Φαντάσου έναν επιστήμονα που αφιερώνει τη ζωή του στην παρατήρηση, στον έλεγχο, στην αμφιβολία, στα δεδομένα, στα πειράματα. Και μετά εμφανίζεται κάποιος και του λέει ότι όλα αυτά είναι περιττά, επειδή κάποτε μια σαύρα μίλησε.
Εκατοντάδες χρόνια επιστημονικής μεθόδου, χιλιάδες έρευνες, αμέτρητες ανακαλύψεις, και η τελική αντεπίθεση απέναντι στη λογική είναι μια σαύρα με άποψη.
Το αστείο δεν είναι ότι κάποιοι πιστεύουν τέτοιες ιστορίες. Ο άνθρωπος πάντα έπλαθε μύθους. Το αστείο είναι ότι τις παρουσιάζουν ως αποδείξεις. Λες και η λέξη «θαύμα» είναι συνώνυμο της λέξης «τεκμήριο».
Αν αύριο κάποιος ισχυριστεί ότι τον συμβούλεψε ένα χρυσόψαρο για τη φύση του σύμπαντος, θα γελάσουμε. Αν όμως η ιστορία είναι αρκετά παλιά και συνοδεύεται από φωτογραφίες αγίων και αρκετό λιβάνι, ξαφνικά μετατρέπεται σε πνευματική αλήθεια που δεν επιτρέπεται να αμφισβητηθεί.
Το πρόβλημα δεν είναι η φαντασία. Το πρόβλημα είναι όταν η φαντασία βαφτίζεται γνώση.
Η επιστήμη δεν λέει «πίστεψέ με». Λέει «δείξε μου». Δεν ζητά σεβασμό. Ζητά έλεγχο. Δεν φοβάται την αμφισβήτηση. Τη χρειάζεται. Γι' αυτό και προχωρά.
Αντίθετα, πολλές θρησκευτικές αφηγήσεις λειτουργούν ακριβώς ανάποδα. Ξεκινούν από το συμπέρασμα και μετά ψάχνουν ιστορίες για να το στηρίξουν. Η απόδειξη έρχεται πάντα μετά την πίστη, ποτέ πριν.
Και κάπως έτσι φτάνουμε στο σημείο όπου μια σαύρα που μιλάει θεωρείται σοβαρότερο επιχείρημα από τη βιολογία, η πίστη ανώτερη από τη λογική και το «Trust me bro» μεταμφιέζεται σε φιλοσοφία.
Ίσως τελικά το πιο αστείο δεν είναι ότι μια σαύρα μίλησε. Ίσως το πιο αστείο είναι ότι το μοναδικό πράγμα που δεν επιτρέπεται να μιλήσει σε αυτές τις ιστορίες είναι η κριτική σκέψη.
Υ.Γ.: Η επιστήμη πέρασε αιώνες προσπαθώντας να καταλάβει πώς λειτουργεί το σύμπαν. Η απάντηση των φανατικών ήταν ότι μια σαύρα το εξήγησε καλύτερα. Αν αυτό δεν είναι νίκη της σάτιρας, τότε δεν ξέρω τι είναι.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου