Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ (1683)

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ (1683)

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙO

Η αλήθεια είναι ότι η µάχη της Βιέννης το 1683 (δεδοµένου ότι υπήρχαν και άλλες µάχες σε άλλα έτη) ήταν η µάχη για την Ουγγαρία. Τον 15ο αιώνα η κληρονοµιά της τελευταίας κόρης του Αυτοκράτορα των Αψβούργων Albrecht, της Elizabeth, δηλαδή το στέµµα της Ουγγαρίας και της Τσεχίας ή αλλιώς οι κορώνες του Αγίου Στέφανου και του Αγίου Βάτσλαβ, περάσανε στη δυναστεία των Ιαγκιελόνων της Πολωνίας. Η Elizabeth η οποία είναι γνωστή στην Πολωνία ως Rakuszankα (δηλαδή η Αυστριακή) επελέγει να γίνει γυναίκα του βασιλιά της Πολωνίας Kazimierz Jagiellonczyk. Ηγεµόνας των δύο χωρών έγινε ο πρωτότοκος γιος του βασιλικού ζεύγους, Wladyslaw Jagiellonczyk, ένας άξιος διάδοχος του συνονόµατού του, επίσης Wladyslaw αλλά Warnenczyk, βασιλιά της Πολωνίας και της Ουγγαρίας, που πέθανε στη Βάρνα το 1444...

 

Από τότε, η αντιπαλότητα µεταξύ των Αψβούργων και των Ιαγγιελόνων για τους δύο θρόνους απέκτησε ένα βάναυσο χαρακτήρα. Ως αποτέλεσµα, σκοτώθηκε στη µάχη του Mochaczew ο τελευταίος Jagiellon - Λουδοβίκος Jagiellonczyk, που εγκαταλείφθηκε από τους ιππότες του κατά την πρώτη µάχη εναντίον των Τούρκων του Σουλεϊµάν του Μεγαλοπρεπούς. Το Ουγγρικό κράτος έσπασε τότε σε τρία µέρη και έγινε η πρώτη πολιορκία της Βιέννης από τους Τούρκους. Οι Αψβούργοι αφού δεν µπορούσαν να πάρουν το σύνολο της Ουγγαρίας, κατέλαβαν ότι απέµεινε από τον επιµερισµό -το Βασίλειο της Άνω Ουγγαρίας- δηλαδή κυρίως τη σηµερινή Σλοβακία.

Η Βούδα και η Πέστη έγιναν Τούρκικο κρατίδιο και η Siedmiogrod µια ξεχωριστή ηγεµονία, την οποία κυβερνούσε η ισχυρή οικογένεια Batory. Οι Ούγγροι µε µια σειρά από επαναστάσεις προσπάθησαν να ενώσουν και να επαναφέρουν το πρώην στέµµα του Αγίου Στεφάνου στα αρχικά του όρια π.χ. του Bocskay, Gabor Bethlen ή Ιµρέ Tokoly το 1683. Οι Ούγγροι κάθε φορά υπολόγιζαν στη συνδροµή των Πολωνών, λόγω της αιώνιας συµµαχίας τους. ∆υστυχώς, λόγω της εκ νέου προσβολής της Βιέννης το 1618 από Ούγγρους αντάρτες µε συµµάχους τους Τούρκους, η Πολωνία ενεπλάκη σε έναν πόλεµο µε την Τουρκία υποστηρίζοντας τους Αψβούργους στο πλαίσιο της λεγόµενης "Καθολικής αλληλεγγύης" που προωθούνταν από την Παπική αυλή.

Σε αντίποινα, οι Τούρκοι εισέβαλαν στην Πολωνία το 1620, ξεκινώντας στη Cecora τους Πολωνο- Τουρκικούς πολέµους του 17ου αιώνα . Το αποτέλεσµα ήταν η κατάρρευση του Kamieniec Podolski το 1672 και η δεύτερη µάχη στο Chocim το 1673. Τότε έλαµψε πλήρως το αστέρι του Sobieski ως ηγέτη και του άνοιξε το δρόµο για το θρόνο το 1674. Παρότι τα συµφέροντα των Αψβούργων στην Ευρώπη απείχαν πολύ από τα συµφέροντα της Πολωνίας, ο βασιλιάς Ιωάννης Γ' ήθελε να αναµετρηθεί µε τον ηγέτη του Βραδεµβούργου ώστε να πάρει πίσω την Πρωσία που είχε χάσει πρόσφατα (το 1658) αλλά αναγκάστηκε από τα γεγονότα και από τους συµµάχους να συνάψει το Μάρτιο του 1683 αµυντική συµµαχία µε την Αυστρία, Αυτοκρατορία των Αψβούργων, για την αντιµετώπιση πιθανών κινδύνων σε µια από τις δύο πρωτεύουσες: Κρακοβία ή Βιέννη.

"Είναι καλύτερα να πολεµάει κανείς σε µια ξένη χώρα χρησιµοποιώντας ξένα χρήµατα, παρά να υποφέρει τον εχθρό στο τόπο του», έγραψε στη γυναίκα του τη Marysieńkα ο βασιλιάς Jan III Sobieski. Εν τω µεταξύ, ο διοικητής του Τουρκικού στρατού Καρά Μουσταφά Kopruli, έλαβε από τον Σουλτάνο την άδεια να υποστηρίξει την επανάσταση των Ούγγρων και να πάρει το κάστρο Jawaryń -Gyor χωρίς να περάσει τα Αυστρο-Ουγγρικά σύνορα στον ποταµό Litawα.

Η εύκολη επιτυχία της επανάστασης και το µέγεθος των δυνάµεων που συγκεντρώθηκαν έκαναν το µεγάλο βεζίρη να θέλει να αποκτήσει την Βιέννη, πιστεύοντας ότι όπως και στην περίπτωση της Κωνσταντινούπολης, κατά την πτώση της θα καταρρεύσει και ολόκληρος ο Λατινικός κόσµος, ανοίγοντας παράλληλα διάπλατα το δρόµο στους Τούρκους για τη Ρώµη. "Στον εγωισµό του -όπως αναφέρουν οι Τούρκοι χρονικογράφοι- δεν έχει σκεφτεί ότι θα ξυπνήσει τον Λέοντα του Λέχισταν ". Έπεισε τον σουλτάνο να αλλάξει τις εντολές και τα αρχικά σχέδια για το τρέχον έτος του πολέµου και να πάει ένα βήµα παραπέρα στη Βιέννη, παρά την έλλειψη της κατάλληλης αναγνώρισης.

Η πτώση της Βιέννης θα βοηθούσε κατά τους υπολογισµούς του βεζίρη µια για πάντα στην επίλυση της υπόθεσης της Ουγγαρίας, ενώνοντας την υπό την εξουσία του Σουλτάνου, για τον οποίο θα αποτελούσε µια ισχυρή θέση στην Ευρώπη. Κάτι τέτοιο θα ήταν κυριολεκτικά µια απειλή για όλους, από τα Βαλκάνια µέχρι τα Πυρηναία, όπου θυµούνται ακόµη και σήµερα, σχεδόν 700 χρόνια µετά την Reconquista, δηλαδή η επανάκτηση της χερσονήσου από τους Μαυριτανούς Μουσουλµάνους. Κανείς δεν επιθυµούσε µια επανάληψη της ιστορίας και την εκ νέου καταστροφή. Μπορούµε να πούµε ότι για πρώτη φορά από τον Κάρολο τον Μέγα, η Ευρώπη υπήρξε µια ενιαία και συµπαγής ήπειρος µε σκοπό να υποστηρίξει µια από τις πρωτεύουσές της.

Το σύµβολο εκπλήρωσε το ρόλο του, αφηπνίζοντας τους πάντες. ∆εν είναι περίεργο λοιπόν, ότι γύρω από τη Βιέννη µαζεύτηκαν σχεδόν όλοι οι άρχοντες της Γερµανίας παρά τις πολυάριθµες διαµάχες µε τον Αυτοκράτορα, ακόµη και η Γαλλία ανέστειλε τη συµµαχία της µε την Τουρκία, στέλνοντας ένα µικρό, αλλά επίλεκτο σώµα εθελοντών, υπερασπιστών του Χριστιανισµού υπό την ηγεσία ενός από τους Kondeus. ∆εν αποτελεί έκπληξη λοιπόν, το πνεύµα της συνεργασίας όταν ο Καρά Μουσταφά υπερέβει τα όρια ενισχύοντας την Ουγγρική εξέγερση τουTokoly, ενώ εκπληκτική ήταν η ταχύτητα µε την οποία οι Σύµµαχοι είχαν συσπειρωθεί, και στάθηκαν στη Βιέννη προτού να πέσει.

Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Βιέννης, τους υπερασπιστές της πόλης βοήθησε το γεγονός ότι δεν σύµφερε τον Καρά Μουσταφά να αποκτήσει την Αυτοκρατορική πόλη µέσω της καταστροφής της. Είχε την πρόθεση να παραλύσει τους υπερασπιστές της, έτσι ώστε από το φόβο τους από µόνοι τους να παραδόσουν την πόλη. Για το λόγο αυτό κανόνιζε συνεχείς παρελάσεις µπροστά από τα τείχη της Βιέννης ώστε να παρουσιάσει τα εισερχόµενα στρατεύµατά του. Ήδη από τα µέσα του Ιουλίου του 1683 ο κλοιός της πολιορκίας γύρω από την πόλη είχε σφίξει, αποκόπτοντάς την από τον υπόλοιπο κόσµο και από όλες τις πληροφορίες.

Παράλληλα, δολοφονήθηκαν µε πολύ απάνθρωπο και προµελετηµένο τρόπο όλοι οι κατοίκοι των γύρω χωριών και πόλεων, όπως το Pertolsdorf ή το Wienerneustadt. Γι’ αυτό ήταν τόσο σηµαντικός ο ρόλος των κατασκόπων του βασιλιά, οι οποίοι περνούσανε µέσα από τα Τούρκικα στρατόπεδα µε το πρόσχηµα των διερµηναίων, µεταφέροντας στην πόλη ειδήσεις γεµάτες παρηγόρια. Χάρη σε αυτές, ο διοικητής της υπεράσπισης Starkenberg, απέρριψε περήφανα όλες τις κλήσεις προς παράδοση της πόλης, γνωρίζοντας ότι έτσι και αλλιώς θα έφερνε την καταστροφή.

Οι Τούρκοι που βρίσκονταν σε σύγκρουση µεταξύ τους, σε περίπτωση παράδοσης της πόλης, θα αντιµετώπιζαν την προοπτική της απώλειας των λαφύρων τα οποία ο πανούργος βεζίρης δεν ήθελε να µοιραστεί, και θα γινόταν πρωτοφανής λεηλασία της πόλης, την οποία ακόµη και ο Καρά Μουσταφά δεν θα µπορούσε να σταµατήσει. Παράλληλα, συνεχίζονταν οι εργασίες εξόρυξης κάτω από τις κύριες πύλες της Βιέννης. Η ανατίναξη και η κατάρευση των τοίχων σε µήκος περίπου 100 µέτρων, θα έφερναν την καταστροφή της πόλης. Η σιγουριά του Καρά Μουσταφά έσωσε την πόλη, επειδή περίµενε ότι µε την έκρηξη και µε την εισβολή στην πόλη, µετά την οποία δεν θα έµενε τίποτα αξιόλογο.

Είχε την ελπίδα ότι η πόλη τελικά θα παραδοθεί και έτσι θα πάρει τα πάντα. Ο Starkenberg το γνώριζε, για αυτό µε δεξιοτεχνία συνέχιζε τις διαπραγµατεύσεις για την παράδοση της πόλης µέχρι την τελευταία στιγµή. Και εκείνη τη στιγµή ήταν η ηµέρα της άφιξης των υπερασπιστών του Χριστιανικού κόσµου. Πράγµατι, σε χρόνο ρεκόρ συγκεντρώθηκε σχεδόν ολόκληρος ο στρατός των Γερµανών, από τον οποίο το τάγµα του πρίγκιπα Lubomirski αγωνιζόταν ήδη από τον Ιούνιο για τον Αυτοκράτορα, λαµβάνοντας µέρος στην πρώτη νικηφόρα µάχη της Μπρατισλάβας στις 29 / 8 / 1683.

Η είδηση της πολιορκίας της Βιέννης ήρθε στο Wilanow στις 16 Ιουλίου και ήδη στις 18 Ιουλίου ο βασιλιάς ξεκίνησε αυτοπροσώπως µε την αποστολή του για το Ταρνόβσκιε Γκούρυ της Σιλεσίας, µέσω Κρακοβίας και Czεstochowaς, όπου σταµάτησε και προσευχήθηκε για την ευηµερία ολόκληρου του ταξιδιού, στον ιερό ναό των Πολωνών Jasna Gora. Στη Σιλεσία τον αποδέχτηκαν ως βασιλιά τους, λόγω της κοινής γλώσσας και των εθίµων. Ποτέ ξανά, δεν εκδηλώθηκαν τόσο ξεκάθαρα οι Πολωνικές ρίζες της Σιλεσίας και η προσκόλλησή της στην Πολωνία. Αυτό προκάλεσε τις υποψίες και την επαγρύπνηση των Αυτοκρατορικών αξιωµατούχων.

Οι οποίοι δεν δίστασαν να αναφέρουν ότι ο βασιλιάς Ιωάννης είχε σκοπό να του στερήσει µια επαρχία της Αυτοκρατορίας. Αυτό χειροτέρεψε τις ήδη προβληµατικές συµµαχικές σχέσεις. Αλλά περισσότερη ανησυχία προκάλεσαν στον Leopold ΙΙΙ οι πληροφορίες για το γάµο του Ιακόβ, µεγαλύτερου γιου του βασιλιά, µε την κόρη του Αυτοκράτορα και την τοποθέτησή του στο θρόνο της Ουγγαρίας, το οποίο επιθυµούσε ο Τόκολυ και οι αντάρτες του. Ο Πολωνικός στρατός ξεκίνησε από δύο κατευθύνσεις προς τον ∆ούναβη: από την ανατολή υπό τις εντολές του ηγέτη Mikołaj Sieniawski και από το κέντρο υπό τον βασιλιά και τον ηγέτη Stanislaw Jablonowski.

Στο κάστρο Stettelberg, κοντά στην πόλη Brno, έγινε η κύρια συνάντηση των ηγετών, κατά την οποία ο αρχηγός του Αυτοκρατορικού στρατού ο Κάρολος Λοτάρυνσκι εκ’ µέρους όλων των ηγετών της Γερµανίας που είχαν συγκεντρωθεί, παρέδωσε στον Ιωάννη ΙΙΙ τα διακριτικά του Ανωτάτου ∆ιοικητή ολόκληρης της εκστρατείας. Λαµβάνοντας υπόψη ότι µέχρι πρόσφατα ήταν ο αντίπαλός του για το στέµµα της Πολωνίας στις εκλογές του 1674, έγινε µια πραγµατικά ιπποτική χειρονοµία µε το πρόσχηµα της αντιµετώπισης ενός "µεγάλου κίνδυνου". Η µάχη είχε προγραµµατιστεί για δύο ηµέρες, ξεκινόντας από την Κυριακή, µετά τη Θεία Λειτουργία που θα έπρεπε να παρακινήσει τα στρατεύµατα στην αφοσίωση και στη γενναιότητα στην επίθεση.

Τη δεύτερη ηµέρα, µετά την κατάκτηση των γύρω λόφων, θα γινότανε µια τελική επίθεση από το ιππικό όλων των συµµάχων, µαζί µε τους θρυλικούς και µέχρι τότε αήττητους, τουλάχιστον στον αγώνα κατά των Τούρκων, Ουσάρους της Πολωνίας. Συνολικά, το στρατό του βασιλιά Ιωάννη Γ' αποτελούσαν οι 3247 Ουσάροι, οι 8400 θωρακισµένοι και οι 2500 του ελαφρού ιππικού. ∆ηλαδή, συνολικά 14.200 ιππείς και 12.300 πεζικό, µαζί µε 30 πυροβόλα υπό τον Martin Katski. Οι δυνάµεις της Αυτοκρατορίας και των λαών των Γερµανικών κρατιδίων ήταν ισάριθµες, δηλαδή περίπου 20.000 ιππείς και πεζικό.

Το σύνολο των Χριστιανικών δυνάµεων αποτελούνταν από 76.000 ιππικού και πεζικού µαζί, συν τους υπερασπιστές των τειχών της Βιέννης αλλά µόνο µε 30 Πολωνικά άρµατα, τα οποία µε υπεράνθρωπη προσπάθεια µεταφέρονταν όλη τη νύχτα πάνω στις πλάτες του πεζικού µέσα από το δάσος της Βιέννης και το µεσηµέρι εµφανίστηκαν στο πεδίο της µάχης, προκαλώντας τεράστιο ενθουσιασµό µεταξύ των Συµµάχων. Στις 12 Σεπτεµβρίου, τα ξηµερώµατα της Κυριακής, τα Αυτοκρατορικά στρατεύµατα ξεκίνησαν τη µάχη κατά µήκος του ∆ούναβη, στις πύλες της Βιέννης. Ξεκίνησαν από εκεί, επειδή οι Τούρκοι εκεί περίµεναν µια επίθεση και δεν υπήρχε λόγος να τους διαψεύσει κανείς στις προσδοκίες αυτές.

Η µεγάλη έκπληξη ήρθε αργότερα και βρήκε τον Καρά Μουσταφά απροετοίµαστο. Στο λόφο Kahlenberg υψώθηκε µια τεράστια σηµαία µε ένα λευκό σταυρό επί ερυθρού πεδίου, η οποία από τότε έγινε το έµβληµα της Βιέννης. Μέχρι το µεσηµέρι, η επίθεση γινόταν µε µεγάλη γενναιότητα και θάρρος και απέβαλλε τους Τούρκους από τις περιµετρικές τάφρους. Το πρωί, ξεκίνησαν τα στρατεύµατα των Γερµανών υπό την ηγεσία του πρίγκιπα Waldeck υποβοηθώντας το κέντρο της επίθεσης. Οι Τούρκοι πείστηκαν ότι αυτή ήτανε η κύρια επίθεση και γύρω στο µεσηµέρι έστειλαν εκεί τα στρατεύµατα των Γενιτσάρων.

Όταν το µεσηµέρι ξεκίνησε να αναδύεται από το ∆άσος της Βιέννης το πεζικό της Πολωνίας, η έκπληξη των Τούρκων ήταν τόσο µεγάλη που ήταν πλέον αργά να αντιδράσουν. Οι σύµµαχοι υποδέχτηκαν την άφιξη των Πολωνικών στρατευµάτων πανηγυρικά. Εκείνη την ηµέρα το «Polnische wirnschaft» σήµαινε τον ερχοµό πάνω στην ώρα. Προς µεγάλη έκπληξη της πολωνικής πλευράς, αντί για πεδιάδα που είχαν στο χάρτη τους, προς την πόλη απλωνόταν το φάσµα των λόφων Grinzig, τα οποία θα έπρεπε να κατακτήσουν. Πιθανώς για το σκοπό αυτό θα έχαναν το υπόλοιπο της ηµέρας, για την οποία είχαν προγραµµατίσει το πρώτο µέρος της µάχης, αλλά η απίθανη τύχη βοήθησε τα Χριστιανικά στρατεύµατα.

Ο Καρά Μουσταφά, παραβλέποντας και τη µάχη και τον κανόνα της µη αναδιάταξης του στρατού κατά τη διάρκεια αυτής, αποφασίζει να µετακινήσει το ιππικό των spahis και τους Γενίτσαρους στην αριστερή πτέρυγα που απειλείται από τους Πολωνούς. Με αυτό τον τρόπο δηµιούργησε ένα καζάνι µε στρατεύµατα που κινούνται προς αντίθετες κατευθύνσεις. Κάποιοι από τους Τούρκους πείστηκαν, ότι ο επικεφαλής αποφάσισε να αποσύρει τους Γενίτσαρους και ετοιµάζεται να υποχωρήσει και έσπευσαν σε φυγή, πιστεύοντας ίσως ότι ήθελε να τους θυσιάσει ώστε να σωθεί η εκλεκτή φρουρά του, όπως αρκετές φορές συνέβαινε και στο παρελθόν.

Αυτή τη σύγχυση είδε ο Sobieski από το δηµοφιλές εκείνη την εποχή τηλεσκόπιό του και αµέσως άλλαξε το σχέδιο µάχης, προετοιµάζοντας το αποφασιστικό χτύπηµα του ιππικού για το ίδιο βράδυ. Όσοι µπορούσαν να ιππεύσουν καβάλησαν τα άλογα για να σταθούν στο µεγαλύτερο σχηµατισµό του αιώνα. Την έναρξη έκαναν τα τάγµατα του Zdziechowski και του Zadzik, τα οποία έλεγξαν τη χρησιµότητα του πεδίου για την επίθεση του ιππικού. Μετά την επιστροφή τους, µε σινιάλο του βασιλιά οι Ουσάροι ξεκίνησαν για την τελευταία επίθεσή στην ιστορία τους. Το θέαµα λένε, ήταν τόσο εντυπωσιακό και όµορφο που οι Γερµανοί ιππείς σταµάτησαν τα άλογα για να παρακολουθήσουν.

Ο φτερωτός στρατός µε την απίστευτη οµαλότητα άνοιγε σε σχήµα βεντάλιας κατεβαίνοντας το λόφο. Όλοι περίµεναν το θανάσιµο χτύπηµα στους Τουρκικούς spahis από τις πεντάµετρες λόγχες των Ουσάρων. ∆υστυχώς για τους Τούρκους το χτύπηµα το άντεξαν µόνο οι πιο γενναίοι. Χιλιάδες έσπευσαν σε φυγή, αφήνοντας ένα τεράστιο κενό στη γραµµή. Ολόκληρη η πρώτη γραµµή από τους θαρραλέους Άραβες ιππείς, στους οποίους η τιµή δεν επιτρέπει να αποχωρήσουν από το πεδίο της µάχης, σκοτώθηκε ή τραυµατίστηκε κατά την πρώτη επίθεση. Μετά από αυτό ξεκίνησαν όλα τα στρατεύµατα των Γερµανών και της Αυτοκρατορίας.

Οι Πολωνοί διέρρηξαν πρώτοι το Τουρκικό στρατόπεδο, αρπάζοντας τα περισσότερα και τα καλύτερα λάφυρα. «Στους ανθρώπους του Αυτοκράτορα και στους Γερµανούς λίγα µείναν» έγραψε ο Sobieski στη σύζυγό του τη Marysieńkα. Εκείνο το βράδυ ο Sobieski έµεινε στις σκηνές του Μεγάλου Βεζίρη, ο οποίος «δραπέτευσε µόλις µε ένα πουκάµισο, αφήνοντας τα πάντα πίσω. Εγώ είµαι ο διάδοχός του», έγραψε σαρκαστικά ο βασιλιάς Ιωάννης Γ'. Η µάχη συνεχίστηκε µέχρι αργά τη νύχτα, ώσπου επικράτησε σιωπή. Τα ξηµερώµατα όλοι ξύπνησαν µε τον ήχο του κανονιού και οι Βιεννέζοι άνοιξαν τις πύλες της πόλης για να υποδεχτούν τους σωτήρες τους. Από το Βορρά εισέρχονταν οι Αυστριακοί.

Από τα δυτικά, ο Πολωνικός στρατός υπό την ηγεσία του Sieniawski και του Jablonowski . Αλλά όλοι ήθελαν να δουν τον Πολωνό Βασιλιά που ερχόταν επικεφαλής. Παρά τις Αυτοκρατορικές απαγορεύσεις, ο λαός της Βιέννης υποδέχτηκε τον σωτήρα του µε επευφηµίες και χειροκροτήµατα και στην εκκλησία του Αγίου Στεφάνου, δηλαδή στον κύριο καθεδρικό ναό της Βιέννης, ένας ντόπιος πάστορας άνοιξε το Ευαγγέλιο και διάβασε τη φράση: "Και έφτασε ένας άνθρωπος που αποστάλθηκε από τον Θεό, Ιωάννης ήταν το όνοµά του" και όλοι ήξεραν σε ποιον αναφερόταν. Ο βασιλιάς εκείνη την ηµέρα σαν άλλος Καίσαρας έστειλε µια επιστολή στον Πάπα, που περιείχε τέσσερις λέξεις: «Veni, Vidi, Deus vicit» δηλαδή «ήλθαµε, είδαµε και ο θεός κατέκτησε».

Η µάχη τελείωσε, η Βιέννη σώθηκε και η Ευρώπη παρέµεινε ασφαλής µε την καταστολή των Τούρκων, που τιµωρήθηκαν για την αλαζονεία τους και κατασπαράχτηκαν. Η δεύτερη πράξη της τραγωδίας τους έγινε κοντά στο Parkany, ένα κάστρο στις όχθες του ∆ούναβη, όπου για τρεις ηµέρες µάχονταν τα στρατεύµατα. Στις 7 Οκτωβρίου νικήθηκε ο Πολωνικός στρατός. Παρά λίγο να σκοτωνόταν εκεί και ο βασιλιάς. Αντί αυτού σκοτώθηκε ο άρχοντας του Pomorze - Denhof . Η 8η Οκτώβρη τελείωσε µε ισοπαλία. Μόνο όταν στις 9 Οκτωβρίου ήρθαν όλα τα Αυτοκρατορικά στρατεύµατα, η ήττα του Τουρκικού στρατού ήταν ολοκληρωτική και διώξαν τους Τούρκους πέρα από το ∆ούναβη.

Τότε ήταν που άρχισε η επανάσταση των Ούγγρων, δηλαδή οι µάχες για την απελευθέρωση της Ουγγαρίας. «Μας αντιµετωπίζουν εδώ σαν να µη µας γνωρίζουν» - γράφει λίγες ηµέρες µετά τη νίκη ο Sobieski στην Marysienka και δίνει σινιάλο επιστροφής στην πατρίδα. Όταν ο βασιλικός στρατός αποχώρησε, έφθασε καθυστερηµένα ο στρατός της Λιθουανίας ληστεύοντας τους Ούγγρους στο δρόµο. Οι πράξεις αυτές στάθηκαν εµπόδιο στα σχέδια του Ιωάννη Γ' σχετικά µε τον Ουγγρικό θρόνο.

Οι πόλεις Sabinow και Preszow παραδόθηκαν στον Sobieski. Οι πόλεις Spisz και Κρακοβία υποδέχτηκαν το βασιλιά µε ζητωκραυγές ενώ στις πύλες της πρωτεύουσας περίµενε το βασιλιά η βασίλισσα Marysienka µε τα παιδιά τους. Η Πολωνία, η Λιθουανία και η Ρωσία γιόρτασαν τη τελευταία κοινή τους νίκη, «την οποία θα θυµούνται στους επόµενους αιώνες».

ΟΙ ΦΤΕΡΩΤΟΙ ΟΥΣΑΡΟΙ

«Είναι ιπποτισμός χωρίς προηγούμενο, είναι σθένος και μεγαλείο σε σημείο που είναι αδύνατο να φανταστεί κάποιος». Oι εντυπωσιακότεροι ίσως ιππείς της ιστορίας, οι Πολωνοί "Φτερωτοί" Ουσάροι, οφείλουν το όνομά τους σε μία κατασκευή που φορούσαν στην πλάτη τους, η οποία έφερε φτερά αετού. Όσον αφορά στο Πολωνικό ιππικό και ιδιαίτερα τους Φτερωτούς Ουσάρους, αναγνωρίζονται ως μια από τις πλέον επίλεκτες - αξιόμαχες και γενναίες στρατιωτικές ομάδες που συστάθηκαν ποτέ. Αυτοί οι τολμηροί, γενναίοι και σκληροτράχηλοι πολεμιστές κυριάρχησαν στην Ευρώπη επί δύο αιώνες, νικώντας σε μάχες στρατούς τριπλάσιους σε μέγεθος, έχοντας ως εξοπλισμό μια λόγχη, ένα εντυπωσιακό ζεύγος πτερύγων στην πλάτη και μια εξίσου εντυπωσιακή πανοπλία.

Oι Ουσάροι εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στα Βαλκάνια. Σύμφωνα με κάποιους μελετητές, ο όρος Ουσάρος προέρχεται από τους Βυζαντινούς Χωσάριους, ένα είδος ελαφρού ιππικού - ανιχνευτών, που όπως υπονοεί το όνομά τους ήταν ειδικευμένοι στις ενέδρες ("Χωσιές"). Ωστόσο, ο όρος καθιερώθηκε περισσότερο με τη χρήση του από το ελαφρύ Σερβικό ιππικό του 14ου αιώνα, όταν και ο τύπος αυτός άρχισε να "εξάγεται" εκτός Βαλκανίων, πρώτα στην Ουγγαρία και στη συνέχεια σε άλλες γειτονικές χώρες. Στην Πολωνία οι πρώτοι Oυσάροι έφθασαν το 1503 και ήταν αρχικά Oύγγροι μισθοφόροι, τους οποίους προσέλαβε το πολωνικό "κοινοβούλιο" (Σεμ). 

Στη συνέχεια, αρκετοί Πολωνοί και Λιθουανοί (καθώς η Λιθουανία είχε σχηματίσει κοινό με την Πολωνία αυτήν την περίοδο), εντυπωσιασμένοι από αυτό το ιδιότυπο μέσο ιππικό, που ήταν πολύ πιο ταχυκίνητο από το τυπικό λογχοφόρο ιππικό, αλλά διέθετε σχεδόν την ίδια ισχύ κρούσης, άρχισαν να εξοπλίζονται με παρόμοιο τρόπο. Οι Ουσάροι εμφανίσθηκαν στο προσκήνιο στις αρχές του 16ου αιώνα, ως τo επίλεκτο τμήμα ενός αξιόμαχου στρατού υπό τον Ούγγρο βασιλέα Stefan Bathory, ο οποίος πολέμησε τους Τούρκους μαζί με τον Βλάντ τον Ανασκολοπιστή (μετέπειτα γνωστό ως κόμη Δράκουλα). 

 

Αυτός ουσιαστικά δημιούργησε την εν λόγω ιππική δύναμη, καθότι αφού στρατολόγησε Πολωνούς και Λιθουανούς αγρότες, τους εκπαίδευσε με σκοπό να ενισχύσουν την άμυνα στην πλευρά της Ανατολικής Ευρώπης. Tα επόμενα 200 χρόνια, αυτοί οι απλοί αγρότες μετατράπηκαν σε αιχμή του δόρατος του Πολωνικού στρατού, δημιουργώντας έναν μύθο γύρω από το όνομά τους, έχοντας κυριολεκτικά συντρίψει κάθε αντίπαλο που αντιμετώπισαν στο πεδίο της μάχης. Τα κατορθώματα των Ουσάρων «μιλούν από μόνα του». Το 1577 διέλυσαν τον Γερμανικό στρατό στην μάχη του Lubieszów, εξαπολύοντας κεραυνοβόλα επίθεση εναντίον δύναμης 12.000 ανδρών, συντρίβοντάς τους στην κυριολεξία.

