να διακρίνουν το σενάριο της Μεγάλης Αναπήδησης από τη Μεγάλη Έκρηξη.

Η βαρύτητα του HoYava μπορεί, επίσης, να δημιουργήσει την «ψευδαίσθηση της σκοτεινής ύλης», λέει ο κοσμολόγος Shinji Mukohyama στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο. Σε μια ανακοίνωση που έκανε το Σεπτέμβριο, εξήγησε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, το βαρυτόνιο του HoYava αυξομειώνεται, καθώς αλληλεπιδρά με την κανονική ύλη, κάνοντας την βαρύτητα να έλκει λίγο πιο έντονα από ό, τι αναμενόταν στη γενική σχετικότητα. Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να κάνει τους γαλαξίες να φαίνονται ότι περιέχουν περισσότερο από ύλη ό,τι μπορούμε να δούμε. Κι αν αυτό δεν σας φαίνεται αρκετό, ο κοσμολόγος Mu-In Park του Εθνικού Πανεπιστημίου της Νότιας Κορέας θεωρεί ότι η βαρύτητα του HoYava μπορεί επίσης να κρύβεται πίσω από την επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος, που σήμερα αποδίδεται σε μια μυστηριώδη σκοτεινή ενέργεια.

Μια από τις κύριες εξηγήσεις για την προέλευση της διαστολής είναι ότι κενός χώρος περιέχει μια ορισμένη εγγενής ενέργεια που ωθεί το σύμπαν προς τα έξω. Αυτή η εγγενής ενέργεια δεν μπορεί να εξηγηθεί από τη γενική σχετικότητα, αλλά βγαίνει με φυσικό τρόπο από τις εξισώσεις της βαρύτητας του HoYava, σύμφωνα με το Νοτιοκορεάτη Park.

Διαφορετική ερμηνεία της κβαντομηχανικής

Σύμφωνα με άλλους επιστήμονες, αν η νέα θεωρία της κβαντικής βαρύτητας συνδυαστεί με τη θεωρία De Broglie – Bohm, τότε επιπλέον εδραιώνεται μια στατιστική και άρα αιτιοκρατική ερμηνεία της κβαντομηχανικής και μια περιγραφή του μικρόκοσμου ανεξάρτητη από τον παρατηρητή, μια ερμηνεία αντίθετη από την επίσημη ερμηνεία της Κοπεγχάγης και επιβεβαιώνοντας τη γνώμη του Αϊνστάιν και άλλων ότι η κβαντομηχανική όπως διατυπώθηκε στις αρχές του αιώνα είναι μια ατελής θεωρία.

Δεν είναι πλήρης και επιβεβαιωμένη

Η θεωρία HoYava, ωστόσο, απέχει πολύ από το τέλειο.Ο Diego Blas, ερευνητής της κβαντικής βαρύτητας στο Ελβετικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας (EPFL) στη Λωζάνη έχει βρει μια “κρυφή ασθένεια" στη θεωρία, όταν έκανε υπολογισμούς με διπλό έλεγχο για το ηλιακό σύστημα. Οι περισσότεροι φυσικοί εξέτασαν την ιδανική περίπτωση, αν υποθέσουμε, για παράδειγμα, ότι η Γη και ο Ήλιος είναι σφαίρες, εξηγεί ο Blasί: “Ελέγξαμε την πιο ρεαλιστική περίπτωση, όπου ο ήλιος είναι σχεδόν μια σφαίρα, αλλά δεν ήταν ακριβώς έτσι." Η γενική σχετικότητα λίγο πολύ δίνει τα ίδια απάντηση και στα δύο σενάρια. Αλλά στην βαρύτητα HoYava, η ρεαλιστική υπόθεση δίνει ένα πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα.

Μαζί με τον Sergei Sibiryakov, επίσης, στο EPFL, και τον Oriol Pujolas του CERN, ο Blas έχει αναδιατυπώσει την βαρύτητα του HoYava προκειμένου να την επαναφέρει στην ίδια γραμμή με τη γενική σχετικότητα. Ο Sibiryakov παρουσίασε το μοντέλο της ομάδας του το Σεπτέμβριο του 2009 σε μια συνεδρίαση στο Talloires της Γαλλίας.

Ο HoYava χαιρετίζει τις τροποποιήσεις. “Όταν την πρότεινα, δεν ισχυρίστηκα ότι είχα την τελική θεωρία”, λέει. "Θέλω κι άλλους ανθρώπους να την εξετάσουν και να τη βελτιώσουν."

Ο Gia Dvali, ένας εμπειρογνώμονας της κβαντικής βαρύτητας στο CERN, παραμένει επιφυλακτικός. Πριν από μερικά χρόνια προσπάθησε κι αυτός ένα παρόμοιο τέχνασμα, διαχωρίζοντας τον χώρο και τον χρόνο, σε μια προσπάθεια να εξηγήσει την σκοτεινή ενέργεια. Αλλά εγκατέλειψε το μοντέλο του, διότι αυτή επέτρεπε στην πληροφορία να ταξιδεύει ταχύτερα από την ταχύτητα του φωτός.

"Η διαίσθησή μου είναι ότι οποιαδήποτε τέτοια μοντέλα θα έχουν ανεπιθύμητες παρενέργειες," νομίζει ο Dvali. "Αλλά αν βρείτε μια έκδοση που να μην έχει, τότε η θεωρία θα πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη."

Για μια στιγμή φυσικοί μπορεί να σταμάτησαν ένα νόμο της Φύσης

Για μια απειροελάχιστη στιγμή, φαίνεται πως οι επιστήμονες στο Εργαστήριο Brookhaven στο Long Island ανακάλυψαν πρόσφατα ότι ένας νόμος της φύσης, η ομοτιμία, δεν υπήρχε γιατί είχε παραβιαστεί.

Αυτή η εικόνα δείχνει μια σύγκρουση μεταξύ ιόντων χρυσού καθώς και τις τροχιές των χιλιάδων υποατομικών σωματιδίων που παράγονται κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Η δράση εξακολούθησε να προκαλεί μια αντίθετη αντίδραση, η βαρύτητα ανάγκαζε τη Γη να στρέφεται γύρω από τον Ήλιο, και η διατήρηση της ενέργειας παρέμεινε άθικτη. Αλλά για ένα απειροελάχιστο κλάσμα του δευτερολέπτου στον Σχετικιστικό Επιταχυντή Βαρέων Ιόντων (RHIC), οι φυσικοί δημιούργησαν μια φυσαλίδα όπου έσπασε μια συμμετρία του χώρου, και δεν υπήρχε πλέον η ομοτιμία (parity).

Η ομοτιμία εδώ και καιρό θεωρείται ότι είναι ένας θεμελιώδης νόμος της φύσης. Αυτός ισχυρίζεται, κατά βάση ότι το σύμπαν δεν είναι ούτε δεξιό ούτε αριστερόχειρο- ότι οι νόμοι της φυσικής παραμένουν αμετάβλητοι, όταν εκφράζεται σε ανεστραμμένες συντεταγμένες. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 διαπιστώθηκε ότι η ασθενής πυρηνική δύναμη, η οποία είναι υπεύθυνη για την εκπομπή της πυρηνικής ραδιενέργειας (διάσπαση βήτα), σπάει το νόμο της ομοτιμίας. Ωστόσο, η ισχυρή δύναμη, η οποία συγκρατεί μαζί τα κουάρκ, θεωρήθηκε ότι συντάσσεται με το νόμο της ομοτιμίας, τουλάχιστον υπό κανονικές συνθήκες.

Τώρα αυτός ο νόμος φαίνεται να έχει σπάσει μετά από ένα πείραμα μιας ντουζίνας, περίπου, φυσικών σωματιδίων, συμπεριλαμβανομένου του Jack Sandweiss καθηγητή φυσικής στο Yale. Από το 2000, ο Sandweiss συγκρούει μαζί πυρήνες χρυσού στο πλαίσιο του πειράματος STAR στον επιταχυντή RHIC, έναν επιταχυντή σωματιδίων διαμέτρου 4 χιλιομέτρων, με σκοπό να μελετήσουν το νόμο της ομοτιμίας κάτω από ακραίες συνθήκες.

Η ομάδα λοιπόν δημιούργησε ένας είδος “σούπας” ή πλάσμα από κουάρκ και γκλουόνια, που προκύπτει όταν οι ενέργειες φθάνουν σε υψηλά επίπεδα για να διαλύσουν τα πρωτόνια και τα νετρόνια στα συστατικά τους, δηλαδή κουάρκ και γκλουόνια, τις θεμελιώδεις δομικές μονάδες της ύλης.

Οι θεωρητικοί θεωρούν πως αυτό το είδος πλάσματος από κουάρκ και γκλούονια, το οποίο έχει θερμοκρασία τέσσερα τρισεκατομμύρια βαθμούς Κελσίου, υπήρχε λίγο μετά το Big Bang, όταν το σύμπαν είχε ηλικία μόλις ένα μικροδευτερόλεπτο. Το πλάσμα «φυσαλίδα» που δημιουργήθηκε κατά τις συγκρούσεις ιόντων χρυσού στο RHIC, διήρκεσε ένα μόλις εκατομμυριοστό του δισεκατομμυριοστού του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου, αλλά η ομάδα ελπίζει να το χρησιμοποιήσει για να μάθει περισσότερα πώς η δομή του σύμπαντος – από τις μαύρες τρύπες έως τους γαλαξίες – μπορεί να έχουν συσταθεί από αυτή τη σούπα.

