Η “Τύχη” ή οι “Επιλογές” Καθορίζουν τη Ζωή Μας;

Είμαστε, άραγε, θύματα των περιστάσεων ή του εαυτού μας; Ή για να θέσω πιο ξεκάθαρα αυτή τη πρακτικά ρητορική ερώτηση: είμαστε το αποτέλεσμα της τύχης ή των επιλογών μας;

Μια σύντομη -και κάπως αφοριστική- κριτική απέναντι στις δύο πιθανές απαντήσεις θα ήταν η εξής:
Ο παράγοντας “τύχη” παίρνει πάντα θέση όταν η έννοια κάθε είδους προσπάθειας, μετονομάζεται σε ευκαιρία.

Όσοι στηρίζονται σε αυτή τη γλυκιά αυταπάτη, αποτινάζουν με περίσσεια ανακούφιση το θεμελιώδες δικαίωμα της προσωπικής πρωτοβουλίας και κατηγορούν τις συνθήκες και τις περιστάσεις για ότι συμβαίνει -ή δε συμβαίνει- στη ζωή τους, παίζοντας, σε καθημερινή και αδιάλειπτη βάση, κρυφτό με την ενήλικη πλευρά της υπόστασής τους. Πολλοί αρέσκονται στο να ρίχνουν την ευθύνη σε οποιονδήποτε άλλο πέραν του εαυτού τους, μπαίνοντας αυτόματα στη θέση του θύματος, χωρίς να συνειδητοποιούν ότι εκείνη, ακριβώς, τη στιγμή, σχεδιάζουν και εκτελούν την αυτοκτονία τους. Είναι οι λεγόμενοι τυχοδιώκτες, οι οποίοι κυνηγούν μια εύκολη ζωή και ελπίζουν /να τους έρθουν(!) όλα καλά”, εύχονται, δηλαδή, να έχουν μια καλή τύχη. Στο χάρτη του ελλιπούς σχεδίου τους, οι έννοιες πειθαρχεία, επιμονή, συγκέντρωση, αφοσίωση, πάθος και φυσικά, όπως προαναφέρθηκε, η έννοια της προσπάθειας, εκλείπουν.

Στον αντίποδα, υπάρχει μια μερίδα ανθρώπων, που υποστηρίζει τη δύναμη της “επιλογής”. Είναι η μερίδα εκείνη, η οποία δε περιμένει ή αναβάλλει τη ζωή, αλλά τη δημιουργεί. Επαναπροσδιορίζει και στοχεύει στην επανεπινόηση καθημερινά τη ταυτότητά της κατ’επιλογή, διότι γνωρίζει ότι είναι υπεύθυνη της ελευθερίας της και όσων η πολυδιάστατη φύση της επιφέρει. Θέτει προτεραιότητες και δε βουλιάζει στη θέα των αμέτρητων “ευκαιριών”, καθώς γνωρίζει πως δεν είναι όλες κατάλληλες για εκείνη. Καταφέρνει βιοαναδραστικά να επιπλεύσει σε ένα κόσμο τυχαιότητας και επιδιώκει ενεργητικά την αυτοσυντήρηση της πνευματικότητάς της, έχοντας τη ως οδηγό της εξελικτικής της σταδιοδρομίας. Όσοι ανήκουν στην ομάδα αυτή, καλλιεργούν τον χαρακτήρα τους μέσα από μια αδιάκοπη φωτογραφική συλλογή πεπραγμένων, τα οποία χτίζουν και δημιουργούν πολύχρωμες εκφάνσεις του μελλοντικού τους είναι.

Είμαστε το σύνολο των επιλογών μας και όχι μιας εύπλαστα παθητικής τυχαιότητας. Η κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή, ο κύκλος των ανθρώπων που έχουμε γύρω μας, η δουλειά που κάνουμε, ο τομέας των σπουδών μας, η πνευματική, ηθική και οικονομική μας θέση καθώς και η ψυχοσωματική μας ισορροπία εξαρτάται και αποτελείται από μια σειρά προσωπικής κατεύθυνσης.
Αποσκοπώντας στην εξομάλυνση της απότομης αρχής και μέσης αυτού του κειμένου, θα καταλήξω στο ότι, γεννιόμαστε από τύχη, γινόμαστε από επιλογή.

Ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του, διαφοροποιώντας την προοπτική του και συνειδητοποιώντας πως δεν είναι τα γεγονότα αυτά καθεαυτά που αναστατώνουν ευχάριστα ή δυσάρεστα τον μικρόκοσμό του, αλλά ο τρόπος που επιλέγει να τοποθετηθεί απέναντι σε αυτά.

Αφήνοντας τον συναισθηματικό πόνο στο παρελθόν

Όλοι έχουμε πληγωθεί κάποια στιγμή στη ζωή μας. Δύσκολα υπάρχει κάποιος ενήλικας ή έφηβος σήμερα που να μην έχει βιώσει συναισθηματικό πόνο. Ο πόνος δεν αμφισβητείται.
Το τι "κάνει" όμως κανείς με τον πόνο αυτό, είναι ενδεχομένως σημαντικότερο από τον ίδιο τον πόνο. Μπορεί να επιλέξει να δραστηριοποιηθεί και να ζήσει πάλι τη ζωή του ή να ανακυκλώνει το παρελθόν του και κάτι το οποίο δεν μπορεί να αλλάξει.

Πολλοί μπορεί να αναρωτηθούν πως είναι δυνατόν να απαγκιστρωθεί κανείς από το παρελθόν του και να προχωρήσει μπροστά.

Οι περισσότεροι συνηθίζουμε στην αρχή να κατηγορούμε τους άλλους για τον δικό μας πόνο. Κάποιος έκανε κάτι λάθος ή μας αδίκησε με κάποιο τρόπο που είχε σημασία για εμάς. Θέλουμε να μας ζητήσουν συγνώμη και θέλουμε να αναγνωρίσουν ότι μας αδίκησαν.

Όπως όμως σημειώνει η Holly Brown, το να ρίχνουμε την ευθύνη σε κάποιον άλλον για το δικό μας πόνο μπορεί να γυρίσει εναντίον μας. «Το πρόβλημα όταν ρίχνετε σε άλλους τις ευθύνες, είναι ότι συχνά μπορεί να σας αφήσει αποδυναμωμένους. Στην περίπτωση που κατηγορήσετε κάποιον για κάτι και απαντήσει με άρνηση, θα μείνετε με τον πόνο και τον θυμό χωρίς αποτέλεσμα ή επίλυση.

Όλα τα συναισθήματα είναι θεμιτά. Είναι σημαντικό να τα αισθάνεστε στην πληρότητά τους και μετά να προχωρήσετε μπροστά. Το ντάντεμα και τα παράπονα όταν είναι επ ‘αόριστον γίνονται μια κακή συνήθεια, επειδή το αποτέλεσμα είναι να πονάει περισσότερο εσάς από ότι πονάει τους άλλους».

Οι άνθρωποι που κρατάνε αυτές τις παλιές πληγές, συχνά βιώνουν και ζουν αυτόν τον πόνο ξανά και ξανά στη σκέψη τους. Κάποιες φορές είναι δυνατόν ακόμη και κάποιος να βρεθεί ‘‘κολλημένος’’ σε αυτόν τον πόνο, σε αυτή την πληγή, σε αυτό το φταίξιμο.

Ο μόνος τρόπος για να φέρετε νέα ευτυχία και χαρά στη ζωή σας, είναι να κάνετε χώρο για αυτήν. Εάν η καρδιά σας είναι γεμάτη πόνο και πληγές, πώς είναι δυνατόν να ανοιχτείτε σε κάτι καινούργιο;

1. Πάρτε την απόφαση να το αφήσετε πίσω σας.
Τα πράγματα δεν είναι δυνατόν να εξαφανιστούν από μόνα τους. Πρέπει να κάνετε την δέσμευση να "το αφήσετε πίσω σας". Εάν δεν κάνετε αυτή τη συνειδητή επιλογή, μπορεί να καταλήξετε να σαμποτάρετε τον ίδιο σας τον εαυτό και οποιαδήποτε προσπάθεια να προχωρήσετε πέρα από αυτόν τον πόνο του παρελθόντος.
Παίρνοντας την απόφαση κανείς να το αφήσει πίσω του, σημαίνει επίσης ότι αποδέχεται το ότι έχει την επιλογή να το κάνει. Έχει την επιλογή να σταματήσει να ξαναβιώνει τον πόνο του παρελθόντος, να επαναλαμβάνει στη σκέψη του τις λεπτομέρειες της ιστορίας, κάθε φορά που σκέφτεται το άλλο πρόσωπο.

2. Εκφράστε τον πόνο και την δική σας ευθύνη.
Εκφράστε τον πόνο που σας προκλήθηκε και που αισθανθήκατε, είτε είναι άμεσα στο πρόσωπο που σας τον προκάλεσε είτε εκφράζοντας τον για να τον εκτονώσετε (μοιράζοντάς τον με κάποιον φίλο/φίλη, γράφοντας σε κάποιο ημερολόγιο ή γράφοντας ένα γράμμα το οποίο όμως δεν στέλνετε ποτέ). Εκτονώνοντας τον θα σας βοηθήσει επίσης στο να κατανοήσετε καλύτερα και περισσότερο συγκεκριμένα τί αφορά ο πόνος αυτός.
Δεν ζούμε σε έναν κόσμο όπου όλα είναι άσπρα ή μαύρα, ακόμη και αν κάποιες φορές κάποιοι να αισθάνονται έτσι. Παρ’ ό,τι μπορεί να μην είχατε το ίδιο ποσοστό ευθύνης για τον πόνο που βιώσατε, μπορεί να υπάρχει ένα μέρος του πόνου για το οποίο να είσαστε υπεύθυνοι. Τι θα μπορούσατε να κάνατε διαφορετικά την επόμενη φορά; Έχετε ενεργή συμμετοχή στη ζωή σας ή είσαστε ένα αβοήθητο θύμα; Θα αφήσετε τον πόνο σας να σας αντιπροσωπεύει; Ή μήπως είσαστε κάποιος με περισσότερο βάθος και πολυπλοκότητα;

3. Σταματήστε να είσαστε το θύμα και να ρίχνετε στους άλλους την ευθύνη.
Η αίσθηση του να είναι κανείς το θύμα κάποιες φορές είναι ωραία – είναι σαν να βρίσκεται κανείς στην ομάδα που έχει το προβάδισμα έναντι της ζωής. Σε ένα μεγαλύτερο φάσμα όμως αυτό δεν απασχολεί ούτε ενδιαφέρει κανέναν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είσαστε ιδιαίτερα σημαντικοί όπως και τα συναισθήματά σας. Δεν θα πρέπει όμως να συγχέετε το ‘‘τα συναισθήματά σας έχουν σημασία’’ με το ‘‘τα συναισθήματά σας θα πρέπει να επικαλύπτουν όλα τα υπόλοιπα και τίποτε άλλο δεν έχει σημασία’’. Τα συναισθήματά σας αποτελούν ένα μέρος της ολότητας που αποκαλούμε ζωή, τα οποία είναι συνυφασμένα, πολύπλοκα και κάποιες φορές ακατάστατα.
Ανά πάσα στιγμή ο καθένας έχει αυτή την επιλογή. Να συνεχίσει να αισθάνεται άσχημα για τη συμπεριφορά ενός άλλου ατόμου ή να ξεκινήσει να αισθάνεται καλά. Πρέπει να πάρετε την ευθύνη για τη δική σας ευτυχία, και να μην τοποθετείτε τόση ισχύ στα χέρια ενός άλλου ατόμου. Γιατί να αφήνετε το άτομο που σας πλήγωσε στο παρελθόν, να έχει τόση δύναμη στο παρόν;
Κανένα ποσοστό αναλύσεων δεν έχουν διορθώσει ποτέ ένα πρόβλημα σχέσης. Ποτέ. Ούτε στο σύνολό της ιστορίας του κόσμου. Γιατί λοιπόν να επιλέξετε να επενδύσετε τόση σκέψη και να αφοσιώσετε τόση ενέργεια σε κάποιον που αισθάνεστε ότι σας έχει πληγώσει.

4. Εστιάστε στο παρόν, στο εδώ και τώρα και στη χαρά.
Τώρα είναι η ώρα να το αφήσετε πίσω σας, Αφήστε πίσω σας το παρελθόν και σταματήστε να το ξαναβιώνετε. Σταματήστε να λέτε την ιστορία ότι ο πρωταγωνιστής -εσείς- είναι το αιώνιο θύμα μιας απαίσιας συμπεριφοράς ενός άλλου ατόμου. Δεν μπορείτε να γυρίσετε και να αλλάξετε το παρελθόν, αλλά μπορείτε να κάνετε την σημερινή μέρα, την ωραιότερη ημέρα της ζωής σας.
Όταν δίνετε έμφαση στο εδώ και τώρα, έχετε λιγότερο χρόνο για να σκεφτείτε το παρελθόν. Όταν οι αναμνήσεις του παρελθόντος βρίσκουν τρόπο να διεισδύσουν στο συνειδητό (πράγμα το οποίο κάνουν από χρόνο σε χρόνο) αναγνωρίστε τις για μια στιγμή και μετά φέρτε τον εαυτό σας ομαλά στην παρούσα στιγμή. Για κάποιους αυτό είναι ευκολότερο κάνοντας μια συνειδητή τοποθέτηση και αναγνώριση "αυτό ανήκει στο παρελθόν, τώρα εστιάζω στην δική μου ευτυχία και πράξεις".
Σκεφτείτε ότι εάν φορτώνουμε τις σκέψεις και τις ζωές μας με συναισθήματα που πονάνε, υπάρχει πολύ λίγος χρόνος για οτιδήποτε θετικό. Γίνεται μια επιλογή που κάνετε να συνεχίζετε να αισθάνεστε τον πόνο, αντί να καλωσορίζετε την χαρά πάλι στη ζωή σας.

5. Συγχωρέστε τον άλλον και τον εαυτό σας.
Ίσως να μην είμαστε υποχρεωμένοι να συγχωρέσουμε τις άσχημες συμπεριφορές ενός άλλου ατόμου, αλλά εικονικά όλοι αξίζουν τη συγχώρεσή μας. Μερικές φορές βρισκόμαστε κολλημένοι τόσο πολύ στον πόνο και το πείσμα μας που δεν μπορούμε καν να φανταστούμε τη συγχώρεση. Αυτό που λέει η συγχώρεση είναι ‘‘Δεν συμφωνώ με αυτό που έκανες, αλλά όπως και να έχει σε συγχωρώ’’.
Η συγχώρεση δεν είναι σημάδι αδυναμίας. Αντιθέτως, λέει με απλά λόγια ‘‘Εγώ είμαι καλός άνθρωπος. Εσύ είσαι καλός άνθρωπος. Έκανες κάτι το οποίο με πλήγωσε. Θέλω όμως να προχωρήσω στη ζωή μου και να πάω μπροστά και να καλωσορίσω και πάλι την ευτυχία σε αυτήν.Δεν μπορώ να το κάνω αυτό πλήρως μέχρι να αφήσω πίσω μου το παρελθόν’’.
Η συγχώρεση είναι ένας τρόπος να αφήνουμε έμπρακτα κάτι στο παρελθόν. Είναι ένας τρόπος επίσης να δείχνουμε ενσυναίσθηση στον άλλον και μια προσπάθεια να δούμε τα πράγματα από τη δική τους σκοπιά.
Το να συγχωρέσετε και τον εαυτό σας αποτελεί επίσης σημαντικό βήμα καθώς συχνά καταλήγουμε να κατηγορούμε τον εαυτό μας για αυτή την κατάσταση συναισθηματικού πόνου. Παρ’ ό,τι μπορεί να έχετε κάποιο μερίδιο ευθύνης σε όλο αυτόν τον πόνο, δεν ωφελεί σε τίποτα να τιμωρείτε τον εαυτό σας συνεχώς. Εάν δεν μπορέσετε να συγχωρέσετε τον εαυτό σας, πως θα μπορέσετε να ζήσετε στο μέλλον ευτυχισμένοι και συμφιλιωμένοι με τον εαυτό σας;

Αναμφισβήτητα όλα τα παραπάνω είναι πάρα πολύ δύσκολα και πόσο μάλλον να αφήσει κάποιος τον συναισθηματικό πόνο πίσω του. Εάν έχει μείνει τόσο πολύ μέσα μας, είναι τόσο οικείος όσο ένας φίλος. Κάτι το οποίο δικαιολογεί την δυσκολία.

Κανενός όμως η ζωή δεν θα πρέπει να ορίζεται από τον πόνο του. Δεν είναι υγιές. Προσθέτει βάρος στο άγχος μας, δυσκολεύει την ικανότητα συγκέντρωσής μας, τη δουλειά και τη μελέτη μας και επηρεάζει οποιαδήποτε άλλη σχέση έχουμε, ακόμη και αυτές που δεν συνδέονται άμεσα με τον πόνο αυτό. Κάθε μέρα που επιλέγετε να μην αφήσετε αυτόν τον πόνο πίσω σας είναι μια ακόμη μέρα που όλοι οι γύρω σας πρέπει να ζήσουν με αυτή σας την απόφαση. Αισθανθείτε τις συνέπειες.

Κάντε λοιπόν στον εαυτό σας και στους γύρω σας ένα μεγάλο δώρο και αφήστε τον πόνο αυτόν στο παρελθόν. Κάντε κάτι διαφορετικό σήμερα και καλωσορίστε πίσω την ευτυχία στη ζωή σας.

Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει…

Διάβαζα ένα επιστημονικό άρθρο τις προάλλες που μού έδωσε τροφή για σκέψη. Έλεγε ότι η ικανοποίηση μιας μαμάς από τον εαυτό της και τη ζωή της είναι πιο σημαντική για την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού από την εκπαίδευσή της, από το εισόδημά της, από το αν δουλεύει ή όχι αλλά και από το πόσες ώρες δουλεύει.