Είναι αξιοσημείωτο ότι στην εν λόγω μάχη οι απώλειες του Πολωνικό – Λιθουανικού Συνασπισμού ανήλθαν σε περίπου 88 άνδρες και οι περισσότεροι εξ’ αυτών δεν ήσαν καν Ουσάροι. Αυτά τα γηγενή συντάγματα Πολωνών και Λιθουανών είχαν ιδιαίτερα εντυπωσιακές επιδόσεις στις μάχες της Όρσα και του Όμπερτιν (1514 και 1531 αντίστοιχα) και αυτό είχε ως συνέπεια σιγά-σιγά οι Ουσάροι "Ουγγρικού τύπου" να αντικαταστήσουν τους παλαιότερους τύπους βαρέος ιππικού στους Πολωνικούς στρατούς. Aν και αρχικά οι Oυσάροι ήταν απλώς μέσο ιππικό, με μέτρια ή και ανύπαρκτη θωράκιση και ξύλινες ασπίδες, οι Πολωνοί εξέλιξαν σύντομα το "νέο" όπλο τους σε ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό βαρύ ιππικό κρούσης.

Αυτοί οι "Towarzysz Husaria" (σύντροφοι Ουσάροι) ήταν γεννήματα της ανώτερης τάξης της πολωνικής κοινωνίας, μίας τάξης ευγενών που, όμως, ήταν πολύ πιο εκτεταμένη στην Πολωνία απ' ό,τι στη Δυτική Ευρώπη την ίδια εποχή (περίπου 10% του πληθυσμού, έναντι 1% που ήταν το σύνηθες σε άλλες χώρες). Tο κοινό της Πολωνίας - Λιθουανίας, μία πρωτόλεια μορφή δημοκρατικής (έστω, αριστοκρατικής) κοινωνίας στα χρόνια που ακολούθησαν το Μεσαίωνα, είχε τη δυνατότητα να στρατολογεί μεγάλους αριθμούς από αυτούς τους έξοχους ιππείς, καθώς σε όλες τις χώρες και όλες τις εποχές το ιππικό ήταν το κατεξοχήν σώμα των αριστοκρατών και των "ευγενών".

H δραματική αλλαγή στη λειτουργία των Ουσάρων προέκυψε σταδιακά, μέσα στο πρώτο μισό του 16ου αιώνα. Oι νεαροί Πολωνοί και Λιθουανοί ευγενείς άρχισαν να υιοθετούν ισχυρές πανοπλίες, κυρίως θώρακες, καθώς και ιδιαίτερα περίτεχνα κράνη. Στον οπλισμό των Ουσάρων από την εποχή αυτή, πέρα από τη λόγχη που ήταν εκ των ων ουκ άνευ, εντάχθηκαν και διάφορα δευτερεύοντα όπλα, όπως ιππικές σπάθες, κεφαλοθραύστες, τσεκούρια, ακόμη και ακόντια, και σε ορισμένες περιπτώσεις και τόξο με βέλη, το τελευταίο ιδιαίτερα μεταξύ των Λιθουανών. Την ίδια εποχή άρχισαν να υιοθετούν τα φτερά που θα τους έδιναν το μοναδικό χαρακτήρα τους μέσα στα επόμενα χρόνια.

Αρχικά φαίνεται ότι είχαν υιοθετήσει τη συνήθεια των (κυρίως Σέρβων) Ντελήδων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας να φέρουν μεγάλα, περίτεχνα βαμμένα φτερά στις στολές τους. Oι Ουσάροι υιοθέτησαν μία κατασκευή που προσαρμοζόταν στο θώρακα στο πίσω μέρος. Πάνω σε αυτήν προσαρμόζονταν σειρές φτερών, συνήθως αετών, αλλά και στρουθοκαμήλων και άλλων μεγάλων πουλιών. Σε πολλές περιπτώσεις, τα φτερά αυτά ήταν βαμμένα, συνήθως κόκκινα, αλλά και κυανά ή πράσινα. Επίσης, οι Ουσάροι άρχισαν να συμπληρώνουν το ντύσιμό τους με δέρματα ζώων, συνήθως λεοπάρδαλης, τίγρης, λιονταριού ή αρκούδας.

O συνδυασμός των επιβλητικών φτερών, με τα δέρματα άγριων ζώων και παράλληλα με τις εξαιρετικά περίτεχνες πανοπλίες και περικεφαλαίες που άρχισαν να χρησιμοποιούν οι Πολωνοί ευγενείς, έδωσε στους Ουσάρους μία εμφάνιση που δεν προσομοίαζε σε κανένα άλλο έφιππο σώμα της εποχής - οποιασδήποτε εποχής, για να είμαστε ακριβείς. H χρήση των φτερών αποτελεί ένα μυστήριο. Πέρα από τη χρησιμότητά τους ως διακοσμητικού στοιχείου, που ξεχώριζαν ένα επίλεκτο σώμα ιππέων από τους υπόλοιπους, κατά καιρούς διάφοροι μελετητές έχουν προτείνει και πιο πρακτικές εξηγήσεις.

Σύμφωνα με κάποιους, η κατασκευή των φτερών είχε την ιδιότητα, όταν ο Ουσάρος ξεκινούσε να καλπάζει προετοιμαζόμενος για την τελική έφοδο, να παράγουν έναν οξύ, συριστικό ήχο καθώς ο άνεμος περνούσε ανάμεσά τους. Κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι οι Πολωνοί και Λιθουανοί υιοθέτησαν τα φτερά ως αντίμετρο για την απειλή που αντιπροσώπευαν οι Τάταροι, που χρησιμοποιούσαν εκτενώς τα λάσο τους για να αρπάζουν και να ρίχνουν κάτω από το άλογο τους αντιπάλους τους. H πιο ευλογοφανής εξήγηση είναι ότι τα φτερά χρησίμευαν περισσότερο στον εκφοβισμό των αντιπάλων των Oυσάρων.

Σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα σωματώδη (16 με 18 παλάμες ψηλά) άλογα, τα περίτεχνα κράνη με λοφία και τα δέρματα άγριων ζώων, τα φτερά έδιναν στους Ουσάρους μία εξωπραγματική όψη που τρομοκρατούσε τους αντιπάλους. H έφοδος ενός σώματος φτερωτών Ουσάρων με τη λόγχη, ήταν ένα θέαμα εκπληκτικής ομορφιάς, αρκεί ο παρατηρητής να μην ήταν στην πλευρά που δεχόταν την κρούση. Σε αυτήν την περίπτωση, ο χαρακτηρισμός που θα χρησιμοποιούσε, αρκεί να επιβίωνε, ήταν "θανάσιμο".

H μεταμόρφωση των Ουσάρων από μία εντυπωσιακή, αλλά απείθαρχη συγκέντρωση ικανών ιππέων σε έναν απόλυτα πειθαρχημένο μάχιμο σχηματισμό, που ήταν ικανός να συντρίψει οποιαδήποτε παράταξη, πραγματοποιήθηκε από το δούκα Στέφανο Μπάτορι της Τρανσυλβανίας, τον οποίο οι Πολωνοί επέλεξαν για βασιλιά το 1576. Mε την εμπειρία αγώνων κατά των Οθωμανών, ο Μπάτορι συνεισέφερε τα μέγιστα στη μεταμόρφωση των Ουσάρων στο ασυναγώνιστο ιππικό που έμελλε να κυριαρχήσει για έναν αιώνα στα πεδία των μαχών της ανατολικής Ευρώπης.

H λόγχη, που έφθανε έως και τα 5 μέτρα, κόντυνε στα 3, το δευτερεύον όπλο καθιερώθηκε να είναι το σπαθί και όχι το τόξο, οι βαριοί θώρακες αντικαταστάθηκαν με ελαφρύτερους και ημιθωράκια (που κάλυπταν μόνο την εμπρόσθια πλευρά του ιππέα) και τα βαριά κράνη που κάλυπταν ολόκληρο το κεφάλι του ιππέα, αντικαταστάθηκαν με ελαφρύτερα. Δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στην εμπέδωση πειθαρχίας και στο συντονισμό των ιππέων κατά την κρούση, με αποτέλεσμα οι Ουσάροι να καταστούν το καλύτερο ιππικό της εποχής τους. H "χρυσή εποχή" των Πολωνών Ουσάρων ξεκίνησε με τη μάχη του Λιούμπεζοφ το 1577. Ο οπλισμός των Ουσάρων περιελάμβανε:

- Λόγχη: Oι Πολωνοί Ουσάροι είχαν υιοθετήσει τη μακριά ιππική λόγχη που είχε μήκος έως και πεντέμισι μέτρα, ωστόσο στη συνέχεια και ιδιαίτερα από την εποχή των μεταρρυθμίσεων του Μπάτορι και μετά, εξοπλίσθηκαν με αρκετά κοντύτερες λόγχες, που αύξαναν την ευελιξία και την αποτελεσματικότητά τους στο πεδίο της μάχης. Καθώς οι Ουσάροι κυριολεκτικά έκαναν επίδειξη πλούτου και κοινωνικής ισχύος μέσα από τον εξοπλισμό τους, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου η ατσάλινη αιχμή ήταν διακοσμημένη με χρυσά μοτίβα. Πάντως, αυτή ήταν μία ακραία περίπτωση επίδειξης πλούτου και δεν συνηθιζόταν από την πλειονότητα των Ουσάρων.

- Σπαθί: Δύο ειδών σπαθιά ήταν δημοφιλή μεταξύ των Ουσάρων κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 16ου αιώνα και του πρώτου μισού του 17ου. Tο πρώτο ήταν ένας τύπος ιππικής σπάθης με λεπίδα ελαφρά κυρτή. Aυτή χρησιμοποιούνταν για τα τυπικά "ιππικά" χτυπήματα, δηλαδή, θλαστικά χτυπήματα με φορά από πάνω προς τα κάτω. O δεύτερος τύπος ονομαζόταν pallasz (πάλα) και ήταν ένα αρκετά ιδιότυπο σπαθί, αφού ήταν δυνατό να χρησιμοποιηθεί μόνο ως νυκτικό όπλο. Είχε ιδιαίτερα καλές επιδόσεις εναντίον θωρακισμένων αντιπάλων, αφού μπορούσε να διατρήσει θώρακα με σχετική ευκολία. Tο σπαθί αυτό φερόταν περασμένο σε ειδική θήκη στη σέλα.

- Πιστόλες: Από τις αρχές του 17ου αιώνα οι Ουσάροι άρχισαν να φέρουν και πιστόλες. Aν και η τακτική χρήση τους δεν έχει ξεκαθαριστεί επαρκώς, φαίνεται ότι οι πλέον εύποροι Ουσάροι έφεραν όσες πιστόλες μπορούσαν να κουβαλήσουν: δύο περασμένες στη ζώνη τους, μία έως δύο στη σέλα και άλλες δύο σε θήκες στις μπότες τους. Προφανώς οι πιστόλες αντικατέστησαν το τόξο και τα βέλη στο οπλοστάσιο του Ουσάρου. 

- Θώρακας: Tο εντυπωσιακότερο στοιχείο του εξοπλισμού ενός Ουσάρου ήταν ο περίτεχνος θώρακάς του. Σύμβολο κοινωνικής και οικονομικής ισχύος, η πανοπλία ήταν φτιαγμένη από τους καλύτερους τεχνίτες της ανατολικής Ευρώπης και πολύ συχνά έφερε λεπτομέρειες από χρυσό και άλλα πολύτιμα μέταλλα. Συχνά οι Ουσάροι φορούσαν ημιθωράκια, τα οποία κάλυπταν μόνο το στήθος. Στην πλάτη υπήρχε πάντα προσαρμοσμένη μία κατασκευή με ξύλινο σκελετό και μεταλλικά, καθώς και χρυσά επιθέματα, πάνω στην οποία προσαρμόζονταν τα φτερά που έδιναν το όνομά τους στους Ουσάρους.

Για έναν ολόκληρο αιώνα, έως και τη μάχη του Λβοβ το 1673 και ως τη δεύτερη πολιορκία της Βιέννης το 1683, όπου οι Πολωνοί Ουσάροι κυριολεκτικά εξόντωσαν μία σαφώς υπέρτερη αριθμητικά Οθωμανική δύναμη, οι "φτερωτοί καβαλάρηδες" ήταν ο καθοριστικός παράγοντας στο πεδίο της μάχης. Το 1601, χίλιοι Ουσάροι νίκησαν μια Σουηδική δύναμη ιππικού τέσσερις φορές μεγαλύτερη σε μέγεθος. Στη μάχη του Kircholm τέσσερα χρόνια αργότερα, 1.000 Ουσάροι επιτέθηκαν στο Σουηδικό πεζικό που αριθμούσε 11.000 στρατιώτες και κανόνια και όλως παραδόξως, παρά το παράλογο της αποστολής, οι Ουσάροι συνέτριψαν οτιδήποτε συναντούσαν στο διάβα τους. 

Και όχι μόνο νίκησαν, αλλά κατέσφαξαν όλες τις μονάδες πεζικού αναγκάζοντάς τους να εγκαταλείψουν το πεδίο της μάχης. Ακόμη εντυπωσιακότερο κατόρθωμα αποτελεί το γεγονός ότι το 1610 στην μάχη του Klushino, 4.000 Ουσάροι εκμηδένισαν στράτευμα 40.000 Σουηδών και Ρώσων. Αυτό όμως που είναι ακόμη πιο εντυπωσιακό ενισχύοντας περαιτέρω την φήμη τους, είναι ο εξοπλισμός μάχης που έφεραν. Κατ’ αρχάς ως προστασία φορούσαν ενισχυμένο αρθρωτό μεταλλικό θώρακα, την στιγμή κατά την οποία οι περισσότεροι Ευρωπαϊκοί στρατοί καταργούσαν την βαριά θωράκιση, δίδοντας έμφαση στα πυροβόλα όπλα (παθητική άμυνα). 

Ως βασικό όπλο χρησιμοποιούσαν την kopia που ήταν λόγχη το μήκος της οποίας εκυμαίνετο από 4,5 έως 6.2 μέτρα. Επιπρόσθετα έφεραν εγχειρίδιο (koncerz) ξίφος (szabla) και ενίοτε πιστόλι, αρκεβούζιο (bandolet) ή ακόμη και τόξο. Ενώ τα όπλα και η πανοπλία ήταν αναμφισβήτητα απαραίτητα, οι Φτερωτοί Ουσάροι, ήθελαν να εξασφαλίσουν ότι η εν γένει εμφάνισή τους θα προκαλούσε δέος στον εχθρό, εξασφαλίζοντας το ψυχολογικό πλεονέκτημα. Έτσι η πανοπλία τους ήταν σκουρόχρωμη και καλογυαλισμένη, ώστε να λάμπει στο φως του ήλιου (οι περισσότεροι ιππότες της Αναγέννησης εποχής προτιμούσαν σκουρόχρωμη πανοπλία, επειδή ήταν ανθεκτικότερη στην σκουριά). 

Έφεραν έντονα εραλδικά χρώματα και είχαν γιγαντιαία φτερά δεμένα στις πλάτες τους τα οποία προέρχονταν από στρουθοκάμηλο, ή αετό και ήσαν κολλημένα σε ξύλινα τοξωτά πλαίσια προκαλώντας ένα τρελό σφύριγμα ενόσω εφορμούσαν στον εχθρό με περίπου είκοσι μίλια ανά ώρα. Οι Ουσάροι ήσαν άριστα εκπαιδευμένοι, δυνάμενοι να αλλάζουν τάχιστα κατεύθυνση κατά την επίθεση, να μεταβάλλουν τον σχηματισμό τους και κατόπιν να περικυκλώνουν τον εχθρό επιτιθέμενοι εκ των όπισθεν. Τι ήταν όμως αυτό που καθιστούσε τους Ουσάρους του Jan Sobieski διαφορετικούς από τις άλλες μονάδες βαρέος ιππικού του 17ου αιώνα; Ορισμένα από τα κύρια στοιχεία που αξίζει να επισημανθούν είναι τα εξής:

• Οι Ουσάροι χρησιμοποιούσαν άλογα που είχαν ανατραφεί και εκπαιδευθεί ειδικά για τον σκοπό αυτό. Ήταν ράτσα που προήρχετο από διασταύρωση Πολωνικών και Ταταρικών αλόγων, τα οποία είχαν την ικανότητα να καλπάζουν πολύ γρήγορα, ακόμη και με πολύ βαρύ φορτίο και επίσης μπορούσαν να ανακάμπτουν από τραυματισμούς πολύ γρήγορα.

• Χάρη σ’ αυτά τα προσόντα και την ειδικά διαμορφωμένη σέλα, ο Ουσάρος μπορούσε να φορά πολύ βαρύτερη πανοπλία, ενώ είχε την δυνατότητα να εκτελεί πολλαπλές επιθέσεις κατά την διάρκεια της μάχης.

Η τακτική της Ουσαρία περιελάμβανε ειδική μέθοδο επίθεσης, η οποία αποδείχθηκε αποφασιστικής σημασίας στις μάχες τις οποίες κέρδισε η Πολωνική - Λιθουανική Ομοσπονδία. Η ενίσχυση του σχηματισμού κατά την τελευταία, κρίσιμη στιγμή πριν την συντριβή του εχθρού, έδιδε την δυνατότητα να διασπάσει τελείως τις γραμμές του, ενώ ταυτόχρονα ήταν σε θέση να αλλάζει σχηματισμό ή κατεύθυνση, ακόμη και δευτερόλεπτα πριν το τελειωτικό χτύπημα. Ο συνδυασμός ταχύτητας - ευελιξίας και συνοχής, απεδείχθη ιδιαίτερα αποτελεσματικός έναντι των Ανατολικών και Δυτικών στρατευμάτων. Έχοντας ήδη μια μακρά και ένδοξη σειρά κατορθωμάτων, το ενδοξότερο όλων επετεύχθη κατά τη διάρκεια της επικής μάχης της Βιέννης το 1683.

Μια μάχη όπου τα Οθωμανικά στρατεύματα είχαν κατακλύσει την Ανατολική Ευρώπη, επιδιώκοντας να κατακτήσουν όλον τον Χριστιανικό κόσμο. Με το κύριο σώμα στρατού της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας να πολιορκείται από 200.000 Τούρκους πολεμιστές ο Πολωνός βασιλέας Jan Sobieski οδήγησε το μεγαλύτερο και ενδοξότερο ιππικό της εποχής, στις χρυσές σελίδες της ιστορίας. Με τα φτερά να κυματίζουν και να παράγουν αυτό το ανατριχιαστικό σφύριγμα, 3.000 Φτερωτοί Ουσάροι κατέπεσαν στην Τουρκική δύναμη, λεηλατώντας τα εφόδιά τους και αναγκάζοντάς τους σε οπισθοχώρηση από το πεδίο της μάχης.

Ήταν το δυτικότερο σημείο στο οποίο η Οθωμανική Αυτοκρατορία έφθασε ποτέ και οι Πολωνοί ήσαν εκείνοι οι οποίοι τους είχαν αναχαιτίσει. Όσον αφορά στην μάχη της Βιέννης πρέπει να γίνει ιδιαίτερη μνεία στον Μεγάλο Βεζύρη Καρά Μουσταφά, ο οποίος προσπάθησε να βοηθήσει τους άνδρες του, πολέμησε ηρωικά ακόμη και όταν ολόκληρη η φρουρά του είχε εξουδετερωθεί και διέφυγε μόνον όταν διασφάλισε το ιερό λάβαρο που ανήκε κάποτε στον προφήτη Μωάμεθ προκειμένου να μην πέσει σε Χριστιανικά χέρια. Η ανταμοιβή για τον ηρωισμό του ήταν ο αποκεφαλισμός με διαταγή του Σουλτάνου Μεχμέτ 4ου και η παράδοση της κεφαλής του σε βελούδινο σάκο.

Στην εν λόγω μάχη κατεγράφη επίσης η μεγαλύτερη επίθεση ιππικού στην ιστορία 18.000 Ιππείς εκ των οποίων 3.000 Φτερωτοί Ουσάροι εναντίον της Οθωμανικής δύναμης. Η Χριστιανική Συμμαχία έχασε περίπου 4.500 στρατιώτες, ενώ οι Οθωμανοί 20.000. Καθώς τα όπλα και το πυροβολικό εξελίσσονταν, το βαρύ ιππικό είχε όλο και μικρότερη συμμετοχή στο πεδίο της μάχης. Οι Φτερωτοί Ουσάροι διαλύθηκαν το 1776, όταν τους διαδέχθηκε το πολύ ελαφρύτερο ιππικό οι Uhlans. Υπήρξαν από τις πιο αξιόμαχες στρατιωτικές δυνάμεις, παραμένοντας αήττητοι επί 125 χρόνια από την ίδρυση της μονάδας.

ΤΟ ΙΣΛΑΜ ΣΤΑ ΤΕΙΧΗ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ 

Τον 17ο αιώνα τα Αυστρο-Τουρκικά σύνορα διέσχιζαν την Ουγγαρία, ένα μέρος της οποίας ήταν υποτελές στους Οθωμανούς, ενώ το υπόλοιπο τελούσε υπό την εξουσία των Αψβούργων. Όλη η Ευρώπη βρισκόταν σε μια ταραγμένη περίοδο με διεκδικήσεις που έφταναν σε συγκρούσεις και έδινε την αίσθηση της αποδυνάμωσης και του αποσυντονισμού της, κάτι που λειτουργούσε ως δέλεαρ για τους βάρβαρους Μουσουλμάνους οι οποίοι και πολιτικά εκπροσωπούντο από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Συνέβαινε και κάτι ακόμα όμως, στην Ευρώπη δεν υπήρχε Δημοκρατία, η οποία ως πολίτευμα.

Υπήρχε το ηρωικό στοιχείο, η διάκριση των αρετών και πολίτες που γνώριζαν ότι έπρεπε να αγαπούν την πατρίδα τους, την θρησκεία τους και την οικογένειά τους. Αν κάποιος τότε μιλούσε για ανοιχτά σύνορα διαστροφικό ανθρωπισμό υπέρ των εισβολέων και κατά του λαού του αυτομάτως αναγνωριζόταν ως προδότης, εξωμότης και απλά παλουκωνόταν. Στις παραμονές της Οθωμανικής εκστρατείας με στόχο τη Βιέννη, το Αυστριακό τμήμα της Ουγγαρίας βρισκόταν σε αναταραχή, ενώ παράλληλα οι Αψβούργοι είχαν εμπλακεί σε συγκρούσεις στα δυτικά σύνορά τους με τους προαιώνιους εχθρούς τους, τους Γάλλους.

Η Ευρώπη υπέφερε από τον τριακονταετή πόλεμο και την πανώλη της Βιέννης του 1679. Οι Οθωμανοί είχαν για στόχο την Βιέννη, επειδή ήταν μια από τις πλουσιότερες και μεγαλύτερες πόλεις της κεντρικής Ευρώπης. Εδώ συναντιόνταν οι δύο σημαντικοί εμπορικοί δρόμοι, ο Δούναβης και ο δρόμος του κεχριμπαριού. Από στρατιωτικής άποψης η πεδινή Ευρώπη πίσω από την Βιέννη ήταν ευάλωτη, γι' αυτό και οι Τούρκοι ονόμαζαν την Βιέννη «Πύλη της Δυτικής Ευρώπης». Ο μεγάλος βεζίρης Καρά Μουσταφά, από τη διάσημη οικογένεια των βεζίρηδων Κιοπρουλήδων πίστεψε ότι θα πραγματοποιήσει έναν στρατιωτικό περίπατο.

Στις 31 Μαρτίου του 1682 ο Τουρκικός στρατός συγκεντρώθηκε στην Αδριανούπολη. Είχε δύναμη 168.000 στρατιώτες και 300 κανόνια. Ο Πάππας τότε αποτάνθηκε στον Πολωνό Γιαν Σομπιέσκι και τον Λεοπόλδο και συμμάχησε μαζί τους. Διέθεσε δε την οικονομική ενίσχυση ενάμισι εκατομμυρίου γκούλντεν υπέρ του αγώνα. Τον Μάιο οι Τούρκοι έφτασαν στο Βελιγράδι. Αιφνιδιασμένος από τα γεγονότα, ο Αυτοκράτορας Λεοπόλδος Α' αποχώρησε από την πρωτεύουσά του ώστε να μην αποκλειστεί και να μπορέσει να γυρίσει με ενισχύσεις, αφήνοντας τη φύλαξή της σε μια ισχυρή φρουρά, σαφώς όμως μικρότερη από τον τεράστιο οθωμανικό στρατό, που είχε συγκεντρωθεί από τα πέρατα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Οι Βιεννέζοι δεν πτοήθηκαν, καθ' ότι προφανώς δεν ήταν φιλάνθρωποι όπως ο εσμός των σημερινών Ευρωπαίων, αποφάσισαν να αντισταθούν με κάθε τίμημα. Τα τείχη της πόλης είχαν διευρυνθεί και ενισχυθεί και ήταν σε πολύ καλή κατάσταση. Η πολιορκία ξεκίνησε στις 14 Ιουλίου με την άφιξη των Τούρκων και περιέσφυξαν την πόλη από Νότο, Δύση και Βορά. Έστησαν τα κανόνια και έστειλαν μαντάτο να αλλαξοπιστήσουν οι πολιορκημένοι. Οι κάτοικοι της Βιέννης αρνήθηκαν και απάντησαν ότι θα πολεμήσουν μέχρι τέλους. Οι Τούρκοι άρχισαν να λεηλατούν και να πυρπολούν τα περίχωρα σφίγγοντας τον κλοιό όλο και περισσότερο.

Οι κανονιοβολισμοί άρχισαν από την πρώτη μέρα κιόλας. Στις 17 Ιουλίου έκαναν την πρώτη επιδρομή, η οποία αναχαιτίστηκε. Ένα μέρος της πόλης λεηλατήθηκε. Δύο μέρες αργότερα ακολούθησε και δεύτερη επίθεση. Η πολεμική τακτική των Τούρκων στις πολιορκίες ήταν να σκάβουν υπόγεια λαγούμια μέχρι κάτω από τα θεμέλια των τειχών και να τα ανατινάζουν. Είχαν μαζί τους 5.000 λαγουμιτζήδες. Έσκαβαν και χαρακώματα και είχαν φτάσει είκοσι μέτρα μπροστά από τα τείχη. Στις 23 Ιουλίου άρχισαν τις ανατινάξεις και τις επιθέσεις. Οι πολιορκημένοι απέκρουσαν συνολικά πενήντα εφόδους, στις οποίες οι Τούρκοι χύνονταν ποτάμι προξενώντας μεγάλες ζημιές και απώλειες στους αμυνομένους.

Οι κάτοικοι της Βιέννης αφουγκράζονταν τις αξίνες των Τούρκων και όταν έφταναν σε αρκετή απόσταση από τα τείχη, έσκαβαν και αυτού από την μέσα μεριά, με αποτέλεσμα να συναντώνται στα υπόγεια λαγούμια και να γίνεται και εκεί μάχη. Η σπουδαιότερη επιτυχία αυτής της αμυντικής τέχνης ήταν η ανακάλυψη ενός λαγουμιού και η απόσβεση του αναμμένου φιτιλιού λίγα μόλις εκατοστά πριν η φλόγα φτάσει στο μπαρούτι. Η πολιορκία της Βιέννης είχε φθάσει σε ένα κρίσιμο σημείο,παντού υπήρχαν σε εξέλιξη δολιοφθορές και χτίζονταν λαγούμια προς ανατίναξη. Τα τείχη είχαν υποστεί σημαντικές φθορές και ο Καρά Μουσταφά ετοιμαζόταν για την αποφασιστική του επίθεση.

Η Βιέννη ήταν ισχυρό οχυρό, αλλά μέχρι το τέλος Αυγούστου η πόλη ήταν σε θανάσιμο κίνδυνο. Τρόφιμα και πυρομαχικά ήταν ανεπαρκή και την 1η Σεπτεμβρίου οι Τούρκοι ανατίναξαν ένα ορυχείο κάτω από τα τείχη και κατέλαβαν μέρος του. Η ήττα ενός Τούρκικου σώματος στο Bisamberg επέτρεψε την συγκέντρωση των συμμαχικών δυνάμεων νοτιοδυτικά της Βιέννης. Το πιο σημαντικό - 30.000 Πολωνοί έφτασαν κάτω από την ηγεσία του πολεμιστή - βασιλιά τους Jan Sobieski, οποίος είχε ήδη αρκετή φήμη για τις νίκες του εναντίων των Τούρκων. Το σχέδιο του ήταν να μετακινήσει τη μάχη στην πεδιάδα δυτικά της πόλης και να εξουδετερώσει τον Τούρκικο στρατό, σπάζοντας έτσι την πολιορκία.

Ο Τούρκος διοικητής Kara Mustapha συνέχισε να επικεντρώνεται στην κατάληψη της πόλης, έτσι στην αρχή μόνο ένα μέρος του στρατού του ήταν έτοιμο να αντιμετωπίσει την αντεπίθεση. Στις 04:00 στις 12 Σεπτεμβρίου 1683, οι Αυστριακοί στην αριστερή πτέρυγα πήγαν μπροστά και άρχισαν τη μάχη, οι Γερμανοί στο κέντρο αριστερά σύντομα ακολούθησαν. Καθώς οι Τούρκοι ετοιμάζονταν για αντεπίθεση, το Πολωνικό ιππικό εμφανίστηκε στη δεξιά πτέρυγα και οργάνωσε την επίθεση. Μέχρι τις 17:00 ο Sobieski διάταξε την επίθεση στην οποία μια Γερμανο-αυστριακή και μια Πολωνική ομάδα ιππικού, 20.000 άντρες με κλιμακωτές διατάξεις, υπό τον ίδιο, όρμησαν στο κέντρο του Τουρκικού στρατοπέδου.

Καθώς το ιππικό έσπασε τις Τουρκικές γραμμές άμυνας, οι στρατιώτες της πόλης επιτέθηκαν τους Τούρκους από πίσω. Οι Τούρκοι και Τάταροι έχασαν το ηθικό τους και σύντομα διασπάστηκαν και τράπηκαν σε φυγή. Η ώρα 05:30 περίπου ο Jan Sobieski έφτασε στη σκηνή του Μεγάλου Βεζίρη και η πολιορκία της Βιέννης λύθηκε. Οι Τούρκοι έχασαν περίπου 15.000 άντρες στο πεδίο, ενώ οι σύμμαχοι είχαν λιγότερους από 4.000 νεκρούς και τραυματίες. Η Βιέννη λυτρώθηκε παρά τρίχα, γιατί νωρίτερα την ίδια μέρα οι Τούρκοι βομβάρδισαν ορυχεία τα οποία τους έδωσαν πρόσβαση μέσα στην πόλη.

Έπειτα από 12 ώρες αιματοχυσίας, οι Χριστιανικές δυνάμεις είχαν κερδίσει. Όταν κατακάθισε ο κουρνιαχτός, ο βασιλιάς Σομπιέσκι παράφρασε τη διάσημη φράση του Ιούλιου Καίσαρα αναφωνώντας: «Ήρθαμε, είδαμε, ο Θεός νίκησε». Η σημασία όμως της μάχης αυτής είναι πολύ σημαντικότερη απ' ότι φαντάζεται κανείς. Τυχόν απώλεια της Βιέννης θα σήμαινε οριστική διείσδυση του Ισλάμ στην Ευρώπη και πιθανόν αντιστροφή της ιστορίας που ως τώρα γνωρίζουμε. Σύμφωνα με τους μύθους, η έκβαση της τελικής μάχης ήταν αφορμή να αποκτήσει η Βιέννη δύο από τα εδέσματα - ορόσημά της: οι κάτοικοι της πόλης γιόρτασαν την υπεροχή τους με κρουασάν και Βιεννέζικο καφέ, γνωστό και ως «καπουτσίνο».