Όταν οι πυρήνες του χρυσού, ταξιδεύοντας με το 99,999% της ταχύτητας του φωτός, συγκρούονται και κυριολεκτικά διαλύονται, το πλάσμα που προκύπτει έχει τόση ενέργεια που ένας μικροσκοπικός κύβος του (στο ένα τέταρτο του πλάτους μιας ανθρώπινης τρίχας) θα περιέχει αρκετή ενέργεια για το σύνολο των αναγκών των ΗΠΑ για ένα χρόνο.

Και το εξίσου γιγάντιο μαγνητικό πεδίο που παράγεται από το πλάσμα – το ισχυρότερο που δημιουργήθηκε ποτέ – ήταν αυτό που ειδοποίησε τους φυσικούς ότι ένας από τους νόμους της φύσης θα μπορούσε να είχε σπάσει.

“Ένα πολύ ενδιαφέρον πράγμα συνέβη σε αυτές τις ακραίες συνθήκες," λέει ο Sandweiss. "Η παραβίαση της ομοτιμίας είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστεί, αλλά το μαγνητικό πεδίο σε συνδυασμό με την παραβίαση της ομοτιμίας οδήγησε σε ένα δευτερεύον φαινόμενο που μπορούσαμε να ανιχνεύσουμε.

Ο Sandweiss και η ομάδα του στο Yale διαπίστωσε ότι τα κουάρκ με όμοιο πρόσημο κινούνταν μαζί: Τα πάνω κουάρκ μετακινούνται κατά μήκος των γραμμών του μαγνητικού πεδίου, ενώ τα κάτω κουάρκ ταξίδεψαν αντίθετα. Ότι τα κουάρκ θα μπορούσαν να μας πουν την διαφορά στις κατευθύνσεις υποδεικνύει στους ερευνητές ότι η συμμετρία της ομοτιμίας (parity) είχε σπάσει.

Τα αποτελέσματα ήταν τόσο απρόσμενα που ο Sandweiss και οι συνάδελφοί του, περίμεναν πάνω από ένα χρόνο για να τα δημοσιεύσουνε, ψάχνοντας για μια εναλλακτική εξήγηση. Ο Sandweiss επισημαίνει ότι το αποτέλεσμα υποδεικνύει μόνο την παραβίαση της ομοτιμίας – αυτό δεν το αποδεικνύει – αλλά οι φυσικοί στον STAR αποφάσισαν να γίνει έλεγχος των μετρήσεων και από άλλους φυσικούς.

«Νομίζω ότι είναι ένα πραγματικό αποτέλεσμα, αλλά εμείς θα γνωρίζουμε περισσότερα στα επόμενα χρόνια," λέει ο Sandweiss.

Στη συνέχεια, η ομάδα θέλει να δοκιμάσει το αποτέλεσμα και σε χαμηλότερες ενέργειες σύγκρουσης για να δούμε αν η φαινομενική παραβίαση εξαφανίζεται, όταν δεν υπάρχει αρκετή ενέργεια για να δημιουργήσει τις αναγκαίες ακραίες συνθήκες.

Αν το αποτέλεσμα δείχνει ότι είναι πραγματικότητα, τότε θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να καταλάβουν μια παρόμοια ασυμμετρία που οδήγησε σε ένα από τα πιο θεμελιώδη μυστήρια της φυσικής »- δηλαδή, γιατί ο κόσμος κυριαρχείται από την συνήθη ύλη σήμερα, όταν δημιουργήθηκαν κατά την Μεγάλη Έκρηξη ίσες ποσότητες ύλης και αντιύλης.

Ο Sandweiss αναμένει κάποιες απαντήσεις. "Θα ήθελα πραγματικά να δω που θα μας οδηγήσει και να μάθουμε τι ακριβώς συμβαίνει”, συμπληρώνει.

Τελικά η δημιουργία του άνθρακα στα άστρα δεν είναι και τόσο ρυθμισμένη για την ύπαρξη της ζωής όπως διατείνεται η Ανθρωπική Αρχή

 O Βρετανός Fred Hoyle το 1953 εξήγησε την παραγωγή του άνθρακα, του οξυγόνου και του στοιχείου νέον στο εσωτερικό των ερυθρών γιγάντων άστρων. Βεβαίως ο Hoyle ανήκει στην κατηγορία των επιστημόνων που πιστεύουν ότι τα πάντα μέσα στο σύμπαν είναι καλοκουρδισμένα, ενώ όλες οι σταθερές της φύσης πρέπει να έχουν ρυθμιστεί τέλεια ώστε να μπορέσει να εμφανιστεί η ζωή και ειδικότερο ο άνθρωπος μέσα στο σύμπαν. 

 

Ο Fred Hoyle αν και αστρονόμος υπολόγισε τότε ότι δεν υπήρχε μεγάλη πιθανότητα να γίνει η παραγωγή του άνθρακα μέσα στον πυρήνα του Ήλιου, εκτός κι αν ο πυρήνας του άνθρακα 12 ήταν σε μια διεγερμένη (συντονισμένη) κατάσταση, σε μια ενέργεια περίπου 7,7 MeV. Η ύπαρξη μιας τέτοιας κατάστασης όπως είδαμε στο πιο πάνω άρθρο επιβεβαιώθηκε πειραματικά πολύ γρήγορα από τους αστροφυσικούς.

 

Με αυτόν τον υπολογισμό φάνηκε ότι ο Hoyle σημείωσε μια αξιοσημείωτη νίκη υπέρ της  υπόθεσης της Ανθρωπικής Αρχής.  Η Ανθρωπική Αρχή δέχεται ότι ορισμένες ιδιότητες της φύσης υπάρχουν μόνο και μόνο για να μπορέσει να εμφανιστεί η ζωή όπως τη γνωρίζουμε πάνω στη Γη.

 

Από την άλλη, η πρόβλεψη του Hoyle έχει θεωρηθεί και από αυτούς που πιστεύουν στον ρόλο του Θεού, αλλά και άλλους επιστήμονες, ως ένα θαυματουργό παράδειγμα του λεπτού συντονισμού των φυσικών σταθερών που απαιτείται για να κάνουν δυνατή την εμφάνιση της ζωής. Παρόλο που ο Fred Hoyle μέχρι τότε ήταν φανερά άθεος, παρατήρησε τότε τα εξής:

Μια κοινή λογική ερμηνεία των γεγονότων δείχνει ότι ένας υπερ-νους έχει παίξει με τη φυσική, καθώς και με την χημεία και τη βιολογία, και ότι δεν υπάρχουν τυφλές δυνάμεις άξιες να ασχολούμαστε στην φύση. Οι αριθμοί που υπολογίζει κάποιος από τα γεγονότα μου φαίνονται τόσο υπερβολικοί ώστε να βγάλουμε αυτό το συμπέρασμα σχεδόν πέραν κάθε αμφισβήτησης.

Αυτόν τον υπολογισμό για τον συντονισμό του άνθρακα θα τον δείτε να περιλαμβάνεται σε κάθε συζήτηση σχετικά με την τέλεια ρύθμιση των σταθερών της φύσης, μεταξύ των υπερμάχων του Ευφυούς Σχεδιασμού και εκείνων με τις αντιτιθέμενες απόψεις. 

 

Ας σημειωθεί πως μετά από αυτή την ανακάλυψη ο Hoyle άρχισε αφενός να πιστεύει στο Θεό και αφετέρου έγινε υπέρμαχος της θεωρίας της πανσπερμίας.

 

Άλλοι όμως επιστήμονες (όπως ο Victor Stenger), πρόσφατα μάλιστα, έδειξαν ότι στην ανάλυση του Fred Hoyle για την παραγωγή του άνθρακα, πολλοί  από αυτούς τους ισχυρισμούς του Hoyle βασίζονται σε μια καταχρηστική ανάλυση των δεδομένων.

 

Ακόμη και κάποιοι ειδικοί επιστήμονες που γράφουν για το θέμα αυτό κάνουν το λάθος να κρατάνε σταθερές όλες τις παραμέτρους και να μεταβάλουν μόνο μία. Όταν επιτρέψετε σε όλες τις παραμέτρους να μεταβάλλονται, τότε θα διαπιστώσετε ότι οι αλλαγές σε μία παράμετρο μπορεί να αντισταθμίζεται εύκολα από τις αλλαγές σε μια άλλη, αφήνοντας  να υπάρχουν και πάλι το συστατικά για την παρουσία της ζωής.

 

Αλλά ας εξετάσουμε τα επιστημονικά δεδομένα του Hoyle με περισσότερες λεπτομέρειες.

 

Στο (a) φαίνονται τα επίπεδα ενέργειας του πυρήνα του άνθρακα και η διεγερμένη κατάσταση του όπως προβλέφτηκε από τον Hoyle

Το (b) δείχνει το επιτρεπόμενο εύρος της διεγερμένης κατάστασης που θα αποδώσει την ίδια ποσότητα του άνθρακα, από 7.596 έως 7.7716 Mev. 