Αυτό σημαίνει ότι όταν αδιαφορούμε για τον εαυτό μας, κάνουμε κακό όχι μόνο σε εμάς αλλά και στα παιδιά μας.

Πώς όμως μπορούμε να νιώσουμε ικανοποίηση από τη ζωή μας και τον εαυτό μας; Τι σημαίνει φροντίζω και νοιάζομαι για τον εαυτό μου;

 Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι αγαπώ και αποδέχομαι τον εαυτό μουακριβώς όπως ακριβώς είναι.

 Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι σταματάω να επικεντρώνομαι σε αυτά που δεν έχω και αρχίζω να νιώθω ευγνωμοσύνη για αυτά που έχω.

Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι αφιερώνω χρόνο στον εαυτό μου και κάνω πράγματα που με ευχαριστούν. Χρόνο για να βγω μια βόλτα, να απολαύσω τον ήλιο, να ακούσω την αγαπημένη μου μουσική, να αυτοσυγκεντρωθώ, να επαναφέρω στη μνήμη μου ευχάριστες αναμνήσεις.

Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι φροντίζω το σώμα μου. Το σώμα μου είναι έναςπολύτιμος ναός και το φροντίζω με σωστή διατροφή και σωματική άσκηση.

Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι απελευθερώνομαι από την έμμονη ιδέα των κιλών μου. Δίνω προτεραιότητα στο πόσο υγιής είμαι και όχι στο πώς φαίνομαι εξωτερικά.

Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι καλλιεργώ το πνεύμα μου και ότι μορφώνομαι καθημερινά. Ζούμε στην εποχή του internet και έχουμε πρόσβαση στις γνώσεις όλου του κόσμου. Πόσο πιο τυχεροί θα μπορούσαμε να είμαστε;

Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι κοιμάμαι αρκετά. Λίγα είναι τα πράγματα που φορτίζουν τις μπαταρίες μας και αποκαθιστούν τη συναισθηματική μας ισορροπία όσο ένας καλός ύπνος.

 Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι κρατώ – όσο είναι δυνατό – αποστάσεις από αρνητικούς και τοξικούς ανθρώπους.

 Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι σταματάω να επιδιώκω την τελειότητα. Η τέλεια ζωή δεν υπάρχει και η επιδίωξή της παραλύει.

 Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι χτίζω την οικονομική μου ευημερία. Εξοικονομώ, αποταμιεύω, κερδίζω, δημιουργώ.

 Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι μαθαίνω να απολαμβάνω τα μικρά καθημερινά πράγματα.

 Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι μαθαίνω να λέω όχι. Μερικές φορές όταν λες όχι στους άλλους, λες ναι στον εαυτό σου.

 Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι νοιάζομαι για τα παιδιά μου, αλλά και για τους άλλους, γιατί η βελτίωση της ζωής εκείνων που έχουν ανάγκη βελτιώνει τον κόσμο μέσα στον οποίο ζω.

 Νοιάζομαι για τον εαυτό μου σημαίνει ότι δεν προσπαθώ να μιμηθώ κανένα. Είμαι ο εαυτός μου, είμαι ένα μοναδικό ον και η μοναδικότητά μου είναι προτέρημα και όχι μειονέκτημα. Ο κόσμος έχει ανάγκη από όλα αυτά που μόνο εγώ μπορώ να προσφέρω, από τη δική μου μοναδική φωνή, από το δικό μου μοναδικό αποτύπωμα.

Πέρα από τις θετικές δηλώσεις

Η πλειοψηφία των ανθρώπων, έχει την τάση ή την συνήθεια να ακολουθεί και να βιώνει κυρίως αρνητικές σκέψεις και τα αποτελέσματα αυτών. Αυτός είναι κυρίαρχος τρόπος σκέψης άρα και δράσης και αντίδρασης.

Ο θετικές δηλώσεις είναι σίγουρα ένα σημαντικό θεραπευτικό βήμα.Το να αλλάξουμε και να αντικαταστήσουμε οποιαδήποτε συνήθεια που δεν μας κάνει καλό με μια καλύτερη είναι πρόοδος.

Για πολλούς ανθρώπους μια τέτοια αλλαγή μπορεί να είναι μια αλλαγή μεγίστης σημασίας και αξίας. Όμως δεν σταματά εκεί. Το βήμα από την αρνητική σκέψη στην θετική είναι απλά μια καλή αρχή. Είναι ένας τρόπος να συνειδητοποιήσουμε και να βιώσουμε το γεγονός ότι έχουμε επιλογή και ότι είμαστε ικανοί να δημιουργούμε στην ζωή μας.

Η τακτική και μεθοδική επανάληψη των θετικών δηλώσεων με κίνητρο την θεραπεία και την συν-δημιουργία και όχι την αποφυγή των αρνητικών σκέψεων και καταστάσεων έχει μεγάλη σημασία κι εδώ απλά χρειάζεται να είμαστε ειλικρινής με τον εαυτό μας ,χωρίς κριτική.
(Η θαρραλέα ειλικρίνεια με τον εαυτό μας είναι αν όχι το σημαντικότερο,ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία για την αυτογνωσία και την πνευματική μας πρόοδο)

Χρησιμοποιώντας λοιπόν τις θετικές δηλώσεις με το κατάλληλο κίνητρο,μας δίνεται η ευκαιρία,να φέρουμε στην επίγνωση μας το βαθύτερο ζήτημα που χρειάζεται την προσοχή μας -και συνήθως αποφεύγουμε-.

Σχεδόν πάντα επιλέγουμε αυθόρμητα θετικές δηλώσεις που αφορούν στον τομέα που νιώθουμε έλλειψη. Ξεκινώντας λοιπόν τις δηλώσεις αναπόφευκτα θα έρθει η στιγμή που θα αναδυθούν οι αντιστάσεις μας και τα αρνητικά συναισθήματα και πεποιθήσεις που επιθυμούμε να αντικαταστήσουμε. Και αυτό ακριβώς είναι το κρίσιμο σημείο όπου μας δίνεται η ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με αυτό το αρνητικό αλλά στη ουσία πληγωμένο κομμάτι μας, να αναγνωρίσουμε και να αποδεχτούμε την ύπαρξη του,χωρίς κριτική,με διάθεση αποδοχής και αγάπης.

Ας μην φοβόμαστε τα αρνητικά συναισθήματα και τις αρνητικές σκέψεις μας. Έχουν κι αυτά λόγο ύπαρξης και δεν μπορούμε να αρνούμαστε την ύπαρξη τους για πάντα ούτε να τα αντικαταστήσουμε με κίνητρο να τα ξεφορτωθούμε. Στο θετικό μπορούμε να περάσουμε ουσιαστικά μόνο μέσα από την αναγνώριση και την αποδοχή κάθε πλευράς μας. Όταν αποδεχόμαστε ο,τιδήποτε αποτελεί τον εαυτό μας τότε μόνο μπορούμε να βιώσουμε αληθινά αγάπη (και ειρήνη) για εμάς και τους άλλους μια κατ'ουσίαν αυτό αναζητάμε όλοι,μέσα από τις θετικές δηλώσεις η οποιαδήποτε άλλη τεχνική και θεραπεία. Και τότε η θετική σκέψη,η αγάπη και η γαλήνη θα βρει την θέση της μέσα μας με τρόπο φυσικό.

Ωστόσο κάθε διαθέσιμο εργαλείο,τεχνική και θεραπευτική μέθοδος είναι στην διάθεση μας ώστε να οδεύσουμε προς την αγάπη και την ειρήνη εντός και κατά συνέπεια κι εκτός.

H Δράση

-Λένε πολλά για τη θετική σκέψη δάσκαλε!

 -Ναι, το ξέρω, καλή είναι, αλλά ακόμα καλύτερα είναι να έχεις θετική δράση.

 Θετική δράση, είναι η δράση αυτή, στην οποία στρέφεσαι κάνοντας έστω και απειροελάχιστα βήματα, ακόμα και αν αυτά δεν σου αποφέρουν ορατά αποτελέσματα.
Θετική δράση, είναι οι φορές που θα ξανασηκωθείς, αφού έχεις πέσει.
Θετική δράση, είναι να επιμένεις και να κινείσαι προς το φως σου, στις πιο σκοτεινές σου περιόδους.
Θετική δράση θα έχεις, όποτε κάνεις τη δράση συνήθεια τόσο, ώστε να είναι ανεξάρτητη από τα γεγονότα γύρω σου. Τα γεγονότα είναι αυτά που επηρεάζουν τη σκέψη σου. Όμως δεν μπορούν να επηρεάσουν τη δράση σου.

 Έτσι, θα αναγκάσεις με τη συνεχόμενη δράση σου, να αποκτήσεις ουσιαστική θετική σκέψη.
Η δράση είναι αυτή που φέρνει τα αποτελέσματα. Η σκέψη χωρίς τη δράση, είναι ονειροπόλημα.

Το θετικό ονειροπόλημα, από το αρνητικό ονειροπόλημα, δεν έχουν διαφορά. Ονειροπόλημα παραμένει!

Ο δάσκαλος του αναρχισμού Πιερ Ζοζέφ Προυντόν

Με την περιβόητη σήμερα φράση «η ιδιοκτησία είναι κλοπή», ο πολιτικός στοχαστής Πιερ Προυντόν ήταν ο πρώτος ιστορικά ιδεολόγος που προσδιόρισε τις βασικές γραμμές της αναρχίας τόσο ως πολιτική ιδεολογία όσο και ως μεταρρυθμιστικό πρόταγμα.

«-Είσαι δημοκράτης; -Όχι. -Μήπως είσαι φιλελεύθερος; -Όχι, καθόλου. -Τι είσαι τότε; -Είμαι αναρχικός», δηλώνει τρανά ο Προυντόν στο σύγγραμμά του «Τι είναι η ιδιοκτησία;» δημιουργώντας ένα πολιτικό δεδικασμένο που θα άφηνε μεγάλη παρακαταθήκη στον χώρο του αντιεξουσιαστικού κινήματος.

Σφοδρός εχθρός κάθε κυβέρνησης ανθρώπου από άνθρωπο, ο Προυντόν θα εισάγει δύο νέους όρους στην πολιτική σκέψη: την αμοιβαιότητα (μουτουαλισμό) και τον φεντεραλισμό, που θα μετατρέψει σε αιχμή του δόρατος της θεωρητικής του σκέψης. Η οικονομική θεωρία του ήταν ένα σύστημα ισότιμης παραγωγής και ανταλλαγής, στο οποίο οι συλλογικότητες συναλλάσσονται μεταξύ τους έντιμα και χωρίς κέρδος, ανταλλάσσοντας τον παραγόμενο πλούτο. Μέσα στην κοινωνική αυτή αλληλεξάρτηση, η εξουσία δεν έχει θέση, καθώς κανένας κυβερνητικός μηχανισμός δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ισότιμη αρμονία της κοινωνίας.
Όσο για τον φεντεραλισμό του, στον οποίο αφιέρωσε ένα καλό μέρος του έργου του, ήταν η ιδέα της ομοσπονδίας σε ευθεία αντίθεση µε το έθνος-κράτος. Ο Προυντόν επέμενε ότι οι μηχανισμοί της αγοράς θα ενείχαν θετικά αποτελέσματα αν συνοδεύονταν με αντιεξουσιαστικές μορφές κοινωνικής οργάνωσης.
Περισσότερο ίσως στο μεταίχμιο δύο κόσμων και εποχών παρά στην αρχή κάτι καινούριου, ο Προυντόν δεν αντιτάχθηκε ποτέ στην ελεύθερη αγορά και την ιδιωτική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, παρά μόνο στην ύπαρξη συγκεντρωτικού κράτους και στην εκμετάλλευση του εργατικού δυναμικού από τους εργοδότες.
Τόσο ο ίδιος ο Προυντόν όσο και οι υποστηρικτές του προσπάθησαν να εφαρμόσουν τη θεωρία του μουτουαλισμού στη πράξη, ιδρύοντας «Αμοιβαίες Πιστωτικές Τράπεζες», οι οποίες χρέωναν τους πελάτες με συμβολικούς τόκους, μόνο για να καλύπτουν τα έξοδα λειτουργίας των υποκαταστημάτων και όχι για να αποκομίζουν κέρδος σε βάρος τους.
Ο πρώτος θεωρητικός του αναρχισμού και ογκόλιθος της πρώιμης αναρχικής σκέψης του 19ου αιώνα έκανε να χυθούν τόνοι μελάνης τόσο από τους σφοδρούς πολέμιούς του (όπως ο Μαρξ) όσο και από τους ταγμένους θαυμαστές του. Παρά ταύτα, ο Προυντόν παραμένει ένας μοναχικός στοχαστής που δεν αποδέχτηκε ποτέ ότι είχε σκαρώσει ένα πολιτικό αντιπαράδειγμα, ούτε θέλησε ποτέ να το μετατρέψει σε κίνημα. Κι όμως το έκανε, καθώς πάνω του θα πατούσαν οι μεγάλοι της αναρχίας Μπακούνιν («Ο Προυντόν είναι ο πατέρας όλων μας») και Κροπότκιν, αλλά και πολλά συνδικαλιστικά και πολιτικά κινήματα της Ευρώπης.
Μέχρι και τη δεκαετία του 1920, η σκέψη του Προυντόν διέπνεε απ’ άκρη σ’ άκρη τον ριζοσπαστισμό της γαλλικής εργατικής τάξης, του Προυντόν που έλεγε: «Δεν υπάρχει κανένας θεός εκτός από την Ανθρωπότητα -το περιεχόμενο της θεολογίας είναι ασήμαντο. Δεν υπάρχει καμία κυβέρνηση εκτός από την Ελευθερία -το περιεχόμενο της πολιτικής δεν έχει καμιά αξία. Κυριολεκτώντας, η καλύτερη μορφή κυβέρνησης, όπως και η πιο τέλεια θρησκεία, είναι μια αντιφατική ιδέα. Το πρόβλημα είναι να ανακαλύψουμε πώς μπορούμε να αποκτήσουμε όχι την καλύτερη κυβέρνηση αλλά την καλύτερη ελευθερία» («Ιδιοκτησία και Επανάσταση»)…

Πρώτα χρόνια

Ο Πιερ Ζοζέφ Προυντόν γεννιέται στις 15 Ιανουαρίου 1809 σε φτωχό προάστιο της Μπεσανσόν ως ένας από τους πέντε γιους ενός βαρελά και ζυθοποιού, που διατηρούσε ένα μικρό πανδοχείο στην περιοχή. Ο Πιερ μεγαλώνει μέσα στην ανέχεια, βοηθώντας στην ετοιμόρροπη οικογενειακή επιχείρηση από τη στιγμή που κατάλαβε τον εαυτό του, και δεν πήγε ποτέ σχολείο. Λίγα γράμματα έμαθε από τη μητέρα του, να διαβάζει συλλαβιστά και να γράφει ορνιθοσκαλίσματα δηλαδή, κι αυτό ήταν όλο.
Το πλαίσιο της παιδικής του ηλικία θα σφράγιζε όχι μόνο τη ζωή του αλλά και τη σκέψη του, καθώς ο ίδιος απαρνιόταν ισοβίως τον πλούτο και το μόνο που ήθελε ήταν οι φτωχοί κολίγοι και οι τεχνίτες να ζουν μέσα σε αξιοπρεπείς συνθήκες φτώχειας, βλέποντας πόσο μάταια μοχθούσαν οι γονείς και οι γείτονές του για τον επιούσιο. Παρά το γεγονός ότι ήξερε λιγοστά γράμματα, έδειχνε δίψα για μάθηση, γι’ αυτό και οι γονείς του θεοπαρακάλεσαν τους ιδιοκτήτες της γης τους να του χορηγήσουν υποτροφία για το τοπικό Κολέγιο της Μπεσανσόν. Όπως και έγινε τελικά.
Ρακένδυτος και συχνά χωρίς παπούτσια, ο Πιερ φοιτά στο πανεπιστήμιο και τον ελεύθερο χρόνο του τον περνά τώρα στη βιβλιοθήκη, συχνά μέσα στα πειράγματα των συμφοιτητών του για την άθλια οικονομική του κατάσταση. Η οικονομική καταστροφή της οικογένειάς του θα τον αναγκάσει να μαθητεύσει το 1827 σε τυπογραφείο της πόλης, όπου θα γίνει ξεφτέρι στην τέχνη του τυπογράφου και θα μάθει μάλιστα αρκετά καλά ελληνικά, λατινικά και εβραϊκά, ώστε να μπορεί να διαβάζει και να διορθώνει τα θεολογικά και εκκλησιαστικά βιβλία που έφταναν στο τυπογραφείο.

Ερχόμενος σε επαφή με τον μικρό κύκλο των ανθρώπων του πνεύματος που συγκεντρώνονταν στο τυπογραφείο, ο νεαρός Προυντόν θα ασχοληθεί με την πολιτική φιλοσοφία και τη γενικότερη κοινωνική διανόηση της εποχής. Οι περιστάσεις θα τον φέρουν μάλιστα το 1829 σε επαφή με έναν διαπρεπή συμπολίτη του, τον Σαρλ Φουριέ, τον πατέρα του ουτοπικού σοσιαλισμού που τον μυεί στις βασικές αρχές της σοσιαλιστικής σκέψης! Ο νεαρός Προυντόν διορθώνει το σύγγραμμα του τελευταίου που είχε φέρει για έκδοση στο τυπογραφείο και επηρεάζεται καθοριστικά από τη σκέψη του Φουριέ.
Ο αυτοδίδακτος στη φιλοσοφία και την πολιτική οικονομία Προυντόν θα μαγευτεί από τις απαντήσεις που έδινε ο σοσιαλισμός στα πιεστικά προβλήματα της εργατικής τάξης.
Ταυτοχρόνως, αποπειράται να ιδρύσει το δικό του τυπογραφείο με έναν όμιλο νεαρών τυπογράφων, αν και το εγχείρημα αποτυγχάνει, εν μέρει και γιατί ο Προυντόν είχε ήδη στραφεί στη συγγραφή…

Τα σπάργανα του αναρχισμού

Το 1838 ο Προυντόν εξασφαλίζει υποτροφία από την Ακαδημία της Μπεσανσόν, σε διαγωνισμό δοκιμίου της οποίας είχε αποσπάσει το τρίτο βραβείο, για σπουδές φιλοσοφίας στο Παρίσι. Όλοι αναγνώριζαν τον μεγάλο δρόμο που είχε κάνει από σχεδόν αναλφάβητος σε νεαρό διανοούμενο, αν και ο ίδιος παραήταν τραχύς για το ακαδημαϊκό πλαίσιο. Χρησιμοποιούσε εξάλλου τον χώρο κάθε πανεπιστημιακής εργασίας για να εκφράζει τις πολιτικο-κοινωνικές του απόψεις, που αντλούσαν από τη σοσιαλιστική επανάσταση που δονούσε πια τη σκέψη του (όπως η πρώιμη «Χρησιμότητα της αργίας της Κυριακής»).
Έχοντας χρόνο πια για να αφιερωθεί στη συγγραφή, το 1840 είχε έτοιμο το πρώτο σημαντικό του πόνημα «Τι είναι η ιδιοκτησία;», το οποίο δημιούργησε μεγάλη αίσθηση για τις εμφατικές διακηρύξεις του Προυντόν «είμαι αναρχικός» και «η ιδιοκτησία είναι κλοπή»! Προβοκάτορας στον λόγο του και μαέστρος ατακαδόρος, οι δυο φράσεις αποκάλυπταν τη ροπή του νεαρού πολιτικού στοχαστή στο να σκαρώνει αβανταδόρικες ατάκες και να μαγνητίζει το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού.
Παρά την εντυπωσιακή διακήρυξη, δεν στρεφόταν εξάλλου συλλήβδην κατά της ιδιοκτησίας με την τρέχουσα έννοια, παρά μόνο στο είδος της ιδιοκτησίας που ενέχει μέσα του ανθρώπινη εκμετάλλευση. Γιατί με την ιδιοκτησία του αγρότη στη γη του αλλά και του εργάτη στα εργαλεία και το εργαστήριό του δεν είχε ποτέ πρόβλημα, καθώς τη θεωρούσε μάλιστα αναγκαία για την ελευθερία. Κι αυτό ακριβώς ήταν το σημείο τριβής του με τον κομμουνισμό και τη γενικότερη μαρξιστική ιδεολογία της κοινοκτημοσύνης των μέσων παραγωγής.

Ήταν όμως και η αντίθεσή του στην έννοια της επανάστασης ως τρόπο κοινωνικής αλλαγής που θα τον απομακρύνει καθοριστικά από τη σοσιαλιστική σκέψη, καθώς ο Προυντόν πίστευε ότι ο πολυπόθητος κοινωνικός ρεφορμισμός θα έρθει μόνο μέσα από σταδιακές κοινωνικές αλλαγές. Το πρώτο του αυτό -και μνημειώδες- πόνημα θα τον βάλει πάντως στο στόχαστρο των Αρχών ως ανατρεπτικό στοιχείο και θα του φέρει έναν ομοϊδέατη αρχικά και άσπονδο εχθρό αργότερα, τον ίδιο τον Καρλ Μαρξ!
Οι δυο θεωρητικοί συναντήθηκαν στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της εξορίας του Μαρξ και αντάλλαξαν κατόπιν πλήθος επιστολών. Πολλοί αναγνωρίζουν τον αλληλοεπηρεασμό της σκέψης τους από τη σύντομη αυτή επαφή, η οποία θα μετατραπεί όμως αργότερα σε φανατική πολεμική, δίνοντας έτσι τέλος στην αρμονική ανταλλαγή απόψεων. Ο Προυντόν γράφει τη «Φιλοσοφία της Αθλιότητας» (πλήρης τίτλος: «Σύστημα οικονομικών αντιθέσεων ή η φιλοσοφία της αθλιότητας») το 1846 και ο Μαρξ ανταπαντά με το προκλητικότατο «Η αθλιότητα της φιλοσοφίας» το 1847. Η ρήξη των δύο αντρών θα μεταφερθεί και στις εργασίες της Πρώτης Διεθνούς, μετά τον θάνατο του Προυντόν, δίνοντας υπόσταση στη διάσταση των αναρχικών του Μπακούνιν και των σοσιαλιστών του Μαρξ.

Οι Επαναστάσεις του 1848 και η γέννηση του πρώτου αναρχικού

Ζώντας πάντα φτωχικά και ασκητικά, ο Προυντόν τέθηκε στην πρώτη γραμμή του πολιτικού ριζοσπαστισμού, αν και φάνηκε να αιφνιδιάζεται από το επαναστατικό κύμα του 1848: πήρε μεν μέρος στο κίνημα του Φεβρουαρίου και τη σύνταξη της «Πρώτης Δημοκρατικής Διακήρυξης», αν και προοδευτικά θα μετατρεπόταν σε εχθρό της επανάστασης ως μοχλό κοινωνικής μεταρρύθμισης.
Η πρωτόγνωρη βία που είδε στις οδομαχίες τον σόκαρε ως άνθρωπο και έγραψε μάλιστα πως τα γεγονότα της Βαστίλης ήταν «μια από τις φριχτότερες πράξεις της ζωής μου». Τα αιματοβαμμένα γεγονότα του 1848 είχαν τεράστιο αντίκτυπο στη σκέψη του, καθώς η σχηματική μέχρι τότε αντίθεσή του στην επανάσταση εξελίχθηκε τώρα σε ολομέτωπη κριτική. Φιλειρηνιστής, διατεινόταν πως μόνο μέσω ειρηνικών συμβιβασμών και προοδευτικών διαδικασιών μπορεί να αλλάξει ο κόσμος και κατέκρινε τελικά τις τρεις εξεγέρσεις του 1848.

Πλέον είχε εξάλλου να ασχοληθεί με τα δικά του προβλήματα, καθώς τώρα σερνόταν στα δικαστήρια για το «Τι είναι η ιδιοκτησία;» και τα κατοπινά, ακόμα πιο φλογερά, συγγράμματά του. Και διέφυγε μάλιστα τη δίωξη ακριβώς επειδή οι δικαστές δεν μπορούσαν να κατανοήσουν πλήρως τη δαιδαλώδη σκέψη του, κι έτσι δεν ήταν σε θέση να καταδικάσουν επιχειρήματα που δεν καταλάβαιναν!
Παρά τον ομολογουμένως επιπόλαιο τρόπο και τις πάμπολλες ανακρίβειες με τις οποίες ασχολείται με τα θέματά του, ο Προυντόν γράφει με ένα νευρώδες λαϊκό ύφος, δίνοντας την εικόνα ενός ειλικρινούς ανθρώπου που μάχεται για τον λαό. Αυτό τον έκανε ιδιαίτερα δημοφιλή στην ανερχόμενη εργατική τάξη, καθώς μέσα στα κείμενά του ο Προυντόν εκνευρίζεται, εξοργίζεται, μάχεται και παλεύει.
Το 1849 ο θεωρητικός δημοσιεύει τις βασικές αρχές της μεταρρύθμισης που ο ίδιος ευαγγελιζόταν, τη «Λύση του κοινωνικού ζητήματος», στο οποίο περιγράφει σχηματικά τις γενικές γραμμές του μουτουαλισμού και αποκαλύπτει το όραμά του για μια κοινωνική τράπεζα που θα χορηγούσε σχεδόν άτοκες πιστώσεις. Ο Προυντόν ίδρυσε πράγματι τη «Λαϊκή Τράπεζά» του το 1849, η οποία έτυχε ευρύτατης λαϊκής αποδοχής (περισσότεροι από 13.000 εγγεγραμμένα μέλη!), αν και το εγχείρημα έμελλε να αποτύχει.

Η σφοδρή αντιεπαναστατική ρητορεία του θα εκδηλωθεί κατά τη Δεύτερη Γαλλική Δημοκρατία του 1848-1852, όταν με όχημα τη μαχητική, αν και ελαφρώς κυνική, δημοσιογραφία του θα τύχει ευρύτερης αποδοχής από τον εργατικό ριζοσπαστισμό. Μέχρι τότε βέβαια ο Προυντόν είχε ήδη εκλεγεί στη Συντακτική Συνέλευση (Ιούλιος του 1848) και υπηρέτησε για βραχύ διάστημα ως βουλευτής, καυτηριάζοντας τις απολυταρχικές τάσεις που έβλεπε μέσα στην εύθραυστη Δεύτερη Δημοκρατία, οι οποίες θα κατέληγαν τελικά στην παλινόρθωση της μοναρχίας (Ναπολέων Γ’). Η δριμεία κριτική του στο καθεστώς του νέου αυτοκράτορα θα τον φέρει μάλιστα τον Μάρτιο του 1849 για τρία χρόνια στη φυλακή (μέχρι το 1852).
Μέσα από τα κάγκελα θα παντρευτεί μια νεαρή παριζιάνα εργάτρια και θα αποκτήσει το πρώτο του παιδί, καθώς οι συνθήκες της κράτησής του προσιδίαζαν περισσότερο σε κατ’ οίκον περιορισμό παρά σε εγκλεισμό. Μεγάλο όνομα πια της θεωρητικής σκέψης, ο Προυντόν συνέχισε να γράφει και να δημοσιεύει (όπως τη «Φιλοσοφία της προόδου» το 1851), κάτι που θα του έφερνε νέες διώξεις και καταδίκες, γι’ αυτό και αυτοεξορίστηκε τελικά στο Βέλγιο, καθώς οι αυτοκρατορικές δυνάμεις τον παρενοχλούσαν πια συνεχώς.

Στα τελευταία του γραπτά αποκαλύπτει πλήρως το αναρχικό του όραμα, απορρίπτοντας το έθνος-κράτος για χάρη του φεντεραλισμού και τη συγκεντρωτική κρατική διοίκηση υπέρ του μουτουαλισμού. Στη Γαλλία ήταν πια επικηρυγμένος για τις εμπρηστικές πραγματείες του, που δονούσαν τη σκέψη της εργατικής τάξης, και στο Βέλγιο κανείς εκδότης δεν δεχόταν να δημοσιεύει τα στερνά αυτά γραπτά του (όπως τις «Αρχές της Φεντερασιόν» του 1863).
Με την υγεία του καταβεβλημένη και τα τόσα χρόνια που πέρασε στη φτώχεια του Βελγίου, ο γάλλος αυτοκράτορας του χορηγεί χάρη το 1862 να επιστρέψει στη χώρα του, αν και πλέον είναι σκιά του μαχητικού εαυτού του. Στις 19 Ιανουαρίου 1865 θα αφήσει την τελευταία του πνοή στο Παρίσι, παραμένοντας πάντα ένας φτωχός και αγνός υπέρμαχος της κοινωνικής αλλαγής και της αξιοπρέπειας των λαϊκών τάξεων.

Παρά το γεγονός ότι το έργο του επισκιάστηκε τελικά από τη σφοδρή κριτική του ογκόλιθου της πολιτικής σκέψης Καρλ Μαρξ, ο Προυντόν είχε μια άμεση και διαρκή επιρροή στο εργατικό κίνημα, με τις απόψεις του να επανέρχονται στο προσκήνιο τόσο μετά τα επακόλουθα του Μάη του 1968 αλλά και πιο πρόσφατα, μετά το πέρας του Ψυχρού Πολέμου.

Αν κάτι πρέπει να μείνει από τη σκέψη του ιδεαλιστή Προυντόν, πρέπει να είναι η αγαθή επιθυμία του για επιστροφή στη μικρή παραγωγή και τις αξιοπρεπείς τιμές των αγροτικών προϊόντων…

Η εκστρατεία του Διονύσου και η «Ελληνικότητα» της Ανατολής

Ιερείς του Θιβέτ σε τελετουργικό χορό φοράνε ένα είδος καλύμματος κεφαλής που μοιάζει με αρχαιοελληνική περικεφαλαία. Ενδείξεις ότι οι Έλληνες είχαν φτάσει στην περιοχή από αρχαιοτάτων χρόνων.

Πέρα από το μυθολογικό έπος των «Διονυσιακών» του Νόννου το οποίο αναφέρεται σε ένα καθαρά αστρονομικό ή ουράνιο επίπεδο με απολήξεις στην χθόνα σχετικά με τις εκστρατείες του Διονύσου στην ανατολή, λαμβάνουμε ώς κύρια πηγή το «Περί Ίσιδος και Οσίριδος» του Πλουτάρχου κεφ. 13.

«Και όταν εβασίλευε ο Όσιρις τους μέν Αιγύπτιους αμέσως απήλλαξε από την γεμάτη στερήσεις θηριώδη ζωή αφού τους δίδαξε την γεωργία,τους εθέσπισε νόμους και τους δίδαξε να τιμούν τους θεούς (σημ: αστρονομία, φιλοσοφία, τέχνη, μυθολογία). Μετά ταξίδεψε σε όλη τη γή και εξημέρωσε τους τρόπους των ανθρώπων και ελάχιστες φορές μάλιστα χρειάστηκε τα όπλα γιατί τις περισσότερες φορές τους έθελγε μέσω της μουσικής, του τραγουδιού και της πειθούς του λόγου. Γι’ αυτό και οι Έλληνες πίστευαν ότι είναι ο ίδιος με τον Διόνυσο»
Φυσικά δεν θα πρέπει να θεωρήσουμε τον Διόνυσο ως φυσικό ιστορικό πρόσωπο αλλά ως ένα ευρύτερο σύνολο στοιχείων και καταστάσεων με βαθύ μυθολογικό υπόβαθρο το οποίο ως έκφραση αποκτά υπόσταση μέσα από τον συμβολισμό του Διονύσου.Ο δε Νόννος αναφέρει ότι επικεφαλής της εκστρατείας του Διονύσου στην ανατολή ήταν ο Οφέλτης ο οποίος δεν είναι άλλος από τον Αστερίωνα.
Ο Διόνυσος σε γενικές γραμμές συμβολίζει την κάθοδο και άνοδο των ψυχών σε σχέση με τον ενδοκοσμικό νου και τον Σείριο (Όσιριος),σε άμεση σχέση τις φάσεις της Σελήνης ως υιός της Περσεφόνης (βλ. Ορφικούς Ύμνους προς Διόνυσον, Περσεφόνη, Εύβουλο),με ευρύτερες συμβολικές απολήξεις στο πολιτισμικό υπόβαθρο του Μεσογειακού χώρου και δή του ελλαδικού.

Όπως αναφέρει και ο Ευριπίδης στις «Βάκχαι» στίχο 270: «Δύο δυνάμεις πρωτοήρθαν στους ανθρώπους, η θεά ΔΗΜΗΤΡΑ ή Γή ή όπως θέλεις πές την που θρέφει τους ανθρώπους. Μετά ήρθε της ΣΕΜΕΛΗΣ γόνος ο ΔΙΟΝΥΣΟΣ που με τον οίνο (σημείωση γραφόντα: αναφέρεται όχι μόνον στον οίνο καθ’ αυτό ώς ποτό, αλλά στο νηπενθές νάμμα των μυστηρίων, της μουσικής, του χορού, του πολιτισμού και των τεχνών) παύει τη λύπη των θνητών. Και σαν χορταίνουν το ποτό απ’ του αμπελιού τη ροή, ύπνο δίνει και λήθη στα κακά της ημέρας. Θεός χύνεται σπονδή στους αθανάτους ώστε για χάρη του οι θνητοί να μην στερούνται πλούτη. Τον περιγελάς που στον ΜΗΡΟ είναι ραμμένος; Θα σου εξιστορρίσω μία όμορφη ιστορία: Όταν ο ΖΕΥΣ απ’ τη φωτιά του κεραυνού τον πήρε στον Όλυμπο τον έφερε ώς θείον βρέφος. Η ΉΡΑ βάλθηκε να τον διώξει από τον ΟΥΡΑΝΟ. Ο ΖΕΥΣ σαν μέγας θεός κάτι άλλο μηχανεύθει. Απ’τον ΑΙΘΕΡΑ που κυκλωνει τη χθόνα μέρος κόβει και φτιάχνει άλλον ΔΙΟΝΥΣΟ και ΟΜΗΡΟ τον δίνει να πάψει το νείκος της για το Διόνυσο. Και με τα χρόνια είπανε πως τράφηκε ραμμένος μέσα στου Δία το Μηρό και το μετέλλαξαν σε ΟΜΗΡΟΣ κι έτσι το μύθο πλάσανε πώς τάχα ο Διόνυσος ήταν όμηρος της Ήρας». Ο ΑΣΤΕΡΙΩΝ ως Υιός του Κομήτου (βλ. «Αργοναυτικά» Ορφέως στίχο 164) σχετίζεται άμεσα με την Κρήτη και τον (πρό)Μινωϊκό πολιτισμό της. Ας μην ξεχνάμε ότι η Κρήτη έλαβε το όνομά της από τον βασιλιά Κρίς ενώ πριν ονομαζόταν Αίθρα.
Ο Αστερίων έλαβε ως σύζυγο την Ευρώπη και «υιοθέτησε» τους υιούς της από τον Δία, τον Μίνωα, τον Ραδάμανθυ και τον Σαρπηδώνα. Οι παραπάνω πληροφορίες συνδέονται κυρίως με τα Αστερούσια Όρη και τον Τσούτσουρα, το πιθανό μέρος συνάντησης του Μίνωα με τον Δία, όπου κάθε 9 έτη ελάμβανε τους νόμους του βασιλείου του και όπως αναφέρει ο Όμηρος εννεαώρως εβασίλευε. Ο δε Αστερίων κατά την παράδοση συνδέεται και με τον Μινώταυρο. Στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους διαβάζουμε σχετικά: «Στην Κρήτη,ο Ταύρος ταυτίζεται με τον Ουρανό και τον Ήλιο που γονιμοποιούν τη Γή, ενώ το θηλυκό στοιχείο συσχετίζεται με τη Σελήνη, που το σχήμα της θυμίζει τα κέρατα. Έτσι, ο Γάμος του Ταύρου με την Αγελάδα, είναι μαζί Γάμος Ήλιου και Φεγγαριού. Αργότερα, τα πρόσωπα του Ιερού αυτού Γάμου τα υποδύεται ο Βασιλιάς και η Βασίλισσα της Κνωσού που το όνομά της Πασιφάη δηλαδή Ολόφωτη, δείχνει ακριβώς τη σχέση Βασίλισσας – Θεάς με την Σελήνη. Ο Υιός της ο Μινώταυρος, άνθρωπος με κεφαλή Ταύρου, λέγεται και «Αστερίων»,γιατί και αυτός, όπως και ο πατέρας του σχετίζεται με τον έναστρο ουρανό…».

