Τα αίτια του Κατακλυσμού του Νώε... και οι πικάντικες ερωτήσεις μας

Τα αίτια του Κατακλυσμού του Νώε

«Και ότε άρχισαν οι άνθρωποι να πληθύνονται επί του προσώπου της Γης... ιδόντες δε οι υιοί του θεού τας θυγατέρας των ανθρώπων ότι ήσαν ωραίαι, έλαβον εις εαυτούς γυναίκας εκ πασών όσας έκλεξαν... Κατ' εκείνας τάς ημέρας (αποτέλεσμα δηλαδή της συνεύρεσης αυτής) ήσαν (γεννήθηκαν) οι γίγαντες επί της Γης και έτι ύστερον, αφού οι υιοί του θεού εισήλθον εις τας θυγατέρας των ανθρώπων και αύται ετεκνοποίησαν εις αυτούς. 

Εκείνοι (οι γίγαντες) ήσαν οι δυνατοί, οι υπερήφανοι άνδρες ονομαστοί. 

Και είδεν ο Κύριος ότι επληθύνετο η κακία του ανθρώπου επί της Γης και πάντες, οι σκοποί των διαλογισμών της καρδίας αυτού ήσαν μόνον κακία πάσας τάς ημέρας. 

Και μετεμελήθη ο Κύριος ότι εποίησε τον άνθρωπον. 

Και είπεν ο Κύριος, (Γιαχβέ), Θέλω εξαλείψει τον άνθρωπον, τον οποίον εποίησα, από προσώπου της γής· από ανθρώπου έως κτήνους, έως ερπετού, και έως πτηνού του ουρανού· επειδή μετεμελήθην ότι εποίησα αυτούς». Γέν.6.1-7. 

«Εγώ δε, ιδού, εγώ επιφέρω τον κατακλυσμόν των υδάτων επί της γης, διά να εξολοθρεύσω πάσαν σάρκα, έχουσαν εν εαυτή πνεύμα ζωής υποκάτω του ουρανού· παν ο, τι είναι επί της γης, θέλει αποθάνει». Γέν. 6.17

Παρακολουθούμε λοιπόν έκπληκτοι, ότι οι προκατακλυσμικοί άνθρωποι, δεν αφανίστηκαν στις λάσπες του κατακλυσμού επειδή από μόνοι τους διεφθάρησαν! Αλλά επειδή δέχθηκαν γενετήσια επίθεση απ’ τους ίδιους τους «υιούς του θεού» και μέσα απ’ τον γενετικό αυτό βιασμό, γεννήθηκαν ανάμεσά τους "γίγαντες" στο σώμα και στην κακία!

Ερωτήσεις: 

Γιατί λοιπόν πεθαίνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι, που κατά την ολοφάνερη εδώ βιβλική ομολογία, υπήρξαν τα ανυπεράσπιστα θύματα των θεϊκών υιών και μάλιστα αφού πρώτα υπέστησαν όλη την μανία των διεστραμμένων σεξουαλικών ορέξεών τους; 

Γιατί επέτρεψε ο θεός μια τέτοια απίστευτη διαφθορά; Γιατί ο θεός καταδικάζει τα θύματα της δικής του ουσιαστικά ανικανότητας να ελέγξει εγκαίρως τους αφύσικους πόθους των ουράνιων "υιών" ή αλλιώς αγγέλων του; 

Γιατί επιτέλους σκοτώνει, αντί να συμπονέσει τους ανίσχυρους ουσιαστικά ανθρώπους, που δόλια και άνισα χτυπήθηκαν απ’ τους φθοροποιούς σεξουαλικούς πόθους των δικών του "υιών"; Που είναι η περίφημη αγάπη του και μακροθυμία του;

Γιατί μετανιώνει και θυμώνει που έπλασε τους ανθρώπους (ο πάνσοφος και παντογνώστης Θεός)και αποφασίζει τον ανελέητο αφανισμό τους, αντί να συγχωρέσει να επανορθώσει αλλά και να ενεργοποιήσει τους απαραίτητους μηχανισμούς προστασίας τους, απ’ τις ουράνιες επιβουλές και τις διεστραμμένες σεξουαλικές ορέξεις, μερίδας ολόκληρης της δικής του ουράνιας οικογένειας; 

Ποια δυνατότητα αντίστασης μπορούσαν αλήθεια να έχουν οι απλοί εκείνοι άνθρωποι, απέναντι στα πανίσχυρα εκείνα ανθρωποειδή ουράνια όντα;

Και το πλέον καυτό ερώτημα: 

Ποιος θεός και με τις πλέον ελάχιστες "θεϊκές προδιαγραφές" θα καταδίκαζε τον αδικοχτυπημένο άνθρωπο, αλλά θα σκότωνε ταυτόχρονα μαζί του, όλες εκείνες τις απειράριθμες ψυχούλες τα ζώα, για να μην πούμε τίποτε και για τα άπειρα δένδρα, τα φυτά και κάθε μορφή ζωής επί της Γης;

Μένει βέβαια και μια ακόμα πικάντικη απορία: 

Έχουν άραγε ακόμα οι ουράνιοι αυτοί υιοί, τη δυνατότητα να συνευρεθούν "παραγωγικά" (οι άγγελοι σύμφωνα με την αγία γραφή και τους πατέρες της εκκλησίας δεν έχουν σώματα -είναι άϋλα πνεύματα χωρίς σώμα, μόριο ή γενετικούς αδένες-) με τις όμορφες θυγατέρες των ανθρώπων, ή απ’ τη μηδενική παραγωγή μας σε "γίγαντες", πρέπει να υποθέσουμε, ότι η βιβλική θεότητα τους αφαίρεσε έκτοτε οριστικά τέτοιου είδους κεφάτα προνόμια; Κι αν πράγματι έτσι έχουν τώρα τα πράγματα, τότε γιατί αυτή, η σωστή "απαγόρευση συνεύρεσης" ανθρώπων και ουρανίων όντων, δεν επεβλήθη τότε εγκαίρως και για τους ανθρώπους του κατακλυσμού, πριν ο ολοκληρωτικός και κυριολεκτικός τους βιασμός, σημάνει και τον άδικο βιολογικό τους αφανισμό;

Πως ο Γιαχβέ δεν τήρησε την "απαγόρευση συνεύρεσης" για τον εαυτό του, μοιχεύοντας απατώντας την σύζυγό του Ασερά και γκάστρωσε: 

1) την Άννα την μητέρα του Σαμουήλ «και ο Κύριος επισκέφθηκε την Άννα και συνέλαβε, και γέννησε τρεις γιους και δυο θυγατέρες». (Σαμουήλ Α', 2:21), 

2) την Ἐλισάβετ την μητέρα του Ιωάννη του Προδρόμου  «συνέλαβεν Ἐλισάβετ ἡ γυνὴ αὐτοῦ... οὕτω μοι πεποίηκεν ὁ Κύριος» (Λουκ. 1, 24-25), 

3) την Παναγία «καὶ εἰσελθὼν ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτὴν (την Μαριάμ) εἶπε· Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν. ἡ δὲ ἰδοῦσα διεταράχθη ἐπὶ τῷ λόγῳ αὐτοῦ, καὶ διελογίζετο ποταπὸς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος. καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος αὐτῇ· Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ. καὶ ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ καὶ τέξῃ υἱόν». (Κατά Λουκάν Α΄ 28-31);

Η ουσία έγκειται στο ότι ο άγγελος «εισήλθε προς αυτήν», δηλαδή, διείσδυσε μέσα της και, μάλιστα, ύστερα από κάποιον χαιρετισμό που της φάνηκε ποταπός (εξευτελιστικός) και την τάραξε…

  

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Βιβλική σάτιρα! O Νώε και ο Κατακλυσμός του

Ο Νώε πρέπει να ήταν μεγάλο βύσμα. Πρώτα από όλα έζησε τουλάχιστον 900 χρόνια. Μια πιθανή εξήγηση να είναι, επειδή έγραφε τη «Λάμψη» της εποχής («Βροντή» λεγόταν το σχετικό σήριαλ), είχε ζητήσει από το Μεγάλο να μην πεθάνει μέχρι να τελειώσει το σήριαλ. Όμως, δεν σταματούσε να γράφει, κι ο Μεγάλος που είναι και πρακτικός τύπος, έπνιξε όλη την ανθρωπότητα, οπότε μετά, το σήριαλ σταμάτησε λόγω μειωμένης τηλεθέασης.
Βέβαια, επειδή όπως είπαμε ο Νώε είχε το βύσμα του, ήταν ο μόνος που γλύτωσε μαζί με την οικογένειά του από τον κατακλυσμό.
Αλλά ας τα πάρουμε με τη σειρά.
Η σκούφια του Νώε κρατά από τον Μαθουσάλα (αμ έτσι πες μας και μετράμε χιλιετηρίδες). Είχε 3 γιούς τον Σήμ (από τον οποίο πήρε και το όνομά της η κάρτα SIM ), τον Χάμ (από τον οποίο πήρε το όνομά της η πίτσα Ham Special) και τον Ιάφεθ (αυτός δεν πρόκοψε όπως οι άλλοι δύο).
Τα παιδιά τα απέκτησε στην απίστευτη ηλικία των 500 ετών. (ήθελε να γλεντήσει τη ζωή του πρώτα ο άνθρωπος). Τελικά οι αρχαίοι ήταν πιο μοντέρνοι από εμάς που επειδή καβατζώσαμε τα 30+ λυσσάξαμε να κάνουμε παιδιά.
Ο Νώε όμως ήταν πρακτικός άνθρωπος. Όταν ο Μεγάλος του είπε να φτιάξει μια κιβωτό, ήταν, δεν ήταν 480 ετών (νιούδι). Οπότε σου λέει, προκειμένου να κάνω όλη τη βρωμοδουλειά μόνος μου, ας κάνω κανένα παιδί να με βοηθήσει. Άρχισε να κάνει παιδιά και υπέβαλε ταυτόχρονα πρόταση για την κατασκευή και επίβλεψη του έργου «Κιβωτός» που είχε προκυρηχθεί, με χρόνο ολοκλήρωσης 50 χρόνια, και προϋπολογισμό 10 εκατομμύρια €. Φυσικά, ως βυσματούχος πήρε το έργο.

Δυστυχώς, επειδή ο Άγγελος –Υπεχωδεφείμ δεν είχε προβλέψει να βάλει ρήτρες για την καλή τήρηση της συμφωνίας και την έγκαιρη παράδοση του έργου, η Κιβωτός ολοκληρώθηκε τελικώς σε 100 χρόνια και χρειάστηκαν άλλα 20 για τη συλλογή των ζώων. Ο Υπεχωδεφείμ ακόμη δουλεύει στην υπηρεσία Εφορίας Αρχαιοτήτων (πήρε και μετάταξη) σε ακριτικό νησί για να πληρώσει τις μη καταβληθείσες ρήτρες.

Βέβαια, επειδή ο Νώε είχε υπογράψει συμφωνητικό εμπιστευτικότητας (ναι αυτό το θυμήθηκαν να το φτιάξουν), όταν άρχισε να κατασκευάζει την κιβωτό τα βρήκε σκούρα. Πάει λοιπόν στον Υπεχωδεφείμ και του λέει:
-«Καλά είσαστε τελείως τζαζ εκεί πάνω;»
-«Γιατί?» φτερούγισε ταραγμένος ο άγγελος.
-«Μα είναι δυνατόν να φτιάξω το υπερωκεάνιο που μου ζητάτε και να μην πάρει κανείς χαμπάρι τι διάολο φτιάχνω;» απάντησε εκνευρισμένος ο ενάρετος νέος.
-«Εεεε μια στιγμή να ρωτήσω και θα σας πω» είπε ο Υπεχωδεφείμ και απογειώθηκε προς τα πάνω αφήνοντας πίσω του ένα σύννεφο από πούπουλα.
Μετά από δέκα λεπτά ξανακατέβηκε αναψοκοκκινισμένος.
«Ε ναι, κοιτάξτε να δείτε, ρώτησα τον Μεγάλο και με συμβούλευσε να πείτε ότι φτιάχνετε ένα σκάφος αναψυχής.»
«Σκάφος αναψυχής με τέσσερα καταστρώματα; Με δουλεύετε;» απάντησε, αγριεμένος τώρα, ο Νώε. «Ποιος θα την πιστέψει αυτή την παπαριά;»
«Ναι… να σας πω…, κι εγώ απόρησα, αλλά ο Μεγάλος μου είπε πρώτον να μην τον αμφισβητώ και δεύτερον να ζητήσετε από τη γυναίκα σας να το διαδώσει. Αυτή ξέρει!». Κι έφυγε μουρμουρίζοντας κάτι για εκκρεμότητες και όλα από τα δικά του φτερά περνούν, αμάν πια με αυτή την κωλοθέση.

Ο Νώε αναστέναξε και πήγε στη γυναίκα του.
«Ρε συ γυναίκα μου, να σου πω» της είπε.
«Δεν έχω όνομα εγώ, για να με φωνάξεις;» του απαντά αυτή όλο ταπεινοφροσύνη.
«Όχι! Μέσα στις γραφές υπάρχει το είδος του ξύλου (γόφερ) που έφτιαξα την Κιβωτό αλλά το δικό σου όνομα γιοκ!».
«Ωραία τότε να πεις από το ξύλο Γόφερ να σου πλύνει τα σώβρακα! Άει σιχτίρ εδώ μέσα! Φαλλοκράτες!» απάντησε, πετώντας κάτω ένα μποξεράκι με τον γκούφη.
«Έλα δω βρε μανίτσα μου» άρχισε τις γαλιφιές ο άλλος. «Έλα δω, να σου πω τι θα σου φτιάξω, εγώ που σε έχω στα ώπα ώπα.»
«Τι;» ρώτησε όλο ελπίδα η σουφραζέτα της εποχής.
«Θα σου φτιάξω μια Κιβωτό!»
«Για τα κοσμήματα;»
«Ναι! Ε όχι! Τι; ποια κοσμήματα παιδί μου μη με μπερδεύεις!» Θα σου φτιάξω ένα γιοτ για να σε πάω βόλτα».
«Αχ αλήθεια;» ξελιγώθηκε η γυναίκα του Νώε.
«Εμ τι παραμύθια?» απάντησε ετοιμόλογα το χουφταλάκι. (πότε νέος πότε χουφταλάκι, σας έχω τρελάνει).
«Και μπορώ να το πω στις φίλες μου;»
«Αυτό ακριβώς! Ναι! θέλω να το πεις στις φίλες σου για να δουν τι άντρα πήρες!».

Από τη στιγμή εκείνη και μετά, κανείς δεν αναρωτήθηκε τι φτιάχνει ο Νώε. Εκτός του ότι είχαν καταχωλωθεί που έφτιαχνε γιοτ, φοβόντουσαν να ρωτήσουν για να μην τους πιάσει στην πολυλογία η γυναίκα του Νώε.
Έπεφταν λοιπόν τα πατώματα, (πως λέμε έριξε πλάκα; Καμία σχέση) τα παιδιά που είχαν εντωμεταξύ μεγαλώσει κάρφωναν, κάρφωναν και προκοπή δεν έβλεπαν.
«Ρε μπαμπά τι θα το κάνουμε τόσο μεγάλο καράβι;» ρώτησε μια μέρα ο Ιάφεθ.
«Τράβα ρώτα τη μάνα σου» του απαντά ο σεβάσμιος πατέρας του.
«Ε ναι, εντάξει, το έχω ακούσει το παραμύθι με το καράβι και τις αίθουσες χορού, για τις εκδηλώσεις της επετείου σας κλπ, αλλά και πάλι δεν το καταλαβαίνω» πείσμωσε ο Ιάφεθ.
«Με αυτές τις βλακείες που ρωτάς σε βλέπω να μη γίνεσαι τίποτε στη ζωή σου!» Απήντησε επικριτικά ο Νώε. «Άντε να καρφώσεις κανένα γόφερ»!
«Να βάλω καλύτερα ένα γούφερ να έχουμε και καλύτερη μουσική απόδοση» ειρωνεύτηκε ο θρασύς νέος.
Παρόλα αυτά, ο Νώε εντυπωσιάστηκε από την εφευρετικότητα της γυναίκας του. Κοίτα τι έλεγε η αθεόφοβη! Άκου αίθουσα χορού! «Ρε μπας και να της δώσω να γράφει κανένα επεισόδιο στη ‘Βροντή’;», αναρωτήθηκε.
Κάποια στιγμή, η Κιβωτός έφτασε πλέον στα παρκέ, οπότε ο Νώε φώναξε το γιο του τον Σημ και του είπε. «Δε μου λες, θυμάσαι που σου είχα πάρει από την εφημερίδα «Τα Νέα της Παλαιάς Διαθήκης» μια Εγκυκλοπαίδεια με ζώα;»
«Ποια από όλα εννοείς μπαμπά; Τα κανονικά ή τα ξαδέρφια μου;» ρώτησε ο μεγάλος Σημ.
«Δεν είπα το άλμπουμ με τις οικογενειακές φωτογραφίες! Ούτε αναφέρθηκα σε γαϊδούρια ξεσαμάρωτα! Είπα ζώα!-Το έχεις;» εκνευρίστηκε ο υπομονετικός Νώε.
«Μη συγχύζεσαι καλέ μου πατέρα! Θα πεθάνεις γρήγορα με αυτό το άγχος! Φυσικά και το έχω!» απήντησε ο στοργικός γιος.
«Ωραία! πάρε τα αδέρφια σου και ξαμοληθείτε να μαζέψετε ένα σετ (αρσενικό –θηλυκό) από όλα!».
«Πλάκα Με κάνεις;» έμεινε ξερός ο Σημ (καταγωγή από Βόρεια Ελλάδα). «Τι θα τα κάνουμε τόσα ζώα;»
«Θα τα βάλουμε στην Κιβωτό»
«Η μαμά το ξέρει;» ανησύχησε ο μαμμόθρεφτος.
«Τι είπες ρε!» είπε ο Νώε, που είχε ρίζες κι από Κρήτη. «Θα μου πει εμένα η μάνα ΣΟΥ τι θα κάνω;»
«Δεν ξέρω τι θα σου πει η μάνα ΜΟΥ, αλλά ξέρω σίγουρα τι θα σου πει η γυναίκα ΣΟΥ!» απάντησε ετοιμόλογα ο Σημ.
«Ποιανού είναι το καράβι ρε!» άρχισε να ωρύεται ο Νώε.
Ο Σημ ξερόβηξε και ξεκίνησε:
«Κοίταξε να δεις. Η αλήθεια είναι ότι εσύ είχες την ιδέα, (αν έχεις κι άλλη τέτοια κράτα τη για τον εαυτό σου), εσύ κατέθεσες την πρόταση για την ανάληψη του έργου και σε εσένα έχει κατοχυρωθεί. Βέβαια, αν πάρετε διαζύγιο με τη γυναίκα ΣΟΥ, θα δικαιούται το μισό καθότι αποκτήθηκε μετά το γάμο. Επιπλέον, αν πεθάνεις βάσει της νόμιμης μοίρας τα παιδιά δικαιούνται το 75% της περιουσίας σου και φυσικά και του καραβιού…»
«Θα πάρετε ένα αρχίδι»
«Νώε!» τον διέκοψε μια βροντερή φωνή από ψηλά. «Μην ξεστομίσεις αυτό που θες να πεις, διότι θα βρεθείς εκτός Κιβωτού».
«Τι ήταν αυτό;» απόρησε ο Σημ.
«Ο υποβολέας» ξεφύσηξε ο Νώε κι έφυγε τσαντισμένος. Έκανε δέκα βήματα και φώναξε: «Τσακίσου να πας να μαζέψεις τα ζώα! Τη μάνα σου θα την αναλάβω εγώ!»
Ο Σήμ σηκώθηκε, πήγε, ξέθαψε την εγκυκλοπαίδεια με τα ζώα, και φώναξε τα αδέρφια του.
«Ρε σεις! Ο σεβάσμιος πατέρας μας τα έχει παίξει! Θέλει να μαζέψουμε ένα σετ από όλα τα ζώα που είναι σε αυτούς τους δέκα τόμους και να τα βάλουμε στην Κιβωτό»
«Η μαμά το ξέρει;» ρώτησαν με μια φωνή τα άλλα δύο καλόπαιδα.
«Θα της το πει τώρα, οπότε το μεσημέρι καλύτερα να παραγγείλουμε delivery διότι δεν μας βλέπω να τρώμε» είπε στεναχωρημένα ο Σημ. «Κρίμα, διότι σήμερα είχε πει ότι θα έφτιαχνε παστίτσιο»
«Φτιάχνει και το manetarius παστίτσιο!» αναφώνησε ο Χαμ. «μπορούμε να παραγγείλουμε από εκεί!».
«Στο θέμα μας!» επανέφερε την τάξη ο μεγάλος αδελφός. «Λοιπόν έχουμε δέκα τόμους και είμαστε τρεις. Πως θα τα μοιράσουμε;» (μιλάμε για τζιμάνια).
«Απλό!» πετάχτηκε ο Ιάφεθ «Θα πάρουμε ο καθένας από τρεις και τον ένα τόμο που περισσεύει θα τον πετάξουμε!»
Έτσι αγαπητοί αναγνώστες λόγω της βαρεμάρας τριών αδελφών, εξαφανίστηκαν από προσώπου γης οι δεινόσαυροι! Επειδή πέταξαν τον ένα τόμο της μοναδικής εγκυκλοπαίδειας των ζώων. (σας έλυσα κι αυτή την κοσμογονική απορία).
Οι τρεις φερέλπιδες νέοι ξεχύθηκαν σε βουνά και λαγκάδια να μαζέψουν τα ζώα.
Φυσικά κι αυτή η διαδικασία πήρε το χρόνο της. (τα είκοσι χρόνια που σας έλεγα στην αρχή του επεισοδίου).
Όταν επέστρεψαν οι τρεις νέοι με ένα ορυμαγδό ζώων από πίσω τους συνοδεύονταν κι από 3 αιθέριες υπάρξεις.
«Τι είναι αυτές;» ρώτησε ο Νώε που γυάλισε το μάτι του μόλις είδε τις κοπελίτσες.
«Ρε πατέρα, δεν είπες να φέρουμε σετ από όλα τα ζώα; Ε! φέραμε και για εμάς!» είπε ο Ιάφεθ.
«Ότι θα παραδεχόσασταν ότι είσαστε ζώα, δεν το περίμενα» σχολίασε ο Νώε.
Φυσικά μπορείτε να φανταστείτε ποιος έριξε μούτρα κι έπιασε φτυάρι. Η γυναίκα του Νώε. Η οποία παράτησε τον καημό της με τα ζώα που θα της χαλάσουν το παρκέ κι έπιασε το μοιρολόγι με τις γειτόνισσες ξεκινώντας έτσι ένα μίνι κατακλυσμό.
«Αχ που εγώ τα μοσχομεγάλωσα κι αυτά βρήκαν την πρώτη τυχούσα και την έφεραν να τη σπιτώσουν. Τίποτε δεν σεβάστηκαν. Το μόχθο να τα μεγαλώσω, τα ιδιαίτερα που πλήρωνα για να ξεστραβωθούν, τις ξένες γλώσσες, τα κολυμβητήρια! Αχαριστία!»