Ο μύθος λέει ότι το κρουασάν εφευρέθηκε στη Βιέννη, είτε το 1683 είτε ύστερα από μια παλαιότερη πολιορκία της πόλης, το 1529. Για να θυμίζουν σε όλους την ήττα των Οθωμανών, οι Βιεννέζοι ζαχαροπλάστες έφτιαξαν τα κρουασάν στο σχήμα της Τουρκικής ημισελήνου. Αυτή η εκδοχή υποστηρίζεται από το γεγονός ότι τα διάφορα είδη κρουασάν στα Γαλλικά ονομάζονται «viennoiserie», ενώ οι Γάλλοι πιστεύουν ότι εισήχθησαν στη χώρα τους το 1770 από τη Βιεννέζικης καταγωγής Μαρία Αντουανέτα. Μετά τη μάχη οι Αυστριακοί βρήκαν πολλά σακιά με καφέ στο Τουρκικό στρατόπεδο. Ο Πολωνός βασιλιάς Ιωάννης Γ' Σομπιέσκι χάρισε το πολύτιμο εμπόρευμα στον Φράνσιζεκ Γερζί Κουλτσζίκι.

Έτσι, για να τον ανταμείψει για τις υπηρεσίες του ως κατασκόπου κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Βιέννης. Ο επιτήδειος κατάσκοπος άνοιξε κοντά στον καθεδρικό ναό της πόλης το πρώτο καφέ της Βιέννης και το τρίτο της Ευρώπης το 1684, κάνοντας τον καφέ εξαιρετικά δημοφιλή. Ο μύθος λέει ότι στο καφέ είτε ο ίδιος ο Κουλτσζίκι είτε ο Μάρκο ντ΄Αβιάνο, καπουτσίνος μοναχός και έμπιστος του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Λεοπόλδου Α', πρόσθεσε μέλι και γάλα στον πικρό καφέ, εφευρίσκοντας έτσι τον «καπουτσίνο» και θέτοντας τα θεμέλια για τη φήμη του Βιεννέζικου καφέ σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ 

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

H πολιορκία της Βιέννης αποτέλεσε μία από τις καμπές της Ευρωπαϊκής ιστορίας και την τελευταία σοβαρή απειλή για το δυτικό Χριστιανισμό. Ήταν τόσο μεγάλη η επίδρασή της, που οδήγησε εχθρικά Ευρωπαϊκά κράτη να παραμερίσουν τις διαφορές τους, για να αντιμετωπίσουν τους Οθωμανούς και τους συμμάχους τους. Στις 10 / 08 / 1664, με τη λήξη του Αυστροουγγρικού πολέμου (1663 - 1664), υπογράφτηκε ανάμεσα στον Λεοπόλδο A' της Αυστρίας και τον Μεχμέτ Δ' της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στο Βάσβαρ της Ουγγαρίας, εικοσαετής συνθήκη ειρήνης, η οποία καθόριζε τα σύνορα ανάμεσα στο Αυστριακό κράτος των Αψβούργων και στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Όμως στις 6 Αυγούστου 1682, ο σουλτάνος αποφάσισε να ακούσει τη συμβουλή του μεγάλου βεζίρη του, Kαρά Μουσταφά, να αποτολμήσει να πετύχει εκεί όπου απέτυχε ο ίδιος ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής: Να κατακτήσει την πρωτεύουσα των Αψβούργων, τη Βιέννη. Για να διασφαλίσουν ότι αυτή η προσπάθεια δεν θα αποτύγχανε όπως η πρώτη (1529), οι Τούρκοι αναζήτησαν συμμαχίες μέσα στην τεράστια Αυτοκρατορία τους, προσεγγίζοντας ιδιαίτερα φυλές με μαχητικό πνεύμα και στρατοκρατική οργάνωση, όπως οι Τάταροι. Καθώς πλησίαζε το έτος λήξης (1684) της συνθήκης, οι Αυστριακοί δεν πίστευαν στην προοπτική ανανέωσής της.

O Λεοπόλδος είχε ήδη δαπανήσει μεγάλα ποσά, αυξάνοντας το στρατό του από 30.000 σε 50.000 το 1681 και ενισχύοντας την άμυνα των περιφερειακών κάστρων, σε μία προσπάθεια να εξαναγκάσει τους επιτιθέμενους Οθωμανούς να διεξάγουν έναν πόλεμο πολιορκιών. Τέτοιοι πόλεμοι ήταν κουραστικοί και πολυέξοδοι. Mε αυτό το πνεύμα η Βιέννη μετατράπηκε σε μία ισχυρή πόλη-κάστρο.
H Βιέννη είχε ελλειψοειδές σχήμα, με τη μία πλευρά της να βρίσκεται κατά μήκος του ποταμού Δούναβη.

Περιβαλλόταν από ομόκεντρα τείχη, με το εξωτερικό να εμφανίζει τριγωνικές προεξοχές. Επιπλέον, υπήρχαν τάφροι, γέφυρες, εξωτερικά κάστρα, μεγάλες πύλες, καλυμμένα μονοπάτια και άλλα ανεξάρτητα τμήματα. Μπροστά από τα τρωτά τμήματα των τειχών υπήρχαν αναχώματα που τα προστάτευαν από τους βομβαρδισμούς των κανονιών.

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε εξαπλωθεί στα Βαλκάνια μέχρι την Ουγγαρία. Το 1672 επιτέθηκαν και στην τότε Πολωνική Ουκρανία. Επόμενος στόχος τους ήταν η πολυπόθητη Βιέννη, το «κόκκινο Μήλο» όπως την ονόμαζαν. Στο μεταξύ η Ευρώπη υπέφερε από τον τριακονταετή πόλεμο και την πανώλη της Βιέννης του 1679. Οι Οθωμανοί είχαν για στόχο την Βιέννη, επειδή ήταν μια από τις πλουσιότερες και μεγαλύτερες πόλεις της κεντρικής Ευρώπης. Από στρατιωτικής άποψης η πεδινή Ευρώπη πίσω από την Βιέννη ήταν ευάλωτη, γιαυτό και οι Τούρκοι ονόμαζαν την Βιέννη «Πύλη της Δυτικής Ευρώπης».

Η Βιέννη διέθετε ισχυρό ναυτικό, πλούσια αποθέματα και ισχυρό πυροβολικό. Τον Αύγουστο του 1664 ο Αυτοκράτορας Λεοπόλδος Α' υπέγραψε εικοσαετή συμφωνία ειρήνης με τον μεγάλο βεζύρη Αχμέτ Πασά. Το σύμφωνο αυτό δεν ανανεώθηκε το 1682, και γι' αυτό ο Λεοπόλδος συμμάχησε με την Βαυαρία εναντίον της Γαλλίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

ΑΦΟΡΜΗ ΓΙΑ ΕΠΕΜΒΑΣΗ

Όμως η εικόνα της Βιέννης ως πόλης - κάστρο και η ενίσχυση των περιφερειακών οχυρώσεων δεν αποθάρρυνε τους Τούρκους. H κατάλληλη στιγμή παρουσιάστηκε κατά την έξαρση της αντίθεσης Ούγγρων φεουδαρχών και Αψβούργων της Βιέννης. O Λεοπόλδος είχε εντείνει, μετά την Αυστροτουρκική ειρήνη του 1664, τα μέτρα επιβολής της Αυτοκρατορικής κυριαρχίας στην Ουγγαρία, με την αύξηση των στρατευμάτων κατοχής, τον περιορισμό των δραστηριοτήτων των διαμαρτυρομένων έναντι των καθολικών κληρικών, τη μεταβίβαση των καίριων διοικητικών θέσεων σε Γερμανικά χέρια και τη μεθοδική υπονόμευση της δύναμης των τοπικών γαιοκτημόνων.

Tο αποτέλεσμα ήταν η στροφή των Μαγυάρων προς τους Οθωμανούς. Έτσι, ο σουλτάνος Μεχμέτ Δ' ανακήρυξε τον Ιμρέ Θόκολυ βασιλιά της Άνω Ουγγαρίας, και άρχισε να συγκεντρώνει στο Βελιγράδι επιβλητικές στρατιωτικές δυνάμεις. Την άνοιξη του 1683 ο μέγας βεζίρης, Kαρά Μουσταφά, πέρασε με 200.000 άνδρες (προερχόμενοι από όλες τις σουλτανικές επαρχίες: Βαλκάνια, Αραβία, Συρία, Καύκασο, Μικρά Aσία κ.ά.) τα σύνορα, παραβιάζοντας τη συνθήκη του Βάσβαρ που είχε υπογράψει ο προκάτοχός του, Φαζίλ Αχμέτ A', και εισέβαλε στα Αυστροουγγρικά εδάφη, κατευθυνόμενος εναντίον της Βιέννης. O ίδιος ο σουλτάνος ανέμενε στο Bελιγράδι την έκβαση των επιχειρήσεων.

Μέσα σε δύο μήνες, ο ογκώδης οθωμανικός στρατός βρισκόταν έξω από τα τείχη της Βιέννης. O Αυτοκράτορας βρισκόταν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. H εχθρότητα του Λουδοβίκου IΔ' της Γαλλίας εμπόδιζε τη σύναψη συμμαχιών για την ανακούφιση της αυστριακής άμυνας. Στα δυτικά της Αυτοκρατορίας συγκεντρώνονταν απειλητικά Γαλλικές στρατιές που είχαν καταλάβει το Στρασβούργο και ο κίνδυνος ενός νέου μετώπου στο Ρήνο φαινόταν επικείμενος. Ακόμη και στην Πολωνία, οι Γάλλοι διπλωμάτες εμπόδιζαν το βασιλιά Ιωάννη Σομπιέσκι να ανταποκριθεί στις Αυτοκρατορικές εκκλήσεις για βοήθεια.

Αλλά ο Πολωνός βασιλιάς, αποφασισμένος ήδη από την εποχή της ταπεινωτικής συνθήκης του 1676 να ανακαταλάβει την Ποδολία από τους Οθωμανούς, απέκρουσε τις Γαλλικές μηχανορραφίες και έσπευσε να αποδεχθεί τη συγκρότηση Αυστροπολωνικής συμμαχίας, υπογράφοντας τη συνθήκη της Βαρσοβίας στις 31 Mαρτίου 1683. H συνθήκη διευκρίνιζε ότι, εάν η Βιέννη ή η Κρακοβία δέχονταν επίθεση, το άλλο βασίλειο θα έστελνε στρατιωτική βοήθεια.

H ΠOΛIOPKIA

Η πολιορκία ξεκίνησε στις 14 Ιουλίου με την άφιξη των Τούρκων και περιέσφυξαν την πόλη από Νότο, Δύση και Βορά. Έστησαν τα κανόνια και έστειλαν μαντάτο να αλλαξοπιστήσουν οι πολιορκημένοι. Οι κάτοικοι της Βιέννης αρνήθηκαν και απάντησαν ότι θα πολεμήσουν μέχρι τέλους. Οι Τούρκοι άρχισαν να λεηλατούν και να πυρπολούν τα περίχωρα σφίγκοντας τον κλοιό όλο και περισσότερο. Οι κανονιοβολισμοί άρχισαν από την πρώτη μέρα κιόλας. Στις 17 Ιουλίου έκαναν την πρώτη επιδρομή, η οποία αναχαιτίστηκε. Ένα μέρος της πόλης λεηλατήθηκε. Δύο μέρες αργότερα ακολούθησε και δεύτερη επίθεση.

Η πολεμική τακτική των Τούρκων στις πολιορκίες ήταν να σκάβουν υπόγεια λαγούμια μέχρι κάτω από τα θεμέλια των τειχών και να τα ανατινάζουν. Είχαν μαζί τους 5.000 λαγουμιτζήδες. Έσκαβαν και χαρακώματα και είχαν φτάσει είκοσι μέτρα μπροστά από τα τείχη. Στις 23 Ιουλίου άρχισαν τις ανατινάξεις και τις επιθέσεις. Οι πολιορκημένοι απέκρουσαν συνολικά πενήντα εφόδους, στις οποίες οι Τούρκοι χύνονταν ποτάμι προξενώντας μεγάλες ζημιές και απώλειες στους αμυνομένους. Οι κάτοικοι της Βιέννης αφουγκράζονταν τις αξίνες των Τούρκων και όταν έφταναν σε αρκετή απόσταση από τα τείχη, έσκαβαν και αυτού από την μέσα μεριά, με αποτέλεσμα να συναντώνται στα υπόγεια λαγούμια και να γίνεται και εκεί μάχη.

Όταν το Σάββατο 10 Ιουλίου ο Kαρά Μουσταφά έφθανε στο Ούνγκαρις - Άλτενμπουργκ, ο Αυτοκράτορας Λεοπόλδος όδευε προς στο ασφαλές Βαυαρικό Παζάου, περίπου 200 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Βιέννης. Στις 13 Ιουλίου, ο μεγάλος βεζίρης κατόπτευσε την περιοχή μεταξύ Σβέχατ και Βιέννης και λίγα μίλια μακριά, πραγματοποιήθηκε επιδρομή στο Φίσαμεντ, στην ακτή του Δούναβη, καταστρέφοντας μεγάλα αποθέματα ξυλείας χρήσιμα για τις μελλοντικές στοές και τάφρους της πολιορκίας, ένδειξη έλλειψης προνοητικότητας από μέρους του βεζίρη αλλά και ανικανότητας να ελέγξει πλήρως τις δυνάμεις του.

Την επόμενη ημέρα, Τετάρτη 14 Ιουλίου, κινήθηκε προς τις πλαγιές της κοιλάδας της Βιέννης βλέποντας προς τα βόρεια τα σημαντικά από στρατιωτική σκοπιά γεωγραφικά οροθέσια: το Κανάλι, το Δούναβη, τους λόφους του δάσους της Βιέννης (Wiener Wald) πίσω από την πόλη και τα προάστια. Στο συμβούλιο που συγκάλεσε, οι αξιωματικοί και οι μηχανικοί ετοίμασαν τα σχέδιά τους, βασιζόμενοι στην πεποίθηση ότι οι οχυρώσεις θα μπορούσαν να παραβιαστούν στο Χόφμπουργκ, δηλαδή στον τομέα που γειτονεύει με το παλάτι του Λεοπόλδου, όπου η Βιέννη ανοίγεται στο χώρο.

Από το υψηλότερο σημείο, αριστερά της πόλης, το έδαφος είχε ομαλή κλίση και η αποξήρανση φαινόταν καλή, κάτι που θα διευκόλυνε αφενός τη συγκέντρωση των μηχανικών και του πυροβολικού, αφετέρου το σκάψιμο των προσβάσεων. Έτσι, θα απέφευγαν το σκάψιμο απέναντι από τον ανατολικό τοίχο της Βιέννης κοντά στα νερά του Καναλιού, το οποίο σε περίπτωση βροχής θα υπερχείλιζε, κάνοντας την περιοχή απρόσιτη. Χωρίς δισταγμό, ο μεγάλος βεζίρης καθοδήγησε την κύρια δύναμη του στρατού του στην άλλη πλευρά της Βιέννης, μεταξύ των χωριών Γκούμπεντορφ και Χέρναλς, ενώ άλλα στρατεύματα τοποθετήθηκαν ανατολικά και νοτιοανατολικά της Βιέννης, περικυκλώνοντάς την.

O Kαρά Μουσταφά στη συνέχεια έστειλε ένα τελεσίγραφο για παράδοση, σύμφωνα με τη συνήθη Οθωμανική πρακτική, το οποίο όμως ο Στάρεμπεργκ απέρριψε. Αμέσως οι Τούρκοι εστίασαν τη δραστηριότητά τους νότια του προμαχώνα του Μπουργκ. Tα Τουρκικά στίφη χωρίστηκαν σε τρία τμήματα. Στο κέντρο, απέναντι από το οχύρωμα του Mπουργκ, ήταν τμήμα του στρατού υπό τον ίδιο τον Kαρά Μουσταφά, με βοηθούς τον Αγά, τον Επιμελητή των Γενίτσαρων και τον μπεϊλέρμπεϊ της Ρούμελης.

Στα δεξιά είχαν πάρει θέση οι πασάδες του Ντιγιαρμπακίρ και της Ανατολίας, μαζί με τα Ασιατικά συντάγματα και μερικούς Γενίτσαρους και στα αριστερά, απέναντι από τον προμαχώνα του Λέμπελ, οι πασάδες του Τζενό και Σιβάς, καθοδηγούμενοι από τον βεζίρη Αχμέντ. Την ίδια νύχτα τα στρατεύματα του κέντρου άρχισαν να σκάβουν τις προσβάσεις τους προς τις οχυρώσεις της πόλης και το πρωί της 15ης Ιουλίου άρχισαν να βάλλουν από το ύψωμα που βρισκόταν απέναντι από το κέντρο των οχυρώσεων. Έως το πρωί της 16ης Ιουλίου τα χαρακώματα που έσκαβαν οι Τούρκοι είχαν φθάσει μόνο 200 βήματα από τις προεξέχουσες γωνίες της οχυρωματικής τάφρου.

Από την άλλη πλευρά, οι αμυντικές προετοιμασίες είχαν σχεδόν ολοκληρωθεί. Στην πύλη του Μπουργκ τοποθετήθηκε μία αγχόνη ως προειδοποίηση για όποιον αμελούσε τα καθήκοντά του στην υπεράσπιση της πόλης. Tο σύστημα των προσεγγίσεων με τα παράλληλα χαρακώματα οδηγούσε από τις πλαγιές προς τις προεξέχουσες γωνίες του προμαχώνα του Μπουργκ, του ομώνυμου οχυρώματος και του οχυρού του Λέμπελ. Oι Τούρκοι έσκαβαν βαθιά και προστατεύονταν με υψηλά οχυρώματα και ξύλινες σκεπές, ενώ κατά διαστήματα υπήρχαν μεγάλα κοιλώματα όπου στάθμευαν στρατεύματα.

Σημαντικό ρόλο στην πολιορκία έπαιζε το πυροβολικό, το οποίο όμως μειονεκτούσε σε σχέση με το Αυστριακό όσον αφορά στα διαμετρήματα των όπλων και στην ποιότητα των πυρομαχικών. O Kαρά Μουσταφά είχε στη διάθεσή του 17 κανόνια μέσου διαμετρήματος, που έριχναν βλήματα βάρους μεταξύ 12 και 50 κιλών, 95 μικρότερου διαμετρήματος, που έριχναν βλήματα βάρους μεταξύ 4 και 10 κιλών, και άλλα ελαφρύτερα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικός κανονιοβολισμός των αμυντικών οχυρώσεων από απόσταση. O κανονιοβολισμός συνεχίστηκε περιοδικά καθ' όλη τη διάρκεια της πολιορκίας, αν και μερικές φορές η βροχή τον διέκοπτε.

Από την άλλη πλευρά, οι μηχανικοί των Αψβούργων ενίσχυσαν το οχύρωμα με ξύλινα δοκάρια τοποθετημένα σταυρωτά. Στις προεξοχές του φτιάχτηκαν χαρακώματα, μετατρέποντας τα τρωτά σημεία σε έναν φράχτη δοκαριών. O εσωτερικός διάδρομος του οχυρώματος χωρίστηκε σε τμήματα, καθώς έχτισαν εγκάρσια τειχία κατά μήκος του, που σκοπό είχαν να καθυστερήσουν τον επιτιθέμενο. Oι μηχανικοί έδωσαν ιδιαίτερη προσοχή στο οχύρωμα του Mπουργκ. Mέσα από τα τείχη του σκάφτηκαν περισσότερα χαρακώματα και χτίστηκαν νέα οχυρώματα.

O Στάρεμπεργκ ήταν ικανοποιημένος, με εξαίρεση το μικρό αριθμό κανονιοθυρίδων που διέθετε ο προμαχώνας. H πύλη του προμαχώνα αποφράχθηκε. Επίσης, φτιάχτηκε βιαστικά μία πρόχειρη επέκταση του τοίχου του προμαχώνα του Λέμπελ. Όμως, συνέχιζε να υπάρχει πολύ λίγος χώρος για άνδρες και κανόνια. H άμυνα επικεντρώθηκε μεταξύ Μπουργκ και Λέμπελ, εκεί ακριβώς όπου είχαν επικεντρωθεί και οι κύριες επιθετικές προσπάθειες των Οθωμανών.

ΑΓΩΝΑΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ

Ενώ στον δακτύλιο των οχυρώσεων υπήρχε έντονη δραστηριότητα, μέσα στη Βιέννη οι πολιορκούμενοι πολίτες αγωνίζονταν να επιβιώσουν. Tα σχολεία είχαν κλείσει και οι εκκλησίες ξανάνοιξαν. Tα αποθέματα τροφίμων ήταν ακόμα επαρκή και οι τιμές σταθερές. O αρχικός ενθουσιασμός που είχε συνεπάρει τους λόχους και τους στρατολογημένους άνδρες από την τάξη των τεχνιτών των κωμοπόλεων, καταλάγιασε, όταν η πολιορκία άρχισε να εξελίσσεται. H φρουρά του πεζικού του Λορέν ήταν αρκετά μεγάλη για να κρατήσει την άμυνα.

Ούτε οι μάχες ούτε η εξάπλωση των ασθενειών μέσα στο στράτευμα ήταν ακόμα τέτοιας βαρύτητας, που θα ανάγκαζαν τον Στάρεμπεργκ να χρησιμοποιήσει ανεπαρκώς εκπαιδευμένες βοηθητικές μονάδες, με εξαίρεση κάποια σημεία ήσσονος σημασίας. Tα πυροσβεστικά σώματα λειτούργησαν αξιοθαύμαστα, όταν εμπρηστικές βόμβες άρχισαν να πέφτουν. Oι πέτρες του οδοστρώματος απομακρύνθηκαν, για να χρησιμοποιηθούν στα οχυρώματα και για να ελαχιστοποιήσουν της ζημιές των τουρκικών βολών, αφού θα έπεφταν σε μαλακό έδαφος. Επίσης, αφαιρέθηκε ξυλεία από τα κατεστραμμένα κτήρια.

Μικρά κομμάτια χρησιμοποιήθηκαν ως κάρβουνα ή βυθίστηκαν σε πίσσα, για να φωτίσουν την τάφρο και τα οχυρώματα τη νύχτα, έτσι ώστε ο εχθρός να μην μπορεί να κινηθεί υπό την κάλυψη του σκοταδιού. Επιπλέον, η δημοτική αρχή επιθεώρησε τις ιδιοκτησίες σε μία προσπάθεια να εκτιμήσει την ποσότητα διαθέσιμου άχυρου (χρήσιμου για τους τραυματίες), τη διαθέσιμη ξηρά τροφή για τα άλογα που μετέφεραν τις προμήθειες, το σύνολο εκείνων που απέφευγαν να εργαστούν για την άμυνα της πόλης και των υπόπτων και τον αριθμό των κελαριών και των άδειων σπιτιών για τη διαμονή των αρρώστων.

Όμως αποτελούσε πρόβλημα η αποκομιδή των σκουπιδιών και η έλλειψη ελεύθερου εδάφους για τις ταφές των νεκρών. Oι Τούρκοι είχαν αποκόψει τους σωλήνες νερού που ύδρευαν την πόλη. Όσο προχωρούσε η πολιορκία, τα φαρμακεία, οι νοσοκόμες και το νοσοκομείο αδυνατούσαν να αντεπεξέλθουν στον αυξανόμενο αριθμό αρρώστων και τραυματιών. Tο πεζικό της πόλης αποτελούνταν από 72 λόχους, που ισοδυναμούσαν με 16.600 άντρες, αλλά η πραγματική δύναμή του ήταν περίπου 11.000. Χρήσιμοι αλλά περιορισμένης μαχητικής ικανότητας ήταν οι πολιτοφύλακες, που επάνδρωναν κάποια στρατιωτικά τμήματα.

Για την άμυνα της πόλης, οι χασάπηδες, οι ζυθοποιοί, οι υποδηματοποιοί, οι αρτοποιοί, οι φοιτητές, οι τυπογράφοι, οι βιβλιοπώλες, οι έμποροι, οι κυνηγοί και άλλοι τεχνίτες οργανώθηκαν σε λόχους.

Την τρίτη εβδομάδα του Ιουλίου, το ιππικό των Αυστριακών βρισκόταν κατά μήκος του Δούναβη, από το Κρεμς στο Πρέσμπουργκ, και οι ενισχύσεις τους πολύ μακριά. O μεγάλος βεζίρης υπολόγιζε ότι η φρουρά της πόλης δεν θα άντεχε παραπάνω από δύο εβδομάδες. Έτσι, επικύρωσε την επόμενη φάση της πολιορκίας, που αφορούσε στην κατασκευή στοών (λαγουμιών), ώστε να υπονομευθεί ο προμαχώνας.

Την Πέμπτη 22 Ιουλίου, το Τουρκικό πυροβολικό άρχισε έναν τρομερό βομβαρδισμό. O Στάρεμπεργκ διέταξε αμέσως τους ιδιοκτήτες να επιθεωρήσουν τα κελάρια τους και να αναφέρουν τυχόν υπόγειους ήχους, γιατί σκέφτηκε ότι προδότες στη Βιέννη ίσως προσπαθούσαν να ανοίξουν σήραγγα προς τις τουρκικές γραμμές. Την Παρασκευή 23 Ιουλίου, μεταξύ των ωρών 18:00 και 19:00, δύο στοές, απέναντι από τους δύο προμαχώνες, ανατινάχτηκαν από τους υπονομευτές και οι Τούρκοι εισέβαλαν στο ψηλότερο σημείο του οχυρώματος. Όμως μετά από σκληρή μάχη, οι επιτιθέμενοι απωθήθηκαν και η θέση παρέμεινε στα χέρια των Αυστριακών.

Tο Σάββατο 24 Ιουλίου, ο βομβαρδισμός σταμάτησε όταν άρχισε να βρέχει. Kατά τη διάρκεια της παύσης, οι αμυνόμενοι έφεραν στους προμαχώνες νέα όπλα και απομάκρυναν τα ελαττωματικά, ενώ την ίδια στιγμή οι πολίτες ανατρίχιαζαν στη φήμη ότι Τούρκοι στρατιώτες σέρνονταν σε σήραγγες κάτω από την πόλη. Oι πιο τολμηροί ξανάνοιξαν τα μαγαζιά τους, ενώ στον Άγιο Στέφανο οι πιστοί τρόμαξαν, όταν μία βόμβα εξερράγη στο κτήριο και χτύπησε το εκκλησιαστικό όργανο. Την Κυριακή 25 Ιουλίου, οι Τούρκοι ανατίναξαν τη στοά απέναντι από το μεσαίο οχύρωμα, ρίχνοντας ένα μέρος, και ξεχύθηκαν την ώρα που οι αμυνόμενοι ανασυγκροτούνταν για να αποκρούσουν την επίθεση.

Ήταν μία κρίσιμη στιγμή, κατά την οποία κάποιοι υψηλόβαθμοι αξιωματικοί τραυματίστηκαν πριν ο εχθρός οπισθοχωρήσει στα χαρακώματά του. Αυτή η επίθεση ήταν η αρχή για μία σειρά εκρήξεων, επιθέσεων και αντεπιθέσεων την επόμενη εβδομάδα. H φρουρά στηρίχθηκε περισσότερο στο πυροβολικό και στις χειροβομβίδες που έριχναν από το οχύρωμα στις τουρκικές ομάδες των υπονομευτών. Oι αμυνόμενοι από τη Δευτέρα 26 Ιουλίου άρχισαν να κατασκευάζουν τις δικές τους σήραγγες, με στόχο την ανακοπή της "υπόγειας" δραστηριότητας των Οθωμανών.

Την Τρίτη 27 Ιουλίου, κάποιοι επιτιθέμενοι πήδησαν στον προστατευμένο διάδρομο του οχυρώματος απέναντι από το Μπουργκ, αλλά αμέσως οι αμυνόμενοι τους εξουδετέρωσαν. Τις επόμενες τρεις ημέρες (28 - 29 - 30 Ιουλίου) οι Τούρκοι κατάφεραν να εξουδετερώσουν την άμυνα του οχυρώματος. Tα βλήματα από τα κανόνια κατέστρεψαν το υψηλότερο τμήμα του οχυρώματος, δημιουργώντας ρήγμα. Oι αμυνόμενοι, όμως, κατάφεραν, με πολλές απώλειες, να τους κάνουν να υποχωρήσουν και να επισκευάσουν πρόχειρα το ρήγμα. Στο εσωτερικό της Βιέννης, ο Στάρεμπεργκ δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για μάχη μέσα από τα τείχη.

Κατέγραψε τα σημεία συνάθροισης των πολιτών από την περιφέρεια, κατασίγασε όλες τις καμπάνες, εκτός από το χτύπημα της ώρας, και διέταξε η μεγάλη καμπάνα του Αγίου Στεφάνου να χτυπήσει μόνο για να μαζέψει τους πολίτες, εάν οι Τούρκοι έμπαιναν στην πόλη. Υπήρχαν όμως και κάποιες καλές ειδήσεις. H στάθμη του Δούναβη ανέβηκε λίγο, κάτι που έκανε μία επίθεση μέσα από το κανάλι λιγότερο πιθανή. Μία μεγάλη ομάδα φοιτητών από το πανεπιστήμιο και άνδρες από τα σώματα των χασάπηδων πραγματοποίησαν μια τολμηρή έξοδο στην ύπαιθρο και έφεραν στην πόλη μερικά βόδια (το φρέσκο κρέας ήταν δυσεύρετο και ακριβό).

Δυστυχώς, η δυσεντερία εξαπλώθηκε γρήγορα. Tο συμβούλιο της πόλης χρησιμοποίησε το Passauerhof, ιδιοκτησία του επισκόπου του Παζάου, ως νοσοκομείο για τους ασθενείς και τους τραυματίες. O Στάρεμπεργκ, από τις 24 Ιουλίου μέχρι τις 4 Αυγούστου, δεν είχε επαφή με τους Κούνιτς και Λορέν. Μετά βίας οι αμυνόμενοι συγκρατούσαν τους Τούρκους μπροστά από το οχύρωμα.

AYΓOYΣTOΣ KAI ΣEΠTEMBPIOΣ

Την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου και την πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου καμία από τις δύο δυνάμεις δεν είχε εδραιώσει την κυριαρχία της στον προμαχώνα Μπουργκ. Oι Tούρκοι, έχοντας επεκτείνει τα χαρακώματά τους έως το αμυντικό οχύρωμα, άρχισαν να επιχωματώνουν το έδαφος, ενώ την ίδια ώρα έσκαβαν από κάτω. Προσπάθησαν να πυρπολήσουν τα ξύλα που είχαν τοποθετήσει οι αμυνόμενοι και τα οποία τους εμπόδιζαν και η φρουρά απάντησε φέρνοντας νερό από την τάφρο για να σβήσει τις φλόγες. Bέλη, χειροβομβίδες, βόμβες, λίθινες σφαίρες και πέτρες εκτοξεύονταν, ενώ οι αμυνόμενοι χτυπούσαν τους επιτιθέμενους με ό,τι είχαν, ακόμη και με δρεπάνια.