Στον Ορφικό Ύμνο στο Διόνυσο αναφέρεται: «Τον βαρυβρόντη Διόνυσο που Ευάν Ευοί κραυγάζει, τον πρωτογενή που έχει δυό φύσεις και γεννήθει τρείς φορές τον Βασιλέα Βάκχειο που ζεί μέσα στους αγρούς, τον Δίμορφο, το Διπλοκερασφόρο, τον Κισσοστεφανομένον, τον Απόκρυφον που είναι Βακχικός, Αγνός, με Ταύρου Πρόσωπο».
Τα παραπάνω σχετίζονται και με την Αμάλθεια Αίγα που έθρεψε τον νεογέννητο Δία στο Ιδαίον Άντρον όπως και με τους Ιδαίους δάκτυλους και τους Κορυβαντικούς Χορούς, τους Κουρήτες και την θεμελίωση του Μινωικού Πολιτισμού που σαν κυρίαρχο σύμβολο είχε τον Διπλούν Πέλεκυν και τον Ταύρο πάνω στην μητριαρχική πελασγική Κρήτη.

Ένα πρόχειρο συμπέρασμα είναι ότι ο Αστερίων συνδέεται άμεσα με τον Διόνυσο. Κατά κάποιο τρόπο θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο πρώτος είναι προσωποποιήση του δευτέρου. Αν ο Διόνυσος είναι κάτι το πολύ γενικό στα δισερεύνητα πλαίσια της μυθολογίας, τότε ο Αστερίων είναι κάτι πιο ειδικό. Δύο στοιχεία που ρίχνουν αρκετό φως στα μυστήρια που περικλείουν το πρόσωπο του Διονύσου μέσα στην μυθολογία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Αστερίων και οι υπόλοιποι Αργοναύτες ήταν φυσικά ιστορικά πρόσωπα αλλά προσωποποιήσεις που απεικονίζουν συμβολικές μυθολογικές / κοσμογονικές / ψυχοκαθοδικές καταστάσεις με απολήξεις στην χθόνα. Ό,τι ισχύει δηλαδή και με τους θεούς αλλά σε ακόμη ευρύτερα επίπεδα, με την διαφορά ότι ο Διόνυσος ενσαρκώνει τους θεούς από το μικροκοσμικό – υποατομικό ως το μακροκοσμικό – υπερκόσμιο επίπεδο ως δομή ή έκφραση ενός νου παρά ως οντότητα. Αφού δεν αφήσαμε ασαφές και αυτό το ζήτημα, αλλά σηματοδοτήσαμε κάποιες πτυχές του, πάμε παρακάτω.
Οι απόγονοι ή το αποτέλεσμα της εκστρατείας του Αστερίωνος στην ανατολή είναι οι Δραβίδες και ο Ινδικός πολιτισμός. Η σχέση της ελληνικής φιλοσοφίας με τις ανατολικές θρησκείες είναι άμεση και πολύ στενή με τη χαώδη διαφορά ότι οι θρησκείες -ανατολικές και μη- είναι δόγματα δηλαδή κλειστές σε νέες ιδέες, ενώ η φιλοσοφία είναι ανοικτή σε διαρκώς νέες ιδέες. Έχουν όμως πάρα πολλά κοινά με την Κοσμοθεώρηση των Ελλήνων και κυρίως των Πυθαγορίων, των Πλατωνικών και του Ηράκλειτου δίχως να γνωρίζω και να μπορώ να απαντήσω το γιατί. Ίσως οι Έλληνες φιλόσοφοι να σχετίζονται με τους Ντέβα Αβατάρ του Ινδουϊσμου…
Η ινδουιστική φιλοσοφία μιλάει για έναν υλικό κόσμο ψευδαισθήσεων όμοιο με το «Μή όν» των Ελλήνων και κυρίως των επικούριων, των σοφιστών (με άλλες διαφορές) και των σκεπτικών. Η ύλη διαρκώς υπόκειται στον νόμο της φθοράς γιʼ αυτό και δεν μπορεί να συλληφθεί από τον νου μας μέσω των αισθήσεών μας, καθώς αυτό που παρατηρούμε τώρα μετά από λίγο θα αλλάξει, ακόμη κι εμείς οι ίδιοι θα αλλάξουμε. Πάνω σε αυτή τη λογική έρχεται η πλατωνική φιλοσοφία σαφώς επηρεασμένη από την ελεατική να υποστηρίξει ότι το Όλον είναι Πολλά και Έν με τη διαφορά ότι κάποιοι εκ των Ελεατών όπως ο Ζήνων και ο Παρμενίδης υποστήριξαν ότι το Έν προϋπάρχει των Πολλών και κάποιοι εξ αυτών όπως ο Εμπεδοκλής υποστήριξαν ότι το Έν και τα Πολλά συνυπάρχουν. Ο δε Πλάτων θεώρησε ότι στον Υλικό κόσμο επικρατεί η Λήθη ενώ στον κόσμο των Ιδεών η Α-λήθεια και σκοπός όλων των όντων είναι η ανέλιξη προς αυτήν, κάτι ανάλογο με τον πραγματικό σκοπό της ζωής στον ινδουισμό και κυρίως τον Μπεκτιβεντάντα Σουάμι Πραμπουπάντα η φιλοσοφική θεώρηση του οποίου άρχισε να προσδιορίζει τα λεπτά όρια μεταξύ ινδουιστικής φιλοσοφίας ,θρησκείας και μυστικισμού.
Ο Κρίσνα ο «άπειρα ελκυστικός» του ινδουισμού επί της ουσίας είναι ο «άπειρα ελκυστικός» κόσμος των Ιδεών του Πλάτωνα και σκοπός των ψυχών είναι κατά τον Πλάτωνα η συναναστροφή με τις αληθινές Ιδέες προς αυτόβουλη και συνειδητή μείωση των υλικών παθών, με αποτέλεσμα την λύτρωση των ψυχών και την απελευθέρωσή τους από τα δεσμά της ύλης και της διαρκούς παλιγγενεσίας (μετεμψύχωσης) θεωρία σαφώς προερχόμενη από τους Ορφικούς και του Πυθαγόρειους. Ο Κόσμος των Ιδεών λοιπόν είναι το αληθινό ΕΙΝΑΙ το οποίο είναι κάτι σαν καθαρό φως και αείζωη ενέργεια αλλά περισσότερο ιδεατό. Ωστόσο ο Πλάτων διατηρώντας ταυτόχρονα και τις παραδόσεις των προσωκρατικών Ελεατών ως προς το ΈΝ διατύπωσε ότι το ΕΝ είναι διφυές ως ΕΝ τέλειο (ενέργεια) και ως Μονάδα εξελίσιμη (ύλη) εντός του οποίου ωστόσο το αρχικό ΈΝ το πλατωνικό Αγαθόν διατηρεί την υπερβατικότητά του σε σχέση με το όντως Όν ή Μονάδα η οποία μετέχει στο γίγνεσθαι και συνεπώς είναι ταυτόχρονα καλή και κακή ή ορθότερα φθαρτή και άφθαρτη. Ο δε Αριστοτέλης αναφέρει ότι το Όλον είναι Ουσία. Πάνω στην έννοια του καλού και του κακού ο Ηράκλειτος αναφέρει «Το καλό και το κακό είναι ένα και το αυτό» απόσπασμα 58 όσον αφορά το Όλον, ενώ όσον αφορά το ΈΝ λέει Ένα είναι το σοφό, να γνωρίσεις τον λόγο που κυβέρνησε τα πάντα μέσω των πάντων» στο απόσπασμα 41. Διαβάζοντας στο βιβλίο «Τέλειες ερωτήσεις τέλειες απαντήσεις» του Σουάμι Πραμπουπάντα σελ. 35 «Βασάμσι τζιρνάνι γιατά βιχάγια , που σημαίνει «Τώρα φοράς ένα πουκάμισο και όταν παλιώσει θα το πετάξεις και θα πάρεις άλλο» βρίσκουμε την ρήση του Ηράκλειτου που αναφέρει «αθάνατοι θνητοί , θνητοί αθάνατοι» 62 και «είναι τέρψη ή θάνατος για τις ψυχές να γίνονται υγρές. Τέρψη είναι η πτώση στη γέννηση».
Η ζωή μας γεννιέται από τον θάνατό τους και η ζωή μας γεννιέται από τον θάνατό τους» απόσπασμα 77. Συνεχίζοντας τον Διάλογό του ο Πραμπουπάντα στον διάλογό του (σχεδόν πλατωνικό) συνεχίζει λέγοντας «Τί είναι αυτό που αλλάζει το άλλο ; Τι είναι αυτό που μένει σταθερό; (θυμίζοντας τον διάλογο «Τίμαιο» που ρωτάει ο Σωκράτης «Τι είναι αυτό που υπάρχει αεί και δεν γεννήθηκε και τί εκείνο που διαρκώς γίνεται;) Συνεχίζοντας ο Σουάμι: Το ΆΤΜΑ (ψυχή). Από τη μία ζωή στην άλλη. Ο πραγματικός σου εαυτός. Ποιός είναι αυτός που μιλάει μέσα σου; Ποιός είναι αυτός που μιλάει μέσω εμού;» Πάνω σε αυτό υπενθυμίζω το σοφό γνωμικό των προγόνων μας ΓΝΩΘΙ Σ’ ΑΥΤΟΝ σε ισορροπία πάντα με το ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ.

Ο Κρίσνα και το Άτμα. Ο Απόλλων και ο Διόνυσος. Το ΕΝ και τα Πολλά. Η Ύλη και η Ενέργεια. Το Είναι και το Μη Είναι. Η Ψυχή και ο Θεός. Εντός του Γίγνεσθαι των προσωκρατικών «ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΡΕΙ» που θα έλεγε και ο Ηράκλειτος. Τα πάντα μεταστοιχειώνονται σε διάφορες μορφές ύλης και ενέργειας και η ανθρώπινη ύπαρξη και υπόσταση είναι μέρος τους εμπεριέχοντας τον ανθρώπινο λόγο ως μέρος του συμπαντικού ο οποίος μετέχει μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, χρόνου και αιωνιότητας, ύλης και ενέργειας. «Όσο μακριά κι αν σε βγάλει ο δρόμος τα πέρατα της ψυχής δεν θα τα βρείς, τόσο βαθύ λόγο εμπεριέχει λέει ο Ηράκλειτος αποσπ. 45 και «Σʼ όλους τους ανθρώπους έχει δοθεί η αυτογνωσία και η φρόνηση 116,»στα ίδια ποτάμια μπαίνουμε και δεν μπαίνουμε είμαστε και δεν είμαστε» απόσπ. 49 αλλά ταυτόχρονα «αδύνατον να μπούμε δύο φορές στον ίδιο ποταμό» απόσπασμα 91 καθώς τα πάντα μεταβάλλονται όπως «το πυρ ζει το θάνατο της γης, κι ο αέρας το θάνατο του πυρός, το ύδωρ το θάνατο του αέρα και η γή του ύδατος Ηράκλ. απόσπ. 76.
Βάση του Ινδουισμού και των ανατολικών φιλοσοφιών τα πάντα μεταστοιχειώνονται και αποτελούν μία πλάνη για τον άνθρωπο (Μάγια) διότι τίποτε δεν κρατάει για πάντα και δεν υπάρχει αμετάβλητο, ενώ το μόνον αληθινό είναι η ουσία των πάντων το άπειρα ελκυστικό (Κρίσνα) είναι αυτό που υπάρχει αμετάβλητο σαν κοσμική ενέργεια (Ατμα) και σκοπός της είναι η επιστροφή προς την ευδαιμονία (Νιρβάνα) μέσω της διαλεκτικής μας σχέσης με τη ζωή και το θάνατο (Διαλογισμός) και της άσκησης / αναπνοής του αθλητισμού – άθλων (Γιόγκα/Ζέν). «Διόνυσος και Αΐδης εν και το αυτό» Ηράκλειτος απόσπ. 15. ΓΙΝ και ΓΙΑΝΓΚ… Ο Ηράκλειτος και ο Πλάτων ήταν δύο από όλους τους Έλληνες. Την «ελληνικότητα» του πολιτισμού της ανατολής ήρθε να ενδυναμώσει και να αναζωπυρώσει η εκστρατεία ελληνοποίησης του Αλεξάνδρου στην Ανατολή, όπου εκεί συνάντησε πολιτισμούς που του είπαν «κι εμείς Έλληνες είμαστε» και ο ίδιος συχνά τους έλεγε «Και τώρα μπορείτε να καλείστε Έλληνες». Κατά κάποιο παράδοξο (;;;) τρόπο συναντούμε στοιχεία και σύμβολα του ελληνικού πολιτισμού όχι μόνον στις Ινδίες, αλλά και στην Νότια Κίνα και στο Θιβέτ. Αν παρατηρήσουμε φυσιογνωμικά και πολιτισμικά την φυλή των Καλάς στο Αφγανιστάν ή την φυλή Σίκχ (Σινδούς) στα σύνορα του Πακιστάν θα βγάλουμε αρκετά σημαντικά συμπεράσματα. Μετά από αυτά ας σκεφτούμε τον ρόλο των Ταλιμπάν απέναντι στην παγκοσμιοποίηση ως πυρήνας αντίδρασης καθώς και τον πνευματικό ρόλο των Σούφι της βόρειας Ινδίας και του Θιβέτ στην Ασιατική Ήπειρο.
Ας μην ξεχνάμε ότι κατά την μυθολογία ο Διόνυσος μεγάλωσε στο όρος της Νύσσας (βλ. «Αλεξάνδρου Ανάβασις» του Αρριανού Δ/27 Ι ) αλλά και λαμβάνοντας υπʼ όψιν το ακόλουθο απόσπασμα του Αρριανού από τα «Ινδικά» (Ε 12) σχετικά με την καταγωγή των Σίβας ή Σίνδων και λαμβάνοντας υπʼ όψιν την ετυμολογική συγγένεια των Σίβας με την Ινδική Θεότητα Σίβα….: «Όσον αφορά τους Σίβας οι οποίοι ήταν γένος Ινδικόν επειδή ορισμένοι τους είδαν να ντύνονται με δέρματα, ισχυρίζονται ότι είναι υπολείμματα του στρατού εκ της εκστρατείας του Ηρακλέους επειδή μάλιστα οι Σίβαι φέρουν και ράβδο ώς ανάμνησιν του ροπάλου του Ηρακλέους». ενώ στα «Αργοναυτικά» του Ορφέως στίχος 1046 διαβάζουμε: «Επειτα τρέχοντες (η Μήδεια και ο Ιάσων) το ρεύμα του ποταμού Φάσι λογω ανοησιών εις το μέσο της πεδιάδος έφτασαν που κατοικούν οι Γυμνοί, οι Βουονόμαι, και οι αγρότες Άρκυες, επίσης και η φυλή των Κερκετικών υπερήφανων Σινδών». Η σημερινή φυλή των Σίντ δηλαδή

Τεχνολογική επανάσταση στην αποθήκευση δεδομένων

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Σαουθάμπτον της Μεγάλης Βρετανίας ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι έχουν τελειοποιήσει μια τεχνική, μέσω της οποίας είναι δυνατή η καταγραφή δεδομένων σε 5 διαστάσεις και να διατηρηθούν ασφαλή για δισεκατομμύρια χρόνια.

Η μέθοδος χαράζει δεδομένα πάνω σε ένα θερμικά σταθερό δίσκο χρησιμοποιώντας femtosecond laser, ενώ το ίδιο το μέσο αποθήκευσης μπορεί να καταχωρήσει έως και 360TB ανά δίσκο. Επιπλέον, έχει τη δυνατότητα να αντέξει σε θερμοκρασίες έως και 1000 βαθμούς Κελσίου και να κρατήσει τα δεδομένα ασφαλή για έως και 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια.

Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά της η ιστοσελίδα τεχνολογίας Engadget, κάθε αρχείο αποτελείται από τρία στρώματα κουκίδων νανοκλίμακας. Οι πλευρές των κουκίδων και ο προσανατολισμός τους, καθώς και η θέση τους εντός των τριών συνηθισμένων διαστάσεων, αποτελούν τις 5 διαστάσεις του κάθε αρχείου. Οι κουκίδες αλλάζουν την πόλωση του φωτός που ταξιδεύει μέσα στο δίσκο, τα αρχεία του οποίου μπορούν να «διαβαστούν» με τη χρήση ενός μικροσκοπίου και πολωτή.

Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου είχε παρουσιάσει τη συγκεκριμένη τεχνολογία το 2013, ωστόσο σε εκείνο το σημείο ήταν δυνατή η αποθήκευση δεδομένων χωρητικότητας μόλις 300kb στον δίσκο. Μέσα στα επόμενα 3 χρόνια κατάφεραν να τελειοποιήσουν την τεχνική καταγραφής και πλέον έχουν αποθηκεύσει σε δίσκους την Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, το βιβλίο Opticks του Νεύτωνα, τη Magna Carta κ.α.