Αφού στούμπωσε και τα ζώα μέσα στο καράβι, ο Νώε είπε σε γυναίκες και παιδιά να φτιάξουν βαλίτσες διότι θα πάνε ένα ταξιδάκι. Οι νύφες ξετρελλάθηκαν από τη χαρά τους. Βρε τι κιμπάρης πεθερός ήταν αυτός! Ακόμη δεν πάτησαν το πόδι τους και τις πάει κρουαζιέρα. Βγήκαν λοιπόν με τις mastercard για να ψωνίσουν. Μάλιστα ο Νώε για να φανεί ακόμη πιο καλός, την ώρα που τις ξεπροβόδιζε τους είπε:
«Κορίτσια! Μη φοβηθείτε τα έξοδα! Δώστε του να καταλάβει! Τρία κορίτσια σας έχω!» διότι φυσικά, ποιος πνιγμένος θα του ζητούσε να πληρώσει τις κάρτες;

Μάζευαν λοιπόν κορίτσια κι αγόρια τα συμπράγκαλά τους, μούτρωνε η κυρία Νώε και ο πατριάρχης που είχε και χιούμορ πέταγε διάφορα έξυπνα του τύπου :
«Πω πω μαύρος είναι ο ουρανός, γυναίκα να μαζέψεις τα ρούχα» ή
«Καρεκλοπόδαρα θα ρίξει πάλι»
«Αχ δεν με ακούτε κι εμένα το γέρο που τα ξέρω αυτά, αλλά μετά θα βρέχει και θα γελάω».
Φυσικά, για να βοηθήσει κανένα συνάνθρωπο ή γείτονα ούτε λόγος. (Γενικά όλοι αυτοί οι ενάρετοι τύποι της παλαιάς διαθήκης, πρέπει να ήταν ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι κοινωνικά: πάντοτε έσωζαν την οικογένειά τους και κανέναν άλλο).

Έτσι όλο γέλιο και χαρά σάλπαρε το καράβι. Για επτά ημέρες αρμένιζαν χαρούμενοι τραγουδώντας:
«Μες σ’αυτή τη βάρκα είμαι μοναχή»
«Ήταν ένα μικρό καράβι»
«Καραβάκι μου ξεκίνα πάμε πάλι στην Αθήνα»
Και άλλα χαρωπά! Ο Ιάφεθ που ήταν λίγο ξυνός (εδώ ήθελα να βάλω κανένα Link αλλά αποφάσισα πως ΟΧΙ!) είχε χώσει στα αυτιά του τα ακουστικά του ipod κι άκουγε Στανίση.
Και μετά άνοιξαν οι ουρανοί!
Παραθέτουμε αυτούσιες πληροφορίες από πηγές της εποχής:
Και ύστερα από επτά ημέρες, τα νερά τού κατακλυσμού έπεσαν επάνω στη γη.
Και έγινε ραγδαία βροχή επάνω στη γη για 40 ημέρες και 40 νύχτες. (Πετρούλα να δω τι θα έλεγες!)
Και ο κατακλυσμός έγινε για 40 ημέρες επάνω στη γη και τα νερά πλήθυναν, και σήκωσαν την κιβωτό, και σηκώθηκε ψηλά από τη γη.

15 πήχες πιο ψηλά υψώθηκαν τα νερά, και σκεπάστηκαν τα βουνά. (Πόσο είναι ο πήχυς -νεοελ. Πήχης); Είναι ψηλά τώρα αυτό;
Και πέθανε κάθε κινούμενη σάρκα επάνω στη γη, από τα πουλιά, και από τα κτήνη, και από τα ζώα, και από όλα τα ερπετά που σέρνονται επάνω στη γη, και κάθε άνθρωπος.

Και δυνάμωναν τα νερά επάνω στη γη για 150 ημέρες.
ΚΑΙ ο Θεός θυμήθηκε (Δείτε σχόλιο με το που τελειώνει η φράση) τον Νώε, και όλα τα ζώα, και όλα τα κτήνη, που ήσαν μαζί του μέσα στην κιβωτό και ο Θεός έστειλε άνεμο επάνω στη γη, και στάθηκαν τα νερά.
Πιο συγκεκριμένα ρώτησε: Μπορείτε να μου πείτε ποιες βρύσες τρέχουν τόσες μέρες; Μου έχουν πάρει τα αυτιά!
Αμάν! Πετάχτηκε ο άγγελος Κατακλυσμεφείμ. «Ξέχασα τον Κατακλυσμό!»
ΤΟΝ ΞΕΧΑΣΕΣ; Και τρέχουν τα νέρα τόσες ημέρες; έγινε έξαλλος ο Μεγάλος. Όταν έρθει η ΕΥΔΑΠ θα την πληρώσεις ΕΣΥ!
Ο Κατακλυσμεφείμ δεν χρειάστηκε να ακούσει τίποτε άλλο. Μάζεψε τα μπογαλάκια του και πήγε να βρει τον Υπεχωδεφείμ. (τουλάχιστον είχαν παρέα ο ένας τον άλλο).

Έτσι λοιπόν σταμάτησε να τρέχει το νερό κι έληξε ο Κατακλυσμός. Τώρα βέβαια, επειδή το σύστημα αποχέτευσης ήταν άριστο, έπρεπε να περιμένουν κάτι μέρες να κατέβουν τα νερά. Μέσα στην Κιβωτό είχαν γίνει πλέον μαλλί με μαλλί διότι ε! άντε να πας μια εβδομάδα διακοπές με τα πεθερικά. Άντε να γίνουν και δέκα μέρες. Φαντάζεστε τώρα όλους αυτούς κλεισμένους στο κουτί για 190 ημέρες τουλάχιστον? Βάλε και τα ζώα, κόντεψαν να σφαχτούν και να μην κατέβει κανείς σώος από την Κιβωτό.
Εκεί λοιπόν που περίμεναν, λέει ο Νώε:
-«Παιδιά σήμερα θα στείλω ένα κοράκι να μας πει νεότερα».
-«Και γιατί να πάω εγώ?» αποκρίθηκε το κοράκι.
-«Αμ ποιος να πάει?» ρώτησε ο Σημ που αμέσως μπήκε στο παιχνίδι
-«Να πάει η χήνα» απάντησε το πτηνό.
-«Ρε σκατόπουλο δε φτάνει που σε περιμάζεψα, που τώρα θα μέτραγες 20 χιλιάδες λεύγες κάτω από τη θάλασσα, μου αντιμιλάς κιόλας?» τα πήρε κράνος ο Νώε.
-«Καλά θα πάω» συναίνεσε το κοράκι «αλλά τι είναι οι 20.0000 Λεύγες;»
-«Μυθιστόρημα του Ιουλίου Βέρν! Τσακίσου τώρα!» ούρλιαξε απηυδυσμένος ο Νώε.
Πήγε κι ήρθε το κοράκι και τους είπε ότι δεν υπήρχε κολυμπηθρόξυλο όρθιο. Τα δε νερά είχαν καλύψει τα πάντα, οπότε καλύτερα να κάτσουν εδώ μέσα, διότι άμα βγουν έξω θα βραχούν. «Ή άμα θέτε παίρνουμε το μικρό βαρκάκι που κρέμεται από πίσω από την Κιβωτό, για να πάμε καμιά βόλτα» συμπλήρωσε τινάζοντας τα φτερά του.
-«Άει σιχτίρ ! είσαι γκαντέμης!» σχολίασε ο Νώε. «Να πας να μαυρίσεις με τα νέα που μου είπες!» Και το κοράκι μαύρισε. (εδώ που τα λέμε δεν είναι και πολύ δίκαιο αυτό. Για να μην επαναληφθούν τέτοιες αδικίες στο μέλλον, καθιερώθηκε η φράση «Don’t shoot the messenger». Έτσι αποκαταστάθηκε η δικαιοσύνη κι η τάξη).

Μετά από μερικές ημέρες ο Νώε έστειλε ένα περιστέρι. Το περιστέρι βγήκε με τρόμο έξω, διότι σου λέει αν τα νερά δεν έχουν κατέβει με βλέπω και μένα Μαυρογυαλούρο!. Ευτυχώς όμως, είχαν αρχίσει να περνούν τα συνεργεία της πυροσβεστικής κι είχαν αντλήσει μεγάλο μέρος των νερών. Οπότε το περιστεράκι βρήκε ένα κλαδί από ελιά και το πήγε στο Νώε. Ο Νώε το πόσο το χάρηκε δε λέγεται!
Από τη χαρά του μάλιστα του είπε: Εσύ με τα νέα που μου έφερες θα είσαι από εδώ κι εμπρός το αιώνιο σύμβολο της ειρήνης!
«Τώρα αυτό καλό είναι?» αναρωτήθηκε το περίστέρι. «Αφού δεν έχουμε ποτέ ειρήνη! Ούτε ζωγραφιστό δεν θα με βλέπουν!»
«Α! μα με έχετε πρήξει! Μήπως θέλεις να γίνει γεμιστό στο φούρνο, για να ηρεμήσεις?» άρχισε να τρέμει ο γεράκος.
«Βλέπω λίγο οξυμμένα τα πνεύματα» τους διέκοψε ο Χαμ «και δεν με βοηθάτε διότι προσπαθώ να παρκάρω την Κιβωτό στο Αραράτ».
«Πού;» ούρλιαξε ξανά ο Νώε
«Εεεεπ, ίσωσε, ίσωσε, έεεετσι, κόψε λίγο τον κώλο, φέρτο τώρα λίγο δεξιά, εντάξει καλός είσαι» ακούστηκε ο Ιάφεθ που έδινε οδηγίες παρκαρίσματος στον Χαμ.
Ένα μεγάλο ζμπουμ! ακούστηκε και η Κιβωτός προσάραξε στην κορυφή του βουνού.
«Βρε κόπανοι γιατί παρκάρατε το καράβι πάνω στο βουνό?» κόντεψε να πάθει αποπληξία ο Νώε.
«Μα επειδή βρήκαμε στεριά» απάντησε χαρούμενος ο Χαμ.
«Ωραία! Να δω τώρα πως θα κατεβάσουμε τα ζώα από εδώ μέσα!» τράβαγε τα μαλλιά του ο γενάρχης (ούτε ξέρω τι ήταν γενάρχης, πατριάρχης, αρχιμανδρίτης αλλά τέλος πάντων, τόσα πράγματα σας έχω πει).
«Μα δεν υπάρχει πρόβλημα!» απάντησε το σαϊνι ο Χαμ.
«Πάρε τηλ. για να μας στείλουν ένα γερανό!».

Η επιστήμη και η θρησκεία είναι δύο δυνάμεις εχθρικές και ασυμβίβαστες

Το μεγαλύτερο κακό της εποχής μας είναι ότι η επιστήμη και η θρησκεία είναι δύο δυνάμεις εχθρικές και ασυμβίβαστες. Ολέθριο πνευματικό το θρησκευτικό κακό, το οποίο ύπουλα διεισδύει σε όλα τα πνεύματα.

Όπως κάθε επαναλαμβανόμενη διανοητική βλάβη εξελίσσεται σε ψυχικό νόσημα, έτσι και το αποτέλεσμα της διαμάχης επιστήμης και θρησκείας είναι ένα αθεράπευτο κοινωνικό πρόβλημα.
 
Όσο ο χριστιανισμός δεν περιοριζόταν στη διάδοσή του με καταστροφές, γενοκτονίες, φόνους, βία και διωγμούς μιας πίστης στην ημιβάρβαρη ακόμα Ευρώπη και όχι μόνο, όπως αυτή ήταν τον Μεσαίωνα που ο ίδιος δημιούργησε, αποτελούσε σοβαρή επιβαλλόμενη ψευδοηθική δύναμη και διαμόρφωνε τον ψυχικό κόσμο του απονεκρομένου ανθρώπου και δημιούργησε εκατομμύρια δούλων χωρίς εθνική ή άλλη ταυτότητα, με μηδενικές πνευματικές αξιώσεις, εξαρτημένων πλήρως από την άρχουσα τάξη και έτοιμων να πιστέψουν σε θαύματα και μάγους. Όσο η εμπειρική επιστήμη, αφού αποκαταστάθηκε τον 16ο αιώνα, ήταν περιορισμένη στην διεκδίκηση των δικαιωμάτων της λογικής και της ελευθερίας της, μπόρεσε με τη δύναμή της να ανανεώσει την όψη του κόσμου, να απελευθερώσει τον άνθρωπο από τα αιώνια δεσμά του και να προσφέρει στο ανθρώπινο πνεύμα ακλόνητες βάσεις.

Επειδή όμως η Εκκλησία δεν μπόρεσε ποτέ να αποδείξει το βασικό δόγμα της και να το υπερασπισθεί μπροστά στις αντιρρήσεις και κριτική της επιστήμης, αναγκάστηκε να παγιδευθεί μέσα του, σαν μέσα σε κάστρο χωρίς πολεμίστρες, προσπαθώντας να αντιτάξει τη στείρα θεία πίστη στη λογική, σαν να ήταν μια απόλυτα αναντίρρητη εντολή. Το ίδιο και η επιστήμη, μεθυσμένη από τις ανακαλύψεις της στον φυσικό κόσμο, αγνόησε τον ψυχικό και πνευματικό κόσμο και έγινε αγνωστική ως προς τη μέθοδο και υλιστική ως προς τις αρχές και τον σκοπό της. Παράλληλα η φιλοσοφία, αποπροσανατολισμένη και αδύναμη ανάμεσα στις δύο (θρησκεία και επιστήμη), απαρνήθηκε το δικαίωμά της να βυθίζεται στην υπερβατική σκέψη, με αποτέλεσμα να προκληθεί ένα μεγάλο χάσμα στην ψυχή του ατόμου, αλλά και στην κοινωνία. Η διαμάχη αυτή στην αρχή της στάθηκε αναγκαία και επωφελής, γιατί αποκατέστησε τα δικαιώματα της λογικής και της επιστήμης, στη συνέχεια όμως εξελίχθηκε σε αίτιο πνευματικής αδυναμίας και στειρότητας.

Η θρησκεία δεν μπορεί πλέον να ικανοποιεί τις ανάγκες του σύγχρονου σκεπτόμενου ανθρώπου και της καρδιάς του με την εικονική γοητεία της, ενώ αντίθετα η επιστήμη ικανοποιεί τις ανάγκες του μυαλού και από αυτό αντλεί την ακατανίκητη δύναμή της.

Εδώ και αρκετό καιρό όμως αυτές οι δύο δυνάμεις παλεύουν μεταξύ τους. Στέκονται αντιμέτωπες και αλληλοπροκαλούνται, η θρησκεία χωρίς αποδείξεις και η επιστήμη χωρίς ελπίδα. Τελικά καμία από τις δύο δεν μπορεί να νικήσει την άλλη.

Έχει επικρατήσει μια βαθιά αντίθεση όχι μόνο ανάμεσα στο κράτος και την εκκλησία, αλλά και μέσα στον κύκλο της επιστήμης και στον κύκλο της εκκλησίας και μέσα στη συνείδηση κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου. Διότι, σε όποια φιλοσοφική, αισθητική και κοινωνική σχολή και αν ανήκουμε, ενέχουμε δύο εχθρικούς κόσμους, που δημιουργούνται από δύο βασικές ανάγκες του ανθρώπου: την ανάγκη για επιστημονική γνώση και την της καρδιάς. Η κατάσταση αυτή διαρκεί περισσότερο από διακόσια χρόνια και συνετέλεσε πολύ στην ανάπτυξη των ανθρωπίνων δυνατοτήτων με την όξυνση των αντιθέσεων. Αυτή ενέπνευσε την ποίηση και τη μουσική και τους χάρισε ανυπέρβλητο μεγαλείο.

Η συνεχιζόμενη όμως μέχρι τις ημέρες μας οξύτητα της αντίθεσης ανάμεσα στην επιστήμη και τη θρησκεία έχει αντίθετα αποτελέσματα. Όπως η εξάντληση είναι συνέπεια του υψηλού πυρετού, έτσι κι αυτή η αντίθεση έχει ως συνέπεια τον μαρασμό, την ανία, την αδυναμία. Η ενασχόληση της επιστήμης περιορίζεται αποκλειστικά στον φυσικό και υλικό κόσμο. Η ηθική φιλοσοφία αποτελεί μια πνευματική πρωτοπορία. Η θρησκεία συνεχίζει να επηρεάζει μέχρι ενός βαθμού τις μάζες, αλλά δεν εξουσιάζει τα κοινωνικά στρώματα. Διατηρεί το μεγαλείο της μόνο με τον αυταρχισμό της, δεν ακτινοβολεί όμως πια με την πίστη της.

Μέσα σε τέτοιες συνθήκες η φιλολογία και η τέχνη έχουν την καλλιτεχνική αίσθηση. Μεγάλο τμήμα της νεολαίας έχει στραφεί στον νατουραλισμό που εισάγουν καινούργιοι δάσκαλοι, αδιαφορούν για τις αιώνιες αξίες, διαστρεβλώνοντας το όνομα της ίδιας της Φύσης, γιατί τα όσα εννοούν με τον όρο νατουραλισμός είναι τα κατώτερα ένστικτα, η ακολασία ή μια ωραιοποίηση της κοινωνικής ισοπέδωσης, δηλαδή πρόκειται για τη συστηματική άρνηση της ψυχής και του πνεύματος. Έτσι, η ψυχή χωρίς τα φτερά της πια, αναστενάζει και οδείρεται ακόμη και μέσα σε εκείνους που την υβρίζουν και την αρνούνται.

Στο τέλος του αιώνα μας, υλισμός, θετικισμός και σκεπτικισμός μαζί δημιουργούν μια πραγματική ιδέα για την αλήθεια και την πρόοδο. Οι επιστήμονες χρησιμοποιώντας την εμπειρική μέθοδο του Βάκωνα στη μελέτη του σύμπαντος με εκπληκτική ακρίβεια και εξαίρετα αποτελέσματα, διαμορφώνουν μια εντελώς υλιστική πραγματική αντίληψη για την αλήθεια. Πιστεύουν πως την προσεγγίζουν με τη συσσώρευση μεγάλου αριθμού γεγονότων, και ίσως να έχουν δίκαιο στον τομέα τους. Το πιο σοβαρό όμως είναι ότι και οι φιλόσοφοι της εποχής μας πιστεύουν τα ίδια. Κάτω από αυτές τις προυποθέσεις είναι βέβαιο πως τα αρχικά αίτια και οι έσχατοι σκοποί θα παραμείνουν άγνωστα για το ανθρώπινο πνεύμα.

Εντελώς διαφορετικά αντιλαμβάνονταν την αλήθεια οι σοφοί και οι θεόσοφοι της Ανατολής και της αρχαίας Ελλάδας. Γιατί εκείνοι γνώριαν ότι δεν μπορούν να την αποκτήσουν και να την εξισορροπήσουν χωρίς τη συνολική γνώση του φυσικού κόσμου. Κυρίως όμως γνώριζαν ότι πάνω απ’όλα η αλήθεια βρίσκεται μέσα μας, στην πνευματική ύπαρξη της ψυχής. Για εκείνους η ψυχή ήταν η μόνη θεία πραγματικότητα και το κλειδί του σύμπαντος. Έτσι συγκέντρωναν τη θέλησή τους γύρω από τον πυρήνα της ψυχής, αναπτύσσοντας τις δυνάμεις που βρίσκονταν σε λανθάνουσα κατάσταση, φτάνοντας στο κέντρο της ζωής, στο Ερεβοκτόνο φως του οποίου χαρίζει στον άνθρωπο την ικανότητα να αντιλαμβάνεται τους άλλους ανθρώπους και τα όντα.