Την Κυριακή 2 Αυγούστου, για πρώτη φορά οι άντρες του Στάρεμπεργκ ανατίναξαν ένα λαγούμι απέναντι από τον προμαχώνα Λέμπελ, προκαλώντας απώλειες στους πολιορκητές. Aπό την άλλη, οι Τούρκοι άρχισαν να εισέρχονται στο οχύρωμα απέναντι από το Μπουργκ και τη Δευτέρα 3 Αυγούστου είχαν αποκτήσει τον έλεγχό του, ανοίγοντας μία νέα φάση της πολιορκίας, όταν άρχισαν να πυροβολούν στα χαντάκια της τάφρου και στις πλευρές του εσωτερικού οχυρώματος. Oι απώλειες των αμυνόμενων ήταν πολύ μεγάλες.

Oι Τούρκοι μετά από πολύ σκάψιμο γέμισαν την τάφρο με χώμα, με σκοπό να ανυψώσουν έναν φραγμό που θα τους προστάτευε από τους σκοπευτές που είχαν τοποθετηθεί στις πρόσφατα κατασκευασμένες τυφεκιοθυρίδες στα αριστερά και δεξιά του προμαχώνα. H κάθοδος στην τάφρο και η κίνηση προς το εσωτερικό οχύρωμα κόστισε στους Τούρκους εννιά ημέρες εξαντλητικών μαχών. Τη νύχτα της 8ης Αυγούστου, 300 αμυνόμενοι έβαλαν φωτιά σε κάποιες γαλαρίες. Tην 9η Αυγούστου οι Τούρκοι κατέστρεψαν έναν τοίχο που συνέδεε μία γωνία του εσωτερικού οχυρώματος με τον προμαχώνα του Μπουργκ και την επόμενη μέρα ανατίναξαν ένα λαγούμι στο μπροστινό τμήμα του εσωτερικού οχυρώματος, χωρίς όμως να το καταστρέψουν.

Oι απώλειες και των δύο πλευρών ήταν μεγάλες και, καθώς οι αξιωματικοί έπεφταν, ακολουθούσαν αθρόες προαγωγές των υφισταμένων τους. Στη Βιέννη ένα νέο νεκροταφείο άνοιξε δίπλα στο παλιό των Αυγουστινιανών. H μονοτονία της καθημερινότητας της πολιορκίας συνυπήρχε με την αγωνία για την έκβαση των επιχειρήσεων. Tο απόγευμα της Τετάρτης, 12 Αυγούστου, εξερράγη ένα λαγούμι. Σύμφωνα με μαρτυρίες, ταρακουνήθηκε η μισή πόλη. Oταν ο καπνός καθάρισε, η έκρηξη σε συνδυασμό με τις προηγούμενες εργασίες είχε δημιουργήσει μία ανηφορική οδό, προς το επίπεδο των αμυνόμενων στο εσωτερικό οχύρωμα, αρκετά πλατιά, για να περνάνε δίπλα-δίπλα 50 επιτιθέμενοι.

Στο τέλος της ημέρας, μετά από έντονη μάχη, ο Στάρεμπεργκ αναγνώρισε ότι οι Τούρκοι κρατούσαν ένα μέρος του εσωτερικού οχυρώματος. H 12η Αυγούστου, όπως και η 3η, ήταν μία καμπή στην πολιορκία της Βιέννης. Όσον αφορά στην Τουρκική πλευρά, στις 14 Αυγούστου στρατεύματα και διοικητές ήρθαν στα νησιά του Δούναβη για να ενισχύσουν τους Γενίτσαρους και την περιοχή μπροστά από το Μπουργκ. Στις 18 Αυγούστου ο μεγάλος βεζίρης διέταξε το διοικητή του, Νόιχαουζελ, να προσχωρήσει στο στρατό. Oι Αυστριακοί ήταν απασχολημένοι με τις εργασίες στους προμαχώνες του Μπουργκ και του Λέμπελ. Nέοι τάφροι και τείχη φτιάχτηκαν.

H πίεση στις ομάδες εργασίας ήταν έντονη. Μεγάλος ήταν ο αριθμός των απόντων και των αρρώστων. O Στάρεμπεργκ επέπληξε δριμύτατα τις πολιτικές αρχές για αδιαφορία και επέμεινε σε μία αναδιοργάνωση των κατοίκων. Eν τω μεταξύ, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, μπροστά από τους προμαχώνες η τάφρος ήταν το θέατρο των βίαιων συγκρούσεων. Σε μία περίπτωση (τη νύχτα της 16ης), μία Αυστριακή εξόρμηση κατάφερε να βάλει φωτιά στις τουρκικές στοές που προέβαλλαν από τον γκρεμό απέναντι από το Λέμπελ, προκαλώντας σοβαρές ζημιές που κράτησαν τους Τούρκους μακριά για δέκα ή δώδεκα ημέρες σε αυτόν τον τομέα.

Στις 18 Αυγούστου μία λιγότερο αποτελεσματική εξόρμηση από τα αμυνόμενα στρατεύματα, προορισμένη να απωθήσει τους Τούρκους από τη γωνία του οχυρώματος, συνάντησε την αποτελεσματική αντίστασή τους. Oι συνέπειες της ήττας θα μπορούσαν να ήταν σοβαρές και ήταν ευτύχημα για το Στάρεμπεργκ που οι Τούρκοι δεν επωφελήθηκαν από αυτό αρκετά γρήγορα. Την 19η Αυγούστου, επίσης, μία μικρή ομάδα βγήκε από τη πύλη Κορίνθιαν προς εξεύρεση εφοδίων. Κατόρθωσαν, με μεγάλη δόση τύχης, να επιστρέψουν στην πολιορκημένη Βιέννη με 32 βόδια. H φρουρά ανάκτησε επίσης μέρος του προμαχώνα που είχε χαθεί την προηγούμενη ημέρα.

Στις 25 Αυγούστου, οι Αυστριακοί εξόρμησαν από τον προμαχώνα του Λέμπελ, έχοντας πολλές απώλειες. Την Παρασκευή 27 Αυγούστου, ο Στάρεμπεργκ προσπάθησε να επαναλάβει αυτήν την τακτική, με αποτέλεσμα οι Αυστριακοί να εξαπολύσουν τρομερή επίθεση στην τάφρο, μπροστά από τον προμαχώνα του Μπουργκ. Όμως, αν και οι άνδρες του προκάλεσαν μεγάλη ζημιά, οι Τούρκοι συνέχιζαν να κινούνται προς τους κύριους προμαχώνες. Τελικά, οι Τούρκοι κλείστηκαν στο εσωτερικό οχύρωμα και άρχισαν να συγκεντρώνουν την επίθεσή τους στους δύο προμαχώνες.

Στις 2 Σεπτεμβρίου, μετά από μία μικρή βροχόπτωση, ένα λαγούμι που έσκαψαν οι επιτιθέμενοι προκάλεσε την κατάρρευση ενός μέρους του τοίχου του προμαχώνα του Μπουργκ και κατά τη διάρκεια της ίδιας νύχτας οι Αυστριακοί υπέστησαν φοβερές απώλειες, όταν ο εχθρός έβαλε φωτιά στη γύρω από αυτούς ξυλεία. Και οι δύο πλευρές γνώριζαν ότι αυτό ήταν η αρχή του τέλους. Oι αμυνόμενοι υποτίμησαν τους Τούρκους υπονομευτές που δούλευαν ακούραστα μέσα από την τάφρο και εξεπλάγησαν από την επόμενη αιφνιδιαστική επίθεση.

Στις 2:00 το απόγευμα της 4ης Σεπτεμβρίου, μετά από ένα σχετικά ήρεμο βροχερό πρωινό, μία ισχυρή έκρηξη συγκλόνισε τη Βιέννη και δημιούργησε μια μεγάλη τρύπα στον τοίχο αριστερά της άκρης του προμαχώνα του Μπουργκ, μέσα από την οποία φαίνονταν οι Τουρκικές σημαίες και τα Τουρκικά στρατεύματα να αναρριχώνται. Oι αμυνόμενοι κατόρθωσαν να κλείσουν πρόχειρα το χάσμα με σανίδες και σάκους. Μετά από δύο ώρες πεισματικών μαχών, ο Στάρεμπεργκ είχε χάσει 200 άνδρες και οι Τούρκοι πολύ περισσότερους. O Kαρά Μουσταφά, όταν τελείωσε η ημέρα, είχε αποτύχει να δημιουργήσει το προγεφύρωμα που επιθυμούσε στον προμαχώνα, όμως συνέχισε την κατασκευή λαγουμιών και τον κανονιοβολισμό.

Έπειτα στράφηκε στον προμαχώνα του Λέμπελ και το μεσημέρι της 8ης Σεπτεμβρίου δύο λαγούμια ανατινάχθηκαν. H άκρη του προμαχώνα και ένα μέρος του αριστερού τοίχου κατέρρευσαν αμέσως, αφήνοντας μόνο ένα μικρό τμήμα άθικτο. Έτσι, οι Οθωμανοί είχαν αποδυναμώσει αποφασιστικά τους προμαχώνες του Μπουργκ και του Λέμπελ. Στη συνέχεια, άρχισαν να προωθούν τις εργασίες τους πέρα από την τάφρο, στον τοίχο που συνέδεε τους δύο προμαχώνες, με σκοπό να τον ανατινάξουν. Oι αμυνόμενοι υπολόγισαν ότι πέντε σήραγγες συνδέονταν με αυτό το τμήμα. Σε αυτό το σημείο δημιουργούνταν οι προϋποθέσεις για μία σύγκρουση επικών διαστάσεων.

Επιπλέον, η φρουρά ήταν καταβεβλημένη. O Χόφμαν υπολόγισε ότι ο Στάρεμπεργκ είχε στη διάθεσή του μόνο 4.000 άνδρες σε ετοιμοπόλεμη κατάσταση. O διοικητής δεν δέχτηκε την πρόταση που έγινε να διανοιχτούν οι κανονιοθυρίδες του Λέμπελ, για να γίνει μία έξοδος με στόχο τους Οθωμανούς σκαπανείς σε απόσταση μόνο 30 ή 40 βημάτων. Αντ' αυτού, κατά τη διάρκεια των επόμενων ημερών ενίσχυσε την άμυνα στο υψηλότερο επίπεδο, καθώς και τα σπίτια από πίσω τους. H Αυστριακή διοίκηση χώρισε τα λιγοστά πλέον στρατεύματα σε τέσσερα τμήματα - βάρδιες, προκειμένου να είναι έτοιμοι για άμεση δράση σε κάθε έκτακτη ανάγκη, αν και οι στρατιώτες παραπονιούνταν ότι ήταν εξουθενωμένοι.

O Στάρεμπεργκ έκανε μία όσο το δυνατόν καλύτερη αναδιανομή των καθηκόντων, χωρίς όμως να κατορθώσει να κατευνάσει τα οξυμένα πνεύματα. Εκτός όμως από τους υπερασπιστές της πόλης και οι πολίτες ήταν εξαντλημένοι. Tο ποσοστό θανάτων λόγω της δυσεντερίας και του πυρετού αυξανόταν σταθερά κατά τη διάρκεια του Αυγούστου. H επίσημη ανακοίνωση για πάγωμα των τιμών δεν λήφθηκε υπόψη. O δήμος διένειμε λίστες με οδηγίες και διαταγές, ειδικά στους αρτοποιούς, και προσπάθησε να τακτοποιήσει τη δίκαιη διανομή του ψωμιού. Παρεμποδίστηκε, όμως, από την επίμονη απαίτηση των στρατιωτών της φρουράς. Tο κρέας των γαϊδάρων και των γατών πήρε τη θέση του μοσχαρίσιου.

H εξάντληση εξαιτίας του λιμού ήταν μεγάλη, με θύματα κυρίως ηλικιωμένους και γυναίκες. Μεταξύ 7 και 10 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε μία επιθεώρηση από σπίτι σε σπίτι προκειμένου να συγκεντρωθεί εργατικό δυναμικό, ενώ την 9η Σεπτεμβρίου, ο δήμαρχος Λίμπενμπεργκ, που είχε ασθενήσει, πέθανε και αντικαταστάθηκε από τον ταγματάρχη Pοστάουχερ, που καταπιάστηκε αμέσως με τη σύνταξη νέων και αυστηρών κανονισμών ώστε να επιβληθεί καλύτερη πειθαρχία. Eνώ αυτά συνέβαιναν στη Βιέννη, από την κορυφή του πύργου του Αγίου Στεφάνου μπορούσε να διακρίνει κάποιος μία διαφορετική κινητικότητα έξω από αυτήν.

Tο ιππικό του Λορέν, ενώ είχε επανεμφανιστεί απέναντι από την πόλη, μαχόμενο με τους Τούρκους και τους Μαγυάρους, εξαφανίσθηκε πάλι στη Δύση. Oι Τούρκοι έστελναν επίσης μεγάλες ομάδες επιδρομέων που επέστρεφαν σε καθορισμένο χρόνο. Φαινόταν ότι οι δυνάμεις τους αναδιοργανώνονταν. Φωτοβολίδες εμφανίστηκαν από το Κάλεμπεγκ, σημάδι ότι ένας απελευθερωτικός στρατός είχε πλησιάσει τα υψώματα του δάσους της Βιέννης.

OI ΣYMMAXOI TΩN AΨBOYPΓΩN

Tον Ιούλιο και τον Αύγουστο οι Αψβούργοι είχαν επιδοθεί σε έναν ταχύτατο κύκλο διπλωματικών επαφών, με σκοπό την προσέλκυση συμμάχων. Oι Πολωνοί, οι Σάξονες, οι Γερμανοί, οι Βρανδεμβούργιοι και οι Γάλλοι την τελευταία στιγμή, μετά από κοπιώδεις διαπραγματεύσεις μαζί με άλλους ηγεμόνες, σχημάτισαν μία ισχυρή Χριστιανική δύναμη που επρόκειτο να βοηθήσει τη Βιέννη την ύστατη στιγμή. Έτσι, στις 21 Αυγούστου, 6.000 άντρες του Γαλλικού πεζικού, ταξιδεύοντας κατά μήκος του ποταμού, έφτασαν στην Αυστρία. Σύντομα ακολούθησαν 2.000 του ιππικού μέσω ξηράς.

Oι Σάξονες ήταν ήδη στη Βοημία, οι Πολωνοί στη Σιλεσία, ενώ ο Λορέν κινούνταν δυτικά. Μερικοί ήλπιζαν ακόμα στην εμφάνιση 15.000 Βρανδεμβούργιων και 5.000 από το Μπρούνσβικ. H ηγεσία των Αυστριακών ήταν ανήσυχη σχετικά με τη συγκέντρωση αυτών των δυνάμεων στη νότια Αυστρία, όχι μόνο εξαιτίας των προβλημάτων εφοδιασμού, αλλά και των ενδεχόμενων διπλωματικών και άλλων επιπλοκών. Επίσης, ο αυτοκράτορας αισθανόταν άβολα μετά την ξαφνική φυγή του από τη Βιέννη και ήθελε να ανακτήσει το προσωπικό του γόητρο, για να επιβεβαιώσει την Αυτοκρατορική του θέση.

Ακολούθησε μία μακρά σειρά συζητήσεων, κατά τις οποίες οι περισσότεροι από τους υπουργούς των Αψβούργων και τους Ισπανούς πρεσβευτές πίεσαν έντονα για την παρουσία του Λεοπόλδου στο στρατό. O αντιπρόσωπος του Πάπα, όμως, διαφώνησε, αφού, όπως υποστήριξε, μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να ενοχλήσει τους άλλους πρίγκιπες. Από την άλλη, ο Λορέν, που από τις 15 Αυγούστου είχε επιτέλους στη διάθεσή του βιεννέζικα αποσπάσματα, ξεκίνησε στις 21 του ίδιου μήνα με όλο το ιππικό του, ακολουθώντας το δρόμο Άνγκερν - Βόλκερσντορφ - Στόκεραου, που διέσχιζε τη χώρα από Ανατολή προς Δύση, με το κοντινότερο σημείο του στη Βιέννη να απέχει περίπου 20 μίλια βόρειά της.

Από το Στόκεραου συνέχισε μπροστά, για να εξετάσει τη θέση απέναντι από το Τουλν. Oι προετοιμασίες για την κατασκευή μιας γέφυρας εκεί προχωρούσαν και το προγεφύρωμα στην άλλη πλευρά του ποταμού, δηλαδή η ίδια η πόλη του Τουλν, είχε ενισχυθεί με τους λίγους πεζικάριους που μπόρεσε να συγκεντρώσει. Tο απόγευμα της 24ης Αυγούστου, ο Λορέν αντιμετώπισε στο Στάμερσντορφ τις Τουρκικές δυνάμεις, ενισχυμένες με λίγους Μαγυάρους, προξενώντας τους μεγάλες απώλειες. Tα περισσότερα από τα στρατεύματα του Λορέν ήταν ακόμα στο Στόκεραου, όταν ο ίδιος μετακινήθηκε για να υποδεχτεί το βασιλιά της Πολωνίας.

Ήταν ξεκάθαρο σε όλους τους παρατηρητές ότι η συνάντηση των Σομπιέσκι, Λορέν και Βάλντεκ στο Όμπερ - Χόλαμπρουν στις 31 Αυγούστου, έθετε τέλος σε μία φάση αυτής της εκστρατείας ενάντια στους Τούρκους και άνοιγε μία άλλη. O άμεσος σκοπός του Λορέν ήταν μέχρι το τέλος του μήνα να έχει συγκεντρωθεί μία ογκώδης δύναμη νότια του Δούναβη, με τη χρησιμοποίηση των δύο γεφυρών στο Στάιν και στο Τουλν. O Σομπιέσκι συμφώνησε με το σχέδιο. Oι νέες γέφυρες στο Tουλν παραχωρήθηκαν για διαπεραίωση στα στρατεύματα του Λορέν και του Σομπιέσκι και η γέφυρα στο Στάιν στους Σάξονες.

Όλος ο στρατός έπρεπε να διασχίσει τον Δούναβη το αργότερο έως τις 6 ή 7 Σεπτεμβρίου και να συγκεντρωθεί στο Τουλν. H συνδυασμένη δύναμη θα διέσχιζε έπειτα το δάσος της Βιέννης στην περιοχή μεταξύ του Δούναβη και του ποταμού Βιν. Για τη συγκέντρωση των στρατευμάτων στην πεδιάδα έξω από το Τουλν χρειάστηκαν τρεις ολόκληρες ημέρες. Oι Βαυαροί, οι Γάλλοι και οι Σάξονες κατέλαβαν θέσεις κοντά στο Βίνερ Βαλντ, ενώ τα στρατεύματα των Αψβούργων παρατάχτηκαν πίσω τους. Oι Πολωνοί, αφού πέρασαν τις γέφυρες, στράφηκαν δεξιά και στρατοπέδευσαν στο οπίσθιο τμήμα.

Στο πολεμικό συμβούλιο της 8ης Σεπτεμβρίου αποφασίστηκε το πεζικό των Αψβούργων και μέρος του ιππικού τους να μεταφερθεί στην αριστερή πτέρυγα, με τους Σάξονες δίπλα τους, ενώ οι Βαυαροί και τα στρατεύματα της Αυτοκρατορίας αποσπάστηκαν στο κέντρο. Όπως πριν, οι Πολωνοί παρέμειναν δεξιά. H κύρια προώθηση ξεκίνησε στις 9 Σεπτεμβρίου και μέχρι το τέλος της πρώτης ημέρας είχε φθάσει στα χωριά του Σεντ Αντρέ και του Κέινγστετεν, όπου τελείωνε η πεδιάδα. Αυτά τα δύο χωριά ήταν τα βασικά σημεία αναχώρησης για τις διαδρομές μέσω της δυσκολότερης, πυκνά δασώδους χώρας.

O Λορέν έλαβε εν τω μεταξύ την είδηση της Τουρκικής αποτυχίας να καταληφθεί ο προμαχώνας του Μπουργκ. Στις 10 Σεπτεμβρίου, χώρισε τις δυνάμεις του Σεντ Αντρέ, στέλνοντας το ένα μέρος του ιππικού στο βόρειο άκρο των λόφων, κοντά στον Δούναβη, και το άλλο, που περιελάμβανε και το μεγαλύτερο μέρος του γερμανικού πεζικού, στους λόφους. Και τα δύο συνέκλιναν στο Κλόστερνοϊμπουργκ. Tο ιππικό του Σομπιέσκι, με το πεζικό του να ακολουθεί, άρχισε να αναρριχάται τις απότομες πλαγιές προς τα χωριά του Κίρλινγκ και του Κίρχμπαχ.

Αφού στρατοπέδευσαν τη νύχτα, την αυγή της 11ης Σεπτεμβρίου τα στρατεύματα άρχισαν να κινούνται ξανά, ενώ πυκνή συννεφιά και δυνατή βροχή είχε σκοτεινιάσει την περιοχή, ρίχνοντας το ηθικό των στρατιωτών. Tο βράδυ της ίδιας μέρας ξεκίνησε η πολιορκία της Βιέννης. H κύρια ανησυχία των πριγκίπων και των στρατηγών αφορούσε στο έδαφος μεταξύ αυτών και των τειχών της Bιέννης που ήταν γεμάτο κορυφογραμμές, βάραθρα, φαράγγια και δασώδεις περιοχές. Στο πρωινό συμβούλιο της 12ης Σεπτεμβρίου φαίνεται ότι δεν επιτεύχθηκε τελική απόφαση για το συγχρονισμό της επίθεσης.

H 12Η ΣEΠTEMBPIOY 1683

Την ημέρα που ο συμμαχικός στρατός πρόβαλλε από το δάσος, οι Οθωμανικές δυνάμεις ήταν επικεντρωμένες στην πολιορκία. O βεζίρης είχε εκτιμήσει λανθασμένα τον αναγκαίο χρόνο και την προσπάθεια που απαιτούνταν για την κατάληψη της Βιέννης. Έτσι, δεν έλαβε προστατευτικά μέτρα για τον πολιορκητικό στρατό και δεν ενίσχυσε επαρκώς τα παρατηρητήρια των κορυφογραμμών του δάσους της Βιέννης. Έτσι, ήλθε αντιμέτωπος με ένα μεγάλο στράτευμα, χωρίς να έχει κινητοποιήσει τις δικές του δυνάμεις για μάχη εκ παρατάξεως. Oι Οθωμανοί διέθεσαν όσες δυνάμεις μπόρεσαν, χωρίς να παραμελήσουν τα της πολιορκίας.

Από την πολιορκία αποσύρθηκαν περίπου 60 κανόνια και 6.000 πεζικάριοι, ενώ κινητοποιήθηκαν επίσης 22.000 ιππείς. Tο σύνολο των Οθωμανών που αποσπάστηκαν για να αντιμετωπίσουν το συμμαχικό στράτευμα ήταν περί τους 28.500, ενώ μαζί με αυτούς τάχθηκε και ένας απροσδιόριστος αριθμός Βλάχων, Μολδαβών και Τατάρων. H αριστερή πτέρυγα και το κέντρο του στρατού του Λορέν αριθμούσε πάνω από 40.000 άνδρες, η δεξιά υπό την καθοδήγηση του Σομπιέσκι περίπου 20.000, ενώ υπερείχαν και σε πυροβολικό.

Ένας ανώτερος αξιωματικός παρατήρησε ότι οι Οθωμανοί ετοιμάζονταν να κάνουν μία επίθεση από το Νούσμπεργκ (έναν λόφο βόρεια του Νούσντορφ) και έστειλε δύο τάγματα που ενεπλάκησαν. Oι Τούρκοι κατέλαβαν ένα μέρος του υψώματος ακριβώς στα αριστερά τους, από το οποίο απείλησαν να προωθηθούν, κάτι που ανάγκασε τον Λορέν να στείλει περισσότερα στρατεύματα. O Λορέν αντέδρασε, θέτοντας ολόκληρη την αριστερή πτέρυγα σε κίνηση περίπου στις 5:00 π.μ. Τότε ο Χριστιανικός στρατός ξεχύθηκε από το βουνό, καταστρέφοντας τα πάντα στο πέρασμά του. H μάχη αποτέλεσε ένα σύνολο ξεχωριστών συγκρούσεων μέσα σε μία ευρεία περιοχή.

Όμως, η κυρίως μάχη πριν από το μεσημέρι αφορούσε στην αριστερή Χριστιανική και στη δεξιά Τουρκική πτέρυγα. Όλο και περισσότερα στρατεύματα ρίχνονταν και από τις δύο πλευρές στην προσπάθεια να καταληφθεί το Νούσμπεργκ. Τελικά, το πεζικό υπό τον Χέρμαν του Μπάντεν μπήκε στο κατεστραμμένο χωριό και απέκρουσε τους Τούρκους προς τα νότια. Ήταν το πρώτο θετικό βήμα προς την τελική προώθηση κατά μήκος της ακτής του Καναλιού, δηλαδή προς τη Βιέννη, τρία μίλια μακρύτερα. Ακολούθησε η κατάληψη του Χάιλιγκενσταντ, χωρίς πολλή δυσκολία.

Πιο μακριά στο εσωτερικό οι Βαυαροί και οι Γαλλόφωνοι συνέχιζαν να προωθούνται, έτσι ώστε μέχρι το μεσημέρι ο Λορέν είχε εγκαταστήσει μία πρώτη γραμμή που εκτεινόταν από το Χάιλιγκενσταντ στο Γκρίντσινγκ και από εκεί στο Σίβερινγκ. Oι Τούρκοι δεν είχαν το σθένος και την πειθαρχία να ελέγξουν τις πολλές και απομονωμένες εστίες μαχών στις πλαγιές και στα ρέματα. Επιπλέον, στη 1:00 μετά το μεσημέρι, η πολωνική εμπροσθοφυλακή έφθασε στο Ντόρνμπαχ, όπου το δάσος ήταν λιγότερο πυκνό και το έδαφος ομαλότερο, οπότε κατόρθωσαν να προσφέρουν υποστήριξη στους Γερμανούς στα αριστερά τους.

Tα υψώματα και στις δύο πλευρές του Άλσμπαχ περιήλθαν στα συμμαχικά χέρια. Oι Τούρκοι ιππείς έντρομοι τράπηκαν σε φυγή και βρήκαν καταφύγιο μαζί με το τουρκικό πεζικό και τα πυροβόλα όπλα σε μία νέα αμυντική θέση. Ακολούθησε μία ανάπαυλα, έως ότου λίγο μετά τις 3:00 οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν στα αριστερά. H Τουρκική θέση διέτρεχε το χώρο κατά μήκος της πλευράς του Κρότενμπαχ (ένα ρέμα που φθάνει στο κανάλι κοντά στο Χάιλιγκενσταντ) που βλέπει προς τη Βιέννη, αλλά σύντομα το μέτωπο των Τούρκων στράφηκε προς τα νοτιοδυτικά, όπου ήρθε αντιμέτωπο πρώτα με το κέντρο του Χριστιανικού στρατού και κατόπιν με τους Πολωνούς.

H αντίσταση των Τούρκων απέβη άκαρπη και σύντομα άρχισαν να αποσύρονται προς την αριστερή πτέρυγα της αμυντικής διάταξης του Kαρά Μουσταφά. Oι Πολωνοί εν τω μεταξύ είχαν ρίξει όλες τις δυνάμεις τους εναντίον των κύριων πυροβόλων των Οθωμανών. Για ένα μικρό διάστημα η μάχη ήταν αμφίρροπη, αλλά η προώθηση των Βαυαρικών και άλλων στρατευμάτων που εμφανίστηκαν από τα βόρεια, οδήγησε τους Τούρκους σε φυγή. O Kαρά Μουσταφά υποχώρησε βιαστικά, παίρνοντας τη Σημαία του Προφήτη. Πολλοί άλλοι Τούρκοι ηγέτες και συντάγματα είχαν ήδη αφήσει το πεδίο μάχης αρκετές ώρες πριν. Έως τις 5:30 η μάχη είχε τελειώσει. H Βιέννη είχε σωθεί και η λεηλασία του Τουρκικού στρατοπέδου είχε αρχίσει.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ 

Οι κάτοικοι της Βιέννης γιόρτασαν με μεγάλο ενθουσιασμό την επιτυχία τους. Βρέθηκαν πολλά λαγούμια γεμάτα πυρίτιδα, που οι Τούρκοι λόγω βροχής δεν μπόρεσαν να τα ανατινάξουν. Ο Καρα Μουσταφά ψάχνοντας για κάποιον υπαίτιο διέταξε την θανάτωση του Ιμπραήμ Πασά, λόγω λιποταξίας, ενώ ο ίδιος θανατώθηκε στις 25 Δεκεμβρίου με διάταγμα του Σουλτάνου. Ο οίκος των Αψβούργων έγινε ισχυρή δύναμη στην Ευρώπη. Η αναχαίτιση της δεύτερης πολιορκίας της Βιέννης έσωσε την Δυτική Ευρώπη από την δουλεία και τον μαρασμό. Η Τουρκοκρατία δεν έφτασε σ' ολόκληρη την Ευρώπη.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Κατά τη διάρκεια του 16ου και 17ου αιώνα οι Χριστιανοί κάτοικοι της νοτιανατολικής Ευρώπης ζούσαν με τον συνεχή φόβο μιας Μουσουλμανικής εισβολής. Συμμορίες Τατάρων άφηναν στάχτες πίσω τους στην ύπαιθρο, απήγαγαν αιχμαλώτους για σκλάβους και λύτρα - Τουρκική κατοχή σήμαινε λεηλάτηση, ιεροσυλία και εξόντωση. Και για τους δυο ο μόνος σκοπός για έναρξη πολέμου ήταν το υλικό κέρδος. Οι διαδρομές για μια Ισλαμική εισβολή περνούσαν μέσω της κοιλάδας του Δάνουβη στα τείχη της Βιέννης ή μέσω της πεδιάδας του Μολδάβα και τη νότια Πολωνία.

Πολλές Τούρκικες προσπάθειες είχαν στόχο την Πολωνία, της οποίας η ηρωική αντίσταση της χάρισε το όνομα "propugnaculum Christianitatis", το αμυντικό τείχος του Χριστιανισμού. Το χειμώνα του 1682 - 1683, η Πολωνία και η Αυστρία έκαναν μεταξύ τους συμφωνία για συνδυασμένη δράση ενάντια μιας Τούρκικης εισβολής και υπόσχεση για παροχή βοήθειας σε περίπτωση άμεσης επίθεσης στη Βιέννη ή στην Κρακοβία. Η απειλή μιας εισβολής θα έπαιρνε σάρκα και οστά. Ένας Τούρκικος στρατός με πάνω από 140.000 άνδρες ξεκίνησε προχωρώντας νότια τον Μάρτιο του 1683 και έφθασε έξω από τα τείχη της Βιέννης στις 14 Ιουλίου 1683.

Η Βιέννη ήταν ισχυρό οχυρό αλλά μέχρι το τέλος Αυγούστου η πόλη ήταν σε θανάσιμο κίνδυνο. Τρόφιμα και πυρομαχικά ήταν ανεπαρκή και την 1η Σεπτεμβρίου οι Τούρκοι ανατίναξαν ένα ορυχείο κάτω από τα τείχη και κατέλαβαν μέρος του. Έξω από τα τείχη η κατάσταση ήταν καλύτερη. Η ήττα ενός Τούρκικου σώματος στο Bisamberg επέτρεψε την συγκέντρωση των συμμαχικών δυνάμεων νοτιοδυτικά της Βιέννης. Το πιο σημαντικό - 30.000 Πολωνοί έφτασαν κάτω από την ηγεσία του πολεμιστή - βασιλιά τους Jan Sobieski. Ο Sobieski, ο οποίος είχε ήδη αρκετή φήμη για τις νίκες του εναντίων των Τούρκων, πήρε την ηγεσία.