Και το (c) δείχνει το εύρος της ενέργειας (7.3367 έως 7.933 Mev) μιας διεγερμένης κατάστασης, που όμως θα παρήγαγε την επαρκή ποσότητα του άνθρακα για την ύπαρξη της ζωής

 

Στην εικόνα (a) παρουσιάζονται δύο επίπεδα ενέργειας: 1ον την ποσότητα με την οποία η συνολική ενέργεια ηρεμίας των δύο ατόμων (βηρυλλίου και ηλίου) υπερβαίνει εκείνη του άνθρακα, που είναι 7,3367 MeV, και 2ον την διεγερμένη κατάσταση του άνθρακα-12 όπως προβλέφτηκε από τον Hoyle και παρατηρήθηκε στα 7,656 MeV. Σημειώστε ότι ο Hoyle τότε δεν πρόβλεψε την τιμή αυτή ακριβώς, αλλά εκτίμησε ότι το επίπεδο ενέργειας θα πρέπει να είναι περίπου 7,7 MeV.

 

Τώρα συχνά υποστηρίζεται ότι αυτή η διεγερμένη κατάσταση είναι τέλεια ρυθμισμένη σε αυτή την τιμή, προκειμένου να σχηματιστεί ο άνθρακας, το κυριότερο στοιχείο για να υφίσταται η ζωή. Αυτό όμως δεν είναι αλήθεια. Η ζωή θα μπορούσε να υπάρχει ακόμα κι αν η ενέργεια της διεγερμένης κατάστασης του άνθρακα βρισκόταν μέσα σ ένα εύρος τιμών, όπως δείχνει η εικόνα (b).

 

Το 1989 ο Mario Livio και οι συνεργάτες εκτέλεσαν υπολογισμούς για να δοκιμάσουν την ευαισθησία της αστρικής νουκλεοσύνθεσης για την ακριβή ενέργεια της διεγερμένης κατάστασης του παρατηρούμενου άνθρακα-12. Είδαν λοιπόν ότι μια αύξηση κατά 0,06 MeV στην ενέργεια ή στο επίπεδο των 7,716 MeV δεν θα μεταβάλλει σημαντικά την παραγωγή του άνθρακα στα αστρικά περιβάλλοντα. Μια δε μείωση κατά το ίδιο ποσό ενέργειας, στα 7,596 MeV ήταν ομοίως αναγκαία προτού η παραγωγή του άνθρακα αυξηθεί σημαντικά πολύ πιο πάνω από την ποσότητα που υπάρχει στο σύμπαν μας. Αυτή η περιοχή φαίνεται στο (b). Το συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι η διεγερμένη κατάσταση δεν είναι και τόσο τέλεια ρυθμισμένη (συντονισμένη) όπως ήθελε ο Hoyle.

Τέλος, σημειώνουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι να πάρουμε την ακριβή ποσότητα του άνθρακα στο σύμπαν μας, αλλά απλώς να έχουμε επαρκή παραγωγή άνθρακα για τη ζωή.

 

Μάλιστα παίρνουμε περισσότερο άνθρακα όταν το επίπεδο ενέργειας του Hoyle είναι ακόμη χαμηλότερο. Επιπλέον, ο Mario Livio έδειξε ότι το επίπεδο ενέργειας μπορεί να αυξηθεί έως και 0,277, ή μέχρι τα 7,933 MeV, προτού παραχθεί μια ανεπαρκής ποσότητα του άνθρακα. Το σχήμα (c) δείχνει καθαρά ότι αν μια διεγερμένη κατάσταση βρεθεί μέσα στα όρια που φαίνονται (πλησίον της μινίμουμ ενέργειας έως τα 7.933)  θα είχαμε πάρει τον επαρκή άνθρακα που θέλουμε μέσα στο σύμπαν. 

Με λίγα λόγια, κανένας ακριβής συντονισμός στην τιμή της διεγερμένης κατάστασης, όπως λέει ο Hoyle, δεν ήταν απαραίτητος για να παραχθούν επαρκείς ποσότητες άνθρακα στα αστέρια για να είναι δυνατή η ζωή όπως την ξέρουμε. Οι δε πυρηνικοί θεωρητικοί γνωρίζουν αρκετά με το πώς σχηματίζεται ο πυρήνας του άνθρακα για να δείξουν ότι είναι πολύ πιθανή μια διέγερση στην επιτρεπόμενη περιοχή.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, ΗΣΙΟΔΟΣ - Θεογονία (565-616)

ἀλλά μιν ἐξαπάτησεν ἐὺς πάις Ἰαπετοῖο
κλέψας ἀκαμάτοιο πυρὸς τηλέσκοπον αὐγὴν
ἐν κοίλῳ νάρθηκι· δάκεν δ᾽ ἄρα νειόθι θυμὸν
Ζῆν᾽ ὑψιβρεμέτην, ἐχόλωσε δέ μιν φίλον ἦτορ,
ὡς ἴδ᾽ ἐν ἀνθρώποισι πυρὸς τηλέσκοπον αὐγήν.
570 αὐτίκα δ᾽ ἀντὶ πυρὸς τεῦξεν κακὸν ἀνθρώποισι·
γαίης γὰρ σύμπλασσε περικλυτὸς Ἀμφιγυήεις
παρθένῳ αἰδοίῃ ἴκελον Κρονίδεω διὰ βουλάς·
ζῶσε δὲ καὶ κόσμησε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη
ἀργυφέῃ ἐσθῆτι· κατὰ κρῆθεν δὲ καλύπτρην
575 δαιδαλέην χείρεσσι κατέσχεθε, θαῦμα ἰδέσθαι·
[ἀμφὶ δέ οἱ στεφάνους νεοθηλέας, ἄνθεα ποίης,
ἱμερτοὺς περίθηκε καρήατι Παλλὰς Ἀθήνη·]
ἀμφὶ δέ οἱ στεφάνην χρυσέην κεφαλῆφιν ἔθηκε,
τὴν αὐτὸς ποίησε περικλυτὸς Ἀμφιγυήεις
580 ἀσκήσας παλάμῃσι, χαριζόμενος Διὶ πατρί.
τῇ δ᾽ ἔνι δαίδαλα πολλὰ τετεύχατο, θαῦμα ἰδέσθαι,
κνώδαλ᾽ ὅσ᾽ ἤπειρος δεινὰ τρέφει ἠδὲ θάλασσα·
τῶν ὅ γε πόλλ᾽ ἐνέθηκε, χάρις δ᾽ ἐπὶ πᾶσιν ἄητο,
θαυμάσια, ζωοῖσιν ἐοικότα φωνήεσσιν.
585αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τεῦξε καλὸν κακὸν ἀντ᾽ ἀγαθοῖο,
ἐξάγαγ᾽ ἔνθά περ ἄλλοι ἔσαν θεοὶ ἠδ᾽ ἄνθρωποι,
κόσμῳ ἀγαλλομένην γλαυκώπιδος Ὀβριμοπάτρης·
θαῦμα δ᾽ ἔχ᾽ ἀθανάτους τε θεοὺς θνητούς τ᾽ ἀνθρώπους,
ὡς εἶδον δόλον αἰπύν, ἀμήχανον ἀνθρώποισιν.
590 ἐκ τῆς γὰρ γένος ἐστὶ γυναικῶν θηλυτεράων,
[τῆς γὰρ ὀλοίιόν ἐστι γένος καὶ φῦλα γυναικῶν,]
πῆμα μέγα θνητοῖσι, σὺν ἀνδράσι ναιετάουσαι,
οὐλομένης Πενίης οὐ σύμφοροι, ἀλλὰ Κόροιο.
ὡς δ᾽ ὁπότ᾽ ἐν σμήνεσσι κατηρεφέεσσι μέλισσαι
595 κηφῆνας βόσκωσι, κακῶν ξυνήονας ἔργων·
αἱ μέν τε πρόπαν ἦμαρ ἐς ἠέλιον καταδύντα
† ἠμάτιαι σπεύδουσι τιθεῖσί τε κηρία λευκά,
οἱ δ᾽ ἔντοσθε μένοντες ἐπηρεφέας κατὰ σίμβλους
ἀλλότριον κάματον σφετέρην ἐς γαστέρ᾽ ἀμῶνται·
600 ὣς δ᾽ αὔτως ἄνδρεσσι κακὸν θνητοῖσι γυναῖκας
Ζεὺς ὑψιβρεμέτης θῆκε, ξυνήονας ἔργων
ἀργαλέων. ἕτερον δὲ πόρεν κακὸν ἀντ᾽ ἀγαθοῖο,
ὅς κε γάμον φεύγων καὶ μέρμερα ἔργα γυναικῶν
μὴ γῆμαι ἐθέλῃ, ὀλοὸν δ᾽ ἐπὶ γῆρας ἵκηται
605 χήτει γηροκόμοιο· ὁ δ᾽ οὐ βιότου γ᾽ ἐπιδευὴς
ζώει, ἀποφθιμένου δὲ διὰ ζωὴν δατέονται
χηρωσταί. ᾧ δ᾽ αὖτε γάμου μετὰ μοῖρα γένηται,
κεδνὴν δ᾽ ἔσχεν ἄκοιτιν, ἀρηρυῖαν πραπίδεσσι,
τῷ δέ τ᾽ ἀπ᾽ αἰῶνος κακὸν ἐσθλῷ ἀντιφερίζει
610 ἐμμενές· ὃς δέ κε τέτμῃ ἀταρτηροῖο γενέθλης,
ζώει ἐνὶ στήθεσσιν ἔχων ἀλίαστον ἀνίην
θυμῷ καὶ κραδίῃ, καὶ ἀνήκεστον κακόν ἐστιν.
ὣς οὐκ ἔστι Διὸς κλέψαι νόον οὐδὲ παρελθεῖν.
οὐδὲ γὰρ Ἰαπετιονίδης ἀκάκητα Προμηθεὺς
615 τοῖό γ᾽ ὑπεξήλυξε βαρὺν χόλον, ἀλλ᾽ ὑπ᾽ ἀνάγκης
καὶ πολύιδριν ἐόντα μέγας κατὰ δεσμὸς ἐρύκει.