Τι απομένει από τον πατέρα;

Ο Ιταλός ψυχαναλυτής, Μάσιμο Ρεκαλκάτι, επιστρέφει ξανά με το ζήτημα του πατέρα και περιγράφει με ακρίβεια την εποχή μας και δίνει ένα μικρό φως ελπίδας στον ταραγμένο της ορίζοντα.

«Τι απομένει από τον πατέρα;».Τι είναι ο πατέρας και τι συμβολίζει για έναν άνθρωπο και μία κοινωνία; Ψυχαναλυτικά ο πατέρας είναι το πρόσωπο που θα χωρίσει το παιδί από τη μητέρα βοηθώντας το έτσι να πορευτεί στον δικό του δρόμο. Όσο απαραίτητη είναι η ενότητα ενός εμβρύου ή ενός βρέφους με τη μητέρα του, τόσο βλαβερή μπορεί να γίνει αν το παιδί μεγαλώνει και δεν αντιμετωπίζεται ως μία ξεχωριστή οντότητα. Αν θεωρείται κάτι που είναι ενιαίο με τη μητέρα. Σε μια κοινωνία ψυχαναλυτικά ο πατέρας είναι ο κανόνας, ο Νόμος, το όριο.

Τι απομένει, λοιπόν από τον πατέρα την εποχή της αποδόμησής του; Την εποχή που η αυθεντία του και η κανονιστική του δύναμη φαίνονται αμετάκλητα να έχουν τελειώσει. Πρέπει να πετάξουμε όλα όσα αφορούν τον πατέρα; Πρέπει να πούμε «φτάνει με τους πατέρες»; Να διαπιστώσουμε τη χωρίς ελπίδα κωματώδη κατάστασή του; Είναι ο πατέρας ένα σαράβαλο που έχει ξεμείνει από την εποχή της πατριαρχικής κουλτούρας και που πρέπει να αποσυρθεί χωρίς καμία νοσταλγία;

Να ξεκαθαρίσουμε ότι ο Ρεκαλκάτι δεν επιθυμεί την εποχή της πατριαρχίας, δεν ζητά να επιστρέψει ο πάτερ φαμίλιας, ο αυταρχικός, ο πολλές φορές σαδιστικός, ο πατέρας που δεν κάνει διάλογο και επιβάλλεται επικαλούμενος μόνο τη δύναμη και την εξουσία του. Αυτός ο τύπος πατέρα και εξουσίας έφερε την ανθρωπότητα σε τρομακτική κορύφωση με τους παράφρονες δικτάτορες του 20ου αιώνα. Και δεκαετίες μετά τη δύση του πατέρα, όπως επισήμανε ο Λακάν, ακολουθεί η εξάχνωση του πατέρα με τον Μάη του ‘68΄. Απόρριψη κάθε ορίου, κάθε νόμου και του θεσμού της οικογένειας. Ο άνθρωπος μετά από υποτελής γίνεται καταναλωτής.

Ο Ρεκαλκάτι, πάντα με αναφορές στον Λακάν, περιγράφοντας την εποχή του καταναλωτή είναι ιδιαίτερα ακριβής, αιχμηρός και μας διαπερνά, αφού σε αυτήν την εποχή μεγαλώσαμε και σε αυτήν την εποχή ζούμε. Μιλά για «την πίστη στο αντικείμενο ως γιατρειά στον πόνο της ύπαρξης».

Υπερδραστηριότητα, αντικείμενα που εναλλάσσονται χωρίς καμία αξία, κενότητα, εν τέλει, «μια παθολογία αντιέρωτα». Άνθρωποι ως ζώα εργασίας και «η απόλαυση ξεχειλίζει χωρίς φραγμό, χωρίς φρένο, δεν συνδέεται με την επιθυμία, ωθεί προς τη σπάταλη ανάλωση της ζωής».

Και η οικογένεια, τα παιδιά; Η σημερινή οικογένεια είναι εντελώς αποκομμένη από τον παιδαγωγικό της ρόλο και ανίκανη να πει το «όχι», που θα οριοθετήσει τα παιδιά, που θα δομήσει την προσωπικότητά τους και θα τα κατευθύνει. Οι γονείς δεν επιθυμούν τόσο να εκπαιδεύσουν τα παιδιά τους, αλλά αποζητούν να είναι οι ίδιοι υπερβολικά αρεστοί σε αυτά. Δεν υπάρχει ιεραρχία στην οικογένεια και αυτή η απόλυτη ισότητα, όχι απλώς δεν είναι δημοκρατική, αλλά είναι ιδιαίτερα επιβλαβής.

Ο Ρεκαλκάτι διαχωρίζει τις έννοιες της σύγκρουσης και της βίας.

Είναι φυσική η ανάγκη ενός ατόμου η μιας γενιάς να συγκρουστεί με τον γονιό η με την προηγούμενη γενιά για να μπορέσει να προχωρήσει.

Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η ιεραρχία. Αλλά όπως ξεκαθαρίζει, η σύγκρουση εμπεριέχει την εικόνα του 'Αλλου. Όταν συγκρουόμαστε λαμβάνοντας υπόψη τον άνθρωπο ή την ιδέα ή τον θεσμό που είναι απέναντί μας, αυτό είναι κάτι υγιές και μπορεί να μας προχωρήσει όλους. Όταν όμως, δεν βλέπουμε καθόλου τον Άλλον, υπάρχει μόνο τυφλή βία. Αυτή είναι η βία που μαστίζει σήμερα την κοινωνία μας, είναι η παραβατικότητα των ανηλίκων, τα πρωτοσέλιδα που διαβάζουμε με σοκ πλέον τόσο συχνά. Οι νέοι πάσχουν από «μια δυσφορία συνδεδεμένη με το αποτέλεσμα του κορεσμού και της τοξικότητας που προκαλεί το πλεόνασμα της απόλαυσης».

Πώς λοιπόν η οικογένεια θα επιτελέσει τον ρόλο της; «Πώς μπορεί να υπάρχει διαπαιδαγώγηση-και επομένως διαμόρφωση- αν η προσταγή που προσανατολίζει τον κοινωνικό λόγο συντονίζεται διαστροφικά σε ένα «γιατί όχι» που καθιστά ανούσια κάθε εμπειρία του ορίου;», διερωτάται ο συγγραφέας. Το λέει, λοιπόν, με σαφήνεια. Το συνεχές «Ναι» είναι διαστροφικό.

Επίσης, η αναποδιά, η ήττα, η αποτυχία των παιδιών γίνεται όλο λιγότερο ανεκτή, λέει ο Ρεκαλκάτι. «Αν οι γονείς έχουν σχέδια για τα παιδιά τους, τα παιδιά έχουν πάντα πεπρωμένα, πεπρωμένα σχεδόν ποτέ ευτυχή», έγραψε ο Σαρτρ. Οι γονείς δεν πρέπει να ζητούν ούτε κλώνους, ούτε ιδεώδεις, αλάθητους απογόνους χωρίς αποτυχία και χωρίς ελαττώματα σε αυτήν την εποχή όπου όλα ωραιοποιούνται άρρωστα.

Τελικά, σύμφωνα με τον Ρεκαλκάτι, μέσα σε όλο αυτό το δύστοπο κλίμα πώς μπορεί να υπάρξει ο ρόλος του πατέρα σήμερα και ποια ελπίδα μπορεί να φέρει; Ο πατέρας σήμερα με την ουσιαστική του έννοια είναι αυτός που δεν θα απαιτήσει να είναι παράδειγμα προς μίμηση. Θα μεταδώσει το μήνυμα ότι η ζωή μπορεί να έχει ένα νόημα, ομορφιά, θα σώσει από τον πειρασμό της καταστροφής. Είναι ο πατέρας που θα βοηθήσει το παιδί να βρει την αληθινή επιθυμία του μέσα σε έναν κόσμο ανούσιων απολαύσεων. Εκείνος που θα είναι ρίζες και φτερά, εκείνος που θα αφήσει μια κληρονομιά, την οποία το παιδί θα αναδομήσει και θα χρησιμοποιήσει με τον τρόπο που του ταιριάζει.

Είναι ο πατέρας που αντιστέκεται, που δεν υποχωρεί στον πειρασμό του θανάτου. Που επιλέγει να κρατήσει τη φωτιά της ζωής. Που δεν το βάζει κάτω, που αγωνίζεται σε έναν κόσμο βίας και ματαιότητας. Που είναι παρών, που προστατεύει, που φροντίζει. Είναι ο πατέρας που είναι ατελής και το δέχεται. Είναι ο πατέρας που είναι πονεμένος και μέσα από αυτόν τον πόνο έχει τελικά εξανθρωπιστεί.

Τι απομένει λοιπόν από τον πατέρα σήμερα στην οικογένεια, στην κοινωνία, στην ανθρωπότητα ολόκληρη; Αν έπρεπε να απαντήσουμε με μια φράση από το βιβλίο, θα ήταν μόνον αυτή:

«Αυτό που απομένει από τον πατέρα είναι η ιδέα του μέλλοντος ως δυνατότητα».

Ένας χρονοταξιδιώτης στην εποχή του Επίκουρου

Η χρονομηχανή σας μετέφερε σε έναν κήπο της Αθήνας το 300 π.Χ. Στον αέρα διαχέεται το άρωμα των ελαιόδεντρων και των βοτάνων. Μπροστά σας κάθεται σε ένα πέτρινο παγκάκι ο φιλόσοφος Επίκουρος. Φοράει απλά ρούχα και δείχνει γαλήνιος. Σας κοιτάζει λίγο περίεργα μ αυτήν την παράξενη εμφάνιση και τον τρόπο ντυσίματός σας.

Το φως του ήλιου παιχνιδίζει ανάμεσα στα κλαδιά μιας ελιάς, την ώρα που Επίκουρος μ΄ ένα ίχνος χαμόγελου σας καλοζωρίζει.

Επίκουρος: Καλώς ήρθες, ξένε. Η εμφάνισή σου και ο τρόπος σου δείχνουν πως δεν ανήκεις σ’ αυτόν τον τόπο και τον χρόνο. Μπορώ να ρωτήσω από πού έρχεσαι;

Εσύ: Έρχομαι από ένα πολύ μακρινό μέλλον, πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια μπροστά. Στον κόσμο μου, έχουμε εξελίξει τις ιδέες σου για τα άτομα και την ηδονή, αλλά με τρόπους που ίσως να σε εκπλήξουν.

Επίκουρος: Δύο χιλιάδες χρόνια! Δύσκολο να φανταστώ έναν επισκέπτη από το μέλλον. Πες μου, πώς μιλάμε για τα άτομα στην εποχή σου; Φαντάζομαι πως πολλά θα έχουν ανακαλυφθεί από την εποχή που εγώ τα φαντάστηκα ως μικρές αδιαίρετες μονάδες.

Εσύ: Ναι, πράγματι. Γνωρίζουμε πλέον ότι τα άτομα είναι πολύ πιο πολύπλοκα. Δεν κινούνται μόνο σε ευθεία γραμμή, αλλά μπορούν να συμπεριφέρονται απρόβλεπτα, λες και υπάρχουν σε πολλά σημεία ταυτόχρονα. Το ονομάζουμε “κβαντική μηχανική”, και είναι μια βασική πλευρά της σύγχρονης επιστήμης μας.

Επίκουρος: Να υπάρχουν σε πολλά σημεία; Ενδιαφέρον! Μα δεν είναι αυτό το “κβαντικό” κάτι χαώδες; Μου φαίνεται πως ξεπερνά την απλότητα της τάξης της φύσης, όπως την έχω παρατηρήσει εδώ.

Εσύ: Είναι όντως περίπλοκο, και η κατανόησή του μας πήρε αιώνες προσεκτικής σκέψης και πειραμάτων. Η ζωή μας, όμως, μπορεί να νιώθεται χαοτική, εν μέρει επειδή αλληλεπιδρούμε με τον κόσμο με έναν πολύπλοκο τρόπο. Στην εποχή σου, οι άνθρωποι επιδιώκουν απλές χαρές και γαλήνη. Στη δική μου, πολλοί ζουν με αυτό που λέμε “υπερφόρτωση πληροφοριών”. Γνωρίζουμε πάρα πολλά, αλλά είναι δύσκολο να βρούμε ειρήνη.

Επίκουρος: Αχ, η γαλήνη της ψυχής! Εσείς, λοιπόν, δεν αναζητάτε την ηδονή μέσα στην απλότητα, όπως προτρέπω εγώ τους μαθητές μου; Για εμάς, η συντροφιά φίλων, απλές τροφές και χρόνος για περισυλλογή αρκούν για να είμαστε ευτυχείς.

Εσύ: Πολλοί από εμάς επιθυμούμε την απλότητα, αλλά η τεχνολογία μάς τραβάει προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Εσύ: (συνεχίζοντας) Η τεχνολογία μάς έχει προσφέρει απίστευτες ανέσεις και δυνατότητες επικοινωνίας. Μπορώ να μιλήσω με ανθρώπους από την άλλη άκρη του κόσμου, να μάθω νέα αμέσως μόλις συμβούν, ή ακόμα και να βρω απαντήσεις σε ό,τι με απασχολεί με το πάτημα ενός κουμπιού. Αλλά όλα αυτά συχνά μας αποσπούν από τη γαλήνη.

Επίκουρος: Η αταραξία δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί αν ο νους περιπλανιέται διαρκώς. Το πλήθος των πληροφοριών μπορεί να είναι, όπως καταλαβαίνω, τόσο βάρος όσο και προνόμιο. Μήπως, όμως, η ίδια αυτή τεχνολογία που περιγράφεις δεν σας επιτρέπει να απολαύσετε τη φύση και να αναζητήσετε απλές ηδονές;

Εσύ: Δυστυχώς, αυτή είναι η ειρωνεία. Η τεχνολογία μάς δίνει όσα επιθυμούμε, αλλά επίσης μας κρατά διαρκώς συνδεδεμένους. Λέμε ότι φοβόμαστε να “χάσουμε” κάτι σημαντικό που μπορεί να συμβεί. Έτσι, αντί να ζούμε απλές στιγμές, νιώθουμε ότι πρέπει πάντα να είμαστε ενήμεροι, να κάνουμε περισσότερα, να ζούμε όσο πιο έντονα γίνεται. Έχουμε ακόμα και έναν όρο για αυτό: το σύνδρομο FOMO, ή “φόβος απώλειας”.

Επίκουρος: Είναι λυπηρό να ακούω πως η ηδονή της στιγμής επισκιάζεται από την ανησυχία για το μέλλον ή την αγωνία για το τι μπορεί να χάσετε. Η αληθινή ηδονή βρίσκεται στην επίγνωση του παρόντος και στην αποδοχή της στιγμής, χωρίς την ανάγκη για αδιάκοπη αλλαγή.

Εσύ: Αυτό είναι δύσκολο στις μέρες μας. Για παράδειγμα, έχουμε αυτή τη συσκευή, το “έξυπνο τηλέφωνο”, που μας ενημερώνει για ό,τι συμβαίνει παντού και πάντοτε. Μας φέρνει χαρά αλλά και ανησυχία, γιατί μερικές φορές είναι αδύνατο να το αφήσουμε στην άκρη.

Επίκουρος: (γελά ελαφρώς) Τι ειρωνεία να αναζητά κανείς ηδονή μέσα από ένα αντικείμενο που τον κρατά αιχμάλωτο! Η ηδονή, κατά τη δική μου αντίληψη, δεν πρέπει να εξαρτάται από πράγματα που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Θα σε συμβούλευα να βρεις τρόπους να ξεφεύγεις από τέτοιες πηγές άγχους, αναζητώντας την ευτυχία σε πιο σταθερές και απλές απολαύσεις.

Εσύ: Ίσως έχεις δίκιο. Πολλοί άνθρωποι στην εποχή μου στρέφονται στις διδασκαλίες σου για να βρουν ηρεμία. Έχουν γραφτεί πολλά βιβλία για σένα, και πολλοί πιστεύουν πως ο τρόπος σου, να ζεις απλά και να αποφεύγεις τον πόνο, είναι πιο αναγκαίος από ποτέ.

Επίκουρος: Χαίρομαι να ακούω ότι οι ιδέες μου αντέχουν στο χρόνο. Ο άνθρωπος, φαίνεται, έχει πάντα την ίδια ανάγκη για γαλήνη, ανεξάρτητα από την εποχή. Τώρα, πες μου, πώς αντιμετωπίζετε τον θάνατο στην εποχή σας; Παραμένει, άραγε, πηγή φόβου;

Εσύ: Εξακολουθεί να μας απασχολεί, ίσως μάλιστα περισσότερο από ποτέ. Η επιστήμη έχει προχωρήσει τόσο, που προσπαθούμε να νικήσουμε τον θάνατο με κάθε τρόπο. Ανακαλύπτουμε θεραπείες, παρατείνουμε τη ζωή, και ψάχνουμε ακόμα και για τρόπους να ζήσουμε για πάντα.

Επίκουρος: Αλλά όσο μακροχρόνια και αν ζήσετε, δεν ξεπερνάτε το φυσικό όριο. Σωστά; Ο θάνατος δεν είναι τελικά το τέλος της συνείδησης, ένα κενό χωρίς αισθήσεις και φόβους; Τι άλλο φοβάστε;

Εσύ: Νομίζω πως πολλοί φοβούνται ότι, αν η ζωή είναι τόσο μικρή, δεν θα προλάβουν να ζήσουν “αρκετά” ή να γίνουν “αρκετοί”. Οι άνθρωποι πια νιώθουν πιεσμένοι να αξιοποιήσουν κάθε στιγμή, κάθε δυνατότητα.

Επίκουρος: Η αγωνία για το “αρκετό” μπορεί να είναι ατέρμονη, φίλε μου. Μήπως είναι ώρα να επαναπροσδιορίσετε τι σημαίνει “αρκετό”; Η επιδίωξη της αληθινής ηδονής απαιτεί να γνωρίζουμε τα όριά μας και να αποδεχόμαστε την απλότητα. Η αθανασία δεν προσφέρει περισσότερη χαρά· η αποδοχή όμως του χρόνου μας ναι.

Εσύ: Τα λόγια σου μου θυμίζουν γιατί κάποιοι από εμάς αναζητούμε να ζούμε πιο αργά και πιο συνειδητά. Ωστόσο, είναι δύσκολο να ξεφύγουμε από αυτήν την ανάγκη για συνεχή πρόοδο και βελτίωση. Φοβόμαστε ότι αν μείνουμε στάσιμοι, θα χάσουμε ευκαιρίες ή θα μείνουμε πίσω.

Επίκουρος: Η πρόοδος για χάρη της προόδου, χωρίς κατεύθυνση και αυτογνωσία, μπορεί να αποβεί μάταιη. Οι ευκαιρίες και οι επιτυχίες που αναζητάτε, μήπως τελικά δεν σας οδηγούν στη γαλήνη αλλά σε περισσότερες ανησυχίες; Αντί να κοιτάτε προς τα έξω, μήπως θα βρείτε όσα ζητάτε κοιτώντας εντός σας;

Εσύ: Ίσως αυτό είναι το κλειδί. Στην εποχή μας, όμως, υπάρχει τόση πληροφορία και τόση πίεση να είμαστε διαρκώς δραστήριοι. Πώς μπορούμε να αποδεχτούμε μια πιο απλή ζωή, όταν όλοι γύρω μας φαίνεται να προσπαθούν να “κερδίσουν” τη ζωή, να γίνουν όλο και πιο επιτυχημένοι;

Επίκουρος: Η επιτυχία που περιγράφεις, το “κερδίζω” τη ζωή, δεν οδηγεί πάντα στην ευτυχία. Την αληθινή ευτυχία τη βρίσκουμε στην ηρεμία του νου και τη φιλία, όχι στην υλική κατοχή ή στις τιμές των ανθρώπων. Αν είναι να πετύχετε κάτι, ας είναι αυτό: να αγαπήσετε τη ζωή όπως είναι, όχι όπως πιστεύετε ότι θα έπρεπε να είναι.

Εσύ: Οι άνθρωποι στη δική μου εποχή επενδύουν επίσης πολύ στον εαυτό τους. Μιλούν για “αυτοβελτίωση” και “προσωπική ανάπτυξη”, αλλά μερικές φορές χάνουν τη χαρά της απλής στιγμής, επειδή πάντα θέλουν να γίνουν κάτι παραπάνω.

Επίκουρος: Η αυτοβελτίωση, όταν γίνεται για να βρούμε γαλήνη και κατανόηση, είναι αξιέπαινη. Αλλά, αν γίνεται για να συγκριθούμε με άλλους ή να ξεφύγουμε από τον φόβο, τότε μπορεί να μας απομακρύνει από την αταραξίαπου αναζητούμε. Πες μου, λοιπόν, πόσο απολαμβάνετε την πραγματική συντροφικότητα στην εποχή σας; Οι φιλίες σας σάς φέρνουν γαλήνη;

Εσύ: Οι φιλίες είναι πολύ σημαντικές για εμάς, αλλά κάποιες φορές γίνονται περίπλοκες. Έχουμε τη δυνατότητα να είμαστε σε επαφή με ανθρώπους από όλο τον κόσμο μέσα από μια οθόνη, αλλά αυτό δεν σημαίνει πάντα ότι έχουμε βαθιές, πραγματικές σχέσεις. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται μοναξιά, παρόλο που είναι διαρκώς συνδεδεμένοι.