 «Είναι πολύ συναρπαστικό να σκεφτόμαστε ότι έχουμε δημιουργήσει την τεχνολογία για τη διατήρηση και προφύλαξη εγγράφων και πληροφοριών, τα οποία θα μπορούν να φυλαχτούν αναλλοίωτα για τις επόμενες γενεές», δήλωσε ο καθηγητής Πίτερ Καζάνσκι του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον. «Η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορεί να διαφυλάξει τα τελευταία αποδεικτικά στοιχεία του πολιτισμού μας: όλα όσα έχουμε μάθει δεν θα ξεχαστούν», πρόσθεσε ο ίδιος.

Κενό: Ο πλούτος του τίποτα

Εισαγωγή

Είναι παντού γύρω μας χωρίς να το νιώθουμε. Είναι ένα τίποτα από το οποίο μπορούν να γεννηθούν τα πάντα. Είναι αόρατο και αφανές, παρότι μπορεί να δώσει αρκετή ενέργεια ακόμη και για τη δημιουργία ενός νέου σύμπαντος. Είναι το κενό.

Πολλοί μάλιστα φυσικοί θεωρούν ότι το κενό πρόκειται να αποτελέσει μείζον ζήτημα της επιστήμης του 21ου αιώνα. Εντούτοις, ως τα τέλη του 19ου αιώνα, το κενό αποτελούσε θέμα φιλοσοφικών και μόνο συζητήσεων. Για παράδειγμα, τον 17ο αιώνα ο Καρτέσιος (1596-1650) χρησιμοποίησε μια μακρά σειρά από λογικά επιχειρήματα προκειμένου να αποδείξει πως είναι αδύνατο να υπάρχει κενό: αν δύο σωματίδια διαχωρίζονται από το «τίποτα», τότε τίποτα δεν τα διαχωρίζει (συνεπώς, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως ανεξάρτητα αντικείμενα). Στα πρώτα χρόνια της επιστήμης, συχνά τα λογικά επιχειρήματα συγχέονταν με τα λεκτικά.

Το κενό είναι κάτι το εξαιρετικά αινιγματικό. Πολλά εξέχοντα πνεύματα έχουν διατυπώσει υποθέσεις για τη φύση του —από τον Αριστοτέλη έως τον Feynman. H ρήση «η φύση αποστρέφεται το κενό» υποδεικνύει ότι το κενό είναι μια έννοια τόσο αφηρημένη και εξωπραγματική, ώστε να καθίσταται εκ των προτέρων βεβαία η αποτυχία κάθε επιστημονικής απόπειρας μελέτης της. Ωστόσο, οι σύγχρονοι θεωρητικοί φυσικοί δεν μπορούν να το παραβλέψουν. Έννοιες όπως «κατάσταση του κενού» και «ενέργεια του κενού» χρησιμοποιούνται σχεδόν σε κάθε φυσικό μοντέλο του μικρόκοσμου. Φαίνεται πως μέχρι σήμερα οι επιστήμονες έχουν περιφρονήσει τον εξαιρετικά γενικευμένο χαρακτήρα του ζητήματος του κενού. Το να σπαταλά κανείς το χρόνο του ασχολούμενος με το κενό θεωρούνταν ως ένα είδος «επιστημονικής ιεροσυλίας». 

Το ζήτημα του κενού μάλιστα το έχουν πραγματευθεί με κάθε λεπτομέρεια και οι συγγραφείς μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας. Ακόμη και γι’ αυτούς, όμως, η υπόθεση πως οι ήρωες τους θα μπορούσαν να αντλήσουν ενέργεια από το «τίποτα» παραήταν εξωπραγματική. Την ενέργεια την προσέφεραν άλλες απροσδόκητες πηγές: ο χρόνος, το μέλλον ή ο υπερχώρος. Ίσως όμως τελικά αποδειχθεί ότι το κενό μπορεί πράγματι να αποτελέσει μια αναπάντεχη και ανεξάντλητη πηγή ενέργειας.

Θεωρήστε ένα κοινωνικό φαινόμενο το οποίο ελάχιστα σχετίζεται με την επιστήμη υπό την κλασική έννοια του όρου: η ολοένα αυξανόμενη δραστηριότητα των «ειδικών» επί της εξωαισθητήριας αντίληψης και άλλων αποκρυφιστικών φαινομένων όπως η διηπειρωτική μεταβίβαση πληροφοριών χωρίς τη βοήθεια ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, η άμεση μεταβίβαση σκέψης ή η διαγνωστική «αστρικών σωμάτων». Για να πούμε την αλήθεια, είναι απορίας άξιον το πώς άνθρωποι που υποτίθεται ότι διαθέτουν τέτοιες «υπερφυσικές» ικανότητες δεν χρησιμοποιούν τις ιδέες του κενού και των διακυμάνσεων του. Καμιά φορά χρειάζεται να λαμβάνουμε υπόψη μας ακόμη και τις πιο «τρελές» υποθέσεις. Θα μπορούσε, άραγε, να συνδέονται με το κενό όλα αυτά τα αστρικά πεδία και οι ροές ενέργειας; Ασφαλώς μια τέτοια μελέτη θα έπρεπε να έχει επιστημονικό χαρακτήρα και να είναι απαλλαγμένη από μυστικιστικές ασυναρτησίες· ωστόσο, οι συγκεκριμένες ιδέες δεν πρέπει να παραμερίζονται χωρίς δεύτερη σκέψη.

Ωστόσο, το κενό όντως υπάρχει, και η κβαντική θεωρία το «γέμισε» με ουσία και περιεχόμενο. Το 1911, ο Max Planck (1858-1947) απέδειξε πως ένα σώμα εξακολουθεί να έχει ενέργεια ακόμη και στο απόλυτο μηδέν. Από πού να προέρχεται, άραγε;

Οι φυσικοί άρχισαν να αναζητούν αυτή τη μυστηριώδη ενέργεια του κενού, και πράγματι, το 1925, ο Robert Millikan (1868-1953) ανίχνευσε για πρώτη φορά την ύπαρξη της, μελετώντας το φάσμα εκπομπής του μονοξειδίου του βορίου. H συχνότητα της ακτινοβολίας που εκπεμπόταν καθώς τα ηλεκτρόνια μεταπηδούσαν από τη μία τροχιά στην άλλη δεν συμφωνούσε με τις θεωρητικές εκτιμήσεις. Κατά τη διάρκεια της τροχιακής κίνησης του το ηλεκτρόνιο έμοιαζε να «συγκρούεται» με κάτι.

Μόλις δύο χρόνια αργότερα, ο Werner Heisenberg (1901-1976) πρότεινε την περίφημη αρχή της απροσδιοριστίας και απέδειξε ότι δύο δυνάμει σωματίδια, παρότι έχουν εξαιρετικά σύντομο χρόνο ζωής, μπορούν να εμφανιστούν και να εξαϋλωθούν ακόμη και σε κατάσταση απόλυτου κενού. Οι ενεργειακές διακυμάνσεις παρουσιάζονται σε οποιοδήποτε σύστημα, αλλά όσο μεγαλύτερη είναι η ενεργειακή παραβίαση τόσο συντομότερη είναι η χρονική της διάρκεια. Σε περισσότερο μαθηματική γλώσσα, το γινόμενο της απροσδιοριστίας στην ενέργεια επί την απροσδιοριστία στη χρονική διάρκεια της (δηλαδή το γινόμενο του ενεργειακού «αναβρασμού» επί το χρόνο ζωής του) είναι μεγαλύτερο ή ίσο από τη σταθερά του Planck: ΔE · Δt > h. Επομένως, η τροχιακή κίνηση των ηλεκτρονίων εμποδίζεται από τα ζεύγη των δυνάμει σωματιδίων.

Οι διακυμάνσεις του κενού φανερώνουν την ύπαρξη τους και στον στοχαστικό θόρυβο των ηλεκτρονικών συσκευών. Επιβάλλουν περιορισμούς στην απολαβή των ενισχυτών ραδιοσυχνοτήτων. Ακόμη και οι γνωστές διαμοριακές δυνάμεις van den Waals προέρχονται από τις διακυμάνσεις κενού της ενέργειας των μορίων. H ενέργεια που «κρύβεται» μέσα στο κενό απαγορεύει την στερεοποίηση του υγρού ηλίου ακόμη και σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία. Στην ίδια ενέργεια οφείλεται η εκπομπή φωτός κατά την εκκένωση σε έναν λαμπτήρα φθορισμού υδραργύρου: Όταν ένα άτομο υδραργύρου διεγείρεται από την ηλεκτρική εκκένωση, οι διακυμάνσεις κενού το αναγκάζουν να επιστρέψει από τη διεγερμένη στη θεμελιώδη κατάσταση. Έτσι, κάθε φορά που ανάβετε το λαμπτήρα, θυμηθείτε ότι δίνετε το έναυσμα για να ξεκινήσει ή ίδια διαδικασία από την οποία κάποτε δημιουργήθηκε το Σύμπαν!

Από την δεκαετία του ’40 οι φυσικοί κατάλαβαν πως αυτό που ονομάζουμε κενός χώρος δεν είναι πραγματικά καθόλου κενό. Υπάρχουν κρυμμένα σωματίδια και πεδία που συνεχώς έρχονται και φεύγουν μέσα σε αυτόν, τα οποία δεν μπορούν να ανιχνευθούν άμεσα, αλλά που μπορούν όμως να προκύψουν με τη μελέτη της κίνησης και των ιδιοτήτων των υποατομικών σωματιδίων.
Ένας Κόσμος αναδύθηκε από το Τίποτα

Το μοντέλο της Μεγάλης Έκρηξης αντιπροσωπεύει τη θριαμβεύτρια θεωρία της αστρονομίας των τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με αυτή, το Σύμπαν μας δημιουργήθηκε πριν από 20 δισεκατομμύρια χρόνια από την έκρηξη ενός υπέρπυκνου και υπέρθερμου σημείου. Ωστόσο, η λεπτομερής μελέτη των συμπερασμάτων και των προβλέψεων της εν λόγω θεωρίας αποκαλύπτει πλήθος προβλημάτων τα οποία η ίδια θεωρία αδυνατεί να τα εξηγήσει. O Allan Guth, του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης, και ο Andrei Linde, τότε ερευνητής του Ινστιτούτου Lebedev της Μόσχας και νυν καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, πρότειναν μια τροποποιημένη θεωρία — αυτή του πληθωριστικού Σύμπαντος.

Σύμφωνα με το νέο σενάριο, τις πρώτες στιγμές μετά τη γέννηση του Σύμπαντος το κενό ήταν ασταθές και είχε πολύ μεγάλη εσωτερική ενέργεια. H κατάσταση του μπορεί να συγκριθεί με εκείνη μιας σφαίρας στην κορυφή μιας κυρτής επιφάνειας — και οι δύο καταστάσεις είναι εξαιρετικά ασταθείς. Έτσι, το κενό, σαν τη σφαίρα που κυλά από την κορυφή προκειμένου να βρεθεί στην κατάσταση ελάχιστης ενέργειας, κατέληξε να απελευθερώσει τεράστιες ποσότητες ενέργειας. Σε εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα, το Σύμπαν υπέστη τόσες φορές πληθωριστική διαστολή ώστε ο συγκεκριμένος αριθμός εκφράζεται από τη μονάδα ακολουθούμενη από εκατό μηδενικά!

Αυτή η πληθωριστική διαστολή είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός εξαιρετικά ομογενούς και επίπεδου Σύμπαντος. Έτσι, με τη βοήθεια του πληθωριστικού σεναρίου απαντήθηκαν πολλά από τα ερωτήματα της υπόθεσης της Μεγάλης Έκρηξης. Για παράδειγμα, οι επιστήμονες ουδέποτε κατόρθωσαν να ανιχνεύσουν μαγνητικά μονόπολα
— δηλαδή σωματίδια που διαθέτουν έναν μόνο μαγνητικό πόλο.1 Αυτό είναι παράξενο, διότι η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης προβλέπει ότι θα έπρεπε να είχε δημιουργηθεί τεράστιο πλήθος από τέτοια. Τι απέγιναν, λοιπόν; Το πληθωριστικό μοντέλο δίνει την απάντηση: η διαστολή είχε ως αποτέλεσμα να διασκορπιστούν όλα τα μονόπολα σε απίστευτα μεγάλες αποστάσεις, έτσι ώστε ελάχιστα απέμειναν στο μικροσκοπικό τμήμα του Σύμπαντος το οποίο μπορούμε να παρατηρήσουμε. Τα πάντα λοιπόν —οι κβάζαρ, οι πάλσαρ, οι πλανήτες, ακόμη και ο άνθρωπος — γεννήθηκαν από αυτό το «τίποτα», λόγω της ισοδυναμίας μεταξύ μάζας και ενέργειας, την οποία ανακάλυψε ο Αϊνστάιν.

Ωστόσο, η πλειοψηφία των κοσμολόγων θα προτιμούσε το κενό να είχε μετριάσει τη δραστηριότητα του αμέσως μετά την ολοκλήρωση του σπουδαίου επιτεύγματος του να δημιουργήσει το Σύμπαν. Στη ζωή όμως δεν έρχονται όλα όπως τα θέλουμε· έτσι, το κενό δηλώνει ακόμη και σήμερα την ύπαρξη του (με την επιτάχυνση της διαστολής του σύμπαντος) προκαλώντας τα επιστημονικά πνεύματα. Το πρόβλημα έγκειται στο ότι η τεράστια εσωτερική ενέργεια του κενού περιπλέκει τις εξισώσεις της γενικής θεωρίας της σχετικότητας, προσθέτοντας σε αυτές ορισμένους νέους όρους. Βεβαίως, όλες αυτές οι νέες θεωρίες δεν μπορούν να θεωρούνται ολοκληρωμένες. Άλλωστε, ποιος γνωρίζει την πραγματική φύση των πραγμάτων;

Το κενό είναι γεμάτο ή άδειο,

Τις τελευταίες δεκαετίες ορισμένες νέες αναφορές των αστρονόμων αναστάτωσαν κατά καιρούς την κοινότητα των φυσικών. Σύμφωνα με κάποιες παλιότερες εκτιμήσεις, το Σύμπαν μας παρουσιάζεται νεότερο από τα ίδια του τα άστρα. Οι νέες εκτιμήσεις της ηλικίας του Σύμπαντος βασίστηκαν σε μετρήσεις της σταθεράς του Hubble. Οι εσφαλμένες αναφορές, σε συνδυασμό με την απροσδιοριστία που χαρακτηρίζει τις σχετικές μετρήσεις, ώθησαν τους φυσικούς να αναθεωρήσουν τα μοντέλα τους σχετικά με την εξέλιξη του Σύμπαντος.

Μια πιθανή εξήγηση της εν λόγω αντίφασης είναι ότι το κενό δεν έχει δαπανήσει όλη του την ενέργεια· αντιθέτως, συνεχίζει την «υπόγεια και ανατρεπτική δράση» του εξακολουθώντας να διαστέλλει το Σύμπαν. Αυτή η διαδικασία συμβάλλει στην αύξηση της ταχύτητας απομάκρυνσης των γαλαξιών και παραπλανά τους αστρονόμους: όσο μεγαλύτερη είναι η εν λόγω ταχύτητα τόσο λιγότερο απέχουμε από τη στιγμή της Μεγάλης Έκρηξης.

Ωστόσο, το κενό μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση και ορισμένων ακόμη ζητημάτων, όπως για παράδειγμα της σκοτεινής ύλης. Έχουν διατυπωθεί διάφορες υποθέσεις σχετικά με το πού θα έπρεπε να αναζητηθεί η σκοτεινή ύλη, καμία όμως δεν στάθηκε ικανή να μας βοηθήσει στον εντοπισμό της.

Σύμφωνα με τον Γεώργιο Ευσταθίου, του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η σκοτεινή ύλη είναι κρυμμένη ως ενέργεια του κενού. Την ίδια άποψη ασπάζεται και ο Chris Cosliareck, του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ, ο οποίος θεωρεί ότι η ύπαρξη βαρυτικών φακών συνηγορεί υπέρ αυτής της υπόθεσης. Φυσικά χρειάζεται να επισημάνουμε πως η συζήτηση μας αφορά κυρίως υποθέσεις παρά εξακριβωμένα γεγονότα. Δεν παρουσιάσαμε παρά τα μοντέλα που εφαρμόζουν οι θεωρητικοί, τα οποία μας φανερώνουν με ποιον τρόπο εργάζονται οι σύγχρονοι μάγοι της επιστήμης προκειμένου να φέρουν στο φως τις σωστές απαντήσεις. Ωστόσο, το κενό δεν «συγκινεί» μόνο τους αστρονόμους, διότι αυτό συνδέεται και με καθαρά «γήινα» ζητήματα.

Για παράδειγμα η αδράνεια — η ιδιότητα της ύλης να διατηρεί την κινητική της κατάσταση — αποτελεί μια από τις πλέον μυστηριώδεις εκδηλώσεις των υποθετικών ιδιοτήτων του κενού. Πρόκειται για μια ιδιότητα με την οποία είμαστε όλοι εξοικειωμένοι. H φύση της αδράνειας υπήρξε αινιγματική ακόμη και για μεγαλειώδεις επιστημονικές μορφές όπως ο Άλμπερτ Αϊνστάιν ή ο Richard Feynman. O Αϊνστάιν θεωρούσε πως η επιτάχυνση ενός σώματος κάπως επηρεάζει έμμεσα τα υπόλοιπα σώματα. Ωστόσο, δεν μπορούσε να εξηγήσει με ποιον ακριβώς τρόπο.