Το σχέδιο του ήταν να μετακινήσει τη μάχη στην πεδιάδα δυτικά της πόλης και να εξουδετερώσει τον Τούρκικο στρατό, σπάζοντας έτσι την πολιορκία. Ο Τούρκος διοικητής Kara Mustapha συνέχισε να επικεντρώνεται στην κατάληψη της πόλης, έτσι στην αρχή μόνο ένα μέρος του στρατού του ήταν έτοιμο να αντιμετωπίσει την αντεπίθεση. Στις 4πμ. στις 12 Σεπτεμβρίου 1683, οι Αυστριακοί στην αριστερή πτέρυγα πήγαν μπροστά και άρχισαν τη μάχη, οι Γερμανοί στο κέντρο αριστερά σύντομα ακολούθησαν. Καθώς οι Τούρκοι ετοιμάζονταν για αντεπίθεση, το Πολωνικό ιππικό εμφανίστηκε στη δεξιά πτέρυγα και οργάνωσε την επίθεση.

Μέχρι τις 5μμ ο Sobieski διάταξε την επίθεση στην οποία μια Γερμανο-Αυστριακή και μια Πολωνική ομάδα ιππικού, 20.000 άντρες με κλιμακωτές διατάξεις, υπό τον Βασιλιά Jan Sobieski, όρμησαν στο κέντρο του Τουρκικού στρατοπέδου. Καθώς το ιππικό έσπασε τις Τουρκικές γραμμές άμυνας, οι στρατιώτες της πόλης επιτέθηκαν τους Τούρκους από πίσω. Οι Τούρκοι και Τάταροι έχασαν το ηθικό τους και σύντομα διασπάστηκαν και τράπηκαν σε φυγή. Η ώρα 5:30 περίπου ο Jan Sobieski έφτασε στη σκηνή του Μεγάλου Βεζίρη και η πολιορκία της Βιέννης λύθηκε.

Οι Τούρκοι έχασαν περίπου 15.000 άντρες στο πεδίο, ενώ οι σύμμαχοι είχαν λιγότερους από 4.000 νεκρούς και τραυματίες. Η Βιέννη λυτρώθηκε παρά τρίχα, γιατί νωρίτερα την ίδια μέρα οι Τούρκοι βομβάρδισαν ορυχεία τα οποία τους έδωσαν πρόσβαση μέσα στην πόλη. Οι Τούρκοι ποτέ δεν ανέκαμψαν από τη μάχη, ενώ η Οθωμανική Αυτοκρατορία επέζησε για άλλα 200 χρόνια, απλώς περιμένοντας το τέλος. Για την Πολωνία, αυτή ήταν η τελευταία της μεγάλη στιγμή στο επίκεντρο μέχρι την μάχη της Βαρσοβίας το 1920 όταν για άλλη μια φορά έσωσε την Ευρώπη από την Ανατολή.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

(Κάντε κλικ στις φωτογραφίες για μεγέθυνση)

Oι αποφάσεις της Πρωτοχρονιάς: Πώς να θέσετε ρεαλιστικούς στόχους και να τους πετύχετε

Η Πρωτοχρονιά σηματοδοτεί συμβολικά μια νέα αρχή και εμπεριέχει ως γιορτή την έννοια της ανασκόπησης του παρελθόντος και της υπόσχεσης του μέλλοντος. Έτσι, τέτοιες μέρες βλέπουμε στα ΜΜΕ μια τάση αναδρομής συμβάντων του χρόνου που τελειώνει και παρατηρείται διάχυτο ένα κλίμα αισιοδοξίας και ελπίδας για τον καινούριο χρόνο.

Οι αποφάσεις για το νέο έτος είναι κάτι σαν άτυπο "έθιμο". Δίνουμε υποσχέσεις στον εαυτό μας και ελπίζουμε ότι θα κάνουμε μια νέα αρχή.

Το γεγονός ότι ξεκινάει μια νέα χρονιά μας δίνει μια ψευδαίσθηση ότι τα καινούρια ξεκινήματα είναι πιο εφικτά, όπως πιο εύκολο είναι να αφήσουμε πίσω μας λάθη του παρελθόντος και καταστάσεις που δε μας άρεσαν.

Ο συμβολισμός της αλλαγής του ημερολογιακού έτους σίγουρα βοηθάει σε πολλά επίπεδα. Μήπως όμως μερικές φορές λειτουργεί κάπως σαν το "θα αρχίσω δίαιτα από Δευτέρα;" Μήπως δηλαδή μας κάνει να αναβάλουμε αλλαγές, να τις φορτώνουμε στο εγγύς μέλλον, τη στιγμή που μια αρχή μπορεί να γίνει και στο παρόν; Επίσης είναι ρεαλιστικό να παίρνουμε μεγάλες αποφάσεις;

Αν νιώθετε μέσα σας έτοιμοι να κάνετε μια αλλαγή στη ζωή σας, δε χρειάζεται βέβαια να περιμένετε να αλλάξει ο χρόνος. Αν για παράδειγμα αποφασίσατε να γίνετε πιο αλτρουιστές από το νέο έτος, γιατί να μη δώσετε σήμερα κιόλας λίγο φαγητό σε έναν άστεγο;

Αν πάλι θέλετε να πάρετε κάποιες αποφάσεις για να αλλάξετε κάποια πράγματα στη ζωή σας και ο συμβολισμός της αλλαγής της χρονιάς σας βοηθάει, τότε λάβετε υπόψη τα εξής:

σκεφτείτε ρεαλιστικά: πάρτε αποφάσεις που γνωρίζετε βαθιά μέσα σας ότι μπορούν να εφαρμοστούν.

να είστε συγκεκριμένοι στην απόφασή σας: αντί για "θα γίνω καλύτερος άνθρωπος", αποφασίστε κάτι πιο συγκεκριμένο.

αποφασίστε αν θα ανακοινώσετε κάπου την απόφασή σας- η δημοσιοποίηση μερικές φορές βοηθά στη δέσμευση για να εφαρμόσετε την απόφαση.

προετοιμαστείτε για λάθη και αποτυχία: η επιτυχία έρχεται πολλές φορές μετά από πολλές αποτυχημένες προσπάθειες. Δείτε κάθε αποτυχία σαν ένα ακόμα βήμα προς την επιτυχία!

Η Πυθία και οι χρησμοί της

Πριν λίγο καιρό είχε κάνει την εμφάνισή της, μια ιστοσελίδα αρκετά πρωτότυπη θα έλεγα.
Ο τίτλος της είναι «Πυθία online» (pythiaonline).

Η ιστοσελίδα αυτή, είχε αναλάβει τον ρόλο του...διαδικτυακού Μαντείου των Δελφών δίνοντας «χρησμούς».

Σήμερα υπάρχουν κάποιες ιστοσελίδες που «απαντάνε» σε πάσης φύσεως ερωτήσεις. Οι ιστοσελίδες αυτές βασίζονται σε αλγόριθμους και φυσικά δίνουν αυτοματοποιημένες απαντήσεις.

Η πρωτοτυπία της συγκεκριμένης ιστοσελίδας βρισκόταν στο γεγονός, ότι τους «χρησμούς» δεν τους έδινε κάποιος αλγόριθμος, αλλά κάποιο φυσικό πρόσωπο, που είχε αναλάβει τον ρόλο της «Πυθίας» (συμβατικά, ας θεωρήσουμε ότι είναι γυναίκα).

Απ' ότι φαίνεται, η ιστοσελίδα αυτή δεν κρατήθηκε ενεργή για μεγάλο διάστημα, καθώς έγινε σύντομα γνωστή σε διάφορα ελληνικά forum και τα μέλη αυτών, άρχισαν να «βομβαρδίζουν» την Πυθία με κάθε είδους ερωτήσεις, στις οποίες έδινε συνήθως κάποιον πικρόχολο «χρησμό» συνοδευόμενο από «δολοφονικό» (και πολλές φορές εύστοχο) χιούμορ.

Από ένα σημείο και μετά, η Πυθία μάλλον τα «έπαιξε», καθώς δεν τους προλάβαινε όλους και ανέστειλε την λειτουργία της ιστοσελίδας.

Εν τω μεταξύ, κάποιοι απ' τους «χρησμούς» αυτούς είχαν δημοσιευτεί στα επιμέρους forum, από τα μέλη που έκαναν τις ερωτήσεις.

Ένα μικρό «ανθολόγιο» με κάποιες απ' αυτές τις ερωτήσεις, μαζί με τους «χρησμούς» που δόθηκαν, αναδημοσιεύονται σήμερα εδώ:

Ερώτηση: Πως με λένε;
Χρησμός: Δες τι γράφει η ταυτότητα.

Ερώτηση: Τι φοράω;
Χρησμός: Δεν θα τα έλεγες και ρούχα πάντως.

Ερώτηση: Θα περάσω στο πανεπιστήμιο;
Χρησμός: Ευτυχώς για την ακαδημαϊκή κοινότητα, όχι.

Ερώτηση: Πότε θα πάρω το πτυχίο μου;
Χρησμός: Όχι πολύ σύντομα.

Ερώτηση: Θα το πάρω τουλάχιστον μέσα στο 2017;
Χρησμός: Αυτό είναι πολύ σύντομα, ανέτρεξε σε προηγούμενο χρησμό.

Ερώτηση: Το «κάνεις» από κει που κλάνεις;
Χρησμός: Καλό θα ήταν να ελαττώσεις τις τσόντες που βλέπεις.

Ερώτηση: Ποιο είναι το μικρό όνομα του Μητσοτάκη;
Χρησμός: Μαρίκα.

Ερώτηση: Θα ακριβύνει η βενζίνη;
Χρησμός: Πάρε ποδήλατο καλύτερα.

Ερώτηση: Γιατί κάνεις 3 ώρες να απαντήσεις;
Χρησμός: Άμα δεν σου αρέσει, πάρε τηλέφωνο τον Χορταρέα.

Ερώτηση: Τι προφυλακτικό να πάρω;
Χρησμός: Ότι και να πάρεις αχρείαστο θα είναι. Πάρε λίγα και φτηνά.

Ερώτηση: Καμιά γκόμενα θα βρω;
Χρησμός: Μόνο στη φαντασία σου.

Ερώτηση: Ιle jezykow potrafisz rozmawiac? (πόσες γλώσσες μιλάς;).
Χρησμός: Περισσότερες από εσένα.

Ερώτηση: Χτες έφαγα σκατά. Λέω σήμερα να φάω σκατά με φράουλες. Τι λες;
Χρησμός: Βελτιώνεσαι.

Ερώτηση: Πόσο την έχω;
Χρησμός: Αν περιοριστείς στο κατούρημα, μια χαρά είναι.

Ερώτηση: Πότε θα παντρευτώ;
Χρησμός: Το πραγματικό ερώτημα είναι, πόσες φορές.

Ερώτηση: Πότε θα γαμήσω;
Χρησμός: Σύντομα, αλλά χωρίς δεύτερο άτομο.

Ερώτηση: Πότε θα σταματήσει να κάνει ζέστη;
Χρησμός: Μόλις πέσει η θερμοκρασία.

Ερώτηση: Τελικά ο Ρένος είναι γκέι;
Χρησμός: Δεν θα τον έλεγες και στρέιτ.

Ερώτηση: Πότε θα δω χαρά στα σκέλια μου;
Χρησμός: Όταν ζωγραφίσεις ένα μουστάκι με μαρκαδόρο.

Ερώτηση: Όσοι ασχολούνται μαζί σου τι είναι;
Χρησμός: Αργόσχολοι.

Ερώτηση: Είναι καθαρό το ελληνικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου;
Χρησμός: Όσο το Τσερνόμπιλ της Ουκρανίας.

Ερώτηση: Πότε θα γυρίσει ο τροχός, να γαμήσει ο φτωχός;
Χρησμός: Ελπίζω να μην βιάζεσαι.

Ερώτηση: Δώσε μου τα νούμερα του Τζόκερ.
Χρησμός: Εσύ είσαι ο Τζόκερ και τα νούμερα είναι οι υπόλοιποι φίλοι σου.

Ερώτηση: Πότε θα σταματήσει η τιμή του πετρελαίου να εκτινάσσεται στα ύψη;
Χρησμός: Όταν βρει ταβάνι.

Ερώτηση: Θα πάρει φέτος ο Παναθηναϊκός το πρωτάθλημα;
Χρησμός: Θες και τα λες ή σου ξεφεύγουν;

Ερώτηση: Θα φύγω ποτέ από την γενιά των 450 ευρώ;
Χρησμός: Ναι, όταν περάσεις στην γενιά του ταμείου ανεργίας.

Ερώτηση: Πότε θα πάω διακοπές;
Χρησμός: Γιατί τώρα δουλεύεις;

Ερώτηση: Πιστεύεις ότι θα πετύχουμε σαν συγκρότημα με το όνομα «Hybris»;
Χρησμός: Δεν θα πετύχετε όποιο κι αν είναι το όνομα.

Ερώτηση: Πότε θα τελειώσει το «Lost»;
Χρησμός: Μόνος ο Μάκης ξέρει.

Ερώτηση: Θα περάσω στη βρεφονηπιοκομική Θεσσαλονίκης;
Χρησμός: Δυστυχώς για τα βρέφη, ναι.

Ερώτηση: Άμα πέσω στο κενό πάω εγώ προς τη γη και όχι αυτή σε εμένα;
Χρησμός: Δοκίμασέ το και θα εκπλαγείς.

Ερώτηση: Ο ίδιος με το μεσημέρι είσαι; Δεν βαριέσαι;
Χρησμός: Γιατί εσύ άλλαξες από το μεσημέρι;

Ερώτηση: Πόσο «καμμένος» μπορεί να είσαι για να κάθεσαι να απαντάς στην παπαριά του καθενός;
Χρησμός: Μη σε κρατάμε κιόλας.

Ερώτηση: Παίρνεις πολλά για να απαντάς στην κάθε μαλακία που σε ρωτάνε;
Χρησμός: Πολλά, αν σκεφτείς ότι πληρώνομαι αναλογικά με την ηλιθιότητα της ερώτησης.

Ερώτηση: Τελικά είσαι και πολύ καράφλας, ε;
Χρησμός: Με αυτά που ακούω...

Τέλος, αρχή. Λες κι έχει σημασία ο χρόνος τελικά...

Ο άνθρωπος από τα πρώτα βήματα του συνήθιζε να κόβει τον χρόνο σε μικρά κομμάτια. Ποιος ξέρει γιατί, ίσως ο φόβος για το άγνωστο που τον τρομάζει, ίσως η αίσθηση του πόσο μικρός κι ανίσχυρος είναι απέναντι του, ποιος να ξέρει τελικά...

Χώριζε τη ζωή του σε μικρά τμήματα πιστεύοντας πως μπορεί έτσι να τιθασεύσει τη μοίρα, να νικήσει τη φθορά, να παλέψει το άγνωστο του θανάτου. Παιδική ηλικία, εφηβεία, ωριμότητα, γεράματα... Χρόνια, μήνες, ώρες, λεπτά, στιγμές κι ανάσες...

Πάντα κάτι που τελείωνε, σηματοδοτούσε την ελπίδα για κάτι νέο που ξεκινούσε. Νέα όνειρα, φρέσκες σκέψεις, καινούριες ελπίδες.
Και πάλι απ' την αρχή...

Γυρίζεις ένα φύλλο στο ημερολόγιο σου και πιστεύεις πως μαζί μ' αυτό αλλάζεις και ζωή. Λες και δε θα 'σαι το ίδιο αγρίμι κι αύριο το πρωί...

Στέλνεις ευχές, ντύνεσαι επίσημα, φοράς τη μάσκα με το ζωγραφισμένο χαμόγελο στο πρόσωπο σου μήπως κι έτσι ξορκίσεις την ασχήμια γύρω σου. Με μια κίνηση, σε μια στιγμή. Σα να μην έγιναν ποτέ όλα εκείνα που σου μαυρίζουν την ψυχή σου.
Ελπίζεις, εύχεσαι, ονειρεύεσαι...

Μα το πρωί που ξυπνάς είναι και πάλι όλα γύρω σου ίδια. Ο ίδιος πόνος, τα τέρατα που σου στοιχειώνουν τα βράδια δεν έφυγαν ποτέ. Γελάνε με τις νεκρές ελπίδες σου. Γελάνε με σένα και τα ψεύτικα όνειρα σου...

Άνθρωποι συνεχίζουν να θυσιάζονται στον Μολώχ της απληστίας, βόμβες συνεχίζουν να κομματιάζουν παιδικά όνειρα, ψυχές συνεχίζουν να πνίγονται στα βάθη της θάλασσας...
Κι εσύ εκεί, βυθίζεσαι όλο και πιο πολύ στην ανυπαρξία σου...

Καλή χρονιά σας ευχήθηκα, αλήθεια;

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΜΑΣ ΕΠΑΦΗ

Όταν μιλώ σε έναν άλλον άνθρωπο, δεν το κάνω «για να ξεφορτώσω...»
Το κάνω, «για να ακούσω» τι λέω ο ίδιος, τι νιώθω, τι θέλω....
Το κάνω, γιατί έτσι μπορώ και «με βλέπω...»

Το κάνω όμως επίσης, για όλα αυτά που «ερεθίζονται» μέσα μου από τα λόγια του άλλου που έχει ακούσει το θέμα μου, διότι «δονούν» εντός μου, κάτι, που και πάλι αφορά εμένα, και που δεν θα το είχα δει αν δεν μου το έλεγε (με όλο αυτό να προκύπτει, χωρίς να το προκαλώ, κι αυτό είναι και «το μαγικό»). Όχι με την έννοια πως ότι κι αν ακούσω θεωρώ ότι ισχύει, αλλά με την έννοια, πως κοιτώ, το «πώς» είμαι, σε σχέση με αυτό. «Που» βρίσκομαι σε σχέση με αυτό; Ισχύει; Σε ποιο βαθμό; Πότε; Ή αυτό καθ’ αυτό μου είναι αδιάφορο, αλλά με παραπέμπει σε κάτι άλλο βαθύτερα κρυμμένο;

Συνήθως εμείς οι άνθρωποι, βλέπουμε πολύ επιφανειακά, και λειτουργούμε εντελώς αντανακλαστικά, όλα όσα θεωρούμε «μας προκαλούν» (φταίνε) οι άλλοι. Αλλά έτσι, πχ το ότι θυμώνουμε, πονάμε, ή χαιρόμαστε τελικά, έχει να κάνει με το γεγονός, ότι μέσα μας είναι που τα έχουμε έτσι κι αλλιώς όλα αυτά, και απλά «ο άλλος» (ο κάθε άλλος) σε κάθε περίπτωση, μας βγάζει και «κάτι» στην επιφάνεια (απ’ όλα όσα έχουμε ήδη όπως είπαμε). Γιατί δεν μπορεί κανείς να μας προκαλέσει κάτι, αν δεν το έχουμε ήδη. Έτσι, στην επαφή μας με τον (κάθε) άλλον, απλώς μας δίνεται η δυνατότητα, να δούμε τι έχουμε. Να αναγνωρίσουμε οπότε τι άλλο; Όλη τη γκάμα της ανθρώπινης ύπαρξης: Που είναι, μία τεράστια αποθήκη ενεργειών, που έχουν να κάνουν με τη διαβάθμιση από το τέρας, μέχρι και τον Άγιο… Γι’ αυτό όταν κάτι δεν θέλουμε να δούμε, το μόνο που κάνουμε είναι το ότι απωθούμε αυτό που ήδη είμαστε. Όλα είμαστε. Το θέμα είναι, πως τα διαχειριζόμαστε, και τι εκδηλώνουμε. Το τέρας; Κάτι ενδιάμεσο; Ή τον Άγιο;

Το κάθε λεκτικό λοιπόν (ή γενικότερα συμπεριφεριακό), καθαρό μοίρασμα, είναι και η ουσία της πραγματικής εξομολόγησης, κι όχι απλά το να λέω τι έχω κάνει, ή τι σκέφτηκα… Και ακριβώς εδώ, κρύβεται η ρίζα της χιλιοειπωμένης «ενσυναίσθησης». Γιατί ότι βρούμε σε εμάς, είναι ίδιο ακριβώς με αυτό που έχει και ο κάθε άλλος. Η «συνάντηση μας», βρίσκεται ακριβώς σε αυτήν την κατανόηση!

Από την άλλη οπότε, η ίδια διαδικασία είναι που λαβαίνει χώρα, όχι μονάχα σε μένα, αλλά και σε αυτόν που με έχει ακούσει: Κερδίζει με τη σειρά του κι αυτός σε συνειδητοποιήσεις μέσω της ειλικρινής μας επαφής, γιατί και σε αυτόν δίνεται το έδαφος, και η δυνατότητα, (αν το θέλει), να αναγνωρίσει μέσα του το τι του έχει δώσει η συνάντηση μας για τον εαυτό του, μέσα από τον εαυτό του. Οπότε τελικά, και σε αυτόν προσφέρεται ακριβώς το ίδιο δώρο από την παρουσία μου, φυσικά εξαιτίας όλων όσων μοιράστηκα.

Να γιατί είναι απαιτητό να έχουμε «αληθινές» σχέσεις, που επιτυγχάνονται, μονάχα μέσω των καθαρών εκμυστηρεύσεων, όλων αυτών που έχουμε μέσα μας, κάθε φορά που μας βγαίνει «η ανάγκη» να τα μοιραστούμε. Χωρίς προσδοκίες, χωρίς απώτερο σκοπό, χωρίς σενάρια μέσω των σκέψεων….

Το Σύμπαν, γνωρίζει… Και αυτό που κάνει, είναι να μας ωθεί, να βγάζουμε προς τα έξω εκφραζόμενα, ακριβώς αυτά που χρειάζεται να δούμε κάθε φορά, ώστε να πορευόμαστε προς τον Ατομικό μας σκοπό στη ζωή, που έχει να κάνει με το κάθε προσωπικό μας σενάριο, με όλα τα άπειρα σενάρια (όλων των ανθρώπων του πλανήτη) να συγκλίνουν, στον ένα και μοναδικό σκοπό όλων μας: Την ώθηση προς την αναγνώριση την Πραγματικής φύσης των πάντων, μέσω του Εαυτού μας.
Έτσι και οι «ορθές σχέσεις» με τους άλλους. Χτίζονται, μονάχα μέσω του χτισίματος της ορθής σχέσης με τον εαυτό μας.

Τώρα όταν μιλάμε για να φανούμε, να καλύψουμε ανασφάλειες, να περάσει το δικό μας κι άλλα τέτοια ωραία, δεν είναι άξια συζήτησης και ανάλυσης, γιατί τότε απλά όλα αυτά δείχνουν, πως όχι μόνο δεν έχουμε τη διάθεση ή την ανάγκη να μιλήσουμε καθαρά, αλλά κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλο μας, δίχως την παραμικρή ισορροπία μέσα μας και φυσικά, με μια ανύπαρκτη σχέση ως προς την Αληθινή φύση μας.. Που σημαίνει, πως είμαστε σκορποχώρι… Δεν μιλάμε λοιπόν γι’ αυτό…

Σαν συμπέρασμα, καταλήγουμε στο γεγονός, πως πάντα, μα πάντα, (όλοι μας), παίρνουμε μονάχα από εμάς. Ποτέ από «τον άλλο», (τον κάθε άλλον, ή από έξω μας), όπως πολλοί έχει καθιερωθεί να πιστεύουμε.

Όλο το παιχνίδι, παίζεται μονάχα μέσα μας!
Τέλος, γι' αυτόν που ξέρει (και επιδιώκει) να μιλά καθαρά, και να ακούει καθαρά, δεν είναι κάτι που τον πολυενδιαφέρει τελικά, το αν ο άλλος είναι ειλικρινής. Κατ’ αρχήν γνωρίζει, πως αφού ψεύδεται, πρώτα κοροϊδεύει τον εαυτό του και κατά δεύτερο, βρίσκεται σε τέτοιο τεράστιο μπέρδεμα και κρυφό πόνο, που η συμπόνια στο πρόσωπο του άλλου, είναι το μοναδικό πράγμα που μπορεί να κάνει γι’ αυτόν. Γιατί αυτό που τελικά τον ενδιαφέρει, είναι μονάχα αυτά που «ακούει» μέσα του από τα λεγόμενα του άλλου. Το μέγεθος των λαθών, των διαστρεβλώσεων, το μπέρδεμα, τον πόνο, κι όλα όσα είναι ικανά να βασανίζουν έναν άνθρωπο, και να τον εγκλωβίζουν σε ένα όνειρο, είναι, και όλα όσα εκτυλίσσονται ακριβώς μπροστά του, ως μάθημα αποφυγής, ή αναγνώριση, όλων των πραγμάτων που στο παρελθόν, ήταν μέσα σε αυτά και ο ίδιος…

Αλλά εν τέλει, μονάχα αν ο απέναντι, έχει την ανάγκη να είναι το ίδιο καθαρός, υπάρχει η δυνατότητα της γιατρειάς, (μέσω της κατανόησης), και τους «κέρδους» και για τους δύο. Ειδάλλως, μονάχα αυτός που εμβαθύνει κερδίζει με τον άλλον, πάντα να χάνει τόσα μα τόσα πολλά... Τον ίδιο τον Εαυτό του….

Διότι υπάρχει Μία Πηγή. Κι αυτή η Πηγή, είναι η ένωση, και η μοναδική μας σωτηρία. Τίποτε άλλο. Με αυτή την Πηγή, να είναι κοινή για όλους μας!

Μόνοι μας φυλακιζόμαστε, και μόνοι λοιπόν καταστρέφουμε τα ηθελημένα δεσμά μας. Με την επαφή μεταξύ μας, την ευκαιρία, να αναγνωρίσουμε, (ο καθένας μας), όλα όσα «νομίζουμε» είμαστε, και να καταφέρουμε να τα υπερβούμε…

Ο ΔΡΟΜΟΣ…

Όταν ξεκινά κάποιος με την Αυτογνωσία χρειάζεται να γνωρίζει, (ή να αντιληφθεί νωρίς, για δικό του καλό εξοικονόμησης χρόνου, και αποφυγής άσκοπης ταλαιπωρίας του), πως το τι γίνεται στην εξωτερική του ζωή, είναι ανεξάρτητο από την Εσωτερική - Εξελικτική Πνευματική του πρόοδο. Αν μιλάμε βέβαια για Πνευματική πρόοδο, και όχι για την επονομαζόμενη εξέλιξη (πρόοδο) του εγώ, δηλαδή μονάχα της προσωπικότητας…..

Ανεξάρτητο (από την Πνευματική του πρόοδο) διότι, το εξωτερικό σκηνικό της ζωής, δεν αφορά έναν «δείκτη» του πόσο καλά, ή ψηλά βρίσκεται εσωτερικά, όσο κι αν αυτό αρχικά (για κάποιο μικρό, ή μεγάλο διάστημα) φτάνει να το νομίζει, αλλά ένα πολύ καλό «εργαλείο», που αν «χρησιμοποιήσει» σωστά, αρχίζει και ελευθερώνεται ουσιαστικά, προσεγγίζοντας την Πραγματική του πλέον Φύση...

Χρειάζεται λοιπόν, να «μην τον απασχολεί» καν «το έξω». Κι αυτό, γιατί πρώτα θα πρέπει να αναγνωρίσει τις εσωτερικές συσσωρεύσεις που έχουν μαζευτεί μέσα του από τα χρόνια και τις καταστάσεις, (ως το υποσυνείδητο του, που αντανακλάται απλώς στην εξωτερική του ζωή), φέρνοντας αυτές τις συσσωρεύσεις στο Φως της κατανόησης, και μετά να μπορέσει να απολαύσει «τα δώρα» της Εσωτερικής Ευδαιμονίας…..

Διότι μονάχα, συνειδητοποιώντας αυτές τις συσσωρεύσεις, και ξεκαθαρίζοντας τες, (λύνοντας τες μέσα του, μια και όλες τους αντικατοπτρίζουν κομμάτια του, άρα τον ίδιο), φτάνει να «νιώσει» πως το εξωτερικό σκηνικό τελικά, πραγματικά δεν τον αφορά…. (αν θέλει να πάει βαθύτερα, και ουσιαστικότερα για να φτάσει στον Αληθινό του Σκοπό στη ζωή).

Έτσι λοιπόν, (κι αυτό χρειάζεται να το βιώσει πολύ καλά), ότι δυσκολία έρχεται «από έξω», είναι κάτι που πρέπει να «ΔΕΙ», άρα «να λύσει μέσα του», και όχι να επιδιώξει «να το αλλάξει». Και πρέπει να γίνει, γιατί μόνο κατά αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει να φτάσει σε αυτή την Πνευματική πρόοδο, που αφορά το «να μην τον επηρεάζει» το εξωτερικό σε τίποτα που έχει να κάνει με το πως νιώθει, τι πιστεύει για τον εαυτό του, και πως φτάνει να συμπεριφέρεται στο περιβάλλον του.

Δύσκολο, αλλά αυτός είναι ο Δρόμος…
Διότι η Εσωτερική του Γαλήνη, είναι ανεξάρτητη από τις εξωτερικές επιδιώξεις. Αν επηρεάζεται από αυτές, έστω και στο ελάχιστο, σημαίνει πως χρειάζεται να δουλέψει ακόμα πολύ... Να ψάξει. Να ψάξει και να βρει. Ποιες είναι οι «καταχωρήσεις» που τον δυστυχούν; Ποιες οι καταχωρήσεις (πεποιθήσεις, διαστρεβλώσεις, παρανοήσεις), τον κάνουν να νιώθει ανεπαρκή, αδικημένο, μόνο, ανήμπορο; Γιατί όλα αυτά, δεν έχουν να κάνουν με αυτό που Πραγματικά Είναι…

Αν λοιπόν τον αφορούν αυτές οι εξωτερικές επιδιώξεις, και «εξαρτάται» από αυτές, η προσοχή του σημαίνει πως είναι ταυτισμένη με την ύλη, το σώμα του, και την προσωπικότητα του, που έχει να κάνει μονάχα με το προσωρινό του πέρασμα από αυτόν τον κόσμο, και όχι με την Πραγματική σωτηρία του.

Ο Δρόμος, δείχνει μόνος του λοιπόν.
Τι μας απασχολεί στη ζωή, και με ποια ζητήματα καταπιάνεται ο νους, και η καρδιά μας; Με τα έξω, ή, με την πηγή εξάρτησης και επίλυσης του γιατί το έξω, μας «τραβά», και χάνουμε το Δρόμο μας;
«Πως» λοιπόν ο καθένας «χρησιμοποιεί» τη ζωή, αυτό είναι που δείχνει την πορεία του, και όχι το «τι» ζωή «φαίνεται» πως έχει…

Γι’ αυτό και το έξω, δεν είναι δείκτης της ανόδου του μέσα, και γι’ αυτό και την πρώτιστη σημασία έχει τελικά το πως «Είμαστε», ως προς οτιδήποτε κι αν συμβαίνει έξω, σε κάθε μας στιγμή στη ζωή μας. Η στάση μας. Μέσα και έξω….