Επίκουρος: Η αληθινή φιλία δεν βρίσκεται στη συχνή επαφή, αλλά στην ποιότητα της σχέσης. Μερικοί πιστοί φίλοι μπορούν να γεμίσουν την καρδιά και να διώξουν τη μοναξιά, όπως και να βοηθήσουν στην αναζήτηση της αληθινής ηδονής. Η τεχνολογία που περιγράφεις ίσως προσφέρει την ψευδαίσθηση της σύνδεσης, αλλά όχι την αληθινή ουσία της.

Εσύ: Έχεις απόλυτο δίκιο. Και νομίζω πως ο λόγος που πολλοί στρέφονται ξανά στη φιλοσοφία σου είναι ακριβώς αυτός: για να μάθουν πώς να βρίσκουν την ηρεμία και την αυθεντική χαρά, αντί να κυνηγούν διαρκώς περισσότερα.

Επίκουρος: Τότε, ίσως ο δρόμος δεν είναι να προσπαθήσετε να “βρείτε” κάτι νέο, αλλά να αποδεχτείτε την απλότητα που ήδη βρίσκεται μπροστά σας. Οι απλές μικρές απολαύσεις είναι παντού γύρω μας — μια ήρεμη στιγμή, η φύση, η συντροφιά ενός φίλου. Όταν απομακρυνθείς από εδώ, ελπίζω να πάρεις μαζί σου αυτήν την ανάμνηση και να θυμάσαι ότι η αληθινή ηδονή βρίσκεται στο παρόν και στην αποδοχή.

Εσύ: Θα το θυμάμαι. Έχουμε φτάσει σε σημείο να πιστεύουμε ότι η ευτυχία είναι κάτι που πρέπει να επιτύχουμε ή να κατακτήσουμε, και ίσως έχουμε ξεχάσει πώς να τη βιώνουμε. Σε ευχαριστώ για τα λόγια σου και την καθοδήγησή σου, Επίκουρε. Νομίζω πως με βοήθησες να δω τη ζωή λίγο πιο καθαρά.

Επίκουρος: Είναι χαρά μου να σε βοηθήσω να βρεις γαλήνη. Θυμήσου πως η αληθινή ευτυχία δεν βρίσκεται μακριά, αλλά εδώ, μέσα μας. Στηρίξου στους φίλους σου, αγαλλίασε στην απλότητα και μη φοβάσαι τον χρόνο. Όσο έχεις την ηρεμία του νου, έχεις την απόλυτη ελευθερία.

Εσύ: Είμαι πραγματικά ευγνώμων, Επίκουρε. Υπάρχει, όμως, και κάτι ακόμη που με απασχολεί. Στην εποχή μου, προσπαθούμε να ξεπεράσουμε τα όρια της ζωής, με φάρμακα, θεραπείες, και ακόμα και με την ιδέα της αθανασίας. Θέλουμε να ζήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο, να αποφύγουμε τη γήρανση και τον θάνατο. Τι θα έλεγες για αυτήν την επιδίωξη;

Επίκουρος: Η επιδίωξη της αθανασίας… Ένας ενδιαφέρων στόχος, όμως, σκέψου: αν η ζωή δεν έχει τέλος, πόση αξία θα έχει κάθε στιγμή; Ο φόβος του θανάτου μάς αποτρέπει από το να ζήσουμε ολοκληρωμένα την παρούσα στιγμή. Όταν δεν φοβόμαστε πια τον θάνατο, απολαμβάνουμε πλήρως το δώρο της ζωής. Ο θάνατος είναι απλά το τέλος της αίσθησης και της συνείδησης — δεν είναι κάτι να μας τρομάζει.

Εσύ: Εμείς το βλέπουμε διαφορετικά. Πολλοί από εμάς βλέπουν τον θάνατο ως ένα όριο που πρέπει να καταρριφθεί, ένα πρόβλημα προς επίλυση. Υπάρχει η ιδέα ότι αν μπορούσαμε να ζούμε επ’ αόριστον, θα είχαμε τον χρόνο να επιτύχουμε όσα θέλουμε, να μάθουμε περισσότερα, και να φτάσουμε σε όλο και πιο υψηλούς στόχους.

Επίκουρος: Μα αν είχατε απεριόριστο χρόνο, θα εκτιμούσατε κάθε στιγμή όπως τώρα; Ίσως η αίσθηση του τέλους δίνει νόημα και βάθος στην ανθρώπινη εμπειρία. Ο θάνατος δεν αφαιρεί τίποτα από τη ζωή· είναι απλώς η στιγμή που κλείνει το κύκνειο άσμα. Το κυνήγι της αθανασίας ενδέχεται να σας κάνει να χάνετε τις στιγμές που έχετε μπροστά σας.

Εσύ: Ίσως… Υπάρχει κάτι απελευθερωτικό σε αυτό που λες, και νομίζω πως φοβόμαστε τόσο πολύ το άγνωστο που ξεχνάμε να ζούμε πραγματικά. Μας κατακλύζει η σκέψη ότι αν δεν υπάρχουμε πια, όλα όσα καταφέραμε, όλη η ζωή μας, θα χαθούν.

Επίκουρος: Αυτό που προσφέρεις στο παρόν, η χαρά και η γνώση που μοιράζεσαι με τους άλλους, δεν χάνεται πραγματικά· μένει στους ανθρώπους που αγάπησες. Δεν χρειάζεται να φοβάσαι το τέλος. Αντί να αναζητάτε τρόπους να ζήσετε για πάντα, γιατί να μη βρείτε τρόπους να ζήσετε καλύτερα;

Εσύ: Ίσως, λοιπόν, το νόημα της ζωής δεν είναι μόνο να την επεκτείνουμε αλλά να τη βιώνουμε πιο ουσιαστικά. Να ζούμε με αυθεντικότητα, να βρίσκουμε ικανοποίηση στις στιγμές, και να μοιραζόμαστε αυτή την εμπειρία με τους άλλους. Εν τέλει, η αθανασία ίσως είναι λιγότερο σημαντική από τη βαθιά και ουσιαστική ζωή.

Επίκουρος: Ακριβώς. Ο πραγματικός θησαυρός βρίσκεται στην ευγνωμοσύνη για το εδώ και τώρα, όχι στην αγωνία για το αβέβαιο μέλλον. Ο θάνατος θα έρθει για όλους μας, αλλά η ζωή, όσο την έχουμε, είναι ένα δώρο που αξίζει να απολαμβάνουμε πλήρως. Ο σοφός άνθρωπος αποδέχεται τα όρια της ανθρώπινης φύσης και βρίσκει ειρήνη με αυτά.

Εσύ: (με έναν αναστεναγμό ανακούφισης) Νομίζω πως θα πάρω μαζί μου τη σοφία σου, Επίκουρε. Η αποδοχή των ορίων μας, η εστίαση στην απλή χαρά και η αληθινή σύνδεση με τους ανθρώπους μάς απελευθερώνουν, τελικά, περισσότερο από οποιαδήποτε τεχνολογία ή κατάκτηση.

Επίκουρος: Έτσι ακριβώς. Εύχομαι να βρεις γαλήνη και χαρά στο μονοπάτι σου και να τη μοιραστείς με τους γύρω σου. Η ζωή είναι πιο πλούσια όταν ζούμε με επίγνωση και καλοσύνη, και όταν απολαμβάνουμε τις απλές ηδονές χωρίς να επιζητούμε συνεχώς περισσότερα.

Και καθώς τα λόγια του αντηχούν στον κήπο, νιώθεις μια βαθιά ηρεμία, μια αίσθηση πληρότητας, σαν να έχεις βρει κάτι που έψαχνες καιρό. Μετά από αυτή τη συζήτηση, καταλαβαίνεις πως η αληθινή σοφία είναι διαχρονική και ότι η γαλήνη μπορεί να βρεθεί τόσο στον αρχαίο κήπο του Επίκουρου όσο και στον δικό σου, σύγχρονο κόσμο.

Το γεωμαγνητικό πεδίο και η θεωρία αντιστροφής των πόλων

Από την εποχή που παίζαμε με τους μαγνήτες και τις πυξίδες στις τάξεις του δημοτικού γνωρίζουμε ότι ο πλανήτης μας διαθέτει μαγνητικό πεδίο, το οποίο μας βοηθά να προσανατολιζόμαστε στην επιφάνειά του - και μάλιστα όχι μόνο εμάς αλλά και πολλά ακόμα είδη. Ωστόσο, αυτό το πεδίο έχει και έναν άλλο πολύ πιο σημαντικό ρόλο: Περιβάλλοντας σαν αόρατο κουκούλι τον πλανήτη μας, προστατεύει τη ζωή πάνω σε αυτόν από τα φορτισμένα σωματίδια που προέρχονται από το διάστημα, και κυρίως από τον ήλιο. Τι θα συνέβαινε, αλήθεια, αν άλλαζε απότομα και δραματικά ή αν εξαφανιζόταν τελείως; Ένα τέτοιο ενδεχόμενο μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας, ωστόσο μια πληθώρα συγγραφέων και δικτυακών τόπων υποστηρίζουν ότι το 2012 (δεν έγινε μέχρι σήμερα) αυτό το σενάριο θα γίνει πραγματικότητα.

Πως μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο; Στο σημείο αυτό οι γνώμες διίστανται: Άλλοι μιλούν για το πέρασμα του περίφημου Νιμπίρου ή πλανήτη Χ ή κάποιου άλλου μεγάλου ουράνιου αντικειμένου κοντά από τη γη, άλλοι για κάποιο βίαιο ξέσπασμα του ήλιου, άλλοι για μια ευθυγράμμιση του πλανήτη μας με άλλα ουράνια σώματα...Όποιος και αν είναι πάντως ο υπαίτιος, υποτίθεται ότι θα αντιστρέψει τους μαγνητικούς πόλους της γης, με ζοφερές συνέπειες: Οι περισσότεροι μιλούν για πρωτόγνωρη αύξηση της επικίνδυνης ηλιακής και κοσμικής ακτινοβολίας, ορισμένοι όμως κάνουν λόγο ακόμα και για καταστροφικούς σεισμούς, πρωτοφανή παλιρροϊκά κύματα και άλλα παρόμοια δεινά....Έχουν δίκιο; Είναι δυνατόν να συμβούν τέτοια πράγματα; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή και ας εξετάσουμε τους λόγους δημιουργίας και της συντήρησης του συγκεκριμένου πεδίου, καθώς και τους λόγους αντιστροφής του με τις όποιες επιπτώσεις.

Για να δημιουργηθεί το μαγνητικό πεδίο της Γης οι φυσικοί από τη δεκαετία του '40 ξέρουν ότι πρέπει να υπάρχουν τρεις βασικές συνθήκες.

Η πρώτη συνθήκη είναι να υπάρχει ένας μεγάλος όγκος ηλεκτρικά αγώγιμου ρευστού, που στην περίπτωση της Γης είναι ο πλούσιος σε σίδηρο υγρός εξωτερικός πυρήνας της Γης. Τούτο το κρίσιμο στρώμα περιβάλλει έναν στερεό εσωτερικό πυρήνα από σχεδόν καθαρό σίδηρο και από πάνω του βρίσκεται ο μανδύας από στερεά πετρώματα και ένας υπέρλεπτος φλοιός (ήπειροι και ωκεάνιος πυθμένας).

Η δεύτερη απαίτηση του γεωδυναμό είναι να υπάρχει μια πηγή ενέργειας που να θέτει σε κίνηση το ρευστό. Η ενέργεια η οποία κινεί το γεωδυναμό είναι εν μέρει θερμική και εν μέρει χημική —αμφότερες δημιουργούν άνωση βαθιά μέσα στον εξωτερικό πυρήνα. Όπως και σε ένα υγρό που βράζει σε ένα δοχείο, έτσι και ο εξωτερικός πυρήνας είναι θερμότερος στον πυθμένα του απ' ό,τι στο πάνω σύνορο του. Αυτό σημαίνει ότι ο θερμότερος και λιγότερο πυκνός σίδηρος του κατώτερου εξωτερικού πυρήνα τείνει να ανυψωθεί, όπως οι μικρές διακριτές μάζες καυτού νερού. Όταν το ρευστό φτάνει στο πάνω σύνορο του εξωτερικού πυρήνα, χάνει μέρος της θερμότητας του, το οποίο μεταβιβάζεται στον υπερκείμενο μανδύα. Έτσι, ο υγρός σίδηρος ψύχεται, γίνεται πυκνότερος από το περιβάλλον μέσο και βυθίζεται.

Αυτή η διαδικασία διάδοσης της θερμότητας από τον πυθμένα στο πάνω σύνορο δια της ανύψωσης και της βύθισης ρευστού ονομάζεται μεταφορά θερμότητας. Για να προκύψει από έναν πλανήτη ένα αυτοσυντηρούμενο μαγνητικό πεδίο, χρειάζεται απαραιτήτως και ένας τρίτος παράγοντας: η περιστροφή. Η περιστροφή της Γης, μέσω της δράσης των δυνάμεων Coriolis, εκτρέπει τα ανυψούμενα ρευστά μέσα στον εξωτερικό πυρήνα της Γης κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο συστρέφει τα ωκεάνια ρεύματα και τις τροπικές καταιγίδες δίνοντας τους τη μορφή των οικείων σπειρών που βλέπουμε στις μετεωρολογικές φωτογραφίες από δορυφόρους. Στον εξωτερικό πυρήνα, οι δυνάμεις Coriolis εκτρέπουν το ανερχόμενο ρευστό αναγκάζοντας το να κινείται κατά μήκος σπειροειδών, ή ελικοειδών, τροχιών, σαν να ακολουθούσε το ελικοειδές σύρμα ενός χαλαρού ελατηρίου. Συνοψίζοντας οι κύριοι λόγοι που το γεωδυναμό συντηρείται επί εκατομμύρια χρόνια είναι ότι η Γη πρώτον διαθέτει έναν πλούσιο σε σίδηρο υγρό πυρήνα, δεύτερον επαρκή ενέργεια για να πραγματοποιεί τη μεταφορά θερμότητας και τρίτον δύναμη Coriolis για να συστρέφει το κυκλοφορούν ρευστό.

Το μαγνητικό πεδίο που αντιλαμβανόμαστε στην επιφάνεια της γης ως διπολικό, με το βόρειο και το νότιο πόλο, είναι στην πραγματικότητα ένα αρκετά πιο σύνθετο πεδίο στην περιοχή που εφάπτεται ο εξωτερικός ρευστός πυρήνας με το μανδύα (Core-Mantle Boundary-CMB) και αποτελείται από ανώτερης τάξης πολύπολα, η ένταση των οποίων όμως εξασθενεί μέχρι να φτάσει στην επιφάνεια. Έτσι έχουμε μια δυναμική κατάσταση ανάμεσα σε μια διεργασία που στόχο έχει την ανατροπή του κυρίαρχου διπολικού μαγνητικού πεδίου και σε μια διεργασία που το συντηρεί. Τις περισσότερες φορές επικρατεί η διεργασία που κρατά σταθερό το μαγνητικό πεδίο,αλλά ενίοτε σημειώνεται ανατροπή του πεδίου. Ο μηχανισμός της ανατροπής έχει περιγραφεί ως η επικράτηση των ανωτέρω τάξεων του πολυπολικού πεδίου μέχρι την απόλυτη κυριαρχία στην περιοχή του CMB ενός πεδίου αντίθετης πολικότητας, οπότε σταθεροποιείται εκ νέου η κατάσταση. Σε όλη τη διαδικασία, η οποία μπορεί να διαρκέσει χιλιάδες χρόνια, το μαγνητικό πεδίο δεν εξαφανίζεται, αλλά παρουσιάζει αυξομειώσεις στην έντασή του και γίνεται ακανόνιστο και πολύπλοκο.

Το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη μας αντιστρέφεται, περίπου, μια φορά κάθε 200.000 χρόνια κατά μέσον όρο. Εντούτοις, ο χρόνος μεταξύ των αντιστροφών είναι ιδιαίτερα μεταβλητός. Το γήινο μαγνητικό πεδίο την τελευταία φορά που αντιστράφηκε ήταν πριν 780.000 χρόνια, σύμφωνα με το γεωλογικό αρχείο της γήινης πολικότητας. Οι πληροφορίες αυτές συλλέγονται όταν λιωμένη λάβα επικάθεται στο γήινο φλοιό μετά από την έκρηξη ενός ηφαιστείου και ακολούθως σκληραίνει, όπως τα ρινίσματα του σιδήρου που τοποθετούνται σε ένα κομμάτι του χαρτονιού ευθυγραμμίζονται με το πεδίο ενός μαγνήτη, που βρίσκεται κάτω από αυτά.

Ποιος είναι ο μηχανισμός όμως που προκαλεί τις αντιστροφές του μαγνητικού πεδίου; Για να απαντηθεί στην πράξη η θεωρία του γεωδυναμό, οι Glatzmaier και Roberts ανέπτυξαν ένα υπολογιστικό μοντέλο το 1995 το οποίο προσομοιάζει την επαγωγή και τη δημιουργία μαγνητικού πεδίου σε ένα ρευστό εξωτερικό πυρήνα που περιβάλλει ένα στερεό εσωτερικό πυρήνα, με τις διαστάσεις, την ταχύτητα περιστροφής, τη ροή θερμότητας και τη σύνθεση των υλικών της γης. Το πρόγραμμα τους τρέχει συνεχώς, και κάθε λύση προωθεί τον χρόνο κατά μία εβδομάδα στο παρελθόν. Τώρα το μοντέλο υπολογίζει μια εποχή πριν 500.000 χρόνια, λέει ο Glatzmaier. Με τη μελέτη του μοντέλου, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι, καθώς το γεωδυναμό παράγει νέα μαγνητικά πεδία, τα νέα πεδία ευθυγραμμίζονται συνήθως στην κατεύθυνση του υπάρχοντος μαγνητικού πεδίου. "Αλλά πότε-πότε μια διαταραχή στρέφει το μαγνητικό πεδίο προς μια διαφορετική κατεύθυνση και συνεισφέρει λίγο σε μια αντιστροφή των πόλων", εξηγεί ο Glatzmaier. Αυτές οι μικρές συνεισφορές της αντιστροφής των πόλων αναφέρονται ως αστάθειες. Εμφανίζονται συνεχώς στη ρευστή ροή του πυρήνα, εν τούτοις με ένα πολύ αργό ρυθμό, περίπου ένα βαθμό γεωγραφικού πλάτους ετησίως. Συνήθως, οι αστάθειες είναι προσωρινές. Αλλά σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, οι συνθήκες είναι αρκετά ευνοϊκές ώστε η πολικότητα να γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη, καθώς η αρχική πολικότητα διαλύεται. Εάν αυτή η νέα πολικότητα κυριαρχήσει σε ολόκληρο τον πυρήνα, προκαλεί μια αντιστροφή των πόλων. "Είναι ένα πολύ περίπλοκο, χαοτικό σύστημα, και έχει μια δική του ζωή", αναφέρει ο Glatzmaier.

Αφού εξηγήθηκαν, λοιπόν, οι λόγοι δημιουργίας, συντήρησης και αντιστροφής του γεωμαγνητικού πεδίου, ας επιστρέψουμε στις θεωρίες περί απότομης αναστροφής των μαγνητικών πόλων το 2012 με ολέθριες συνέπειες για την ανθρωπότητα. Το μαγνητικό πεδίο προστατεύει το μεγαλύτερο μέρος των περιοχών του πλανήτη μας που κατοικούνται από τα φορτισμένα σωματίδια που προέρχονται από το διάστημα, κυρίως από τον ήλιο. Το μαγνητικό πεδίο εκτρέπει τα κινούμενα σωματίδια προς τους γήινους Πόλους.

Τα αποτελέσματα της εξαφάνισης θα μπορούσαν να είναι καταστροφικά. Ισχυρές κοσμικές εκρήξεις, που κανονικά δεν αγγίζουν ποτέ την ατμόσφαιρα, θα υπερθερμάνουν τα ανώτερα στρώματά της, προκαλώντας κλιματολογικές αλλαγές. Οι διάφοροι δορυφόροι, τα γήινα μάτια και αυτιά, θα καταστραφούν προκαλώντας μεγάλη σύγχυση.

Επειδή πολλά είδη μεταναστευτικών ζώων και πτηνών στηρίζουν την έμφυτή τους ικανότητα να προσανατολίζονται στο γήινο μαγνητικό πεδίο, θα είχαν να αντιμετωπίσουν τραγικές συνέπειες. Μάλιστα στον Άρη, όταν κατέρρευσε το μαγνητικό του πεδίο πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, δημιουργήθηκε η σημερινή κατάσταση, μια θερμότατη ατμόσφαιρα κάτω από την οποία είναι αδύνατον αν ζήσουν οι σημερινοί γήινοι οργανισμοί. Επίσης, όλοι αυτοί οι τηλεπικοινωνιακοί και στρατιωτικοί δορυφόροι που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη γη θα ξέφευγαν από τις τροχιές τους φέρνοντας το χάος. Θα υπήρχε κοινωνική αναταραχή, πόλεμοι, λιμοί και οικονομική κατάρρευση. Χωρίς GPS και δορυφορικά συστήματα πλοήγησης τα περισσότερα αεροπλάνα θα ήταν άχρηστα.