Λίγα χρόνια πριν, ο Bernard Hewish, του Πανεπιστημίου του Πάλο Άλτο, επιχείρησε να αναβιώσει αυτή την ιδέα του Αϊνστάιν. Υπέθεσε ότι η αδράνεια ενός σώματος οφείλεται στις αλληλεπιδράσεις του με τις διακυμάνσεις κενού. Τροποποίησε μάλιστα τον σχετικό νόμο του Νεύτωνα αντικαθιστώντας τη μάζα με μια παράμετρο που χαρακτηρίζει την αλληλεπίδραση ενός σώματος με το κενό.

Διατυπωμένη με απλούστερους όρους, η υπόθεση του συνίσταται στο ότι οι διακυμάνσεις κενού δημιουργούν ένα πεδίο παρόμοιο με το μαγνητικό. Όσο περισσότερα άτομα περιέχει το σώμα τόσο ισχυρότερα αλληλεπιδρά με αυτό το πεδίο «κενού», και έτσι τόσο δυσκολότερα επιταχύνεται.

Πρόκειται, ωστόσο, για μια ιδέα που προς το παρόν, δεν τεκμηριώνεται από ακριβείς υπολογισμούς. Όλες οι υπάρχουσες εκτιμήσεις διαφέρουν σημαντικά από τα πειραματικά δεδομένα: ο συντελεστής που περιγράφει αυτή τη διαφορά είναι της τάξεως της μονάδας ακολουθούμενης από πολλές εκατοντάδες μηδενικά. O Steven Weinberg, κάτοχος του βραβείου Νόμπελ φυσικής, ανέφερε χαριτολογώντας ότι ο συγκεκριμένος αριθμός αποτελεί την πλέον ανακριβή πρόβλεψη που έχει διατυπωθεί ποτέ στο χώρο της φυσικής.

Μολαταύτα, οι θεμελιωτές της εν λόγω υπόθεσης δεν αποθαρρύνθηκαν. Πρότειναν μάλιστα και τρόπους για να αποσπάσουμε ενέργεια από το κενό. Παρότι το όλο θέμα θυμίζει έργα επιστημονικής φαντασίας, ο Hewish μάς υπενθυμίζει πως μόλις πριν από εκατό χρόνια ουδείς φανταζόταν ότι θα μπορούσαμε να κατασκευάσουμε αεροπλάνα, συσκευές ραδιοφώνου και τηλεόρασης, πόσο δε μάλλον ατομικές βόμβες.

Τι μπορούμε να «αποκομίσουμε» από το κενό;

H ιδέα ότι το κενό μπορεί να έχει κάποια πρακτική χρησιμότητα δεν είναι και τόσο σύγχρονη. Το 1948, ο ολλανδός επιστήμονας Hendrik Casimir επέδειξε ένα πείραμα κατά το οποίο δύο μεταλλικές πλάκες ελάχιστα διαχωρισμένες έλκονται μεταξύ τους. Αυτή η έλξη οφείλεται στις διακυμάνσεις κενού, οι οποίες «σπρώχνουν» τις πλάκες τη μία κοντά στην άλλη. Πιο συγκεκριμένα, στο χώρο μεταξύ των πλακών υπάρχουν ελαφρώς λιγότερα δυνάμει σωματίδια, με αποτέλεσμα στην εσωτερική επιφάνεια τους να προσκρούουν λιγότερα σωματίδια απ’ όσα στην εξωτερική. Ωστόσο, η προβλεπόμενη τιμή της πίεσης που αναπτύσσεται είναι εξαιρετικά μικρή: μόλις εκατό εκατομμυριοστά της ατμόσφαιρας όταν τις πλάκες τις χωρίζει απόσταση ενός εκατομμυριοστού του μέτρου. Ev προκειμένω, βέβαια, το μείζον ζήτημα δεν είναι τόσο η τιμή όσο η θεμελιώδης αρχή που εξηγεί το φαινόμενο. Εάν πάρουμε δύο εξαιρετικά καλοστιλβωμένες μεταλλικές πλάκες εμβαδού 1 τετραγωνικού μέτρου, τις τοποθετήσουμε σε απόσταση 1 μm τη μία από την άλλη και τις αφήσουμε ελεύθερες, οι ελκτικές δυνάμεις θα παραγάγουν ισχύ της τάξεως του ενός εκατομμυριοστού του Watt (1 μW). Ίσως αυτή η τιμή να μην μπορεί να χαρακτηριστεί σημαντική, ποιος μπορεί όμως να το πει με σιγουριά;

H πείρα που έχω αποκτήσει λόγω της μακρόχρονης ενασχόλησης μου με την επιστήμη, με κάνει να αντιμετωπίζω συνήθως τέτοια εξεζητημένα ερευνητικά προγράμματα με μια δόση σκεπτικισμού. Ωστόσο, η επιστημονική μου θητεία πλησιάζει στο τέλος της, και ο σκεπτικισμός μου πηγάζει από αντιλήψεις οι οποίες ανήκουν στον 20ό αιώνα. O επόμενος αιώνας, όμως, βρίσκεται προ των πυλών. Προκειμένου να αναζωογονηθεί το αίσθημα εμπιστοσύνης του κόσμου απέναντι στην επιστήμη και να υπάρξει επιστημονική άνθιση, χρειάζεται μια ανακάλυψη που να είναι αδύνατη για όσους σπεύδουν να εκφράσουν το σκεπτικισμό τους με χαμόγελα. Ας ελπίσουμε ότι όποιος θα πραγματοποιήσει πρώτος αυτό το βήμα δεν θα εμπλακεί σε ασυναρτησίες ψευδοεπιστημονικού χαρακτήρα, αλλά θα ανοίξει νέους δρόμους, αντλώντας ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει ο αιώνας που φεύγει.

Τα ζητήματα, λοιπόν, για τα οποία φαίνεται να διαγράφεται κάποια προοπτική αποφασιστικής προόδου μέσα από τη μελέτη του κενού είναι η δημιουργία του Σύμπαντος, η φύση της αδράνειας και οι ανεξάντλητες πηγές ενέργειας. Πολλά πράγματα μένουν να αποσαφηνιστούν ακόμη, ενώ οι εκτιμήσεις δεν έχουν υποκαταστήσει τις υποθέσεις. Ωστόσο, ένα είναι βέβαιο: δεν υπάρχει καιρός για χάσιμο. O αιώνας του κενού πλησιάζει!

Ζούμε σ' ένα σύμπαν…

Ζούμε σ' ένα σύμπαν που ξεκίνησε περίπου πριν 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια. Η ακτίνα του παρατηρήσιμου σύμπαντος είναι 13,7 δισεκατομμύρια έτη φωτός (ή περίπου 1,4×10²⁶ μέτρα). Όμως, κάθε πέντε δευτερόλεπτα, το σύμπαν διαστέλλεται τόσο, όσος περίπου είναι ο χώρος που καταλαμβάνει ο γαλαξίας μας! Γι αυτό και η πραγματική ακτίνα του σύμπαντος είναι 45 κι όχι 14 δισεκατομμύρια έτη φωτός που είναι η ηλικία του Κόσμου.

 

Ούτε σκέψη ότι θα μπορέσουμε να δούμε τι κρύβει η ‘αόρατη’ πλευρά του σύμπαντος, πολύ πέρα από τη σημερινή παρατηρήσιμη ορατή περιοχή του, η οποία συνεχώς αυξάνει με τρομακτικό ρυθμό.
 

Περιέχει περισσότερα άστρα και πλανήτες απ’ όσοι είναι οι κόκκοι άμμου του πλανήτη μας κι ωστόσο η πυκνότητά του είναι μικρή (1,4×10^-29 gr/cm3), που αντιστοιχεί κατά μέσον όρο σε ένα άτομο ανά κυβικό μέτρο.

 

Το περίεργο είναι πως, αν αφαιρέσουμε το κενό ανάμεσα στα άτομα ή τα υποσωματίδια, η καθαρή συμπυκνωμένη ύλη του απέραντου σύμπαντος θα χωρούσε σ’ ένα κουταλάκι του καφέ. Υπ’ όψιν ότι, στους 10¹¹ γαλαξίες του σύμπαντος υπάρχουν, περίπου, 2,9×10²³ άστρα, που θα διαλυθούν σε πενήντα δισεκατομμύρια χρόνια από τώρα.

 

Το ορατό σύμπαν αποτελεί ένα ελάχιστο τμήμα μιας τεράστιας φυσαλίδας. Όλα ξεκίνησαν με τη δημιουργία φυσαλίδων στη διάρκεια ενός πολύ μικρού χρονικού διαστήματος (της τάξης του 10^-32 sec), οι οποίες αναπτύχθηκαν υπερβολικά (πληθωρισμικά) με τρομακτική ταχύτητα. Από ένα σημείο και μετά η υπερδιαστολή σταματά κι αρχίζει μια βραδύτερη ανάπτυξη που δίνεται από το νόμο του Hubble.

 

Στις πρώτες στιγμές του σύμπαντος, κάθε φορά που η θερμοκρασία έπεφτε κάτω από κάποια οριακή τιμή, το κενό υφίστατο μεταβολή φάσης και περνούσε σε κατάσταση χαμηλότερης ενέργειας. Η μεταβολή της φάσης δεν ήταν ακαριαία κι έτσι η διαφορά ενέργειας των δύο καταστάσεων παρέμεινε αποθηκευμένη. Σύμφωνα με την έννοια του κβαντικού κενού, αυτή η κατάσταση που περιέχει ενέργεια μπορεί να ονομαστεί "ψευδοκενό".

 

Η πίεση που αντιστοιχεί στην ενέργεια του κενού είναι αρνητική κι έτσι οι φυσαλίδες του ψευδοκενού ωθούνται σε μια υπερανάπτυξη, διαστελλόμενες με εκθετικό τρόπο. Επομένως, στις πρώτες στιγμές του σύμπαντος κυριαρχεί η διαστολή, που οφείλεται στη διαφορά ενέργειας μεταξύ κενού και ψευδοκενού.

 

Το κενό, λοιπόν, είναι γεμάτο από αόρατη ύλη, που χαρακτηρίζεται από αρνητική ενέργεια. Όταν σε κάποιο σημείο αυτού του κενού χώρου επιδράσει μια υπερβολικά συγκεντρωμένη ποσότητα ενέργειας, τότε κάνουν την εμφάνισή τους στον κόσμο της ύλης σωματίδια και αντισωματίδια στον κόσμο της αντιύλης. Πρόσφατα ερευνητές συμπλήρωσαν τη θεωρία, υποστηρίζοντας ότι, νέφη υδρογόνου είναι κατανεμημένα στη νοητή επιφάνεια τεράστιων φυσαλίδων, αφού η παρατήρηση των σμηνών των γαλαξιών έδειξε ότι αυτές οι φυσαλίδες υπάρχουν, αλλά σήμερα έχουν μια διάμετρο 100 εκατομμύρια έτη φωτός σε σμήνη των 1000 γαλαξιών

18 άγνωστα στοιχεία για το γέλιο!

Το γέλιο, ανεβάζει με φυσικό τρόπο τη διάθεση, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, βελτιώνει το καρδιαγγειακό σύστημα και αυξάνει τη …μακροζωία. Όλες αυτές οι ιδιότητες δεν συγκεντρώνονται σε κάποιο μαγικό φίλτρο, αλλά στην ικανότητά μας να γελάμε. Δείτε τι αποκαλύπτουν οι έρευνες.

1. Τα μωρά δεν γελούν παρά μόνο αφού συμπληρώσουν 3 μήνες ζωής.
2. Όταν γελάμε, ο αέρας που εκπνέουμε, φεύγει από τους πνεύμονες με ταχύτητα 96 χλμ/ώρα.
3. Χρησιμοποιούμε 17 μυς του προσώπου μας για να γελάσουμε και 47 για να κατσουφιάσουμε.
4. Οι χαρούμενοι άνθρωποι έχουν 40% μειωμένο κίνδυνο για καρδιοπάθεια συγκριτικά με τους απαισιόδοξους.
5. 17 λεπτά γέλιου την ημέρα, αυξάνουν το προσδόκιμο ζωής σας κατά μία ημέρα.
6. Ένα 6χρονο παιδί γελά κατά μέσο όρο 300 φορές την ημέρα. Ένας ενήλικος γελά μόλις 15 φορές την ημέρα.
7. Οι χαμογελαστοί σερβιτόροι παίρνουν 50% περισσότερα φιλοδωρήματα από τους αγέλαστους συναδέλφους τους.
8. Ένα καλό γέλιο μπορεί να διαρκέσει μία ώρα.
9. Οι περισσότεροι γελαστοί άνθρωποι ζουν στην Κούβα και τη Βραζιλία. Στον αντίποδα βρίσκονται οι κάτοικοι των σκανδιναβικών χωρών.
10. Οι επιστήμονες έχουν καταγράψει 18 είδη χαμόγελου.
11. Πρέπει να χαμογελάσετε περίπου 250.000 φορές για να κάνετε μία ρυτίδα.
12. Το να γελάσετε 100 φορές ισοδυναμεί με το να κάνετε 10-15 λεπτά ποδήλατο.
13. 15 λεπτά γέλιου έχουν τα ίδια οφέλη με 2 ώρες ύπνου.
14. Σύμφωνα με έρευνα του Γερμανού ψυχολόγου, Dr. Michael Titze, τη δεκαετία του ’50, οι άνθρωποι γελούσαν κατά μέσο όρο 18 λεπτά την ημέρα. Σήμερα, είναι 4-6 λεπτά την ημέρα.
15. Έρευνα του Πανεπιστημίου Vanderbilt διαπίστωσε ότι με το γέλιο καίμε λίγο παραπάνω από μία θερμίδα ανά λεπτό.
16. Το γέλιο ακούγεται το ίδιο σε όλους τους πολιτισμούς και όλες τις κουλτούρες. Oι επιστήμονες, μάλιστα, πιστεύουν ότι το γέλιο συνέβαλε στην ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των προγόνων μας. Ο ήχος του γέλιου είναι τόσο κοινός και οικείος που είναι αναγνωρίσιμος ακόμη και αν παιχτεί ανάποδα στο μαγνητόφωνο.
17. Με το γέλιο ο εγκέφαλος απελευθερώνει τις βήτα-ενδορφίνες, τις φυσικές οπιούχες ουσίες με αναλγητική δράση.
18. Το γέλιο ρίχνει τα επίπεδα της κορτιζόλης, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο το ανοσοποιητικό σύστημα και αποτρέποντας την εμφάνιση ασθενειών.

Η καθαριότητα μάς κάνει πιο… ανήθικους!

Όταν κάποιος είναι αλλά και αισθάνεται καθαρός, τότε δεν έχει ηθικά δηλήματα και είναι λιγότερο αυστηρός σχετικά με τις πράξεις των άλλων. Έτσι, για παράδειγμα, εάν κάποιος σαπουνίσει τα χέρια συχνά, οι ανήθικες και απαράδεκτες δραστηριότητες γύρω του είναι πιο αποδεκτές και λογικές από ό,τι αν δεν είχαν πλυθεί.

Η έρευνα, μεταξύ άλλων, δείχνει ότι άλλοι παράγοντες, πέρα από της ορθολογικής κρίσης, όπως η διαίσθηση, παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντίληψη του καθενός μας για το τι είναι σωστό και τι λάθος.
Σύμφωνα με την υπεύθυνη της έρευνας Σιμόν Σναλ, του βρετανικού πανεπιστημίου του Πλύμουθ, «όταν κρίνουμε κάποιον ή κάτι, πιστεύουμε ότι κάνουμε μια συνειδητή ορθολογική κρίση, όμως η έρευνα δείχνει πως υποσυνείδητα επηρεαζόμαστε για τις κρίσεις μας από το πόσο καθαροί ή αγνοί νιώθουμε».
Όπως επεσήμανε, για παράδειγμα, αν ένας ένορκος δικαστηρίου ή ένας ψηφοφόρος έχουν πλύνει καλά τα χέρια τους, η κρίση τους θα είναι λιγότερο αυστηρή είτε για τον κατηγορούμενο είτε για τον υποψήφιο πολιτικό. Όπως είπε η Σναλ, «κάποιος μπορεί να παραβλέψει ευκολότερα το ατόπημα ενός πολιτικού, αν πριν ψηφίσει, έχει κάνει μια πράξη καθαρισμού και νιώθει καθαρός».
Η έρευνα αφορούσε δύο πειράματα με εθελοντές, οι οποίοι, μεταξύ άλλων, όταν πριν είχαν πλύνει καλά τα χέρια τους με σαπούνι και μετά παρακολούθησαν μια «απεχθή» ταινία, με σκηνές σοκαριστικές από ηθική πλευρά, οι κρίσεις τους ήσαν πολύ πιο επιεικείς σε σχέση με όσους πριν δεν είχαν πλυθεί.
Όπως παρατηρεί, με το γνωστό βρετανικό χιούμορ, ο «Εκόνομιστ» σε σχετικό δημοσίευμα, η έρευνα δείχνει ότι η καθαριότητα καταντά να σχετίζεται με την αθεϊα και το σαπούνισμα να φέρνει μεν την εξωτερική καθαριότητα, αλλά να αμβλύνει την ηθική καθαρότητα.
Η σύνδεση φυσικής καθαριότητας και τελετουργικού ψυχικού εξαγνισμού συναντάται σε πολλές θρησκείες του κόσμου, με το σκεπτικό ότι η πρώτη βοηθά τη δεύτερη. Όμως η έρευνα της Σναλ μάλλον δείχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση, αφού η φυσική καθαριότητα φαίνεται να παράγει μια πιο «χαλαρή» στάση στα θέματα της ηθικής. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Psychological Science».