***
Μ᾽ αυτόν τον εξαπάτησε ο γενναίος γιος του Ιαπετούκλέβοντας της ακάματης φωτιάς τη λάμψη τη μακρόφωτημες σε καλάμι κούφιο. Και αυτό τον δάγκωσε κατάβαθα μες στην ψυχήτο Δία που από ψηλά βροντά και μες στην καρδιά του τον εξόργισε,σαν είδε τη μακρόφωτη τη λάμψη της φωτιάς μες στους ανθρώπους.570Ευθύς σαν αντιστάθμισμα για τη φωτιά ετοίμασε συμφορά για τους ανθρώπους.Γιατί από χώμα έπλασε ο ξακουστός Χωλός,με εντολή του γιου του Κρόνου, ομοίωμα σεβαστής παρθένας.Την έζωσε και τη στόλισε η θεά Αθηνά η αστραπομάταμε φόρεμα που έλαμπε σαν ασήμι. Και στο κεφάλι της επάνωκαλύπτρα πολυποίκιλτη με τα χέρια της τής έριξε, θαύμα να τη βλέπεις.[Και γύρω στο κεφάλι της στεφάνια νιόβλαστα, άνθη της χλόης,ποθητά, της έβαλε η Αθηνά Παλλάδα.]Και γύρω στο κεφάλι της διάδημα χρυσό τής έβαλε,που ο ίδιος το ᾽φτιαξε ο ξακουστός Χωλός580αφού το φιλοτέχνησε με τις παλάμες του, τη χάρη κάνοντας στο Δία, τον πατέρα του.Πάνω σ᾽ αυτό, θαύμα να τα βλέπεις, ποικίλματα πολλά ετοίμασε,όσα θηρία φοβερά η στεριά και η θάλασσα τα τρέφει.Κι έβαλε πολλά απ᾽ αυτά —πάνω σε όλα μια χάρη έπνεε—στολίδια θαυμαστά που μοιάζανε με ζωντανά που πάνε να μιλήσουν.Κι αφού ο Δίας ετοίμασε τούτο το καλό κακό, του αγαθού αντιστάθμισμα,έξω την έβγαλε, εκεί που βρίσκονταν οι θεοί οι υπόλοιποι κι οι άνθρωποι,γεμάτη από χαρά για τα στολίδια της αστραπόματης θεάς που δυνατό πατέρα έχει.Και θαυμασμός κυρίευσε τους αθάνατους θεούς και τους θνητούς ανθρώπους,σαν είδαν το βαθύ το δόλο, τον αναπότρεπτο για τους ανθρώπους.590Γιατί απ᾽ αυτήν κατάγεται των τρυφερών των γυναικών το γένος,[αυτής είναι το ολέθριο γένος και η φυλή των γυναικών,]μεγάλη συμφορά για τους θνητούς, των ανδρών συγκάτοικοι,συντρόφισσες όχι της καταραμένης φτώχειας, αλλά της αφθονίας.Όμοια όπως οι μέλισσες στις σκεπαστές κυψέλεςτους κηφήνες τρέφουνε, που είναι συνεργάτες στα έργα τα κακά.Γιατί αυτές όλη τη μέρα μέχρι να δύσει ο ήλιοςτρέχουν καθημερινά και φτιάχνουνε λευκές κερήθρες,ενώ εκείνοι μένουνε στις σκεπαστές κυψέλεςκαι τον ξένο κάματο στη δική τους την κοιλιά μαζεύουν.600Έτσι ακριβώς κι ο Δίας, που από ψηλά βροντά, για τους θνητούς τους άνδρες συμφοράόρισε τις γυναίκες, που είναι συνεργάτιδες στα έργα τα πικρά.Κι ακόμη ένα κακό τούς έδωσε στη θέση του αγαθού:όποιος το γάμο και των γυναικών τα φθαρτικά τα έργα προσπαθώντας ν᾽ αποφύγεινα παντρευτεί τυχόν δε θέλει, αυτός να φτάνει στα ολέθρια γηρατειάδίχως κανέναν να τον γηροκομήσει. Αυτός ζει δίχως να έχει έλλειψη από βιος,μα σαν πεθάνει μοιράζονται τα υπάρχοντά τουοι συγγενείς οι μακρινοί. Σε όποιον πάλι λάχει μοίρα παντρειάςκι έχει γυναίκα φρόνιμη και σταθερή στο νου της,σ᾽ όλη του τη ζωή το κακό επίμονα με το καλό θ᾽ αναμετριέται.610Μα όποιος λάχει γένος γυναίκας βλαβερόζει στα στήθη μέσα έχοντας άπαυτη θλίψηστην ψυχή και την καρδιά. Και είναι τούτο το κακό αγιάτρευτο.Άρα του Δία το νου δεν είναι δυνατόν να ξεγελάσεις και να τον ξεπεράσεις.Ούτε κι ο Προμηθέας, ο άκακος γιος του Ιαπετού,απ᾽ τη βαριά οργή του ξέφυγε, αλλά δεσμά μεγάλα απ᾽ την ανάγκη κάτωτον κρατούν, πολύπειρος κι ας είναι.

Μπορεί η υπερβολική άσκηση να γίνει επιβλαβής;

Η άσκηση είναι αναμφισβήτητα ωφέλιμη! Τα οφέλη της είναι πολλά και γνωστά σε όλους. Ωστόσο, όπως με οτιδήποτε στη ζωή, το «πάρα πολύ» δεν είναι πάντα καλό. Η υπερβολική άσκηση μπορεί να γίνει επιβλαβής τόσο για την σωματική όσο και για την ψυχική υγεία!

Ο όρος Ψυχαναγκαστική Άσκηση είναι γνωστός και ως υπερβολική άσκηση, υποχρεωτική άσκηση, εθισμός στην γυμναστική, Athletica Anorexia και περιγράφει έναν καταναγκασμό στο να γυμνάζεται κάποιος πολύ περισσότερο και με ιδιαίτερο σθένος από ότι θεωρείται «φυσιολογικό».

Η άσκηση είναι καλή όταν γίνεται για τους σωστούς λόγους, δηλαδή για την βελτίωση και την διατήρηση μίας καλής φυσικής κατάστασης και μίας γενικότερης υγείας. Γίνεται όμως, επικίνδυνη και κακή για την υγεία, όταν κάποιος γυμνάζεται σε πολύ έντονα επίπεδα και για μεγάλη χρονική περίοδο.

Εμμονή με την άσκηση

Κάποιος μπορεί να εθιστεί στην άσκηση. Μπορεί να ξεκινήσει με καλές προθέσεις, να θέλει να είναι σε φόρμα και υγιής, αλλά σταδιακά να αυξάνει τον αριθμό και την ένταση των ασκήσεων μέχρι να αναπτύξει εξάρτηση από την γυμναστική.

Για να γυμνάζεται κάποιος συστηματικά και είναι η άσκηση τρόπος ζωής απαιτείται κάποια δέσμευση. Ο χρόνος της άσκησης ανταγωνίζεται τον χρόνο για εργασία, οικογένεια, φίλους. Μερικές φορές όμως η γραμμή ανάμεσα στη δέσμευση και τον καταναγκασμό είναι εύκολο να διαπεραστεί. Η άσκηση δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά ανάγκη.

Πόση άσκηση όμως είναι πάρα πολύ;

Σημάδια της Ψυχαναγκαστικής Άσκησης

Κάποιος μπορεί να ασκείται για τους λάθος λόγους όταν εμφανίζει κάποια ή όλα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

Αισθάνεται υπερβολικό άγχος, έχει συναισθήματα ενοχής και θυμού, αν δεν καταφέρνει να γυμναστεί.

Η άσκηση γίνεται η κοινωνική του ζωή, περιορίζει τις κοινωνικές του δραστηριότητες ή αποσύρεται από φίλους, έτσι ώστε να μη χάσει την προγραμματισμένη προπόνηση.

Βρίσκει χρόνο, με οποιοδήποτε κόστος, για να γυμναστεί όπως, να μην πάει στο σχολείο, στην δουλειά του ή σε κάποια ανάλογη υποχρέωση.

Ο τρόπος, που αισθάνεται για τον εαυτό του, καθορίζεται από πόση γυμναστική έκανε ή πόσο σκληρή ήταν η προπόνησή του.

Η άσκηση καθοδηγείται κυρίως από την επιθυμία ελέγχου του βάρους, της σύσταση του σώματος (διατήρηση μυϊκής μάζας) ή του σωματότυπου.