Οι καταστροφολόγοι, λοιπόν, χρησιμοποιούν ως δικαιολογία όλη αυτή τη συζήτηση γύρω από τις προφητείες των Μάγια και ψάχνουν απεγνωσμένα στοιχεία για να διατυπώσουν θεωρίες για την επερχόμενη καταστροφή. Έτσι υιοθετώντας τη θεωρία της γεωμαγνητικής αντιστροφής, είναι παραπάνω από σίγουροι ότι θα συμβεί στις 21 Δεκεμβρίου του 2012. Οι επιστήμονες βέβαια απλά έχουν δηλώσει ότι είναι πιθανόν να συμβεί την επόμενη χιλιετία και όχι τον επόμενο χρόνο! Και βέβαια δεν υπάρχει τρόπος να προβλέψει κανείς τον ακριβή χρόνο μιας γεωμαγνητικής αντιστροφής. Από τα γεωλογικά αρχεία γνωρίζουμε ότι αυτή η μαγνητική αντιστροφή έχει πραγματοποιηθεί πολλές φορές τα τελευταία 160 εκατομμύρια χρόνια χωρίς τα συμβάντα να ακολουθούν κανενός είδους μοτίβο ή κανονικότητα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η μεγαλύτερη περίοδος ανάμεσα σε δύο συνεχόμενες αντιστροφές ήταν περίπου 40 εκατομμύρια χρόνια, ενώ η μικρότερη μερικές εκατοντάδες χρόνια.

Μήπως αυτή θα επέλθει από κάποιον εξωτερικό παράγοντα; Για να επηρεαστεί ο μηχανισμός που δημιουργεί το μαγνητικό πεδίο της γης χρειάζεται ή κάποια καταστροφική σύγκρουση με ένα αρκετά μεγάλο σώμα -αντίστοιχο σε μάζα με ένα μικρό πλανήτη, όπως είναι ο Ερμής, για παράδειγμα - ή ίσως το επικίνδυνα κοντινό πέρασμα ενός σώματος το οποίο θα διαθέτει πολύ πιο ισχυρό μαγνητικό πεδίο και πολύ μεγαλύτερη μάζα από τον πλανήτη μας. Ευτυχώς προς το παρόν δεν γνωρίζουμε να κυκλοφορεί κανένα τέτοιο σώμα στην ευρύτερη γειτονιά μας και σίγουρα θα το είχαμε αντιληφθεί, ίσως και με γυμνό μάτι, αν επρόκειτο να φτάσει σε εμάς το 2012 ή το 2013.

Κάποια από τα σενάρια παρουσιάζουν ως εξωτερικό παράγοντα που θα επηρεάσει το μαγνητικό πεδίο, την εκρηκτική δραστηριότητα του άστρου μας, η οποία υποτίθεται ότι σε κάποιο πρωτόγνωρο ξέσπασμα θα εκτοξεύσει προς τη μεριά μας μια επικίνδυνα μεγάλη ποσότητα ύλης. Και πάλι δεν υπάρχει απολύτως καμία ένδειξη που να συνδέει τις αντιστροφές του μαγνητικού πεδίου με την ηλιακή δραστηριότητα. Επιπλέον, ακόμη και τα πιο ισχυρά εκρηκτικά φαινόμενα που παρατηρούνται στον ήλιο δεν επαρκούν για να επηρεάσουν σε τέτοιο βαθμό είτε μαγνητικά είτε βαρυτικά τον πλανήτη μας. Ας μην ξεχνάμε ότι αντίθετα από ό,τι υποστηρίζεται ή αφήνεται να εννοηθεί σε ορισμένα τέτοια σενάρια που εμπλέκουν τον εσωτερικό, στερεό πυρήνα στην "επικείμενη αντιστροφή" και καταστροφή, αυτός δεν φέρει δικό του μαγνητικό πεδίο, καθώς είναι πολύ θερμός για κάτι τέτοιο. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, το μαγνητικό πεδίο δημιουργείται από τα ρεύματα στο ρευστό εξωτερικό πυρήνα και αντιστρέφεται με τους δικούς του, ιδιαίτερους ρυθμούς. Αντίθετα, ο εσωτερικός πυρήνας ακολουθεί τη γενική περιστροφή του πλανήτη μας, και μάλιστα είναι ελάχιστα πιο γρήγορος. Αυτό σημαίνει ότι κερδίζει ένα γύρο σε σχέση με τον υπόλοιπο πλανήτη κάθε 400 χρόνια περίπου, μια περίοδο που προφανώς δεν έχει σχέση με το μαγνητικό μας πεδίο και τις αντιστροφές του.

Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι είναι ανησυχητικό και το γεγονός ότι το μαγνητικό πεδίο εξασθενεί. Ωστόσο θεωρείται ότι κυμαίνεται πάνω από το μέσο όρο. Οι επιστήμονες στο ωκεανογραφικό ινστιτούτο Σκριπς στο Σαν Ντιέγκο βρήκαν ότι, αν το γεωμαγνητικό πεδίο συνεχίσει να μειώνεται σε ένταση με το σημερινό ρυθμό, πρακτικά θα μηδενιστεί σε 500 χρόνια. Παρ' όλα αυτά, είναι πιθανότερο το πεδίο απλά να επανέλθει και να αρχίσει να δυναμώνει την έντασή του, όπως κάνει τα τελευταία χιλιάδες χρόνια, ακολουθώντας τις φυσιολογικές του αυξομειώσεις.

Είναι επίσης γνωστό ότι οι μαγνητικοί πόλοι, τόσο ο βόρειος όσο και ο νότιος, δεν είναι σταθεροί αλλά περιφέρονται στις περιοχές της Αρκτικής και της Ανταρκτικής. Για παράδειγμα, στις αρχές του 20ου αιώνα ο βόρειος μαγνητικός πόλος κινούνταν βόρεια με ταχύτητα δέκα χιλιόμετρα το χρόνο, ενώ πρόσφατα κινείται με ταχύτητα 40 χιλιόμετρα το χρόνο. Αν συνεχίσει έτσι, σε μερικές δεκαετίες θα βγει από τα σύνορα της βόρειας Αμερικής και θα βρεθεί στη Σιβηρία. Αυτό δεν είναι κάτι νέο:Από τη στιγμή που ο Τζέιμς Ρος ανακάλυψε το 1831 τη θέση του βόρειου μαγνητικού πόλου για πρώτη φορά, αυτός έχει διανύσει εκατοντάδες χιλιόμετρα.

Το θέμα της γεωμαγνητικής αντιστροφής απασχολεί και θα απασχολεί για πολλά χρόνια ακόμη τους φυσικούς και τους γεωλόγους. Παρόλο που δεν έχουμε κατανοήσει πλήρως τις φυσικές διεργασίες και τη δυναμική που προκαλούν το συγκεκριμένο φαινόμενο, δεν υπάρχει καμία απολύτως επιστημονικά τεκμηριωμένη ένδειξη που να υποστηρίζει το ότι μπορεί να συμβεί μια γεωμαγνητική αντιστροφή στις 20-21 Δεκεμβρίου του 2012.

Εκτός αυτού, οι επιπτώσεις μιας τέτοιας αντιστροφής έχουν προβληθεί σε υπερβολικό βαθμό. Αν βιώσουμε ένα τέτοιο φαινόμενο, μάλλον απίθανο στη διάρκεια της ζωής μας, ούτε θα ψηθούμε ζωντανοί από τον ηλιακό άνεμο ούτε θα μας σαρώσει η κοσμική ακτινοβολία. Και είναι μάλλον απίθανο να λάβει χώρα κάποια μαζική εξάλειψη ειδών. Μην ξεχνάμε ότι πριν από 780.000 χρόνια, όταν συνέβη η τελευταία γεωμαγνητική αντιστροφή, ο homo erectus και οι απόγονοί του ζούσαν στη Γη και πέρασαν το γεγονός μάλλον ανώδυνα. Το πιο πιθανό είναι να δούμε φαινόμενα σαν το πολικό σέλας σε όλο τον ουρανό μας, ανεξαρτήτως γεωγραφικού πλάτους, καθώς το μαγνητικό πεδίο θα εξασθενίσει μέχρι να ισορροπήσει στη νέα αντεστραμμένη του θέση, και θα επιτρέψει την είσοδο περισσότερων φορτισμένων σωματιδίων από τον ηλιακό άνεμο. Το ότι το πεδίο θα εξασθενίσει δεν σημαίνει και ότι θα πάψει να προσφέρει τη μαγνητική του ασπίδα στον πλανήτη. Ούτως ή άλλως, υπάρχει και η επιπλέον προστασία της ατμόσφαιρας που μας περιβάλλει σε μεγάλο ύψος. Ίσως κάποιοι τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι παρουσιάσουν δυσλειτουργίες και τα μεταναστευτικά πουλιά μπερδευτούν, αλλά όλα αυτά απέχουν πολύ από την ... καταστροφή του κόσμου.

Συμπερασματικά λοιπόν μπορούμε να σταθούμε σε πέντε σημεία, τα οποία θα πείσουν και τον πλέον δύσπιστο ότι ούτε γεωμαγνητική αντιστροφή θα δούμε το 2012 ούτε - πολύ περισσότερο - το τέλος του κόσμου.

1) Οι μαγνητικοί πόλοι της Γης ούτως ή άλλως μετακινούνται με μεγάλη ταχύτητα από τότε που τους εντοπίσαμε, χωρίς αυτό να έχει επηρεάσει καθόλου τη ζωή στον πλανήτη.

2) Οι γεωμαγνητικές αναστροφές, σύμφωνα με το γεωλογικό αρχείο και τα παλαιομαγνητικά δεδομένα, ακολουθούν ένα χαοτικό μοντέλο στη φύση όσον αφορά το χρόνο που συμβαίνουν. Δεν υπάρχει τρόπος να τις προβλέψουμε.

3) Οι ενδείξεις για εξασθένιση του γήινου μαγνητικού πεδίου δεν σημαίνουν ότι αυτό θα καταρρεύσει. Εξάλλου, σήμερα η έντασή του είναι πάνω από το μέσο όρο σε σχέση με τις μετρήσεις των τελευταίων εκατομμυρίων ετών.

4) Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να δείχνει ότι κάποιες εξωτερικές δυνάμεις μπορούν να επηρεάσουν τη δυναμική του γεωμαγνητικού πεδίου. Ούτε ενδείξεις για κάποια σύνδεση των φυσικών κύκλων της ηλιακής δραστηριότητας με τις γεωμαγνητικές αντιστροφές.

5) Οι θεωρίες για την ύπαρξη του μυστηριώδους πλανήτη Νιμπίρου ή Πλανήτη Χ, του οποίου η είσοδος στο εσωτερικό ηλιακό μας σύστημα θα ενεργοποιήσει μια γεωμαγνητική αντιστροφή, ανήκουν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας και της παραφιλολογίας.

Σουσάκι: Το άγνωστο ηφαίστειο δίπλα στην Αθήνα!

Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι λίγα χιλιόμετρα μακριά από την Αθήνα υπάρχει και εδώ ένας ηφαιστειακός γίγαντας, που ευτυχώς κοιμάται ήσυχα εδώ και δύο εκατ. χρόνια.Πρόκειται για το Σουσάκι, μόλις 70 χιλιόμετρα μακριά από την Ομόνοια, στην περιοχή των Αγίων Θεοδώρων, που αποτελεί το βορειότερο άκρο του ενεργού ηφαιστειακού τόξου του νότιου Αιγαίου, στο οποίο ανήκουν και τα ηφαίστεια στα Μέθανα, στον Πόρο, στη Μήλο, στη Σαντορίνη και στη Νίσυρο.

Το στοιχείο που κάνει το συγκεκριμένο ηφαίστειο να ξεχωρίζει είναι ότι δεν έχει κρατήρα ή καλντέρα, αλλά δεκάδες τρύπες (στόμια) από τις οποίες εκλύεται διοξείδιο του άνθρακα και θείο. Η παρουσία του ηφαιστείου γίνεται αισθητή από την έντονη δυσοσμία του θειαφιού και από το σεληνιακό τοπίο που παρουσιάζει η περιοχή.

Σήμερα οι επιστήμονες θεωρούν ότι το ηφαίστειο είναι σβησμένο, ωστόσο «κανείς δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τα μυστικά της γης ή να ακούσει τους... ψιθύρους της

Το σύμπλεγμα του μάρτυρα

Το σύμπλεγμα του μάρτυρα περιγράφει μία συνθήκη, στην οποία το άτομο αγνοεί συστηματικά τις δικές του ανάγκες προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες των άλλων

Όμως, όσο κι αν κάτι τέτοιο ακούγεται σαν ένδειξη ανιδιοτέλειας, οι άνθρωποι με μαρτυρικό σύμπλεγμα μπορεί να είναι δυστυχισμένοι, ενώ η συμπεριφορά τους δεν εξυπηρετεί απαραίτητα εκείνους για τους οποίους κάνουν θυσίες.

Αν και δεν αποτελεί επίσημη κλινική διάγνωση, ο όρος «σύμπλεγμα του μάρτυρα» έχει χρησιμοποιηθεί ως συντομογραφία για ορισμένα ψυχολογικά πρότυπα. Ο όρος χρησιμοποιείται ήδη από το 1900, συχνά σε συνδυασμό με το «σύμπλεγμα θύματος», επειδή ένα άτομο μετατρέπει τον εαυτό του σε θύμα μέσω των θυσιών του.

Ποιος τύπος ανθρώπου είναι μάρτυρας;

Ο καθένας μπορεί να πάσχει από μαρτυρικό σύμπλεγμα, αλλά υπάρχουν ορισμένες περιστάσεις στις οποίες είναι πιο πιθανό να το συναντήσετε. «Υπάρχουν αρκετές καταστάσεις όπου μπορείτε να εντοπίσετε κάποιον “μάρτυρα”, αλλά μερικά παραδείγματα που νομίζω ότι πολλοί άνθρωποι μπορεί να ταυτιστούν είναι στη δουλειά και στις οικογένειες».

Ένας μάρτυρας μπορεί να αισθάνεται ότι δεν εμπιστεύεται κανέναν άλλο για να φέρει εις πέρας διάφορες εργασίες και πρέπει να τις κάνει μόνος του. Σε αντάλλαγμα, αυτό το άτομο συχνά αναμένει αναγνώριση της θυσίας του, έπαινο και ευγνωμοσύνη από τους άλλους, ενώ απογοητεύεται και δυσανασχετεί όταν δεν τα παίρνει.

Παραδείγματα μαρτυρικού συμπλέγματος

Μέσα στο οικογενειακό ή το εργασιακό πλαίσιο, ένας μάρτυρας μπορεί να μπαίνει στη διαδικασία να υπεραποδίδει επειδή θεωρεί πως… έτσι πρέπει.

Πολλοί έχουν συνεργαστεί με κάποιον που συνεχώς παραπονιέται για την απόδοση των άλλων ή την έλλειψη αφοσίωσής τους και επιμένει ότι πρέπει να κάνει τα πάντα μόνος του για να γίνουν «σωστά». Ταυτόχρονα, αυτό το άτομο μπορεί επίσης να παραπονεθεί για το ότι «πρέπει» να κάνει τα πάντα μόνος του.

Ένα τέτοιο σύμπλεγμα μπορεί να εμφανιστεί και στις οικογένειες, όπου ένα άτομο μπορεί να είναι πολύ δυσαρεστημένο που πρέπει να αναλάβει μια συγκεκριμένη αγγαρεία στο σπίτι, αλλά παράλληλα δεν εμπιστεύεται και κανέναν άλλον για να το κάνει σωστά. Και πάλι, αυτό το άτομο είναι πιο πιθανό να το κάνει μόνο του και να παραπονεθεί γι’ αυτό, παρά να αφήσει κάποιον άλλον να το κάνει με τρόπο που δεν πληροί τα πρότυπά του.

Το σύμπλεγμα του μάρτυρα μπορεί επίσης να εκδηλωθεί σε φιλίες. Ένα άτομο μπορεί να συμφωνεί με αυτό που θέλουν να κάνουν οι φίλοι του, παρόλο που δεν το απολαμβάνει, και στη συνέχεια να παραπονεθεί ότι η φιλία είναι άνιση, επειδή οι δραστηριότητες δεν είναι ποτέ επιλογή του.

Ενδείξεις μαρτυρικού συμπλέγματος

Εάν ανησυχείτε ότι εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε μπορεί να πάσχει από το σύμπλεγμα του μάρτυρα, παρακάτω θα βρείτε μερικά σημάδια που μπορούν να σας υποδείξουν εάν έχετε λόγο ανησυχίας ή όχι.

Δεν μπορεί να πει «όχι»: Οι μάρτυρες έχουν «δυσκολία να πουν “όχι” σε άλλους ανθρώπους, ακόμα και όταν δεν έχουν την ικανότητα να κάνουν αυτό που τους ζητείται. Οι μάρτυρες αισθάνονται πολύ αγανακτισμένοι όταν λένε “ναι”, αλλά αδύναμοι να πουν “όχι”».

Παθητική-επιθετική συμπεριφορά: Οι μάρτυρες είναι πιθανό να επιδεικνύουν παθητική- επιθετική συμπεριφορά.

Φτωχά όρια: Εκτός από το να μην λέει «όχι» όταν θέλει, ένας μάρτυρας μπορεί να απαιτήσει ευχαριστίες και ανταμοιβές για τις πράξεις του.

Έλλειψη αυτενέργειας: Οι μάρτυρες συχνά αισθάνονται ότι ο κόσμος είναι εναντίον τους και ότι είναι θύμα των περιστάσεων, ενώ παράλληλα δεν μπορούν να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη βελτίωση της κατάστασής τους.

Αφήγηση ήρωα: Ένας μάρτυρας θα κάνει μια αφήγηση περιγράφοντας τον εαυτό του ως ήρωα σε μια κατάσταση, επεμβαίνοντας για να «σώσει» την κατάσταση ως το μόνο «ικανό» άτομο.

Επειδή δεν εμπιστεύεται το έργο των άλλων, ένας μάρτυρας είναι πιθανό να υπεραποδώσει και να κάνει περισσότερα από όσα μπορεί άνετα, εις βάρος του.

Ποιο είναι το αντίθετο του μαρτυρικού συμπλέγματος

Το αντίθετο είναι κάποιος με υγιή όρια που λέει «όχι» όταν χρειάζεται, εκφράζει τις ανάγκες και τις επιθυμίες του αντί να τις φιμώνει, ξέρει ότι δεν είναι ο μόνος που μπορεί να κάνει τα πράγματα σωστά, και δεν απαιτεί έπαινο και ευχαριστίες όταν κάνει καλές πράξεις για τους άλλους.

Πώς αναπτύσσεται ένας μάρτυρας

Κανείς δεν γεννιέται με αυτό το σύνδρομο. Τουναντίον, συμβαίνει ως αποτέλεσμα των συνθηκών ζωής. «Το να είσαι ικανός ή ανίκανος να ικανοποιήσεις τις δικές σου ανάγκες είναι μια συμπεριφορά που τη μαθαίνεις. Μερικές φορές, οι άνθρωποι έχουν εμπειρίες όπου γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης ή τα όριά τους αγνοούνται».

Το σύμπλεγμα του μάρτυρα μπορεί να αναπτυχθεί στην ενήλικη ζωή, αλλά μπορεί επίσης να είναι το αποτέλεσμα μιας δύσκολης παιδικής ηλικίας. «Όταν αυτό συμβαίνει στην παιδική ηλικία (για παράδειγμα, λόγω ενός αμελούς γονιού), αυτό το άτομο μπορεί να αποφασίσει ότι πρέπει να κάνει τα πάντα για τον εαυτό του και ότι οι άλλοι άνθρωποι δεν πρόκειται να καλύψουν αξιόπιστα τις ανάγκες του». «Μπορείτε να δείτε πώς αυτό το άτομο θα μπορούσε να εξελιχθεί σε κάποιον που δυσκολεύεται να πει “όχι” και επίσης αισθάνεται πολύ δυσαρεστημένος που πρέπει να κάνει τα πάντα μόνος του», προσθέτει.

Σύμπλεγμα μάρτυρα vs Σύμπλεγμα σωτήρα

Μπορεί να ακούγονται παρόμοια επειδή περιλαμβάνουν ανιδιοτελείς πράξεις, αλλά το σύμπλεγμα του μάρτυρα δεν είναι το ίδιο με το σύμπλεγμα του σωτήρα. Ένας μάρτυρας θυσιάζει σκόπιμα τις δικές του ανάγκες και θέλει να βοηθήσει τους άλλους, και στη συνέχεια αναμένει έπαινο γι’ αυτό. Αντίθετα, κάποιος με σύμπλεγμα σωτήρα αισθάνεται μια ισχυρή ανάγκη να «σώσει» τους άλλους ως το «ευγενές» πράγμα που πρέπει να κάνει, χωρίς απαραίτητα να περιμένει τίποτα σε αντάλλαγμα. Και αυτό, φυσικά, μπορεί να είναι προβληματικό, με την έννοια ότι δεν επιτρέπει σε άλλους να αναλάβουν την απαραίτητη προσωπική ευθύνη.