Ευδαιμονία, Σέβας, Ηθική, Καλοπροαίρεση

Oχι τόσο επειδή πληθαίνουν τα δυσάρεστα που ταλαιπωρούν την υφήλιο, όσο γιατί είναι άστατη, εφήμερη και επαφίεται στη διάθεση ή την κρίση του καθενός να εκτιμήσει το χαμόγελο και τα δώρα της, που ποικίλλουν κατά περίπτωση. Όλοι οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, από τον Θαλή τον Μιλήσιο και μετά, συμφωνούσαν ότι ο τελικός στόχος του ανθρώπου είναι η ευδαιμονία και ότι αυτό που αναζητούν οι άνθρωποι σε κάθε τους πράξη είναι η ευτυχισμένη ζωή. Είναι τόσο απλό, που δεν χρειάζονται καν λέξεις για να περιγραφεί και κάθε ευχή αντί για τα άχρηστα «χρόνια πολλά με υγεία» και τις λοιπές ανοησίες των εγωιστικών meme του πολιτισμού πρέπει να αντικατασταθούν με «Ευδαιμονία, Σέβας, Ηθική και Καλοπροαίρεση»

Ο Σωκράτης εισήγαγε την θεωρία της γνώσης, βασισμένη πάνω στις ηθικές έννοιες και όχι στις υλικές αρχές, πίστευε ότι «η αρετή είναι ευδαιμονία». Αντίθετα, οι σοφιστές δίδασκαν ότι η αρετή είναι μια τέχνη που διδάσκεται και αφορά την προσωπική επιτυχία στην ζωή, χωρίς να υπόκεινται σε απόλυτες ηθικές αρχές και αξίες, αφού απόλυτη γνώση δεν υπάρχει. Ο Σωκράτης δίδασκε ότι «η αρετή είναι γνώση», δηλαδή ότι η αρετή μπορεί να αποκτηθεί μέσα από την ορθή και την απόλυτη γνώση. Η ορθή γνώση, σύμφωνα με τον Σωκράτη, είναι η γνώση των απόλυτων ηθικών εννοιών που βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση μέσα στον άνθρωπο και μπορεί να επιτευχθεί με την αυτογνωσία. Για τον Σωκράτη «ουδείς εκών κακός», δηλαδή κανένας δεν κάνει κακό με την θέλησή του, αλλά, αντίθετα η κακία οφείλεται απλά στη άγνοια.

Ο Πλάτων, αναφέρει ότι η ευδαιμονία μπορεί να επιτευχθεί με την γνώση του κόσμου των ιδεών, οι οποίες αποτελούν τα τέλεια πρότυπα, όχι μόνο των ηθικών εννοιών, όπως υποστήριζε ο Σωκράτης, αλλά και των γνωστικών εννοιών, καθώς και όλων των πραγμάτων που αποτελούν τον ορατό κόσμο και που δεν είναι παρά «είδωλα» ή «μιμήματα» των Ιδεών. Για να γνωρίσει ο άνθρωπος τον κόσμο των Ιδεών, θα πρέπει να χρησιμοποιήσει όχι τις αισθήσεις του, αλλά την διαύγεια του νου του, ο οποίος είναι μέρος της ψυχής του.
Έτσι, προορισμός του ανθρώπου είναι από την μία η φυγή από τον υλικό κόσμο και από την άλλη η ομοίωσή του με το θείο, η οποία επιτυγχάνεται με τον αρμονικό συνδυασμό των τριών αρετών που αντιστοιχούν στα τρία μέρη της ψυχής, δηλαδή της «σοφίας», της «ανδρείας» και της «σωφροσύνης». Ο συνδυασμός των τριών αυτών αρετών γεννά την τέταρτη κύρια αρετή, «την δικαιοσύνη» γι’αυτό ο δίκαιος άνθρωπος είναι ο πλησιέστερος στον Θεό, άρα και ο πιο ευδαίμων.

Ο Αριστοτέλης αν και μαθητής του Πλάτωνος, αναφέρει ότι η θεωρία του ιδανικού κόσμου των Ιδεών ήταν τελείως φανταστική και ότι, αντίθετα, ο ορατός κόσμος είναι απόλυτα αληθινός. Αφού ταξινόμησε τις αρετές σε δύο μεγάλες κατηγορίες, «τις ηθικές» και «τις διανοητικές», κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ευδαιμονία μπορούσε να επιτευχθεί κατά πρώτο λόγο με την άσκηση των διανοητικών αρετών, και κατά δεύτερο λόγο με την άσκηση των ηθικών αρετών, διότι η διανοητική ενέργεια συνίσταται στην καθαρή σκέψη και στην ενατένιση της αλήθειας και του ύψιστου αγαθού, του Θεού. Αυτά τα έλεγε στην μάζα – ιερείς, διδασκάλους κλπ- γιατί στους «κλειστούς κύκλους» των μαθητών του έλεγε τελείως διαφορετικά πράγματα, όπως και ο Πυθαγόρης άλλωστε.

Οι Κυνικοί φιλόσοφοι μας λένε ότι οι όλες οι κοινωνικές συμβάσεις και οι καθιερωμένες ανθρώπινες αξίες είναι περιττές και ότι η ευδαιμονία μπορεί να επιτευχθεί μόνο με μια ζωή όσο γίνεται πιο απλή και φυσική, όπως είναι η ζωή στην φύση. Επίσης, αναφέρουν ότι ο άνθρωπος έπρεπε να απαλλαχθεί από τα δεσμά της «Πόλης-Κράτους», καθώς και των ιδανικών της. Αξίζει να σημειωθεί ότι το όνομα «Κυνικός» προήλθε από το ψευδώνυμο κύων=σκύλος, που είχε δοθεί στον Διογένη, τον διασημότερο εκπρόσωπο των Κυνικών, για την αναισχυντία του, από αυτούς που μέχρι σήμερα ούτε ετυμολογικά δεν γνωρίζουν τι σημαίνει Ευδαιμονία.

Οι Σκεπτικιστές, με πρώτο απ’όλους των Πύρρωνα τον Ηλείο, πίστευαν ότι τόσο οι αισθήσεις, όσο και οι γνώσεις μας εξαπατούν και επομένως, η ορθή γνώση της φύσης των πραγμάτων δεν μπορεί να αποκτηθεί μέσω της εμπειρίας του ορατού κόσμου. Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτούς, για να φτάσει κανείς στην ευδαιμονία πρέπει να αμφισβητεί συνεχώς τις δοξασίες όλων των ανθρώπων, ακόμα και των φιλοσόφων και να μην εκφέρει γνώμη ή οποιαδήποτε άποψη, παρά μόνο για τις προσωπικές του εμπειρίες. Μια τέτοια στάση, πίστευαν οι Σκεπτικιστές, προσφέρει ανακούφιση στους ανθρώπους, που δεν γνωρίζουν την πραγματικότητα, τους απαλλάσσει από τον δογματισμό, τους προτρέπει να ζουν σύμφωνα με τη φύση και τους χαρίζει την υπέρτατη αρετή, που δεν είναι άλλη από την πνευματική γαλήνη.

Σύμφωνα με τους Επικουρείους, η ευδαιμονία συνίσταται στην ψυχική ηρεμία (αταραξία) και επιτυγχάνεται με την αναζήτηση της ηδονής. Οι Επικούρειοι με τον όρο «ηδονή» δεν εννοούσαν την ηδονή που κρύβεται στις απολαύσεις και στις διασκεδάσεις («ενεργή» ή «κινητική» ηδονή, ηδονή εν κινήσει), αλλά την ηδονή που συνοδεύει την πλήρη απουσία πόθου και πόνου (απονία), δηλαδή την σωματική υγεία και την ψυχική ηρεμία («στατική» ηδονή, ηδονή καταστηματική). Έτσι, για τους Επικουρείους, η ευτυχισμένη ζωή είναι μια ζωή απαλλαγμένη από τους φόβους και τις οδυνηρές σκέψεις, οι οποίες μπορούσαν να προκαλέσουν ψυχική και σωματική οδύνη. Λέγοντας «Ηδονή» οι Επικούριοι αναφέρονται στην «Ευδαιμονία».

Οι Στωϊκοί, αναφέρουν ότι η αρετή είναι αρκετή για να φτάσει κανείς στην ευδαιμονία. Σύμφωνα με αυτούς, η αρετή είναι το μόνο αγαθό για τον άνθρωπο, γιατί είναι πάντα ευεργετική. Η καταγωγή, η κοινωνική θέση, ο πλούτος, οι απολαύσεις, οι οποιεσδήποτε αξίες που ταύτιζαν την ευτυχία με τα υλικά αγαθά, δεν είχαν καμμία σημασία με τους Στωϊκούς. Όλες αυτές οι αξίες ήταν –όπως έλεγαν οι Στωϊκοί- «αδιάφορες» και δεν συνεισέφεραν τίποτα όσον αφορά στην πορεία προς την αρετή, αφού οι άνθρωποι μπορούσαν να τις χρησιμοποιήσουν καλά ή άσχημα.
Αντίθετα, οι Στωϊκοί πίστευαν ότι τα ενάρετα άτομα έχουν ό,τι χρειάζονται για να είναι ευτυχή και επομένως, η ευδαιμονία είναι εφικτή, όχι μόνο για τους προικισμένους από την ζωή με πλούτο και κοινωνική θέση, αλλά και για όσους έχουν λιγότερη τύχη όπως οι φτωχοί, οι σκλάβοι, οι κατώτερες κοινωνικές τάξεις των τεχνητών πολιτ-ισμών. Η αρετή συνίσταται σε μια ζωή σύμφωνα με την φύση, δηλαδή σύμφωνα με την λογική ή τον λόγο (νου) του Πνεύματος, με την οποία είναι προικισμένος κάθε άνθρωπος ως μέρος της φύσης και η οποία, αν και υπάρχει ατελής μέσα του, μπορεί να τελειοποιηθεί με την αυτογνωσία.

Ο ενάρετος και καλοπροαίρετος άνθρωπος χαρακτηρίζεται από «Γαλήνη» και «Ευδαιμονία».
Οι Νεοπλατωνικοί πρεσβεύουν την θέση ότι ο δρόμος προς την ευδαιμονία είναι η ανάταση της ψυχής και η ομοίωσή της με το Πνεύμα. Σκοπός του ανθρώπου είναι να βοηθήσει την ψυχή του να επανέλθει, μετά τον θάνατο, στην αρχική της κατάσταση, σε έναν ανώτερο Πνευματικό κόσμο. Δεν μπορούμε παρά να συμφωνωνούμε με τους φιλοσόφους. Αν ζεις με τις προτροπές των ελλήνων φιλοσόφων, αντιλαμβάνεσαι πόσο εύκολο είναι να μπεις στην θέση του Οδυσσέα και να φτάσεις στην Ιθάκη. Γιατί στην Οδύσσεια μόνο αυτός που είχε Θ Ε Λ Η Σ Η και καλοπροαίρεση, κατάφερε να αγγίξει την Ευδαιμονία. Αν αποκοπείς από την σύνδεση σου με την ΘΕΛΗΣΗ ή Πνευματική Δύναμη δημιουργούνται ψυχολογικές παρεκκλίσεις. Το καλό και το κακό η Ευδαιμονία ή η ταραχή, προσδιορίζεται σε σχέση με κάτι άλλο, πχ. με την επιβίωση, αν πρόκειται για την ανθρώπινη ύπαρξη στο σύνολο της.

Κάθε τι που ενισχύει και αυξάνει την επιβίωση ενός ανθρώπου στα πλαίσια της λογικής, είναι καλό. Κάθε τι που την εξασθενίζει – στα πλαίσια της λογικής επίσης- και την σκοτώνει, είναι κακό. Αυτό είναι Ολοφάνερο, από την υγεία του ανθρώπου, ψυχική και σωματική. Κάθε καλή κατάσταση που σε τοποθετεί και ενδυναμώνει την σύνδεση σου με την Ενεργειακή Δύναμη ή Σκοπό αυτόματα σε τοποθετεί στην κατάσταση της Ευδαιμονίας, κάθε κακή κατάσταση σε αποκόβει και σε απομακρύνει από τον Σκοπό, άρα σε απομακρύνει κι από την Ευδαιμονία.
“Μαζί του αυτός έφερε στους ανθρώπους, το σέβας και την απαίτηση για δικαιοσύνη”

Ο Πρωταγόρας είναι διάλογος του Πλάτωνα, που γράφτηκε στην πρώτη σωκρατική περίοδο της συγγραφικής του δραστηριότητας και αναφέρεται στους ηθικούς κινδύνους που ελοχεύουν για όσους νέους υποστούν την παιδαγωγική επίδραση των σοφιστών. Τόπος του διαλόγου είναι το σπίτι του πλουσίου Αθηναίου Καλλία, ο οποίος φιλοξενούσε τον σοφιστή και φιλόσοφο Πρωταγόρα.
“Κι αφού πια ο άνθρωπος πήρε και κάποιο θεϊκό μερίδιο -πρώτα πρώτα από αυτή τη συγγένεια που έχει με τον θεό- υπήρξε το μόνο πλάσμα που αναγνώρισε θεούς και πάντα νοιαζόταν να στήνει βωμούς και αγάλματα των θεών. Παράλληλα κατάρτισε νωρίς γλώσσα και πλήθος λέξεις με την τεχνική του ικανότητα κι επινόησε οικοδομήματα και φορέματα και υποδήματα και κλινοσκεπάσματα και τους πόρους διατροφής του από προϊόντα της γης.
Οι άνθρωποι λοιπόν στην αρχή, εφοδιασμένοι με αυτά τα μέσα, ζούσαν διάσπαρτοι και πολιτείες δεν υπήρχαν. Έτσι αφανίζονταν από τα θηρία, γιατί, όπως ήταν παντού σκορπισμένοι, έμεναν παντού πιο αδύναμοι εμπρός σ’ αυτά. Η παραγωγική τους τεχνική εξάλλου τους ήταν βέβαια εξυπηρετική αρκετά για συντήρηση, αλλά δεν τους εξυπηρετούσε για τον πόλεμο με τα θηρία. Γιατί δεν είχαν ακόμα την πολιτική τέχνη, της οποίας μέρος αποτελεί η πολεμική τέχνη.
Επιδίωκαν λοιπόν να συγκεντρώνονται και να προστατεύονται μέσα σε πόλεις που έκτιζαν. Έτσι, σε όποια ευκαιρία συγκεντρώθηκαν, έκαναν αδικίες ο ένας στον άλλον, μια και δεν είχαν την τέχνη της πολιτικής οργάνωσης, με αποτέλεσμα πάλι να διασπώνται και να χάνονται. Ο Δίας τότε ανησύχησε για το είδος μας μήπως και χαθεί ολόκληρο, και στέλνει τον Ερμή. Μαζί του αυτός έφερε στους ανθρώπους το σέβας και την απαίτηση για δικαιοσύνη, ώστε να αποτελέσουν δυνάμεις συγκρότησης των πολιτειών και συνεκτικούς δεσμούς ανθρώπινης φιλίας.
Τότε ο Ερμής ρωτάει τον Δία να του πει με τι τρόπο τέλος πάντων θα έδινε στους ανθρώπους τη δικαιοσύνη και το σέβας. “Με ποιον από τους δύο τρόπους; Έτσι όπως είναι κατανεμημένες οι τέχνες, αυτό τον καταμερισμό να κάνω κι εδώ; Κι ο καταμερισμός είναι ο εξής: ένας έχει για ειδικότητα του την ιατρική και εξυπηρετεί πολλούς μη ειδικούς. Έτσι κάνουν και όσοι άλλοι προσφέρουν στο κοινό την εργασία τους. Ώστε και τη δικαιοσύνη και τον σεβασμό με τέτοιον τρόπο να θεσμοθετήσω ανάμεσα στους ανθρώπους ή να κάνω τη μοιρασιά σε όλους;”
“Σε όλους”, είπε ο Δίας, “και όλοι να πάρουν μέρος.