Η άσκηση δεν πραγματοποιείται ως διασκέδαση και ευχάριστη εμπειρία ή ποτέ δεν είναι ικανοποιημένος με τα επιτεύγματά του στην γυμναστική (δεν είναι ποτέ αρκετή).

Γυμνάζεται σε περίεργες ώρες (στη μέση της νύκτας, στις 12:00 το μεσημέρι με καύσωνα) ή όταν κάποιος γίνεται μυστικοπαθής ως προς την συμπεριφορά του γύρω από την γυμναστική και προσπαθεί να κρύψει την ποσότητα της άσκησης.

Η γυμναστική γίνεται ένας τρόπος αντιμετώπισης της κακής εικόνας, που έχει κάποιος για το σώμα του, της ανησυχίας, που έχει για το βάρος και τη χαμηλή αυτοεκτίμηση του και προσπαθεί να αποκτήσει μία αίσθηση ελέγχου πάνω στη ζωή του μέσα από τον αριθμό και την ένταση των ασκήσεων.

Οι επιλογή των τροφίμων βασίζεται αποκλειστικά στην άσκηση. Η γυμναστική γίνεται η «τιμωρία» για κάποια «απαγορευμένη» ή «κακή» τροφή, ή «εξαγνίζει» και «καίει» τις θερμίδες ή κάποιος περιορίζει τρόφιμα από την διατροφή του γιατί δεν μπορεί να γυμναστεί.

Γυμνάζεται ακόμη και όταν είναι άρρωστος ή τραυματισμένος, δεν μπορεί να πάρει μία μέρα ρεπό από την προπόνηση ή να απέχει κάποιες μέρες γιατί απλά δεν έχει όρεξη να γυμναστεί.

Το είδος και ποσότητα της άσκησης αποφασίζεται μετά από έναν αυστηρό υπολογισμό της ποσότητας του φαγητού, που καταναλώθηκε, και κατά συνέπεια των θερμίδων, που πρέπει να κάψει.

Σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία από την Ψυχαναγκαστική Άσκηση

Υπάρχουν πραγματικοί κίνδυνοι μυοσκελετικών τραυματισμών και μόνιμες βλάβες στα οστά, στους μύες, στους συνδέσμους και στους τένοντες, λόγω των υπερβολικών απαιτήσεων, ειδικά όταν κάποιος δεν επιτρέπει στον εαυτό του να ξεκουραστεί από την άσκηση ή να θεραπευτεί πλήρως από κάποιο τραυματισμό. Καθώς το σώμα ωθείται πέρα από τα όριά του, τα άτομα μπορεί να γίνουν πιο επιρρεπή σε λοιμώξεις και αισθήματα κόπωσης και εξάντλησης.

Επιπρόσθετα, εάν δεν καταναλώνονται τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, το σώμα αρχίζει να διασπά μυϊκή μάζα στην προσπάθειά του να βρει πηγή ενέργειας.

Στις γυναίκες, η υπερβολική άσκηση επηρεάζει την ισορροπία των ορμονών, με αποτέλεσμα την αμηνόρροια (απώλεια εμμήνου κύκλου), προβλήματα γονιμότητας και οστεοπόρωσης (απώλεια οστικής μάζας).

Οι άνθρωποι που ασκούνται υπερβολικά συχνά υποφέρουν από άγχος και κατάθλιψη, κακή αντίληψη της εικόνας του σώματός τους, χαμηλή αυτοεκτίμηση και ανησυχούν υπερβολικά για το βάρος τους.

Το να περιορίζει κάποιος την τροφή του σε συνδυασμό με εθισμό στην άσκηση μπορεί να έχει πολύ επικίνδυνες επιπτώσεις και να οδηγήσει ακόμη και στο θάνατο (όπως στην Νευρική Ανορεξία).

Μην «τρέξετε» μακριά…

Η Ψυχαναγκαστική Άσκηση είναι δύσκολο να αναγνωριστεί και να αντιμετωπιστεί γιατί εύκολα χαρακτηρίζεται ως υγιή συμπεριφορά. Το πρόβλημα δεν είναι ότι θα πάει κάποιος γυμναστήριο για να αισθανθεί καλύτερα για τον εαυτό του. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν για να αισθανθεί κάποιος όμορφα με τον εαυτό του απαιτεί να πάει γυμναστήριο, να κάνει συγκεκριμένες επαναλήψεις, να τρέξει συγκεκριμένη ώρα, να φάει συγκεκριμένες τροφές και να δημιουργήσει απαιτητικά πρότυπα σώματος και ομορφιάς τόσο για τον εαυτό του όσο και για τους άλλους.

Εάν αναγνωρίσετε κάτι από εσάς στις παραπάνω παραγράφους, μην «τρέξετε» μακριά από αυτό που σας συμβαίνει! Αναζητήστε κάποιο σύμβουλο που να μπορέσετε να τον εμπιστευτείτε και να συζητήσετε μαζί του αυτό που παρατηρείτε στον εαυτό σας!

Η ΣΙΩΠΗ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ

Πόσες λέξεις πόσες προτάσεις μεταδίδονται, μεταφέρονται στον καιρό σαν τα σύννεφα....

κάθε ένα έχει την δική του σημασία...

Σύννεφα που αφήνουν βροχές, απλές και τρυφερές, που χαϊδεύουν το χώμα βοηθώντας το να ξεδιψάσει

και να δώσει ζωή στην πιο μικρή ελπίδα της .

Σύννεφα με χαλάζι, που καταστρέφουν ό,τι η γη και η φύση προσπαθεί,

χωρίς να μιλά χωρίς να παραπονιέται, να δημιουργήσει έτσι ώστε το χάδι και η αγκαλιά της

να είναι καταπράσινη όταν κάποιος θέλει να χαθεί μέσα σ' αυτήν

θυμόμενος τα χρόνια της παιδικότητας του...

Ένα χαλάζι που στο διάβα του αφήνει τον θάνατο, την καταστροφή και ξανά από την αρχή ...

Σύννεφα αμίλητα που γοργά φεύγουν από την ματιά σου,

μόνο που αφήνουν πίσω τους την προσμονή, την θλίψη, την στεναχώρια,

το βουβό κλάμα που φωνάζει μέσα στην σιωπή του .

Τα πάντα μιλάνε , φωνάζουν απλά δεν τ' ακούμε...

Μίλα μου λες , δεν μου μιλάς γιατί ?

Μα σου μιλάω απλά δεν ακούς , θέλεις αλλά δεν μπορείς ....

Σταμάτα να λες ότι δεν μιλάω, απλά δεν φωνάζω, δεν μπορώ άλλο, δεν έχω φωνή,

δεν έχω λαλιά, μόνο δυο σύννεφα στα μάτια δεν μπορώ το χαλάζι,

δεν μπορώ την βροχή, στέρεψαν τα σύννεφα και αφήνουν μόνο άμμο ...

Μια άμμο που έρχεται από την Σαχάρα και καταλήγει στα μάτια μου, με καίει, με πονάει,

αλλά μένει εκεί γιατί σ' αγαπώ ...

Γιατί όταν αγαπάς χτίζεις με το χαμόγελο , διακοσμείς με την καρδιά ζεσταίνεις με την ψυχή.....

Σταμάτα να φωνάζεις, δεν μπορώ τις φωνές, δεν έμαθα να ακούω στις στριγκλιές της επιβολής....

Τα σύννεφα είναι άδεια, κενές λέξεις προτάσεις που σταματάνε μπροστά στο στόμα σου ....

Μου μιλάς και δεν καταλαβαίνω, οι λέξεις σου είναι δυνατές, αλλά άδειες από ψυχή....

Μου φωνάζεις και οι φωνές σου ηχούν στ' αυτιά μου σαν τις πέτρες

που πετάει ο μανιασμένος ποταμός από τον καταρράκτη...

Θέλω να κλάψω μα δεν μπορώ δεν έχει νόημα, το κλάμα καθαρίζει τα μάτια ....

την ψυχή η αγάπη και μόνο αυτή...

Κλαίμε για να ξαλαφρώσουμε και αγαπάμε για να ξανανιώσουμε....

Φωνάζεις μέσα μου, με την σιωπή σου και δεν μπορώ να αντιδράσω γιατί απλά πονάω,

από τον φόβο της φωνής που τόσα χρόνια ηχούσε στ΄ αυτία μου

.....Ανθρώπινες σχέσεις .....

Άνθρωποι που έμαθαν να φωνάζουν πολύ και να νιώθουν λίγο...

να αποστασιοποιούνται στο χρόνο και να τους χαρακτηρίζουν αδιάφορους και παρτάκιδες....

Μεγάλωσα με την φωνή, την στριγκλιά και έμαθα να σιωπώ όταν ήθελα να νιώσω....

Μου μιλάς με τα μάτια και σιωπαίνεις με το στόμα, πόσο πολυλογάς είσαι....

Πόσο αδιάφορα είναι τα πάντα, πόσο κενά, και σιωπηλά μπροστά στην κραυγή της σιωπής....

Θέλω να τραβήξω με μανία την ταμπέλα από πάνω μου είπε κάποιος ...

δεν είμαι εαυτούλης όχι απλά ένας κουρασμένος άνθρωπος από τις φωνές της ομιλίας ...