Τι είναι ένας ναρκισσιστής μάρτυρας;

Ένας μάρτυρας ναρκισσιστής είναι κάποιος που θυσιάζει τον εαυτό του για τους άλλους με κύριο κίνητρο να λαμβάνει έπαινο και θαυμασμό. Ενώ ένας μάρτυρας που δεν είναι ναρκισσιστής μπορεί να περιμένει έπαινο και προσοχή, στην περίπτωση του ναρκισσιστή είναι ο καταλύτης των ενεργειών του.

Παρόλο που η ανιδιοτελής συμπεριφορά μπορεί να ακούγεται σαν ένα καλό χαρακτηριστικό, οι προθέσεις κάποιου με μαρτυρικό σύμπλεγμα είναι τέτοιες που γενικά δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κάτι θετικό. «Ενώ πιστεύω ότι το να έχεις αρχές και πρότυπα για το πώς κάνεις τα πράγματα είναι σημαντικό, το να βασίζεσαι σε εξωτερική επικύρωση και να υπερεκτείνεις τον εαυτό σου είναι σίγουρα συμπεριφορές που πρέπει να δουλέψεις». Εξηγεί ότι «όταν το κάνουμε αυτό, ζητάμε από άλλους ανθρώπους να καλύψουν ανάγκες που είναι αδύνατο να καλυφθούν από κάποιον άλλο» και λέει ότι «για κάποιον με μαρτυρικό σύμπλεγμα, δεν πρόκειται ποτέ να υπάρξει αρκετός έπαινος από τους άλλους για να τον κάνει πραγματικά ευτυχισμένο».

Πώς αντιμετωπίζεται το σύμπλεγμα του μάρτυρα

Η αντιμετώπιση του μαρτυρικού συμπλέγματος ξεκινά με την ανάληψη προσωπικής ευθύνης. «Αν κάποιος θέλει να ξεπεράσει το να είναι μάρτυρας, πρέπει να αναγνωρίσει ότι κανείς άλλος δεν θα μπορέσει να το κάνει γι’ αυτόν», «Ένας μάρτυρας θα πρέπει να εργαστεί τόσο για τον καθορισμό ορίων όσο και για να πει “όχι”. Θα πρέπει να τηρήσει αυτά τα όρια και να είναι εντάξει αν δεχτεί αρνητικές αντιδράσεις από τους ανθρώπους στην αρχή».

Οι μάρτυρες μπορούν επίσης να επωφεληθούν από τη θεραπεία. «Μερικοί άνθρωποι θα επωφεληθούν από τη συνεργασία με έναν καλό θεραπευτή, που μπορεί να τους βοηθήσει να καταλάβουν γιατί ήταν επιρρεπείς στο να γίνουν μάρτυρες και πώς μπορούν να το ξεπεράσουν»..

Τέλος, είναι απαραίτητο να μάθουν πώς να φροντίζουν τον εαυτό τους. «Είτε πρόκειται το να βγαίνουν έξω περισσότερο, να συμμετέχουν σε σωματική άσκηση, να διαλογίζονται κ.λπ., οι νέες τους δραστηριότητες θα πρέπει να είναι πράγματα που κάνουν μόνο για τον εαυτό τους – όχι για να αποσπάσουν επαίνους από οποιονδήποτε άλλο», προτείνει.

Το σώμα μου το επιθυμεί, ο νους μου το απαγορεύει

Είμαστε όλοι μέλη ενός είδους που χρειάζεται να επικοινωνεί προκειμένου να επιβιώσει. Η καλή επικοινωνία χρειάζεται την προθυμία να αναγνωρίζουμε κοινά ενδιαφέροντα και να κάνουμε “συμμάχους”. Οι άνθρωποι δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους όταν νιώθουν ότι μπορούν να εμπιστευθούν ο ένας τον άλλον ώστε να ακούσουν, να συμφωνήσουν και να τιμήσουν συμφωνίες. Αν αρνούμαστε να μιλήσουμε, πώς θα αποφύγουμε τις έχθρες; Αν δεν έχουμε κανένα σεβασμό για τους άλλους, πώς μπορούμε να διαπρέψουμε ως άνθρωποι;

Είναι στην φύση μας να συνεργαζόμαστε και η ιστορία μας λέει ότι η ειρηνική συνύπαρξη είναι προς το συμφέρον του είδους μας. Μολαταύτα, ορισμένες φορές οι κυβερνώντες επινοούν συγκρούσεις. Θέλουν περισσότερη δύναμη. Έθνη κυριεύουν άλλα έθνη. Βλέπουμε πώς λειτουργεί ο κόσμος της πολιτικής, όμως τι γίνεται με τον κόσμο μέσα μας; Πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τα πράγματα στο δικό μας όνειρο;

Το σώμα μας επιθυμεί τη συντροφιά άλλων σωμάτων, όμως ο νους μας – η εσωτερική μας κυβέρνηση- συχνά έχει διαφορετικό πρόγραμμα. Για να αποφύγουμε τις συνεχόμενες συγκρούσεις μέσα μας, ο νους χρειάζεται να συνθηκολογήσει με το υλικό σώμα μέσα στο οποίο κατοικεί. Χρειάζεται να κάνει καινούργιες συμφωνίες με το σώμα και να τις τηρήσει.

Το “υπόσχομαι ότι δεν θα σε βλάψω” ακούγεται παράξενο αρχικά, όμως είναι ένα σημαντικό μήνυμα για το σώμα. “Έβαλα την αλαζονεία μου πάνω από τις ανάγκες σου, όμως θέλω να επανορθώσω.Θέλω να είμαι φίλος, όχι τύραννος.” Αρχίστε να αναγνωρίζετε την παραμέληση και τις κακοποιήσεις σας προς το σώμα σας. Αφουγκραστείτε τις σκέψεις σας. Γίνετε λίγο πιο ειλικρινείς με τον εαυτό σας.Επικοινωνήστε με κάτι που θεωρείτε δεδομένο το μεγαλύτερο μέρος της ζωής σας, το ανθρώπινο σώμα σας. Στρέψτε την προσοχή σας σε αυτή τη σχέση.

Μιλήστε του μεγαλόφωνα χωρίς να είστε αρνητικός. Ένας ευεργέτης του εαυτού του δεν κουτσομπολεύει ούτε κρίνει. Αυτά τα πράγματα είναι τοξικά για το σώμα. Επίσης πολλές σκέψεις μας είναι αυτοταπεινωτικές και πολλοί από τους σχολιασμούς μας μας δείχνουν καχύποπτους και να φοβόμαστε τους άλλους. Πώς όμως μπορεί ένα σώμα να είναι χαρούμενο και γεμάτο αυτοπεποίθηση σε ένα περιβάλλον προκατάληψης και απέχθειας; Η κριτική δεν μας επιτρέπει να δούμε την αλήθεια των άλλων και απομακρύνει τους φίλους μας. Ποιος μπορεί να εμπιστευθεί κάποιον που κρίνει τα πάντα τόσο σκληρά;Πώς μπορούμε να εμπιστευθούμε ακόμα και τον εαυτό μας; Με υπομονή θα αρχίσετε να τροποποιείτε τη φωνή μέσα στο κεφάλι σας.

Το σώμα μπορεί να παίξει και αυτό τον δικό του ρόλο στην διόρθωση της σχέσης. Πρέπει να μάθει να περιμένει προτού αντιδράσει συναισθηματικά σε όλα όσα λέτε. Δώστε του την άδεια να αγνοεί το παραλήρημά σας. Δώστε του ένα διάκειμμα από το εγώ. Σύντομα θα προσαρμοστεί και θα αρχίσει να δείχνει αυτοσυγκράτηση και καλό συγχρονισμό. Το ανθρώπινο σώμα προορίζεται να επικοινωνεί αποτελεσματικά με τη ζωή, ακόμα και όταν τα γεγονότα αλλάζουν και μετατοπίζονται. Κθώς επιτυγχάνετε μεγαλύτερη επίγνωση, μπορείτε να απολαύσετε αυτό το είδος επικοινωνίας με το σώμα σας.Ως αποτέλεσμα, το σώμα σας θα φοβάται λιγότερο τη διοίκηση από το μυαλό σας. Και με εξάσκηση θα γίνει ο ευεργέτης που προοριζόταν να είναι.

Όταν η σχέση ανάμεσα στο εγώ και στο σώμα λειτουργεί καλά, όλες οι σχέσεις μας βελτιώνονται. Γινόμαστε πιο γενναιόδωροι χωρίς προσπάθεια. Δεν χρειάζεται να παίζουμε ρόλους. Δεν χρειάζεται να στριμωχτούμε μέσα σε καθορισμένα πλαίσια προκειμένου να ευχαριστήσουμε τους άλλους. Δεν χρειαζόμαστε ψέμματα ή άλλοθι. Η αυθεντικότητα θα μας μεταφέρει μέσα από την κάθε στιγμή και μέσα απ’ όλες τις στιγμές.

Είμαστε η ζωή, δημιουργώντας και νούργια όνειρα και αξιοσημείωτη ομορφιά όπου κι αν βαδίζουμε. Είμαστε επίσης, οι απεσταλμένοι της ζωής, γεφυρώνοντας χάσματα και δημιουργώντας συνδέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Οι καλύτεροι ηγέτες επικοινωνούν μιλώντας απλά. Λένε αυτό που εννοούν και εννοούν αυτό που λένε. Όλοι έχουμε την ικανότητα να είμαστε ξεκάθαροι και ειλικρινείς με τον εαυτό μας.Δεν χρειάζεται να συσσωρεύουμε δεισιδαιμονίες και μπορούμε να εξαλείψουμε αυτές που ήδη έχουμε. Η επίγνωση και η αυθεντικότητα είναι το φυσικό αποτέλεσμα ενός νου που επικοινωνεί με σεβασμό με το σώμα, έτσι ώστε το σώμα να μπορεί να έρχεται καλύτερα σε επαφή με τη ζωή.

Και τι γίνεται με τη σχέση μας με άλλα σώματα, άλλους νόες;
Ακούγοντας προσεκτικά τους άλλους, παίρνουμε μια ιδέα για το πώς λειτουργεί η πραγματικότητά τους και ποιος είναι ο υπεύθυνος διοίκησής τους. Αυτό μας επιτρέπει να μιλήσουμε απευθείας στους ίδιους, παρά στους ανθρώπους που θα προτιμούσαμε να ήταν. Χρειάζεται να ξεκινήσετε αποβάλλοντας τις συνήθειες που σας κατέστησαν επιφυλακτικούς, καχύποπτους και ανειλικρινελις απέναντι στον εαυτό σας. Ο νους σας διεκπεραιώνει όλες τις επικοινωνίες. Πώς αντιπροσωπεύει την αλήθεια αυτή τη στιγμή;

Η γλώσσα που μιλάει ο νους στο σώμα είναι η γλώσσα που μιλάμε σε όλους όσους γνωρίζουμε. Οι λέξεις σας μπορούν να σας εκπροσωπούν άψογα αντιπροσωπεύοντας την αλήθεια και την πρόθεσή σας, ξεκινώντας από τις λέξεις που σκέφτεστε. Εσείς τους δίνετε αυτή την εξουσία. Κανένας άλλος δεν μπορεί. Δεν έχουν κανένα νόημα, καμία εξουσία από μόνες τους. Εσείς αποφασίζετε αν οι λέξεις- ακόμα και μία λέξη όπως το εγώ- υπηρετούν το σώμα σας ή το απαξιώνουν. Εσείς επιλέγετε τις φράσεις και τις ιδέες που σχηματίζουν την προσωπική σας πραγματικότητα.

Η Σχολή Του Διαβόλου

Σκοτάδι.

Μερικές σταγόνες φαίνεται να στάζουν και να πέφτουν από τοίχους που δεν μπορούμε να δούμε.
Ακούμε βαριές πόρτες να κλείνουν, να χτυπούν σαν καμπάνες‧ μετά βήματα, γρήγορα βήματα σε ένα υγρό, μεταλλικό πάτωμα‧ αντηχούν δυνατά σε έναν καθεδρικό ναό από ατσάλι.

Τελικά τα βήματα που ακούγονταν από δεξιά συναντούν τα βήματα στα αριστερά: ο Γιατρός συναντά τον Μπάτλερ.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Λοιπόν;

ΓΙΑΤΡΟΣ: Σταθερός.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Η θερμοκρασία του;

ΓΙΑΤΡΟΣ: Χίλιοι βαθμοί Κελσίου.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Χίλιοι; Είναι Φυσιολογικό;

ΓΙΑΤΡΟΣ: Φυσιολογικό.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Ο χτύπος της καρδιάς του;

ΓΙΑΤΡΟΣ: Ανύπαρκτος.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Φυσιολογικό;

ΓΙΑΤΡΟΣ: Φυσιολογικό.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Ποια είναι η διάγνωσή σας;

ΓΙΑΤΡΟΣ: Κατάθλιψη.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Μα δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι που θα μπορούσε να τον καταθλίψει, όλα πάνε πολύ άσχημα.

ΓΙΑΤΡΟΣ: Είσαι σίγουρος;

Για να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στα λόγια του, ο Μπάτλερ αρπάζει έναν τεράστιο πάπυρο με γραμμένες πληροφορίες. Διαβάζει:

ΜΠΑΤΛΕΡ: Αυτήν τη στιγμή έχουμε περισσότερους από δεκαπέντε πολέμους στον πλανήτη, αρκετά καταστροφικούς χάρη στην τεχνολογική πρόοδο. Ένα εκατομμύριο τεταμένες καταστάσεις που προκαλούν αρκετούς θανάτους και μερικούς σοβαρούς τραυματισμούς ανά μήνα - τρεις σεισμούς, δύο κυκλώνες, πενήντα πλημμύρες και μια χρόνια ξηρασία. Η μισή ανθρωπότητα πεθαίνει από την πείνα, η άλλη μισή από δυσπεψία -η ιατρική φροντίζει τους επιζώντες-, εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμα στη γη εκατόν είκοσι πέντε θανατηφόρες ασθένειες. Οι φυλακές είναι πλήρεις, οι γαλέρες γεμάτες σκλάβους, τα γκέτο κατάμεστα, η θανατική ποινή θριαμβεύει, τα βασανιστήρια γίνονται πιο βάναυσα, η αδιαφορία γίνεται κύρια αρετή. Παιδιά χαστουκίζονται, ξυλοκοπούνται, σκοτώνονται, βιάζονται. Οι θρησκείες ενθαρρύνουν την κακοποίηση και το σεξουαλικό έγκλημα. Εν ολίγοις, πραγματικά δε βλέπω τι θα μπορούσε να τον καταθλίψει!

Ο Διάβολος ξεπροβάλλει από τις σκιές, συντετριμμένος από πόνο.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Κοινοτοπία. Βουλιάζουμε στην κοινοτοπία, βαλτώνουμε! Πνίγομαι!

ΜΠΑΤΛΕΡ: Διάβολέ μου, δεν μπορείς να το λες αυτό. Όλα πάνε προς το χειρότερο στον χειρότερο δυνατό κόσμο.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Δεν υπάρχει πια μέλλον για εμάς. Το κακό έχει τελειώσει.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Έλα τώρα, ισχύει ακριβώς το αντίθετο! Δεν μπορείς να παραβλέψεις την απροσδόκητη ώθηση που μας έδωσε πρόσφατα η επιστήμη. Η πρόοδος, Διαβολικότατε μου, με όλα όσα η φυσική και η χημεία επιτρέπουν πλέον στην ανθρωπότητα, μας έδωσε την ευκαιρία να δεκαπλασιάσουμε τη δραστηριότητά μας. Η βλακεία δεν έχει αυξηθεί, σίγουρα, αλλά, χάρη στην υποστήριξη της ευφυΐας, σκοτώνει πολύ περισσότερο από πριν…

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Μπα! Ασήμαντο!

ΜΠΑΤΛΕΡ: Επίτρεψέ μου! Έχω κάποια στοιχεία!

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Ανοησίες! Φλούδες κρεμμυδιών! Η πραγματικότητα είναι ότι το κακό τρέχει και βουίζει με άδεια χέρια. Πρέπει να βρούμε κάτι καινούργιο.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Έχεις μελετήσει τα αρχεία που σου έστειλα; Οι εμπειρογνώμονές σου, κατόπιν αιτήματός σου, έκαναν μια σειρά από συγκεκριμένες προτάσεις που νομίζω ότι έχουν ενδιαφέρον.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Τα ίδια και τα ίδια! Ρουτίνα! Νέα όπλα, νέες επιδημίες, ένα ολοκαύτωμα, δύο παγκόσμιοι πόλεμοι... τίποτα καινούργιο πραγματικά, τα έχω κάνει χίλιες φορές. Οι εμπειρογνώμονες δεν είναι εφευρέτες, αλλά ιστορικοί. Άλλωστε δε θα τους αποκαλούσαμε εμπειρογνώμονες αν ήταν ικανοί να εφευρίσκουν πράγματα.

Δυνατός κρότος.
Καταφθάνουν οι Κακουήλ, Φθειρουήλ και Απατιήλ, τρεις υπαρχηγοί του κάτω Κόσμου. Ο γιατρός φεύγει βιαστικά.

ΚΑΚΟΥΗΛ: Κύριε!

Στέκονται προσοχή.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Ουφ! Πραγματικά βρωμάτε! Επιτέλους, μια μυρωδιά που καθησυχάζει.

ΚΑΚΟΥΗΛ: Διαβολικότατε, νομίζω ότι έχουμε τη λύση!

ΜΠΑΤΛΕΡ: Δημιουργήστε έναν φάκελο, θα τον εξετάσουμε.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Εμπρός, μίλα.

ΚΑΚΟΥΗΛ: Κατεβήκαμε μια βόλτα στη γη: η ανθρωπότητα είναι βόθρος, δε βελτιώνεται, αλλά ούτε και χειροτερεύει. Έχετε δίκιο, πρέπει να ληφθούν μέτρα.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ (Στον Μπάτλερ): Τα βλέπεις!

ΜΠΑΤΛΕΡ: Λόγια αυλικού!

ΔΙΑΒΟΛΟΣ (Προς Κακουήλ): Συνέχισε.

ΚΑΚΟΥΗΛ: Όλα όσα προσπαθήσαμε να εφεύρουμε τους τελευταίους αιώνες είναι προχειρότητες.

ΜΠΑΤΛΕΡ (Προσβεβλημένος): Αλλά αυτό είναι απαράδεκτο! Τι γίνεται με την πυρίτιδα, τα κανόνια, τα πυρηνικά όπλα;

ΚΑΚΟΥΗΛ: Προχειρότητες!

ΜΠΑΤΛΕΡ: Και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, η παγκοσμιοποίηση των συγκρούσεων;

ΚΑΚΟΥΗΛ: Προχειρότητες! Απλά επεκτείναμε τα σύνορα του χωριού. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια επανάσταση!

ΜΠΑΤΛΕΡ: Επανάσταση; Αν δεν έχω ήδη οργανώσει δέκα χιλιάδες, είναι δέκα χιλιάδες δύο.

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Δεν καταλαβαίνει, Διάβολε, πρέπει να επέμβουμε εκεί που οι άνθρωποι δε μας περιμένουν πια: στο μυαλό τους.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Τι προτείνεις;

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν το κακό.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Δηλαδή;

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Πρώτα να σας εξαφανίσετε.

ΜΠΑΤΛΕΡ: Ορίστε;

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Τέρμα οι συζητήσεις για τον Διάβολο, ή για εμάς, τους υπαρχηγούς του. Πρέπει να εξαφανιστούμε για να γίνουμε αποτελεσματικοί.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Δεν καταλαβαίνω.

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Πρέπει να αφαιρέσουμε την ταυτότητα του κακού, να το κάνουμε αόρατο, να το αρνηθούμε. Εδώ, σας έχουμε τρεις στρατηγικές. Σειρά σου, Απατιήλ.

ΑΑΠΑΤΙΗΛ: Ακολουθώ τη θεωρία ότι το κακό δεν υπάρχει. Όλοι προσπαθούν πάντα να κάνουν κάτι καλό. Και, αν δεν είναι καλό εκ του αποτελέσματος, ο καθένας επιθυμεί κάτι καλό για τον εαυτό του. Εν ολίγοις, το καλό και η καλοσύνη, αυτοί είναι οι μόνοι δύο στόχοι του ατόμου. Φανταστείτε, Διαβολικότατε μου: από τη στιγμή που ο άνθρωπος το σκέφτεται αυτό, το κακό δεν είναι τίποτα άλλο από ένα ατύχημα στην πορεία, ένα λάθος κρίσης, ένα μικροπταίσμα, μια προσωρινή δυσλειτουργία, ένα αόρατο τζάμι που σκουντουφλάει μια μύγα. Το κακό γίνεται αμελητέο, αδειάζει από το βάρος του, απατηλό. Ο παραβάτης παραμένει αθώος.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Σατανικό! Πώς το ονομάζεις αυτό;

ΑΠΑΤΙΗΛ: Ιδεαλισμός. Πιστέψτε με, αν οι ανθρώπινες συνειδήσεις αποκοιμηθούν με τους πανηγυρισμούς, μπορούμε να διεισδύσουμε, να καταλάβουμε ολόκληρο τον χώρο τους και να εργαστούμε εκεί ιδανικά.