Τότε είναι όλα Ένα, (καταλαβαίνουμε πως όντως είναι, και πως εμείς τα διαχωρίζαμε αυθαίρετα και υποκειμενικά), και τότε ζούμε ολικά (ολιστικά)…

Γιατί στην ουσία, έτσι ζούμε Πραγματικά, (ως Αυτό που Είμαστε Αληθινά), και έτσι αντιλαμβανόμαστε (στην πράξη πια), βιώνοντας, πως το μέσα και το έξω, είναι Ένα, με το έξω, να είναι απλά η ορατή, κατακερματισμένη, και πολύ πολύ μικρή περιορισμένη εξωτερίκευση του μέσα, σε τόπο, και χρόνο…

Ο "Μέγας" Βασίλειος και το Μίσος του για τους Έλληνες

O "μεγάλος" ιεράρχης για τον Ελληνικό πολιτισμό:

«οι Ολυμπιακοί αγώνες είναι γιορτές του διαβόλου»

Ο Λιβάνιος αναφερόμενος στις πολυάριθμες βιαιοπραγίες των χριστιανών μοναχών κατά των ναών των Ελλήνων λέει:

«οι μαυροφορεμένοι φέροντες ξύλα, πέτρες και σίδερα αλλά και με τα χέρια και τα πόδια γκρεμίζουν τις στέγες και τους στύλους των ναών, συντρίβουν τα αγάλματα, ανατρέπουν τους βωμούς ενώ οι ιερείς πρέπει να διαλέξουν ανάμεσα στην σιωπή και τον θάνατο»

Γι’ αυτές τις βιαιοπραγίες, για τις καταστροφές που διέπραξαν οι χριστιανοί εναντίον των έργων τέχνης που σήμερα θεωρούνται από την ανθρωπότητα παγκόσμια κληρονομιά, ο Μ. Βασίλειος θριαμβολογεί:

«τα αγάλματα γκρεμίστηκαν, οι βωμοί έπεσαν, τα δαιμόνια έφυγαν»

ενώ στο ίδιο έργο δείχνει για ακόμη μια φορά το πώς σκέφτεται για την παιδεία και τον πολιτισμό των Ελλήνων:

«να μην δειλιάζουμε από τους Ελληνικούς λόγους γιατί αυτοί είναι σαν τους δαυλούς που δεν έχουν πλέον την φωτεινότητα του πυρός αλλά καπνίζουν και μαυρίζουν όσους τους ακουμπούν και δακρύζουν τα μάτια όσων πλησιάζουν» (εις Ησαϊαν 7,196,1-9)

Ο Μεγάλος Ιεράρχης, Βασίλειος και προστάτης της παιδείας των νεοελλήνων, είναι ομολογουμένως ο πλέον μορφωμένος ιεράρχης. Πολλοί είναι αυτοί που επικαλούνται το όνομά του για να δείξουν πως ο χριστιανισμός δεν ήταν υπόθεση μόνον των αμόρφωτων αλλά ούτε και είχε σχέση με το εκδικητικό πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης.

Όμως ό,τι θετικό υπάρχει στα κείμενα του Βασιλείου είναι «δάνεια» από τον πλατωνισμό και τον στωϊκισμό και όχι από τον Μωϋσή που ο ίδιος επικαλείται. Η «σοφία» που αντλεί από τον Μωϋσή φαίνεται στο «εις την αρχή των παροιμιών». Σε αυτό το κείμενο βλέπουμε και τι ακριβώς εννοεί με τον όρο «παιδεία» ο Βασίλειος:

«όπου κατοικεί ο φόβος εκεί κατοικεί η καθαρότητα της ψυχής…η παιδεία του Κυρίου ανοίγει τα ώτα» (100 Ε)

ο φόβος και η χριστιανική διδασκαλία είναι η παιδεία που ευαγγελίζεται ο προστάτης της νεοελληνικής παιδείας

«…ομοίως συμβαίνει και με τους παρακούοντες την διδασκαλία του Θεού όταν επέλθει σε αυτούς η παιδεία και ο σωφρονισμός γίνεται δεκτή η διδασκαλία…επειδή η τιμωρία νουθετεί όπως έκανε και ο Παύλος με το να παραδίδει στον Σατανά όπως σε δήμιο που βασανίζει και μαστιγώνει δια να δεχθούν την διδασκαλία του Θεού» (101 D-E )

«να δέχεσαι τους πόνους και τις πληγές καθαριζόμενος από όσα αμαρτάνεις και να λέγεις για την γνώση της παιδείας θα υπομείνω την οργή του Κυρίου διότι αμάρτησα»

αυτή είναι η παιδεία του Βασιλείου, φόβος, βασανιστήρια, ταπείνωση. Το τέλειο τρίπτυχο για να διαμορφώνεις υποταγμένες συνειδήσεις κι ανελεύθερα πνεύματα. Να όμως και ποια είναι η μεγάλη ηθική διδασκαλία του Μεγάλου Ιεράρχη.

«αυτός που χρησιμοποιεί πανουργία προς ωφέλεια δική του και των άλλων είναι άξιος επαίνου…ωραία η πανουργία των Εβραίων όταν εξαπάτησαν τους Αιγυπτίους…καλή η πανουργία της Ρεβέκκας…ωραία η πανουργία της Ραάβ και της Ραχήλ…η πανουργία όμως των Γαβαωνιτών κατά των Ισραηλιτών είναι κακή» (108 Α-Β)

καλή λοιπόν η πανουργία των Εβραίων -δηλαδή των πνευματικών πατέρων των χριστιανών- κατά των υπολοίπων λαών και κακή αυτή που στρέφεται κατά αυτών.

Για να μην υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία για την πλήρη ταύτιση και των Πατέρων της Ορθοδοξίας με το μισαλλόδοξο και ρατσιστικό πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης, ιδού ένα χαρακτηριστικό κομμάτι του Βασιλείου από το «κατά οργιζομένων» όπου κι εδώ μας διδάσκει με τα γεμάτα σοφία λόγια του πως υπάρχει καλή και κακή οργή και μαντέψτε εκ μέρους ποιών επιτρέπει ο Θεός τους την οργή, που κατά τα άλλα είναι κακό πράγμα:

«…αυτά είναι η διδασκαλία για να μεταχειριζόμαστε τον θυμό ως όπλο. Γι’αυτό ο Μωϋσής ο πραότατος των ανθρώπων, για να εκδικηθεί την ειδωλολατρεία όπλισε τα χέρια των Λευϊτών για να φονεύσουν τους αδελφούς τους. Και είπε ο Μωυσής: ο καθένας να φονεύσει τον πλησίον του, τον αδελφό του, τον γείτονά του και με τους φόνους αυτούς αγιάστε τα χέρια σας. Φονεύοντας άλλος τον γιό του κι άλλος τον αδελφό του ο Θεός σας ευλόγησε…αλλά και ο Ηλίας ο ζηλωτής 450 ιερείς του αίσχους, ιερείς του άλσους, κυριαρχούμενος από λογικόν και σώφρωνα θυμόν δεν θανάτωσε για το καλό του Ισραήλ;» (89,6 C-D)

Όπως βλέπουμε ο χριστιανισμός όχι μόνον έχει τις βάσεις του σε μισαλλόδοξα και ρατσιστικά κηρύγματα αλλά αυτά τα κηρύγματα τα διαιωνίζει και τα προάγει ως αρετή μέσω των «φωτισμένων» Πατέρων. Υπάρχει κανείς που να αμφιβάλει για το ποιοι ήταν οι ηθικοί και φυσικοί αυτουργοί των εγκλημάτων που διέπραξε ο χριστιανισμός στην μακραίωνη ιστορία του;

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος όπως και ο Βασίλειος, οργίζεται με τον δάσκαλό του, τον «ειδωλολάτρη» Λιβάνιο και τον αποκαλεί

«μιαρό, άθλιο και ταλαίπωρο»

(διότι άκουσον, άκουσον ο Λιβάνιος τόλμησε να πει πως την φωτιά στον ναό του Απόλλωνα στη Δάφνη, την έβαλε ανθρώπινο χέρι και όχι ο πανάγαθος θεούλης τους) και συνεχίζει:

«δεν υπάρχει ώριμος Έλληνας… γιατί όπως κι εκείνος (ο Λιβάνιος) πιστεύουν πως την φωτιά την έβαλε άνθρωπος κι όχι ο Θεός»

Μάλιστα, τέτοια η σοφία των μεγάλων πατέρων!!!

Όπως και ο άλλος μεγάλος ιεράρχης έτσι κι αυτός θεωρεί πνευματική κληρονομιά του το Ισραήλ, ξεχνώντας βεβαίως πως έμαθε να γράφει, να διαβάζει και να σκέφτεται -δηλαδή εξανθρωπίστηκε- από Έλληνες

«ο Θεός βρήκε κάθε επιστήμη και την έδωσε στον Ιακώβ και τον αγαπημένο του λαό, Ισραήλ» (ασπ. Πρίστιλλαν και Ακίλαν)

Το ίδιο επιβεβαιώνει και ένας ακόμη άγιος, ο Τερτυλλιανός ο οποίος θέλοντας να δείξει την ανωτερότητα του Ισραήλ έναντι των Ελλήνων θα ξεστομίσει άθελά του και προς μεγάλη απογοήτευση των σύγχρονων ελληνορθόδοξων, μία μεγάλη αλήθεια, δηλαδή πως ελληνισμός και χριστιανισμός είναι δύο κόσμοι εντελώς διαφορετικοί

«τι κοινό μπορεί να έχουν ο φιλόσοφος και ο χριστιανός, ο μαθητής των Ελλήνων και ο μαθητής του Ουρανού, η Αθήνα και η Ιερουσαλήμ, η στοά του Ζήνωνα και η στοά του Σολωμόντα»

Εξάλλου όπως είδαμε στις «πράξεις Αποστόλων» κεφ Ια της Κ.Δ. αναφέρεται πως οι απόστολοι είχαν ως επιδίωξη να εκχριστιανίσουν τους Ελληνίζοντες Ιουδαίους της διασποράς και να τους επαναφέρουν έτσι στις προγονικές τους (Ιουδαϊκές) παραδόσεις. Βλέπουμε δηλαδή πως οι απόστολοι ήταν ενοχλημένοι που οι Ιουδαίοι είχαν Ελληνική παιδεία! Επίσης και ο Παύλος όπως είδαμε στο «προς Κορινθίους» λέει πως οι Έλληνες ζητούν σοφία, όμως ο Θεός ήρθε για να ντροπιάσει τους σοφούς!

Επίσης στην ομιλία Α΄προς Κορινθίους (για να ξαναγυρίσουμε στον Ι. τον Χρυσόστομο), κατανοούμε πλήρως γιατί οι σύγχρονοι ορθόδοξοι θεωρούν την ορθοδοξία συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού:

«…κάποιοι δεν πιστεύουν στην ανάσταση των νεκρών γιατί πάσχουν από την Ελληνική μωρία…»

Μην σπεύσετε αβίαστα να συμπεράνετε πως εννοεί την ειδωλολατρεία γιατί ο Μεγάλος Ιεράρχης της Ορθοδοξίας και προστάτης της Παιδείας θα σας απογοητεύσει με τον χειρότερο τρόπο:

«…κι όλα αυτά προέρχονται από την ανοησία της φιλοσοφίας των Ελλήνων η οποία είναι μητέρα όλων των κακών»

και αποκαλεί τους φιλοσόφους «καθάρματα» κι όμως αυτός ο δυστυχής είναι… προστάτης της παιδείας των νεοελλήνων!!!

Φυσικά είναι απολύτως εναρμονισμένος με το πνεύμα του θεού της Κ.Δ. και του Παύλου ο οποίος στους Κολοσσαείς λέει πως η φιλοσοφία είναι απάτη.

Επίσης στο «εις τον άγιον Ιωάννην τον απόστολο κι ευαγγελιστή» (59,370,7-11) λέει τα εξής εκπληκτικά που δείχνουν την απέχθεια και το μίσος του στον ελληνικό πολιτισμό:

«αν κοιτάξεις στα ενδότερα των Ελλήνων θα δεις τέφρα και σκόνη και τίποτα υγιές, αλλά σαν τάφος ανοιγμένος είναι ο λάρυγγας αυτών γεμάτος ακαθαρσίες και πύον και τα δογματά τους γεμάτα σκουλήκια…εμείς δεν παραιτούμαστε της κατ’αυτών μάχης»

Οι άγιοι Πατέρες της Ορθοδοξίας είχαν λοιπόν κηρύξει ανοιχτά τον πόλεμο κατά της Ελληνικής φιλοσοφίας και του Ελληνικού πολιτισμού. Αυτά που σήμερα όλη η ανθρωπότητα θαυμάζει και χάριν στα οποία υπάρχει σήμερα πολιτισμός, αυτά οι Ιεράρχες τα αποκαλούν πύον και σκουλήκια.
Επίσης στο «εις τον μακάριον Βαβύλον» ξεκαθαρίζει για ποιόν λόγο διεσώθησαν από την μανία των χριστιανών και κάποια ελάχιστα κείμενα των Ελλήνων φιλοσόφων:

«οι φιλόσοφοι (των Ελλήνων) είναι καταγέλαστοι και δεν διαφέρουν από τα φλύαρα παιδιά. Είναι τόσο γελοία αυτά που έγραφαν ώστε τα βιβλία τους εξαφανίστηκαν κι αν διεσώθη κάποιο βιβλίο τους, βρίσκεται στα χέρια χριστιανών και με αυτόν τον τρόπο εξευτελίζουμε τις πλεκτάνες τους διότι δεν φοβόμαστε τα φίδια και τους σκορπιούς. Έχουμε λάβει εντολή από τον Θεό να καταπατούμε τα φίδια και τους σκορπιούς» (539,2 D-E)

Μην αναρωτιέστε λοιπόν ποιοι κατέστρεψαν τα βιβλία των Ελλήνων φιλοσόφων και για ποιόν λόγο διέσωσαν κάποια εξ αυτών. Φίδια και σκορπιοί λοιπόν για τους χριστιανούς Πατέρες ο Πλάτων, ο Σωκράτης, ο Ηράκλειτος, ο Αριστοτέλης και όλοι οι άλλοι μεγάλοι Τιτάνες του πνεύματος στους οποίους όλος ο πολιτισμένος κόσμος υποκλίνεται.

«ο Διογένης ήταν αισχρός και ματαιόπονος όπως και οι άλλοι φιλόσοφοι…σε τι είναι χρήσιμο να γεύεσαι ανθρώπινο σπέρμα όπως ο Αριστοτέλης ή να έχεις σαρκικές σχέσεις με αδελφές και μητέρες όπως νομοθέτησε ο αρχηγός της Στοάς (ο Ζήνων) θα μπορούσα ακόμη να αποδείξω ως αισχρότερους αυτών (των Ελλήνων φιλοσόφων) τον Πλάτωνα και τον Σωκράτη που μέρος της φιλοσοφίας τους ήταν η παιδεραστία» (549,8 C-D, 9 A-E και 550.9 C)

Τα αφοπλιστικά και γεμάτα σοφία λόγια (που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα) δεν σταματούν εδώ. Ο Μεγάλος Ιεράρχης υπήρξε πράγματι Μέγας, όμως πολέμιος του χορού, του θεάτρου, των τεχνών και ζητούσε από τους χριστιανούς να μην τραγουδούν ούτε να νανουρίζουν τα παιδιά τους γιατί

«αυτά είναι λείψανα της Ελληνικής πλάνης» (κανών ΟΕ΄)

Τα βαθυστόχαστα και γεμάτα σοφία λόγια του μεγάλου Ιεράρχη περί παιδείας, τέχνης και πολιτισμού είναι τόσο σημαντικά για την Ορθοδοξία που τα συμπεριέλαβε στους Κανόνες της Εκκλησίας, το περίφημο «πηδάλιο»:

«να μην πλησιάζει κανείς τα θέατρα γιατί κάνουν τους ανθρώπους μοιχούς, πομπή του σατανά τα θέατρα. Στα θέατρα γεννιέται κάθε πορνεία, ακολασία και ασέλγεια» (Κανών ΚΔ΄)

Το ίδιο και ο Τερτυλλιανός στο τελευταίο κεφάλαιο του έργου του «περί θεαμάτων» επιτίθεται στο θέατρο και τους Τραγικούς ποιητές καγχάζοντας πως τα κλάμματά τους θα αγαλιάζουν τους χριστιανούς όταν θα καίγονται και θα ταπεινώνονται (οι τραγικοί ποιητές) την ημέρα της κρίσης:

«τι θέαμα θα είναι για εμάς σε λίγο η επάνοδος του Κυρίου μας…τι πανηγύρι θα γίνει, ποιο θα είναι το αντικείμενο του γέλωτά μου;…όταν θα καίγονται στην πυρά μαζί με τους μαθητές τους ντροπιασμένοι εκείνοι οι σοφοί φιλόσοφοι…»

Αν τα απωθημένα αυτών των ψυχικά διαταραγμένων ανθρώπων θεωρούνται ακόμη και σήμερα κείμενα ιερά για τους φέροντες καταχρηστικά το όνομα «Έλληνας», τότε μπορούμε με άνεση να ισχυριστούμε ότι οι νεοέλληνες ζούνε ακόμη στον Μεσαίωνα.

Στο ίδιο ύφος ακόμη ένας μεγάλος της ορθοδοξίας ο Μέγας Αθανάσιος στον «Λόγο κατά Ελλήνων» αλλά και στο «περί ενανθρωπήσεως» θα εκφράσει για ακόμη μία φορά τον ρατσισμό των χριστιανών έναντι των Ελλήνων:

«το μυαρόν γένος των Ελλήνων… οι ψευάμενοι Έλληνες»

αλλά και την απέχθειά τους έναντι στην φιλοσοφία:

«των Ελλήνων σοφία ο Θεός κατήργησε…μετά την έλευση του Σωτήρος η σοφία των Ελλήνων καταργήθηκε και η λιγοστή που απέμεινε εξαφανίζεται» 55 (Λόγος περί ενανθρωπήσεως)

Ας μην μας εκπλήσσουν αυτές οι δηλώσεις των αγίων πατέρων αφού είναι απολύτως σύμφωνες με αυτές του Παύλου, οι άνθρωποι εκείνοι ήταν απολύτως συνεπής προς το δόγμα τους, αυτοί που τα έμπλεξαν εντελώς είναι οι σύγχρονοι ορθόδοξοι.

Τα ίδια θα δηλώσει και ο άλλος μεγάλος Ιεράρχης, ο Γρηγόριος στο «λόγοι εις Βασίλειον κθ»,

«η Αθήνα είναι βλαβερή για την ψυχή, πλούσια σε κακό και είδωλα»

Παρ’όλα αυτά όμως και ο τρίτος Μεγάλος Ιεράρχης παρέμενε στην ειδωλολατρική Αθήνα και φοιτούσε στις σχολές της. Όχι βεβαίως για την αγάπη τους προς την φιλοσοφία αλλά γιατί γνώριζε κι αυτός όπως και οι άλλοι Ιεράρχες, πως για να αντιμετωπίσουν τα επιχειρήματα των Ελλήνων και να μπορέσει να σταθεί και θεολογικά ο χριστιανισμός θα έπρεπε να λάβουν μόρφωση. Μόρφωση όμως που είχαν και παρήγαγαν οι ειδωλολάτρες Έλληνες και δεν μπορούσαν να την βρουν οι χριστιανοί από την επιφοίτηση του αγίου Πνεύματος!

Ας μην κοροϊδεύουν εαυτούς και αλλήλους οι ορθόδοξοι διανοούμενοι όταν υποστηρίζουν πως οι Πατέρες ήταν υπεύθυνοι για την σύγκλιση ελληνισμού και χριστιανισμού. Η προσέγγιση των Πατέρων της Εκκλησίας προς την ελληνική παιδεία έγινε -όπως ήδη είπαμε- για να αποκτήσουν γνώσεις και ικανότητες ώστε να μπορέσουν να στηρίξουν φιλοσοφικά και θεολογικά το άμουσο και άσοφο δόγμα τους αλλά και να μπορέσουν να αντιπαρατεθούν στην σοφία των «ειδωλολατρών» Ελλήνων.

Ο Ι. Χρυσόστομος όπως είδαμε λίγο πριν λέει ξεκάθαρα πως:

«κι αν διεσώθει κάποιο βιβλίο τους αυτό έγινε για να ξευτιλίζουμε τις πλεκτάνες τους»

Ο Ι. Δαμασκηνός στο «περί ορθοδόξου πίστεως» (iv 27) λέει ξεκάθαρα:

«εξ άλλου αν μπορούμε να αντλήσουμε κάποιο όφελος από τους Έλληνες, αυτό είναι επιτρεπτό…γιατί μπορούμε να πάρουμε από τους Έλληνες πολλά πράγματα που μας ισχυροποιούν απέναντί τους»

αλλά και ο Γενάδιος πολλά χρόνια αργότερα στο ίδιο μήκος κύματος θα πει:

«τα βιβλία των Ελλήνων τα διέσωζαν οι πατέρες μας για χάρη της γλώσσας και για να ελέγχουν τον παραλογισμό των Ελλήνων και να λάμψει η καθαρότητα της χριστιανικής θεολογίας… οι Έλληνες φιλόσοφοι ζούσαν στο σκοτάδι και τις φλυαρίες τους τις ανέτρεψαν θεόπνευστοι άνδρες όπως ο Μωυσής»

Υπάρχει ακόμη η παραμικρή αμφιβολία για ποιο λόγο διέσωσαν έστω και αυτά τα ελάχιστα Ελληνικά κείμενα που δεν κατέστρεψαν οι χριστιανοί Πατέρες της Ορθοδοξίας; Υπάρχει καμία αμφιβολία πως θεωρούσαν πνευματικούς τους πατέρες τον Μωυσή και τους άλλους προφήτες του Ισραήλ;

Δείτε και την γνώμη ενός ακόμη πατέρα της ορθοδοξίας του Ευσέβιου Καισαρείας

«τον φτωχό λαό σήκωσες από την κοπριά των Ελληνικών βδελυγμάτων και κάθισες αυτόν με τους άρχοντες του Ισραήλ, τον όντως αληθινό λαό του Θεού» (Ευσέβιος εκκλησιαστική ιστορία 23,1352, 34-38)

Μοναδική Ευχή: Μην την Εξευτελίζεις

Ευδαιμονική κι Αψογη Ζωή είναι το δίπτυχο της Αξιοσύνης που σου δίνει πρόσβαση στην Ευτοπία

Οι περισσότεροι άνθρωποι μοιάζουν με φωτογραφικές μηχανές που διαθέτουν έναν φακό υψηλής ευκρίνειας παρατήρησης του άσχημου, αλλά με ένα φίλτρο αποκοπής μπροστά από τον φακό παρατήρησης του ωραίου. Κι αυτόν τον κόσμο που φωτογραφίζουν θέλουν να μας τον περάσουν σαν την μοναδική αλήθεια και την μοναδική πραγματικότητα!!!

Οι άνθρωποι σπαταλούν τη ζωή τους θεωρώντας πως αν είχαν κάτι παραπάνω, αυτό θα τους αρκούσε για να είναι ευχαριστημένοι για πάντα. Πρόκειται για μια παρανοϊκή αυταπάτη που έχει εμφυτευθεί στο μυαλό τους,  αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να την αποβάλει. Η ενστικτώδης αλλά άκαρπη επιδίωξη του παραπάνω, που σας κάνει να δουλεύετε 60 ώρες την εβδομάδα και να καταναλώετε ακατάπαυστα σας αποτρέπει από αυτά που αποκαλούνται κοινωνικά ένστικτα. Δεν σας αφήνει να γνωρίσετε καλύτερα τους γείτονές μας, να αγαπήσετε περισσότερο τους δικούς σας ανθρώπους, να καλλιεργήσετε τη ζεστή, δεκτική πλευρά της ανθρώπινης φύσης, τις ρίζες της οποίας τώρα μόλις αρχίζει ο άνθρωπος να κατανοεί.

Το ανθρώπινο μυαλό, τα συναισθήματα και οι ανάγκες μας αναπτύχθηκαν σε ένα περιβάλλον χωρίς καμία από τις σύγχρονες ανέσεις. Μία από τις πιο βασικές συναισθηματικές ανάγκες του ανθρώπου, η ανάγκη για επικοινωνία και συνεργασία, η οποία αποτελούσε όρο επιβίωσης για τους προγόνους μας, παραμένει σήμερα «ορφανή». Ο άνθρωπος συνεπώς, γενετικά διαμορφωμένος για σχέσεις εμπιστοσύνης με τους ομοίους του, ζει σε μια κοινωνία που τον καταδικάζει στην απομόνωση. Η «παρά φύσιν» αυτή κοινωνία οδηγεί τους ανθρώπους στην επιθετικότητα ή στην παραίτηση, με καταλυτικές συνέπειες για τη σωματική και ψυχική τους υγεία.

Αν όμως καταστραφεί ό,τι έχει δημιουργηθεί, είναι κάτι που απεύχονται τα ίδια τα «θύματα» των σύγχρονων κοινωνιών, τα μέλη τους. Εκτός από την καταστροφή, κάτι τέτοιο απαιτεί επανεκπαίδευση του σύγχρονου ανθρώπου σε μια ζωή με σκληρή χειρωνακτική δουλειά και πολύ λίγες ανέσεις !! Χωρίς ιντερνέτ και τεχνικές ανέσεις!!!! απαπα!!

Μεγαλώνει η απόσταση που χωρίζει τον σύγχρονο άνθρωπο από την πραγματική ευτυχία. Μπορεί σε κάποιο στάδιο της ανάπτυξης της κοινωνίας να ήταν ανάγκη το πέρασμα από τις συλλογικές μορφές οργάνωσης (φυλή, φατρία) σε άλλες πιο εξατομικευμένες (έθνος, κράτος). Σήμερα όμως, καθώς περνάμε ίσως την πιο εγωπαθή περίοδο της ανθρώπινης εξέλιξης, γενική είναι η διαπίστωση ότι το όλο σύστημα κάπου χωλαίνει. Η ζωή των προγόνων μας μπορεί να ήταν «απεχθής, θηριώδης και σύντομη», όπως το θέτει ο ανθρωπολόγος Χομπς, αλλά ο σημερινός “άνετος” πολιτισμένος και μακρός βίος παράγει επίσης θύματα: ζωντανούς-νεκρούς που περνούν τη ζωή τους χωρίς καμιά ουσιαστική επαφή χαμένοι μέσα στις νευρώσεις τους, τις καταθλίψεις τους την εγωπάθεια τους κι έναν όχι ευκαταφρόνητο αριθμό αυτόχειρων, που δεν αντέχουν να ζουν υπό αυτές τις συνθήκες.

Τέτοιες διαπιστώσεις ηχούν κάπως μακάβριες, αλλά δεν απέχουν και πολύ από την αλήθεια. Τα γεγονότα τείνουν να επιβεβαιώσουν όσους υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος άνοιξε με την ανάπτυξη της τεχνολογίας το κουτί της Πανδώρας. Μαζί με την άνεση των οικιακών συσκευών, την ευκολία της (ηλεκτρονικής) επικοινωνίας και των μεταφορών, τα σύγχρονα διαμερίσματα και γενικά με ό,τι ονομάζουμε «συνθήκες ζωής» ήρθε η απομόνωση, η έλλειψη πραγματικής προσωπικής επαφής, ο ελεύθερος χρόνος έγινε σπάνιος και όταν υπάρχει πωλείται σε συσκευασία κονσέρβας, με αποτέλεσμα ο άνθρωπος να χάνει όλο και περισσότερο το νόημα της λέξης «ευτυχία».

Το διαδίκτυο δίνει την ψευδή εντύπωση ότι μπορούν να μιλάνε όλοι με όλους και να ανέχονται όλοι όλους. Αυτή την απάτη μετά την βγάζουν κι έξω απ’ αυτό. Όμως δεν είναι έτσι. Οι άνθρωποι φαινομενικά μπορούν να μιλάνε με όλους αλλά μπορούν να επικοινωνήσουν αμφίδρομα με λίγους, με όποιους έχουν κοινά ενδιαφέροντα –αν τα ενδιαφέροντα είναι αντικρουόμενα δεν υπάρχει αμφίδρομη επικοινωνία αλλά ουγκανίσματα. Η επιλογή των ανθρώπων που επικοινωνείς δείχνει οξυδέρκεια, διαύγεια και ποσοστά αντίληψης. Τώρα το τι πληροφορίες τοποθετείς πάνω στην γραμμή επικοινωνίας σου είναι δευτερεύον, το σημαντικό είναι να μπορείς να επικοινωνείς κι όχι να μιλάς και η επικοινωνία σου να είναι αμφίδρομη. Έχω μπλοκάρει εκατοντάδες που δεν τους θέλω ούτε για χαλάκι στην εξώπορτα, πόσο μάλλον για επικοινωνία. Οι «γιορτές» τους λοιπόν είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για ξεσκαρτάρισμα της σαβούρας. Πρέπει να αδειάζεις την αποθήκη από την σκαρταδούρα για να έχεις χώρο για νέα πράγματα. Οι περισσότεροι στα κοινωνικά δίκτυα δεν έχουν ούτε καν την αξία του πράγματος. Φυσικά υπάρχουν και αξιόλογοι άνθρωποι για επικοινωνία, αλλά για να τους βρεις χρειάζεσαι ΧΩΡΟ καθαρό.

Αν δεν πετάξεις την σκαρταδούρα από το κουτί της Πανδώρας και δεν πάψεις να εξευτελίζεις την ζωή σου, ευδαιμονία, ευτοπία κι ευτυχία δεν πρόκειται να δεις εις τον αιώνα τον άπαντα, αντιθέτως θα συνεχίσεις την αντιεξέλιξη του είδους σου με τα γνωστά ολέθρια αποτελέσματα.

***
ΜΗΝ ΤΗΝ ΕΞΕΥΤΕΛΙΖΕΙΣ
«Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.
Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνά κ’ εκθέτοντάς την
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινήν ανοησία,
ώς που να γίνει σα μια ξένη φορτική.»

Κωνσταντίνος Καβάφης

Ποιά είναι η δική σας φιλοσοφία για τη ζωή;

Τα τελευταία χρόνια θέτουμε όλο και περισσότερα φιλοσοφικά ερωτήματα σε σχέση με τις εμπειρίες, τις δικές μας και των άλλων, από τη ζωή. Είχαμε τη συνήθεια να αντιμετωπίζουμε τη φιλοσοφία κυνικά, ως ένα είδος αφηρημένης διανοητικής ενασχόλησης, κατάλληλης για «αιθεροβάμονες» και ανθρώπους που αποφεύγουν την «πραγματική» ζωή. Συνειδητοποιήσαμε όμως ότι αυτός ο κυνισμός ήταν από μόνος του μια φιλοσοφία ζωής.

Ο ρόλος της φιλοσοφίας στη ζωή

Έχουμε πια ανακαλύψει ότι η φιλοσοφία είναι ό,τι πιο αληθινό και πρακτικό θα μπορούσαμε να υιοθετήσουμε, επειδή αντανακλά τις αντιλήψεις και τις πεποιθήσεις μας για τον εαυτό μας, τη ζωή και τον κόσμο, οι οποίες με τη σειρά τους καθορίζουν τις αξίες, τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις πράξεις μας. Κι αυτά πάλι καθορίζουν ποιοι είμαστε, τι κάνουμε, τι έχουμε, και κυρίως, που πηγαίνουμε.