Θέλω να πάψουν τα τύμπανα μου να ηχούν τους κρότους των κενών λέξεων που ακούω γύρω μου,

ίσως έτσι να νιώσω πιο έντονα την κραυγή της σιωπής,

ίσως έτσι με αφήσουν ήσυχο όλοι όσοι ηχηρά νοιάζονται και σιωπηλά αδιαφορούν.

Αφιερωμένο σε όσους έμαθαν να μιλάνε με την σιωπή τους και χαρακτηρίστηκαν ως εγωιστές.

σε όσους έμαθαν να κλαίνε βουβά γιατί κλαίνε για κείνους και όχι για όλους

σε όσους χτίζουν πριν διακοσμήσουν

σε κείνους που μιλάνε όταν έχουν κάτι να πουν και όχι για να γεμίσουν απλά προτάσεις

σε όσους έκλαψαν για όσα δεν πρόλαβαν να κάνουν και όχι για όσα μετάνιωσαν που έκαναν

σε όσους φωνάζουν με τα έργα τους και τις πράξεις τους και όχι με τον στόμφο της ομιλίας τους

στην δυσκολία της αγάπης και όχι στην δυσκολία της επιλογής

στον έναν και μοναδικό άντρα που για μένα υπάρχει στην ζωή όχι γι αυτό που είναι αλλά γι αυτό που κάνει εμένα να είμαι .....

Με αρρίζωτη καρδιά και αλήτικα όνειρα

Με αρρίζωτη καρδιά κι αλήτικα όνειρα…
Κάπως έτσι ξεκίνησα!
Κάπως έτσι ξεκινήσαμε όλοι!!!

Στο αίμα μας έτρεχε η Απεραντοσύνη και η Ελευθερία…
Γεννηθήκαμε χωρίς φόβο και με πολύ πάθος. Πάθος για ζωή!!!
Το μόνο που είχαμε δικό μας ήταν η αθωότητά μας και η αγάπη μας. Κι αυτές, τις μοιραζόμασταν απλόχερα με τον οποιονδήποτε.

Δεν φοβόμασταν κανέναν και τίποτα. Πως μπορούσαμε άλλωστε;
Φοβάται μάτια μου η Αγάπη; Φοβάται μάτια μου η Ζωή;

Κι εμείς τότε, ήμασταν Ζωή…
Τώρα απλά νομίζουμε ότι ζούμε. Ξεγελιόμαστε πότε με τον έρωτα, πότε με την ανάγκη μας για χαρά, για αγάπη και έχουμε αναλαμπές Ζωής. Και όταν τολμάμε για λίγο να βγούμε από το καβούκι της λογικής πάντα κάτι γίνεται και ξαναγυρνάμε πάλι μέσα του, για να ξαναδούμε τα πράγματα με τον ίδιο, προκαθορισμένο, γνωστό μας τρόπο.

Κάποιος είπε ότι η λογική δεν σε κάνει δυστυχισμένο, μα ούτε και ευτυχισμένο συμπληρώνω εγώ. Γιατί τι σημασία έχει να περάσω όλη τη ζωή μου μέσα στα πρέπει και στους κανόνες όταν φτάνοντας στο τέλος της ζωής μου ανακαλύψω ότι ΑΠΛΑ ΔΕΝ ΕΖΗΣΑ!!!

Πρέπει επιτέλους να το καταλάβουμε ότι όλοι εμείς είμαστε παίκτες και ταυτόχρονα πρωταγωνιστές στο παιχνίδι της Ζωής. Και σε αυτό το παιχνίδι ο κανόνας είναι ένας: Παίξε καλά, παίξε ριψοκίνδυνα, παίξε ολοκληρωτικά.

Κι αν θέλεις να κερδίσεις στο παιχνίδι της Ζωής τότε μη κρατιέσαι πίσω. Ανάσανε βαθιά και ρίξε σε αυτό όλες σου τις δυνάμεις. Όλες τις δυνατότητες και τα ταλέντα σου. Το βραβείο για τη νίκη σου θα είναι μοναδικό, ασύγκριτο. Θα είναι ο Εαυτός σου....

Γι’ αυτό, θα στο υπενθυμίζω καθημερινά. Θα στο δείχνω κάθε στιγμή, με όποιο τρόπο μπορώ. Θα στο φωνάζω με κάθε λέξη, με κάθε Αγάπης-Γράμμα που βγαίνει από την ψυχή μου:
Δεν γεννηθήκαμε ¨καλά παιδιά¨… γεννηθήκαμε λεύτερα παιδιά με αρρίζωτες καρδιές κι αλήτικα όνειρα για να διαφεντεύουμε στο Σύμπαν...

Ο κόσμος γεννιέται και υπάρχει αυτή τη στιγμή

-Τι είναι η Συνειδητότητα;
»Το πεδίο το οποίο δημιουργεί τον κόσμο αυτόματα.
-Τι σημαίνει αυτόματα;
»Αν οι καταστάσεις της ζωής σε πλησιάζουν χωρίς να τις έχεις επιλέξει, αυτό σημαίνει ότι έρχονται με έναν καθαρά παθητικό τρόπο. Αυτόματα.
-Για αυτό θέλω να προβλέπω και να γνωρίζω τι θα συμβεί στο μέλλον μου.
»Μα αυτό σημαίνει ότι το μέλλον σου είναι προδιαγεγραμμένο από κάποιον άλλον κι όχι από σένα.
-Κι αυτό είναι κίνητρο για να ασχολούμαι με τη Συνειδητότητα;
»Είναι η κατανόηση του περιεχομένου της.
-Ποιο είναι το περιεχόμενό της;
»Η ίδια σου η ζωή. Είναι εκεί προδιαγεγραμμένη κι εκεί μπορεί να ξαναγραφτεί από σένα τον ίδιο.
-Πώς λειτουργεί όλο αυτό;
»Την ώρα που εσύ προσπαθείς να μαντέψεις τι θα σου συμβεί, ο κόσμος σε υλοποιεί εν αγνοία σου, χωρίς τη δική σου συμμετοχή.
-Τι υλοποιεί δηλαδή;
»Υλοποιεί οτιδήποτε περιμένεις ή υποθέτεις ότι θα συμβεί.
-Δεν περιμένω κάτι να συμβεί. Προσπαθώ να μαντέψω.
»Περιμένεις αυτά που οραματίζεσαι, αυτά που ελπίζεις κι αυτά που φοβάσαι.
-Ποιος τα δημιούργησε όλα αυτά;
»Όλοι όσοι προηγήθηκαν από σένα στον κόσμο αυτό και τώρα εσύ κι όσοι ζουν σε αυτόν μαζί σου.
-Πώς τα δημιούργησαν;
»Με τη σκέψη τους, ως γνώση που αποδέχτηκαν για τον κόσμο συνολικά.
-Άρα στη Συνειδητότητα συμμετέχω κι εγώ;
»Φυσικά, ο καθένας συμμετέχει στην δημιουργία της.
-Πώς συμμετέχω;
»Με τη γνώση που έχεις για τη ζωή σου, τον κόσμο και τις σκέψεις που κάνεις για αυτόν.
-Ποιες σκέψεις;
»Όλες τις σκέψεις, κάθε λεπτό, καλές ή κακές.
-Είπες οράματα, ελπίδες και φόβοι;
»Ναι. Αυτά καταγράφονται μέσα της σαν μελλοντική πραγματικότητά σου.
-Γιατί σαν μελλοντική πραγματικότητά μου;
»Διότι τα βάζεις στη ζωή σου ως δικές της πιθανές λεπτομέρειες.
-Είπες πιθανές, άρα μπορεί και να μη συμβούν.
»Η πιθανότητα εξαρτάται από το βαθμό της δικής σου αποδοχής τους ως γεγονός.
-Δεν έχω μάθει να σκέπτομαι οράματα χωρίς ελπίδα και φόβο.
»Διότι αγνοείς αυτό που Είσαι
-Τι Είμαι;
»Είσαι η ψυχή και η συνείδηση που μέσα από την παρατήρηση υλοποιεί τη μοναδική στιγμή στην αισθητή πραγματικότητα του ‘τώρα’. Ο κόσμος γεννιέται και υπάρχει αυτή τη στιγμή.
-Μα αυτό που λες δε το κατανοώ. Κι αυτό με αποδιοργανώνει και με κάνει να φοβάμαι.
»Αυτό θα σου συμβαίνει όσο αφήνεις αυτή τη στιγμή αισθητής πραγματικότητας να υλοποιείται μόνη της, απουσία σου.
-Εννοείς ότι πρέπει να μάθω να δημιουργώ τη ζωή μου;
»Ο Λόγος που Υπάρχεις είναι αυτή η απόφασή σου.
-Δεν μου το έμαθε κανένας σαν κάτι ξεχωριστό.
»Για αυτό υπάρχεις. Για να το δημιουργήσεις ως έννοια και να το διδάξεις.
-Τι να διδάξω δηλαδή;
»Την ικανότητά σου να καταγράφεις νοητικά στη Συνειδητότητα αυτή την αποδοχή.
-Τι πρέπει να καταγράψω;
»Τις απόλυτα δικές σου σκέψεις, τα σχέδιά σου, τα οράματά σου για τη ζωή σου. Αυτός είναι ο κόσμος σου.
-Τι σημαίνει δικός μου κόσμος;
»Δικός σου κόσμος είναι η υλοποίηση των δικών σου σκέψεων για το μέλλον σου.
-Αυτό το μέλλον είναι που φοβάμαι.
»Το φοβάσαι διότι δεν το έχεις σχεδιάσει εσύ.
-Και ποιος το έχει σχεδιάσει, μπορείς να μου πεις;
»Όλοι, όσους έχεις αφήσει να δημιουργούν για σένα οράματα, ελπίδες και φόβους.
-Ναι αλλά γιατί φοβάμαι;
»Γιατί από όλο αυτό, άφησες και κυριαρχούν οι φόβοι τους.
-Οι φόβοι δεν είναι δικοί μου;
»Όχι. Εσύ Ζεις τη μοναδική στιγμή της αισθητής πραγματικότητας του ‘τώρα’.
-Κι οι φόβοι τι είναι;
»Στιγμές από το παρελθόν και υποθέσεις για το μέλλον.
-Τι πετυχαίνουν δίνοντάς μου φόβο;
»Εστιάζεις μονάχα στα δικά τους σχέδια και οράματα, αποφεύγοντας κάθε δικό σου.
-Ποιοί είναι αυτοί που το κάνουν;
»Υπάρχουν παντού γύρω σου.
-Μα όλοι αυτοί έχουν ως σχέδιο το δικό μου φόβο;
»Όλοι αυτοί δεν έχουν δικό τους σχέδιο. Έχουν όμως αποδεχθεί κάποιου άλλου ως φόβο και το πολεμούν. Έτσι αυτόματα το μοναδικό σχέδιο για τη ζωή τους, είναι αυτός ο φόβος και χωρίς να το συνειδητοποιούν τον υλοποιούν με τη δική σου βοήθεια.
-Και είναι δική μου αυτή η γνώση;
»Φυσικά και είναι. Αλλά η ελπίδα που αναζητάς σε αυτή, κρύβεται πίσω από το φόβο σου να υπάρξεις αυτόνομα και μοναδικά. Κι όσο συνεχίζεις να θεωρείς ότι πολεμώντας τον θα τον νικήσεις, απλά τον υπηρετείς.
-Μα όλοι γύρω μου μιλάνε για ένα δύσκολο και καταστροφικό μέλλον.
»Διότι αυτό σκέφτονται κι αυτό θεωρούν ότι θα συμβεί. Κανένας δεν μπορεί να σε καταστρέψει όμως αν δεν του έχεις παραχωρήσει εσύ νοητικά την άδεια να το κάνει. Και κανένας δεν απαιτείται να σε σώσει αν δεν έχεις πρώτα εσύ αποδεχθεί νοητικά την αδυναμία σου να ζεις αυτοδύναμα.
-Μα αφύπνιση σημαίνει αναγνώριση και αποδοχή του πιθανού κινδύνου.
»Όχι φυσικά. Μια ζωή ταυτισμένη με κάποιο πιθανό και αναμενόμενο κίνδυνο σε αναγκάζει να θεωρείς συνεχώς το μέλλον σου καταστροφικό.
-Κι είναι κακό αυτό;
»Αυτό που θεωρείς ως μέλλον σου, αυτό θα συμβεί. Όπως έμαθες να δημιουργείς ένα μέλλον γεμάτο φόβο, τώρα καλείσαι να αλλάξεις και να το γεμίσεις από την αρχή με οράματα.
-Τι σημαίνει αυτό;
»Αν πιστεύεις ότι σου λείπει, κάτι το οποίο είναι ικανό να σου δώσει αυτή τη δύναμη να υλοποιήσεις το δικό σου μέλλον, δημιούργησέ το.
-Μα πώς μπορώ να το δημιουργήσω;
»Με τον ίδιο τρόπο που δημιουργείς τους φόβους. Θεώρησε ότι θα συμβεί και εργάσου πάνω σε αυτό, όπως εργαζόσουν τόσο καιρό με τους φόβους σου. Όταν αποχωρήσεις από εδώ, ο κόσμος θα συνεχίσει να ζει και να δημιουργείται μέσα από αυτό που θα του καταγράψεις εσύ κι όλοι όσοι προλάβει να διδάξει η ζωή σου. Όσοι -για οποιοδήποτε λόγο- εστιάζουν την ανθρωπότητα στο φόβο, αρνούνται το μέλλον. Αν ο επόμενος διαχωρισμός των λαών αφορά εκείνους που συνέχισαν να πολεμούν το φόβο και σε εκείνους που πέρασαν από μέσα του δημιουργώντας τη ζωή τους, η ανθρωπότητα περιμένει την επιλογή σου.