Ο Διάβολος χαμογελάει και στρέφεται προς τον Κακουήλ.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Κι εσύ, Κακουήλ;

ΚΑΚΟΥΗΛ: Ακολουθώ μια θεωρία σύμφωνα με την οποία το κακό είναι πάντα το μικρότερο δυνατό. Ένας νεκρός είναι καλύτερος από εκατό, ένας μικρός πόλεμος είναι καλύτερος από έναν μεγάλο, μια εκτέλεση ομήρων είναι καλύτερη από μια ευρεία σύγκρουση. Πρόκειται για ένα κακό μικρής κλίμακας, ένα προληπτικό κακό: μια θανατική καταδίκη, ακόμη και σε έναν αθώο άνθρωπο, έχει την αξία του παραδειγματισμού και του εκφοβισμού‧ η κωμωδία της απονομής δικαιοσύνης υπερισχύει της δικαιοσύνης‧ η αλήθεια δε μετράει, μόνο η αληθοφάνεια της απόφασης. Εξαγνίζω. Κάνω το κακό για να εμποδίσω ένα μεγαλύτερο κακό. Πνίγω το κακό στον ωκεανό του συσχετισμού, προσδιορίζω, σταθμίζω, ελαχιστοποιώ. Όλα είναι υπολογισμένα. Δεν υπάρχει άλλο κακό, μόνο αριθμοί, στατιστικές. Αναλύω, δεν νιώθω τίποτα, δεν έχω ηθική προοπτική, είμαι...

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Δαίμονας;

ΚΑΚΟΥΗΛ: Ρεαλιστής.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Είσαι σίγουρος ότι αυτή είναι μια αποτελεσματική τακτική;

ΚΑΚΟΥΗΛ: Ασφαλώς. Η ψυχρότητα και η απουσία συναισθημάτων στους ανθρώπους εύκολα περνούν ως ηθική.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ (Προς Φθειρουήλ): Εσύ τι λες;

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Ακολουθώ μια θεωρία σύμφωνα με την οποία το κακό δεν είναι ποτέ εκούσιο, αλλά προέρχεται από μια μη ανθρώπινη αφετηρία.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Υπερβάλλεις, δεν είναι αξιόπιστο.

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Είναι. Οι πραγματικοί λόγοι για μια κακή πράξη παραμένουν κρυμμένοι σε μια σκιώδη περιοχή του νου, σκοτεινή, όπως εδώ, που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε ασυνείδητο. Αν ο άνθρωπος σκοτώνει, αν ο άνθρωπος κλέβει, είναι από έλλειψη αγάπης. Στο πίσω μέρος του εγκεφάλου του υπάρχει ένα άγνωστο σταυροδρόμι που διασχίζεται από βίαιες παρορμήσεις, μερικές από τις οποίες θα εκφραστούν με ψευδείς μορφές, αλλά θα πειστεί ότι δεν είναι αυτός, η συνείδησή του, που ενεργεί, αλλά το ασυνείδητό του, ένα βρώμικο θηρίο μέσα του.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Έξυπνο αλλά πολύ ποιητικό: δε θα πετύχει ποτέ.

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Θα πετύχει. Οι άνθρωποι αγαπούν να αθωώνουν τους εαυτούς τους. Θα νομίζουν ότι είναι άγγελοι, άγγελοι με φθαρμένα φτερά και συνειδησιακή δυσλειτουργία.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Πώς το αποκαλείς αυτό;

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Ψυχοφθορά.

Ο Διάβολος ξεσπά σε γέλια. Στρέφεται προς τον Μπάτλερ.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Χάρων! Φώναξε τον Χάρων. Γρήγορα!

Ο Μπάτλερ φεύγει γρήγορα. Ο Διάβολος έχει ξαναβρεί το κέφι του. Οι υπαρχηγοί πανηγυρίζουν.

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Η παλιομοδίτικη συνείδηση εξαφανίζεται.

ΚΑΚΟΥΗΛ: Ο άνθρωπος αποκτά μια νέα συνείδηση, μια συνείδηση που πιστεύει ότι είναι εξαιρετικά διανοητική.

ΑΠΑΤΙΗΛ: Δηλώνει ότι δε θα ξανακάνει κακό. Ποτέ δε θα είναι ένοχος. Ποτέ δε θα είναι υπεύθυνος. Ένας καθαρός άνθρωπος. Ένα μωρό στον βωμό.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Μπράβο, Κακουήλ, Φθειρουήλ και Απατιήλ: Καταλαβαίνω, υιοθετώ όλες τις προτάσεις σας, εξαφανίζομαι, υπάρχω μόνο στο μη ορατό, και τότε συντρίβω.

ΦΘΕΙΡΟΥΗΛ: Το αόρατο, Διαβολικότατε, αυτή ήταν η λύση!

ΚΑΚΟΥΗΛ (Βλακωδώς): Ναι, το αόρατο, όπως Αυτός, εκεί πάνω.

Μια παύση.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ (Ζοφερά): Σκάσε.

Επικρατεί μια αμήχανη σιωπή.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Ωραία. Πίσω στη δουλειά τώρα. Αλλά δεν μπορείτε να πάτε έτσι.

Ο Χάρων μπαίνει στη σκηνή με τη βάρκα του, ακολουθούμενος από τον Μπάτλερ.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Χάρων, πάρ’ τους πίσω. Να ταξιδέψουν αντίστροφα. Ας τους μεταμορφώσουμε πρώτα.

Οι τρεις υπαρχηγοί του Διαβόλου περνούν πίσω από ένα παραβάν. Αυτό που προκύπτει είναι τρία παιδιά, τρία πολύ όμορφα παιδιά, σχεδόν γυμνά, ευαίσθητα και συγκινητικά. Ο Χάρων τα βοηθά να ανέβουν στη βάρκα του.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Πόσο όμορφα είναι! Και πόσο πόνο θα προσφέρουν...

Ο Χάρων αρχίζει να κωπηλατεί, πάνω στην Στύγα που τη φανταζόμαστε γαλήνια και ελαιώδη. Τα τρία παιδιά παραμένουν όρθια, αφόρητα όμορφα.

ΔΙΑΒΟΛΟΣ (Τρυφερά): Αντίο μικροί μου. Τα λέμε σύντομα. Μην επιστρέψετε πολύ γρήγορα. Και, με ένα φυσικά σαρδόνιο γέλιο, αποχαιρετά τα τρία παιδιά που χαμογελούν στην κολασμένη βάρκα.

Ο Γιατρός μπαίνει και ανακαλύπτει την εικόνα της παράξενης επιβίβασης. Παρατηρώντας ότι ο Διάβολος γελάει ξανά, αναπνέει ανακουφισμένος και ρωτάει τον Μπάτλερ:

ΓΙΑΤΡΟΣ: Μα τι συμβαίνει; Γελάει;

ΜΠΑΤΛΕΡ: Ναι. Η Διαβολικότητά του έχει ανακτήσει εντελώς τη χαρά του. Βλέπουν τα τρία παιδιά να φεύγουν στη γόνδολα του Χάροντα.

ΓΙΑΤΡΟΣ: Τι τους στέλνει; Νέο ιό; Παγκόσμιο πόλεμο; Φυσική καταστροφή;

ΜΠΑΤΛΕΡ: Χειρότερα. (Παύση) Στοχαστές!

ΤΕΛΟΣ

Ζητήματα θυμού στην εφηβεία

Πολλά παιδιά στην εφηβεία δυσκολεύονται να διαχειριστούν σε ψυχολογικό επίπεδο τη νέα κατάσταση που τους συμβαίνει. Οι έφηβοι αντιμετωπίζουν πολλές μεταβολές τόσο στο σώμα τους, όσο και στον εγκέφαλο και την ψυχολογική τους κατάσταση.

Μερικές βασικές μεταβολές

Ο εγκέφαλος των εφήβων είναι συνεχώς εξελισσόμενος. Οι αχρησιμοποίητες συνάψεις όσον αφορά τα τμήματα σκέψης και επεξεργασίας ‘κλαδεύονται’, ενώ παράλληλα δημιουργούνται και ενισχύονται νέες συνάψεις. Ο εγκέφαλος λοιπόν, με σκοπό να γίνει πιο αποτελεσματικός, αφήνει πίσω τις λιγότερο χρήσιμες συνδέσεις και ενισχύει τις πιο κατάλληλες (Coleman, 2021). Περισσότερα σε σχέση με τις εντυπωσιακές αλλαγές στον εγκέφαλο των εφήβων θα βρείτε σε άλλο άρθρο μου.

Όχι μόνο ο εγκέφαλος και το σώμα, αλλά και τα συναισθηματικά ζητήματα μεταβάλλονται και τείνουν να εντείνονται στην εφηβεία. Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η αδυναμία εκτόνωσης αυτών των συναισθημάτων με κατάλληλο τρόπο και ιδιαίτερα εκείνου του θυμού.

Ο θυμός είναι ένα ιδιαίτερο συναίσθημα, γιατί συχνά καλύπτει άλλα, όπως φόβο ή στεναχώρια. Σκέψου αυτό: Μια γάτα θα επιτεθεί όταν κάποιος την πλησιάσει πολύ όχι γιατί θύμωσε μαζί του, αλλά επειδή φοβάται. Η εικόνα όμως που εμφανίζεται στους άλλους είναι μια θυμωμένη αντίδραση.

Έτσι και οι έφηβοι. Θυμώνουν για διάφορους λόγους και το εκφράζουν με διάφορους τρόπους. Το σημαντικό όμως είναι ότι δεν έχουν ακόμη αναπτύξει τις απαραίτητες τεχνικές για να διαχειρίζονται αυτό το συναίσθημα. Οι ακατάλληλες εκφράσεις θυμού μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες για τους ίδιους, αλλά και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Το θετικό είναι ότι οι τρόποι διαχείρισης μπορούν να αναπτυχθούν στον καθένα μας.

Τι μπορεί να κάνει ένας γονιός για αυτό;

Κατανόηση του συναισθήματος

Όπως όλα τα συναισθήματα, έτσι και ο θυμός πρόκειται για ένα συναίσθημα με χρησιμότητα. Είναι πραγματικός και σημαντικός και είναι εντάξει να τον βιώνουμε και να τον συνειδητοποιούμε. Γενικά, όσο περισσότερο ερχόμαστε σε επαφή με τα συναισθήματά μας και την έκφρασή τους, τόσο καλύτερα θα τα διαχειριζόμαστε μελλοντικά. Ακριβώς στην συνειδητοποίηση και την έκφραση δυσκολεύονται και οι έφηβοι.

Όπως προαναφέρθηκε, ο θυμός μπορεί να συγκαλύπτει άλλα δύσκολα συναισθήματα. Πολλές φορές ο φόβος, η θλίψη, η απογοήτευση, η αίσθηση αδυναμίας και ο πόνος κρύβονται καλά πίσω από τα αγκάθια του θυμού. Ένας έφηβος, όπως εξάλλου και πολλοί ενήλικες, είναι πιθανό να μη γνωρίζει ή να αποφεύγει αυτά τα συναισθήματα. Ίσως είναι μια καλή αρχή λοιπόν, το ίδιο το άτομο να αναζητήσει μεμονωμένα ή με βοήθεια, τι είναι αυτό που νιώθει, τι το προκαλεί και πώς μπορεί να το εκτονώσει και να το εκφράσει με υγιή τρόπο (McMahon, 2018 ).

Βοηθητικές στρατηγικές

Η πρόκληση για να βοηθήσει ένας γονιός το παιδί του που βρίσκεται στην εφηβεία, κείτεται στο κομμάτι της μετάβασης ενός εφήβου να μάθει να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του.

Υπάρχουν διάφορα που μπορούν να κάνουν οι γονείς για να βοηθήσουν έναν έφηβο να μάθει τρόπους να αντιμετωπίζει τον θυμό του με επιτυχία:

Ποιοι παράγοντες προκαλούν τον θυμό;

Ένα βασικό στοιχείο για να νιώσει ο έφηβος, αλλά και οποιοσδήποτε άνθρωπος, ότι μπορεί να ελέγξει αυτά που αισθάνεται είναι να αναγνωρίσει τι τον πυροδοτεί.

Όσο καλύτερα συνδέσει το τι δημιουργεί τον θυμό και τι τελικά το ξέσπασμα, τόσο περισσότερο θα μπορεί να ελέγξει και τον τρόπο που εκφράζει αυτό το συναίσθημα.

Σωματικές δραστηριότητες

Παροτρύνετε τον έφηβο να χρησιμοποιήσει το σώμα του υπερ του. Έτσι κι αλλιώς, αυθόρμητα υπάρχει η παρόρμηση να κάνει κάτι σωματικό όταν νιώθει ένταση.

Μια πολύ κατάλληλη λύση λοιπόν είναι η συμμετοχή τους σε δραστηριότητες που προκαλούν αυτή την εκτόνωση, όπως αθλήματα και πολεμικές τέχνες. Φυσικά αυτό δε βοηθά μόνο στη διαχείριση θυμού, αλλά συντηρεί την εκγύμναση του σώματος, δημιουργεί νέες εγκεφαλικές συνάψεις και εξυπηρετεί τη γενική ευημερία του ατόμου.

 
Χτύπησε ένα μαξιλάρι ή έναν σάκο του μποξ

Όσο και να εξυπηρετούν τα αθλήματα και οι πολεμικές τέχνες, δεν είναι όλοι οι έφηβοι σε θέση να αθληθούν. Επίσης, μπορεί μακροχρόνια οι επιδράσεις των δραστηριοτήτων να είναι θετικές, όμως πολλές φορές είναι απαραίτητη μια πιο άμεση λύση.

Ένας ασφαλής τρόπος είναι να χτυπήσουν επανειλημμένα έναν εύκαιρο στόχο, όπως ένα μαξιλάρι ή έναν σάκο του μποξ. Άλλα ευκαιριακά αντικείμενα μπορεί να είναι μαλακά μπαλάκια που αναπηδούν, ώστε να τα πετούν μακριά ή και επενδυμένα με αφρό αντικείμενα.

 
Εκφραστείτε δημιουργικά

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς τρόπους. Η ζωγραφική, η ελεύθερη γραφή και η μουσική μπορούν να βοηθήσουν αυτά τα αισθήματα να ηρεμήσουν, αλλά και τελικά να εκφραστούν και να γίνουν κατανοητά.

Η μουσική και ο χορός είναι επίσης ένας πολύ λειτουργικός τρόπος να εκφραστούν τα αισθήματα θυμού. Ο χορός, το τραγούδι κα το παίξιμο μουσικής είναι μερικοί καλοί τρόποι διαχείρισης συναισθημάτων.

Επιτρέψτε τραγούδια που εκφράζονται με οργή ή υψηλή ένταση και θυμηθείτε ότι η τέχνη είναι μια πολύ αποτελεσματική πηγή έκφρασης συναισθημάτων, αφού χρησιμοποιείται σε διάφορες μορφές θεραπείας.

 
Time out

Στην κλιμάκωση του θυμού, ο έφηβος μπορεί να χρειάζεται χρόνο και χώρο.

Μπορεί να θέλει να κλάψει, να φωνάξει, να καθίσει απλά μόνος ή να απασχοληθεί με κάτι που εκείνη την ώρα έχει ανάγκη. Δώστε χρόνο και χώρο, αλλά χρησιμοποιείστε αυτόν τον χρόνο και εσείς, αν η ένταση αφορά στη μεταξύ σας σχέση.

Έτσι διασφαλίζετε την ασφάλεια όλων τόσο σωματικά, όσο και συναισθηματικά.

 
Και τι κάνω αν ο θυμός δεν είναι διαχειρίσιμος παρόλα αυτά;

Αρχικά, δώστε λίγο χρόνο στη διαδικασία εκμάθησης. Αν ο έφηβος εξακολουθεί να μη μπορεί να διαχειριστεί τον θυμό του, ίσως είναι καλή στιγμή να απευθυνθεί σε βοήθεια, ώστε να φτάσει τη ρίζα του θυμού.

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι:

Οι εκφραστικές θεραπείες βοηθούν τους εφήβους να εκφράσουν τον θυμό, η ατομική θεραπεία παρέχει ένα ασφαλές μέρος για να εξερευνήσουν αυτό το δύσκολο συναίσθημα και οι ομάδες διαχείρισης θυμού παρέχουν την ευκαιρία στους εφήβους να μάθουν ο ένας από τον άλλον.

Σε κάποιες περιπτώσεις, ο ανεξέλεγκτος θυμός μπορεί σχετίζεται και με πιθανές διαταραχές ψυχικής υγείας.

Comfort food: Γιατί τρώμε ανθυγιεινά όταν είμαστε θλιμμένοι

Το φαγητό και η στεναχώρια είναι παλιοί φίλοι. Πολλοί από εμάς στρεφόμαστε στο φαγητό για παρηγοριά ή προσφέρουμε φαγητό στα παιδιά μας όταν είναι στεναχωρημένα. Αυτή η ιδέα του comfort food είναι παντού γύρω μας. Τα βιβλία, τα περιοδικά, οι κινηματογραφικές ταινίες συνεχώς αναφέρουν την ανάγκη μας για το «φαγητό της παρηγοριάς». Μάλιστα, μας προτείνουν και συγκεκριμένες συνταγές.

Δεν υπάρχει τίποτα κακό με το comfort food σε περιστάσεις όπου χρειαζόμαστε λίγη επιπλέον φροντίδα, όπως στο θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου, στην απώλεια εργασίας, στην ανάρρωση από ένα τραύμα, ή απλά στο ότι έχουμε μια άσχημη μέρα. Αλλά όταν λέμε «σε περιστάσεις», εννοούμε σε σπάνια γεγονότα, σε μέρες και περιόδους που δεν εμφανίζονται συχνά στη ζωή μας.

Όταν καταναλώνουμε καθημερινά comfort food, κάνουμε στην ουσία μια κακή διατροφή. Το σώμα μας δεν είναι προγραμματισμένο να καταναλώνει βαριές, επεξεργασμένες τροφές. Και όταν στρεφόμαστε κάθε μέρα στο «φαγητό της παρηγοριάς», σύντομα θα αρχίσουμε να έχουμε συμπτώματα και να νιώθουμε ακόμα πιο θλιμμένοι.

Μπορεί να νιώθουμε όμορφα όταν καταναλώνουμε comfort food, αλλά μετά από 1-2 ώρες αρχίζουμε να νιώθουμε άσχημα. Μπορείτε να σκεφτείτε τις φορές που νιώσατε έτσι ή που το παιδί σας παραπονέθηκε;

Πώς σταματάμε τον κύκλο της χρήσης φαγητού για παρηγοριά (είτε σε εμάς, είτε στα παιδιά μας); Ένας τρόπος είναι να κάνουμε μία συνειδητή παύση, πριν αρπάξουμε την πρώτη επιλογή που θα βρούμε μπροστά μας, ώστε να κατανοήσουμε τα συναισθήματά μας (ή του παιδιού μας).

Σκεφτείτε, γιατί πονάτε; Είναι επειδή κάποιος σας πλήγωσε; Νιώθετε μοναξιά ή παραμέληση; Τι είναι αυτό που χρειάζεται παρηγοριά; Ύστερα, προσπαθήστε να βρείτε έναν άλλο τρόπο να παρέχετε στον εαυτό σας ανακούφιση. Μήπως θα βοηθούσε περισσότερο μια αγκαλιά; Ή μια χαρούμενη ταινία; Μήπως χρειάζεστε λίγο καθαρό αέρα; Και τι θα βοηθούσε στην ανακούφιση από τη μοναξιά, την κούραση ή το στρες;

Βρίσκοντας νέους τρόπους να ανακουφιστείτε, προσφέρετε ένα δώρο στον εαυτό σας. Καθώς βρίσκουμε νέους τρόπους να ανακουφιστούμε, όπως μια μεγάλη βόλτα ή έναν καφέ με έναν παλιό φίλο, ο εγκέφαλός μας θα συνδέσει τον νέο τρόπο παρηγοριάς και θα μας ανταμείψει μειώνοντας το στρες.

Δεν χρειάζεται να βρούμε «μεγάλα» πράγματα για να ανακουφιστούμε. Θα μπορούσαμε ίσως να προσφέρουμε στο παιδί μας ένα αντικείμενο, για να του υπενθυμίζει την αγάπη και τη στήριξή μας. θα μπορούσαμε ίσως να ακούσουμε ένα τραγούδι που μας ανεβάζει τη διάθεση.

Το να είσαι ευτυχισμένος είναι μια πράξη τρέλας

Ένας από τους πιο κρυφούς και αθέατους εσωτερικούς μηχανισμούς άμυνας που διαθέτουμε είναι η αντίσταση στη… χαρά! Θα έλεγε κανείς πως αυτό μοιάζει ταυτόσημο με την αντίσταση στην ίδια τη ζωή. Ή πως έρχεται σε αντίθεση με το ίδιο το ένστικτο της επιβίωσης. Κι όμως δεν είναι έτσι. Και δεν έρχεται σε αντίθεση με τίποτε. Η χαρά έρχεται σε αντίθεση με την εγγενή ροπή του οργανισμού, όλου του είναι προς την επιβίωση!