Πώς «φιλοσοφούμε»;

Έχουμε ανακαλύψει ότι οι άνθρωποι με το προνόμιο της αφθονίας στην επαγγελματική, προσωπική τους ζωή και την υγεία τους λειτουργούν με γνώμονα μια διαφορετική βασική φιλοσοφία, σε σχέση με όσους δεν έχουν αυτό το προνόμιο, ακόμα και αν δεν το καταλαβαίνουν. Όλοι λοιπόν θα έπρεπε να ασχοληθούμε με τη βασική μας φιλοσοφία. Οι θεμελιώδεις φιλοσοφικές μας κατασκευές, δηλαδή οι αντιλήψεις, οι πεποιθήσεις, οι σκέψεις, τα συναισθήματα κ.λπ., μπορούν να υφίστανται τόσο στο συνειδητό όσο και στο υποσυνείδητο επίπεδο. Και ανάλογα με τη φιλοσοφία μας, στο υποσυνείδητο μπορούν να γίνουν δύσκολα ή και επικίνδυνα τα πράγματα.

Τα αιώνια ερωτήματα και το βάρος τους

Το πιο βασικό φιλοσοφικό ερώτημα που πάντα θέταμε είναι «γιατί βρισκόμαστε εδώ» ή «ποιο είναι το νόημα της ζωής και ο προορισμός μας». Βρισκόμαστε εδώ για να μάθουμε, να μεγαλώσουμε, να εξελιχθούμε και τελικά να χρησιμοποιήσουμε τις μοναδικές ικανότητες μας και εμπειρίες για να συνεισφέρουμε με το δικό μας τρόπο στον κόσμο και να εκπληρώσουμε το σκοπό της ζωής μας. Όταν υποφέρουμε, αυτό συμβαίνει επειδή αντιλαμβανόμαστε, συνειδητά ή υποσυνείδητα ότι στη διαδρομή αυτή έχουμε βρεθεί «εκτός πορείας».

Γιατί κάποιοι δεν φιλοσοφούν;

Πολλοί άνθρωποι είναι τόσο απορροφημένοι από τα συναισθήματά τους, συνήθως από τις ελπίδες και τους φόβους τους, που δεν έχουν χρόνο για να θέσουν στον εαυτό τους τα πιο βασικά ερωτήματα. Ωστόσο η ποιότητα αυτών των ερωτημάτων καθορίζει μακροπρόθεσμα και την ποιότητα της ζωής μας. Για πολλούς λόγους βέβαια είναι εξίσου δύσκολο να σκεφτούν μακροπρόθεσμα.

Όσο πιο αγχωμένοι είμαστε, τόσο πιο δύσκολο είναι για τον εγκέφαλό μας να εστιάσει σε οτιδήποτε μακροπρόθεσμα. Το υπερφορτωμένο θυμικό μας και το αγχωμένο μυαλό μας θέλουν απλώς να μάθουν πώς θα «βγάλουν» την ημέρα, την εβδομάδα ή το μήνα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνουν την αίσθηση του μακροπρόθεσμου κι έτσι να υπερεκτιμούν σε μεγάλο βαθμό τα όσα μπορούν να κάνουν βραχυπρόθεσμα και να υποτιμούν σοβαρά τα όσα μπορούν να κάνουν μακροπρόθεσμα.

Έτσι καταλήγουν να έχουν περισσότερο άγχος, να νιώθουν απογοήτευση και τελικά να καταφέρουν όλο και λιγότερα σε έναν ή περισσότερους τομείς της ζωής τους. Αυτά που πιστεύουμε καθορίζουν αυτά που αισθανόμαστε. Τα συναισθήματα με τη σειρά τους καθορίζουν τις πράξεις μας, μέσω αυτών τις αντιδράσεις των άλλων απέναντί μας, και τελικά τα αποτελέσματα που θα έχουμε.

Πρωτοχρονιά και καλή... Περιτομή!

Όπως θα διαπιστώσουμε, καλοί μου συμπατριώτες, πρόκειται για μια κανονική... ψωλογιορτή! Δεν υπάρχει περίπτωση να βρει κανείς ημερολόγιο που να μη γράφει ότι την πρώτη πρώτου του κάθε έτους εορτάζεται η περιτομή του Χριστού. Εκτός βεβαίως των ελαχίστων περιπτώσεων που αφορούν ημερολόγια που εκδίδονται από ελληνοκεντρικούς φορείς.

Συμπέρασμα: Το κάθε έτος ξεκινά με την περίλαμπρη εορτή του κοψίματος της πόσθης του πέους (ήμαρτον Κύριε) του Ιησού του Ναζωραίου!

Έπεται δε πάντοτε αυτής η εορτή του Μεγάλου Βασιλείου. Αυτού του υψίστου πατρός της χριστιανικής Εκκλησίας, ο οποίος ήταν τόσο σοφός, ώστε όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτωρ της εποχής του κατήργησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες ξεστόμισε την εξής χοντρομαλακία: «Καλά έκανε ο αυτοκράτορας και έκλεισε το Ολυμπιακό στάδιο, διότι μέσα στα πάμπολλα αγάλματα που το περιέβαλαν, κατοικούσαν τρομεροί δαίμονες»!

Τι εορτάζουμε δηλαδή την Πρωτοχρονιά;
Αφ’ ενός μια εβραιοψωλοτομή, κι αφ’ ετέρου ένα ανθελληνικό δαιμονόπληκτο βλήμα. Και μη βιάζεστε να με χαρακτηρίσετε ως ανάγωγο καλοί μου άνθρωποι διότι όποιο λεξικό κι αν ανοίξετε στην λέξη «ψωλή» θα διαβάσετε ότι πρόκειται για το πέος έχον την βάλανον (κεφαλήν) αποκεκαλυμμένην. Επίσης, ιδού η καταλυτική απόδειξη από το λεξικό L&S: «Ψωλός=ο περιτετμημένος, έχων την βάλανον του αιδοίου γυμνήν». Ίσως μάλιστα να μη λέγεται τυχαίως ότι στην χώρα της Ελλάδος, όλοι ψωλοκοπανάνε.

Άντε λοιπόν πατριώτες, με το καλό και φέτος να καταστεί ψωλός ο Χριστούλης μας.

Το άνθος της φύσης και της ψυχής

Λιώνει το χιόνι και το πράσινο της φύσης γίνετε πιο έντονο και πιο καθαρό.
Ο κόσμος μέσα στα σπίτια του. Το δάσος άδειο.
Οι τελευταίες νιφάδες στρογγυλοκάθονται στο παγκάκι μέχρι να πεθάνουν. Οι ψυχές των ανθρώπων δίπλα τους αναπολούν αγκαλιές και φιλιά.

Ανάμεσα στα κλαδιά χαμένες οι στιγμές. Μόνο αυτά ξέρουν να εξιστορήσουν τις ιστορίες και να κρίνουν τους ανθρώπους.
Τα άσπρα σημάδια σαν στολίδια στα έργα των ανθρώπων.
Και τα χρώματα του φθινοπώρου που αγωνίζονται ακόμα.
Οι γέφυρες μοιάζουν άσκοπες. Κανένας δεν τις χρησιμοποιεί. Γιατί οι ψυχές των ανθρώπων δεν έχουν προβλήτες, δεν έχουν μέρος να στηριχτούν και έτσι θα τις διαβαίνουμε μόνο περπατώντας και όχι νιώθοντας.

Τα νερά διάφανα κρυώνουν ακόμα πιο πολύ το χώμα. Βουλιάζουν τα πόδια μας και δεν μπορούμε να αντισταθούμε στο Εγώ μας. Ξεχνάμε τις θυσίες, ξεχνάμε τις αγάπες και τα όνειρα.
Η φύση όμως γεννιέται από το τίποτα. Ζει και κάτω από το χιόνι και το κρύο.
Ακόμα και εκεί που λες ότι όλα χάθηκαν μια ζωή, τόσο δα μικροσκοπική σου λέει το αντίθετο.
Ένας ήλιος κλέφτης περιμένει ανυπόμονος πίσω από τα σύννεφα.

Αντίθετα με την φύση οι ψυχές των ανθρώπων ξαναγεννιούνται; Όλοι προσπαθούμε να τις κάνουμε να φανούν, να μιλήσουν, ακόμα και να επιβληθούν. Με τον εγωισμό όμως, μόνο τους άλλους πληγώνουμε.

Οι ψυχές μας μόνες τους δεν μπορούν να ανθίσουν.
Μαραίνονται και χάνουν τα χρώματά τους.
Χρειάζονται αγάπη για να ζήσουν.

Αυτό εύχομαι για το νέο έτος.
Να έχουμε αγάπη και υγεία.
Και θα ξαναγεννηθούμε όπως η φύση.

Καλή Πρωτοχρονιά!

Αιώνιο προς την ανθρωπότητα μήνυμα

Στην παρούσα μελέτη θα παραθέσουμε τα λόγια του Πλάτωνα που – ακολουθώντας πιστά και ακλόνητα τους εκ του Διός εγγεγραμμένους στη ουσία της ψυχής ειμάρμενους νόμους – λέγει αφενός πως:

 

 «”Ποια πράξη όμως είναι αρεστή στο θεό και σύμφωνη με την θέλησή του; Υπάρχει μόνο μία, που την εκφράζει το παλιό ρητό: στο όμοιο αρέσει το όμοιο που τηρεί το μέτρο. Τα υπερβολικά δεν είναι αρεστά ούτε μεταξύ τους ούτε σε εκείνα που έχουν μέτρο. Κατά την άποψή μας, ο θεός είναι το βασικό μέτρο των πραγμάτων, πολύ περισσότερο από τον άνθρωπο όπως υποστηρίζουν μερικοί. Αν θέλει λοιπόν κανείς να γίνει προσφιλής στον θεό πρέπει να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια να του μοιάσει. Σύμφωνα με την παραπάνω αρχή, όποιος είναι συνετός θα έχει την φιλία του θεού – αφού θα του μοιάζει – ενώ ο μη σώφρων και άδικος, ως εντελώς διαφορετικός από τον θεό, θα είναι εχθρός του. Το ίδιο ισχύει  και για όλα τα άλλα. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι λογική συνέπεια του συλλογισμού αυτού είναι το εξής δίδαγμα, που το θεωρώ κάλλιστο και αληθέστατο από όλα τα άλλα. Για τον αγαθό άνθρωπο, το κάλλιστο και άριστο μέσο για να ζήσει ευδαίμονα βίο είναι να θύειν  στους θεούς και να προσομιλεί αεί  μαζί τους με την ευχή, τα αναθήματα και την θεραπεία.  Για τον κακό άνθρωπο είναι φυσικό να συμβαίνει το αντίθετο, αφού έχει ακάθαρτη ψυχή. Τόσο ο θεός όσο και ο αγαθός άνθρωπος δεν είναι σωστό να δέχονται δώρα από βρώμικα χέρια – κάτι που σημαίνει ότι ο κόπος που καταβάλλουν οι ασεβείς για να αποκτήσουν την εύνοια των θεών πάει χαμένος, ενώ το αντίθετο συμβαίνει με τις προσπάθειες των ενάρετων. Αυτός λοιπόν πρέπει να είναι ο στόχος μας. Ποια όμως είναι τα βέλη μας και τα μηχανήματα με τα οποία θα τα εκτοξεύσουμε; Ας πούμε πως αυτά είναι τα όπλα μας, πρώτο και καλύτερο θεωρείται η απόδοση τιμών στους Ολύμπιους θεούς που έχουν την πόλη και μετά στους χθόνιους θεούς. Στους πρώτους κατά τον σκοπό της ευσέβειας πρέπει ορθότατα να προσφέρονται τα άρτια και τα δεξιά, ενώ στους δεύτερους τα περιττά και αριστερά. Στην συνέχεια ο έμφρων οργιασθείς θα αποδώσει τιμές στους Δαίμονες και στους Ήρωες. Έπειτα στα ιδρύματα των πατρώων Θεών – όπως προστάζει ο νόμος – και τέλος στους ζωντανούς γονείς, αφού είναι σωστό και δίκαιο να πληρώνει κανείς πρώτα τα πιο σημαντικά χρέη του  και στην συνέχεια τα υπόλοιπα. Πρέπει να θεωρεί ότι όλα όσα απέκτησε και διαθέτει τα χρωστά σε εκείνους που τον γέννησαν και τον μεγάλωσαν, ώστε να τα χρησιμοποιεί πρόθυμα για την εξυπηρέτησή τους. Πρέπει να τους βοηθά με την περιουσία του, με τη σωματική του δύναμη και με όλη τη δύναμη της ψυχής τους. Έτσι ξεπληρώνει τις φροντίδες και τους κόπους που κατέβαλαν για αυτόν, το δάνειο δηλ. που του έδωσαν όταν ήταν νέος, το οποίο έχουν μεγάλη ανάγκη στα γεράματά τους. Σε όλη του τη ζωή ο άνθρωπος οφείλει να μιλά με ευδημία στους γονείς του, γιατί τα άστοχα και επιπόλαια λόγια τιμωρούνται αυστηρά. Όλες οι πράξεις μας παρακολουθούνται εκ της Νεμέσεως, αγγέλου της Δίκης. Αν οι γονείς οργιστούν, ο νέος πρέπει να υποχωρεί και να τους αφήνει να ξεσπάσουν με λόγια ή με έργα, χωρίς να τους κρατά κακία. Πρέπει να αντιλαμβάνεται ότι είναι φυσικό να θυμώνει ένας πατέρας όταν θεωρεί ότι το παιδί  τον αδικεί. Κι όταν πεθάνουν οι γονείς μας, πρέπει να τους κάνουμε την σωφρονέστατη και καλλίστη ταφή, χωρίς να ξεπερνάμε τα όρια αλλά και χωρίς να υστερούμε σε όσα έφτιαχναν οι πρόγονοί μας για τους δικούς τους γονείς. Κάθε έτος οφείλουμε να τιμάμε την διαιώνιση της μνήμη τους και να τους προσφέρουμε το μερίδιο που τους ανήκει από τα αγαθά που διαθέτουμε. Αν το κάνουμε αυτό και ζήσουμε συμφώνως με τους κανόνες που αναφέραμε, καθένας μας θα πάρει την αμοιβή που του αξίζει από τους θεούς και από τοα κρείττονα γένη, έτσι ώστε να περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του ευτυχισμένος”. Οι νόμοι καθόρισαν επίσης τις υποχρεώσεις μας προς τα τέκνα, τους συγγενείς, τους φίλους και τους συμπολίτες μας αλλά και τα ξενικά προς θεών θεραπεύματα. Όρισαν επίσης τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να φερόμαστε σε κάθε κατηγορία αυτών των ανθρώπων, αν θέλουμε να ζήσουμε μια όμορφη ζωή χωρίς να παραβαίνουμε τον νόμο, αλλά πείθοντας και άλλοτε τιμωρώντας εκείνους που δεν θέλουν να συμμορφωθούν, ώστε η πόλη μας να γίνει εύδαιμον και μακαρία με την βοήθεια των θεών».[1]

 

Αφετέρου ότι:

«Αν ένας άνθρωπος τιμά και σέβεται τους συγγενείς του, που έχουν το ίδιο αίμα και λατρεύουν τους ίδιους θεούς, αυτός είναι λογικό να ελπίζει ότι οι γενέθλιοι θεοί θα είναι  εύνους στην των παιδιών του σπορά. Επίσης θα κερδίσει την ευμένεια των Θεών αν θεωρεί τις υπηρεσίες που του προσφέρουν οι φίλοι και οι εταίροι πολύ ανώτερες από όσο τις θεωρούν οι ίδιοι και, αντίθετα, αν θεωρεί ότι οι δικές του υπηρεσίες προς εκείνους είναι πολύ πιο μικρές. Σχετικά με την πόλη και τους συμπολίτες του, άριστος είναι ο άνθρωπος, που, αντί να επιδιώκει τη διάκριση στην Ολυμπία και στους άλλους αγώνες, ειρηνικούς και πολεμικούς, προτιμά να έχει φήμη ότι υπακούει στους νόμους της πατρίδας του υπηρετώντας τους όλη τους τη ζωή με μεγαλύτερη αφοσίωση από οποιονδήποτε άλλο. Όσο για τις σχέσεις με τους ξένους, πρέπει να θεωρεί να θεωρεί τα συμβόλαιο αγιότατα. Όλα σχεδόν τα αμαρτήματα προς τους ξένους, που βρίσκονται κάτω από την προστασία των Θεών, προκαλούν πολύ αυστηρές τιμωρίες από εκείνες που επιβάλλονται σε αδικήματα προς συμπολίτες μας. Ο ξένος όντας έρημος εταίρων και συγγενών είναι ελεεινότερος(συμπαθέστερος) σε Θεούς και ανθρώπους. Έτσι, αυτός που μπορεί να βοηθήσει στην τιμωρία των ενόχων το κάνει με μεγαλύτερη προθυμία. Και φυσικά, περισσότερο από όλους μπορεί να επιβάλει τιμωρίες ο των ξένων προστάτης θεός ή δαίμονας, που ακολουθεί τον Ζεύς τον ξένιο. Μεγάλη λοιπόν ευλάβεια και προμήθεια για όποιον σκέφτεται το μέλλον του να πορευτεί προς το τέλος της ζωής του δίχως να έχει αδικήσει κάποιον ξένο. Το μέγιστο αμάρτημα, πάνω και από τα σε ξένους και συμπολίτες, είναι προς τους ικέτες. Ο θεός, τον οποίο επικαλείται ο ικέτης για την εκτέλεση των υποσχέσεων που το έδωσαν, γίνεται φύλακας του παθόντος  και δεν παραλείπει ποτέ να μείνει ατιμώρητος ο φταίχτης».[2]

 

Αλλά και πως:

«Πρέπει να τιμάμε τον ξένιο Ζεύς και να μην διώχνουμε τους ξένους από το τραπέζι μας και από τις θυσίες μας, όπως κάνουν οι κάτοικοι του Νείλου, ούτε με άγριους νόμους να τους εμποδίζουμε να επισκέπτονται την χώρα μας».[3]

 

Γιατί κατά πως λέγει ο Πλάτων:

«λένε οι σοφοί ότι τον ουρανό και τη γη και τους Θεούς και τους ανθρώπους συνδέουν η κοινωνία, η φιλία, η κοσμιότητα, η σωφροσύνη και η δικαιότητα και ότι εξαιτίας αυτών, ονομάζουν το όλον τούτο “Κόσμο” και όχι ακοσμία ούτε ακολασία.»[4]

 

Ξεχάσαμε οι άνθρωποι τα λόγια του Αχιλλέα:

«γιατί δεν είναι αντάξια της ψυχής μου ούτε όσα λένε

πως είχε αποκτήσει το Ίλιον, η καλοκατοικημένη πόλη,

πριν από την ειρήνη, πριν έλθουν οι γιοί των Αχαιών εδώ,

ούτε όσα το λίθινο κατώφλι του τοξευτή εντός κλείνει,

του Φοίβου Απόλλωνος, στην πετρώδη Πυθώνα»[5]

Έτσι απάντησε ο Αχιλλέας στους Αχαιούς, όταν εκείνοι του ζήτησαν να μπει ξανά στην μάχη και να δεχτεί τα δώρα του Αγαμέμνονα ως αντάλλαγμα ξεχάσει την αδικία του ….

 

Ήθελε να τους πει με άλλα λόγια ότι και ο Σωκράτης θα έλεγε αιώνες μετά:

«Αλλά τώρα πια είναι ώρα να φύγουμε, εγώ για να πεθάνω, κι εσείς για να ζήσετε. Ποιοι από εμάς πηγαίνουν σε καλύτερο πράγμα, είναι άγνωστο σε όλους εκτός από τον Θεό.»[6]

 

Ήθελαν και οι δύο να πουν πως:

«Από όλα τα πράγματα που κατέχει ο άνθρωπος, το πιο ιερό μετά τους θεούς είναι η ψυχή. Ξέρουμε ότι κάθε άνθρωπος αποτελείται από δυο ειδών στοιχεία. Ορισμένα, τα οποία κυριαρχούν, είναι πιο δυνατά και πιο καλά, ενώ τα άλλα, κατώτερα και πιο αδύναμα, οφείλουν να υποτάσσονται στα προηγούμενα. Ο Άνθρωπος πρέπει πάντα να προτιμά εκείνα που κυριαρχούν παρά εκείνα που υποτάσσονται. Έτσι, όταν λέω ότι τόσο μετά τους Θεούς, που είναι κύριοι της μοίρας μας, όσο και μετά τους δαίμονες ή τους ήρωες ο άνθρωπος πρέπει να τιμά την ψυχή του, νομίζω ότι μιλώ σωστά. Σπάνια όμως το πετυχαίνει κάποιος αυτό. Απλά, νομίζει πως το καταφέρνει. Γιατί τίποτα κακό δεν αξίζει να τιμηθεί, αφού η τιμή είναι θείο δώρο. Οπωσδήποτε νομίζει ότι εξυψώνει την ψυχή του με λόγια ή δώρα ή υποχωρήσεις και δεν φροντίζει να την κάνει καλύτερη, φαντάζεται ότι την τιμά αλλά στην πραγματικότητα δεν κάνει κάτι τέτοιο. Για παράδειγμα, κάθε άνθρωπος που φτάνει στην εφηβεία νομίζει πως τα ξέρει όλα και φαντάζεται ότι τιμά την ψυχή του με τους επαίνους και με το να την αφήνει να κάνει ότι θέλει. Σύμφωνα όμως με όσα είπαμε πριν από λίγο, δεν πρόκειται για τιμή αλλά βλάβη, αφού έχουμε δεχτεί ότι η ψυχή βρίσκεται στη δεύτερη θέση μετά τους θεούς. Επίσης, όταν κάποιος πιστεύει ότι η ευθύνη για τα αμαρτήματα που κάνει δεν είναι δική του αλλά των άλλων, τους οποίους κατηγορεί για τις συχνές και σοβαρές κακοτυχίες του θεωρώντας τον εαυτό του ανεύθυνο για αυτά, νομίζει ότι έτσι τιμά την ψυχή του. Πετυχαίνει όμως ακριβώς αντίθετο. Το ίδιο γίνεται και όταν ρίχνεται στις απολαύσεις και αδιαφορεί για τις συστάσεις και τις συμβουλές του νομοθέτη, αφού ντροπιάζει την ψυχή του και τη γεμίζει με τύψεις και ενοχές. Ή, για να πάρουμε την αντίθετη περίπτωση, όταν δεν υπομένει τους κόπους, τους φόβου, τους πόνους και τις λύπες αλλά τα αποφεύγει από δειλία, όχι μόνο δεν τιμά την ψυχή του αλλά την ντροπιάζει. Το ίδιο γίνεται και όταν θεωρεί τη ζωή το μεγαλύτερο αγαθό του Κόσμου. Η σκέψη αυτή ατιμάζει την ψυχή γιατί πιστεύει ότι όλα όσα υπάρχουν στον Άδη είναι κακά, ενώ θα έπρεπε να αντιταχθεί σε αυτή την απαίσια ιδέα και να ηρεμήσει την ψυχή του με την σκέψη ότι δεν ξέρει αν η συνάντηση μας με τους εκεί θεούς είναι ίσως το μεγαλύτερο αγαθό. Όταν κάποιος δίνει μεγαλύτερη αξία στο κάλλος παρά στην αρετή, ντροπιάζει την ψυχή του με απόλυτο και ολοκληρωτικό τρόπο. Ο λόγος γιατί πιστεύει ότι το σώμα έχει μεγαλύτερη αξία από την ψυχή, κάτι εντελώς λανθασμένο. Κανένα γηγενές πράγμα δεν είναι εντιμότερο των Ολύμπιων. Όποιος πιστεύει κάτι το διαφορετικό για την ψυχή δεν κατανοεί πόσο υπέροχο είναι αυτό το αγαθό που περιφρονεί.»[7]

 

Μάλιστα ο Πλάτων λέγει πως:

«αν διαλυθεί η σύνθεση του σώματος και ιδρυθεί η ψυχή στον οικείο της τόπο, το σώμα που απομένει, το γεώδες και άλογο, δεν είναι πλέον ο άνθρωπος. Διότι εμείς είμαστε ψυχή, ζώο αθάνατο κλεισμένο μέσα σε θνητό φρούριο. Και το σώμα τούτο το προσάρτησε η Φύση ως κατοικία για κακό. Σε αυτό ηδονές είναι επιπόλαιες, φευγαλέες και ανάμεικτες και περισσότερες οδύνες, και οι πόνοι βαθείς, πολύχρονοι και χωρίς χαρές. Από ασθένειες και φλεγμονές των αισθητηρίων οργάνων, και ακόμα από τις εσωτερικές κακώσεις υποφέροντας αναγκαστικά η ψυχή, επειδή είναι διάσπαρτη σε όλους τους πόρους του σώματος, ποθεί τον ουράνιο και σύμφυλο αιθέρα, και διψά γι’ αυτόν, προσμένοντας την εκεί ζωή και αυτούς που θα συναντήσει. Επομένως η απαλλαγή του ζην είναι μεταβολή κάποιου κακού σε αγαθό»[8].

 

Εξ ου και όταν επιχειρεί να μεταστρέψει τον φόβο του Αξίοχου για τον θάνατο ο Σωκράτης του λέγει:

«Αν από την αρχή, Αξίοχε, από άγνοια, δεν έπαιρνες κατά κάποιο τρόπο ως δεδομένη την αίσθηση, δεν θα φοβόσουν τον θάνατο. Τώρα όμως εσύ βασανίζεις τον εαυτό σου, φοβούμενος ότι θα στερηθείς την ψυχή, δίνεις ψυχή στην στέρηση, και τρέμεις μήπως δεν αισθάνεσαι, και νομίζεις πως θα καταλάβεις με αίσθηση την αίσθηση που δεν υπάρχει. Σχετικά με αυτά υπάρχουν πολλοί και καλοί λόγοι για την αθανασία της ψυχής. Καμία θνητή φύση δεν θα μπορούσε να κάνει τόσο μεγάλα έργα, ώστε να καταφρονήσει τη βία των δυνατότερων της θηρίων, να διασχίσει πελάγη, να χτίσει πόλεις, να εγκαθιδρύσει πολιτεύματα, να αναβλέψει στον ουρανό και να δει περιφορές άστρων και τροχιές ήλιου και σελήνης, και ανατολές και δύσεις, και εκλάψεις και ταχείες αποκαταστάσεις, και ισημερίες και διττά ηλιοστάσια, και χειμώνες Πλειάδων, και θερινούς ανέμους και βροχές, και εξαίσιους συρμούς καταιγίδων, και να παραδώσει στον αιώνα τα παθήματα του Κόσμου, αν δεν υπήρχε κάποιο όντως θείο πνεύμα στην ψυχή, με το οποίο να αντιλαμβάνεται και να γνωρίζει τόσο σπουδαία πράγματα. Ώστε δεν πηγαίνεις στον θάνατο αλλά στην αθανασία, Αξίοχε, και δεν θα στερηθείς τα αγαθά αλλά θα νιώσεις πιο ειλικρινά την απόλαυση, ούτε θα αναμειχθούν με θνητό σώμα οι ηδονές, αλλά θα είναι απρόσβλητες από κάθε οδύνη. Διότι θα φτάσεις εκεί, αφού απαλλαγείς από τούτη εδώ τη φυλακή, εκεί που δεν υπάρχει πόνος και στεναγμός και γήρας, αλλά ζωή γαλήνια δίχως δυστυχίες, ατενίζοντας με ησυχία απαρασάλευτη, εξετάζοντας από κοντά τη Φύση, φιλοσοφώντας όχι για όχλο και θέατρο, αλλά για την αμφιθαλή αλήθεια».[9]

 

Και για περισσότερη ανάλυση του λέγει:

«Αν μάλιστα θέλεις κι άλλη συζήτηση, θα σου μιλήσω για εκείνο που με πληροφόρησε ο Γωβρύης, ένας Μάγος. Είπε, λοιπόν ότι, κατά την εκστρατεία του Ξέρξη, ο παππούς και ομώνυμός του, όταν στάλθηκε στην Δήλο, για να κρατήσει το νησί όπου γεννήθηκαν οι δυο Θεοί ασύλητο, από κάποιες χάλκινες δέλτους, τις οποίες κόμισαν εκ των Υπερβορείων η Ώπις και η Εκαέργη, έμαθε πως μετά την λύση από το σώμα η ψυχή προχωρεί σε άδηλο τόπο, στην υπόγεια οίκηση, όπου βρίσκεται η βασιλεία του Πλούτωνα, που δεν είναι μικρότερη από την αυλή του Διός, επειδή η μεν γη κατέχει τα μέσα του Κόσμου, ο δε πόλος είναι σφαιροειδής, του οποίου το ένα ημισφαίριο έλαβαν οι ουράνιοι Θεοί, και το άλλο οι υπένερθεν, και είναι οι πρώτοι αδέλφια, οι άλλοι παίδες των αδελφών. Τα δε πρόπυλα της οδού προς τον Πλούτωνα είναι οχυρωμένα με σιδερένιους μοχλούς και κλειδιά. Μόλις τούτα ανοίξουν, περιμένει ο ποταμός Αχέρων, και μετά από αυτόν ο Κωκυτός, τους οποίους πρέπει να διαβεί κανείς για να φτάσει κοντά στον Μίνωα και τον Ραδάμανθυ, στον τόπο που ονομάζεται πεδίο της αλήθειας. Εκεί κάθονται δικαστές που ανακρίνουν όποιον φτάνει με ποιο τρόπο έζησε και με τι απασχόλησε το σώμα του όσο κατοικούσε σε αυτό. Είναι, βέβαια, αδύνατο να πει κάποιος ψέματα. Όσοι στην διάρκεια της ζωής εξ αγαθού δαίμονος εμπνεύστηκαν, στον των ευσεβών χώρο οικίζονται, όπου υπάρχουν εν αφθονία και όλες τις ώρες (εποχές) όλοι οι καρποί, και ρέουν πηγές καθαρών υδάτων, και ποίκιλα άνθη ανθίζουν σε λειμώνες, και διατριβές φιλοσόφων και θέατρα ποιητών, και κυκλικοί χοροί και μουσικά ακούσματα, και μελωδικά συμπόσια και ευωχίες αυτοχορήγητες, και ακήρατος αλυπία και γλυκιά δίαιτα. Γιατί ούτε πολύ κρύο ούτε πολύ ζέστη υπάρχει, αλλά πνέει ευχάριστος αέρας, σπαρμένος με απαλές αχτίδες του ήλιου. Εκεί οι μυημένοι κατέχουν την προεδρία. Και εκεί συντελείται η όσια αγιστεία. Πως, λοιπόν, πρώτος δεν θα τιμηθείς εσύ, που έχεις συγγενικούς δεσμούς με τους Θεούς; Κατά τον παλαιό λόγο, μάλιστα, και ο Ηρακλής και ο Διόνυσος, προτού κατέβουν στην Άδη, μυήθηκαν εκεί, και το θάρρος για να πορευτούν το άντλησαν παρά της Ελευσίνιας Θεάς. Όσοι, πάλι, πέρασαν την ζωή τους κάνοντας κακουργήματα, οδηγούνται από τις Ερινύες προς το έρεβος και το χάος δια του Ταρτάρου, όπου διαμένουν οι ασεβείς και οι πίθοι των Δαναΐδων δεν γεμίζουν ποτέ ύδωρ και η δίψα του Ταντάλου είναι αιώνια, και τα σπλάχνα του Τιτυού τρώγονται αιώνια και αναδημιουργούνται, και κυλά προς τα πάνω αδιάκοπα τον βράχο ο Σίσυφος, του οποίου το τέλος των βασάνων γίνεται πάλι η αρχή τους. Εκεί οι κακοί, όπως τους γλύφουν θηρία και καίγονται επίπονα από λαμπάδες των Ποινών και υποβάλλονται σε κάθε είδους βασανιστήριο, βασανίζονται από αΐδιες τιμωρίες. Ετούτα άκουσα από τον Γωβρύη, και εσύ μπορείς να κρίνεις, Αξίοχε. Εγώ, βέβαια, καθώς έλκομαι εκ της λογικής προς την αντίθετη, τούτο μόνο γνωρίζω καλά, ότι η ψυχή είναι αθάνατη, καθώς και ότι εγκαταλείπει τούτο τον τόπο και απαλλάσεται από λύπες.»[10]