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΤΣΙ, ΕΠΕΙΔΗ ΕΣΥ ΕΙΣΑΙ ΕΤΣΙ.

Όταν βλέπουμε τον κόσμο, τους πολέμους, τη ρύπανση, τη φτώχεια, τη δυστυχία και το κακό... δεν θες να τα βλέπεις, σαν να έπεσες αλεξιπτωτιστής σ' αυτόν τον πλανήτη. Αυτή η φράση έχει πολύ βαθύ νόημα, έτσι όπως είναι δοσμένη. Ο κόσμος είναι έτσι, επειδή εσύ είσαι έτσι Δηλαδή, εμείς είμαστε οι εγκληματίες, εμείς τα δημιουργούμε όλα. Και το ρητό των Δελφών γνώθι σ' αυτόν, δεν εφαρμόζεται, γιατί νομίζουμε ότι είμαστε αθώοι και ο κόσμος είναι κάτι διαφορετικό από εμάς, σαν τον μύθο του Νάρκισσου, που εμείς εφεύραμε και δεν έχει κατανοηθεί καθόλου μέσα στους αιώνες. Νομίζουμε ότι ο Νάρκισσος είναι ματαιόδοξος και ότι ερωτεύτηκε την εικόνα του, ενώ είναι το έμβλημα της ανθρωπότητας που δεν αναγνωρίζει τον εαυτό της, και δημιουργεί αυτή την εικόνα....

Αυτός είναι ο προβληματισμός μας: Πώς να βελτιώσουμε τον κόσμο, ενώ ο κόσμος δεν βελτιώνεται. Είναι τέλειος όπως είναι. Γιατί ο κόσμος είναι ακριβώς αυτό που είμαστε. Διαφορετικός κόσμος, θα' τανε διαφορετικοί εσείς. Και έτσι έχουμε μεμονωμένες λύσεις και δεν προσπαθούμε να τις εφαρμόσουμε στον κόσμο. Ένας βελτιωμένος κόσμος ήδη υπάρχει, αλλά εσείς δεν είστε εκεί. Πρέπει να αλλάξετε τη θέση σας. Ο κόσμος είναι ήδη βελτιωμένος. Κοιτάξτε το διαμέρισμα σας, το αυτοκίνητό σας, τον σύντροφό σας, τον σκύλο σας, τι έχετε στο ψυγείο, και τότε ξέρετε ποιος είστε και ποιο είναι το όνειρό σας. Γιατί όλα αυτά που περιλαμβάνονται στη ζωή σας, είναι το όνειρό σας, μαζί με τις δυσκολίες, τις ασθένειες κ.λ.π...

Δηλαδή, είναι ένα πρόγραμμα;

Απάντηση: Ενδιαφέρον είναι, ότι εσείς το έχετε γράψει αυτό το πρόγραμμα. Έχουμε γράψει ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει τις ζωές μας, περιλαμβάνει πώς να υποφέρουμε, πως να υποφέρουμε, στην ουσία. Όταν αποφασίσετε να υποφέρετε, σίγουρα θα γνωρίσετε τον άντρα που θα σας κάνει να υποφέρετε και μόλις τον δείτε, θα του πείτε: Σ' αγαπάω! Γιατί έχετε μάθει να υποφέρετε, και ότι σας κάνει να υποφέρετε γίνεται φίλος σας. Και φυσικά, όταν δεν ξέρεις τον εαυτό σου, όλοι οι άλλοι σου φταίνε που υποφέρεις. Το αφεντικό σου, ο σύντροφος σου και οι γύρω σου, η κίνηση, τα πάντα. Εκτός από σένα.

Τα πιο δύσκολο πράγμα, να αποχωριστούμε είναι αυτό. Το να υποφέρουμε... Ξέρω ότι ο παράδεισος δεν είναι έξω από μας και όλος ο αγώνας που κάνουμε για να είμαστε υγιείς και να είμαστε καλά, γίνεται κοιτώντας έξω από μας και είναι ενοχλητικό αυτό, αλλά κοιτάμε πάντα έξω από μας, όταν θα έχουμε καλύτερη δουλειά, όταν θα κάνουμε ένα παιδί, λεφτά, αλλά τελικά το μεγαλύτερο μήνυμα, είναι ότι δεν υπάρχει τίποτα έξω από μας.

Πρέπει να διώξουμε αυτή την ελπίδα, ότι κάτι έξω από μας, θα μας κάνει καλύτερα. Αυτό είναι ένα μεγάλο κατόρθωμα. Να είμαστε χαρούμενοι με ότι έχουμε... ένα από τα πράγματα που έμαθα από, είναι ότι οι άλλοι δεν υπάρχουν. Είναι μια προβολή του εαυτού μας. Εμείς προβάλλουμε αυτό που θέλουμε. Εμείς είμαστε χαρούμενοι και οι άλλοι το καταλαβαίνουν. Εάν όχι, τον ίδιο τον κόσμο που θέλετε, αυτόν προβάλλετε.