Παραδέχομαι πως το θέμα αυτό ενέχει αρκετές παραδοξότητες επειδή ακριβώς βιο-φιλοσοφικά ‘μαθαίνουμε’ από νέοι να αναζητούμε τη χαρά, την ευδαιμονία, το ευζήν… Με τι όρους όμως; Με ποιες ορίζουσες; Εκεί ακριβώς θα συναντήσει κάποιος αργά ή γρήγορα, θέλει δεν θέλει, τούτο το μηχανισμό και είναι βέβαιο πως στην αρχή δεν θα τον αναγνωρίσει, δεν τον περιλαμβάνει στον προγραμματισμό του, δεν τον περιέχει το λεξιλόγιό του. Όμως κάποια στιγμή, ο ίδιος ο μηχανισμός αποκαλύπτεται σε όλο του το… μοχθηρό μεγαλείο και μάλιστα ανάγλυφα. Καθώς είναι ένας ακόμη μηχανισμός διατήρησης. Ένα ακόμη ‘λογισμικό’ που προσωπικά τοποθετώ στη χωρία των ελιγμών επιβίωσης. Η χαρά δεν είναι ελιγμός επιβίωσης. Ούτε η θλίψη. Η χαρά είναι απόπειρα καταστροφής του λογισμικού. Είναι υπέρβαση, είναι μια πράξη τρέλας.

Η πρωτογενής ένσταση είναι πως όταν είμαστε ‘καλά’, όταν είμαστε ‘ευτυχείς’ είμαστε και υγιείς. Όταν νιώθουμε καλά τότε η ζωή μοιάζει όμορφη, τα προβλήματα ξεπερνιούνται, όλα λύνονται, όλα βαίνουν καλώς… Αυτή βέβαια είναι μια ‘καλολογική’ ψευδαίσθηση, ένας ευφημισμός, ένα βάπτισμα του κρέατος σε ψάρι… Έτσι κι αλλιώς δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε σχεδόν για τίποτε… άρα μπορούμε κάλλιστα να προσποιηθούμε ότι κάνουμε τα πάντα για τα πάντα… το αποτέλεσμα είναι το ίδιο… θεωρούμε όμως ότι έχουμε πάρει έναν άλλο δρόμο, ότι ‘ζούμε τη στιγμή’ κατά το ελεεινολόγημα του συρμού, έχουμε τον έλεγχο όσων μας συμβαίνουν ή ακόμα χειρότερα και με ύψιστη οίηση και άθλια ύβρη οντολογικών διαστάσεων, ‘εμείς φτιάχνουμε τη μοίρα μας’… Λες και η Ειμαρμένη, η Μοίρα ή το Πεπρωμένο δίνει δεκάρα αν πιστεύουμε πως έχουμε την παραμικρή επιρροή στις συμπαντικές του καθολικές δράσεις… έστω…

Οι χριστιανοί ασκητές, οι ‘αθλητές της ερήμου’, οι αναζητητές της Αλήθειας, οι ανατολίτες αναχωρητές, οι πρίγκιπες της μοναξιάς, μέσα από τις αναρίθμητες καθημέριες μάχες τους ενάντια σε οτιδήποτε εναντιώνεται στην Αναλογία, το Εν, τον Άχρονο, την Ισορροπία, την Αρμονία, το Αχανές –όπως κι αν το ονομάζουν οι παραδόσεις και τα θρησκευτικά σχήματα- διέτρεξαν όλες αυτές τις διαδρομές, χαρτογράφησαν όλες τις επικίνδυνες περιοχές, πέρασαν αμέτρητες νύχτες και μέρες σε κοιλάδες θλίψης και υψώθηκαν σε κορυφές απροσμέτρητης μοναξιάς από όπου η θέαση των ανθρωπίνων προκαλεί ίλιγγο… ούτε χαρά, ούτε λύπη… δέος, τρόμο και σιωπή… Οι περισσότεροι από τους λεγόμενους ‘φυσιολογικούς’ ή ‘κανονικούς’ ανθρώπους δεν μπορούν ούτε να διανοηθούν το εύρος και τη δύναμη αυτών των τρομακτικών εμπειρώσεων και δεν ενδιαφέρονται άλλωστε. Οι ελάχιστοι τολμητίες μπαίνουν στο στίβο και εξέρχονται σχεδόν αυτοστιγμεί. Καθώς το άθλημα ετούτο δεν σε εξαντλεί απλώς. Σε εξοντώνει, κυριολεκτικά. Βιολογικά και πνευματικά. Γι αυτό και δεν περιλαμβάνεται στο ‘default’ πακέτο προγραμματισμού με το οποίο είμαστε εφοδιασμένοι ερχόμενοι στο φως των αισθητών πραγμάτων. Πάει να πει όταν εξερχόμαστε στον κόσμο της χονδροειδούς ύλης κλαίοντες ενώ ολόγυρα επικρατεί ένας περίπου ανεξήγητος ενθουσιασμός.

Γνωρίζουμε όμως κάποιους ανθρώπους που το επιχείρησαν και πραγμάτωσαν κάτι, έφτασαν κάπου, ‘είδαν’ πράγματα και τα κατάφεραν να επιστρέψουν… έγραψαν γι αυτά, μίλησαν γι αυτά… συνήθως ψιθυριστά και σε ανθρώπους απόλυτης εμπιστοσύνης… αν διαβάσουμε προσεκτικά κάποιους ποιητές, πίσω από τις γραμμές και τους στίχους, πίσω από τις λέξεις και τα σχήματα, θα αισθανθούμε, θα νιώσουμε το εγκατιαίο ρίγος που υπαγόρευσε αυτές τις εξομολογήσεις, αυτές τις προειδοποιήσεις, αυτές τις συμβουλές… έχω την πεποίθηση ότι οι μεγαλύτεροι ποιητές μέσα σε όλους τους ανθρώπινους αιώνες, δεν έγραψαν ούτε από ‘ανάγκη’, ούτε από τέρψη, ούτε για οτιδήποτε άλλο. Έγραψαν για να μας προειδοποιήσουν. Έγραψαν κρυπτογραφικά, με κώδικες, σε ‘ποιητικό λόγο’, σε μεταμφιεσμένη γλώσσα για να μας προφυλάξουν… Οι μεγάλοι ποιητές ήταν ανιχνευτές… έφευγαν πάντα πρώτοι και πολύ μακριά από όλους τους υπόλοιπους στις άγνωστες και αχαρτογράφητες περιοχές του υπερ-είναι και όσοι κατάφερναν να ‘επιστρέψουν’ –οι περισσότεροι ‘τρελάθηκαν’ ή έζησαν το υπόλοιπο του βίου τους μέσα στη σιγή- αποτύπωσαν μέσα από τον οργανωμένο ποιητικό λόγο την μέγιστη και απόλυτη προειδοποίηση προς όλη την ανθρωπότητα των ‘φυσιολογικών’ και ανυποψίαστων… προς όλες τις γενεές του παρόντος και του μέλλοντος… Ποια ήταν αυτή; Ποια είναι αυτή;

Καλείται ο καθένας από εμάς να στοχαστεί… καλείται να κοιτάξει βαθιά μέσα του και γύρω του… Καλείται να αρχίσει επιτέλους να αγγίζει, να παρατηρεί, να νοιάζεται, να αποδέχεται. Δεν είναι απαραίτητο να αγαπά. Να αποδέχεται. Να εναγκαλίζεται. Να δίνει χώρο στον άλλο. Να συγχωρεί. Κι ας μην κατανοεί. Να μην καταλαβαίνει, δεν έχει τόση σημασία. Να προσπαθεί όμως να κατανοεί.
Κι έτσι αντιλαμβάνομαι το θεραπευτικό και όχι διδακτικό ρόλο της χαράς. Μια απόδραση φευγαλέα, μια δράση εξωτερίκευσης, ανοιχτοσύνης, μοιράσματος… δεν είναι λίγο, δεν είναι ασήμαντο… δεν μπορεί να είναι όμως η απόλυτη στοχοθεσία… δεν μπορεί να αποτελεί ‘στόχο ζωής’… Η ζωή είναι κάτι πολύ πιο πολύπλοκο, μην το ευτελίζουμε βάζοντας τόσο ταπεινούς στόχους…

Η ευτυχία είναι μια πράξη τρέλας… τούτο σε διδάσκει και η τρέλα και η λογική… καμιά κατάσταση δεν είναι διαρκής, είναι κατάσταση, δεν είναι διάσταση…

Να μπορείς να σηκώνεσαι κάθε πρωί και να έχεις επιείκεια για όλους και ένα αμυδρό χαμόγελο στο πρόσωπο… να η μεγίστη υπέρβαση… να η σύνθεση χαράς και θλίψης ετών…
Και να κάνεις με τόλμη το πρώτο βήμα της κάθε μέρας…

Οι μεγαδομές επιβραδύνουν την περιστροφή της Γης

Οι αρχαίοι πρόγονοί μας χώριζαν τη ζωή τους σε ημέρες, ακολουθώντας τον φυσικό ρυθμό της ανατολής και της δύσης του ήλιου. Αυτό το σύστημα λειτούργησε καλά για χιλιετίες, αλλά τον 20ό αιώνα οι επιστήμονες έκαναν μια μεγάλη ανακάλυψη: η Γη είναι στην πραγματικότητα ένας τρομερός χρονομέτρης.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την περιστροφή της Γης, συμπεριλαμβανομένων των σεισμών. Ο σεισμός του 2011 στην Ιαπωνία – αυτός που προκάλεσε το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα – επιτάχυνε την περιστροφή της Γης κατά 1,8 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου.

Η βαρύτητα της Σελήνης συμβάλλει επίσης σε όλα αυτά. Προσπαθεί να συγκρατήσει τους ωκεανούς μας στη θέση τους, αλλά η Γη συνεχίζει να περιστρέφεται κάτω από αυτούς ανεξάρτητα. Αυτή η παλιρροϊκή τριβή στερεί από τη Γη λίγη περιστροφική ενέργεια, πράγμα που σημαίνει ότι η ημέρα μεγαλώνει κατά περίπου δύο χιλιοστά του δευτερολέπτου (2 χιλιοστά του δευτερολέπτου) ανά αιώνα.

Η επιβράδυνση μπορεί να είναι η μακροπρόθεσμη τάση, αλλά υπήρξαν βραχυπρόθεσμες καταγραφές προς την αντίθετη κατεύθυνση. Για παράδειγμα, η 29η Ιουνίου 2022 ήταν η συντομότερη ημέρα που έχει καταγραφεί ποτέ, με 1,59 χιλιοστά του δευτερολέπτου ταχύτερα από τον μέσο όρο, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ που είχε σημειωθεί το 2020. Αυτό αποδίδεται σε αλλαγές βαθιά μέσα στον πυρήνα της Γης.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν επίσης ότι οι λεγόμενες μεγαδομές που έχουν κατασκευαστεί από τον άνθρωπο μπορούν επίσης να επηρεάσουν την περιστροφή της Γης. Πάρτε το φράγμα των Τριών Φαραγγιών ύψους 185 μέτρων (περίπου 600 πόδια). Εκτείνεται στον ποταμό Γιανγκτσέ στην επαρχία Χουμπέι, στην κεντρική Κίνα, είναι το μεγαλύτερο φράγμα στον κόσμο και έχει μήκος πάνω από 2.300 μέτρα.

Τα ζωτικά του στατιστικά στοιχεία είναι ιλιγγιώδη. Κατασκευάστηκε χρησιμοποιώντας 28 εκατομμύρια κυβικά μέτρα σκυροδέματος και αρκετό χάλυβα για να κατασκευαστούν 63 αντίγραφα του Πύργου του Άιφελ. Χρειάστηκαν 40.000 άνθρωποι 17 χρόνια για την κατασκευή του, με συνολικό κόστος 37 δισεκατομμύρια δολάρια (28 δισεκατομμύρια λίρες). Το φράγμα μπορεί να συγκρατήσει 40 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού – περίπου 16 εκατομμύρια πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων.

Πίσω στο 2005, ο επιστήμονας της NASA δρ Μπέντζαμιν Φονγκ Τσάο υπολόγισε ότι όταν αυτή η ποσότητα μάζας συγκεντρώνεται σε ένα σημείο είναι αρκετή για να επηρεάσει την περιστροφή της Γης. Αυτός ο ισχυρισμός έκανε πρόσφατα ξανά τον γύρο των κοινωνικών δικτύων, αλλά πόση επίδραση έχει πραγματικά το φράγμα και γιατί;

Λοιπόν, ο Chao υπολόγισε ότι, όταν είναι γεμάτο, το φράγμα θα μπορούσε να αυξήσει τη διάρκεια της ημέρας κατά 0,06 μικροδευτερόλεπτα. Δηλαδή 60 δισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου.

Ο Chao υπολόγισε επίσης ότι το φράγμα μπορεί να μετακινήσει τους πόλους της Γης κατά περίπου δύο εκατοστά. Ωστόσο, το πραγματικό ποσό αλλάζει πάντα. Σύμφωνα με τους καθηγητές Maik Thomas και Dr. Robert Dill, από το Γερμανικό Ερευνητικό Κέντρο Γεωεπιστημών, υπάρχει «μια λίγο πολύ εποχιακή μεταβολή στην περιστροφή της Γης λόγω των εποχιακών αλλαγών στη στάθμη του νερού».

Αλλά πώς μπορεί κάτι που φτιάξαμε εμείς να επηρεάσει την περιστροφή ολόκληρου του πλανήτη;

Πώς τα κτίρια μπορούν να αλλάξουν την περιστροφή της Γης

Όλα έχουν να κάνουν με κάτι που ονομάζεται «ροπή αδράνειας». Πρόκειται ουσιαστικά για το πόσο αντιστέκεται ένα αντικείμενο στις αλλαγές της κίνησης – όσο μεγαλύτερη μάζα έχει ένα αντικείμενο και όσο πιο μακριά βρίσκεται η μάζα από το κέντρο περιστροφής, τόσο περισσότερο αντιστέκεται στην περιστροφή.

Το φράγμα των Τριών Φαραγγιών βρίσκεται 185 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας στο υψηλότερο σημείο του. Και όταν το φράγμα είναι γεμάτο, τόσο η τοπική μάζα όσο και η απόσταση αυτής της μάζας από τη γραμμή περιστροφής μας έχουν αυξηθεί. Με άλλα λόγια, η ροπή αδράνειας αυξάνεται, δημιουργώντας μια (πολύ πολύ μικρή) αντίσταση στην περιστροφή της Γης.

Για να δούμε πώς αυτό επιβραδύνει τη Γη, στη συνέχεια πρέπει να μιλήσουμε για τη στροφορμή. Πρόκειται ουσιαστικά για τη συνολική «ποσότητα» περιστροφής που έχει ένα αντικείμενο, η οποία εξαρτάται τόσο από την ταχύτητα περιστροφής όσο και από τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται η μάζα του αντικειμένου.

Ένα βασικό σημείο σχετικά με τη στροφορμή είναι ότι διατηρείται πάντα. Αυτό σημαίνει ότι η συνολική στροφορμή σε ένα σύστημα παραμένει η ίδια και δεν μπορεί να αλλάξει.

Οι παγοδρόμοι χρησιμοποιούνται συχνά ως ένας τρόπος για να εξηγήσουν πώς λειτουργεί αυτό. Με τα χέρια τους τεντωμένα, περιστρέφονται σχετικά αργά. Αν τραβήξουν όμως τα χέρια τους προς τα μέσα, επιταχύνονται δραματικά. Αυτό συμβαίνει επειδή η συνολική στροφορμή τους πρέπει να παραμείνει η ίδια.

Αν συμπιεστούν περισσότερο, μειώνουν την απόσταση της μάζας τους από τον άξονα περιστροφής. Αυτό σημαίνει ότι η ταχύτητά τους πρέπει να αυξηθεί προκειμένου να διατηρήσουν την ίδια στροφορμή.

Η ίδια διατήρηση της στροφορμής ισχύει και για το σύστημα Γη-Σελήνη, αλλά το αποτέλεσμα είναι αντίστροφο. Είδαμε νωρίτερα πώς η αλληλεπίδραση μεταξύ της Σελήνης και της Γης επιβραδύνει την περιστροφή της Γης. Προκειμένου να διατηρηθεί η συνολική «ποσότητα περιστροφής», αυτό σημαίνει επίσης ότι το σύστημα πρέπει να γίνει λιγότερο συμπαγές.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει – τα πειράματα που άφησαν στη Σελήνη οι αστροναύτες του Apollo δείχνουν ότι η Σελήνη απομακρύνεται από τη Γη κατά 3,8 εκατοστά ετησίως (που, παρεμπιπτόντως, είναι περίπου η ίδια ταχύτητα με την οποία μεγαλώνουν τα νύχια σας). Είναι το κοσμικό ισοδύναμο του πατινέρ που απλώνει τα χέρια του.

Η στροφορμή εξαρτάται τόσο από τη ροπή αδράνειας (αυτή είναι η αντίσταση στην περιστροφή, θυμάστε) όσο και από την ταχύτητα περιστροφής. Στην περίπτωση του φράγματος των Τριών Φαραγγιών, είδαμε ότι όταν είναι γεμάτο, το φράγμα αυξάνει την τοπική ροπή αδράνειας. Έτσι, για να διατηρηθεί η ίδια συνολική στροφορμή, η ταχύτητα περιστροφής της Γης πρέπει να μειωθεί. Γι’ αυτό το φράγμα επιβραδύνει την περιστροφή της Γης κατά 60 δισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου. «Η επίδραση άλλων μεγαλοκατασκευών μπορεί να είναι ακόμη μικρότερη», λένε οι Thomas και Dill.

Επισημαίνουν επίσης ότι άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες είχαν μεγαλύτερο αντίκτυπο στην περιστροφή της Γης από ό,τι τα Τρία Φαράγγια. «Η λίμνη Αράλ έχει χάσει περισσότερα από τα τέταρτα του όγκου του νερού της από το 1960», λένε.

Η Αράλη, που βρίσκεται ανάμεσα στο Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν, ήταν κάποτε η τρίτη μεγαλύτερη λίμνη στον κόσμο πριν οι Σοβιετικοί εκτρέψουν πολλά από τα ποτάμια που κάποτε την τροφοδοτούσαν για αρδευτικά έργα. Οι Thomas και Dill εκτιμούν ότι η προκύπτουσα επιβράδυνση της ταχύτητας περιστροφής της Γης ήταν πάνω από τρεις φορές μεγαλύτερη από την επίδραση της κατασκευής των Τριών Φαραγγιών.

«Η μετατόπιση του άξονα περιστροφής της Γης προς τον Καναδά λόγω της απώλειας μάζας πάγου στη Γροιλανδία είναι σημαντικά μεγαλύτερη», λένε οι Thomas και Dill. Εκτιμούν ότι οι αλλαγές που προκύπτουν στη διάρκεια της ημέρας είναι περίπου δέκα φορές μεγαλύτερες από ό,τι όταν γεμίστηκαν τα Τρία Φαράγγια.

Γιατί λοιπόν όλη αυτή η φασαρία;

Δεδομένης της απειροελάχιστης σημασίας αυτών των αλλαγών, γιατί έχει σημασία; Λοιπόν, προκειμένου να ελέγχουν τους δορυφόρους μας και να κατευθύνουν με επιτυχία τους ανιχνευτές που επισκέπτονται τους άλλους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος, οι διαστημικές υπηρεσίες πρέπει να γνωρίζουν τον προσανατολισμό και την περίοδο περιστροφής της Γης με πολύ μεγάλη ακρίβεια.

Οι ανεπαίσθητες αλλαγές που προκαλούνται τόσο από μεγαλοκατασκευές όπως τα Τρία Φαράγγια – όσο και, σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό, από τον τρόπο με τον οποίο αλλάζουμε τον φυσικό κόσμο γύρω μας – είναι αρκετά σημαντικές ώστε να αποπροσανατολίσουν τους ανιχνευτές αν δεν ληφθούν επαρκώς υπόψη.

Δεδομένων αυτών των σημαντικών επιδράσεων – πέραν των αλλαγών που προκαλούνται από τη Σελήνη, τους σεισμούς και άλλους θορύβους βαθιά μέσα στα έγκατα της Γης – δεν είναι περίεργο που οι επιστήμονες δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν τη Γη ως χρονόμετρο. Το δευτερόλεπτο δεν ορίζεται πλέον ως ένα κλάσμα της περιόδου περιστροφής της Γης. Αντίθετα, ορίζεται ως ο χρόνος που χρειάζεται ένα άτομο καισίου για να ταλαντωθεί λίγο περισσότερο από εννέα δισεκατομμύρια φορές.

Οι πρόγονοί μας μπορεί να χρησιμοποιούσαν τον πλανήτη κάτω από τα πόδια τους ως ένα γιγάντιο ρολόι, αλλά τελικά είναι ένα πολύ αναξιόπιστο ρολόι. Και όσο περισσότερο προσθέτουμε και αφαιρούμε από τον κόσμο, τόσο περισσότερο αυτό θα ισχύει.