---------------------

[1]  Βλ. Πλάτων «Νόμοι, 716.c.1 – 718.b.5»:

       Leg 716.c.1 ` to     Leg 718.b.5  {ΑΘ.} «Τίς οὖν δὴ πρᾶξις φίλη καὶ ἀκόλουθος θεῷ; μία, καὶ ἕνα λόγον ἔχουσα ἀρχαῖον, ὅτι τῷ μὲν ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον ὄντι μετρίῳ φίλον ἂν εἴη, τὰ δ᾽ ἄμετρα οὔτε ἀλλήλοις οὔτε τοῖς ἐμμέτροις. ὁ δὴ θεὸς ἡμῖν πάντων χρημάτων μέτρον ἂν εἴη μάλιστα, καὶ πολὺ μᾶλλον ἤ πού τις, ὥς φασιν, ἄνθρωπος· τὸν οὖν τῷ τοιούτῳ προσφιλῆ γενησόμενον, εἰς δύναμιν ὅτι μάλιστα καὶ αὐτὸν τοιοῦτον ἀναγκαῖον γίγνεσθαι, καὶ κατὰ τοῦτον δὴ τὸν λόγον ὁ μὲν σώφρων ἡμῶν θεῷ φίλος, ὅμοιος γάρ, ὁ δὲ μὴ σώφρων ἀνόμοιός τε καὶ διάφορος καὶ <ὁ> ἄδικος, καὶ τὰ ἄλλ᾽ οὕτως κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἔχει. νοήσωμεν δὴ τούτοις ἑπόμενον εἶναι τὸν τοιόνδε λόγον, ἁπάντων κάλλιστον καὶ ἀληθέστατον οἶμαι λόγων, ὡς τῷ μὲν ἀγαθῷ θύειν καὶ προσομιλεῖν ἀεὶ τοῖς θεοῖς εὐχαῖς καὶ ἀναθήμασιν καὶ συμπάσῃ θεραπείᾳ θεῶν κάλλιστον καὶ ἄριστον καὶ ἀνυσιμώτατον πρὸς τὸν εὐδαίμονα βίον καὶ δὴ καὶ διαφερόντως πρέπον, τῷ δὲ κακῷ τούτων τἀναντία πέφυκεν. ἀκάθαρτος γὰρ τὴν ψυχὴν ὅ γε κακός, καθαρὸς δὲ ὁ ἐναντίος, παρὰ δὲ μιαροῦ δῶρα οὔτε ἄνδρ᾽ ἀγαθὸν οὔτε θεὸν ἔστιν ποτὲ τό γε ὀρθὸν δέχεσθαι· μάτην οὖν περὶ θεοὺς ὁ πολύς ἐστι πόνος τοῖς ἀνοσίοις, τοῖσιν δὲ ὁσίοις ἐγκαιρότατος ἅπασιν. σκοπὸς μὲν οὖν ἡμῖν οὗτος οὗ δεῖ στοχάζεσθαι· βέλη δὲ αὐτοῦ καὶ οἷον ἡ   τοῖς βέλεσιν ἔφεσις τὰ ποῖ᾽ ἂν λεγόμενα ὀρθότατα φέροιτ᾽ ἄν; πρῶτον μέν, φαμέν, τιμὰς τὰς μετ᾽ Ὀλυμπίους τε καὶ τοὺς τὴν πόλιν ἔχοντας θεοὺς τοῖς χθονίοις ἄν τις θεοῖς ἄρτια καὶ δεύτερα καὶ ἀριστερὰ νέμων ὀρθότατα τοῦ τῆς εὐσεβείας σκοποῦ τυγχάνοι, τὰ δὲ τούτων ἄνωθεν [τὰ περιττὰ] καὶ ἀντίφωνα, τοῖς ἔμπροσθεν ῥηθεῖσιν νυνδή. μετὰ θεοὺς δὲ τούσδε καὶ τοῖς δαίμοσιν ὅ γε ἔμφρων ὀργιάζοιτ᾽ ἄν, ἥρωσιν δὲ μετὰ τούτους. ἐπακολουθοῖ δ᾽ αὐτοῖς ἱδρύματα ἴδια πατρῴων θεῶν κατὰ νόμον ὀργιαζόμενα, γονέων δὲ μετὰ ταῦτα τιμαὶ ζώντων· γονέων δὲ μετὰ ταῦτα τιμαὶ ζώντων· ὡς θέμις ὀφείλοντα ἀποτίνειν τὰ πρῶτά τε καὶ μέγιστα ὀφειλήματα, χρεῶν πάντων πρεσβύτατα, νομίζειν δέ, ἃ κέκτηται καὶ ἔχει, πάντα εἶναι τῶν γεννησάντων καὶ θρεψαμένων πρὸς τὸ παρέχειν αὐτὰ εἰς ὑπηρεσίαν ἐκείνοις κατὰ δύναμιν πᾶσαν, ἀρχόμενον ἀπὸ τῆς οὐσίας, δεύτερα τὰ τοῦ σώματος, τρίτα τὰ τῆς ψυχῆς, ἀπο τίνοντα δανείσματα ἐπιμελείας τε καὶ ὑπερπονούντων ὠδῖνας παλαιὰς ἐπὶ νέοις δανεισθείσας, ἀποδιδόντα δὲ παλαιοῖς ἐν τῷ γήρᾳ σφόδρα κεχρημένοις. παρὰ δὲ πάντα τὸν βίον ἔχειν τε καὶ ἐσχηκέναι χρὴ πρὸς αὑτοῦ γονέας εὐφημίαν διαφερόντως, διότι κούφων καὶ πτηνῶν λόγων βαρυτάτη ζημία—πᾶσι γὰρ ἐπίσκοπος τοῖς περὶ τὰ τοιαῦτα ἐτάχθη Δίκης Νέμεσις ἄγγελος—θυμουμένοις τε οὖν ὑπείκειν δεῖ καὶ ἀποπιμπλᾶσι τὸν θυμόν, ἐάντ᾽ ἐν λόγοις ἐάντ᾽ ἐν ἔργοις δρῶσιν τὸ τοιοῦτον, συγγιγνώσκοντα, ὡς εἰκότως μάλιστα πατὴρ ὑεῖ δοξάζων ἀδικεῖσθαι θυμοῖτ᾽ ἂν διαφερόντως. τελευτησάντων δὲ γονέων ταφὴ μὲν ἡ σωφρονεστάτη καλλίστη, μήτε ὑπεραίροντα τῶν εἰθισμένων ὄγκων μήτ᾽ ἐλλείποντα ὧν οἱ προπάτορες τοὺς ἑαυτῶν γεννητὰς ἐτίθεσαν, τάς τε αὖ κατ᾽ ἐνιαυτὸν τῶν ἤδη τέλος ἐχόντων ὡσαύτως ἐπιμελείας τὰς κόσμον φερούσας ἀποδιδόναι· τῷ δὲ μὴ παραλείπειν μνήμην ἐνδελεχῆ παρεχόμενον, τούτῳ μάλιστ᾽ ἀεὶ πρεσβεύειν, δαπάνης τε τῆς διδομένης ὑπὸ τύχης τὸ μέτριον τοῖς κεκμηκόσιν νέμοντα. ταῦτ᾽ ἂν ποιοῦντες καὶ κατὰ ταῦτα ζῶντες ἑκάστοτε ἕκαστοι τὴν ἀξίαν ἂν παρὰ θεῶν καὶ ὅσοι κρείττονες ἡμῶν κομιζοίμεθα, ἐν ἐλπίσιν ἀγαθαῖς διάγοντες τὸ πλεῖστον τοῦ βίου.» ἃ δὲ πρὸς ἐκγόνους καὶ συγγενεῖς καὶ φίλους καὶ πολίτας, ὅσα τε ξενικὰ πρὸς θεῶν θεραπεύματα καὶ ὁμιλίας συμπάντων τούτων ἀποτελοῦντα τὸν αὑτοῦ βίον φαιδρυνάμενον κατὰ νόμον κοσμεῖν δεῖ, τῶν νόμων αὐτῶν ἡ διέξοδος, τὰ μὲν πείθουσα, τὰ δὲ μὴ ὑπείκοντα πειθοῖ τῶν ἠθῶν βίᾳ καὶ δίκῃ κολάζουσα, τὴν πόλιν ἡμῖν συμβουληθέντων θεῶν μακαρίαν τε καὶ εὐδαίμονα ἀποτελεῖ·

 

[2]  Βλ. Πλάτων «Νόμοι, 729.c.5 – 730.a.9»:

       Leg 729.c.5 ` to     Leg 730.a.9 συγγένειαν δὲ καὶ ὁμογνίων θεῶν κοινωνίαν πᾶσαν ταὐτοῦ φύσιν αἵματος ἔχουσαν τιμῶν τις καὶ σεβόμενος, εὔνους ἂν γενεθλίους θεοὺς εἰς παίδων αὑτοῦ σπορὰν ἴσχοι κατὰ λόγον. καὶ μὴν τό γε φίλων καὶ ἑταίρων πρὸς τὰς ἐν βίῳ ὁμιλίας εὐμενεῖς ἄν τις κτῷτο, μείζους μὲν καὶ σεμνοτέρας τὰς ἐκείνων ὑπηρεσίας εἰς αὑτὸν ἡγούμενος ἢ ᾽κεῖνοι, ἐλάττους δ᾽ αὖ τὰς αὑτοῦ διανοούμενος εἰς τοὺς φίλους χάριτας αὐτῶν τῶν φίλων τε καὶ ἑταίρων. εἰς μὴν πόλιν καὶ πολίτας μακρῷ ἄριστος ὅστις πρὸ τοῦ Ὀλυμπίασιν καὶ ἁπάντων ἀγώνων πολεμικῶν τε καὶ εἰρηνικῶν νικᾶν δέξαιτ᾽ ἂν δόξῃ ὑπηρεσίας τῶν οἴκοι νόμων, ὡς ὑπηρετηκὼς πάντων κάλλιστ᾽ ἀνθρώπων αὐτοῖς ἐν τῷ βίῳ. πρὸς δ᾽ αὖ τοὺς ξένους διανοητέον ὡς ἁγιώτατα συμβόλαια ὄντα· σχεδὸν γὰρ πάντ᾽ ἐστὶ τὰ τῶν ξένων καὶ εἰς τοὺς ξένους ἁμαρτήματα παρὰ τὰ τῶν πολιτῶν εἰς θεὸν ἀνηρτημένα τιμωρὸν μᾶλλον. ἔρημος γὰρ ὢν ὁ ξένος ἑταίρων τε καὶ συγγενῶν ἐλεεινότερος ἀνθρώποις καὶ θεοῖς· ὁ δυνάμενος οὖν τιμωρεῖν μᾶλλον βοηθεῖ προθυμότερον, δύναται δὲ διαφερόντως ὁ ξένιος ἑκάστων δαίμων καὶ θεὸς τῷ ξενίῳ συνεπόμενοι Διί. πολλῆς οὖν εὐλαβείας, ᾧ καὶ σμικρὸν προμηθείας ἔνι, μηδὲν ἁμάρτημα περὶ ξένους ἁμαρτόντα ἐν τῷ βίῳ πρὸς τὸ τέλος αὐτοῦ πορευθῆναι. ξενικῶν δ᾽ αὖ καὶ ἐπιχωρίων ἁμαρτημάτων τὸ περὶ τοὺς ἱκέτας μέγιστον γίγνεται ἁμάρτημα ἑκάστοις· μεθ᾽ οὗ γὰρ ἱκετεύσας μάρτυρος ὁ ἱκέτης θεοῦ ἔτυχεν ὁμολογιῶν, φύλαξ διαφέρων οὗτος τοῦ παθόντος γίγνεται, ὥστ᾽ οὐκ ἄν ποτε ἀτιμώρητος πάθοι ὁ τυχὼν ὧν ἔπαθε.

 

[3]  Βλ. Πλάτων «Νόμοι, 953.e.2 – 953.e.4»:

       Leg 953.e.2 ` to     Leg 953.e.4 τιμῶντας ξένιον Δία, μὴ βρώμασι καὶ θύμασι τὰς ξενηλασίας ποιουμένους, καθάπερ ποιοῦσιν νῦν θρέμματα Νείλου, μηδὲ κηρύγμασιν ἀγρίοις.

 

[4]  Βλ. Πλάτων «Γοργίας, 507.e.6 – 508.a.4»:

         Gorg 507.e.6 ` to     Gorg 508.a.4 φασὶ δ᾽ οἱ σοφοί, ὦ Καλλίκλεις, καὶ οὐρανὸν καὶ γῆν καὶ θεοὺς καὶ ἀνθρώπους τὴν κοινωνίαν συνέχειν καὶ φιλίαν καὶ κοσμιότητα καὶ σωφροσύνην καὶ δικαιότητα, καὶ τὸ ὅλον τοῦτο διὰ ταῦτα κόσμον καλοῦσιν, ὦ ἑταῖρε, οὐκ ἀκοσμίαν οὐδὲ ἀκολασίαν.

 

[5]  Βλ. Όμηρος «Ιλιάδα, Ι’, στ. 401 – 405»:

        Il 9.401 ` to     Il 9.405 οὐ γὰρ ἐμοὶ ψυχῆς ἀντάξιον οὐδ᾽ ὅσα φασὶν

Ἴλιον ἐκτῆσθαι εὖ ναιόμενον πτολίεθρον

τὸ πρὶν ἐπ᾽ εἰρήνης, πρὶν ἐλθεῖν υἷας Ἀχαιῶν,

οὐδ᾽ ὅσα λάϊνος οὐδὸς ἀφήτορος ἐντὸς ἐέργει

Φοίβου Ἀπόλλωνος Πυθοῖ ἔνι πετρηέσσῃ.

 

[6]  Βλ. Πλάτων «Απολογία Σωκράτους. 42.a.2 – 42.a.5»:

        Apol 42.a.2 ` to     Apol 42.a.5 ἀλλὰ γὰρ ἤδη ὥρα ἀπιέναι, ἐμοὶ μὲν ἀποθανουμένῳ, ὑμῖν δὲ βιωσομένοις· ὁπότεροι δὲ ἡμῶν ἔρχονται ἐπὶ ἄμεινον πρᾶγμα, ἄδηλον παντὶ πλὴν ἢ τῷ θεῷ.

 

[7]  Βλ. Πλάτων «Νόμοι 726.a.2 – 727.e.3»:

       Leg 726.a.2 ` to     Leg 727.e.3 πάντων γὰρ τῶν αὑτοῦ κτημάτων μετὰ θεοὺς ψυχὴ θειότατον, οἰκειότατον ὄν. τὰ δ᾽ αὑτοῦ διττὰ πάντ᾽ ἐστὶ πᾶσιν. τὰ μὲν οὖν κρείττω καὶ ἀμείνω δεσπόζοντα, τὰ δὲ ἥττω καὶ χείρω δοῦλα· τῶν οὖν αὑτοῦ τὰ δεσπόζοντα ἀεὶ προτιμητέον τῶν δουλευόντων. οὕτω δὴ τὴν αὑτοῦ ψυχὴν μετὰ θεοὺς ὄντας δεσπότας καὶ τοὺς τούτοις ἑπομένους τιμᾶν δεῖν λέγων δευτέραν, ὀρθῶς παρακελεύομαι. τιμᾷ δ᾽ ὡς ἔπος εἰπεῖν ἡμῶν οὐδεὶς ὀρθῶς, δοκεῖ δέ· θεῖον γὰρ ἀγαθόν που τιμή, τῶν δὲ κακῶν οὐδὲν τίμιον, ὁ δ᾽ ἡγούμενος ἤ τισι λόγοις ἢ δώροις αὐτὴν αὔξειν ἤ τισιν ὑπείξεσιν, μηδὲν βελτίω δὲ ἐκ χείρονος αὐτὴν ἀπεργαζόμενος, τιμᾶν μὲν δοκεῖ, δρᾷ δὲ τοῦτο οὐδαμῶς. αὐτίκα παῖς εὐθὺς γενόμενος ἄνθρωπος πᾶς ἡγεῖται πάντα ἱκανὸς εἶναι γιγνώσκειν, καὶ τιμᾶν οἴεται ἐπαινῶν τὴν αὑτοῦ ψυχήν, καὶ προθυμούμενος ἐπιτρέπει πράττειν ὅτι ἂν ἐθέλῃ, τὸ δὲ νῦν λεγόμενόν ἐστιν ὡς δρῶν ταῦτα βλάπτει καὶ οὐ τιμᾷ· δεῖ δέ, ὥς φαμεν,   μετά γε θεοὺς δευτέραν. οὐδέ γε ὅταν ἄνθρωπος τῶν αὑτοῦ ἑκάστοτε ἁμαρτημάτων μὴ ἑαυτὸν αἴτιον ἡγῆται καὶ τῶν πλείστων κακῶν καὶ μεγίστων, ἀλλὰ ἄλλους, ἑαυτὸν δὲ ἀεὶ ἀναίτιον ἐξαιρῇ, τιμῶν τὴν αὑτοῦ ψυχήν, ὡς δὴ δοκεῖ, ὁ δὲ  πολλοῦ δεῖ δρᾶν τοῦτο· βλάπτει γάρ. οὐδ᾽ ὁπόταν ἡδοναῖς παρὰ λόγον τὸν τοῦ νομοθέτου καὶ ἔπαινον χαρίζηται, τότε οὐδαμῶς τιμᾷ, ἀτιμάζει δὲ κακῶν καὶ μεταμελείας ἐμπιμπλὰς αὐτήν. οὐδέ γε ὁπόταν αὖ τἀναντία τοὺς ἐπαινουμένους πόνους καὶ φόβους καὶ ἀλγηδόνας καὶ λύπας μὴ διαπονῇ καρτερῶν ἀλλὰ ὑπείκῃ, τότε οὐ τιμᾷ ὑπείκων· ἄτιμον γὰρ αὐτὴν ἀπεργάζεται δρῶν τὰ τοιαῦτα σύμπαντα. οὐδ᾽ ὁπόταν ἡγῆται τὸ ζῆν πάντως ἀγαθὸν εἶναι, τιμᾷ, ἀτιμάζει δ᾽ αὐτὴν καὶ τότε· τὰ γὰρ ἐν Ἅιδου πράγματα πάντα κακὰ ἡγουμένης τῆς ψυχῆς εἶναι, ὑπείκει καὶ οὐκ ἀντιτείνει διδάσκων τε καὶ ἐλέγχων ὡς οὐκ οἶδεν οὐδ᾽ εἰ τἀναντία πέφυκεν μέγιστα εἶναι πάντων ἀγαθῶν ἡμῖν τὰ περὶ τοὺς θεοὺς τοὺς ἐκεῖ. οὐδὲ μὴν πρὸ ἀρετῆς ὁπόταν αὖ προτιμᾷ τις κάλλος, τοῦτ᾽ ἔστιν οὐχ ἕτερον ἢ ἡ τῆς ψυχῆς ὄντως καὶ πάντως ἀτιμία. ψυχῆς γὰρ σῶμα ἐντιμότερον οὗτος ὁ λόγος φησὶν εἶναι,  ψευδόμενος· οὐδὲν γὰρ γηγενὲς Ὀλυμπίων ἐντιμότερον, ἀλλ᾽ ὁ περὶ ψυχῆς ἄλλως δοξάζων ἀγνοεῖ ὡς θαυμαστοῦ τούτου κτήματος ἀμελεῖ.

 

[8]  Βλ. Πλάτων «Αξίοχος, 365.e.3 – 366.b.1»:

       Ax 365.e.3 ` to     Ax 366.b.1  τῆς συγκρίσεως ἅπαξ διαλυθείσης καὶ τῆς ψυχῆς εἰς τὸν οἰκεῖον ἱδρυθείσης τόπον, τὸ ὑπολειφθὲν σῶμα, γεῶδες ὂν καὶ ἄλογον, οὐκ ἔστιν ὁ ἄνθρωπος. ἡμεῖς μὲν γάρ ἐσμεν ψυχή, ζῷον ἀθάνατον ἐν θνητῷ καθειργμένον φρουρίῳ· τὸ δὲ σκῆνος τουτὶ πρὸς κακοῦ περιήρμοσεν ἡ φύσις, ᾧ τὰ μὲν ἥδοντα ἀμυχιαῖα καὶ πτηνὰ καὶ εἰς πλείους ὀδύνας ἀνακεκραμένα, τὰ δὲ ἀλγεινὰ ἀκραιφνῆ καὶ πολυχρόνια καὶ τῶν ἡδόντων ἄμοιρα· νόσους δὲ καὶ φλεγμονὰς τῶν αἰσθητηρίων, ἔτι δὲ τὰς ἐντὸς κακότητας, οἷς ἀναγκαστῶς, ἅτε παρεσπαρμένη τοῖς πόροις, ἡ ψυχὴ συναλγοῦσα τὸν οὐράνιον ποθεῖ καὶ σύμφυλον αἰθέρα, καὶ διψᾷ, τῆς ἐκεῖσε διαίτης καὶ χορείας ὀριγνωμένη. ὥστε ἡ τοῦ ζῆν ἀπαλλαγὴ κακοῦ τινός ἐστιν εἰς ἀγαθὸν μεταβολή.

 

[9]  Βλ. Πλάτων «Αξίοχος, 370.a.4 – 370.d.6»:

       Ax 370.a.4 ` to     Ax 370.d.6 ἀρχὴν γάρ, ὦ Ἀξίοχε, μὴ συνυποτιθέμενος ἁμῶς γέ πως μίαν αἴσθησιν, κατὰ τὸ ἀνεπιστῆμον, οὐκ ἄν ποτε πτυρείης τὸν θάνατον. νῦν δὲ περιτρέπεις σεαυτόν, δειματούμενος στερήσεσθαι τῆς ψυχῆς, τῇ δὲ στερήσει περιτιθεῖς ψυχήν, καὶ ταρβεῖς μὲν τὸ μὴ αἰσθήσεσθαι, καταλήψεσθαι δὲ οἴει τὴν οὐκ ἐσομένην αἴσθησιν αἰσθήσει· πρὸς τῷ πολλοὺς καὶ καλοὺς εἶναι λόγους περὶ τῆς ἀθανασίας τῆς ψυχῆς. οὐ γὰρ δὴ θνητή γε φύσις τοσόνδε ἂν ἤρατο μεγεθουργίας, ὥστε καταφρονῆσαι μὲν ὑπερβαλλόντων θηρίων βίας, διαπεραιώσασθαι δὲ πελάγη, δείμασθαι δὲ ἄστη, καταστήσασθαι δὲ πολιτείας, ἀναβλέψαι δὲ εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἰδεῖν περιφορὰς ἄστρων καὶ δρόμους ἡλίου τε καὶ σελήνης, ἀνατολάς τε καὶ δύσεις, ἐκλείψεις τε καὶ ταχείας ἀποκαταστάσεις, ἰσημερίας τε καὶ τροπὰς διττάς, καὶ Πλειάδων χειμῶνας, καὶ θέρους ἀνέμους τε καὶ καταφορὰς ὄμβρων, καὶ πρηστήρων ἐξαισίους συρμούς, καὶ τὰ τοῦ κόσμου παθήματα παραπήξασθαι πρὸς τὸν αἰῶνα, εἰ μή τι θεῖον ὄντως ἐνῆν πνεῦμα τῇ ψυχῇ, δι᾽ οὗ τὴν τῶν τηλικῶνδε περίνοιαν καὶ γνῶσιν ἔσχεν. ὥστε οὐκ εἰς θάνατον ἀλλ᾽ εἰς ἀθανασίαν μεταβάλλεις, ὦ Ἀξίοχε, οὐδὲ ἀφαίρεσιν ἕξεις τῶν ἀγαθῶν ἀλλ᾽ εἰλικρινεστέραν τὴν ἀπόλαυσιν, οὐδὲ μεμειγμένας θνητῷ σώματι τὰς ἡδονὰς ἀλλ᾽ ἀκράτους ἁπασῶν ἀλγηδόνων. κεῖσε γὰρ ἀφίξῃ μονωθεὶς ἐκ τῆσδε τῆς εἱρκτῆς, ἔνθα ἄπονα πάντα καὶ ἀστένακτα καὶ ἀγήρατα, γαληνὸς δέ τις καὶ κακῶν ἄπονος βίος, ἀσαλεύτῳ ἡσυχίᾳ εὐδιαζόμενος, καὶ περιαθρῶν τὴν φύσιν, φιλοσοφῶν οὐ πρὸς ὄχλον καὶ θέατρον ἀλλὰ πρὸς ἀμφιθαλῆ τὴν ἀλήθειαν.

 

[10]  Βλ. Πλάτων «Αξίοχος, 371.a.1 – 372.a.8»:

        Ax 371.a.1 ` to     Ax 372.a.8  {ΣΩ.} Εἰ δὲ καὶ ἕτερον βούλει λόγον, ὃν ἐμοὶ ἤγγειλε Γωβρύης, ἀνὴρ μάγος· ἔφη κατὰ τὴν Ξέρξου διάβασιν τὸν πάππον αὑτοῦ καὶ ὁμώνυμον, πεμφθέντα εἰς Δῆλον, -ὅπως τηρήσειε τὴν νῆσον ἄσυλον ἐν ᾗ οἱ δύο θεοὶ ἐγένοντο, ἔκ τινων χαλκέων δέλτων, ἃς ἐξ Ὑπερβορέων ἐκόμισαν Ὦπίς τε καὶ Ἑκαέργη, ἐκμεμαθηκέναι μετὰ τὴν τοῦ σώματος λύσιν τὴν ψυχὴν εἰς τὸν ἄδηλον χωρεῖν τόπον, κατὰ τὴν ὑπόγειον οἴκησιν, ἐν ᾗ βασίλεια Πλούτωνος οὐχ ἥττω τῆς τοῦ Διὸς αὐλῆς, ἅτε τῆς μὲν γῆς ἐχούσης τὰ μέσα τοῦ κόσμου, τοῦ δὲ πόλου ὄντος σφαιροειδοῦς, οὗ τὸ μὲν ἕτερον ἡμισφαίριον θεοὶ ἔλαχον οἱ οὐράνιοι, τὸ δὲ ἕτερον οἱ ὑπένερθεν, οἱ μὲν ἀδελφοὶ ὄντες, οἱ δὲ ἀδελφῶν παῖδες. τὰ δὲ πρόπυλα τῆς   εἰς Πλούτωνος ὁδοῦ σιδηροῖς κλείθροις καὶ κλεισὶν ὠχύρωται. ταῦτα δὲ ἀνοίξαντα ποταμὸς Ἀχέρων ἐκδέχεται, μεθ᾽ ὃν Κωκυτός, οὓς χρὴ πορθμεύσαντας ἀχθῆναι ἐπὶ Μίνω καὶ Ῥαδάμανθυν, ὃ κλῄζεται πεδίον ἀληθείας. ἐνταυθοῖ καθέζονται δικασταὶ ἀνακρίνοντες τῶν ἀφικνουμένων ἕκαστον, τίνα βίον βεβίωκε καὶ τίσιν ἐπιτηδεύμασιν ἐνῳκίσθη τῷ σώματι. ψεύσασθαι μὲν οὖν ἀμήχανον. ὅσοις μὲν οὖν ἐν τῷ ζῆν δαίμων ἀγαθὸς ἐπέπνευσεν, εἰς τὸν τῶν εὐσεβῶν χῶρον οἰκίζονται, ἔνθα ἄφθονοι μὲν ὧραι παγκάρπου γονῆς βρύουσιν, πηγαὶ δὲ ὑδάτων καθαρῶν ῥέουσιν, παντοῖοι δὲ λειμῶνες ἄνθεσι ποικίλοις ἐαριζόμενοι, διατριβαὶ δὲ φιλοσόφων καὶ θέατρα ποιητῶν καὶ κύκλιοι χοροὶ καὶ μουσικὰ ἀκούσματα, συμπόσιά τε εὐμελῆ καὶ εἰλαπίναι αὐτοχορήγητοι, καὶ ἀκήρατος ἀλυπία καὶ ἡδεῖα δίαιτα· οὔτε γὰρ χεῖμα σφοδρὸν οὔτε θάλπος ἐγγίγνεται, ἀλλ᾽ εὔκρατος ἀὴρ χεῖται ἁπαλαῖς ἡλίου ἀκτῖσιν ἀνακιρνάμενος. ἐνταῦθα τοῖς μεμυημένοις ἐστίν τις προεδρία· καὶ τὰς ὁσίους ἁγιστείας κἀκεῖσε συντελοῦσιν. πῶς οὖν οὐ σοὶ πρώτῳ μέτεστι τῆς τιμῆς, ὄντι γεννήτῃ τῶν θεῶν; καὶ τοὺς περὶ Ἡρακλέα τε καὶ Διόνυσον κατιόντας εἰς Ἅιδου πρότερον λόγος ἐνθάδε μυηθῆναι, καὶ τὸ θάρσος τῆς ἐκεῖσε πορείας παρὰ τῆς Ἐλευσινίας ἐναύσασθαι. ὅσοις δὲ τὸ ζῆν διὰ κακουργημάτων ἠλάθη, ἄγονται πρὸς Ἐρινύων ἐπ᾽ ἔρεβος καὶ χάος διὰ Ταρτάρου, ἔνθα χῶρος ἀσεβῶν καὶ Δαναΐδων ὑδρεῖαι ἀτελεῖς καὶ Ταντάλου δίψος καὶ Τιτυοῦ σπλάγχνα αἰωνίως ἐσθιόμενα καὶ γεννώμενα καὶ Σισύφου πέτρος ἀνήνυτος, οὗ τὰ τέρματα αὖθις ἄρχει πόνων. ἔνθα θηρσὶν περιλιχμώμενοι καὶ λαμπάσιν ἐπιμόνως πυρούμενοι Ποινῶν καὶ πᾶσαν αἰκίαν αἰκιζόμενοι ἀιδίοις τιμωρίαις τρύχονται. ταῦτα μὲν ἐγὼ ἤκουσα παρὰ Γωβρύου, σὺ δ᾽ ἂν ἐπικρίνειας, Ἀξίοχε. ἐγὼ γὰρ λόγῳ ἀνθελκόμενος τοῦτο μόνον ἐμπέδως οἶδα, ὅτι ψυχὴ ἅπασα ἀθάνατος, ἡ δὲ ἐκ τοῦδε τοῦ χωρίου μετασταθεῖσα καὶ ἄλυπος. ὥστε ἢ κάτω ἢ ἄνω εὐδαιμονεῖν σε δεῖ, Ἀξίοχε, βεβιωκότα εὐσεβῶς.

Ευχές Νέου έτους

 

Να είστε σε πόλεμο με τα ελαττώματά σας, σε ειρήνη με τους συνανθρώπους σας και κάθε νέο έτος καλύτεροι άνθρωποι. Benjamin Franklin

 

Καλή Χρονιά!