Είναι πολύ περίεργο... σας λέω τα πράγματα τα οποία έχω μάθει από εσάς. Τι κάνεις; Έχουμε ξεχάσει εντελώς το μήνυμα, το νόημα της φράσης, τι κάνεις; Το κυριολεκτικό της νόημα είναι ΤΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΣ; Τι κάνεις; τι δημιουργείς; Οπότε πρέπει να σας πω τα πράγματα που μαθαίνω από εσάς: Δεν υπάρχει πια βαθύς, ουσιαστικότερος χαιρετισμός στον πλανήτη απ' αυτόν! Γιατί δεν είμαστε μικροί Θεοί, να το δεχτούμε.

Είμαστε οι μόνοι Θεοί, μοναδικοί.

ΟΙ ΦΩΝΕΣ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

«Το πρώτο πράγμα, ο απροϋπόθετος όρος για να γίνει το οτιδήποτε, συνεπώς το πρώτο-πρώτο πράγμα που θα πρέπει να γίνει είναι: δημιούργησε σιωπή, φέρε τη σιωπή».
Σαίρεν Κίρκεγκωρ

Είμαστε όντα του ήχου και της σιωπής. Από το πρώτο κλάμα μέχρι την τελευταία λέξη του, ο άνθρωπος ζει μέσα στον ήχο και μέσω αυτού, δημιουργώντας ή ακούγοντάς τον, όποια κι αν είναι η μορφή του (ομιλία, μουσική, θόρυβος κτλ.). Ο ήχος όμως ακούγεται, επειδή αναπτύσσεται σε ένα υπόβαθρο σιωπής. Οι λέξεις και οι προτάσεις (όπως και η μουσική, και όχι μόνο) είναι διαμορφωμένος ήχος που «σχεδιάζεται» πάνω στη σιωπή. Η τονικότητα των λέξεων, οι παύσεις ανάμεσα σε αυτές, η ίδια η χροιά και η ένταση της φωνής, είναι δυνατά λόγω της προϋπάρχουσας σιωπής. Σε ένα χώρο, όπου υπάρχει πολύ έντονος ήχος, π.χ. παίζει δυνατά κάποια μουσική, δεν μπορείς να ακούσεις τι σου λέει κάποιος, ούτε να ακουστείς, εκτός κι αν καταφέρεις να φωνάξεις δυνατότερα από την ένταση της μουσικής.

Υπάρχουν διάφορα είδη σιωπής, όπως της επικοινωνίας (σιωπώ για να ακούσω τον άλλον), ή ως φορέα νοήματος (η σιωπή με την οποία δηλώνω κάτι χωρίς να το εκφράζω). Γενικά, μια κατηγοριοποίησή της τη διαχωρίζει σε γνωσιακή (βοηθάει στην κατανόηση κατά την επικοινωνία), διαλογική (π.χ. οι παύσεις όταν μιλάμε), κοινωνική (π.χ. συμβάλλει στις σύντομες κοινωνικές συζητήσεις) και συναισθηματική (π.χ. σωπαίνω για να δημιουργήσω εντυπώσεις). Επιπλέον, η κατανόηση και η χρήση της σιωπής είναι διαφορετικές από πολιτισμό σε πολιτισμό και από εποχή σε εποχή. Για παράδειγμα, στους Δυτικούς Απάτσι, η σιωπή είναι κάτι που τηρείται όταν δύο άνθρωποι συναντιούνται για πρώτη φορά ή ακόμα και όταν συναντιούνται μετά από πολύ χρόνο!

Στις περιπτώσεις αυτές η σιωπή αφορά τη σχέση μεταξύ δύο ή περισσότερων ανθρώπων, όπου σωπαίνω για να ακούσω και να ακουστώ, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Υπάρχει όμως και η πρωταρχική σιωπή, αυτή του εαυτού. Πρόκειται για την ουσιαστικότερη, αλλά και τη δυσκολότερη μορφή σιωπής. Δεν έχει να κάνει με την παύση του ήχου, διότι ο εσωτερικός «μονόλογος» ή «διάλογος» δεν χρειάζονται την απουσία ήχου. Η σιωπή αυτή έχει να κάνει με την απομόνωση από τον εξωτερικό κόσμο, η οποία μπορεί να συμβεί τόσο σε ένα ήσυχο μέρος, όσο και στην πιο πολύβουη πλατεία. Είναι η «στιγμή» όπου το πρόσωπο βρίσκεται ενώπιον του εαυτού του, χωρίς τίποτε άλλο να το αποσπά από την «επαφή» αυτή, και αναλογίζεται την ίδια του την ύπαρξη, δηλαδή τις επιθυμίες, τα σφάλματα, τις επιτυχίες, το παρελθόν, το παρόν, το μέλλον του κτλ. Με άλλα λόγια, η σιωπή αυτή αποτελεί το υπόβαθρο για την ανακάλυψη, κατανόηση και διαμόρφωση του εαυτού μας τόσο ως προσώπου όσο και στη σχέση μας με τους άλλους.

Η «φωνή» αυτής της σιωπής είναι δύσκολο σήμερα να «ακουστεί». Ο λόγος δεν είναι τόσο τα όσα θα μας αποκαλύψει, οπότε, ακολουθώντας τα «Παράθυρα» του Καβάφη, αφενός λέμε ότι θέλουμε να την ακούσουμε, αφετέρου, επειδή φοβόμαστε τι θα αποκαλύψει, χαιρόμαστε κατά βάθος που δεν ακούγεται. Ο σημαντικότερος λόγος που αυτή η «σιωπή» δεν ακούγεται είναι ότι έχουμε στερήσει από τον εαυτό μας την επιλογή αυτή. Ζούμε σε μια εποχή που απαιτεί διαρκή επικοινωνία. Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει περάσει σε ένα άλλο επίπεδο ύπαρξης, όπου το καρτεσιανό «σκέφτομαι, άρα υπάρχω» έχει μεταλλαχθεί σε «επικοινωνώ, άρα υπάρχω». Η επικοινωνία όμως αυτή, λόγω του διαρκούς και επιτακτικού της χαρακτήρα, στερεί το πρόσωπο από την παύση, την υπαρκτική σιωπή που χρειάζεται για να ελέγξει τις σκέψεις και τις πράξεις του, τα δεδομένα του κόσμου και στη συνέχεια να δομήσει τον εαυτό του και να επιστρέψει στον κόσμο ως πρόσωπο και όχι ως «μηχανή επικοινωνίας», η οποία τελικά δεν επικοινωνεί, με την ουσιαστική έννοια, διότι δεν έχει κάτι να επικοινωνήσει – απλώς μεταδίδει σήματα, λέξεις και εικόνες που κάλλιστα θα μπορούσαν να απουσίαζαν.

Η ανάγκη για διαρκή παροχή πληροφοριών κάθε είδους (selfies, emoticons κτλ.), οι οποίες όλο και περισσότερο απλοποιούνται, φτωχαίνει το βίωμα από το οποίο αντλούνται αυτές οι πληροφορίες. Έτσι, δεν βιώνει κανείς την ομορφιά μιας πόλης που επισκέπτεται, όταν διαρκώς αναζητεί μέρη για να βγάλει selfie – η μανία της επικοινωνίας στρέφεται ενάντια στην ίδια την επικοινωνία. Θα λέγαμε πως υπάρχει μια αντίστροφη σχέση ποσότητας και ποιότητας: όσο περισσότερη επικοινωνία, τόσο χαμηλότερη ποιότητα. Και το αντίστροφο: όσο λιγότερη επικοινωνία, τόσο υψηλότερη ποιότητα.

Το ζήτημα δεν είναι, σαν νέοι Λουδίτες, να αναθεματίζουμε και να θέλουμε να καταστρέψουμε την τεχνολογία. Αυτό είναι και ανώφελο και ανόητο και δεν χρειάζονται εξηγήσεις.

Τον τελευταίο καιρό αναπτύσσεται μια τάση σε ορισμένους κύκλους στο εξωτερικό, η οποία θέλει να είναι «σικ» αυτός που δεν υπάρχει στα social media, δεν έχει κανέναν λογαριασμό, καμιά φωτογραφία, το παραμικρό ίχνος. Αν και πρόκειται για βεβιασμένη κίνηση εντυπώσεων, η τάση αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην καταιγίδα της υποχρεωτικής επικοινωνίας.

Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι να ανακτήσουμε τη σιωπή του εαυτού μας. Έτσι, όχι μόνο θα βελτιώσουμε την προσωπική μας ζωή, αλλά και την ίδια μας την επικοινωνία. Για να γίνει όμως αυτό απαιτείται να δώσουμε φωνή στη σιωπή ή, όπως γράφει ο Κίρκεγκωρ, να τη δημιουργήσουμε.
-------------------
Βιβλιογραφικές αναφορές:
Montiglio, Silvia, Silence in the Land of Logos, Princeton University Press, Princeton 200.
Nakane, Ikuko, Silence in Intercultural Communication Perceptions and Performance, John Benjamins Publishing Company, Amsterdam/Philadelphia 2007.