Γιατί πολιτείες δε θα μπορούσαν να σχηματιστούν, αν στους θεσμούς αυτούς μετείχαν λίγοι, όπως γίνεται σε άλλες τέχνες. Και θέσπισέ τους ακόμα έναν νόμο από μένα: όποιος δεν είναι ικανός να συμμετέχει στην τήρηση του σεβασμού και της δικαιοσύνης, να θανατώνεται ως νοσηρό στοιχείο της πολιτείας”.
(Πλάτων, Πρωταγόρας, κεφ. 12,322 b-c)

[ἐπειδὴ δὲ ὁ ἄνθρωπος θείας μετέσχε μοίρας, πρῶτον μὲν διὰ τὴν τοῦ θεοῦ συγγένειαν ζῴων μόνον θεοὺς ἐνόμισεν, καὶ ἐπεχείρει βωμούς τε ἱδρύεσθαι καὶ ἀγάλματα θεῶν: ἔπειτα φωνὴν καὶ ὀνόματα ταχὺ διηρθρώσατο τῇ τέχνῃ, καὶ οἰκήσεις καὶ ἐσθῆτας καὶ ὑποδέσεις καὶ στρωμνὰς καὶ τὰς ἐκ γῆς τροφὰς ηὕρετο. οὕτω δὴ παρεσκευασμένοι κατ᾽ ἀρχὰς ἄνθρωποι ᾤκουν σποράδην, πόλεις δὲ οὐκ ἦσαν: ἀπώλλυντο οὖν ὑπὸ τῶν θηρίων διὰ τὸ πανταχῇ αὐτῶν ἀσθενέστεροι εἶναι, καὶ ἡ δημιουργικὴ τέχνη αὐτοῖς πρὸς μὲν τροφὴν ἱκανὴ βοηθὸς ἦν, πρὸς δὲ τὸν τῶν θηρίων πόλεμον ἐνδεής πολιτικὴν γὰρ τέχνην οὔπω εἶχον, ἧς μέρος πολεμική ἐζήτουν δὴ ἁθροίζεσθαι καὶ σῴζεσθαι κτίζοντες πόλεις: ὅτ᾽ οὖν ἁθροισθεῖεν, ἠδίκουν ἀλλήλους ἅτε οὐκ ἔχοντες τὴν πολιτικὴν τέχνην, ὥστε πάλιν σκεδαννύμενοι διεφθείροντο.
Ζεὺς οὖν δείσας περὶ τῷ γένει ἡμῶν μὴ ἀπόλοιτο πᾶν, Ἑρμῆν πέμπει ἄγοντα εἰς ἀνθρώπους αἰδῶ τε καὶ δίκην, ἵν᾽ εἶεν πόλεων κόσμοι τε καὶ δεσμοὶ φιλίας συναγωγοί. ἐρωτᾷ οὖν Ἑρμῆς Δία τίνα οὖν τρόπον δοίη δίκην καὶ αἰδῶ ἀνθρώποις: πότερον ὡς αἱ τέχναι νενέμηνται, οὕτω καὶ ταύτας νείμω; νενέμηνται δὲ ὧδε: εἷς ἔχων ἰατρικὴν πολλοῖς ἱκανὸς ἰδιώταις, καὶ οἱ ἄλλοι δημιουργοί: καὶ δίκην δὴ καὶ αἰδῶ οὕτω θῶ ἐν τοῖς ἀνθρώποις, ἢ ἐπὶ πάντας νείμω; ἐπὶ πάντας, ἔφη ὁ Ζεύς, καὶ πάντες μετεχόντων: οὐ γὰρ ἂν γένοιντο πόλεις, εἰ ὀλίγοι αὐτῶν μετέχοιεν ὥσπερ ἄλλων τεχνῶν: καὶ νόμον γε θὲς παρ᾽ ἐμοῦ τὸν μὴ δυνάμενον αἰδοῦς καὶ δίκης μετέχειν κτείνειν ὡς νόσον πόλεως.] Ελληνική Κοσμική Μυθική

Nietzshe: Τι επιδιώκει η γενεαλογία της ηθικής
Η Γενεαλογία της ηθικής θεωρείται ως το πιο συστηματικό και συγκροτημένο έργο του Νίτσε. Γράφτηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες (1887) και πραγματεύεται, με έναν «πολεμικό τρόπο», το αξιακό σύστημα της Δύσης –θρησκευτικό, ηθικό και φιλοσοφικό– ως ένα σύστημα που αιχμαλώτισε την ελευθερία του ανθρώπου, έφθειρε την αυθυπόστασή του και υπονόμευσε τη γνώση. Εξ’ αυτού ανακύπτει η αναγκαιότητα μεταξίωσης, ήτοι απαξίωσης, και ανατροπής όλων των αξιών, που συνθέτουν τον «αγγελικό» κόσμο του Δυτικού πολιτισμού. Πώς εννοεί ο Γερμανός φιλόσοφος τις αξίες; Όχι απλώς ως δεοντολογικές αρχές ή στοιχεία, αλλά κυρίως ως τις πιο κεντρομόλες δυνάμεις της ζωής.
Αντί όμως να ενεργούν ως τέτοιες δυνάμεις, στην έκπτωσή τους συνιστούν ένα οντολογικά-ιστορικά υπονομευτικό σύστημα ηθικών προσταγμάτων, που σχετίζεται ή συσχετίζεται με όλο το σύστημα των κοινωνικών τάξεων και εκφράζει τις δικές τους εξουσιαστικές ιδεολογικοποιήσεις. Έτσι έχουμε να κάνουμε με ένα μηδενιστικό σύστημα, που δεν μεταρρυθμίζεται παρά μόνο εκμηδενίζεται.
Υπ’ αυτό το πνεύμα, ο μηδενισμός του Νίτσε εγγράφεται στη συνείδησή του ως προοπτική κατάφασης της ζωής, χωρίς διαμεσολαβητικές προϋποθέσεις μεγάλων ανδρών της ιστορίας ή θορυβωδών ιδεολογιών. Η προοπτική αυτή μπορεί να είναι έργο μόνο του ίδιου του ανθρώπου, εφόσον και ο ίδιος προχωρήσει πέρα και πάνω από τον τελευταίο άνθρωπο· αυτόν δηλαδή που έχει μεταποιήσει τον εαυτό του σε δούλο των αξιών. Των αξιών ως ηθικών προσταγμάτων ενός δεσποτικού συστήματος αδύναμων και καταπιεσμένων ανθρώπων: εφόσον γίνει υπέρ-άνθρωπος.
Ό,τι απασχόλησε τη φιλοσοφία ως την εποχή του Νίτσε, δηλαδή όλα τα θέματά της και η προβληματική της σχετίζονται γι’ αυτόν με το σύστημα των αξιών. Έτσι τίθεται υπό ριζική αμφισβήτηση κάθε αλήθεια για τις αξίες, όπως έχει διατυπωθεί ως τότε, κάθε αλήθεια της μεταφυσικής και των επιστημών. Η μόνη αλήθεια, που μπορεί να δώσει προοπτική στην ανθρώπινη ζωή, είναι η βούληση για δύναμη και η αιώνια επιστροφή. Η ηθική, υπό την οπτική αυτής της μοναδικής αλήθειας, σχετικοποιείται σε επί μέρους ηθικές με βάση τον βαθμό και τον τρόπο, που αυτές-εδώ ενσαρκώνουν την εν λόγω βούληση.
Ιστορικά, κατά τον Νίτσε, έχουν υπάρξει δυο τύποι ηθικής: η ηθική των δούλων, των αδύναμων, των καταπιεσμένων, που μισούν τη ζωή και επιβάλλουν την ηθική της μνησικακίας, τη φανταστική εκδίκηση. Πρόκειται για τη δύναμη, που έχει αποκοπεί από αυτό που μπορεί: είναι η ενεργός δύναμη που έγινε αντενεργός. Από την άλλη υπάρχει η ηθική των κυρίων, η οποία δεν συνιστά απλώς ένα ιδεώδες ηθικής, αντίθετο προ της ηθική των σκλάβων, όπως θέλουν να αποφαίνονται κάποιοι επιπόλαιοι αναγνώστες της νιτσεϊκής φιλοσοφίας, αλλά την όξυνση της εχθρότητας ανάμεσα στην αθεΐα του υπέρ-ανθρώπου και σε όλες τις μορφές της θεοσέβειας.

Ορισμένως λοιπόν η ηθική των σκλάβων αναπαράγει ή συντηρεί όλες τις χριστιανικές αρετές, που καθιστούν τον άνθρωπο αδύναμο και υποταγμένο. Στην περίπτωση τούτη, η βούληση για δύναμη εκδηλώνεται ως αδυναμία ή αδυνατότητα. Απεναντίας, στην περίπτωση των κυρίων εκδηλώνεται ως δύναμη ή ισχύς, όχι ασφαλώς με την έννοια της άσκησης εξουσίας παρά της ανάπτυξης όλων των δυνατοτήτων του ανθρώπου, από το ένστικτο ως τα συναισθήματα και τη σκέψη: πέραν κάθε εξωτερικής επιβολής ή εξουσίας. Εν τέλει, μέσα από τη γενεαλογία της ηθικής επιχειρείται να χαραχθεί η προοπτική του ανώτερου τύπου ανθρώπου με βάση την αξία που επιβάλλει η βούληση για δύναμη· η βούληση για δύναμη ως ορμή για την πλήρη αυτό-ανάπτυξη.

Το προφίλ του Ευτυχισμένου Ανθρώπου
Η ευτυχία αποτελεί, φαινομενικά τουλάχιστον, κοινή επιδίωξη όλων των ανθρώπων. Κανείς δεν θέλει να είναι άρρωστος, σκυθρωπός και λυπημένος ή μήπως όχι; Βλέπουμε γύρω μας ανθρώπους που είναι μόνιμα ευτυχισμένοι, ακόμη και εν μέσω αγωνιώδους δοκιμασίας στη ζωή τους, ακόμη και κοντά στον θάνατο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δε νιώθουν πόνο, θλίψη ή λύπη – απλά, δεν αφήνουν αυτά τα συναισθήματα να κατακλύσουν και να ελέγξουν την ζωή τους. Πώς το καταφέρνουν; Αυτά είναι τα κυρίαρχα γνωρίσματα των ευτυχισμένων ανθρώπων, μπορείτε να αναλάβετε την Ευθύνη της Ευτυχίας σας και να ακολουθήσετε αυτόν τον μικρό οδηγό υγιούς κι ευτυχισμένης ζωής. Ποιά είναι λοιπόν η ταυτότητα ενός ευτυχισμένου ανθρώπου;

Εκτιμούν τη ζωή: Είναι ευγνώμονες που ξυπνούν κάθε πρωί. Αναπτύσσουν μία παιδική αίσθηση θαυμασμού για τη ζωή και εστιάζουν στην ομορφιά της κάθε στιγμής. Δεν παίρνουν τίποτε ως δεδομένο – προσπαθούν να αδράξουν την κάθε στιγμή και αγνοούν τις μικρές αναποδιές.

Διαλέγουν τους φίλους τους σοφά: Περιτριγυρίζονται από άλλους χαρούμενους, θετικούς ανθρώπους που μοιράζονται τις αξίες, την ηθική και τους στόχους τους. Ανθρώπους που τους ενθαρρύνουν να κυνηγήσουν τα όνειρά τους και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές τους. Φίλους που τους αγαπούν και τους αποδέχονται γι’ αυτό που είναι και που είναι εκεί, όταν χρειάζονται ένα χέρι βοηθείας.

Είναι ανεκτικοί: Αποδέχονται και σέβονται τους άλλους γι’ αυτό που είναι και για την κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Προσεγγίζουν τους συνανθρώπους τους με καλοσύνη και γενναιοδωρία. Βοηθούν όταν μπορούν, χωρίς να θέλουν ν’ αλλάξουν τον άλλον.

Μαθαίνουν συνεχώς: Ενημερώνονται για ότι έχει να κάνει με την καριέρα και τα ενδιαφέροντά τους και δοκιμάζουν συνεχώς νέα, και πολλές φορές τολμηρά, εγχειρήματα που κεντρίζουν το ενδιαφέρον τους.

Εστιάζουν στην λύση, όχι στο πρόβλημα: Αντί να βουλιάξουν στην αυτολύπηση, με το που έρχονται αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα, καταπιάνονται με καλή κι ευχάριστη διάθεση με το να βρουν λύση. Δεν αφήνουν τις αντιξοότητες να επηρεάζουν την διάθεσή τους και εστιάζουν στην καλή πλευρά των όποιων προβλημάτων – βλέπουν κάθε εμπόδιο σαν μία ευκαιρία να κάνουν μία αλλαγή προς το καλύτερο. Άλλωστε, ουδέν κακόν αμιγές καλού!

Κάνουν την εργασία που αγαπούν: Έρευνες έχουν δείξει ότι ως και 80% των ανθρώπων όπως είναι φυσικό, δεν αγαπούν την δουλειά τους, με τέτοιο ποσοστό, δεν είναι έκπληξη που υπάρχουν τόσοι δυστυχισμένοι και άρρωστοι άνθρωποι στον κόσμο! Η πραγματικότητα είναι ότι περνάμε ένα πολύ μεγάλο μέρος της ζωής εργαζόμενοι, (όχι δουλεύοντας, οι δούλοι, δουλεύουν) επομένως είναι πολύ σημαντικό να επιλέξουμε μια εργασία και όχι “δουλιεά” που να μας αρέσει, όπως επίσης και να βρίσκουμε χρόνο για τα άλλα ενδιαφέροντά μας και τις ασχολίες που μας ευχαριστούν.

Απολαμβάνουν τη ζωή: Ξέρουν να ζουν στο παρόν και να απολαμβάνουν τις μικρές χαρές της ζωής: ένα ηλιοβασίλεμα, μία βόλτα στη φύση, την παρέα ενός αγαπημένου προσώπου, μια μέρα κοντά στη θάλασσα, την μυρωδιά των λουλουδιών. Δεν μένουν προσκολλημένοι στο παρελθόν, ούτε ανησυχούν διαρκώς για το μέλλον και είναι ευγνώμονες γι’ αυτά.

Χαμογελούν ή Γελούν: Δεν παίρνουν τον εαυτό τους ή τη ζωή στα σοβαρά! Αντιμετωπίζουν με χιούμορ τις καταστάσεις και τα προβλήματα και δεν διστάζουν να γελάσουν με τον εαυτό τους. Πάντα βλέπουν την αστεία πλευρά των πραγμάτων και με το χιούμορ τους ελαφραίνουν την ατμόσφαιρα.

Πάντα συγχωρούν: Η κακία και το μίσος πληγώνουν, πρωτίστως αυτόν που τον κατέχει. Η συγχώρεση προσφέρει γαλήνη και ηρεμία. Βέβαια, εκτός από το να συγχωρούμε τον διπλανό μας, πρέπει να συγχωρούμε και τον εαυτό μας για τα λάθη ή τις παραλείψεις του.

Αισθάνονται ευγνωμοσύνη: Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την αξία όσων έχουν, αισθάνονται ευγνωμοσύνη γι’ αυτά και την εκφράζουν. Ακόμα και για τα πράγματα που οι περισσότεροι θεωρούν δεδομένα: για την υγεία τους, το σπίτι, την εργασία τους, την οικογένεια τους και τους φίλους τους.

Επενδύουν στις σχέσεις: Καλλιεργούν και προστατεύουν τις σχέσεις τους με την οικογένεια και τους φίλους τους, αφιερώνοντας τον απαραίτητο χρόνο και ενδιαφέρον. Είναι υποστηρικτικοί με τους άλλους, δείχνουν κατανόηση και αγάπη και κρατούν τις υποσχέσεις τους.

Είναι ειλικρινείς: Η ειλικρίνεια απλοποιεί τη ζωή. Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους και με τους άλλους και βασίζουν τις πράξεις και τις αποφάσεις τους στην εντιμότητα.

Ασχολούνται με το εαυτό τους, όχι με τους άλλους: Εστιάζουν στο να φτιάξουν τη δική τους ζωή όπως την θέλουν και στη φροντίδα του εαυτού τους και των αγαπημένων τους προσώπων. Δεν ασχολούνται ιδιαίτερα με το τι λένε ή κάνουν οι άλλοι, δεν κρίνουν και δεν καταπιάνονται με κουτσομπολιά και δολοπλοκίες. Αποδέχονται ότι ο καθένας έχει δικαίωμα να ζει τη ζωή του όπως θέλει – όπως και οι ίδιοι άλλωστε!

Είναι αισιόδοξοι: Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι βλέπουν πάντα το ποτήρι μισογεμάτο. Εστιάζουν στην θετική πλευρά κάθε κατάστασης – υπάρχει, ακόμα και αν ορισμένες φορές είναι, αρχικά, αδύνατον να την εντοπίσουμε. Διώχνουν συνειδητά τις αρνητικές σκέψεις και τις αντικαθιστούν με θετικές. Αποδέχονται ότι όλα συμβαίνουν για κάποιο λόγο, τον οποίο μπορεί βέβαια ποτέ να μην μάθουν.

Αγαπούν – Θαυμάζουν: Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι δέχονται τους άλλους γι’ αυτό που είναι και δεν βάζουν όρια ή προϋποθέσεις για την αγάπη τους. Ακόμα και όταν δεν συμφωνούν ή δυσαρεστούνται από τις πράξεις των άλλων, δεν παύουν να αγαπούν.

Είναι επίμονοι: Δεν το βάζουν κάτω. Αντιμετωπίζουν την κάθε δυσκολία ως ένα ακόμα βήμα πιο κοντά στον στόχο τους. Δεν σταματούν να προσπαθούν ποτέ, εστιάζουν στις επιθυμίες τους και τις διεκδικούν.

Προλαμβάνουν τις καταστάσεις που μπορούν να ελέγξουν: Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι δεν χάνουν χρόνο προσπαθώντας να αλλάξουν καταστάσεις που είναι εκτός του ελέγχου τους και αποδέχονται αυτά που δεν μπορούν να αλλάξουν. Γι’ αυτά όμως που μπορούν, φροντίζουν να προλαμβάνουν τις καταστάσεις και να παίρνουν τον έλεγχο, προκειμένου να δημιουργήσουν το αποτέλεσμα που επιθυμούν. Δεν περιμένουν να τους προλάβουν οι εξελίξεις.

Φροντίζουν τον εαυτό τους: Φροντίζουν την υγεία τους, το σώμα και το πνεύμα τους. Προσέχουν τη διατροφή τους, ασκούνται, ξεκουράζονται, κάνουν προληπτικούς ελέγχους την υγεία τους και κρατούν το μυαλό τους σε εγρήγορση. Αφιερώνουν χρόνο στον εαυτό τους και στα ενδιαφέροντα τους.

Έχουν αυτοπεποίθηση: Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι αποδέχονται τον εαυτό τους για αυτό που είναι – δεν προσπαθούν να προσποιηθούν κάτι διαφορετικό. Γνωρίζουν τον εαυτό τους, τις επιθυμίες τους, τα πιστεύω και τα θέλω τους, τα όρια και τις αδυναμίες τους. Αισθάνονται σίγουροι για τον εαυτό τους και τις επιλογές τους και δεν διαμορφώνουν τη ζωή τους προσπαθώντας να ευχαριστούν τους γύρω τους.

Αναλαμβάνουν Ευθύνη: Είναι υπεύθυνοι. Πάνω από όλα, οι ευτυχισμένοι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι είναι 100% υπεύθυνοι για τη ζωή τους. Αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη διάθεσή τους, τη νοοτροπία τους, τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις πράξεις και τα λόγια τους. Παραδέχονται τα λάθη τους και αναλαμβάνουν την ευθύνη εξίσου για τις επιτυχίες και τις αποτυχίες τους.

Η Ευτυχία είναι Απόφαση. Το πρώτο βήμα είναι να αναλάβουμε την Ευθύνη για την Ευτυχία για να ζήσουμε μαζί της !